2) Wyróżnia się interes faktyczny, interes publiczny (społeczny) i interes prawny.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2) Wyróżnia się interes faktyczny, interes publiczny (społeczny) i interes prawny."

Transkrypt

1 UDZIAŁ SPOŁECZNY W PRAWIE KRAJOWYM 1. UWAGI OGÓLNE 1) Podstawowym kryterium, według którego przepisy regulują udział w postępowaniu administracyjnym jest rodzaj interesu, który ma być realizowany przez podmiot biorący udział w sprawie. 2) Wyróżnia się interes faktyczny, interes publiczny (społeczny) i interes prawny. 3) Od tego, któremu z nich ustawodawca w danym postępowaniu przyznaje prymat zależy krąg podmiotów, które mogą brać czynny udział w postępowaniu. Dokonując wyboru w tym zakresie ustawodawca kieruje się z jednej strony względami tzw. ekonomiki procesowej (możliwość zrealizowania celu postępowania przy użyciu jak najprostszych środków prawnych) oraz uwarunkowaniami prawno-systemowymi (konieczność dania ochrony innym podmiotom, zagwarantowanej w innych przepisach prawa krajowego lub w prawie wspólnotowym). Jeżeli z charakteru danego postępowania wynika, że korzystnie na osiągnięcie jego celu wpłynie ograniczenia kręgu podmiotów biorących udział w postępowania, bez zasadniczej szkody dla interesów tych podmiotów,, to się go ogranicza, jeśli cel postępowania wymaga poddania danej decyzji szerokim konsultacjom to wprowadza się mechanizmy, które stwarzają tym konsultacjom ramy prawne. Najszerszy krąg uczestników bierze udział w postępowaniach, w których wystarczy wykazanie interesu faktycznego (w praktyce czynne przystąpienie do sprawy, dokonanie czynności procesowych, np. złożenie wniosku). W większości postępowań administracyjnych wyznacznikiem prawa do brania czynnego udziału w sprawie jest posiadanie interesu prawnego, czyli istnienie prawnej zależności między naszym własnym prawem lub obowiązkiem (wynikającym z konkretnego przepisu prawa), a postępowaniem. Udział organizacji społecznych działających w interesie innym, niż prawny zależy z kolei od tego, czy reprezentują one interes publiczny. 4) W klasycznym postępowaniu administracyjnym, uregulowanym w kodeksie postępowania administracyjnego biorą udział strony (posiadające interes prawny), a mogą brać udział uczestnicy na prawach strony (min. organizacje społeczne), działający w interesie społecznym (publicznym). Zasady udziału w postępowaniu stron i uczestników na prawach strony regulują przepisy art k.p.a. 5) W prawie ochrony środowiska obok modelu klasycznego funkcjonują również postępowania, w których udział może wziąć każdy zainteresowany (postępowania z udziałem społeczeństwa w sensie ścisłym), a także postępowania, w których mogą brać udział wyłącznie strony (w których udział organizacji społecznych reprezentujących społeczeństwo (pars pro toto) jest wyłączony mocą przepisów szczególnych). 6) Postępowania, w których udział może wziąć każdy zainteresowany (postępowania z udziałem społeczeństwa w sensie ścisłym) stanowi integralny aspekt demokracji i jest jednym z podstawowych elementów budowy społeczeństwa obywatelskiego, czemu służy włączanie społeczeństwa do działań politycznych i procesów decyzyjnych w sprawach związanych z ochroną środowiska 1. 1 Z. Bukowski, Prawo ochrony środowiska Unii Europejskiej, Wydawnictwo C.H. Beck 2007, s

2 7) W sensie ścisłym udział społeczny polega na stworzeniu prawnej możliwości uczestnictwa w specjalnym postępowaniu toczącym się w ramach postępowania administracyjnego (w przypadku decyzji administracyjnych) lub legislacyjnego (w przypadku planów i programów) podmiotowi, który nie musi wykazywać żadnego interesu i ma prawo składania uwag i wniosków. W sensie szerokim udział społeczny to także udział w postępowaniu podmiotów występujących w interesie publicznym oraz udział stron postępowania (legitymujących się interesem prawnym). 2

3 2. POSTĘPOWANIA, W KTÓRYCH UDZIAŁ MOŻE BRAĆ KAŻDY ZAINTERESOWANY 1) Każdy może wziąć udział w postępowaniu z udziałem społeczeństwa, o którym mowa w art ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 2. Ustawa reguluje postępowanie z udziałem społeczeństwa w osobnym Dziale III zatytułowanym Udział społeczeństwa w ochronie środowiska, składającym się z czterech rozdziałów. Pierwszy rozdział zawiera przepisy ogólne, mające zastosowanie do wszystkich pozostałych postępowań uregulowanych w tym dziale. Dalsze rozdziały regulują kolejno: udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji (Rozdział 2, przepisy art ), udział społeczeństwa w opracowywaniu dokumentów (Rozdział 3, przepisy art ) oraz uprawnienia organizacji ekologicznych (Rozdział 4, art. 44). a) Postępowanie z udziałem społeczeństwa prowadzi się przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa, jeśli przepis szczególny, regulujący procedurę wydawania danej decyzji przewiduje taki udział. b) Przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania bez zbędnej zwłoki podaje do publicznej wiadomości informacje o: - przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, - wszczęciu postępowania, - przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie, - organie właściwym do wydania decyzji oraz organach konsultujących, - możliwościach zapoznania się z wnioskiem o wydanie decyzji wraz z załącznikami, wymaganymi przez przepisy postanowieniami organu właściwego do wydania decyzji, wymaganymi przez przepisy stanowiskami innych organów, jeżeli te stanowiska są dostępne w terminie składania uwag i wniosków, - o możliwości i sposobie składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania. c) W postępowaniu z udziałem społeczeństwa każda osoba zainteresowana ma prawo wnieść w przewidzianym terminie uwagi i wnioski, a więc wypowiedzieć swoje poglądy, zwrócić się o uwzględnienie proponowanych przez siebie zmian lub wyrazić protest przeciwko rozstrzygnięciom, jakie ma zawierać decyzja. d) Zgłoszone wnioski i uwagi mają wyłącznie charakter konsultacyjny. Organ prowadzący postępowanie nie jest nimi związany i podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie nie musi być zbieżne z poglądami większości osób zgłaszających wnioski i uwagi, chociaż, co należy podkreślić w przypadku nieuwzględnienia wniosków i uwag zgłoszonych w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa uzasadnienie decyzji musi wskazywać przesłanki, jakimi kierował się organ prowadzący postępowanie rozstrzygając odmiennie, niż oczekiwali uczestnicy konsultacji społecznych. W przypadku uwzględnienia zgłoszonych uwag i wniosków, organ powinien również wyjaśnić, dlaczego uznał to uwzględnienie za celowe. e) W toku postępowania z udziałem społeczeństwa organ prowadzący postępowanie może, ale nie musi przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. 2 Ustawa z dnia r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r., Nr 199, poz. 1227), dalej powoływana jako UOOŚ 3

4 f) Art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 2 dyrektywy EIA 3 nakładają obowiązek przeprowadzenia powtórnego postępowania w sprawie OOŚ z udziałem społeczeństwa, jeżeli w przypadku wieloetapowego postępowania w sprawie wydania zezwolenia, w trakcie etapu drugiego okazuje się, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności z powodu jego charakteru, rozmiaru lub lokalizacji. W celu transpozycji tych regulacji do prawa krajowego, nowa ustawa wprowadziła mechanizm powtórnej OOŚ, przeprowadzanej już po wydaniu decyzji środowiskowej. Powtórną OOŚ prowadzi się dla decyzji wyraźnie w ustawie wskazanych, tj. dla pozwolenia na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ma to miejsce wyłącznie w ściśle określonych przypadkach: - jeżeli konieczność przeprowadzenia OOŚ została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej, - na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji, - jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o jej wydanie zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji środowiskowej. W przypadku powtórnej OOŚ organ właściwy do wydania decyzji jest obowiązany zapewnić udział społeczeństwa, przy czym organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest w tej sytuacji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ). g) art. 96 i 97 UOOŚ przewidują obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, jeżeli przedsięwzięcie inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ma być wydana decyzja: - nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony i - może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura Przez ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 rozumie się OOŚ ograniczoną do badania oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura Ustawa wylicza w art. 96 ust. 2 przykładowe decyzje, których wydanie może być poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na obszar Natura Są to m.in. pozwolenia wodnoprawne, zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów, pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń na polskich obszarach morskich. Należy wyraźnie podkreślić, że to wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy, a obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 istnieje zawsze, jeżeli zachodzą wyżej wskazane przesłanki. Postanowienie o obowiązku lub braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wydaje RDOŚ. Postanowienia o braku obowiązku przeprowadzania oceny nie można zaskarżyć. W przypadku, jeżeli RDOŚ stwierdzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji jest obowiązany 3 Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z z późn. zm.). 4 Nie należy tego mylić ze znaczącym negatywnym oddziaływaniem na obszar Natura 2000, przez które art. 3 ust. 1 pkt 15 UOOŚ rozumie oddziaływanie mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków, dla których zostały wyznaczone obszary Natura 2000, wpłynąć negatywnie na te gatunki lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. 4

5 przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa. Natomiast złożone w tym postępowaniu uwagi i wnioski będzie rozpatrywał RDOŚ. h) w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia realizowanego na terenach zamkniętych, organ właściwy do wydania decyzji może postanowieniem wyłączyć stosowanie przepisów o postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli zastosowanie tych przepisów mogłoby mieć niekorzystny wpływ na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Możliwości wyłączenia stosowania przepisów o postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa nie ma w przypadku, gdy zachodzą przesłanki do przeprowadzenia powtórnej OOŚ. i) UOOŚ nie spełniła wszystkich pokładanych w niej nadziei. Przede wszystkim nie zapewniono możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie określenia obowiązku przeprowadzenia OOŚ dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (tzw. procedura screeningu). Niebędący stronami członkowie zainteresowanej społeczności oraz organizacje ekologiczne nadal nie mają możliwości zaskarżenia postanowienia o braku potrzeby przeprowadzania OOŚ obowiązek uzasadnienia takiego postanowienia nie może zostać uznany za wystarczający środek dyscyplinujący organ. Ustawodawca zrezygnował też z wprowadzenia obowiązkowej rozprawy administracyjnej w sprawach budzących szczególne kontrowersje. Ponadto wskazany w art. 33 ust. 1 pkt. 7 UOOŚ termin 21 dni na składanie uwag i wniosków nadal nie transponuje prawidłowo przepisów dyrektywy 85/337/EWG 5. Zgodnie z art. 6 ust. 6 dyrektywy Przewidziane zostaną rozsądne ramy czasowe dla różnych faz, dające wystarczającą ilość czasu dla poinformowania społeczeństwa oraz zainteresowanej społeczności, aby przygotowały i skutecznie uczestniczyły w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska (...). W większości postępowań OOŚ występuje bardzo obszerna dokumentacja. Przejęty z POŚ nieprzywracalny i niepodlegający przedłużeniu termin na złożenie uwag i wniosków w postępowaniu z udziałem społeczeństwa nadal nie pozwala społeczeństwu na przygotowanie się i skuteczne uczestniczenie w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska. 2) Zgodnie z art. 44 ust. 1 UOOŚ organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagajacym udziału społeczeństwa uczestniczą w nim na prawach strony. a) Ustawa znosi dotychczasowe ograniczenia udziału organizacji społecznych w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Obecnie złożenie przez organizację społeczną wniosków i uwag nie jest warunkiem nabycia przez tą organizację statusu uczestnika postępowania. b) Organizacja ekologiczna ma prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, nawet gdy nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W takiej sytuacji wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w postępowaniu; w postępowaniu przed organem odwoławczym organizacja uczestniczy już na prawach strony. 5 Dyrektywa Rady z dnia w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG, Dz. U. UE. L 175 z str. 40, ze zmianami. 5

6 c) Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji także, gdy nie brała ona udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. d) Status organizacji ekologicznej jako uczestnika na prawach strony nie wymaga potwierdzenia w odrębnym postanowieniu organu prowadzącego postępowanie OOŚ. 3) Kluczowym postępowaniem, w którym brane są pod uwagę kwestie środowiskowe i w którym szeroko określono udział społeczny, zapewniając w nim udział każdemu zainteresowanemu jest postępowanie w sprawie OOŚ. a) Wymóg zapewnienia udziału społecznego w postępowaniu OOŚ wynika z art. 6 ust. 2 dyrektywy EIA. b) Zgodnie z art. 79 UOOŚ organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza OOŚ. Co do zasady możliwość udziału społeczeństwa powinna być zapewniona w odniesieniu do przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych. Ponadto art. 90 ust. 2 pkt 1 UOOŚ przewiduje udział społeczeństwa w postępowaniu, w którym dokonywana jest powtórna OOŚ, natomiast art. 98 ust. 4 UOOŚ w postępowaniu, w którym prowadzona jest ocena oddziaływania na obszar Natura Postępowanie z udziałem społeczeństwa uregulowane w przepisach art UOOŚ tworzy więc podstawy prawne dla udziału społeczeństwa jedynie w tych sprawach z zakresu postępowań OOŚ, w których udział społeczeństwa został wyraźnie przewidziany przepisem szczególnym. 4) Przepisy o udziale społeczeństwa określone w art UOOŚ stosuje się także w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia zintegrowanego 6 lub decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji (art. 218 POŚ). a) Wymóg zapewnienia udziału społecznego w postępowaniu w sprawie pozwolenia zintegrowanego wynika z art. 15 ust. 1 dyrektywy IPPC 7. b) Należy zwrócić uwagę, iż w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego, analogicznie jak w przypadku innych pozwoleń emisyjnych zgodnie z art. 185 ust. 2 POŚ nie stosuje się art. 31 k.p.a. W przeciwieństwie do pozostałych postępowań w sprawie pozwoleń emisyjnych w omawianym przypadku udział organizacji ekologicznych będzie możliwy, po zgłoszeniu 6 Szczególne pozwolenie na korzystanie ze środowiska, obejmujące różne strefy oddziaływania na środowisko, zezwalające łącznie na: wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (zastępuje w tym zakresie pozwolenie wodnoprawne), na wytwarzanie odpadów. Wymagane w przypadku prowadzenia instalacji, która, ze względu na rodzaj i skalę wykonywanej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska w całości. Oceny skali zagrożenia, wymagającego wydania pozwolenia zintegrowanego dokonuje się na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2002 r., Nr 122, poz. 1055). 7 Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia r. w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli (Dz. Urz. WE L 257 z , s. 80, z póżn. zm.). 6

7 przez te organizacje chęci uczestniczenia w postępowaniu, z powołaniem się na cele statutowe organizacji. c) W przypadku innych podmiotów niż organizacje ekologiczne (w tym osób fizycznych, nie będących stronami) będą one mogły wziąć udział w konsultacjach społecznych to jest złożyć w przewidzianym terminie wnioski i uwagi odnośnie pozwolenia zintegrowanego na analogicznych zasadach jak w postępowaniu OOŚ. 5) Innym postępowaniem, w którym obligatoryjnie stosuje się art UOOŚ jest postępowanie w sprawie wydania zgody na zamknięte użycie organizmów genetycznie zmodyfikowanych (art. 29 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych 8 ). Wprowadzenie wymogu konsultacji społecznych w przedmiotowym postępowaniu jest konsekwencją transpozycji do prawa krajowego art. 9 dyrektywy 2001/18/WE 9. 6) Z art. 7 i 8 Konwencji z Aarhus 10 i przepisów dyrektywy 2003/35/WE 11 wynika obowiązek zapewnienia społeczeństwu udziału także w postępowaniach legislacyjnych, a więc mających za przedmiot opracowywanie i przyjmowanie planów, programów oraz wytycznych polityk mających znaczenie dla środowiska, a także w postępowaniach dotyczących przygotowywania przepisów wykonawczych lub procedur obowiązujących aktów normatywnych. Wykonując zobowiązania wynikające z tych aktów prawnych polski ustawodawca także w postępowaniach w sprawie przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko przewidział obligatoryjny udział społeczeństwa. Zgodnie z art. 46 i 47 UOOŚ społeczeństwo ma zagwarantowany udział w opracowywaniu: a) projektu koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, projektów planów zagospodarowania przestrzennego oraz projektu strategii rozwoju regionalnego, a także we wprowadzaniu zmian do tych dokumentów, b) projektów polityk, strategii, planów lub przepisów w dziedzinie przemysłu, energetyki, transportu, telekomunikacji, gospodarki wodnej, gospodarki odpadami, leśnictwa, rolnictwa, rybołówstwa, turystyki i wykorzystywania terenu, opracowywanych przez organy administracji, wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, c) projektów polityk, strategii, planów lub programów innych niż wymienione w punkcie poprzednim, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura Ustawa z r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz.U. z 2007 r., Nr 36, poz. 233, z późn. zm.), dalej powoływana jako ustawa o GMO. 9 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz. Urz. WE L 106 z ). 10 Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska podpisana w Aarhus r. Polska ratyfikowała Konwencję w ustawie z dnia r. o ratyfikacji Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2001 r., Nr 89, poz. 970). 11 Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia r. w sprawie udziału społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości (Dz. Urz. WE L 156 z dnia ). 7

8 lub nie wynikają z tej ochrony, jeżeli realizacja postanowień tych polityk, strategii lub programów może spowodować znaczące oddziaływanie na ten obszar, d) dla innych niż wyżej wymienione projektów dokumentów, jeżeli organ opracowujący projekt dokumentu stwierdzi, że wyznacza on ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i realizacja postanowień tych dokumentów może spowodować znaczące oddziaływanie na środowisko. POŚ gwarantuje ponadto udział społeczeństwa w opracowywaniu projektów: a) polityki ekologicznej państwa (art. 15 ust. 3), b) wojewódzkich, powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska (art. 17 ust. 4), c) programów ochrony powietrza mających na celu osiągnięcie dopuszczalnych poziomów substancji (jednej lub wielu) w powietrzu (art. 91 ust. 9), d) programów działań dla terenów, na których poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny, a których celem jest dostosowanie poziomu hałasu do dopuszczalnego (art. 119 ust. 2a), e) zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego, opracowywanego przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej dla terenu narażonego na skutki awarii przemysłowej, położonego poza zakładem o dużym ryzyku (art. 265 ust. 7). Ustawa o ochronie przyrody 12 przewiduje udział społeczeństwa w opracowywaniu projektu: a) planu ochrony parku narodowego, parku krajobrazowego i rezerwatu (art. 19 ust. 1a), b) planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (art. 28 ust. 4), c) krajowej strategii ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej wraz z projektem programu działań (art. 111 ust. 1a). Prawo wodne przewiduje udział społeczeństwa przy opracowywaniu: a) projektu programu wodno- środowiskowego kraju (art. 119 ust. 1a), b) projektu planu ochrony przeciwpowodziowej regionu wodnego (art. 119 ust. 6a), c) warunków korzystania z wód regionu wodnego oraz warunków korzystania z wód zlewni (art. 120 ust. 2), Więcej na temat udziału społecznego w postępowaniach legislacyjnych Raport. Jakość konsultacji społecznych w Polsce. Krajowa praktyka a uwarunkowania prawne, WWF Polska 2007, s Ustawa z dnia r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880, z późn. zm.)

9 3. POSTĘPOWANIA, W KTÓRYCH MOGĄ BRAĆ UDZIAŁ TYLKO PODMIOTY POSIADAJĄCE INTERES PRAWNY (STRONY) ORAZ ORGANIZACJE SPOŁECZNE WYSTĘPUJĄCE W INTERESIE PUBLICZNYM (JAKO UCZESTNICY POSTĘPOWANIA NA PRAWACH STRONY) W praktyce organizacje ekologiczne, organizacje społeczne inne niż ekologiczne (np. organizacje konsumenckie), jak i indywidualne osoby zainteresowane udziałem w rozwiązywaniu problemów środowiskowych najczęściej biorą udział w postępowaniach, które dotyczą tych spraw na zasadach określonych w k.p.a. 1) Udział stron w postępowaniu administracyjnym a) W myśl przepisów k.p.a. osoby fizyczne mogą brać udział w postępowaniu administracyjnym wówczas, jeśli są jego stronami. Stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. b) Pojęcie interesu prawnego wielokrotnie było przedmiotem wykładni polskich sądów administracyjnych: - Konstruując definicję strony w art. 28 k.p.a. ustawodawca posłużył się terminem interesu prawnego, a zatem nie jakiegokolwiek interesu. Interes, jakim legitymować się powinien podmiot, chcący występować w roli strony postępowania administracyjnego, musi mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna, przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. Dodatkowo wskazać należy, że interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie., (wyrok WSA w Warszawie z r., III SA/Wa 373/04, LEX nr ), - Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby., (wyrok NSA z dnia r. (I SA 1748/85, niepubl.), - Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw., (wyrok NSA z dnia r., II OSK 310/05, LEX nr ), - Interes prawny powinien rzeczywiście istnieć w dacie stosowania norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny., (wyrok NSA z dnia r., IV SA 1132/00, niepubl.). - Zdarzenia prawne, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony., (wyrok NSA z dnia r., I SA 1710/00, niepubl.), 9

10 - Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go zainteresowanym tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości., (wyrok NSA z dnia r., II GSK 163/06, LEX nr ). Upraszczając można stwierdzić, że stroną jest ten, kto występuje we własnej, indywidualnej sprawie dotyczącej rzeczywistej kwestii materialnej, którą określa konkretny przepis prawa. c) Stroną postępowania może być również organizacja społeczna, jeśli sprawa dotyczy jej własnego interesu prawnego lub obowiązku. d) Zgodnie z art. 10 k.p.a. strona postępowania ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania. Do najważniejszych uprawnień procesowych stron należą: - prawo do żądania wszczęcia postępowania oraz do bycia poinformowanym o wszczęciu postępowania na wniosek innej strony lub z urzędu, - prawo do wycofania wniosku o wszczęcie postępowania (prawo żądania umorzenia postępowania), - prawo do bycia informowanym o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, - prawo do działania przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania, - prawo do złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, - prawo do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów (kserokopii, zdjęć cyfrowych) w każdym stadium postępowania, - prawo żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy oraz prawo do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony, - prawo składania wniosków dowodowych (o przeprowadzenie danego dowodu, np. z dokumentu, z oględzin, z opinii biegłego) oraz prawo składania dowodów (dokumentów, opinii ekspertów), - prawo do bycia zawiadomionym o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, - prawo brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, w tym prawo zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz prawo składania wyjaśnień, - prawo do czynnego udziału w rozprawie: składania wyjaśnień, zgłaszania żądań, propozycji i zarzutów oraz przedstawiania dowodów na ich poparcie, a także wypowiadania się co do wyników postępowania dowodowego, - prawo do zawarcia ugody administracyjnej, - prawo żądania zawieszenia postępowania oraz podjęcia postępowania zawieszonego, - prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, - prawo do brania czynnego udziału w postępowaniach wpadkowych 14, dotyczących uzgodnienia lub zaopiniowania decyzji, która ma być wydana w postępowaniu głównym, 14 Postępowania wpadkowe, dotyczą rozpatrzenia kwestii procesowych w postępowaniu głównym. W postępowaniach 10

11 - prawo do otrzymania postanowień i decyzji na piśmie, - prawo do składania zażaleń na postanowienia, co do których k.p.a. przewiduje taką możliwość, - prawo do żądania wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji, - prawo do wniesienia odwołania od decyzji i brania czynnego udziału także w tym stadium postępowania (w postępowaniu przed organem II instancji), - prawo do złożenia skargi na decyzję organu II instancji do wojewódzkiego sądu administracyjnego i prawo udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym na zasadach określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 15, - prawo zaskarżenia decyzji ostatecznej w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania (w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w sprawie wznowienia postępowania) oraz prawo brania czynnego udziału w tych postępowaniach. e) Status strony nie wymaga potwierdzenia w żadnym rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie. Nie wydaje się ani postanowienia, ani decyzji o dopuszczeniu strony do udziału w postępowaniu. f) Pominięcie strony w postępowaniu stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą (wykazanie tego faktu w odwołaniu od decyzji stanowi przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji). g) W przypadku kiedy upłynął termin do złożenia odwołania strona, która nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy może złożyć wniosek o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji (art pkt 4 k.p.a.) 2) Udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym a) Na podstawie art. 31 k.p.a. organizacje społeczne mogą brać udział w postępowaniu administracyjnym także jako uczestnicy postępowania na prawach strony. b) O ile w przypadku występowania przez organizacje społeczne w charakterze strony podstawą jest interes własny, mający oparcie w obowiązujących przepisach (interes prawny), to podstawą udziału na podstawie art. 31 k.p.a. jest występowanie w interesie społecznym (publicznym). c) Z art. 31 k.p.a. wynika dla organizacji społecznej kilka uprawnień: - na podstawie 1 pkt 1 organizacja społeczna ma możliwość żądania wszczęcia postępowania w sprawie innej osoby, - na podstawie 1 pkt 2 - dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, - na podstawie 4 organizacja społeczna może żądać zawiadomienia jej o postępowaniach dotyczących innej osoby, w których ze względu na ich przedmiot może być ona zainteresowana udziałem w tym postępowaniu, - na podstawie 5 organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu wpadkowych wydaje się postanowienia, postępowania główne kończy się decyzją. Postępowania Wpadkowe inne, niż postępowanie uzgodnieniowe, to np. dotyczące rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, dotyczące rozpatrzenia wniosku o jego umorzenie, dotyczące wniosku o wydanie z akt sprawy odpisu dokumentów, w sprawie wniosku o przeprowadzenie zgłoszonego dowodu, itd. 15 Ustawa z dnia r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). 11

12 organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego. d) Możliwość realizacji powyższych uprawnień zależy od tego, czy w danej sprawie są one uzasadnione celami statutowymi organizacji i interesem społecznym (publicznym). e) Podobnie jak pojęcie interesu prawnego pojęcie interesu społecznego na gruncie k.p.a. nie zostało zdefiniowane. f) Organy administracji publicznej odmawiając dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniach nagminnie powołują się na istnienie rzekomej opozycji: inwestor (którego zamiar leży w ważnym interesie społecznym) organizacja ekologiczna (która występuje w interesie indywidualnym, a jeśli w społecznym, to nieistotnym). Pogląd taki wydaje się administracyjnym stereotypem, który organizacje ekologiczne powinny rewidować zaskarżając (w formie zażalenia) w toku instancji postanowienia odmawiające dopuszczenia ich do udziału w postępowaniach. g) Realizacja zasady kontroli społecznej w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska bez żadnych wątpliwości leży w interesie społecznym, co podkreślały wielokrotnie polskie sądy administracyjne: - WSA w Warszawie w wyroku z dnia r. (IV SA/Wa 741/06, LEX nr ): Wykluczyć należy generalne założenie, jakoby sprzeczne z interesem publicznym byłoby dopuszczenie organizacji społecznej, która sprzeciwia się realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przez sam wzgląd na okoliczność, iż szeroko rozumiany interes publiczny może przemawiać za jego budową. W interesie publicznym pozostaje bowiem zarówno wspieranie sprawnej realizacji budownictwa wielorodzinnego jak i zapewnienie, we właściwym zakresie, ochrony środowiska, w tym standardów jego jakości. W pewnych przypadkach realizacja obu celów może pozostawać w sprzeczności. Wobec jednak faktu, iż oba cele można uznać za publiczne, generalnie w postępowaniu możliwe jest rozważenie udziału organizacji reprezentującej każdy z tych przeciwstawnych interesów., - NSA w wyroku z dnia r. (II SA 2464/00, LEX nr 81984): Treść pojęcia interesu społecznego jest bowiem ciągle zmieniającą się kompozycją różnorodnych wartości społeczeństwa w określonym czasie. Udział organizacji społecznej musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, - NSA w wyroku z dnia r. (II SA/Gd 790/98, LEX nr 44215): Instytucja podmiotów na prawach strony wprowadzona do k.p.a. kolejnymi nowelizacjami miała służyć wzmożeniu ochrony interesu społecznego i praworządności.. h) Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu uwarunkowane jest wydaniem przez organ prowadzący postępowanie stosownego postanowienia. i) Postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga doręczenia organizacji społecznej, dopiero od chwili jego doręczenia organizacja społeczna korzysta z praw strony w postępowaniu. j) Istnieją wątpliwości, czy można uznać za skuteczne dorozumiane dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to jest sytuację, kiedy organ prowadzący postępowanie przyjmuje kolejne wnioski organizacji społecznej i je uwzględnia, doręcza 12

13 pisma w postępowaniu itp., mimo że nie wydał formalnie postanowienia o dopuszczeniu organizacji do postępowania 16. Wydaje się, że brak jest podstaw do takiego założenia. k) Warto zwrócić uwagę, że organizacja społeczna może przystąpić do postępowania także dopiero w II instancji. Wówczas jednak tylko organ odwoławczy jest właściwym do wydania rozstrzygnięcia co do dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie na prawach strony. Właściwość organu pierwszej instancji w kwestii rozpatrzenia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie na zasadzie art k.p.a. kończy się z datą wydania decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną 17. l) Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej oraz na postanowienie o odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu przysługuje zażalenie. Nie można się zgodzić ze twierdzeniem, często prezentowanym w postanowieniach odmawiających wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej oraz odmawiających dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu,, że ocena wystąpienia interesu społecznego została pozostawiona wyłącznemu uznaniu organu administracji, przed którym toczy się postępowanie. Wprawdzie pojęcie interesu społecznego nie zostało zdefiniowane w żadnej ustawie, ale jego interpretacja w każdej sprawie administracyjnej musi się odnosić do pewnych obiektywnych kryteriów, w tym wynikających z zasad ogólnych prawa krajowego i wspólnotowego, zwłaszcza z zasady partycypacji społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących istotnych kwestii środowiskowych. Brak ustawowej definicji interesu społecznego w żadnym wypadku nie upoważnia organu administracji do swobodnego i opartego wyłącznie na własnym uznaniu jego definiowania w danym postępowaniu. Dlatego też ewentualne stwierdzenie przez organ administracji, że brak interesu społecznego w udziale organizacji ekologicznej w konkretnym postępowaniu będzie podlegało pełnej kontroli instancyjnej 18. ł) Uprawnienia procesowe organizacji społecznych występujących jako podmioty na prawach strony kształtują się podobnie jak stron postępowania, z tą różnicą, iż pewnych czynności procesowych organizacja społeczna dokonywać nie może. Katalog tych czynności wiąże się z uprawnieniami opartymi na zasadzie dyspozycyjności stron postępowania. Wśród uprawnień procesowych niedostępnych dla organizacji społecznych można wymienić między innymi: - żądanie zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art k.p.a. (zawieszenie fakultatywne), - żądanie umorzenia postępowania na podstawie art k.p.a. (umorzenie fakultatywne), 16 W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonują w tym zakresie dwie odrębne linie orzecznicze. W wyroku z dnia r. NSA w Warszawie (II OSK 94/05, LEX nr ) stwierdził: Jeżeli organ administracji nie wydał wymaganego przez art k.p.a. formalnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, to fakty te należy uznać jako dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Z kolei w wyroku z dnia r. WSA w Warszawie (I SA/Wa 862/06, LEX nr ) wyraził pogląd odmienny: Sąd nie podziela stanowiska o możliwości istnienia dorozumianego postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania w sytuacji przyjmowania jej oświadczeń i doręczania jej decyzji i postanowień, bez formalnego postanowienia. 17 Wyrok WSA w Warszawie z r. (IV SA/Wa 324/07, LEX nr ). 18 K. Gruszecki, Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu administracyjnym w sprawach ochrony środowiska, Państwo i Prawo 2002, Nr 2, s

14 - prawo zawarcia ugody (art. 114 kpa), - żądanie wznowienia postępowania w oparciu o podstawę określoną w art pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). 14

15 4. POSTĘPOWANIA W SPRAWACH Z ZAKRESU OCHRONY ŚRODOWISKA, W KTÓRYCH DOPUSZCZA SIĘ UDZIAŁ ORGANIZACJI SPOŁECZNYCH 1) Ogólne zasady udziału organizacji społecznych określone w art. 31 k.p.a. mają zastosowanie we wszystkich postępowaniach administracyjnych (postępowaniach kończących się wydaniem decyzji administracyjnej). 2) Ogólnych zasad kształtujących udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się jedynie w tych sprawach, w stosunku do których przepisy proceduralne wprost formułują taki wyjątek (stwierdzają, iż w danej sprawie nie stosuje się art. 31 k.p.a.). 3) Dopuszcza się udział organizacji społecznych w następujących postępowaniach z zakresu ochrony środowiska: a) z ustawy Prawo ochrony środowiska: - w sprawie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu przenikającego z zakładu do środowiska (art. 115 a); ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 115 a ust. 5), organizacji społecznej nie przysługuje prawo do żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), - w sprawie decyzji o nałożeniu na prowadzącego instalację lub użytkownika urządzenia obowiązku prowadzenia w określonym czasie dodatkowych pomiarów wielkości emisji, jeżeli z przeprowadzonej kontroli wynika, że nastąpiło przekroczenie standardów emisyjnych (art. 150 ust. 1); ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 150 ust. 4), organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), - w sprawie zgłoszenia instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko, z której emisja nie wymaga pozwolenia (art. 152 ust. 1), zgłoszenia rezygnacji z rozpoczęcia albo zakończenia eksploatacji instalacji (art. 152 ust. 6 pkt 1), zgłoszenia zmiany danych wskazanych w zgłoszeniu (art. 152 ust. 6 pkt 1), - w sprawie ustalenia wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia (art. 154 ust. 1), ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 154 ust. 3) organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), - w sprawie decyzji o nałożeniu na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązku prowadzenia w określonym czasie dodatkowych pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wprowadzanych w związku z eksploatacją tych obiektów, jeżeli przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska (art. 178 ust. 1); ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 178 ust. 4), organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już 15

16 toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), - w sprawie decyzji zobowiązującej podmiot prowadzący instalację do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego (art. 237), - w sprawie decyzji zarządzającej przeprowadzenie właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków poważnej awarii (art. 247 ust. 1 pkt 1), - w sprawie decyzji zakazującej lub ograniczającej korzystanie ze środowiska w razie wystąpienia poważnej awarii (art. 247 ust. 1 pkt 2), - w sprawach decyzji ustalających odpowiedzialność administracyjną za negatywne oddziaływanie na środowisko, pogorszenie stanu środowiska, użytkowanie instalacji lub wprowadzanie przez substancji lub energii do środowiska bez zezwolenia lub z naruszeniem warunków zezwolenia (art ); ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 375), organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie) 19, b) z ustawy o ochronie przyrody 20 : - w sprawie decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów obowiązujących w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody (art. 15 ust. 3, 4 i 5), - w sprawie zezwolenia na pozyskiwanie roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową (art. 56), - w sprawie ustalenia i likwidacji stref ochrony ostoi oraz stanowisk roślin objętych ochroną gatunkową, stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz stref ochrony ostoi oraz stanowisk grzybów objętych ochroną gatunkową (art. 60 ust. 3), - w sprawie zezwolenia na odstąpienie od zakazów obowiązujących w strefach ochrony ostoi oraz stanowisk roślin objętych ochroną gatunkową, strefach ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz strefach ochrony ostoi oraz stanowisk grzybów objętych ochroną gatunkową (art. 60 ust. 7), - w sprawie zezwolenia na przewożenie przez granicę państwa roślin i zwierząt należących do gatunków, podlegających ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a także ich rozpoznawalnych części i produktów pochodnych (art. 61), - w sprawie zezwolenia na utworzenie i prowadzenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego (art. 67 ust. 1) oraz jego cofnięcia lub zmiany (art. 68 ust. 1), - w sprawie zezwolenia na odstępstwa od zakazów posiadania i przetrzymywania oraz sprowadzania z zagranicy gatunków lub grup zwierząt niebezpiecznych zaliczonych do kategorii II (art. 73 ust. 4), - w sprawie zezwolenia na przeniesienie z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego do środowiska przyrodniczego roślin lub zwierząt gatunków zagrożonych wyginięciem (art. 74 ust. 1), 19 Warto zwrócić uwagę, iż udział organizacji społecznych występujących w tym postępowaniu w interesie społecznym (na podstawie art. 31 k.p.a.) stanowi jedyne narzędzie kontroli społecznej, ponieważ zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z r. (IV SA/Wa 1328/05, LEX nr ) Osoby trzecie, narażone na uciążliwe oddziaływanie podmiotu zobowiązywanego, z uwagi na brak uprawnień procesowych do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie (brak uprawnienia do ochrony ich praw podmiotowych w tym trybie), nie mogą być stroną takiego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.. 20 Ustawa z dnia r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880, z późn. zm.). 16

17 - w sprawie zezwolenia na utworzenie i prowadzenie ośrodka rehabilitacji zwierząt oraz w sprawie cofnięcia takiego zezwolenia (art. 75 ust. 1 i ust. 5), - w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości (art. 83), - w sprawie decyzji określającej warunki prowadzenia robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych, oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki wodne na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych (art. 118); wydanie tej decyzji wymaga uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, organizacja społeczna może więc już wcześniej wziąć udział w postępowaniu - w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na podstawie art. 44 UOOŚ, - w sprawie zezwolenia na rozmnażanie zwierząt uzyskanych w wyniku krzyżowania i krzyżowania zwierząt objętych ochroną ścisłą i częściową oraz zwierząt łownych ze zwierzętami innych gatunków, a także zwierzętami z form i odmian hodowlanych oraz w sprawie cofnięcia takiego zezwolenia (art. 119a), - w sprawie zezwolenia na sprowadzanie do kraju roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym (art. 120 ust. 2), c) z ustawy Prawo wodne 21 : - w sprawie zwolnienia z zakazu lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania (art. 40 ust. 3), - w sprawie zwolnienia z zakazu wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę przed powodzią na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią (tzw. tereny zalewowe ) oraz w sprawie decyzji nakazującej usunięcie drzew lub krzewów na tych obszarach (art. 83 ust. 2), - w sprawie zwolnienia z zakazu prowadzenia określonych działań zagrażających szczelności i stabilności wałów przeciwpowodziowych (art. 85 ust. 3), - w sprawie decyzji nakazującej usunięcie drzew lub krzewów z wałów przeciwpowodziowych (art. 85 ust. 4), d) z ustawy o odpadach 22 : - w sprawie zezwolenia na spalanie odpadów poza instalacjami lub urządzeniami (art. 13 ust. 4), ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 13 ust. 7), organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), - w sprawie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi (art. 17 ust. 1 pkt 1), - w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych (art. 26), 21 Ustawa z dnia r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.). 22 Ustawa z dnia r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251, z późn. zm.). 17

18 - w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych (art. 28 ust. 1), - w sprawie decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania (art. 34 ust. 1), ponieważ postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (art. 34 ust. 2), organizacji społecznej nie przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania, a jedynie żądanie dopuszczenia do już toczącego się postępowania oraz prawo do przedstawienia poglądu w sprawie (za zgodą organu prowadzącego postępowanie), e) z ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów 23 : - w sprawie zezwoleń na przywóz odpadów na teren kraju, wywóz odpadów poza teren kraju oraz tranzyt odpadów przez teren kraju (art. 4), f) z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach 24 : - w sprawie decyzji nakazującej właścicielom nieruchomości wykonanie obowiązków związanych z zapewnieniem utrzymanie czystości i porządku (art. 5 ust. 7), - w sprawie zezwolenia na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie: odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ochrony przed bezdomnymi zwierzętami, prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części (art. 7 ust. 6), g) z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 25 : - w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 51 ust. 1); w postępowaniu tym nie stosuje się art kpa, o zawiadamianiu przez organ organizacji społecznych, które mogą być zainteresowane udziałem w postępowaniu (art. 53 ust. 2); - w sprawie decyzji o warunkach zabudowy (art. 59 ust. 1), h) z tzw. specustawy o drogach 26 : - w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 11a ust. 1), i) z ustawy o transporcie kolejowym 27 : - w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej (art. 9o ust. 1), j) z ustawy Prawo geologiczne i górnicze 28 : - w sprawie koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, na wydobywanie kopalin ze złóż, na bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz składowanie odpadów w górotworze (art. 15 ust. 1), - w sprawie zatwierdzenia projektu prac geologicznych (art. 33 ust. 1), k) z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych 29 : 23 Ustawa z dnia r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r., Nr 124, poz. 859). 24 Ustawa z dnia r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008, z późn. zm.). 25 Ustawa z dnia r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz.. 717, z późn. zm.). 26 Ustawa z dnia r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 721, z późn. zm.). 27 Ustawa z dnia r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94). 28 Ustawa o z dnia r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.). 18

19 - w sprawie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej (art. 11), - w sprawie decyzji o rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych (art. 22 ust. 1), l) z ustawy o scalaniu i wymianie gruntów 30 : - decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów (art. 27 ust. 3), ł) z ustawy o lasach 31 : - w sprawie decyzji o zmianie lasu na użytek rolny (art. 13 ust. 2), - w sprawie decyzji o uznaniu lasu za ochronny lub pozbawieniu go tego charakteru (art. 16 ust. 1 i ust. 1 a), - w sprawie decyzji nakazującej właścicielowi lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa wykonanie obowiązków polegających na trwałym utrzymywaniu lasów i zapewnieniu ciągłości ich użytkowania, bądź nakazującej wykonanie zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu (art. 24), - m) z ustawy Prawo łowieckie 32 :w sprawie zezwolenia na dokonanie odstrzału lub odłowu zwierzyny w okresach ochronnych dla celów naukowych i dla odbudowy populacji, zasiedlania i reintrodukcji gatunków zwierzyny lub dla koniecznych działań w celach hodowlanych (art. 44 ust. 3), - w sprawie decyzji nakazującej dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego wykonanie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny (art. 45 ust. 1), n) z ustawy o ochronie zwierząt 33 : - w sprawie decyzji o czasowym odebraniu traktowanego niehumanitarnie zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi (art. 7 ust. 1 i ust. 2) 34, o) z ustawy o GMO: - w sprawie zezwolenia na zamierzone uwolnienie GMO do środowiska w celach innych niż wprowadzanie do obrotu (art. 36), - w sprawie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów GMO (art. 41), - w sprawie zezwolenia na wywóz lub tranzyt produktów GMO (art. 51), p) z ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie 35 : - w sprawie decyzji uzgadniającej warunki przeprowadzenia działań naprawczych, zaproponowane przez podmiot korzystający ze środowiska (art. 13 ust. 3), - w sprawie decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych na podmiot korzystający ze środowiska, który nie podjął takich działań (art. 15 ust. 1), 29 Ustawa z dnia r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266, z późn. zm.). 30 Ustawa z dnia r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.16). 31 Ustawa z dnia r. o lasach (Dz.U. z 2005 r., Nr 45, poz. 435, z póżn. zm.). 32 Ustawa z dnia r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, z późn. zm.). 33 Ustawa z dnia r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002, z późn. zm.). 34 W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art. 7 ust. 3). 35 Ustawa z dnia r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493). 19

20 r) ze specustawy o EURO : - decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 (art. 23). s) z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji we wszystkich postępowaniach uregulowanych w tej ustawie 37. 4) Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 50 uzależnia uprawnienie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez organizację społeczną od wcześniejszego jej udziału w postępowaniu administracyjnym 38. Wyjątkiem od tej zasady jest regulacja art. 44 ust. 3 UOOŚ, przyznająca organizacji ekologicznej uprawnienie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, także gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. 5) Udział społeczny dotyczy wprawdzie problematyki partycypacji zainteresowanej społeczności w procesach decyzyjnych (planistycznych i wykonawczych) o charakterze administracyjnym, ale administracyjne prawo materialne i procesowe nie są jedynymi regulacjami, które określają jego podstawy prawne. Skuteczność udział społecznego wymaga często od przedstawicieli zainteresowanej społeczności znajomości procedur innych, niż administracyjna, np. procedury cywilnej. Tytułem przykładu można wskazać art. 323 POŚ. Zgodnie z przywołanym przepisem - jeżeli zagrożenie szkodą lub szkoda została bezpośrednio wywołana bezprawnym oddziaływaniem na środowisko organizacja ekologiczna może wystąpić z roszczeniem żądania od podmiotu odpowiedzialnego za to zagrożenie lub naruszenie przywrócenia stanu zgodnego z prawem i podjęcia środków zapobiegawczych, w szczególności przez zamontowanie instalacji lub urządzeń zabezpieczających przed zagrożeniem lub naruszeniem; w razie gdy jest to niemożliwe lub nadmiernie utrudnione z żądaniem zaprzestania działalności powodującej zagrożenie lub naruszenie. Powództwo oparte o art. 323 POŚ dochodzone jest przed sądem cywilnym, w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego Ustawa z dnia r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2007r., Nr 173, poz. 1219, z późn. zm.) 37 Ustawa z dnia r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). 38 Wyrok NSA z r. (II FSK 536/05, LEX nr ). 39 Ustawa z dnia r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, z późn. zm.). 20

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE WYPEŁNIANIA PRZEZ INWESTORÓW WYMAGAŃ OCHRONY ŚRODOWISKA DLA REALIZOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA MOGĄCEGO ZNACZĄCO ODDZIAŁYWAĆ NA ŚRODOWISKO W opracowaniu zostały omówione

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 3 PAŹDZIERNIKA 2008 r. O UDOSTĘPNIANIU INFORMACJI O ŚRODOWISKU I JEGO OCHRONIE, UDZIALE SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

Ryszard Zakrzewski, Ministerstwo Środowiska. Warszawa, 16 października 2008 r.

Ryszard Zakrzewski, Ministerstwo Środowiska. Warszawa, 16 października 2008 r. Ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko najważniejsze kierunki zmian

Bardziej szczegółowo

Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia

Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia KIEDY OOŚ? - 1 I Dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko Art.. 59 ust.1,

Bardziej szczegółowo

ROLA GENERALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA I REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESIE OOŚ DLA PRZEDSIĘWIĘĆ REALIZOWANYCH W RAMACH

ROLA GENERALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA I REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESIE OOŚ DLA PRZEDSIĘWIĘĆ REALIZOWANYCH W RAMACH ROLA GENERALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA I REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESIE OOŚ DLA PRZEDSIĘWIĘĆ REALIZOWANYCH W RAMACH LOKALNYCH PROGRAMÓW REWITALIZACJI Zadania GDOŚ Współudział

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r.

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-656907-V/10/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna

Bardziej szczegółowo

Szkody na obszarach Natura 2000

Szkody na obszarach Natura 2000 Szkody na obszarach Natura 2000 Paulina Kupczyk kancelaria Ochrona Środowiska i działalno inwestycyjna Konsulting Szkolenie Interwencje ekologiczne w obronie ostoi Natura 2000 w ramach projektu Ogólnopolskiego

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje : udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Co to jest przedsięwzięcie?

Co to jest przedsięwzięcie? Wprowadzenie do systemu ocen oddziaływania na środowisko Krzysztof Mielniczuk r. Co to jest przedsięwzięcie? Rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH ZGODY NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘCIA*

W N I O S E K O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH ZGODY NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘCIA* ... imię i nazwisko / nazwa inwestora Psary, dnia... adres nr telefonu kontaktowego... imię i nazwisko pełnomocnika (upoważnienie +opłata skarbowa) adres nr telefonu kontaktowego... Wójt Gminy Psary ul.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH Joanna Borówka Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach Katowice 8 grudnia 2014r 1 Zagospodarowanie przestrzenne a ochrona

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA Plan prezentacji Zasady ogólne Podejmowanie decyzji Opracowywanie dokumentów Uprawnienia organizacji ekologicznych Strategiczna OOŚ udział społeczeństwa Zasady

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 10 kwietnia 2003 r.

USTAWA. z dnia 10 kwietnia 2003 r. Dz.U.03.80.721 Dz.U.03.217.2124 Dz.U.05.113.954 Dz.U.05.267.2251 Dz.U.06.220.1601 Dz.U.07.23.136 Dz.U.07.112.767 Dz.U.08.154.958 USTAWA z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz środków budżetu państwa przy wsparciu Euroregionu Nysa OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE (aktualny

Bardziej szczegółowo

Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych Str 1 / 5

Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych Str 1 / 5 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych Str 1 / 5 II OSK 40/10 - Postanowienie Data orzeczenia 2010-02-02 Data wpływu 2010-01-08 Sąd Sędziowie Symbol z opisem Hasła tematyczne Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA. Zasady ogólne - 1

Plan prezentacji UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA. Zasady ogólne - 1 UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA Plan prezentacji Zasady ogólne Podejmowanie decyzji Opracowywanie dokumentów Uprawnienia organizacji ekologicznych Strategiczna OOŚ udział społeczeństwa Zasady

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel ratyfikacji poprawki do Konwencji Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

r.pr. Michał Behnke 12.10.2011

r.pr. Michał Behnke 12.10.2011 Analiza wariantowajako przesłanka wskazania wariantu innego niż proponowany przez inwestora lub odmowy wydania decyzji środowiskowej r.pr. Michał Behnke 12.10.2011 1 PLAN PREZENTACJI Podstawy prawne analizy

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska w procesie inwestycyjnym, z uwzględnieniem najnowszych zmian

Ochrona środowiska w procesie inwestycyjnym, z uwzględnieniem najnowszych zmian Ochrona środowiska w procesie inwestycyjnym, z uwzględnieniem najnowszych zmian W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i

Bardziej szczegółowo

TEZY. 1. Wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

TEZY. 1. Wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Sygnatura OSK 1566/04 Data wydania 2005-05-16 Skład orzekający Gliniecki Andrzej Mzyk Eugeniusz Żak Anna /sprawozdawca/ Akty prawne powołane w orzeczeniu Dz.U. 2000

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-568853-IV/07/ZA. Pan Marcin Korolec Minister Środowiska

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-568853-IV/07/ZA. Pan Marcin Korolec Minister Środowiska RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-568853-IV/07/ZA 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Marcin Korolec Minister Środowiska I. Do Rzecznika

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy.

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw dokonuje nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. Zakres projektu ustawy o udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje:

U Z A S A D N I E N I E. Zakres projektu ustawy o udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje: U Z A S A D N I E N I E Zakres projektu ustawy o udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje: udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie (dotychczas

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji

Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji Eugeniusz Gronostaj Tomasz Winnicki Ochrona środowiska naturalnego i

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP.

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. RAMOWY PRZEBIEG STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA

Bardziej szczegółowo

Proces podejmowania decyzji administracyjnych

Proces podejmowania decyzji administracyjnych Proces podejmowania decyzji administracyjnych Debata nt. ochrony przed hałasem Warszawa, dn. 11 grudnia 2012 r. Czynniki wpływające na koniecznośd lub obowiązek budowy ekranów akustycznych Etap planowania

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Mlostoń Warszawa 21.03.2014r.

Jadwiga Mlostoń Warszawa 21.03.2014r. Podniesienie jakości i skuteczności zarządzania jakością powietrza w strefach w celu zapewnienia czystego powietrza w województwie. Poradnik dla organów administracji publicznej. - Wytyczne do projektu

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego, w myśl art. 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska opracowany został zgodnie z Polityką ekologiczną

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Postępowanie administracyjne ogólne. Zestaw 8

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Postępowanie administracyjne ogólne. Zestaw 8 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Postępowanie administracyjne ogólne Zestaw 8 Przedmiot 1 2 3 4 5 6 7 8 Schemat postępowania przed organem I instancji Organ prowadzący,

Bardziej szczegółowo

Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko

Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Jednostka publikująca kartę Karta informacyjna Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko Data publikacji karty 2015-02-23 08:45:01 Odnośnik do e- formularza

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1)

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) Art. 6. 1. Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. 2. Kto

Bardziej szczegółowo

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA Warszawa, dnia 7/01/2011 r. DOOŚ-idk. 070.20.2011.JSz.sw Wg rozdzielnika W związku z licznymi wątpliwościami dotyczącymi wydawania zaświadczeń organu odpowiedzialnego

Bardziej szczegółowo

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - Unieważnienie postępowania jest czynnością niweczącą całość postępowania, powodującą, że cel prowadzenia postępowania, tj. udzielenie

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 a turystyka Procedura OOŚ w kontekście przedsięwzięć z sektora turystycznego

Natura 2000 a turystyka Procedura OOŚ w kontekście przedsięwzięć z sektora turystycznego NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Natura 2000 a turystyka Procedura OOŚ w kontekście przedsięwzięć z sektora turystycznego Witold Wołoszyn Szkolenie regionalne Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 23 czerwca 2015 r. Warszawa, dnia 23 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt II PK 68/07 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 lipca 2007 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa S. M. przeciwko D. Sp. z o.o. w D. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Zasady dla Wnioskodawców. Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Ocena oddziaływania na środowisko

Zasady dla Wnioskodawców. Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Ocena oddziaływania na środowisko ZARZĄD WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO INSTYTUCJA ZARZĄDZAJĄCA REGIONALNYM PROGRAMEM OPERACYJNYM WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO 2014-2020 Zasady dla Wnioskodawców Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘCIA UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘCIA UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA PROCEDURA UZYSKIWANIA DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘCIA ORAZ UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA Bernadetta Czerska Warszawa, 15 października 2009 r. Cz. 1 Procedura

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 14 sierpnia 2015 r. Poz. 1171 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie przetargu na udzielenie koncesji na poszukiwanie i

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia...............

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia............... ... Wawrzeńczyce, dnia... (imię i nazwisko/nazwa inwestora)... (adres)... Wójt (telefon)... Gminy Igołomia-Wawrzeńczyce (imię i nazwisko pełnomocnika)... (adres)... (telefon) Wniosek o wydanie decyzji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... XI XIII Rozdział I. Właściwość organów... 1 1. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość... 3 2. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość wyznaczenie organu właściwego... 9 3.

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja energii elektrycznej i gazu -działanie 5.2 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013

Dystrybucja energii elektrycznej i gazu -działanie 5.2 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 1 Procedura oceny oddziaływania na środowisko Dystrybucja energii elektrycznej i gazu -działanie 5.2 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Udział społeczeństwa w ochronie środowiska Wprowadzenie do tematu

Udział społeczeństwa w ochronie środowiska Wprowadzenie do tematu Udział społeczeństwa w ochronie środowiska Wprowadzenie do tematu Paulina Kupczyk kancelaria Ochrona Środowiska i działalno inwestycyjna Konsulting Szkolenie Interwencje ekologiczne w obronie ostoi Natura

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 30/14 Głównego Inspektora Pracy z dnia 3 grudnia 2014 r.

Zarządzenie nr 30/14 Głównego Inspektora Pracy z dnia 3 grudnia 2014 r. Zarządzenie nr 30/14 Głównego Inspektora Pracy z dnia 3 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzorów druków stosowanych w działalności kontrolnej Państwowej Inspekcji Pracy Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

USTAWA z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa Kancelaria Sejmu s. 1/99 USTAWA z dnia 3 października 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

16. Sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej

16. Sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej 16. Sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej Analizując orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z zakresu dostępu do informacji publicznej, należy przede wszystkim zwrócić

Bardziej szczegółowo

Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE

Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE Załącznik Nr 1 do Aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski na lata 2012 2015, z

Bardziej szczegółowo

Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP)

Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP) I. Zmiany w ustawie Prawo własności przemysłowej. Możliwość rejestracji znaków towarowych zawierających nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, PL, RP) Zakaz rejestracji znaków towarowych

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Regulacji ekologicznych jest nie mniej niż podatkowych, jednak niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że podlegają wymogom ochrony środowiska. Nawet

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne udziału społeczeństwa w decyzjach dotyczących środowiska

Uwarunkowania prawne udziału społeczeństwa w decyzjach dotyczących środowiska Uwarunkowania prawne udziału społeczeństwa w decyzjach dotyczących środowiska Krzysztof Okrasiński, 09.05.2014 r. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z

Bardziej szczegółowo

Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe

Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe Autor: Sergiusz Urban - WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp. K. ( Energia Elektryczna marzec 2013) Realizacja wielu inwestycji nie pozostaje bez wpływu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego I. Założenia Kodeksu II. System planowania przestrzennego III. Proces inwestycyjny - etapy IV. Inwestycje publiczne V. Realizacja inwestycji

Bardziej szczegółowo

ST~ft)TA Ja1fwWźak. w sprawie ustalenia Regulaminu przeprowadzania kontroli przedsiębiorców

ST~ft)TA Ja1fwWźak. w sprawie ustalenia Regulaminu przeprowadzania kontroli przedsiębiorców Zarządzenie Nr 58/2014 Starosty Krośnieńskiego z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia Regulaminu przeprowadzania kontroli przedsiębiorców prowadzących na terenie Powiatu Krośnieńskiego stacje kontroli

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 56/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 czerwca 2013 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Cyfrowy Polsat Spółki Akcyjnej w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji

Bardziej szczegółowo

USTAWA O ZAPOBIEGANIU I NAPRAWIE SZKÓD W ŚRODOWISKU

USTAWA O ZAPOBIEGANIU I NAPRAWIE SZKÓD W ŚRODOWISKU PAULINA KUPCZYK Dr DIANA TRZCIŃSKA USTAWA O ZAPOBIEGANIU I NAPRAWIE SZKÓD W ŚRODOWISKU Źródła prawa Dyrektywa 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 13

Spis treści. Wprowadzenie... 13 Wprowadzenie... 13 Jurysdykcyjne postępowanie administracyjne... 15 1. Przekształcenie stosunków administracyjnoprawnych... 17 2. Charakterystyka postępowań administracyjnych... 18 3. Rodzaje postępowań

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek Kierownik Projektu: mgr inŝ. Ksenia Czachor Opracowanie: mgr Katarzyna Kędzierska

Bardziej szczegółowo

System ocen oddziaływania na środowisko. Sławomir Wodzyński

System ocen oddziaływania na środowisko. Sławomir Wodzyński System ocen oddziaływania na środowisko Sławomir Wodzyński SYSTEM OOŚ W UE PODSTAWY PRAWNE Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Postępowanie administracyjne dla studentów studiów pierwszego stopnia (licencjackich) DSW we Wrocławiu

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Postępowanie administracyjne dla studentów studiów pierwszego stopnia (licencjackich) DSW we Wrocławiu Dr Krzysztof Sobieralski Wrocław, dnia 8 marca 2014 r. Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Postępowanie administracyjne dla studentów studiów pierwszego stopnia (licencjackich) DSW we Wrocławiu 1. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2012 r. ustawy o odpadach,

Bardziej szczegółowo

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Czyli o tym jak obywatel może wpływać na kształt otaczającej go przestrzeni i na co pozwala nam ustawa Zespół ds. konsultacji społecznych

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III SPP 123/14. Dnia 22 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III SPP 123/14. Dnia 22 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III SPP 123/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 lipca 2014 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dział I. Przepisy ogólne. Rozdział 1. Zakres obowiązywania ustawy

Dział I. Przepisy ogólne. Rozdział 1. Zakres obowiązywania ustawy brzmienie od 2009-06-04 Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 1 z dnia 3 października 2008

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790)

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach

Bardziej szczegółowo

Rozdział trzeci Zasady ogólne postępowania administracyjnego 1. Charakter prawny, zakres obowiązywania i funkcje 2. Katalog zasad

Rozdział trzeci Zasady ogólne postępowania administracyjnego 1. Charakter prawny, zakres obowiązywania i funkcje 2. Katalog zasad Spis treści Wykaz skrótów CZĘŚĆ PIERWSZA ZAGADNIENIA OGÓLNE Rozdział pierwszy Geneza i rozwój postępowania administracyjnego i sądownictwa administracyjnego 1. Europa 2. Polska A. Okres międzywojenny B.

Bardziej szczegółowo

Strategiczne oceny oddziaływania na środowisko

Strategiczne oceny oddziaływania na środowisko Strategiczne oceny oddziaływania na środowisko Katarzyna Twardowska Departament Ocen Oddziaływania na Środowisko GDOŚ kwiecień 2013 1 Wymagania dyrektyw unijnych i konwencji międzynarodowych Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Ocena oddziaływania na środowisko i udział społeczeństwa a inwestycje drogowe

Ocena oddziaływania na środowisko i udział społeczeństwa a inwestycje drogowe Ocena oddziaływania na środowisko i udział społeczeństwa a inwestycje drogowe Magdalena Bar Warszawa, 31 marca 2006 r. PHARE 2003 Jendrośka Jerzmański Bar i Wspólnicy 1 mec. Magdalena Bar Jendrośka Jerzmański

Bardziej szczegółowo

Michał Behnke Gdańsk, 26.10.2010 r.

Michał Behnke Gdańsk, 26.10.2010 r. Procedury oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko w praktyce organów architektoniczno-budowlanych Michał Behnke Gdańsk, 26.10.2010 r. 1 PLAN PREZENTACJI Miejsce procedur OOŚ w procesie inwestycyjnym

Bardziej szczegółowo

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do...

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do... Strona otrzymała decyzję II instancji z rozstrzygnięciem, z którym nie zgadza się. W jakim terminie moŝe wnieść skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego? Z chwilą wydania dla strony postępowania niekorzystnej

Bardziej szczegółowo

Strona: Organ II instancji: Zaskarżona decyzja:

Strona: Organ II instancji: Zaskarżona decyzja: Waldemar Wietrzykowski ul. Jabłeczna 38/1 50-539 WROCŁAW Wrocław, dnia 30.03.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ul. Jasna 2/4 00-013 Warszawa (za pośrednictwem) Minister Administracji i

Bardziej szczegółowo

Polski system ocen oddziaływania na środowisko

Polski system ocen oddziaływania na środowisko Polski system ocen oddziaływania na środowisko Ryszard Zakrzewski, Ministerstwo Środowiska, Departament Ocen Oddziaływania na Środowisko Warszawa, 3 czerwca 2008 r. Wymagania dyrektyw unijnych i konwencji

Bardziej szczegółowo

PP.6721.2.38.2013 Siewierz, dnia 16.03.2015 r. OGŁOSZENIE

PP.6721.2.38.2013 Siewierz, dnia 16.03.2015 r. OGŁOSZENIE PP.6721.2.38.2013 Siewierz, dnia 16.03.2015 r. OGŁOSZENIE Na podstawie art. 43 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

Bardziej szczegółowo

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-623243-X/09/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa, lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie treści: Ewa Florkiewicz, Artur Kawicki. Opracowanie i weryfikacja: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Przygotowanie treści: Ewa Florkiewicz, Artur Kawicki. Opracowanie i weryfikacja: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Postępowania administracyjne w sprawach określonych ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

Bardziej szczegółowo

DORĘCZENIE ODPISU WYROKU

DORĘCZENIE ODPISU WYROKU DORĘCZENIE ODPISU WYROKU W wykonaniu zarządzenia z dnia 30 maja 2007 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doręcza Panu - jako pełnomocnikowi skarżącego - odpis wyroku z dnia 7 maja 2007

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 2015 r.

USTAWA. z dnia 2015 r. PROJEKT USTAWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY TRĄBKI WIELKIE

WÓJT GMINY TRĄBKI WIELKIE Trąbki Wielkie, dnia... imię i nazwisko / nazwa inwestora adres, nr telefonu kontaktowego imię i nazwisko pełnomocnika (upoważnienie + opłata skarbowa)... adres pełnomocnika, nr telefonu kontaktowego WÓJT

Bardziej szczegółowo

Ocena oddziaływania na środowisko w procesie inwestycyjnym. mgr inż. Krzysztof Pałkowski

Ocena oddziaływania na środowisko w procesie inwestycyjnym. mgr inż. Krzysztof Pałkowski Ocena oddziaływania na środowisko w procesie inwestycyjnym mgr inż. Krzysztof Pałkowski Chmielno 2013 Czego dotyczy procedura OOŚ? Przedsięwzięć rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VI/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W ZBĄSZYNKU. z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VI/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W ZBĄSZYNKU. z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VI/21/2015 RADY MIEJSKIEJ W ZBĄSZYNKU z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 5 stycznia 2015 r.

POSTANOWIENIE z dnia 5 stycznia 2015 r. Sygn. akt: KIO/W 54/14 POSTANOWIENIE z dnia 5 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący - członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

Bardziej szczegółowo

Zapewnienie udziału organizacji ekologicznych w decyzjach dotyczących środowiska. Wyniki badania

Zapewnienie udziału organizacji ekologicznych w decyzjach dotyczących środowiska. Wyniki badania Zapewnienie udziału organizacji ekologicznych w decyzjach dotyczących środowiska. Wyniki badania Marta Majka Wiśniewska Fundacja Greenmind PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o udostępnienie informacji o środowisku

WNIOSEK o udostępnienie informacji o środowisku Miejsce, data nazwa i adres wnioskodawcy nazwa i adres organu WNIOSEK o udostępnienie informacji o środowisku Na podstawie art. 8, art. 9, zwłaszcza ust. 1 pkt 3 i 5 oraz art. 1142 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo