BADANIE ZWIĄZKÓW MIĘDZY ZMIENNYMI REALNYMI A ZMIENNYMI NOMINALNYMI W POLSKIEJ GOSPODARCE W LATACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE ZWIĄZKÓW MIĘDZY ZMIENNYMI REALNYMI A ZMIENNYMI NOMINALNYMI W POLSKIEJ GOSPODARCE W LATACH"

Transkrypt

1 METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 2012, sr BADANIE ZWIĄZKÓW MIĘDZY ZMIENNYMI REALNYMI A ZMIENNYMI NOMINALNYMI W POLSKIEJ GOSPODARCE W LATACH Rumiana Górska, Doroa Narojczyk Kaedra Finansów Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie Sreszczenie: Arykuł przedsawia wyniki analizy związków między wybranymi zmiennymi realnymi a nominalnymi w polskiej gospodarce w laach Większość zidenyfikowanych zależności przejawia się z opóźnieniami w czasie. Wzros gospodarczy zależy w głównej mierze od czynników należących do realnej sfery gospodarki. Na spadek bezrobocia wpływa wzros PKB oraz inwesycje. Wzros sopy referencyjnej NBP powoduje spadek inflacji, lecz ma ujemny wpływ na wzros PKB. Inflacja jes zjawiskiem przede wszyskim monearnym, zależy głównie od wzrosu podaży pieniądza. Wzros zadłużenia zagranicznego Polski skukuje wzrosem podaży pieniądza. Słowa kluczowe: zmienne realne, zmienne nominalne, korelogram wzajemny, modele ADL, sopa procenowa, Produk Krajowy Bruo WSTĘP Dyskusja na ema mechanizmu powiązań między zmiennymi opisującymi realną sronę gospodarki, akimi jak Produk Krajowy Bruo (PKB), konsumpcja, inwesycje czy sopa bezrobocia a zmiennymi nominalnymi, akimi jak podaż pieniądza, poziom cen oraz nominalna sopa procenowa jes emaem szeroko omawianym w lieraurze ekonomicznej. Można przy ym wyróżnić dwie główne szkoły, kóre cieszyły się najszerszym poparciem w środowisku naukowym i na przemian wpływały na poliykę gospodarczą różnych krajów w XX wieku. Przypomnijmy, że według eorii Johna Maynarda Keynesa (Keynes, 1936), PKB jes wyznaczany przez ogólnogospodarczy popy, a prowadzona przez rząd poliyka kierowania popyem powinna odgrywać główną rolę w poliyce

2 98 Rumiana Górska, Doroa Narojczyk makroekonomicznej. Ta eoria sała się popularna wśród ekonomisów, kórzy uważają, że rynki są niedoskonale, sąd porzebna jes akywna poliyka inerwencyjna pańswa. W czasie kryzysu rząd powinien wspierać popy poprzez rozmaie działania, w ym również kreować popy poprzez wzros podaży pieniądza. Według szkoły keynesowskiej przyczyny zarówno inflacji, jak i deflacji leżą w wahaniach składników zagregowanego popyu, czyli w realnej gospodarce. Sekor monearny jedynie dososowuje się do poziomu ego popyu. Monearyzm jes drugą popularną szkołą w eorii makroekonomii XX wieku. Współczesny monearyzm wywodzi się z zw. ilościowej eorii pieniądza Milona Friedmana (Friedman, 1956), kóra podkreśla znaczenie podaży pieniądza przy analizie poliyki makroekonomicznej. Według szkoły monearysów nominalna ilość pieniądza jes główną przyczyną zmiany ogólnego poziomu cen w długim okresie i wahań poziomu realnej akywności gospodarczej w krókim okresie. Założenie, że zmienne nominalne nie mają wpływu na zmienne realne nazywane jes w lieraurze ekonomicznej klasyczną dychoomią. Zgodnie z ą koncepcją zmienne realne zależą od posępu echnologicznego oraz gusów konsumenckich, naomias podaż pieniądza nie wpływa na realną sronę gospodarki. Swierdzenie, że wzros podaży pieniądza powoduje proporcjonalny wzros cen jes znane jako hipoeza neuralności pieniądza. Powiązania między realną sroną gospodarki a zmiennymi nominalnymi są częso przedmioem badań w konekście różnych modeli makroekonomicznych - modelu realnego cyklu gospodarczego, modelu szywnych cen i modelu efeków płynnościowych. King i Wason (1996) badają związki między sopą procenową a realną sroną gospodarki na podsawie danych z powojennej gospodarki Sanów Zjednoczonych. Ich badania nie powierdzają, że realna lub nominalna sopa procenowa może być indykaorem wyprzedzającym realną akywność gospodarczą. Merens (2010) bada związki kowariancyjne między zagregowanym produkem a realną sopą procenową w warunkach wysępowania srukuralnych szoków monearnych i echnologicznych. Związki między produkem i realną sopą procenową są różne dla okresów (okres nazywany The Grea Inflaion), gdy większe znaczenie miały szoki monearne, i (The Grea Moderaion), gdy większe znaczenie miały szoki echnologiczne. W pierwszym okresie realna sopa procenowa jes anycykliczna, a w drugim okresie jes procykliczna. W Polsce badanie neuralności pieniądza przeprowadzili Brzoza-Brzezina, Kłos, Ko i Łyziak (2002). Badania e nie prowadzą do jednoznacznych wniosków na ema długookresowych efeków szoków monearnych na realną gospodarkę. W swoim arykule auorzy przyaczają wyniki podobnych badań dla gospodarek USA, Ausralii, Wielkiej Bryanii, Kanady, Niemiec, Japonii i innych krajów, część z nich powierdza hipoezę, że pieniądz jes neuralny względem dochodu. Według innych badań (Bruzda, 2002) reakcja realnej gospodarki na decyzje Rady Poliyki Pieniężnej NBP pojawia się po czerech kwarałach. Badania e

3 Badanie związków między zmiennymi realnymi a nominalnymi 99 przeprowadzono dla danych z la , kiedy polska gospodarka była jeszcze we wczesnym okresie ransformacji. Obszerną analizę mechanizmu ransmisji poliyki pieniężnej w osanich laach w Polsce przeprowadzili Demczuk, Łyziak, Przysupa, Sznajderska i Wróbel (2012). Funkcjonowanie współczesnej gospodarki Polski jes uzależnione nie ylko od decyzji krajowych agenów gospodarczych (przedsiębiorswa i gospodarswa domowe), rządu oraz władzy monearnej (NBP), ale również od międzynarodowej pozycji Polski uwzględniającej zadłużenie zagraniczne kraju. Zmienne opisujące gospodarkę oddziałują na siebie wzajemnie, a część ych wpływów ujawnia się z opóźnieniem w czasie. W związku z ym, celem niniejszego arykułu jes idenyfikacja dynamicznej srukury powiązań i zależności zachodzących między wybranymi zmiennymi realnymi a nominalnymi opisującymi polską gospodarkę, przy uwzględnieniu wpływu zadłużenia zagranicznego. Badanie przeprowadzono na podsawie danych kwaralnych z okresu DANE Zmienne, kóre są uwzględnione w badaniu, podzielono na dwie grupy. Pierwsza grupa o zmienne realne, w skład kórej wchodzą: PKB, inwesycje i konsumpcja, sopa bezrobocia, wynagrodzenie realne oraz realna sopa procenowa. Druga grupa są o zmienne nominalne, w ym: podaż pieniądza (agrega M3), sopa inflacji (względna zmiana cen owarów i usług konsumpcyjnych), sopa referencyjna 1 Narodowego Banku Polskiego (NBP), kóra w badaniu pełni rolę nominalnej sopy procenowej, zadłużenie zagraniczne kraju oraz kurs waluowy (EUR) 2. Wszyskie zmienne są przedsawione w posaci wskaźników dynamiki, liczone jako iloraz poziomu zjawiska w danym kwarale do analogicznego kwarału w roku poprzednim. Dane o PKB, konsumpcji, inwesycji, bezrobociu oraz wynagrodzeniu realnym pochodzą ze srony inerneowej Głównego Urzędu Saysycznego. Dane o podaży pieniądza, sopie referencyjnej NBP, zadłużeniu zagranicznym oraz kursie waluowym pochodzą ze srony inerneowej NBP. Ponado, do celów niniejszego badania zosała obliczona realna sopa procenowa jako różnica sopy referencyjnej i sopy inflacji. 1 Z uwagi na brak danych o sopie referencyjnej w laach sopa nominalna jes liczona jako sopa lombardowa NBP pomniejszona o 4 punky procenowe. (Różnica między sopą lombardową a sopą referencyjną w późniejszym okresie wynosiła 4 punky procenowe). 2 Od 1999r.

4 100 Rumiana Górska, Doroa Narojczyk METODOLOGIA Badanie wzajemnych powiązań między wybranymi zmiennymi przeprowadzono w dwóch eapach. W pierwszym eapie zbadano zależności między wszyskimi możliwymi parami zmiennych za pomocą wzajemnych korelogramów, nie zważając na przesłanki eorii ekonomicznej o isnieniu lub nieisnieniu danej zależności. Wzajemne korelogramy umożliwiają badanie zależności między wybraną zmienną a przeszłymi, obecnymi oraz przyszłymi warościami drugiej zmiennej, co pozwala akże na uchwycenie zależności wysępujących z opóźnieniem lub wyprzedzeniem. Dla wszyskich zmiennych obliczono również współczynniki auokorelacji. W drugim eapie, dla każdej zmiennej oszacowano odpowiedni model z klasy auoregresyjnych modeli z rozkładem opóźnień ADL (auoregressive disribued lags) na podsawie zależności orzymanych w pierwszym eapie. Modele ADL uwzględniają możliwość wysąpienia różnych dososowań dynamicznych, doyczących nie ylko zmiennej objaśnianej, ale również zmiennych objaśniających: y = α 0 + α1y β0x + β1x γ 0z + γ1z (1) Wybór specyfikacji modelu dokonano za pomocą kryeriów informacyjnych. Aby uniknąć badania zależności zmiennych niesacjonarnych względem sacjonarnych, badanie przeprowadzono dla przyrosów zmiennych, kóre są sacjonarne 3. WYNIKI Badanie wzajemnych zależności między zmiennymi Celem pierwszego eapu badania jes zdiagnozowanie siły i kierunku zależności między wszyskimi możliwymi parami zmiennych oraz opóźnień z jakimi wysępują e zależności. W abeli 1 podano warości isonych współczynników korelacji między poszczególnymi zmiennymi oraz odpowiadające im opóźnienia. W nawiasach podano rząd opóźnienia zmiennej z danej kolumny. Główna przekąna abeli zawiera warości współczynników auokorelacji. 3 Sacjonarność szeregów zbadano za pomocą esu ADF.

5 Badanie związków między zmiennymi realnymi a nominalnymi 101 Tabela 1. Współczynniki korelacji i auokorelacji PKB I C REAL WR U CPC REF M ER ZADL PKB -0,34(2) 0,36(1) 0,5(0) 0,51(0) - 0,3(0) -0,24(0) -0,48(3) -0,58(3) -0,29(4) -0,36(4) - 0,36(2) - I 0,5(0) -0,3(8) 0,29(0) -0,27(2) 0,27(0) 0,37(3) C 0,51(0) 0,29(0) -0,27(5) - 0,3(0) REAL ,34(0) 0,33(5) -0,26(0) 0,29(4) 0,5(0) - -0,31(1) -0,3(1) WR 0,3(0) 0,27(0) 0,3(0) 0,34(0) ,25(0) U -0,48(1) -0,48(2) -0,48(3) -0,4(2) -0,4(3) - -0,33(1) - 0,6(1) CPC 0,47(1) - 0,29(2) -0,26(0) -0,37(5) REF 0,4(2) - - 0,5(0) -0,46(5) 0,27(2) -0,39(0) M ,32(1) -0,31(2) ER -0,35(1) ,41(0) -0,29(0) -0,32(1) -0,25(0) -0,29(0) 0,39(1) 0,69(0) 0,51(1) -0,39(0) -0,49(1) 0,69(0) -0,42(4) 0,55(1) - 0,35(4) 0,32(2) -0,5(4) -0,31(0) 0,32(4) -0,4(0) -0,57(1) ZADL Źródło: badania własne 0,27(2) 0,41(0) - 0,26(4) -0,31(0) - -0,4(0) 0,27(3) 0,48(0) -0,38(1) 0,48(0) -0,5(4) 0,46(0) -0,38(4) 0,81(0) -0,5(4) - 0,46(0) 0,32(5) 0,81(0) -0,46(4) -0,52(4) Oznaczenia zmiennych są nasępujące: PKB Produk Krajowy Bruo I Inwesycje (Nakłady bruo na środki rwałe) C Konsumpcja (Spożycie indywidualne) REAL Realna sopa procenowa (REAL=REF CPC) WR Przecięne miesięczne wynagrodzenia realne bruo w gospodarce narodowej ogółem U Sopa rejesrowanego bezrobocia CPC Sopa inflacji (względna zmiana cen owarów i usług konsumpcyjnych) REF Sopa referencyjna NBP (san na koniec okresu) M Podaż pieniądza (agrega M3) ER Kurs waluowy EUR/PLN (dane od roku 1999) ZADL Zadłużenie zagraniczne (dane od roku 1999) Produk Krajowy Bruo jes dodanio skorelowany z konsumpcją, inwesycjami 4, realnym wynagrodzeniem i kursem waluowym 5 oraz ujemnie skorelowany ze sopą referencyjną NBP, sopą inflacji oraz sopą bezrobocia. Inwesycje i konsumpcja są skorelowane jedynie ze zmiennymi realnymi. Korelacja między realną sopą procenową a referencyjną sopą oraz sopą inflacji wynika z faku, iż sopa realna jes równa różnicy między sopą nominalną a sopą inflacji. Realna sopa procenowa jes dodanio skorelowana również 4 Wynika o z faku, że konsumpcja i inwesycje są składnikami PKB. 5 Wzros kursu jes równoznaczny z deprecjacją waluy krajowej.

6 102 Rumiana Górska, Doroa Narojczyk z wynagrodzeniem realnym oraz ujemnie skorelowana z kursem waluowym i zadłużeniem zagranicznym sprzed kwarału. Wynagrodzenie realne jes dodanio skorelowane ze wszyskimi zmiennymi realnymi i ujemnie skorelowane ze sopą inflacji. Sopa bezrobocia wzrasa po spadku zmiennych realnych (PKB, inwesycje, realna sopa procenowa). Zidenyfikowano słabą ujemną zależność między sopą bezrobocia a sopą inflacji. Inflacja jes dodanio skorelowana z opóźnionymi warościami PKB i konsumpcji, co może być powierdzeniem ezy, iż ożywienie gospodarcze, w ym popy konsumpcyjny są jednym z czynników generujących inflację. Kolejnym czynnikiem wpływającym na wzros inflacji jes wzros podaży pieniądza sprzed 4 kwarałów. Bieżąca sopa referencyjna NBP jes dodanio skorelowana ze sopą inflacji. Im wyższa jes bieżąca inflacja, ym większe jes prawdopodobieńswo podwyżki sopy referencyjnej NBP. Wzros sopy referencyjnej sprzed 4 kwarałów z kolei wpływa na spadek inflacji, co jes efekem celu poliyki monearnej NBP. Wzrosowi sopy referencyjnej owarzyszy krókoerminowy spadek kursu waluowego (aprecjacja waluy krajowej), co prawdopodobnie wiąże się z przypływem kapiału zagranicznego, przyciągnięego wyższymi sopami procenowymi. Podaż pieniądza jes najsilniej skorelowana z zadłużeniem zagranicznym, kursem waluowym oraz sopą inflacji sprzed 4 kwarałów. Kurs waluowy jes skorelowany ze sopą inflacji, sopą referencyjną, podażą pieniądza oraz zadłużeniem zagranicznym. Zidenyfikowano również zależność między kursem waluowym a PKB oraz bezrobociem. Zadłużenie zagraniczne jes skorelowane z kursem waluowym oraz podażą pieniądza. Przedsawione zależności obejmują jedynie związki dwusronne między zmiennymi, naomias nie uwzględniają powiązań wielosronnych. Badanie zależności za pomocą modeli z klasy ADL W kolejnym eapie badania dla każdej ze zmiennych zbudowano i oszacowano model ADL, kóry uwzględnia dynamiczny i wielowymiarowy charaker zależności między zmiennymi. Po odpowiedniej weryfikacji wyeliminowano zmienne objaśniające, kóre są nieisone. Zbiorcze wyniki oszacowań paramerów, opóźnień zmiennych oraz warości p są podane w Tabeli 2. W nawiasach ( ) podano rząd opóźnienia zmiennej z danej kolumny. W nawiasach [ ] podano warość p.

7 Badanie związków między zmiennymi realnymi a nominalnymi 103 Tabela 2. Oszacowania paramerów modeli ADL PKB I C REAL WR U CPC REF M ER ZADL PKB I C REAL WR U CPC REF M ER ZADL -0,16(4) 0,08(0) 0,23(0) -3,76(0) -0,32(3) [0,09] [0,03] 1,67(0) -0,32(8) 1,17(3) [0,01] 0,51(0) -0,31(5) 0,21(0) [0,01] [0,06] -1(0) 1(0) 0,5(0) -0,02(1) 0,21(0) 0,007(0) [0,03] -0,03(1) 0,08(1,2) [0,03] -0,004(2) Źródło: badania własne 0,1(1) [0,04] Produk Krajowy Bruo -0,43(1) [0,06] -0,2(0) 0,38(1) -0,41(0) 0,77(0) 0,37(1) 0,26(4) 0,007(1) [0,06] 0,011(2) 0,55(0) -0,24(4) = 0,16PKB 4 + 0,08I + 0,23C 3,76U 0, 32REF 3 7,3(1) 5,53(2) [0,02] 4,94(4) [0,03] -0,34(4) 0,6(0) 0,23(4) [0,03] PK Bˆ, R 2 =0,64 0,17(0) 1,16(0) -0,43(4) Na wzros Produku Krajowego Bruo wpływa wzros konsumpcji, wzros inwesycji oraz spadek bezrobocia. Na zmianę PKB wpływają również decyzje NBP o zmianie sopy referencyjnej. Podwyżka ej sopy hamuje wzrosu PKB po 3 kwarałach. Poliyka monearna NBP RE Fˆ, R 2 =0,77 = 0,21 + 0,77 + 0,37 + PKB CPC CPC 1 0, 26CPC 4 Decyzje o zmianie sopy referencyjnej NBP są uzależnione w głównej mierze od zmian inflacji (największy jes wpływ inflacji bieżącej). Dynamika PKB jes drugim czynnikiem wpływającym na sopę referencyjną model powierdza, iż argumenem branym pod uwagę przy zmianie sopy referencyjnej jes również ożywienie lub spowolnienie gospodarcze.

8 104 Rumiana Górska, Doroa Narojczyk Bezrobocie U ˆ, R 2 =0,56 = 0,02PKB 1 0,004I 2 + 0, 38U 1 Wzros PKB wpływa na spadek bezrobocia po kwarale, naomias wzros inwesycji po 2 kwarałach. Sopa inflacji CPCˆ = 0,1C 1 0,2WR + 0,55REF 0,24REF 4 + 7,3M 1 + 5,5M 2 + 4, 9M 4 R 2 =0,80 Na wzros inflacji główny wpływ ma wzros podaży pieniądza, co wydaje się powierdzać ezę, że inflacja jes zjawiskiem przede wszyskim monearnym. Czynnikiem hamującym inflację jes decyzja NBP o podniesieniu sopy procenowej sprzed 4 kwarałów. Pozosałe zmienne objaśniające o mniejszym wpływie o konsumpcja oraz wynagrodzenie realne. Kurs waluowy, zadłużenie zagraniczne a podaż pieniądza ERˆ = 0,03PKB 1, 16ZADL, R 2 =0, ZAD Lˆ, R 2 =0,81 = 0,6 + 0,23 ER ER 4 0, 43ZADL 4 Mˆ 17 = 0,007PKB + 0,007CPC 1 + 0,011CPC 2 0,34M 1 + 0, ZADL, R 2 =0,59 Isnieje dwusronna dodania zależność między wzrosem zadłużenia a deprecjacją kursu waluowego. Wynikać o może m. in. z faku, iż zadłużenie zagraniczne jes podawane w walucie obcej (euro). Czynnikiem wpływającym na aprecjację kursu waluowego jes wzros PKB i spadek zadłużenia. Wzros zadłużenia naomias skukuje wzrosem podaży pieniądza. W niewielkim sopniu na wzros podaży pieniądza wpływa również PKB oraz inflacja z poprzednich okresach. Podsumowanie głównych zidenyfikowanych zależności z uwzględnieniem ich dynamicznego charakeru przedsawiono za pomocą schemau 1. W nawiasie podano liczbę opóźnień.

9 Badanie związków między zmiennymi realnymi a nominalnymi 105 Schema 1. Główne wzajemne powiązania między zmiennymi Źródło: badania własne Podsumowanie Wzros PKB w badanym okresie zależał w głównej mierze od inwesycji, konsumpcji oraz zarudnienia. Wzros sopy referencyjnej NBP miał ujemny wpływ na wzros PKB, kóry ujawniał się po 3 kwarałach. Na spadek bezrobocia wpływał wzros PKB oraz inwesycji. Sopa inflacji zależała od podaży pieniądza oraz od sopy referencyjnej NBP i w mniejszym sopniu od popyu konsumpcyjnego. Poliyka monearna NBP, skierowana na bezpośredni cel inflacyjny była skueczna. Średnio po 4 kwarałach od decyzji Rady Poliyki Pieniężnej o podwyżce referencyjnej sopy procenowej nasępował spadek inflacji, wiązało się o jednak ze spadkiem PKB. Wzros zadłużenia zagranicznego Polski powodował wzros podaży pieniądza, co z kolei przekładało się na wzros inflacji. Według oszacowań paramerów modeli wzros zadłużenia zagranicznego Polski nie przyczyniał się do wzrosu PKB. ZAKOŃCZENIE Przeprowadzona analiza miała na celu zidenyfikowanie dynamicznych powiązań między zmiennymi realnymi (PKB, inwesycje, konsumpcja, sopa bezrobocia) a zmiennymi nominalnymi (podaż pieniądza, sopa inflacji, nominalna sopa procenowa, kurs waluowy i zadłużenie zagraniczne) w polskiej gospodarce na podsawie danych kwaralnych z la Z przeprowadzonych badań wynikają nasępujące wnioski. Większość zidenyfikowanych zależności przejawia się z opóźnieniami w czasie. Wzros gospodarczy Polski w głównej mierze zależy od czynników należących do realnej srony gospodarki. Na procesy inflacyjne

10 106 Rumiana Górska, Doroa Narojczyk największy wpływ ma podaż pieniądza. Wzros zadłużenia zagranicznego kraju powoduje wzros podaży pieniądza. Decyzje NBP o wzroście sopy referencyjnej hamują inflację, ale i wzros gospodarczy. BIBLIOGRAFIA Bruzda J. (2002) Szybkość reakcji gospodarki na bodźcie monearne, Wiadomości saysyczne, GUS. Brzoza-Brzezina M., Ko A., Kłos B., Łyziak T. (2002) Hipoeza neuralności pieniądza, Maeriały i Sudia NBP nr 142. Demczuk O., Łyziak T., Przysupa J., Sznajderska A., Wróbel E. (2012) Mechanizm ransmisji poliyki pieniężnej w Polsce. Co wiemy w 2011 roku? Maeriały i Sudia NBP nr 270. Friedman M. (1956) The Quaniy Theory of Money - a Resaemen, Sudies in he Quaniy Theory of Money, Chicago Press. Keynes J.M. (1936) The General Theory of Employmen, Ineres and Money, Macmillan Cambridge Universiy Press. King R.G., Wason M.W. (1996) Money, Prices, Ineres Raes and he Business Cycle, The Review of Economics and Saisics, vol. 78, No. 1, pp Maddala G. S. (20008) Ekonomeria, Wydawnicwo Naukowe PWN, Warszawa. Merens E. (2010) Srucural Shocks and he Comovemens beween Oupu and Ineres Rae, Journal of Economic Dynamics and Conrol, vol 34, Issue 6, pp STUDY ON THE LINKS BETWEEN REAL AND NOMINAL VARIABLES IN THE POLISH ECONOMY IN YEARS Absrac: The aricle presens resuls of he analysis of links beween seleced real and nominal variables in he Polish economy in years Mos of he idenified dependences appear wih delays in ime. Economic growh depends mainly on real economy facors. GDP growh and invesmens impac on he decrease of unemploymen rae. The rise of cenral bank reference rae causes a decrease of inflaion rae, bu has a negaive effec on GDP growh. The inflaion is a moneary phenomenon, depends mainly on money supply. The increase of polish foreign deb causes money supply growh. Keywords: real variables, nominal variables, cross-correlogram, ADL models, ineres rae, Gross Domesic Produc

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2 Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak ( ) ( ) ( ) i E E E i r r = = = = = θ θ ρ ν φ ε ρ α * 1 1 1 ) ( R. popyu R. Fishera Krzywa Phillipsa

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monetarne: długookresowa krzywa Phillipsa

Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monetarne: długookresowa krzywa Phillipsa Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monearne: długookresowa krzywa Phillipsa Gabriela Grokowska Kaedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Prawo Okuna Związek między bezrobociem,

Bardziej szczegółowo

Inwestycje. Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak

Inwestycje. Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak Inwesycje Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak CIASTECZOWY ZAWRÓT GŁOWY o akcja mająca miejsce w najbliższą środę (30 lisopada) na naszym Wydziale. Wydarzenie o związane jes z rwającym od

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Kryzysy walutowe. Plan wykładu. 1. Spekulacje walutowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji

Wykład 5. Kryzysy walutowe. Plan wykładu. 1. Spekulacje walutowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji Wykład 5 Kryzysy waluowe Plan wykładu 1. Spekulacje waluowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji 1 1. Spekulacje waluowe 1/9 Kryzys waluowy: Spekulacyjny aak na warość

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk Wykład 6 Badanie dynamiki zjawisk Krzywa wieża w Pizie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 y 4,9642 4,9644 4,9656 4,9667 4,9673 4,9688 4,9696 4,9698 4,9713 4,9717 4,9725 4,9742 4,9757 Szeregiem czasowym nazywamy

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło 0-0-0 ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU Henryk J. Wnorowski, Doroa Perło Plan wysąpienia Cel referau. Kluczowe założenia neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk Wykład 6 Badanie dynamiki zjawisk TREND WYODRĘBNIANIE SKŁADNIKÓW SZEREGU CZASOWEGO 1. FUNKCJA TRENDU METODA ANALITYCZNA 2. ŚREDNIE RUCHOME METODA WYRÓWNYWANIA MECHANICZNEGO średnie ruchome zwykłe średnie

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w lokale mieszkalne jako efektywne zabezpieczenie przed inflacją na przykładzie Poznania w latach

Inwestycje w lokale mieszkalne jako efektywne zabezpieczenie przed inflacją na przykładzie Poznania w latach Radosław Trojanek Kaedra Mikroekonomii Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Srona nieparzysa Inwesycje w lokale mieszkalne jako efekywne zabezpieczenie przed inflacją na przykładzie Poznania w laach 996-2004.

Bardziej szczegółowo

Wpływ przestępczości na wzrost gospodarczy

Wpływ przestępczości na wzrost gospodarczy Magdalena Paszkiewicz Uniwersye Łódzki magpasz@wp.pl Wpływ przesępczości na wzros gospodarczy Myśl o dobrobycie jes bliska każdemu z nas. Chcielibyśmy być obywaelami bogaego, praworządnego pańswa, w kórego

Bardziej szczegółowo

Michał Zygmunt, Piotr Kapusta Sytuacja gospodarcza w Polsce na koniec 3. kwartału 2013 r. Finanse i Prawo Finansowe 1/1, 94-97

Michał Zygmunt, Piotr Kapusta Sytuacja gospodarcza w Polsce na koniec 3. kwartału 2013 r. Finanse i Prawo Finansowe 1/1, 94-97 Michał Zygmun, Pior Kapusa Syuacja gospodarcza w Polsce na koniec 3. kwarału 013 r. Finanse i Prawo Finansowe 1/1, 94-97 014 94 Dodaek Kwaralny Syuacja gospodarcza w Polsce na koniec 3. kwarału 013 r.

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX Krzyszof Ćwikliński Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informayki i Finansów Kaedra Ekonomerii krzyszof.cwiklinski@ue.wroc.pl Daniel Papla Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział

Bardziej szczegółowo

Strukturalne podejście w prognozowaniu produktu krajowego brutto w ujęciu regionalnym

Strukturalne podejście w prognozowaniu produktu krajowego brutto w ujęciu regionalnym Jacek Baóg Uniwersye Szczeciński Srukuralne podejście w prognozowaniu produku krajowego bruo w ujęciu regionalnym Znajomość poziomu i dynamiki produku krajowego bruo wyworzonego w poszczególnych regionach

Bardziej szczegółowo

Model segmentowy bezzatrudnieniowego wzrostu gospodarczego

Model segmentowy bezzatrudnieniowego wzrostu gospodarczego Maria Jadamus-Hacura * Krysyna Melich-Iwanek ** Model segmenowy bezzarudnieniowego wzrosu gospodarczego Wsęp Wzros gospodarczy jes jednym z podsawowych czynników kszałujących rynek pracy. Rynek en jes

Bardziej szczegółowo

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Joanna Górka * Efeky agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Wsęp Wprowadzenie losowego parameru do modelu auoregresyjnego zwiększa możliwości aplikacyjne ego modelu, gdyż pozwala

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

Metody badania wpływu zmian kursu walutowego na wskaźnik inflacji

Metody badania wpływu zmian kursu walutowego na wskaźnik inflacji Agnieszka Przybylska-Mazur * Meody badania wpływu zmian kursu waluowego na wskaźnik inflacji Wsęp Do oceny łącznego efeku przenoszenia zmian czynników zewnęrznych, akich jak zmiany cen zewnęrznych (szoki

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG Doroa Wikowska, Anna Gasek Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW dwikowska@mors.sggw.waw.pl ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYC INDEKSÓW GIEŁDOWYC: WIG, WIG2, MIDWIG I TECWIG Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

Reakcja banków centralnych na kryzys

Reakcja banków centralnych na kryzys Reakcja banków cenralnych na kryzys Andrzej Rzońca Warszawa, 18 lisopada 2011 r. Plan Podsawowa lekcja z kryzysu dla poliyki pieniężnej Jak wyglądała reakcja poliyki pieniężnej na kryzys? Dlaczego reakcja

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II. Plan

Makroekonomia II. Plan Makroekonomia II Wykład 5 INWESTYCJE Wyk. 5 Plan Inwesycje 1. Wsęp 2. Inwesycje w modelu akceleraora 2.1 Prosy model akceleraora 2.2 Niedosaki prosego modelu akceleraora 3. Neoklasyczna eoria inwesycji

Bardziej szczegółowo

ROLA REGUŁ POLITYKI PIENIĘŻNEJ I FISKALNEJ W PROWADZENIU POLITYKI MAKROEKONOMICZNEJ

ROLA REGUŁ POLITYKI PIENIĘŻNEJ I FISKALNEJ W PROWADZENIU POLITYKI MAKROEKONOMICZNEJ Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-8611 Nr 246 2015 Współczesne Finanse 3 Agnieszka Przybylska-Mazur Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Ekonomii Kaedra

Bardziej szczegółowo

Nowokeynesowski model gospodarki

Nowokeynesowski model gospodarki M.Brzoza-Brzezina Poliyka pieniężna: Neokeynesowski model gospodarki Nowokeynesowski model gospodarki Model nowokeynesowski (laa 90. XX w.) jes obecnie najprosszym, sandardowym narzędziem analizy procesów

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13 Naturalna stopa bezrobocia i krzywa Phillipsa

Makroekonomia 1 Wykład 13 Naturalna stopa bezrobocia i krzywa Phillipsa Makroekonomia Wykład 3 Nauralna sopa bezrobocia i krzywa hillipsa Gabriela Grokowska Kaedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Oryginalne badanie hillipsa A. W. hillips (LSE, 958: obserwacja empiryczna

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Kaedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Sposoby usalania płac w gospodarce Jednym z głównych powodów, dla kórych na rynku pracy obserwujemy poziom bezrobocia wyższy

Bardziej szczegółowo

TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH

TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Mariusz Doszyń TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH Od pewnego czasu w lieraurze ekonomerycznej pojawiają się

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna. Makroekonomia II Joanna Siwińska-Gorzelak

Polityka fiskalna. Makroekonomia II Joanna Siwińska-Gorzelak Poliyka fiskalna Makroekonomia II Joanna Siwińska-Gorzelak Budże rządu Wydaki publiczne: Zakupy rządowe (G) zakupy dóbr i usług (również inwesycyjne) Płaności ransferowe (TR) zasiłki i inne płaności, za

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

ZATRUDNIENIE A WZROST GOSPODARCZY W TEORII I W RZECZYWISTOŚCI GOSPODARKI POLSKIEJ 1

ZATRUDNIENIE A WZROST GOSPODARCZY W TEORII I W RZECZYWISTOŚCI GOSPODARKI POLSKIEJ 1 PRZEGĄD STATSTCZN R. VII ZESZT 200 JERZ CZESŁAW OSSOWSKI ZATRUDNIENIE A WZROST GOSPODARCZ W TEORII I W RZECZWISTOŚCI GOSPODARKI POSKIEJ. MAKROEKONOMICZNE PODSTAW ZAPOTRZEBOWANIA NA PRACĘ Zaporzebowanie

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu OeconomiA copernicana 2011 Nr 4 Małgorzaa Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu TESTOWANIE PRZYCZYNOWOŚCI W WARIANCJI MIĘDZY WYBRANYMI INDEKSAMI RYNKÓW AKCJI NA ŚWIECIE

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

Estymacja stopy NAIRU dla Polski *

Estymacja stopy NAIRU dla Polski * Michał Owerczuk * Pior Śpiewanowski Esymacja sopy NAIRU dla Polski * * Sudenci, Szkoła Główna Handlowa, Sudenckie Koło Naukowe Ekonomii Teoreycznej przy kaedrze Ekonomii I. Auorzy będą bardzo wdzięczni

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/, 0, sr. 389 398 ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 14 Naturalna stopa bezrobocia i krzywa Philipsa

Makroekonomia 1 Wykład 14 Naturalna stopa bezrobocia i krzywa Philipsa Makroekonomia Wykład 4 Naralna sopa bezrobocia i krzywa hilipsa Gabriela Grokowska Kaedra Makroekonomii i Teorii Handl Zagranicznego Oryginalne badanie hilipsa A. W. hilips (LSE, 958: obserwacja empiryczna

Bardziej szczegółowo

OeconomiA copernicana. Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

OeconomiA copernicana. Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie OeconomiA copernicana 2012 Nr 3 ISSN 2083-1277 Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie MECHANIZM TRANSMISJI IMPULSÓW POLITYKI MONETARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Klasyfikacja JEL:

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar.

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar. EKONOMERIA wykład Prof. dr hab. Eugeniusz Ganar eganar@mail.wz.uw.edu.pl Przedziały ufności Dla paramerów srukuralnych modelu: P bˆ j S( bˆ z prawdopodobieńswem parameru b bˆ S( bˆ, ( m j j j, ( m j b

Bardziej szczegółowo

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2004 Aleksandra MAUSZEWSKA Doroa WIKOWSKA PREDKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WKORZSANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WBRANE MODELE EKONOMERCZNE I PERCEPRON WIELOWARSWOW

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Ryszard Barczyk ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ 1. Wsęp Organy pańswa realizując cele poliyki sabilizacji koniunkury gospodarczej sosują

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP Krzyszof Jajuga Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYCENA KONRAKÓW FUURES, FORWARD I SWAP DWA RODZAJE SYMERYCZNYCH INSRUMENÓW POCHODNYCH Symeryczne insrumeny

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU

WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/2, 2011, sr. 48 57 WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU Kaarzyna Bień-Barkowska 1 Insyu

Bardziej szczegółowo

PRZYROST PKB GENEROWANY W WYNIKU REAKCJI MNOŻNIKOWEJ W TURCJI I UNII EUROPEJSKIEJ Z TYTUŁU ICH HANDLU WZAJEMNEGO W LATACH *

PRZYROST PKB GENEROWANY W WYNIKU REAKCJI MNOŻNIKOWEJ W TURCJI I UNII EUROPEJSKIEJ Z TYTUŁU ICH HANDLU WZAJEMNEGO W LATACH * Marian Guzek, Beniamin Kosrubiec Józef Biskup, Andżelika Kuźnar PRZYROST PKB GENEROWANY W WYNIKU REAKCJI MNOŻNIKOWEJ W TURCJI I UNII EUROPEJSKIEJ Z TYTUŁU ICH HANDLU WZAJEMNEGO W LATACH 1996 2008 * Skrócony

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015 EKONOMICZNE ASPEKTY PRZYGOTOWANIA PRODUKCJI NOWEGO WYROBU Janusz WÓJCIK Fabryka Druu Gliwice Sp. z o.o. Jolana BIJAŃSKA, Krzyszof WODARSKI Poliechnika Śląska Sreszczenie: Realizacja prac z zakresu przygoowania

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka Bankrucwo pańswa: eoria czy prakyka Czy da się zapanować nad długiem publicznym? Maciej Biner Lenie Seminarium Ekonomiczne Czeszów 11 września 2011 Plan 1. Wprowadzenie do problemayki długu od srony księgowej.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II POLITYKA FISKALNA. Plan. 1. Ograniczenie budżetowe rządu

Makroekonomia II POLITYKA FISKALNA. Plan. 1. Ograniczenie budżetowe rządu Makroekonomia II Wykład 6 POLITKA FISKALNA Wykład 6 Plan POLITKA FISKALNA. Ograniczenie budżeowe rządu. Obliczanie długu i deficyu.2 Sosunek długu do PK.3 Wypłacalność rządu.4 Deficy srukuralny i cykliczny

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Modele graficzne

Makroekonomia 1. Modele graficzne Makroekonomia 1 Modele graficzne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów $ Rynek finansowy $ $ Rząd $ $ $ $ $ $ $ Rynek dóbr i usług $ Firmy $ Model AD - AS Popyt zagregowany (AD) Popyt

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VII: CYKLE KONIUNKTURALNE Co to jest cykl koniunkturalny? Mierzenie cyklu koniunkturalnego Fakty dot. cyklu koniunkturalnego Cykle koniunkturalne w klasycznej

Bardziej szczegółowo

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-86 Nr 29 205 Alicja Ganczarek-Gamro Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Kaedra Demografii

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

NAUKI O FINANSACH FINANCIAL SCIENCES 3 (24) 2015

NAUKI O FINANSACH FINANCIAL SCIENCES 3 (24) 2015 NAUKI O FINANSACH FINANCIAL SCIENCES 3 (24) 2015 ISSN 2080-5993 e-issn 2449-9811 Tomasz Grabia Uniwersye Łódzki e-mail: omasz.grabia@pocza.one.pl DETERMINANTY ZRÓŻNICOWANIA ZMIAN WSKAŹNIKA DŁUGU PUBLICZNEGO

Bardziej szczegółowo

WYBRANE TESTY NIEOBCIĄŻONOŚCI MIAR RYZYKA NA PRZYKŁADZIE VALUE AT RISK

WYBRANE TESTY NIEOBCIĄŻONOŚCI MIAR RYZYKA NA PRZYKŁADZIE VALUE AT RISK Przemysław Jeziorski Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Zakład Demografii i Saysyki Ekonomicznej przemyslaw.jeziorski@ue.kaowice.pl WYBRANE TESTY NIEOBCIĄŻONOŚCI MIAR RYZYKA

Bardziej szczegółowo

Porównanie jakości nieliniowych modeli ekonometrycznych na podstawie testów trafności prognoz

Porównanie jakości nieliniowych modeli ekonometrycznych na podstawie testów trafności prognoz 233 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Porównanie jakości nieliniowych modeli ekonomerycznych na podsawie esów rafności prognoz Sreszczenie.

Bardziej szczegółowo

Determinanty oszczêdzania w Polsce P r a c a z b i o r o w a p o d r e d a k c j ¹ B a r b a r y L i b e r d y

Determinanty oszczêdzania w Polsce P r a c a z b i o r o w a p o d r e d a k c j ¹ B a r b a r y L i b e r d y Deerminany oszczêdzania w Polsce P r a c a z b i o r o w a p o d r e d a k c j ¹ B a r b a r y L i b e r d y W a r s z a w a, 1 9 9 9 nr 28 Prezenowane w serii Rapory CASE sanowiska meryoryczne wyra aj¹

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 MAŁGORZATA BOŁTUĆ Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu ZALEŻNOŚĆ POMIĘDZY RYNKIEM SWAPÓW KREDYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne zależności na polskim rynku pracy w metodologii SVECM

Dynamiczne zależności na polskim rynku pracy w metodologii SVECM 11 Baromer Regionalny Nr 1(19) 21 Dynamiczne zależności na polskim rynku pracy w meodologii SVECM Rober Paer Wyższa Szkoła Informayki i Zarządzania w Rzeszowie Sreszczenie: W arykule dokonano analizy dynamicznych

Bardziej szczegółowo

Stały czy płynny? Model PVEC realnego kursu walutowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski

Stały czy płynny? Model PVEC realnego kursu walutowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski Maeriały i Sudia nr 312 Sały czy płynny? Model PVEC realnego kursu waluowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski Pior Kębłowski Maeriały i Sudia nr 312 Sały czy płynny? Model PVEC

Bardziej szczegółowo

Współczesna makroekonomia a teoria dynamicznej gospodarki / Józef Chmiel. Warszawa, cop Spis treści

Współczesna makroekonomia a teoria dynamicznej gospodarki / Józef Chmiel. Warszawa, cop Spis treści Współczesna makroekonomia a teoria dynamicznej gospodarki / Józef Chmiel. Warszawa, cop. 2017 Spis treści Przedmowa 9 Wprowadzenie 10 Część I. Główne kierunki ekonomii a teoria dynamicznej gospodarki 25

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Borowski, Paweł Skrzypczyński Szkoła Główna Handlowa. Analiza spektralna indeksów giełdowych DJIA i WIG. 1. Wprowadzenie

Krzysztof Borowski, Paweł Skrzypczyński Szkoła Główna Handlowa. Analiza spektralna indeksów giełdowych DJIA i WIG. 1. Wprowadzenie Krzyszof Borowski, Paweł Skrzypczyński Szkoła Główna Handlowa Analiza spekralna indeksów giełdowych DJIA i WIG 1 Wprowadzenie We współczesnych analizach ekonomicznych doyczących pomiaru cyklu koniunkuralnego

Bardziej szczegółowo

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy Dobromił Serwa Reakcje rynków finansowych na szoki w poliyce pieniężnej.. Wsęp Czy prowadzona poliyka pieniężna jes skueczna? Jaki ma wpływ na procesy ekonomiczne zachodzące w kraju? Czy jes ona równie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I... Imię i nazwisko, nr albumu Egzamin składa się z dwóch części. W pierwszej części składającej się z 20 zamkniętych pytań testowych należy wybrać jedną z pięciu podanych

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Unii Europejskiej w świetle teorii rozwoju regionalnego i teorii lokalizacji

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Unii Europejskiej w świetle teorii rozwoju regionalnego i teorii lokalizacji T.Laocha, Bezpośrednie inwesycje zagraniczne w UE w świele eorii Tomasz Laocha * Bezpośrednie inwesycje zagraniczne w Unii Europejskiej w świele eorii rozwoju regionalnego i eorii lokalizacji 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 5. Polityka fiskalna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 5. Polityka fiskalna. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak 1 MAKROEKONOMIA 2 Wykład 5. Poliyka fiskalna Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak 2 Plan wykładu 1. Budże rządu, finanse publiczne: definicje i liczby. 2. Ograniczenie budżeowe rządu. 3. Dług publiczny:

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Kursy i rynki walutowe - synteza MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE 2017 Kursy i rynki walutowe - synteza Rodzaje notowań 2 Pośrednie liczba jednostek pieniądza zagranicznego przypadającego na jednostkę pieniądza krajowego 0,257 PLN/EUR

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Czech. Anomalia premii terminowej na rynku jena japo skiego

Katarzyna Czech. Anomalia premii terminowej na rynku jena japo skiego Kaarzyna Czech Anomalia premii erminowej na rynku jena japo skiego Wydawnicwo SGGW Warszawa 2016 Copyrigh by Wydawnicwo SGGW, Warszawa 2016 Recenzenci: prof. dr hab. Sanisław Sańko dr hab. Pior Wdowiński,

Bardziej szczegółowo

Rola naturalnej stopy procentowej w polskiej polityce pieniężnej

Rola naturalnej stopy procentowej w polskiej polityce pieniężnej Rola nauralnej sopy procenowej w polskiej poliyce pieniężnej Michał Brzoza-Brzezina 1 Sreszczenie W poniższym arykule, do oszacowania nauralnej sopy procenowej w Polsce wykorzysane zosały usalenia eoreyczne

Bardziej szczegółowo

Zeszyty. Ekonometryczna analiza wpływu kryzysu gospodarczego na zadłużenie publiczne w krajach Unii Europejskiej 1 (949) Jacek Batóg. 1.

Zeszyty. Ekonometryczna analiza wpływu kryzysu gospodarczego na zadłużenie publiczne w krajach Unii Europejskiej 1 (949) Jacek Batóg. 1. Zeszyy Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Naukowe 1 (949) ISSN 1898-6447 Zesz. Nauk. UEK, 2016; 1 (949): 59 69 DOI: 10.15678/ZNUEK.2016.0949.0104 Jacek Baóg Insyu Ekonomerii i Saysyki Uniwersye Szczeciński

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 czerwca 2017 r. Poz. 13 UCHWAŁA NR 29/2017 ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 2 czerwca 2017 r.

Warszawa, dnia 5 czerwca 2017 r. Poz. 13 UCHWAŁA NR 29/2017 ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 2 czerwca 2017 r. DZIENNIK URZĘDOWY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO Warszawa, dnia 5 czerwca 2017 r. Poz. 13 UCHWAŁA NR 29/2017 ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 2 czerwca 2017 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XXXIX NAUKI HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE ZESZYT 389 TORUŃ 2009

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XXXIX NAUKI HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE ZESZYT 389 TORUŃ 2009 A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XXXIX NAUKI HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE ZESZYT 389 TORUŃ 2009 Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki Jarosław

Bardziej szczegółowo

licencjat Pytania teoretyczne:

licencjat Pytania teoretyczne: Plan wykładu: 1. Wiadomości ogólne. 2. Model ekonomeryczny i jego elemeny 3. Meody doboru zmiennych do modelu ekonomerycznego. 4. Szacownie paramerów srukuralnych MNK. Weryfikacja modelu KMNK 6. Prognozowanie

Bardziej szczegółowo

Nierównowaga na rynku kredytowym w Polsce: założenia i wyniki

Nierównowaga na rynku kredytowym w Polsce: założenia i wyniki Maszynopis arykułu: Marzec J. 011, Nierównowaga na rynku kredyowym w Polsce: założenia i wyniki, w: Meody maemayczne, ekonomeryczne i kompuerowe w finansach i ubezpieczeniach, (red. A. Barczak i S. Barczak),

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

Warunki tworzenia wartości dodanej w przedsiębiorstwie

Warunki tworzenia wartości dodanej w przedsiębiorstwie ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 786 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 64/1 (2013) s. 287 294 Warunki worzenia warości dodanej w przedsiębiorswie Arkadiusz Wawiernia * Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA POWIĄZAŃ MIĘDZY INDEKSAMI GIEŁDY FRANCUSKIEJ, HOLENDERSKIEJ I BELGIJSKIEJ Z WYKORZYSTANIEM MODELU KOREKTY BŁĘDEM

ANALIZA POWIĄZAŃ MIĘDZY INDEKSAMI GIEŁDY FRANCUSKIEJ, HOLENDERSKIEJ I BELGIJSKIEJ Z WYKORZYSTANIEM MODELU KOREKTY BŁĘDEM Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 083-86 Nr 89 06 Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Ekonomii Kaedra Meod Saysyczno-Maemaycznych w Ekonomii pawel.prenzena@edu.ueka.pl

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MIERNIKÓW KREOWANIA WARTOŚCI W RACHUNKU ODPOWIEDZIALNOŚCI

WYKORZYSTANIE MIERNIKÓW KREOWANIA WARTOŚCI W RACHUNKU ODPOWIEDZIALNOŚCI ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 668 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 41 2011 BARTŁOMIEJ NITA Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYKORZYSTANIE MIERNIKÓW KREOWANIA WARTOŚCI W RACHUNKU

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK KOMUNIKATU KOMISJI. zastępującego komunikat Komisji

ZAŁĄCZNIK KOMUNIKATU KOMISJI. zastępującego komunikat Komisji KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 28.10.2014 r. COM(2014) 675 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK do KOMUNIKATU KOMISJI zasępującego komunika Komisji Zharmonizowane ramy doyczące projeków planów budżeowych oraz informacji

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej Rozdział i Idenyfikacja wahań koniunkuralnych gospodarki polskiej dr Rafał Kasperowicz Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Mikroekonomii Sreszczenie Celem niniejszego opracowania jes idenyfikacja wahao

Bardziej szczegółowo

Analiza stopnia zbieŝności cyklu koniunkturalnego gospodarki polskiej ze strefą euro

Analiza stopnia zbieŝności cyklu koniunkturalnego gospodarki polskiej ze strefą euro Analiza sopnia zbieŝności cyklu koniunkuralnego gospodarki polskiej ze srefą euro Karolina Konopczak 24.09.2008 Analizy synchronizacji cyklicznej w ramach prac nad Raporem Analiza synchronizacji cyklicznej

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Kaarzyna Kuziak Akademia Ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r. Na posiedzeniu członkowie Rady dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i przyszłej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Analiza głównych cech oczekiwań inflacyjnych konsumentów indywidualnych w Polsce w latach

Analiza głównych cech oczekiwań inflacyjnych konsumentów indywidualnych w Polsce w latach Zarządzanie i Finanse Journal of Managemen and Finance Vol. 13, No. 4/2/2015 Kaarzyna Walerysiak-Grzechowska* Analiza głównych cech oczekiwań inflacyjnych konsumenów indywidualnych w Polsce w laach 2004

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 27 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaa Kopernika w Toruniu Małgorzaa Borzyszkowska Uniwersye Gdański

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Jerzy Czesław Ossowski Wybrane elementy ekonometrii stosowanej cz. II Istotność zmiennych modelu, autokorelacja i modele multiplikatywne

Dr hab. Jerzy Czesław Ossowski Wybrane elementy ekonometrii stosowanej cz. II Istotność zmiennych modelu, autokorelacja i modele multiplikatywne Dr hab. Jerzy Czesław Ossowski Wybrane elemeny ekonomerii sosowanej cz. II Isoność zmiennych modelu, auokorelacja i modele muliplikaywne Ekonomeria-ćw.cz-SSW dr hab. Jerzy Czesław Ossowski Kaedra Nauk

Bardziej szczegółowo