CAMS Podsumowanie. Dialog społeczny a zmieniająca się rola usług pojednawczych, arbitrażowych i mediacyjnych w Europie: studium 5 krajów (CAMS)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CAMS Podsumowanie. Dialog społeczny a zmieniająca się rola usług pojednawczych, arbitrażowych i mediacyjnych w Europie: studium 5 krajów (CAMS)"

Transkrypt

1 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie Podsumowanie Dialogspołecznyazmieniającasięrolausługpojednawczych,arbitrażowychi mediacyjnychweuropie:studium5krajów() W projekcie spotkali się przedstawiciele partnerów społecznych, władz publicznych i eksperci z dziedziny stosunków pracy z Francji, Portugalii, Polski, Wielkiej Brytanii i Włoch, w celu wymiany informacji na temat rozwoju usług pojednawczych, arbitrażowych i mediacyjnych w Europie w zestawieniu ze zmianą tendencji w indywidualnych i zbiorowych konfliktach pracowniczych. Uczestniczące w projekcie kraje reprezentują różne systemy stosunków pracy oraz odmienne formy i tradycje rozwiązywania konfliktów przy udziale stron trzecich. Zasadniczym elementem projektu było ustalenie jak procedury rozwiązywania sporów przy udziale stron trzecich funkcjonują w nowych warunkach i jaki jest ich wpływ na dialog społeczny. Jego głównym celem była pomoc europejskim organizacjom partnerów społecznych w lepszym uchwyceniu tendencji dotyczących konfliktów i procedur rozwiązywania sporów, jakie występują w każdym z pięciu krajów uczestników projektu, wraz z mechanizmami powstawania konfliktów i reagowania na nie. W tym celu w ramach zorganizowano spotkania w poszczególnych krajach z udziałem zagranicznych prelegentów, dwa międzynarodowe seminaria, przygotowano studia przypadków i sprawozdania krajowe. W trakcie realizacji projektu okazało się, że procedury interwencji zewnętrznej mające na celu rozwiązanie konfliktów pracowniczych są głębiej zakorzenione w systemie stosunków pracy krajów o dłuższej tradycji funkcjonowania niezależnych związków zawodowych oraz zorganizowanego dialogu społecznego niż tam, gdzie ta tradycja jest krótsza. Niemniej we wszystkich krajach w toku tych procesów stoimy przed nowymi wyzwaniami. Niniejsze podsumowanie ma zachęcić wszystkich interesujących się konfliktami pracowniczymi i ich rozwiązywaniem przy udziale stron trzecich do obserwacji realizowanych w tej materii badań i toczącej się dyskusji. Każde z pięciu sprawozdań krajowych jest dostępne w oryginalnej wersji językowej na stronie internetowej projektu. Można tam także znaleźć (w języku angielskim) sprawozdania z pierwszych Warsztatów Międzynarodowych oraz raport porównawczy sporządzony po drugich Warsztatach Międzynarodowych. Adres strony internetowej: Realizacja projektu trwała od 1 grudnia 2008 r. do 28 lutego 2010 r. Projekt był wspierany środkami Komisji Europejskiej Zatrudnienie, przeznaczonymi na upowszechnianie wiedzy o stosunkach pracy w UE, Social Dialogue, Industrial Relations 1

2 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie Partnerzy uczestniczący w projekcie to: Francja: Włochy: Polska: Portugalia: Wielka Brytania: Sylvie Contrepois (GTM-CRESPPA-CNRS, WLRI) wraz z grupą doradców w składzie: Tiennot Grumbach, Guy Patrice Quétant, Véronique Lopez Rivoire, Evelyne Serverin i Chantal Verdin; Volker Telljohann (IRES-CGIL Emilia-Romagna) wraz z grupą doradców w składzie: Matteo Acciari, Bruno Laudi, Alberto Piccinini, Sabrina Pittarello, Manuela del Monaco, Gianna Nuvoli, Irea Lassiari, Alberta Ierlini i Marina Garattoni; Joanna Unterschutz (Solidarnosc) wraz z grupą doradców w składzie: Waldemar Uziak Krzysztof Wozniewski, Magda Bellwon, Natasza Kosakowska-Berezecka, Agnieszka Iwaniuk i Katarzyna Stryjek; Marinus Pires Lima (Uniwersytet Lizboński) wraz z grupą doradców w składzie: Carlos Alves, Fernio José i Augusto Praça; Steve Jefferys i Nick Clark (WLRI, London Metropolitan University); lub Gill Dix i Fiona Neathey (ACAS) wraz z grupą doradców w składzie: Frank Blair, Keith Mizon, Mike Emmott, Peter Harwood, Ed Sweeney, Sarah Veale i John Woods; lub Tendencje obserwowane w konfliktach zbiorowych W konfliktach zbiorowych dała się we wszystkich 5 krajach zauważyć wspólna tendencja, występująca we Francji, Portugalii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech na przestrzeni ostatnich 30 lat, a w Polsce od 15 lat poziom aktywności strajkowej wykazany w oficjalnych statystykach maleje, choć w ostatnich latach ten ogólny trend jest mniej jednoznaczny. Nie należy jednak wyciągać na tej podstawie wniosku, że zmalała też ilość konfliktów pracowniczych, w toku których jakaś grupa pracowników wspólnie wyraża sprzeciw wobec działań pracodawcy (lub ich braku). Istnieją dowody na to, że pracownicy w niektórych krajach w sytuacji konfliktu uciekają się do innych sposobów niż strajk. Mogą to być działania na pograniczu akcji strajkowej (strajk włoski, niepodejmowanie pracy w nadgodzinach, petycje) czy też groźba strajku; zbiorowe nagłaśnianie spraw będących przedmiotem sporu podczas kampanii prasowych czy internetowych, czy też dawanie wyrazu zbiorowemu niezadowoleniu poprzez składanie indywidualnych skarg w ramach zakładowych procedur. Może to też przyjąć postać działań pośrednich, takich jak wysoka absencja czy wymówienia. Są też dowody na to, że w niektórych krajach konflikty zbiorowe uwidaczniają się poprzez system praw jednostkowych, w formie grupowo składanych w sądach pracy pozwów indywidualnych. W latach , przed rozpoczęciem się globalnego kryzysu w 2008 roku, oficjalny wskaźnik ilości strajkujących na 1000 zatrudnionych w 5 krajach był mocno zróżnicowany (Eurofound, 2008), co ilustruje poniższy wykres: Social Dialogue, Industrial Relations 2

3 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie Tendencje obserwowane w konfliktach indywidualnych Kolejna wspólna tendencja obserwowana do końca XX wieku to rozszerzanie się ogólnego dyskursu na temat "praw jednostki" i towarzyszący mu wzrost liczby pracowników, którzy swoich indywidualnych roszczeń dochodzą w sądach pracy oraz/lub w oparciu o prawo pracy. W ostatnich 5 latach, podobnie jak wynika to z wykresu odnoszącego się do sporów zbiorowych, tendencja ta jest mniej wyraźna. I znów oficjalne dane na temat roszczeń trafiających do sądów pracy nie pokazują jednej wyraźnej tendencji. Różne mogą być przyczyny zmieniającej się w czasie liczby spraw trafiających do sądów: wzrastająca lub malejąca dostępność sądów dla zwykłego pracownika, wzrastający legalizm procedury wnoszenia spraw, nowelizacja ustaw skutkująca spadkiem ilości spraw, czy też postawa związków zawodowych, zachęcających lub zniechęcających członków do składania pozwów. Niemniej, kluczowym wydarzeniem pozwalającym na wyjaśnienie rosnącej liczby spraw jest ogromne poszerzenie w większości krajów katalogu praw, które mogą być przedmiotem powództwa. W toku dalszych badań można zająć się kilkoma obszarami, takimi jak rola regulacji prawnych i obecność lub brak inspekcji pracy, wpływ kosztów i przepisów na możliwość egzekwowania przysługujących praw, w jakim stopniu do wnoszenia i rozwiązywania indywidulanych lub grupowych konfliktów pracowniczych wykorzystywane są zakładowe procedury wnoszenia skarg i w jakim stopniu możliwe jest tu działanie stron trzecich. Postępowanie pojednawcze w sporach zbiorowych i indywidualnych Francja (zob. sprawozdanie krajowe na: Pojednawcze rozwiązywanie konfliktów zbiorowych poprzez zaangażowanie się prefekta lub ministra pracy ma we Francji długą historię. Dzisiaj, trójstronnej komisji pojednawczej złożonej z przedstawicieli pracowników i pracodawców, przewodniczy przedstawiciel rządu. Jeśli działania pojednawcze nie odniosą skutku, może to prowadzić do wyboru mediatora z listy zatwierdzonej przez ministra pacy, po konsultacji ze związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców. Mediator ma uprawnienia śledcze. Jednak w większości przypadków ta formalna procedura pojednawcza i mediacyjna albo nie przynosi efektu, albo też towarzyszą jej bądź ją wyprzedzają pozwy sądowe, gdzie pracodawca lub pracownicy starają się uzyskać nakaz przeciwko drugiej stronie. Francuskie Social Dialogue, Industrial Relations 3

4 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie ustawodawstwo pracy i zakres uprawnień pracowniczych są bardzo rozbudowane i obejmują, na przykład, obowiązek pracodawcy konsultowania się z radą zakładową. To oznacza, że konflikty zbiorowe często przeradzają się w procesy, w których sędzia na posiedzeniu niejawnym często odgrywa rolę pojednawczą, próbując nakreślić obszary porozumienia mogące doprowadzić do rozwiązania sporu. W 1974 roku, misja sądów pracy, tzw. Prud hommes (dosłownie "mędrców") ustanowionych w 1804 r., została poszerzona o działanie pojednawcze w indywidualnych konfliktach pracowniczych. W skład takiego sądu wchodzą, w równej liczbie, ławnicy wybrani przez pracodawców i przez pracowników. Osoby wnoszące sprawę przed Prud hommes najpierw spotykają się z dwoma ławnikami z Bureauu de conciliation (Wydział koncyliacji) a następnie, jeśli są zdecydowane kontynuować sprawę, z czterema ławnikami z Bureau de jugement ( Wydział sądowy). Jeżeli sprawa nadal nie jest rozwiązana i powód chce sprawę kontynuować, trafia ona do wydziału, gdzie jest rozpatrywana jednoosobowo przez zawodowego sędziego. Ilość czasu na działania pojednawcze jest często ograniczona, niemniej pozwala ona niektórym stronom procesu na przedstawienie sprawy przed stroną trzecią i uzyskanie zadośćuczynienia. Obecne propozycje rządu by ograniczyć liczbę ławników i wyprowadzić działania pojednawcze poza system sądów pracy są postrzegane przez związki zawodowe jako niesprzyjające procesowi rozwiązywania sporów. Włochy (zob. sprawozdanie krajowe na: Pojednawcze rozwiązywanie konfliktów zbiorowych przez określoną stronę trzecią ma we Włoszech długą tradycję, zwłaszcza w przypadku zwolnień grupowych, ale także przy układach zbiorowych. Taką trzecią stroną mogą być osoby lub instytucje, w tym stowarzyszenie miejscowych pracodawców, miejscowe związki zawodowe, przedstawiciele władz lokalnych lub regionalnych, czy też regionalnego biura ministerstwa pracy. Taki podmiot zewnętrzny często odgrywa kluczową rolę w doprowadzeniu do ugody. Jeżeli porozumienie nie zostanie osiągnięte, związki mogą, w zależności od przedmiotu sporu i rad prawników, wytoczyć sprawę w rejonowym sądzie pracy. Wówczas sędzia do spraw pracy podejmuje działania pojednawcze, które często prowadzą do rozwiązania sporu, a zawarta ugoda ma moc nakazu sądowego. Ma to tę zaletę, że jeśli jedna ze stron jej nie przestrzega, druga może natychmiast rozpocząć sądowe postępowanie egzekucyjne. Postępowanie pojednawcze w indywidualnych konfliktach pracowniczych wprowadzono do włoskiego systemu prawnego w roku Jego zakres został następnie poszerzony tak, że obecnie obejmuje wszelkie konflikty indywidualne związane z zatrudnieniem i kwestiami socjalnymi. Od 1998 roku jest obowiązkowe przed wniesieniem sprawy do sądu pracy. Takie administracyjne postępowanie pojednawcze toczy się przed trzyosobową komisją, składającą się z regionalnego przedstawiciela ministerstwa pracy oraz przedstawicieli pracodawców i związków. Jeśli dochodzi do porozumienia, można je wyegzekwować za pośrednictwem sądu. Często jednak pracodawcy nie stawiają się na posiedzenie, więc sprawa trafia do sądu pracy, gdzie sędzia obowiązkowo podejmuje drugą próbę pojednawczą. Inną formą rozwiązania sporu jest odwołanie się to związkowej komisji pojednawczej, gdzie wyznaczeni w ramach sektorowego układu zbiorowego przedstawiciele związków zawodowych próbują rozwiązać indywidualne roszczenie pracownika. Takie rozwiązanie sporu też jest wiążące i można je wyegzekwować przed sądem. Od 2004 roku można też wykorzystać instytucję jednoosobowego rozjemcy (Conciliazione monocratica), którym jest inspektor pracy. Działa on na Social Dialogue, Industrial Relations 4

5 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie podstawie pilnego wezwania o interwencję w sprawach BHP lub niewywiązania się przez pracodawcę ze zobowiązań płacowych. Inspektorzy ministerstwa pracy mogą w takim wypadku przeprowadzić kontrolę i nałożyć karę finansową. Postępowanie pojednawcze w sporach indywidualnych i zbiorowych Polska (zob. sprawozdanie krajowe na: Postępowanie pojednawcze w konfliktach indywidualnych może się toczyć przed zakładową komisją pojednawczą (w nielicznych przypadkach, na podstawie porozumienia), ale znacznie częściej ma miejsce w rejonowym sądzie pracy, gdzie dochodzi do niego przed lub podczas posiedzenia sądu w składzie jeden sędzia i dwóch ławników, w sprawach o nieuzasadnione zwolnienie z pracy, zwolnienia grupowe, kwestie stosunków pracy czy zaległe wynagrodzenie. Ławnikami są osoby rekomendowane przez związki zawodowe i przez pracodawców radzie miejskiej, która w głosowaniu zatwierdza ich listę. Podczas rozprawy nie obowiązuje jednak zasada parytetu ławników. Jeśli nie dojdzie do ugody, sąd wydaje wyrok. W przypadku odwołania się przez którąś ze stron, sprawa trafia albo do sądu okręgowego, albo do sądu apelacyjnego, gdzie jest rozpatrywana przez 3 sędziów zajmujących się prawem pracy. W konfliktach zbiorowych obowiązują dwa etapy postępowania pojednawczego: najpierw mediacja, prowadzona przez osobę z zatwierdzonej przez ministerstwo pracy listy mediatorów zaproponowanych przez związki zawodowe lub stowarzyszenia pracodawców, a jeśli ta zawiedzie, związki na ogół proklamują strajk, choć w nielicznych przypadkach sprawę przejmuje kolegium arbitrażu społecznego przy sądzie okręgowym. Przewodniczy mu zawodowy sędzia prawa pracy, a w kolegium zasiada też po trzech arbitrów delegowanych przez związki i przez pracodawców. Decyzje kolegium są wiążące, chyba że wcześniej ustalono inaczej. Portugalia (zob. sprawozdanie krajowe na: Indywidualne konflikty pracownicze dotyczą głównie roszczeń z tytułu wypadku, przedstawianych w sądach pracy. Wzrastająca w pierwszej dekadzie obecnego stulecia (choć nadal niewielka) liczba nowych skarg dotyczących nieuzasadnionego zwolnienia z pracy oraz zwolnień grupowych spowodowała opóźnienia w ich rozpatrywaniu. Dla rozładowania sytuacji, w 2006 roku wprowadzono nowy system mediacji w sprawach pracowniczych, w ramach którego jeśli zarówno pracownik jak i pracodawca zgodzą się wnieść opłatę w wysokości 50, próba mediacji zostanie podjęta w ciągu 3 miesięcy. W ciągu ostatnich 10 lat zmalała znacznie ilość wniosków tak do ministerstwa pracy jak i do rozjemców prywatnych o postępowanie pojednawcze w konfliktach zbiorowych, a mediacja i arbitraż są bardzo rzadko wykorzystywane. Wyjątkiem jest tu niepowodzenie w sektorowych rokowaniach zbiorowych. Za wcześnie jeszcze na stwierdzenie, czy nowelizacja kodeksu pracy z 2009 roku wprowadzająca nową kategorię "koniecznego" arbitrażu pomoże przełamać niechęć do zawierania układów zbiorowych. Social Dialogue, Industrial Relations 5

6 Dialog społeczny a rola procedur koncyliacyjnych, mediacyjnych i arbitrażu w Europie Wielka Brytania (zob. sprawozdanie krajowe na: Działania pojednawcze w konflikcie indywidualnym zazwyczaj zaczynają się w momencie zgłoszenia skargi do sądu pracy. ACAS ma ustawowy obowiązek prowadzenia działań w celu osiągnięcia ugody i uniknięcia konieczności rozprawy sądowej. Korzystanie z usług pojednawczych jest dobrowolne i dochodzi do niego gdy obie strony się na to zgodzą, a postępowanie pojednawcze prowadzone jest głównie przez telefon. Jeżeli nie dojdzie do ugody, może się odbyć rozprawa sądowa, prowadzona przez jednego sędziego i dwóch ławników-doradców, po jednym z listy sporządzonej przez pracodawców i przez związki zawodowe. Od kwietnia 2009 roku ACAS promuje działania pojednawcze w sporach, które nie trafiły jeszcze do sądu pracy, ale jest wielce prawdopodobne że tam trafią. Jeżeli postępowanie pojednawcze doprowadzi do ugody, będąca przedmiotem sporu sprawa nie jest zgłaszana do sądu pracy. ACAS jest niezależną organizacją finansowaną przez państwo, zarządzaną przez radę powołaną na zasadach trójstronności. ACAS tworzy także kodeksy postępowania, które mogą dla sądu pracy stanowić punkt odniesienia przy ocenie postępowania stron konfliktu są zatem instrumentem quasi-prawnym. W ostatnich latach, związki zawodowe coraz częściej łączą indywidualne roszczenia pracowników w pozwy zbiorowe, zwłaszcza tam gdzie chodzi o równość wynagrodzenia. Postępowanie pojednawcze w konfliktach zbiorowych również toczy się za pośrednictwem ACAS, ale tylko za zgodą obydwu stron. W niektórych rokowaniach zbiorowych odwołanie się do ACAS jest ostatnim etapem procedury rozwiązywania sporu, gdy dochodzi do załamania się negocjacji bezpośrednich. W postępowaniu pojednawczym rozjemca najpierw stara się doprowadzić do rozmów między stronami, a następnie do osiągnięcia porozumienia między nimi. Porozumienie taki nie ma mocy prawnej. Social Dialogue, Industrial Relations 6

Projekt ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych *

Projekt ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych * Władysław Rychłowski Projekt ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych * Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami bądź z innym podmiotem mogącym być stroną

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne Dz.U.91.55.236 1997-08-08 zm. Dz.U.97.82.518 art.3 1998-09-01 zm. Dz.U.97.88.554 art.5 2 pkt27 1999-09-15 zm. Dz.U.99.72.802 art.84 2001-01-01 zm. Dz.U.00.107.1127 art.4 2002-06-29 zm. Dz.U.02.74.676 art.167

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami może dotyczyć warunków

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne Dz.U.91.55.236 1997-08-08 zm. Dz.U.1997.82.518 art. 3 1998-09-01 zm. Dz.U.1997.88.554 art. 5 2 pkt 27 1999-09-15 zm. Dz.U.1999.72.802 art. 84 2001-01-01 zm. Dz.U.2000.107.1127 art. 4 2002-06-29 zm. Dz.U.2002.74.676

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55, poz. 236, z 1997 r. Nr 82, poz. 518, Nr

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 55 poz. 236 USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Dz.U Nr 55 poz. 236 USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 Dz.U. 1991 Nr 55 poz. 236 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 295, 1240. Rozdział 1 Przepisy ogólne

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów.

Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. Założenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. 1. Cel regulacji. Celem projektu jest doprowadzenie do szerszego i bardziej powszechnego wykorzystywania mediacji i innych

Bardziej szczegółowo

Czy mediacje w sprawach własności intelektualnej są potrzebne w Polsce? Kraków, 8 września 2017 r.

Czy mediacje w sprawach własności intelektualnej są potrzebne w Polsce? Kraków, 8 września 2017 r. Czy mediacje w sprawach własności intelektualnej są potrzebne w Polsce? Kraków, 8 września 2017 r. Dorota Rzążewska krajowy i europejski rzecznik patentowy, radca prawny mediator ds. własności intelektualnej,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx)

Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx) Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx) Kwiecień 2012 r. Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami Manx (the Manx

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA PRACODAWCY ZE ZWIĄZKIEM ZAWODOWYM. aktualny stan prawny oraz planowane zmiany

WSPÓŁPRACA PRACODAWCY ZE ZWIĄZKIEM ZAWODOWYM. aktualny stan prawny oraz planowane zmiany 18 listopada Warszawa 19-20 maja Warszawa 13 maja Poznań Miejsce: Warsaw Trade Tower ul. Chłodna 51, Warszawa WSPÓŁPRACA PRACODAWCY ZE ZWIĄZKIEM ZAWODOWYM Procedury zwolnień grupowych i indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Sąd. instytucjonalnym - sąd jako konkretna jednostka organizacyjna;

Sąd. instytucjonalnym - sąd jako konkretna jednostka organizacyjna; Sąd znaczenie w ujęciu: ustrojowym - wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawowany przez Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe - art. 175 Konstytucji;

Bardziej szczegółowo

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów!

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Czym jest mediacja? Dobrowolny i poufny proces dochodzenia do rozwiązania sporu, prowadzony w obecności osoby neutralnej mediatora. Jest

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE ZE ZWIĄZKAMI ZAWODOWYMI ASPEKTY PRAWNE NEGOCJACJI ZE ZWIĄZKAMI ZAWODOWYMI

NEGOCJACJE ZE ZWIĄZKAMI ZAWODOWYMI ASPEKTY PRAWNE NEGOCJACJI ZE ZWIĄZKAMI ZAWODOWYMI Warszawa OFERTA PDF Szanowni Państwo, Przedstawiamy ofertę szkolenia z zakresu negocjacji ze związkami zawodowymi prowadzanego przez dr hab. Krzysztofa Walczaka. Zapraszamy do zapoznania się z innymi propozycjami

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH dr Marta Janina Skrodzka PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH Wprowadzenie Mediacja jest przedstawiana, jako alternatywna

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 1/6. Dz.U poz. 295

Kancelaria Sejmu s. 1/6. Dz.U poz. 295 Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 2015 poz. 295 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 20 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

Bardziej szczegółowo

Centrum Mediacji Lewiatana Regulamin Postępowania Mediacyjnego

Centrum Mediacji Lewiatana Regulamin Postępowania Mediacyjnego Centrum Mediacji Lewiatana Regulamin Postępowania Mediacyjnego ARTYKUŁ 1 Zasady mediacji 1.1 Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację (umowa) lub na podstawie postanowienia sądu kierującego

Bardziej szczegółowo

A. Do spraw wymagających uzgodnienia z zakładową organizacją związkową należy:

A. Do spraw wymagających uzgodnienia z zakładową organizacją związkową należy: Zakres i formy realizacji uprawnień związkowych określa ustawa o związkach zawodowych, Kodeks pracy i inne przepisy prawa - tworząc warunki zapewniające związkom zawodowym wypełnianie ich podstawowych

Bardziej szczegółowo

Ustawa. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

Ustawa. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.) z dnia 23 maja 1991 r. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami moŝe dotyczyć

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 Rafał Morek Rozdział 1. Wprowadzenie / 15 1.1. Pojęcie mediacje / 15 1.2. Podstawy języka mediacji / 17 1.3.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu Eko-mediator promotorem zrównoważonego rozwoju zrealizowanego przez CE2 Centrum Edukacji M. Dziewa, E. Tarnas-Szwed Sp. j. dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data... 1. (1 pkt) Podkreśl poprawną odpowiedz. Prawo dziedziczenia dziecko nabywa w chwili: A. narodzin. B. poczęcia. C. uzyskania

Bardziej szczegółowo

CENTRUM SZKOLENIOWE DACPOL

CENTRUM SZKOLENIOWE DACPOL Tytuł: Zasady współpracy przedsiębiorcy ze związkami zawodowymi. Organizator: Centrum Szkoleniowe Partner merytoryczny: Orłowski-Patulski-Walczak Sp. z o.o. Termin: 16-09-2015 Zakres: A. STATUS ZWIĄZKU

Bardziej szczegółowo

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów powstałych między przedsiębiorcami a ich klientami lub kontrahentami na gruncie transakcji e commerce w obrocie krajowym MAGDALENA ROMATOWSKA Plan Wykładu I. Mediacja

Bardziej szczegółowo

Elżbieta PAWŁOWSKA Tomasz MOLL

Elżbieta PAWŁOWSKA Tomasz MOLL Elżbieta PAWŁOWSKA Tomasz MOLL Granice sądowej kontroli ugody zawartej przed mediatorem glosa do postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACz 2163/13 Kontrola

Bardziej szczegółowo

Partycypacja pracownicza w Polsce - formy i przykłady.

Partycypacja pracownicza w Polsce - formy i przykłady. Seminarium w Warszawie, 30-31 sierpnia 2016 w ramach projektu Europe 2020 and the Baltic Region nr VS/2015/0403 Partycypacja pracownicza w Polsce - formy i przykłady. Paweł Śmigielski Dyrektor Wydziału

Bardziej szczegółowo

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub

Bardziej szczegółowo

Wymiar sprawiedliwości w RP

Wymiar sprawiedliwości w RP Wymiar sprawiedliwości w RP Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Art. 175 ust. 1 Konstytucji RP Sądy powszechne

Bardziej szczegółowo

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część Spis treści Autorzy... Przedmowa... Wykaz skrótów... IX XI XIII Część I. Wzory pism procesowych... 1 Rozdział 1. Wzory pism w postępowaniu pojednawczym przed sądem pracy i zakładową komisją pojednawczą...

Bardziej szczegółowo

UPRAWNIENIA ZAKŁADOWYCH ORGANIZACJI ZWIĄZKOWYCH

UPRAWNIENIA ZAKŁADOWYCH ORGANIZACJI ZWIĄZKOWYCH UPRAWNIENIA ZAKŁADOWYCH ORGANIZACJI ZWIĄZKOWYCH Poniższe zestawienie stanowi katalog uprawnień zakładowych organizacji związkowych. Podzielono je - przy założeniu stosownych kryteriów - na: stanowcze,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze spotkania z partnerami otwierającego projekt Międzynarodowa współpraca przeciwko przemocy Polska 17.11 18.11.2011 r.

Sprawozdanie ze spotkania z partnerami otwierającego projekt Międzynarodowa współpraca przeciwko przemocy Polska 17.11 18.11.2011 r. Sprawozdanie ze spotkania z partnerami otwierającego projekt Międzynarodowa współpraca przeciwko przemocy Polska 17.11 18.11.2011 r. (Jedlina Zdrój) Podczas dwudniowych spotkań z partnerami projektu (Polska,

Bardziej szczegółowo

USTRÓJ ORGANÓW OCHRONY PRAWNEJ. CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA. Autorzy: Joanna Bodio, Grzegorz Borkowski, Tomasz Demendecki

USTRÓJ ORGANÓW OCHRONY PRAWNEJ. CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA. Autorzy: Joanna Bodio, Grzegorz Borkowski, Tomasz Demendecki USTRÓJ ORGANÓW OCHRONY PRAWNEJ. CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA Autorzy: Joanna Bodio, Grzegorz Borkowski, Tomasz Demendecki Część I ORGANY ROZSTRZYGAJĄCE Rozdział 1 Klasyfikacja organów ochrony prawnej 1.1. Organy

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w sprawie naruszenia Traktatów przeciwko państwom członkowskim (art TFUE)

Postępowanie w sprawie naruszenia Traktatów przeciwko państwom członkowskim (art TFUE) Postępowanie w sprawie naruszenia Traktatów przeciwko państwom członkowskim (art. 258-260 TFUE) Postępowanie Komisji przeciwko państwu członkowskiemu art. 258 TFUE Postępowanie państwa członkowskiego przeciwko

Bardziej szczegółowo

dyskurs nauki i praktyki

dyskurs nauki i praktyki dyskurs nauki i praktyki Uwagi na tle ostatnich zmian legislacyjnych w zakresie prawa cywilnego i procedury cywilnej prof. dra hab. Ireneusza Kunickiego Sopot 2015 ! Currenda Sp. z o.o. al. Niepodległości

Bardziej szczegółowo

System pozas¹dowego rozwi¹zywania sporów od 10 stycznia 2017

System pozas¹dowego rozwi¹zywania sporów od 10 stycznia 2017 System pozas¹dowego rozwi¹zywania sporów od 10 stycznia 2017 Pytania i odpowiedzi Warszawa, listopad 2016 r. Spis treści Co to jest spór konsumencki?... 3 Jakie są formy pozasądowego dochodzenia roszczeń?...

Bardziej szczegółowo

UPRAWNIENIA ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH W ZAKRESIE ZBIOROWEGO PRAWA PRACY SZKOLENIA

UPRAWNIENIA ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH W ZAKRESIE ZBIOROWEGO PRAWA PRACY SZKOLENIA UPRAWNIENIA ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH W ZAKRESIE ZBIOROWEGO PRAWA PRACY SZKOLENIA Kancelaria Prawna REGULUS Warszawa Październik 2008 1 CZĘŚĆ I INFORMACJE WPROWADZAJĄCE 2 Podstawową do rozpatrywania uprawnień

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I CZĘŚĆ OGÓLNA PRAWA PRACY

CZĘŚĆ I CZĘŚĆ OGÓLNA PRAWA PRACY Wstęp... XIII Wykaz skrótów... XV Literatura... XVIII CZĘŚĆ I CZĘŚĆ OGÓLNA PRAWA PRACY Rozdział I. Problemy części ogólnej prawa pracy Tadeusz Zieliński... 3 1. Kodyfikacja prawa pracy. Wątpliwości i dylematy...

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe "Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy". Opracowanie: dr Artur Woźny

Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy. Opracowanie: dr Artur Woźny ŹRÓDŁA PRAWA PRACY Pod pojęciem źródła prawa rozumie się wszelkiego rodzaju formy, poprzez które zostają wyrażone normy prawne. Charakter oficjalnego źródła prawa stanowionego (wydanego przez uprawnione

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje

Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje Informacje dotyczące roli zakładowych organizacji związkowych w kształtowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy Konsultacje O ile działalność partnerów społecznych na rzecz kształtowania warunków pracy na

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1082. o Krajowej Radzie Sądownictwa Art. 1. 1. Krajowa Rada Sądownictwa, zwana dalej Radą, realizuje

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH

SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Druk nr 1414 SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 1. Sąd może sprawdzić spełnianie przez radcę prawnego warunku pozwalającego na zastępowanie osób fizycznych, polegającego na wykonywaniu zawodu w kancelarii

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790)

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Postępowanie cywilne uwagi ogólne

Rozdział I. Postępowanie cywilne uwagi ogólne Rozdział I. Postępowanie cywilne uwagi ogólne Część I. Uwagi ogólne 1. Definicja postępowania cywilnego. Postępowanie cywilne jest to zespół norm prawnych regulujących postępowanie sądowe w sprawach ze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MEDIACYJNY SĄDU ARBITRAŻOWEGO PRZY KRAJOWEJ IZBIE GOSPODARCZEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN MEDIACYJNY SĄDU ARBITRAŻOWEGO PRZY KRAJOWEJ IZBIE GOSPODARCZEJ W WARSZAWIE REGULAMIN MEDIACYJNY SĄDU ARBITRAŻOWEGO PRZY KRAJOWEJ IZBIE GOSPODARCZEJ W WARSZAWIE 1 Postanowienia wstępne 1. Przed wszczęciem postępowania przed sądem polubownym lub sądem powszechnym, lub w trakcie

Bardziej szczegółowo

PEŁNY PROGRAM SZKOLENIA

PEŁNY PROGRAM SZKOLENIA PEŁNY PROGRAM SZKOLENIA 16 listopada godz. 10-18 I. Instytucje podstawowe 1. Pojęcie zakładu pracy. 2. Zatrudnienie pracownicze i tzw. zatrudnienie cywilne. 3. Podstawowe zasady prawa pracy i ich rola

Bardziej szczegółowo

MEDIACJA DLA KAŻDEGO. - poradnik

MEDIACJA DLA KAŻDEGO. - poradnik MEDIACJA DLA KAŻDEGO - poradnik Czym jest mediacja? Mediacja należy do coraz bardziej rozpowszechnionych i promowanych form polubownego rozwiązywania sporów. Jest szybsza niż postępowanie sądowe, niedroga

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Myślenicach

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Myślenicach Załącznik nr 2 do Regulaminu Centrum Profilaktyczno-Dydaktycznego REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Myślenicach I. Zakres zastosowania Regulaminu 1. Regulamin

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA ZAKRES STOSOWANIA Artykuł 1 Stosowanie Regulaminu 1. Niniejszy Regulamin znajduje zastosowanie, jeżeli strony wyraziły na piśmie

Bardziej szczegółowo

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP)

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe w UE Państwo Okres Wzrost Przyrost Hiszpania 1985 1995 z 15 do 35% ok. 133% Portugalia 1992 2002 z 11 do

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA RADCÓW PRAWNYCH JURAŁOWICZ, HERMANN I WSPÓLNICY

KANCELARIA RADCÓW PRAWNYCH JURAŁOWICZ, HERMANN I WSPÓLNICY KANCELARIA RADCÓW PRAWNYCH JURAŁOWICZ, HERMANN I WSPÓLNICY SPÓŁKA KOMANDYTOWA Poznań, dnia 6 maja 2013 roku Postępowanie w przedmiocie sporu zbiorowego z pracodawcą Przedmiotowe zagadnienie regulowane

Bardziej szczegółowo

SALON MEDIATORA. Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku

SALON MEDIATORA. Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku SALON MEDIATORA Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku Współpraca mediatora z pełnomocnikami stron (z perspektywy mediatora) 1 W dniu 17 maja 2013 roku odbyło się piąte spotkanie Salonu Mediatora w Sądzie

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ MEDIACJI I TYDZIEŃ MEDIACJI

MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ MEDIACJI I TYDZIEŃ MEDIACJI POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/133670,miedzynarodowy-dzien-mediacji-i-tydzien-mediacji.html Wygenerowano: Czwartek, 16 marca 2017, 02:25 Strona znajduje się w archiwum. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO POLSKIEGO TOWARZYSTWA LARYNGEKTOMOWANYCH. zatwierdzony przez Zarząd Główny PTL w dniu 11 marca 2006 roku.

REGULAMIN SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO POLSKIEGO TOWARZYSTWA LARYNGEKTOMOWANYCH. zatwierdzony przez Zarząd Główny PTL w dniu 11 marca 2006 roku. REGULAMIN SĄDU KOLEŻEŃSKIEGO POLSKIEGO TOWARZYSTWA LARYNGEKTOMOWANYCH zatwierdzony przez Zarząd Główny PTL w dniu 11 marca 2006 roku. Postanowienia ogólne. 1 Postępowanie przez Sądem Koleżeńskim odbywa

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć dla I roku aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2015

Plan zajęć dla I roku aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2015 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr /IX/14 Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Wałbrzychu z dnia 18 grudnia 2014 r. Plan zajęć dla I roku aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2015 Liczba Data godzin Temat

Bardziej szczegółowo

Mediacje - warto skorzystać

Mediacje - warto skorzystać 2017 ANTERIS Fundacja Pomocy Prawnej Mediacje - warto skorzystać /INSTRUKCJA/ Joanna Nowicka Współfinansowano ze środków Powiatu Kartuskiego Joanna Nowicka - radca prawny (nr wpisu WA - 4548), specjalizacja:

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 19 stycznia 2017 r. Nauczycielki, nauczyciele, pracownice i pracownicy oświaty, członkinie i członkowie ZNP,

Warszawa, 19 stycznia 2017 r. Nauczycielki, nauczyciele, pracownice i pracownicy oświaty, członkinie i członkowie ZNP, Warszawa, 19 stycznia 2017 r. Nauczycielki, nauczyciele, pracownice i pracownicy oświaty, członkinie i członkowie ZNP, informuję, że w ślad za uchwałą Zarządu Głównego ZNP wszystkie oddziały Związku do

Bardziej szczegółowo

Pokojowe rozstrzyganie sporów

Pokojowe rozstrzyganie sporów Pokojowe rozstrzyganie sporów KNZ art. 3 - wyłącznie metodami pokojowymi art. 33 wskazuje metody spór prawny, a nie faktyczny czy polityczny Negocjacje art. 36 KNZ zrównoważone i sprawiedliwe rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowana ochrona interesów pracodawców

Zróżnicowana ochrona interesów pracodawców Zróżnicowana ochrona interesów pracodawców prof. dr hab. Ludwik Florek Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Przepisy wyraźnie odsyłające do interesu

Bardziej szczegółowo

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody.

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody. PL PL PL EUROPEJSKI KODEKS POSTĘPOWANIA DLA MEDIATORÓW Niniejszy kodeks postępowania określa zasady, które mediatorzy mogą dobrowolnie przyjąć, na swoją własną odpowiedzialność. Może on być stosowany we

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV

Spis treści. Część A. Prawo pracy. Część B. Indywidualne stosunki pracy. Wykaz skrótów Literatura XIII XV Wykaz skrótów Literatura XIII XV Część A. Prawo pracy Rozdział I. Wstęp do prawa pracy 1 1. Pojęcie prawa pracy 1 2. Przedmiot regulacji prawa pracy 1 I. Indywidualne stosunki pracy 2 II. Zbiorowe stosunki

Bardziej szczegółowo

Art. 477 [Niestawiennictwo oskarżyciela] Niestawiennictwo oskarżyciela nie tamuje toku rozprawy ani posiedzenia.

Art. 477 [Niestawiennictwo oskarżyciela] Niestawiennictwo oskarżyciela nie tamuje toku rozprawy ani posiedzenia. Rozdział 51. Postępowanie uproszczone Art. 468 [Przepisy o postępowaniu zwyczajnym] W postępowaniu uproszczonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Wolters Kluwer

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Wolters Kluwer Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 3 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Wolters Kluwer Spis treści Wykaz skrótów 15 Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje,

Bardziej szczegółowo

ANNA WOLNIEWICZ-GLAPIAK

ANNA WOLNIEWICZ-GLAPIAK ANNA WOLNIEWICZ-GLAPIAK adwokat kancelaria: tel. (61) 851 90 14; 0-602 44 16 42 61-730 Poznań, ul. Młyńska 12a/8 Poznań, dnia 15 lutego 2006 roku OPINIA PRAWNA I. Cel opinii. Celem wydania niniejszej opinii,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Sygn. akt I CZ 108/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 6 kwietnia 2011 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Pułapki menedżerskiego zatrudniania

Pułapki menedżerskiego zatrudniania Pułapki menedżerskiego zatrudniania 28 lutego 2013, Krajowa Izba Gospodarcza, ul. Trębacka 4, Warszawa PROGRAM Część szkolenia prowadzona przez mec. Waldemara Gujskiego: I. Istotne zagadnienia systemowe

Bardziej szczegółowo

Spór Zbiorowy Strajk. Porozumienie Rezydentów OZZL, wrzesień 2017r. v1.0

Spór Zbiorowy Strajk. Porozumienie Rezydentów OZZL, wrzesień 2017r. v1.0 Spór Zbiorowy Strajk Porozumienie Rezydentów OZZL, wrzesień 2017r. v1.0 Spór zbiorowy =/= Strajk Spór zbiorowy procedura przewidziana prawem, która pozwala związkowi zawodowemu na zgłoszenie wobec dyrekcji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Część I. Koszty sądowe w sprawach cywilnych

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Część I. Koszty sądowe w sprawach cywilnych Przedmowa.... Wykaz skrótów.... XI XIII Część I. Koszty sądowe w sprawach cywilnych A. Komentarz tezowy.... Ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz.

Bardziej szczegółowo

9. Przyczyna wypowiedzenia i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia

9. Przyczyna wypowiedzenia i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia Spis treści Wykaz skrótów Wykaz aktów prawnych Wstęp Kodeks pracy Dział drugi. Stosunek pracy Rozdział II. Umowa o pracę Oddział 2: Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę Art. 30. Rozwiązanie umowy

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 Badania dowodzą, że średnio: pracowników zmieniających pracę wskazuje na konflikty personalne jako

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ ul. Wenecja 2, 33-332 Kraków Struktura TSUE 1. Trybunał Sprawiedliwości 2. Sąd 3. Sądy wyspecjalizowane: Sąd ds. Służby Publicznej (spory między UE a jej pracownikami,

Bardziej szczegółowo

WIADOMOŚCI PRAWNE Z HISZPANII II Semestr 2011 r. Ustawa 38/2011 z dn. 10 października reforma prawa upadłościowego

WIADOMOŚCI PRAWNE Z HISZPANII II Semestr 2011 r. Ustawa 38/2011 z dn. 10 października reforma prawa upadłościowego WIADOMOŚCI PRAWNE Z HISZPANII II Semestr 2011 r. PRAWO UPADŁOŚCIOWE Ustawa 38/2011 z dn. 10 października reforma prawa upadłościowego Ustawa ta, która wejdzie w życie dn. 1 stycznia 2012 roku, znacząco

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Wykaz skrótów

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Wykaz skrótów Spis treści Wykaz skrótów XI Część A. Pytania egzaminacyjne Dział I. Przepisy ogólne 1 Pytanie 1 13 Dział II. Stosunek pracy 8 Pytanie 14 78 Dział III. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia 40 Pytanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 66/15 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 października 2015 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Krzysztof Strzelczyk Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. www.meritum-prawo-pracy.abc.com.pl 5. 11 Wprowadzenie. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. Przyjęcie pracownika do pracy

SPIS TREŚCI. www.meritum-prawo-pracy.abc.com.pl 5. 11 Wprowadzenie. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. Przyjęcie pracownika do pracy SPIS TREŚCI 11 Wprowadzenie 13 Wykaz skrótów 17 Rozdział I. Przyjęcie pracownika do pracy 18 1. Katalog danych osobowych uregulowania prawne... 1 24 2. Wstępne badania lekarskie... 7 26 3. Przyjęcie pracownika

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 291/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 lipca 2017 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOLEGIUM SĘDZIÓW POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ

REGULAMIN KOLEGIUM SĘDZIÓW POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ REGULAMIN KOLEGIUM SĘDZIÓW POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ Na podstawie art. 35 1 ust. 9, art. 43 1, art. 44, art. 52, art. 59, art. 60 i art. 61 z uwzględnieniem art. 13 2 i 3 Statutu Pomorskiego Związku

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 257/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 czerwca 2017 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda SSN Romualda Spyt w

Bardziej szczegółowo

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce.

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. Regulamin postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postępowań mediacyjnych w

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW INDYWIDUALNYCH

CZĘŚĆ I ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW INDYWIDUALNYCH Dialog społeczny a zmieniająca się rola usług pojednawczych, arbitrażowych i mediacyjnych (CAMS) w Europie Sprawozdanie krajowe Polska Dr Joanna Unterschütz CZĘŚĆ I ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW INDYWIDUALNYCH

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski Dzień bez długów 2016

Wielkopolski Dzień bez długów 2016 Wielkopolski Dzień bez długów 2016 Pomoc Prawna i Mediacje dla osób zadłużonych - Marcin Brambor Nowy Tomyśl, 24.11.2016 roku PATRONAT HONOROWY NAD KONFERENCJĄ: STAROSTA NOWOTOMYSKI PAN IRENEUSZ KOZECKI

Bardziej szczegółowo

CASE STUDY. www.proability.pl ZAGADNIENIA GŁÓWNE PROWADZĄCY. zgloszenia@proability.pl

CASE STUDY. www.proability.pl ZAGADNIENIA GŁÓWNE PROWADZĄCY. zgloszenia@proability.pl ZAGADNIENIA GŁÓWNE PROWADZĄCY Cechy definicyjne mobbingu w praktyce Charakter odpowiedzialności pracodawcy w sprawach o mobbing Praktyczna identyfikacja mobbingu Mobbing w sądzie roszczenia wynikające

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy SKRÓT POROZUMIENIA O WSPÓŁPRACY W ZAKRESIE WYMIANY INFORMACJI POMIĘDZY PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĄ PRACY W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A INSPEKCJĄ PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W HISZPANII Państwowa Inspekcja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych. (Dz. U. z dnia 25 maja 2015 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych. (Dz. U. z dnia 25 maja 2015 r. Dz.U.2015.716 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz. U. z dnia 25 maja 2015 r.) Na podstawie art. 23a 8 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski

Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski Zagadnienia przygotowane przez Zespół Prawa Gospodarczego i Rynku Pracy w ramach Drugiego Kongresu Prawników Wielkopolski Zawartość opracowania: - Blok pierwszy: Co o prawie pracy powinien wiedzieć młody

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO nr 1 XXVII Kongresu Krajowego Sekretariatu Metalowców NSZZ Solidarność. dot. sprzedaży przez General Electric grupy Industrial Solutions

STANOWISKO nr 1 XXVII Kongresu Krajowego Sekretariatu Metalowców NSZZ Solidarność. dot. sprzedaży przez General Electric grupy Industrial Solutions STANOWISKO nr 1 dot. sprzedaży przez General Electric grupy Industrial Solutions Globalny Koncern General Electric podjął decyzję o wystawieniu na sprzedaż części swojego biznesu grupy Industrial Solutions.

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce.

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postepowań mediacyjnych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA KONSUMENTA

INFORMACJA DLA KONSUMENTA INFORMACJA DLA KONSUMENTA Sporządzona na podstawie ustawy z dnia 30 maja 2014 roku (Dz.U. z 2014, poz. 827) o prawach konsumenta (dalej: Ustawa o prawach konsumenta). Niniejsza informacja dotyczy umowy

Bardziej szczegółowo

Pozasądowe metody rozstrzygania sporów międzynarodowych

Pozasądowe metody rozstrzygania sporów międzynarodowych Pozasądowe metody rozstrzygania sporów międzynarodowych mgr Stefania Kolarz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii UWr stefania.kolarz@uwr.edu.pl Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej PPwG 1 Podstawy ustroju gospodarczego Zasady konstytucyjne zasady ogólne (demokratyczne państwo prawne, sprawiedliwość społeczna) zasada społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 13. Od Autorki... 15. Część pierwsza OGÓLNA Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów.......................................................... 13 Od Autorki.............................................................. 15 Część pierwsza OGÓLNA ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Jan Górowski

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Jan Górowski Sygn. akt III CZP 54/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 października 2012 r. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Jan Górowski w sprawie z

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 454/17 PREZYDENTA MIASTA GDAŃSKA z dnia 21 marca 2017 r.

ZARZĄDZENIE Nr 454/17 PREZYDENTA MIASTA GDAŃSKA z dnia 21 marca 2017 r. ZARZĄDZENIE Nr 454/17 PREZYDENTA MIASTA GDAŃSKA z dnia 21 marca 2017 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Gdańsku z działalności za rok 2016. Na podstawie art. 43

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA Z SIEDZIBĄ WE WROCŁAWIU REGULAMIN RADY

DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA Z SIEDZIBĄ WE WROCŁAWIU REGULAMIN RADY DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA Z SIEDZIBĄ WE WROCŁAWIU REGULAMIN RADY 1. Rada Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia działa w szczególności na podstawie:

Bardziej szczegółowo

WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH

WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH PROGRAM OBYWATEL I PRAWO WDRAŻANIE MEDIACJI W SPRAWACH CYWILNYCH 1/28 PROGRAM OBYWATEL I PRAWO Cele projektu: 1. Opracowanie modelu wdrożenia mediacji cywilnej w Sądzie Rejonowym 2. Wdrożenie modelu 2/28

Bardziej szczegółowo

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW?

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? Marcin Czugan Dyrektor Departamentu Prawno - Legislacyjnego Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 17 maja 2007 r. III BP 5/07

Wyrok z dnia 17 maja 2007 r. III BP 5/07 Wyrok z dnia 17 maja 2007 r. III BP 5/07 1. Ustawę z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz.

Bardziej szczegółowo

Mediacja konsumencka

Mediacja konsumencka Mediacja konsumencka Inspekcja Handlowa od ponad 10 lat prowadzi mediacje w formule określonej w art. 36 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej /tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. nr

Bardziej szczegółowo