Jak zabezpieczyć swój majątek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak zabezpieczyć swój majątek"

Transkrypt

1 Nadciąga kryzys finansowy Jak zabezpieczyć swój majątek czytaj str TYGODNIK ISSN Nr indeksu K wap.angora.com.pl PRZEGLĄD PRASY KRAJOWEJ I ŚWIATOWEJ Nakład: egz. WARSZAWA-CHICAGO-DORTMUND-TORONTO-NOWY JORK Nr 41 (956) Rok XIX 12 października 2008 r. Cena 3,50 zł (w tym 7 % VAT) Wojciech Jaruzelski przed sądem czytaj str USA 3,00 USD; CANADA 2,80 CAD; EUROPA 1,50 EUR Fot. A. Chełstowski/Forum

2 R E K L A M A

3 R E K L A M A

4 4 KTO CZYTA, NIE BŁĄDZI ANGORA nr 41 (12.X.2008) 72 AKTUALNOŚCI 12 Kryzys bankowy bliżej Polski (Gazeta Wyborcza) Jak uchronić swoje oszczędności. 13 Banki boją się pożyczać (Rzeczpospolita) Wysokie zarobki to za mało, by dostać kredyt. 14 Tusk miał się ślizgać, a został twardzielem (Polska. The Times) Jadwiga Staniszkis ocenia polską scenę polityczną. 16 Polityczny testament generała Jaruzelskiego Fragmenty wystąpienia sądowego. 18 Wałęsa i bzikowata interpretacja historii Laudacja Normana Daviesa na cześć przewodniczącego Solidarności. 19 Za drogi koncert ku czci (Rzeczpospolita) Dlaczego TVP nie pokazała koncertu dla Wałęsy. SPOŁECZEŃSTWO 20 W obronie Polski i Europy Fragmenty książki Józefa Szaniawskiego Marszałek Piłsudski. 22 Prawi i honorowi (za 300 zł) (Przegląd) Liderzy PiS pisali ewidentne kłamstwa, byle tylko dostać poselską dietę. FELIETONY Janusz Korwin-Mikke, Sobczak&Szpak.10 Henryk Martenka A TO POLSKA WŁAŚNIE POLSKI PACJENT PRAWNIK RADZI DOWCIPY , 47 ANGORKA TYGODNIK DLA DZIECI SPODPRASY RECENZJE FILMOWE WITRYNA , 61 WIERSZÓWKA HOROSKOP OBCY JĘZYK POLSKI POCZET NAZWISK POLSKICH LISTY OD CZYTELNIKÓW , 65 KRZYŻÓWKI , 67, 68 KRONIKA TOWARZYSKA Polak porwany w Pakistanie (Polska Gazeta Krakowska) 25 Niechciani Irakijczycy (Gazeta Wyborcza) Co zrobić ze współpracownikami naszej armii w Iraku? 26 Podniebni szeryfowie (Polska Zbrojna) Sky marshale czuwają nad naszym bezpieczeństwem w samolotach. 30 Rozdwojenie Haliny (Gazeta Wyborcza) Ciężki los córki gwałconej przez ojca. POZA PRAWEM 32 Szukamy ciągu dalszego granice błędu (Angora) Postrzelone przez policjantów małżeństwo od ośmiu lat nie może doczekać się sprawiedliwości. 34 Funkcjonariusz na gazie (Angora) Afera gruntowa (3). OBYCZAJE 48 Gwiazdy uciekły na molo Angora na salonach warszawki. 49 Pierwszy siwy włos Marty Mirskiej (Angora) Jak powstają przeboje (13). 50 Nie głaskać! Ja tu pracuję! (Nowa Trybuna Opolska) Historia psa Arusia, przewodnika niewidomej. 52 Dopłata za całowanie (Zwierciadło) Dziewczyny do towarzystwa chcą zarobić na dostatnie życie. KULTURA 54 Śpiewająca mrówa (Rzeczpospolita) Rozmowa z Michałem Foggiem, prawnukiem słynnego śpiewaka. 56 Salonowe burze Bohdana Gadomskiego (Angora) Piosenka daje mi poczucie bezpieczeństwa, wyznaje Katarzyna Groniec Od Paderewskiego do Franka Sinatry Fragmenty książki Henryka Martenki Wielki akord (20). 60 Książki i Nagroda Nobla (Angora) Dzieła noblistów nie znajdują dziś czytelników. ŚWIAT WYDARZENIA 69 Marionetka z duszą? (La Repubblica) Joaquin Navarro-Valls o Janie Pawle II i Wojciechu Jaruzelskim. 72 Odszedł tak, jak żył... (Herald Sun) Cały świat składa hołd Paulowi Newmanowi. ŚWIAT OBYCZAJE 73 Jak nasiąka skorupka (Polish Express) Dzieci polskich emigrantów zapominają, jak mówi się po polsku. 74 Jak bezpiecznie latać (Berliner Morgenpost) Stare samoloty przyczyną wszystkich tegorocznych katastrof. 75 Windą do nieba... (The Times) Nowe wyzwanie japońskiej nauki. 76 Sekrety długiego życia (The Times) Żeby długo żyć, trzeba utrzymywać odpowiednią wagę. 77 Szybkie numerki (The Sun) Czterosekundowa scena miłosna jest możliwa do zrealizowania tylko na filmie. ŚWIAT TURYSTYKA 78 Noc nad rzeką Kwai (Peryskop)... pozwoli poznać uroki tajlandzkiej dżungli. ŚWIAT ROZMAITOŚCI 80 Proszę wstać! Nauka idzie! (Peryskop) Nie zawsze szkiełko i oko radzą sobie z naszymi codziennymi problemami. 82 Seksparty dla pani domu (SMH) Wibratory nowej generacji mają kształt jajek, owali, nabojów i małych katamaranów. 83 Kant przy małej czarnej (Peryskop) Korespondencja własna Leszka Turkiewicza z Paryża. Na dobry początek Fot. Fotolink, Reuters/Forum Fot. P. Deska/Ag. Gazeta. Oprac.: Paweł Wakuła

5 R E K L A M A

6 6 PRASOWE ZDJĘCIA TYGODNIA ANGORA nr 41 (12.X.2008) ŻEBY TYLKO CHLEBA I SŁONINY NIE ZABRAKŁO. Białoruska ordynacja wyborcza przewiduje, że starsi ludzie mogą głosować w swoich domach. Fot. AFP/East News (Rzeczpospolita nr 232) PAMIĄTKA Z DAWNYCH LAT. Znak drogowy wrośnięty w drzewo. Fot. PAP/Krzysztof Świderski STRATEGICZNE FRAGMENTY POD OCHRONĄ. Wakacyjny obrazek z Majorki. Fot. DPA/Forum TYGODNIK ANGORA działa na podstawie przepisów art. 25, 26, 29 (zamieszczając także wypisy dla celów dydaktycznych) 33 i 49 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dn. 4 lutego 1994 r. (DzU z dn. 23 lutego 1994 r. nr 24, poz. 83) oraz przyjętych zwyczajów edytorskich. Szczegóły wyjaśniamy w rozesłanym do redakcji i udostępnianym na żądanie liście intencyjnym. Sprostowania i odpowiedzi drukujemy jedynie po opublikowaniu w pismach, skąd dokonaliśmy przedruku. Redakcja nie zwraca nie zamówionych materiałów. Zastrzega sobie prawo do skrótów i opracowań tekstów. Tygodnik ANGORA płaci autorom za przedruki. Tygodnik ANGORA nie odpowiada za treść ogłoszeń i reklam. DYREKTOR WYDAWNICTWA Jerzy Wyrozumski REDAKTOR WYDAWCA Anna Kuliś REDAKTOR NACZELNY Paweł Woldan SEKRETARZ REDAKCJI Janusz Glanc-Szymański KIEROWNIK REDAKCJI Henryk Krupiński SEKRETARIAT Elżbieta Białkowska, Elżbieta Walecka FOTOSKŁAD Zbigniew Galant (kierownik), Małgorzata Kruczkowska, Grzegorz Ożga, KOREKTA Alojza Tomaszek, Agnieszka Freus-Garbala, AGENCJA RYSOWNI- KÓW ANGORA Jolanta Piekart-Barcz (kierownik), Sławomir Kiełbus, Marek Klukiewicz, Piotr Rajczyk, Paweł Wakuła, Tomasz Wilczkiewicz, REKLAMA Robert Kuliś, Bogdan Wojdyła, PROMOCJA Andrzej Wójtowicz, DZIAŁ SPRZEDAŻY Mariusz Witkowski, Krzysztof Kosiński, Adam Piotrowski, Bogdan Witkowski, ZESPÓŁ Andrzej Berestowski, Jacek Binkowski, Mirosława Gabrysiak, Bohdan Gadomski, Tomasz Gawiński, Henryk Głowacki, Katarzyna Gorzkiewicz, Danuta Kotkowska, Adam Lewaszkiewicz, Bogda Madej, Bohdan C. Melka, Zbigniew Natkański, Katarzyna Pastuszko, DZIAŁ ŁĄCZNOŚCI Z CZYTELNI- KAMI Marek Koprowski, Mateusz Koprowski. Adres redakcji: ŁÓDŹ, ul. Piotrkowska 94, tel , fax , nasz adres e- -mail: nasza strona www w internecie: Wydawnictwo Westa-Druk Mirosław Kuliś, Łódź, ul. Piotrkowska 94, Druk: Drukarnia Prasowa SA w Łodzi, al. Piłsudskiego 82; Nakład: egz.; Nr indeksu , ISSN Cięgi za numer zbiera: PAWEŁ WOLDAN At the area of the USA PETER RACZKIEWICZ is an exclusively authorised distributor, 3148 N. Laramie, Chicago Il 60641, tel Herausgeber in Deutschland; Niemcy: Verlag Hübsch & Matuszczyk KG, Postfach , Dortmund, tel , fax ; Dział reklamy: 0231/ Prenumerata krajowa: do 5 każdego miesiąca poprzedzającego okres rozpoczęcia prenumeraty w kasach oddziałów Ruchu SA. Prenumerata zagraniczna: infolinia Wpłaty na prenumeratę kartami kredytowymi i w Internecie Ceny prenumeraty zagranicznej priorytet wysyłanej przez redakcję (kwartalnie): Europa 180 zł (50 euro), USA 220 zł (88 USD), Australia 350 zł (140 USD). Wpłat należy dokonać na konto: Wydawnictwo Westa-Druk, Bank PEKAO XI O/Łódź Bank Swift: PKOPPLPWLDZ. IBAN: PL Prenumeratę dostarczono do Urzędu Przewozu Poczty w Łodzi 5 października 2008 r. o godz. 8 00

7 ANGORA nr 41 (12.X.2008) PRASOWE ZDJĘCIA TYGODNIA 7 KIEDYŚ PROSIŁ O EUTANAZJĘ, DZISIAJ ŚCIGA SIĘ Z MOTOCYKLAMI. Całkowicie sparaliżowany Janusz Świtaj jedzie na promocję swojej książki na specjalnie skonstruowanym wózku. Fot. PAP/Janusz Grygiel KOREAŃSKIE MORSKIE OKO. Górskie jezioro Baekdu w Korei Północnej. Fot. PAP/EPA Opracował: Andrzej Berestowski,

8 8 NA SKRÓTY... ANGORA nr 41 (12.X.2008) Przeczytane Obejrzane Usłyszane Złapane w sieci POLSKA BEZ WĘGLA Według tygodnika Wprost, sytuacja w górnictwie jest wynikiem braku odpowiedniej polityki kolejnych rządów. Bez nowych inwestycji nie da się nadrobić wieloletnich opóźnień. Uruchomienie nowej kopalni zajmuje 10 lat, a otworzenie nowych szybów co najmniej lat kilka. Do 2015 roku spółki węglowe będące własnością państwa muszą znaleźć 19,5 miliarda złotych na inwestycje, aby sprostać zapotrzebowaniu na węgiel na krajowym rynku. Do tego czasu będziemy zmuszeni go sprowadzać z Czech, Rosji, Ukrainy, RPA, Kolumbii, a nawet Australii miliony ton węgla, aby w polskich elektrowniach było czym palić! Według prognoz Ministerstwa Gospodarki, w 2008 r. zakupimy 10 milionów ton czarnego złota, aby zaspokoić potrzeby polskiego sektora energetycznego. Krajowe wydobycie w tym roku sięgnie 78 milionów ton węgla. Jest to dwukrotnie mniej niż w połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Tak duży import surowca energetycznego spowoduje wzrost cen ogrzewania, ciepłej wody i prądu w naszych domach. DOBRZE PŁATNA ROLA W rolnictwie też nie dzieje się najlepiej. Budżet państwa musi wygospodarować rocznie 15,8 miliarda złotych na emerytury z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. O potrzebie reformy KRUS mówi się od dawna i nikt nie ma odwagi zrobić porządku w tej dziedzinie z obawy o utratę społecznego poparcia w wyborach. W Polsce jest blisko 2,5 miliona rolników. Pierwsza najliczniejsza ich część to właściciele działek przyzagrodowych o powierzchni od kilku do dziesięciu hektarów. 1,9 miliona tych gospodarstw produkuje na własne potrzeby, bądź sprzedając coś zarabia kilkaset złotych miesięcznie. Aby utrzymać się na powierzchni, muszą dorabiać w miastach lub na wsi, pracując w handlu lub usługach. Prawdziwi rolnicy uprawiają 60% gruntów rolnych i osiągają dochody około 1316 złotych miesięcznie. Newsweek uważa, że ci rolnicy winni płacić sobie KRUS tak jak inni przedsiębiorcy. Pozwoliłoby to zaoszczędzić budżetowi państwa 5 miliardów złotych rocznie. Niestety, na takie rozwiązanie nie pójdzie ani PSL, ani Platforma Obywatelska. Przygotowali oni kosmetyczny plan, który obejmie zaledwie 15,5 tysiąca rolników. Na tym rozwiązaniu budżet państwa zyska 0,022 miliarda złotych. Śmiechu warte. ZBIGNIEW NATKAŃSKI JEDZENIE JAK NARKOTYK Wydaje się, że największym zagrożeniem dla ludzi na świecie, poza niedostatkiem wody, jest brak jedzenia. Specjaliści oceniają, że prawie miliard ludzi nie dojada lub wręcz głoduje, a miliony umierają na choroby związane z nieprawidłowym odżywianiem. Problem ten dotyczy głównie krajów Trzeciego Świata. A ludność krajów rozwiniętych boryka się w coraz większym stopniu ze zjawiskiem wręcz odwrotnym mianowicie z otyłością. Naukowcy mówią wręcz o epidemii nadwagi, która dotyka paradoksalnie również około miliarda ludzi. Liczby są bezwzględne. W Niemczech 20 procent dzieci i nastolatków waży za dużo. W Irlandii z tego powodu co roku umiera przedwcześnie 2 tys. osób. Leczenie otyłych, głównie dzieci i ludzi młodych, kosztuje tamtejszą służbę zdrowia 400 milionów euro! Czesi 5 proc. wszystkich wydatków na ochronę zdrowia przeznaczają na leczenie rodaków z nadwagą. Proporcjonalnie podobne sumy wydają inne kraje Europy. Wszystko po to, by postawić na nogi nierzadko ciężko schorowanych ludzi, którzy nie mogą zapanować nad swoją ulubioną czynnością jedzeniem. Pasja ta prowadzi ich prostą drogą do wielu chorób. Potencjalnie czeka na nich niezły zestaw: cukrzyca, nadciśnienie, choroby układu ruchu, zawał serca i mózgu, zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, kamica żółciowa,wylew lub zator, a wreszcie zwiększone zagrożenie nowotworami. Ale zamiłowanie do spożywania zbyt wielu kalorii nie jest jedyną przyczyną kłopotów. Warto wspomnieć np. siedzący tryb życia, spędzanie wielu godzin przed ekranem telewizora lub komputera, co jest w ostatnim czasie ulubionym sportem młodzieży. Niemieccy autorzy filmu o otyłości prezentują kilka recept, które mają zaradzić złu. Np. młodzi Niemcy są wysyłani na specjalne turnusy, w czasie których zmieniają swoje nastawienie do życia i jedzenia. Bardzo ważne przy tym jest wsparcie rodziny, która dzieli z delikwentem jego ograniczenia. A co będzie, jeżeli nie przejmiemy się nadmierną wagą młodego pokolenia? Cóż, według prognozy Światowej Organizacji Zdrowia w samych tylko Stanach Zjednoczonych odsetek populacji otyłych w 2030 roku będzie wynosił 41 procent. Europa jest następna w kolejce. TVP 2, Europa XXL, 1 października ANDRZEJ BERESTOWSKI PIENIĄDZE NA TAJNY FUNDUSZ PIS Jest śledztwo w sprawie wyprowadzania pieniędzy na tajny fundusz PiS dowiedziało się Radio Zet. Prowadzi je Prokuratura Okręgowa w Warszawie. Chodzi o zeznania Tadeusza M., podejrzanego o korupcję współpracownika byłego ministra sportu Tomasza Lipca. M. opisał, jak planowano przy okazji budowy Stadionu Narodowego w Warszawie wyprowadzić 100 milionów złotych dla polityków PiS-u. Od 23 lipca tego roku prowadzone jest odrębne śledztwo w sprawie uzależnienia powołania na stanowisko dyrektora Centralnego Ośrodka Sportu od przeznaczenia środków pieniężnych na finansowanie partii politycznych powiedział rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Katarzyna Szeska. Wiadomości Radia Zet, PLEMNIKOBÓJCZA COCA-COLA? W Stanach Zjednoczonych wręczono Ig-Noble, czyli nagrody za najdziwniejsze lub najbardziej absurdalne odkrycia. W tym roku główną nagrodę zdobyła praca naukowa o plemnikobójczych właściwościach Coca-Coli. Autorką odkrycia, że Coca-Cola ma właściwości plemnikobójcze, jest profesor Deborah Anderson z Akademii Medycznej Uniwersytetu w Bostonie. Ustaliła ona, że sperma wchłania cząsteczki popularnego napoju, po czym dochodzi do swego rodzaju eksplozji. Najskuteczniejsza jest Coca-Cola dietetyczna. Nagrodę Ig-Nobla w dziedzinie ekonomii otrzymał profesor z Uniwersytetu Duke Dan Ariely, który odkrył, że efekt placebo zależy od przekonania chorego o cenie leku, jaki zażywa. Pacjenci, którym powiedziano, że lek jest droższy, czuli się znacznie lepiej od tych, którym podawano rzekomo tańszy. Charles Spence z Oksfordu został z kolei nagrodzony za pracę naukową, z której wynika, że Brytyjczykom bardziej smakują chipsy, które wydają bardziej chrupiący dźwięk. Ig-Noble, czyli parodie nagród Nobla, przyznaje pismo satyryczne wydawane na Uniwersytecie Harvarda. Serwis Informacyjny Trójki, B.W. JARUZELSKI NA WAWEL? Gen. Wojciech Jaruzelski może zyskać na planowanej przez PO obniżce emerytur byłych funkcjonariuszy Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON). Z mocy prawa nadal przysługuje mu bowiem emerytura prezydencka, czyli około 10 tys. złotych miesięcznie doniósł Dziennik. Internauci podzielili się w sprawie oceny generała. drogowzkaz: Zasłużony dla Rosjan i przez nich utrzymywany. Czy Rosjan nie stać, aby utrzymać na starość swojego wypróbowanego żołnierza janczara? Kujawiak: To jest wzór Prezydenta i generała! Człowiek honoru. Ma wyższe przywileje, a korzysta z niższych. Jak tu porównać z tymi honorowymi za 300 zł, co piszą fałszywe usprawiedliwienia... boolek: Jaruzelski honorowy? Blida to była kobita honorowa. Arszcvzur: To wierny uczeń Wielkiego Stalina i osobisty towarzysz towarzysza Michnika. Autorytet Moralny Pierwoj Rangi (AM-1-R). A na drzewach... Zdaje się, że w Rumunii towarzysz Cauczesku dostał nieco inny rodzaj emerytury... Polak: A ja po prostu kocham Generała. Nawet mam zdjęcia w mojej cieciówce i jak patrzę na niego, to aż płaczę... Polak patriota: Generał Jaruzelski na Wawel! lep: Drodzy Polacy! Pierwszy prezydent to ponoć morderca, drugi zdrajca, trzeci to Olo alkoholo, czwartemu media i pół Polski zarzucają za niski wzrost... Zastanówcie się przy następnych wyborach. Ara: Jaruzelski to w porzo gość. A co ma, Lenin mać, żyć w nędzy? To wy sobie chamy żyjcie w nędzy! Komunista ma żyć po komunistycznemu!!! w.cz.: Pomijając już działalność tego pana w czasach PRL, to nie został wybrany na prezydenta w demokratycznych wyborach. mich: Przypomnij sobie, jak Tusk obczyścił budżet państwa na wycieczkę życia do Peru. matka: My w PZPR i SB ciężko pracowaliśmy dla ZSRR i cuś nam się należy! argument: Gdyby gen. Jaruzelski służył Niemcom hitlerowskim, to pewnie okrzyknięto by go zdrajcą i słusznie osądzono. I to jest OK. Natomiast dlatego, że służył pod Sowietami, dla niektórych jest bohaterem. w.j.: Trzeba też zabrać Kaczyńskim willę przydzieloną przez komuchów. Niech też odda tytuły naukowe przyznane przez komuchów. Na podstawie: Zebrał: (bin) Fot. TVP, PAP/EPA

9 ANGORA nr 41 (12.X.2008) GADU, GADU, GADU... 9 Blogi i blagi.pl Afera w PZPN pozbawi nas EURO 2012? Coraz ostrzejszy staje się spór wokół Polskiego Związku Piłki Nożnej, do którego w poniedziałek wkroczył kurator. Wprowadzenie go było efektem łamania prawa przez zawieszony zarząd związku. PZPN nie uznał jego zwierzchnictwa. Związek poparła UEFA, dając do zrozumienia, że jeśli kurator nie wycofa się z urzędu, to zagrożone będzie Euro 2012 w Polsce i na Ukrainie. W piątek wieczorem rozmowy Ministerstwa Sportu i Turystyki z Polskim Związkiem Piłki Nożnej zostały zerwane. Szef gabinetu politycznego ministra sportu Adam Giersz poinformował, że nie będą one kontynuowane, dopóki FIFA nie wycofa ultimatum. z FIFA i UEFA, którą niechybnie przegrają. Chyba że zdecydują się na rozwiązanie PZPN jako organizacji skorumpowanej, nie przestrzegającej polskiego prawa, czyli przestępczej, w drodze odpowiednich ustaw i rozgonienie jej na cztery wiatry, a w jej miejsce powołają nową strukturę Polskiej Piłki. Na taki krok Tusk się nie zdecyduje bo brak mu jaj. PZPN jest strukturą, która pozostała nietknięta od czasów PRL-u. Związek zarażony jest tymi samymi chorobami, co inne instytucje PRL- -owskie nepotyzm, niegospodar- dziadków byłby początkiem drogi do odbudowy siły polskiej piłki. Na pewno w Polsce jest mnóstwo młodych, wykształconych ludzi, którzy nie są uwikłani w układy koleżeńskie, a zajęliby się piłką nożną. Na poważnie i z pasją. W pełni popieram ministra sportu i decyzję Trybunału Arbitrażowego. Nawet jeśli mielibyśmy przez tę decyzję nie zagrać w eliminacjach do mundialu, nawet jeśli nasze drużyny nie mogłyby startować w europejskich rozgrywkach (może to i lepiej, bo i tak przegrywają), to warto, nawet nie tyle warto, co trzeba pi- zajmować. Kiedy wreszcie Kaczyński z Ziobrą powiedzieli dość i chcieli pogonić kolesiów z PZPN, po kilku dniach musieli rakiem się wycofywać. Wystraszyli się. Szczerze mówiąc, nie wierzyłem, że obecna ekipa wykaże więcej odwagi pisze Igor Janke (http://jankepost.salon24.pl). A wykazała. Odwagi i sprytu, bo podeszli Listkiewicza od tyłu, kiedy ten się najmniej spodziewał. Pierwsza runda: Listkiewicz na łopatkach. Ale ten błyskawicznie użył swoich wpływów, które okazują się silniejsze niż struktury państwa, i dwaj wielcy lu- Polska piłka nożna jest do cna zepsuta. Rządzona przez mafię kiedyś Dziurowicza, dziś Listkiewicza. W wielu krajach jest podobnie, ale u nas osiągnęło to rozmiary groteskowe. Niestety, mafie europejska i światowa stoją za naszym gangiem murem pisze Cezary Krysztopa (http://bozeuchowaj.salon24.pl). Minister Drzewiecki wypowiedział im wojnę. Może się nie do końca przygotował. Może nie zdawał sobie sprawy z tego, że odpowiedzi FIFA i UEFA napisane zostaną w biurach PZPN, ale teraz cofnąć się nie wolno! Mafie postawiły nam ultimatum. Tak jakby to ich mafijne struktury były solą piłkarskiej ziemi, a nie kibice, którzy mają prawo do oglądania nieustawianych meczów. Mafie mają w ręku kij, ale nie bójmy się go. Co nam mogą zrobić? Odbiorą Euro? Trudno, niech biorą. Wykluczą z rozgrywek? Trudno, i tak nam nie idzie. Wykluczą ze struktur? Trudno, za parę lat przyjmą nazad, a w międzyczasie być może wyzdychają z głodu członkowie pezetpeenowskiego gangu. Ministrze Drzewiecki. No pasaran! Ani kroku wstecz! Prezesie Listkiewicz, brać manele, kumpli i sp...! Coś mi się widzi, że do Tuska dotarło to, o czym mówi ulica pisze Casper (http://casper.salon24.pl). Euro 2012 w Polsce nie wypali, bo najnormalniej w świecie nie zdążymy jako państwo. Nie zdążymy dlatego, że samo się nie zrobi, a nicnierobienie temu nie pomaga. Więc TYTAN UMYSŁU SŁOŃ- CE KASZUB i jego minister Drzewiecki, ratując słupki sondażowe, są gotowi poświęcić reprezentację i nieumiejętnie prowadzić wojnę ność, układy, a przede wszystkim korupcja pisze Patryk Gorgol (http://kacik.salon24.pl). Nie ma jednak odważnego, który podjąłby się tego zadania. Trudno oczekiwać, by zapowiadane wybory cokolwiek zmieniły. Takie nasze bagienko. Popieram wprowadzenie do związku kuratora szczególnie że nie jest to widzimisię ministra Drzewieckiego, a decyzja Trybunału Arbitrażowego. Pora posprzątać te zabawki w piaskownicy, bo dzieci widocznie nie mają na to ochoty. One preferują chaos, bo wtedy robi się najlepsze interesy (ty mnie, a ja tobie...). Koniec rządów leśnych sze Andi (http://polskainietylko.salon24.pl). Oby tylko nie skończyło się to tak jak ostatnie takie próby podejmowane jeszcze czy to przez ministra sportu w rządzie PiS, czy to podczas afery wywołanej przez Piotra Dziurowicza w 2005 roku. Oby udało się rozbić to towarzystwo wzajemnej adoracji i wprowadzać wreszcie niezbędne zmiany w polskiej piłce. Duże państwo w środku Europy od lat nie może sobie poradzić z organizacją, która wszystkim kojarzy się z korupcją, układami, kolesiami wódą i załatwiactwem. Do pewnego momentu nikt się nie chciał tym Fot. PAP. Opracował Paweł Wakuła dzie światowej piłki nożnej Blatter i Platini natychmiast stanęli za nim. Jak to możliwe, że międzynarodowe organizacje o takim prestiżu wstawiają się za tak skompromitowaną organizacją jak PZPN? Nie interesuję się tak bardzo sportem, ale ta sprawa jest dla mnie fascynująca, bo pokazuje całkowitą niemożność państwa. Pokazuje, jak wiele jest tu do zrobienia. Polskie państwo wymaga radykalnej przebudowy, wręcz rewolucji, żeby można było powiedzieć, że to jest państwo... Wybrał: (WA)

10 10 PRZEGLĄD TYGODNIA FELIETONY NIEKONTROLOWANE ANGORA nr 41 (12.X.2008) Arcybiskup Tadeusz Pieronek miał rację, żeby to wszystko przykryć betonem na najbliższe 50 lat powiedział w Radiu Zet abp Tadeusz Gocłowski, odpowiadając na pytanie, czy otworzyć archiwa IPN, czy spalić. Dziwne, że znawca tematyki archiwalnej nie zaproponował likwidacji akt NKWD. Wbrew rozlicznym protestom opozycji i związkowców rząd przyjął projekt ustawy o emeryturach pomostowych. Przewiduje, że z pomostówkami pożegnają się m.in. nauczyciele, kolejarze, twórcy i dziennikarze. Prawo do wcześniejszej emerytury ma stracić 70% uprawnionych do jej pobierania. O ile ustawa wejdzie w życie. Ale nawet gdyby nie przeszła, można powiedzieć, że rząd chciał dobrze. Policjanci masowo odchodzą z pracy. W tym roku zrobiło to już 4255 funkcjonariuszy. Winny jest rząd, który skąpi im grosza ( tanie państwo he, he!). Podwyżek czynszu mogą spodziewać się lokatorzy mieszkań w prywatnych kamienicach. Od 1 października wzrósł bowiem wskaźnik przeliczeniowy, czyli średni koszt budowy nowych mieszkań. Jego wysokość jest zróżnicowana w zależności od województwa. Średnio wynosi ok. 9 zł. To dobra wiadomość nie tylko dla kamieniczników, ale i dla fiskusa. 17 mld złotych Polacy wydadzą w tym roku na hazard. To więcej niż roczny zarobek wszystkich kasyn w Las Vegas policzył Puls Biznesu. W ubiegłym roku w grach i zakładach utopiliśmy niemal 12 mld zł prawie o 50% więcej niż rok wcześniej. 88% pracowników biurowych skarży się na bóle kręgosłupa, a ponad 80% ma kłopoty ze wzrokiem wynika z badań Ergotestu we współpracy z łódzkim Instytutem Medycyny Pracy. Skutkiem jest rosnąca liczba orzeczeń o rencie. Co prawda, zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Pracy pracodawca powinien tak zorganizować pracę i stanowisko pracy, aby uchronić ludzi przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, ale... Ojcowie ze Stowarzyszenia na Rzecz Poszanowania Praw Dzieci i Rodziny zakłócili przebieg X Kongresu Stowarzyszenia Sędziów Sądów Rodzinnych w Polsce. Zorganizowali happening na rzecz takich zmian w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, by w sądach nie zapadały krzywdzące wyroki. Poruszali również problem matek, które nie respektują wyroków np. w sprawach widzeń ojców z dziećmi. Spoko, sądy rodzinne są tak sfeminizowane, że nic się nie zmieni. W wieku 98 lat zmarł prof. Józef Wolski, wybitny historyk starożytności. Był ostatnim z grupy 182 naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, aresztowanych 6 listopada 1939 r. w hitlerowskiej akcji Sonderaktion Krakau. Do 1941 r. więziony w obozach koncentracyjnych. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim i Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. BOHDAN MELKA ZBIGNIEW NATKAŃSKI MACHAJEW- SZCZYZNA Janusz Korwin-Mikke Urodziłem się w Warszawie i właściwie całą młodość spędzałem w Warszawie. Warszawie właściwej. Na Pragę, czyli prawy brzeg Wisły, zaglądałem raczej tylko na bazar Różyckiego... To był dla mnie inny, egzotyczny świat. Tak się jednak złożyło, że poznałem kilka dziewczyn z tego innego świata. Poznałem też ich rodziny. I uderzyła mnie jedna zasadnicza różnica. Ja żyłem w świecie warszawskiej inteligencji czyli naturalnego zaplecza socjalistów. Intelektualiści utrzymujący się z państwowych dotacyj i zasiłków, urzędnicy. Natomiast na Pradze mieszkali robotnicy, handlarze czyli: ludzie swoją pracą utrzymujący ten pasożytniczy światek. Ta różnica tyczyła podejścia do pracy i pieniądza. Na Pradze uważano, że za wszystko trzeba zapłacić. Jak ktoś zrobił komuś jakąś przysługę to za to należy się jakaś odpłata. Niekoniecznie w gotówce ale na Pradze wszystko miało swoją cenę. Natomiast w Śródmieściu uważało się, że człowiek powinien bliźniemu Rynek się zbiesił Oszalali z miłości do wolnego rynku ortodoksyjni liberałowie, monetaryści i ich dziennikarskie tuby propagandowe na wieści dochodzące ze Stanów Zjednoczonych podkulili ogony i nabrali wody w usta. Ich nieskazitelne, ukochane USA, ten wspaniały kraj, na ziemi raj, stanął na progu recesji, totalnego krachu gospodarczego. Najtęższe amerykańskie głowy zastanawiają się, jak wyjść z kryzysu, co zrobić, aby nie dopuścić do całkowitego załamania finansów państwa. Rada w radę, postanowiono rzucić koło ratunkowe w postaci planu Paulsona, czyli wpompować w system finansowy USA 700 miliardów dolarów. Taki plan (o który usilnie zabiegał Pan Bóg polskiego establishmentu Bush) musi bardzo boleć naszych Balcerowiczów, Orłowskich i Winieckich. Jak to tak? Przez lata wmawiali Polakom, że nie masz nic lepszego dla rozwoju kapitalizmu niż brak państwa w państwie, że tylko prywatna własność świadczyć usługi bezpłatnie, po prostu z życzliwości. Oczywiście, my też powinniśmy być dla innych życzliwi (nawet dla tych, którzy dla nas życzliwi nie są!!) ale nie robi się żadnych rachunków korzyści. Przyjęcie jakiejś odpłaty za życzliwość było witane Ależ, nie, no skąd... a już próba odpłaty w gotówce byłaby wręcz obrazą! Prowadziło to do wielu nieporozumień to był naprawdę egzotyczny świat! Na Pradze uważano, że skoro coś tam mi załatwiono, to nie odpłacając się zaraz, popełniam nietakt ja, odwrotnie, czułem się nieco dziwnie, gdy mnie od razu pytano, co chcę w zamian za jakąś usługę. Inne światy, inna kultura. Światek, w którym się wychowałem, uważał się za nieskończenie wyższy kulturowo a tam to były jakieś nieokrzesane prostaki. Uważano, że żeniąc się z dziewczyną stamtąd, popełniam mezalians. Dopiero po jakimś czasie zorientowałem się, że kultura, w której rosłem, to nie jest kultura wyższa, lecz kultura dekadencka. Nie iżby była szkodliwa tacy ludzie w społeczeństwie są potrzebni. Nie mogą jednak swoich zdegenerowanych wartości narzucać zdrowej większości społeczeństwa! To było dla mnie szokiem bo w szkole byłem uczony, że socjalizm to ustrój stworzony przez ludzi pracy. Tymczasem okazało się, że ludzie pracy jak najbardziej cenią pieniądz, prowadzą rachunek ekonomiczny, twardo stąpają po ziemi natomiast Polska Ludowa, gdzie wszystko miało być (w przyszłości...) za darmo, gdzie nie prowadziło się rachunku ekonomicznego, tylko podejmowało się inwestycje, bo tak się jakiemuś wybitnemu partyjniakowi podobało to nie państwo ludzi pracy, tylko państwo stworzone przez bujających w obłokach yntelygentów spod nie tyle ciemnej, co czerwonej gwiazdy! Wtedy udało mi się trafić na nazwisko niejakiego Jana Wacława Machajskiego (który pisał pod ksywką A. Wolski ). Facet należał do pokolenia, które zrobiło tę zbrodniczą rewolucję październikową, popierał ze wszystkich sił obalenie caratu był zresztą Polakiem, ale duchowo lgnął do rosyjskich buntowszczyków. Po obaleniu caratu pojechał do Moskwy, ale tam zaraz został odstawiony na boczny tor w końcu został bodaj dyrektorem biblioteki. Udało Mu się szczęśliwie umrzeć w 1926 r. bo na pewno stałby się ofiarą stalinowskiej Wielkiej Czystki, gdzie bolszewickiemu plugastwu strzelało się w łeb bez dłuższych procesów. A Machajski twierdził w XIX wieku że socjalizm nie będzie ustrojem dla chłopów i robotników tylko ustrojem dla pasożytniczej inteligencji! I tak jest. Dotyczy to zarówno PRL, jak i euro-socjalizmu w dzisiejszej Jewropie... Geniusz to był ten Machajski. i wolny rynek. A tu masz, taka niepryjatność! I jak tu teraz nazywać USA liderem światowego liberalizmu? Jak zachwalać amerykański kapitalizm, najlepszy z kapitalizmów? Nie udało się udowodnić, że Stany mogą się obyć bez interwencjonizmu państwowego. Że wszystko załatwi i ureguluje niewidzialna łapa wolnego rynku. No i patrzcie państwo. Ta niewidzialna ręka zacisnęła się w pięść i walnęła w Wall Street tak, że aż zatrzęsło się w posadach. Sławna amerykańska giełda do dziś nie może złapać oddechu. Cóż, okazuje się, że nie ma żadnego wolnego rynku. Rynek tworzą ludzie! I oni decydują, jaki będzie miał charakter i kto na nim zbije kapitał. Niestety, ostatnimi czasy ten wolny rynek zdominował (ulubione określenie Balcerowicza) KAPITAŁ PORTFELOWY, czytaj: SPEKU- LACYJNY, ZŁODZIEJSKI! To ci od tego kapitału stworzyli między innymi sławną KREATYWNĄ KSIĘGOWOŚĆ i doprowadzili amerykańskie finanse do stanu przedzawałowego. Oczywiście, nie ma najmniejszej wątpliwości, kto w tym kryzysie ucierpi najbardziej. Zwykli, przeciętni Amerykanie! Oni poniosą największe straty, oni zapłacą te 700 miliardów dolarów. Bo przecież nie wielkie korporacje czy banki. Nad nimi już dawno rozpięto złoty parasol. Balcerowicz powiada, iż kapitalizm działa metodą prób i błędów oraz korekt. Szkoda tylko, że w tych próbach za króliki doświadczalne nigdy nie robi elita władzy, bankierzy, przemysłowcy. Zawsze eksperymentuje się na społeczeństwie. A jak nie wyjdzie, to nie prokurator, tylko SORRY i dokonujemy KOREKTY! Przy okazji amerykańskiego kryzysu jeszcze jedna sprawa. W polskich mediach bredzi się namiętnie, iż polskich banków to zawirowanie finansowe niespecjalnie dotyczy i nie dotknie. JAKICH POLSKICH BANKÓW?! Proszę nam wskazać te polskie banki, bośmy ciekawi! Przecież prawie wszystkie znajdują się w rękach obcego kapitału (francuskiego, niemieckiego, włoskiego, koreańskiego, norweskiego itp., itd.). My nie mamy banków! My jedynie administrujemy i zarządzamy nimi! Chyba nikt nie ma wątpliwości, że jeżeli zacznie się coś złego dziać w finansach włoskich, francuskich czy niemieckich, to nie będą mieli żadnych oporów, żeby dla ratowania własnej skóry poświęcić nasze banki. I nic na to nie poradzimy, bo oni są właścicielami i ze swoją własnością mogą zrobić, co zechcą. SOBCZAK i SZPAK PS A tak na marginesie. Unia Europejska zachęca USA do interwencjonizmu państwowego. Uważa, że jest jak najbardziej wskazany i cacy. A dlaczegóż to ta sama Unia sprzeciwia się interwencji państwa w polskie stocznie, twierdząc, że jest be i ze wszech miar karygodna? No, dlaczego?!!

11 ANGORA nr 41 (12.X.2008) Z ŻYCIA SFER POLSKICH Henryk Martenka Dziwna sprawa... Im dalej od wydarzenia (a minął już tydzień), tym mocniej rośnie we mnie głuchy sprzeciw, uczucie zażenowania i gniew. Fatalni z nas, Polaków, ludzie. Mamy pośród siebie człowieka, który jak pisze się w podręcznikach zmienił bieg dziejów, a traktujemy go tak, jak nikt nie powinien traktować psa. Tak, niewątpliwie, naród z nas wielki, ale ludzie zbyt często nikczemni. Chodzi mi o akademię ku czci Wałęsy, którą odprawiono w warszawskim Teatrze Wielkim i świadomie pominiętą przez TVP z powodów, no, właśnie z jakich? Żenujących! Ćwierć wieku właśnie minęło, jak Komitet Nagrody Noblowskiej w Oslo wręczył Danucie Wałęsowej dyplom przyznania Lechowi Wałęsie Pokojowej Nagrody Nobla. Niewiele o tym wówczas mówiono i uroczystości nie transmitowano, bo jak uznały zdruzgotane tym faktem władze PRL nie mieściło się to w charakterze misji publicznych mediów, a tu mało błyskotliwie zauważmy innych wówczas nie było. Ale jak to się mówi, historia raz dzieje się jako fakt, a drugi raz jako farsa. Dziś, po 25 latach od tamtego faktu, rozegrała się farsa. Wtedy Urban, rzecznik rządu, ironicznie przekonywał, że nie ma co się z tym Wałęsą gorączkować, skoro to prywatna osoba i nikt więcej. Lecz telewizja państwowa w Polsce, niezależnie od ustroju, działa według tej samej halucynacyjnej zasady: w koło Macieju. Więc i dziś publiczna telewizja uznała, że nie ma sensu transmitować uroczystości rocznicowych. To strata czasu i pieniędzy. Wałęsa znów osoba prywatna? nie mieści się bowiem w publicznej misji telewizji publicznej. Jak podała Wyborcza, dyrektorka z TVP, nomen omen Macieja, podczas rozmów z organizatorami uroczystości nie uznała ceremonii za wydarzenie misyjne, lecz typowo komercyjne, które nie przyciągnie... reklamodawców. Zauważmy, telewizyjna dyrektor Macieja nie bała się, że koncert nie przyciągnie widzów. Bała się o reklamodawców! Nie uznała też owa Macieja koncertu w Teatrze Wielkim za wydarzenie artystyczne, ale ja też nie lubię Kukiza. FELIETON NIEKONTROLOWANY 11 Mission impossible, czyli w kółko Macieju... Nr 233 (4-5. X.). Cena 1,50 zł Rys. Paweł Wakuła FELIETON ROTACYJNY Z loży szyderców Wielka gala odbyła się jednak, mimo Maciejowej niechęci. Wałęsie oddano publicznie cześć, trzymano do niego mowy podniosłe i podejmowano pod kolana... Bo to się Wałęsie należy, niezależnie od tego, czy Macieja i jej podobni tego chcą, czy nie. I wszyscyśmy powinni wziąć udział w tym akcie strzelistym, bo Wałęsie jesteśmy to winni. Dziś widać to o wiele wyraźniej niż przed laty. Ale ignorancja telewizji publicznej jest monstrualna. Nie tylko w temacie Wałęsa. To ignorancja co do misji, jaką za publiczne pieniądze ma wypełniać. Po prostu nikt w Warszawie przy ulicy Woronicza nie wie, jaką i dla kogo misję publiczną realizuje. Poza oczywiście misją własnego przeżycia na posadzie. A to przecież bezcenne. I nie myślę tu tylko o Andrzeju Urbańskim, bo ten się utrzyma przy życiu, jeśli nie tu, to tam, ale o dziesiątkach szeregowych dyrektorów, takich jak rzeczona Macieja, którzy raz wysadzeni z siodła już nigdy nie dostaną takiej władzy, jaką mają dziś. Nikt o nich nie wspomni, chyba że źle. I o to ci ludzie do upadłego walczą. Z historią, z politycznymi przeciwnikami, a nawet z własną uczciwością. Bo nie wierzę, że Macieja i jej ideowi koledzy misję publiczną państwowej telewizji ograniczają do akwizycji reklam i zachowania status quo. Podejrzewam, że to ich partyjność czyni z nich ludzi pozbawionych honoru. Tak jak tych, których ostentacyjnie zabrakło na noblowskiej gali w Teatrze Wielkim. Widać zgasili już w sobie ducha... Z prezydentem państwa na czele. Telewizja publiczna, moloch, który dawno stracił już sterowność i ekonomiczny instynkt, chłepce publiczną kasę bez umiaru. W zamian ma wypełniać misję. Przy czym, jako się rzekło, nikt nie wie, o co w niej chodzi. Według Andrzeja Urbańskiego, misją jest pokazywanie wieczorami serialu M jak miłość, bo to buduje ciepły klimat dla... rządu Tuska. Według wspomnianej Maciei, misją jest łapanie reklamodawców. Dla kogoś innego misja TVP to Fort Boyard, chałowaty teleturniej, w którym udział grozi jednak śmiercią lub trwałym kalectwem. Kto nie wierzy, niech spyta generała Polki. Misją dla katolików domatorów są transmisje nabożeństw, ewentualnie dla rozbudzonych literacko Plebania. Dla prostych mścicieli emituje się Misję specjalną, zaś dla prokuratorów amatorów misyjny jest wyłącznie Bronisław Wildstein przedstawia. Zatem, ogólnie rzecz biorąc, misyjne w publicznej telewizji misyjnej jest wszystko, ale przede wszystkim misyjny jest reklamodawca. Więc z tej perspektywy widać dopiero, dlaczego nie mieści się w tej misji Lech Wałęsa. Pewnie dlatego, że to, czego dokonał, było misją nie do wypełnienia. Taką Mission impossible... Nie bardzo rozumiem, o co tyle hałasu i skąd te obawy, że polskie drużyny zostaną wykluczone z rozgrywek międzynarodowych, jeśli nie zostanie wycofany kurator z PZPN. Przecież FIFA wcale nie musi nas wykluczać. My wykluczymy się sami. W czwartek zrobiła to już Wisła Kraków, przegrywając z Tottenhamem, wcześniej Legia. W fazie grupowej Pucharu UEFA z rozgrywek wykluczy się Lech Poznań. Biorąc pod uwagę formę naszych reprezentantów po meczach z Czechami i Słowacją, kadra Beenhakkera też będzie miała z głowy eliminacje mundialu A Euro 2012 i tak by nam UEFA wcześniej czy później zabrała, bo przecież nie zbudujemy na czas tych wszystkich stadionów, autostrad, lotnisk, hoteli, ośrodków piłkarskich, o rozgardiaszu na Ukrainie nie wspominając. Tak więc kurator może spokojnie w PZPN zostać, FIFA może nas wykluczać i tak nic nie tracimy. Dlatego cieszy mnie twarde stanowisko premiera Tuska, który chce zaryzykować, zadrzeć z szantażystami z FIFA i zrobić porządek z PZPN oraz polską piłką. Jeśli tak się stanie, pozostanie tylko jedno pytanie. Czy nowa ekipa, która wejdzie do PZPN, jest w stanie uzdrowić nasz futbol, czy ma pomysły na reformy? Odpowiedzcie sobie Państwo sami... ROBERT ZIELIŃSKI

12 12 PILNUJ PORTFELA ANGORA nr 41 (12.X.2008) Jak zabezpieczyć swoje pieniądze Kryzys bliżej Polski Nr 230 (1. X.). Cena 1,50 zł 1. Pieniądze na koncie osobistym, oszczędnościowym i lokatach Bankowcy zapewniają, że nasze oszczędności są bezpieczne, nawet jeśli zagraniczny właściciel straci wypłacalność. Polskie banki są samodzielnymi przedsiębiorstwami, niezwiązanymi ściśle ze spółkami- -matkami za granicą. Nasze banki nie inwestowały na dużą skalę poza Polską. Zajmują się głównie zbieraniem lokat i wypłacaniem kredytów. Polacy w przeciwieństwie do Amerykanów są zadłużeni umiarkowanie i spłacają kredyty terminowo. A gdyby zbankrutował zagraniczny bank, który jest właścicielem banku w Polsce? Prawdopodobnie nic strasznego by się nie stało. Majątek polskiej filii kupiłby inny bank. A jeśli nie byłoby chętnych do przejęcia bankruta? Wtedy polski bank trafiłby pod kontrolę syndyka, który starałby się zamienić jego majątek na gotówkę. Wypłatę pieniędzy z lokat, kont osobistych i kont oszczędnościowych przejąłby Bankowy Fundusz Gwarancyjny. W takiej sytuacji nie mamy gwarancji, że odzyskamy wszystkie oszczędności. BFG odda wszystkie pieniądze, jeśli lokata nie przekracza równowartości 1 tys. euro (3,4 tys. zł), oraz 90 proc. pieniędzy z lokat od 1 do 22,5 tys. euro (czyli o maksymalnej wartości ok. 75 tys. zł). Jeśli np. masz w banku 50 tys. zł, to po bankructwie otrzymasz z powrotem 45 tys. zł. Pozostałe 5 tys. zł, niestety, przepada. Dlatego warto rozkładać oszczędności na kilka banków limity dotyczą bowiem każdego banku z osobna. Jeśli masz w różnych bankach pięć lokat po 50 tys. zł, to z każdej z nich odzyskasz po 45 tys. zł. W Polsce są banki bez gwarancji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. To te, które nie mają u nas centrali, a jedynie zarejestrowały oddział. Z większych banków to np. Polbank, który ma centralę w Grecji, i to tamtejszy fundusz gwarancyjny trzyma pieczę nad bezpieczeństwem pieniędzy klientów. Zasady jego działania oraz limity wypłat są bardzo podobne jak w polskim BFG. Informacja, jaka instytucja polska czy zagraniczna gwarantuje pieniądze klientom, powinna być w każdym oddziale banku. Mikrofon ANGORY PiS ciągle w czołówce Kolejny tydzień dominacji Prawa i Sprawiedliwości w rankingu aktywności medialnej. Spośród dwudziestu konferencji prasowych zorganizowanych w Sejmie w minionym tygodniu siedem przygotowali posłowie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, pięć zwołali posłowie Klubu Poselskiego Lewica, dwa spotkania europosłowie, a po jednym Polska XXI, marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, SdPl, prezydia komisji Przyjazne Państwo oraz Kultury Fizycznej i Sportu. Macierewicz pyta Fot. PAP/Tomasz Gzell 2. Kredyty gotówkowe, hipoteczne, karty kredytowe Upadek banku nic nie zmienia w zobowiązaniach klienta. Muszą być spłacane, tyle że raty wędrują na konto syndyka zarządzającego upadłym bankiem lub do budżetu państwa. W przypadku zbankrutowanego brytyjskiego banku hipotecznego Bradford&Bingley wszystkie kredyty przejął budżet Wielkiej Brytanii. I to on będzie inkasował raty. Czy bank, gdy zacznie mieć kłopoty z płynnością, może zażądać natychmiastowej spłaty całego długu lub jego części? Nie, nie może. To, na jakich warunkach spłacasz kredyt, reguluje umowa kredytowa i bank nie ma prawa jej zmienić bez twojej zgody. Nie ma ryzyka, że bank postawi cię pod ścianą, dlatego że sam ma kłopoty finansowe. W przypadku bankructwa banku bez zmian pozostają też umowy dotyczące korzystania z kart płatni- Przecież ci ludzie o związkach z KGB powiedzieli mu (marszałkowi Komorowskiemu red.), że planują zdobycie ściśle tajnych dokumentów. Oni mu powiedzieli, co chcę zrobić. Chcę okraść państwo polskie z najściślej tajnych dokumentów. A on o tym nikogo nie informuje. Przez dwa tygodnie! Dlaczego pan marszałek, jak sam zeznał w prokuraturze, i to jest cytat, wyraził zainteresowanie propozycją pułkownika Aleksandra Lichockiego wykradzenia aneksu, chociaż wiedział, że jest to ściśle tajny dokument. Przecież wiedział, że jest to przestępstwo. Rozumiał, że próba wykradzenia takiego dokumentu jest przestępstwem. Nie rozumiem, dlaczego w takim razie wyraził zainteresowanie dokonaniem przestępstwa. Jak my mamy teraz odpowiadać obywatelom, którzy do nas przychodzą i mówią: To jak panie pośle? Jak ktoś przyjdzie i powie, że chce ukraść dla mnie samochód, to ja mam wyrazić zainteresowanie? Tak? to jedno z wielu pytań, jakie na konferencji prasowej zadał marszałkowi Sejmu Bronisławowi Komorowskiemu poseł Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość Antoni Macierewicz. Pytania jak dotąd nie doczekały się odpowiedzi. Pozostałe pytania można usłyszeć, oglądając całą konferencję prasową posła Macierewicza na portalu Tam też można wysłuchać i obejrzeć pozostałe wydarzenia polityczne ubiegłego tygodnia. Zwierzęta jak ludzie czych i kredytowych. Będziesz mógł korzystać ze swojej karty do czasu wygaśnięcia jej ważności (data jest podana na karcie). Bank tak samo jak w przypadku kredytu nie może jednostronnie zmienić umowy (jeśli prawidłowo spłacasz dług na karcie). Ale może nie podwyższyć limitu, gdybyś o to wystąpił. 3. Udziały w funduszach inwestycyjnych Czy z powodu kryzysu możesz stracić wszystkie oszczędności? Raczej nie, choć wszystko zależy od tego, w jakie papiery wartościowe zainwestował twój fundusz. Jeśli miał np. obligacje wyemitowane przez jakiś zbankrutowany bank amerykański, możesz ponieść straty. Ale fundusze mają obowiązek rozkładać pieniądze między różne inwestycje, więc jest mało prawdopodobne, by miały w portfelach wyłącznie złe papiery. Na wszelki wypadek warto podzielić swoje inwestycje pomiędzy kilka funduszy. Upadłość firmy zarządzającej funduszem nie powoduje żadnych strat dla klienta. Prawo mówi, że majątek funduszu (a więc pieniądze powierzone przez klientów) nie wchodzi do masy upadłościowej. Syndyk nie może użyć tych pieniędzy do zaspokojenia wierzycieli towarzystwa. W razie kłopotów towarzystwa fundusz jest przejmowany przez inne towarzystwo lub zamykany wszystkie pieniądze wracają wówczas do klientów. MACIEJ SAMCIK Współpraca: MARCIN BOJANOWSKI Czasami słyszy się takie opinie, że zajmujmy się zwierzętami, chociaż tak wiele niezałatwionych jest potrzeb ludzkich. Między tymi wartościami nie ma sprzeczności. Jeżeli czynimy coś, co polepsza los zwierząt, to na ogół, a właściwie zawsze łączy się to z lepszym podejściem do ludzi. Bo od okrucieństwa zwierząt do okrucieństwa wobec ludzi jest tylko najczęściej niewielki krok powiedział Janusz Wojciechowski, były prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego, były wicemarszałek Sejmu, były prezes Najwyższej Izby Kontroli, a obecnie europoseł, któremu w czerwcu kończy się pięcioletnia kadencja w Parlamencie Europejskim. Szantażowany poseł 9 czerwca złożyłem doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa, czyli mówiąc popularnie o szantażu w stosunku do mojej osoby. Jestem szantażowany od 5 miesięcy. Zeznałem również i jest to zapisane w prokuraturze. Wszystko, co ja teraz będę mówił, proszę państwa, ma swoje potwierdzenie w dokumentach śledztwa wyjaśnił Krzysztof Grzegorek. To były wiceminister zdrowia podejrzewany o korupcję, który zrezygnował z funkcji politycznych i niemal z życia publicznego. Po kilku miesiącach od momentu, gdy oznajmiono, że jest podejrzany, publicznie zabrał głos. WOJCIECH NOMEJKO

13 ANGORA nr 41 (12.X.2008) Kto kontroluje nasze banki Nr 231 (2. X.). Cena 1,50 zł Ekonomiści nie martwią się o przyszłość polskich banków, choć większość jest kontrolowana przez zagraniczne instytucje finansowe. Są to bowiem samodzielne przedsiębiorstwa niezwiązane ze spółkami-matkami za granicą. Gdyby mimo wszystko jakiś bank zagraniczny zbankrutował, jego majątek w Polsce kupiłby inny bank. Na giełdzie w Mediolanie akcje Uni- Credit, właściciela Pekao, były kilkakrotnie zawieszane. Bank zapewnił jednak, że jest w dobrej kondycji finansowej. Według Komisji Nadzoru Finansowego aż w 55 polskich instytucjach finansowych udziały ma kapitał obcy. MARIUSZ WACHOWICZ Nr 233 (4-5. X.). Cena 3 zł (...) Niechęć do wzajemnego pożyczania sobie pieniędzy przez instytucje finansowe to skutek kryzysu. W sytuacji gdy najwięksi potentaci upadają niemal z dnia na dzień, branżą rządzi nieufność. A w konsekwencji rosną poziomy rynkowych stóp procentowych, które z kolei służą wyliczaniu oprocentowania przez banki. Także te działające w Polsce. Najpopularniejszy wskaźnik dla złotówki trzymiesięczny WIBOR wzrósł we wrześniu o 20 pkt bazowych, do 6,7 proc. I może rosnąć dalej. Według wyliczeń Comperii, wzrost tej stopy do 7 proc. przy pożyczce na poziomie 300 tys. zł rozłożonej na 30 lat podniósłby ratę kredytu o ponad 60 zł, z 2227 zł. Na podwyżkę ceny pieniądza na rynku najszybciej, niemal automatycznie, reagują kredyty hipoteczne, ale w dalszej kolejności mogą wzrosnąć koszty kredytów konsumpcyjnych. W spokojniejszych czasach stawka WIBOR jest determinowana przez oczekiwania na zmiany stóp procentowych. Dziś poziom WIBOR jest wyraźnie powyżej stopy interwencyjnej, więc tu działają czynniki niezwiązane z oczekiwaniami na działania RPP mówi Piotr Bielski, ekonomista BZ WBK. Wzrost WIBOR we wrześniu był reakcją na wydarzenia na świecie, m.in. upadek Lehman Brothers i kłopoty Fortisu mówi Agnieszka Decewicz, analityk Banku Pekao. Ekonomiści oczekują, że do końca roku WIBOR nieznacznie wzrośnie, ale w 2009 powinien się obniżyć do ok. 6,5 proc. w połowie roku. To jednak nie oznacza, że koszt kredytu się obniży marże pobierane przez banki będą wciąż rosły. Nawet jeżeli Deutsche Bank 100% Deutsche Bank (Niemcy) ING Bank Śląski 75% ING Bank N.V. (Holandia) Wysokie zarobki to za mało, by dostać pieniądze Banki boją się pożyczać sytuacja się unormuje, to już nie wrócimy do czasów sprzed początku kryzysu. Pieniądz nie będzie już tak tani. Sektor bankowy będzie żył w warunkach permanentnej konieczności zapewnienia finansowania akcji kredytowej. Nie ma wątpliwości, że stopniowo marże będą rosły, zarówno w przypadku kredytów dla firm, jak i mieszkaniowych mówi ŁukaszTarnawa, ekonomista PKO BP. Marże kredytów hipotecznych podniosły już m.in. GE Money Bank i Polbank. Jeśli marża na złotowych kredytach hipotecznych zostanie podniesiona średnio o 0,25 pkt proc., to przy jednoczesnym wzroście stóp rynkowych do 6,95 proc. miesięczna rata kredytu będzie wyższa o ponad 100 zł. Dlatego podwyżki rat mogą dotknąć także posiadaczy kredytów we frankach, mimo że analitycy nie przewidują wzrostu stóp procentowych dla tej waluty. Obecnie marża dla kredytów we frankach wynosi ok. 1,4 pkt proc., ale gdyby wzrosła o ćwierć punktu proc., to oprocentowanie podniosłoby się średnio do poziomu 4,5, a rata o blisko 50 zł. Wzrost kosztów to niejedyny kłopot dla osób zadłużających się na mieszkanie. Jak już pisaliśmy w środowym wydaniu Rz, banki zaostrzają kryteria udzielania kredytów, a np. Dom Bank wprowadził ograniczenie dotyczące maksymalnej relacji pożyczanej kwoty do wartości nieruchomości ze 110 do 90 proc. Z nieoficjalnych informacji wynika, że podobne ograniczenie wprowadzi także Millennium. Z kolei sposób liczenia zdolności kredytowej zaostrzył mbank i Multibank. MONIKA KRZEŚNIAK MIROSŁAW KUK PILNUJ PORTFELA 13 Udział kapitału zagranicznego w polskich bankach Nordea 99,97% Nordea Bank AB (Szwecja) BZ WBK 70,5% AIB EI Ltd. (Irlandia) Źródło: Informacje banków. Oprac. Marek Urbańczyk Fortis Bank 99,19% Fortis Bank SA/NV (Belgia) BRE Bank 70% Commerzbank (Niemcy) Kredyt Bank 80% KBC BANK NV (Belgia) BPH 65,9% GE Money Bank (USA) Citi Handlowy 75% COIC (USA) Millennium 65,5% Banco Comercial Portugues (Portugalia) R E K L A M A

14 30 14 POLSKIE ZOO ANGORA nr 41 (12.X.2008) O gadce szmatce Jarosława Kaczyńskiego, o tym, za co należy mu się kawa i ciastko, o zgaszonym Waldemarze Pawlaku i o czerwonych szminkach Tusk miał się ślizgać, a został twardzielem Rozmowa z profesor JADWIGĄ STANISZKIS, socjologiem Nr 233 (4-5. X.). Cena 1,50 zł Kto nami rządzi? Nie ma jednej osoby pociągającej za sznurki. To jest jak sieć, która wiąże różne mechanizmy. Polską też rządzi ta sieć różnych interesów? Polska jest po prostu ogniwem sieci. Są inne mechanizmy. Rozczarowała nas Pani. Nie ma oligarchów, którzy, rozkoszując się whisky i cygarami, podejmują ważne decyzje? Nie ma. Popatrzcie na takiego Aleksandra Gudzowatego. Załóżmy, że zarobił wszystkiego 100 milionów dolarów. I co to za skala? Oligarchowie w Polsce byli za słabi, żeby przejąć banki, wejść w fundusze emerytalne, w ubezpieczenia. A to właśnie przynosi prawdziwe pieniądze. Czyli wielki biznes jest w Polsce cienki w uszach? To łabędzi śpiew. Oni są już tylko rentierami. Bracia Kaczyńscy przeszacowali ich wpływy? No przeszacowali. Jarosław Kaczyński trzeźwo patrzy na rzeczywistość, ale przeszacował nośność publiczną tego hasła o zagrożeniu ze strony oligarchów. Zwykli ludzie myślą o wiele racjonalniej niż wydaje się politykom. Tak przecież było w sprawie stoczni. Co to znaczy? Popatrzcie na związkowców ze stoczni, którzy przechodzą skomplikowany proces uczenia się zachodnich instytucji, myślenia w kategoriach moralnej gospodarki. Dość mocno zaboli ich ta lekcja. Wiedziałam, że tak będzie, gdy zobaczyłam, jak związkowcy zakładali na szyję unijnej komisarz ds. konkurencji Nelly Kroes chusteczkę z napisem Solidarność. To było chytre z ich strony, ale takie osoby można uwieść jakimś symbolem tylko na chwilę. Na dłuższą metę taki szantaż emocjonalny tylko irytuje. Dlaczego przegraliśmy stocznie? Unia Europejska sygnalizuje nowe regulacje i daje krótki czas na ich przyjęcie lub odrzucenie. Brak naszej odpowiedzi oznacza ich przyjęcie. Takie niezauważalne wprowadzenie pewnych standardów miało miejsce w sprawie stoczni. Czyli to Unia nas załatwiła? Sami się załatwiliśmy. Władza jest dziś rozproszona, poza państwem i jego granicami. Jest poza polityką, w mechanizmach integracji funkcjonalnej, które działają samoczynnie. Takie perpetuum mobile. Czyli nie ma winnego? Nikt nie zawalił? Gdyby kanały urzędnicze między Komisją Europejską a naszym rządem działały sprawnie, prawdopodobnie sytuacja byłaby inna. To wymaga jednak kontynuowania działań niezależnie od cykli wyborczych. Innymi słowy, to wymaga służby cywilnej. Jest taka rzecz, za którą chciałaby postawić Pani kawę Jarosławowi Kaczyńskiemu? Za likwidację WSI. Ciastko Pani do tej kawy dołoży? Ciastko mogę dołożyć za wprowadzenie do polityki mnóstwa młodych ludzi. Kaczyński wielu młodych postawił na odpowiedzialnych stanowiskach, choćby Pawła Szałamachę z Instytutu Sobieskiego albo Pawła Poncyljusza. To prawie za bezcen prezes PiS dostanie od Pani kawę i ciastko. Nie za bardzo go Pani chwali? Niezupełnie. On mówił znacznie bardziej populistyczne rzeczy, niż robił w praktyce. Przez to wpadł w pułapkę, którą sam skonstruował. Dlaczego? Widać, że próbował wyjąć pewne tematy z bieżącej walki partyjnej. Służbę zdrowia, reformę emerytalną, zmianę konstytucji. Tak jeszcze niedawno proponował Kaczyński, podobnie Dorn. Ale później, być może, chcąc stworzyć przestrzeń dla Okrągłego Stołu, który ma zorganizować jego brat, Jarosław Kaczyński wahnął się w drugą stronę. Czyli wrócił do partyjnej bitki. Dorn, wytaczając proces Kaczyńskiemu za alimenty, popełnia polityczne harakiri? Trudno będzie Dornowi wygrać tę sprawę w oczach opinii publicznej. Bo wybrane pole konfrontacji stawia w złym świetle obie strony. Następuje rozwód jednego z najtrwalszych związków w polityce? Trudno powiedzieć. Być może Dorn spróbuje jeszcze stoczyć walkę o PiS. Ale nie wiem, czy będzie w stanie ją wygrać. Wtedy nastąpi rozwód. PiS będzie inny bez Dorna? Tak. Dorn wnosił do fundamentalizmu retoryki PiS-owskiej trochę autoironii i intelektualizmu. Bez niego PiS będzie jeszcze mniej atrakcyjny dla młodych ludzi. Kaczyński nie wykorzystał szansy, którą mu historia dała? Jego historia jeszcze się nie kończy. Wróci do władzy? Już wam mówiłam, że dziś władza się rozlewa. Przecież Tusk też nie ma władzy. Donald Tusk tylko panuje? Zdaje sobie sprawę z różnych ograniczeń. Ja naprawdę nie doceniałam Tuska. Wydawało mi się, że jest za miękki, bo nie wierzę we władzę personalną. Ale Tusk podjął się rzeczy, które są znacznie trudniejsze niż rozwiązanie WSI, przegłosowanie lustracji czy CBA. Rzeczywiście. Uchodzi za mistrza PR. Nie doceniacie go. Jeżeli uda mu się wprowadzić budżet zadaniowy, to zmieni w Polsce wszystko. Udało się to w Szczecinie, gdzie taki budżet wprowadził samorząd i wydłużył się horyzont myślenia, tamtejszy samorząd nawet kolonizuje dawne NRD, realizując różne zadania za granicą. Premier dużo rzeczy zapowiada, ale to na razie tylko słowa. Ale rząd przyjął już emerytury pomostowe. Może zawetować je prezydent, czeka je jeszcze długa droga przez Sejm. To mistrzostwo świata, majstersztyk. Rząd znalazł genialny sposób: wyczekał z pomostówkami. Jeśli teraz nie zostaną one przyjęte w okrojonej formie, to wszystkie zostaną automatycznie zlikwidowane. Czas jest do końca roku, więc nikt nie zdoła nic zmienić. To genialne w sensie logistycznym. Rety, może Pani Profesor zostać PR-owcem tej ekipy. Bo to są gigantyczne pieniądze. Jeżeli przerzuci się je na edukację, wsparcie innowacyjności, to rzeczywiście bardzo poprawione zostanie państwo. Tusk dokonuje pełzającej rewolucji? Rewolucja to może jest za dużo, ale jesteśmy blisko tego określenia. Co powinien teraz zrobić? Przywrócić służbę cywilną, podwiązać ją pod odpowiednie filary w Unii Europejskiej. Bo dziś dusimy się w siatce unijnych rozporządzeń. Dowiadujemy się o nich dopiero, gdy pojawia się problem. A unijni biurokraci mówią: przecież nie sprzeciwialiście się wtedy, kiedy można się było sprzeciwiać. Donald Tusk był miękki, a okazał się twardzielem? Okazał się twardzielem. Na początku byli nieprzygotowani, nie mieli dobrych ludzi i to ministerstwa nimi rządziły. Wtedy nadrabiali PR-em? Tak, od tego mają Sławka Nowaka, który jest drażniący, ale skuteczny. Może na początku myśleli, że po prostu jakoś na tym pojadą, ale dziś decydują się zrobić parę rzeczy, które są piekielnie trudne. Już sam plan systematycznego podnoszenia nakładów na naukę, po raz pierwszy ze wskazaniem ścieżki finansowania, jest imponujący. Absolutnie nie zgadzam się z tymi, którzy mówią o leniwej władzy. Dziś nie ma wokół rządu tyle PR-u? Jest go mniej. Myślałam, że Tusk będzie się ślizgał, że premierowanie go zniszczy, kiedy zrozumie, jak niewiele można zrobić. Odkrywa Pani Tuska na nowo? Odkrywam. To, co robi rząd Tuska, to jest korekta nieudanych reform Buzka. Kto jest dżokerem w ekipie Tuska? Radek Sikorski na pewno jest lepszy niż Anna Fotyga. To najlepszy szef MSZ, jakiego mieliśmy. Choć nie jest idealny. Co jest jego zasługą? Potrafi wydeptać jakąś rolę dla Polski w Unii Europejskiej. Ale papierkiem lakmusowym będzie dla niego sposób rozegrania reżimu Łukaszenki. Zbytni pragmatyzm, niedocenienie wagi symboli i emocji może pozostawić niesmak. A to może rzucić na Sikorskiego cień. Jak wysoko Sikorski zajdzie? On potrafi być skuteczny, robi bardzo dobre wrażenie na salonach europejskich. Ale karierę raczej zrobi w strukturach zagranicznych, może uda mu się kiedyś zostać sekretarzem generalnym NATO. Kto jeszcze w rządzie jest niezły? Bogdan Klich jest lepszy niż Szczygło. Udało mu się rozdzielić kompetencje w MON. A Waldemar Pawlak?

15 ANGORA nr 41 (12.X.2008) Został zgaszony ostatnio. On chciał rozwiązać geopolitycznie problem dostarczania do Polski źródeł energii. Penetrował intensywnie kierunek irański, jeśli chodzi o sprowadzenie gazu. Miał wizję wykorzystania zasobów krajowych, chciał gazyfikacji węgla. I został zgaszony? Tak. W sprawie Iranu zapewne przez Amerykanów. Poślizgnął się jednak na J&S. Ale ma w sobie dużo wytrwałości i jego pomysły stawiające na krajowe źródła, wracają. Choćby po zmianach w Orlenie. A Schetyną jest Pani rozczarowana? Nie miałam co do niego żadnych złudzeń. A te rozgrywki wokół prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza są dla mnie małostkowymi zachowaniami. A minister Rostowski zabezpieczy nas przed kryzysem finansowym? Główną zaletą Rostowskiego jest to, że nie jest ideologicznym liberałem, w odróżnieniu od Zbigniewa Chlebowskiego. Widać to w jego księgowym podejściu do spraw podatków. Jego kompetencje budzą zaufanie inwestorów, a to jest kluczowe dla osłabienia kryzysu. Kryzys w USA odbije się czkawką rządowi Tuska? Pośrednio tak, poprzez ewentualną recesję w UE, ale nasze rynki finansowe nie są aż tak nasycone produktami finansowymi z wyższej półki, które stanowią główne jądro problemu. Sondaże dają PO 58 procent poparcia. Ekipa Tuska będzie rządzić wiecznie? Trudno ocenić reakcję na konieczne, ale bolesne reformy, np. dotyczące emerytur pomostowych albo służby zdrowia. No i trudno ocenić skutki retorycznej wojny, które wokół tych spraw będzie rozgrywał PiS. To może nie dać długowieczności, ale tym bardziej należy się pochwała za odwagę podjęcia tych reform. Jak długo PO wytrzyma z PSL? Na pewno do końca kadencji. PSL, mimo wpadek, jest lojalnym i niezbędnym dla rządzenia partnerem. PO i PSL różnią się kulturowo i mentalnie. Naprawdę mają przed sobą świetlaną przyszłość? Mówimy o przyszłości do nowych wyborów. To raptem dwa i pół roku. PSL lepiej funkcjonuje w tej koalicji niż w poprzednich. Prezydent Lech Kaczyński od czasu konfliktu gruzińskiego próbuje wrócić do gry? Na razie przyczynił się do nasilenia problemów Juszczenki na Ukrainie, zabierając go do Tbilisi. Miał niezłe wystąpienie w sprawie głosowań w Radzie Bezpieczeństwa. I zmienił szefa kancelarii na Piotra Kownackiego, on też jest o niebo lepszy od Fotygi. Prezydent wciąż jest w głębi duszy tradycyjnie lewicowy, a równocześnie koniunkturalnie tradycyjny w sprawach obyczajowych. Lech Kaczyński jest lepszym prezydentem niż Aleksander Kwaśniewski? Lepszym, co nie znaczy, że dobrym. Kwaśniewski był po prostu parasolem nad resztkami układu kapitalizmu politycznego. Kiedyś miałam okazję poznać go na jakiejś konferencji, na której nie zostawiłam suchej nitki na rządzie Millera. Zresztą, chyba po to na nią mnie zaprosił. Gdy wychodziłam powiedziałam: Było mi przyjemnie pana poznać. Jak Pani to przeszło przez gardło? Sama się zdziwiłam. Ale on taki jest, nie budzi agresji czy negatywnych uczuć. On był, a właściwie go nie było. Nie był ambarasujący, przylepiał się do wszystkiego, dlatego go lubili na Zachodzie. Lecha Kaczyńskiego nie ma Pani ochoty pocieszyć? Raz czy dwa byłam na spotkaniu z nim w gronie naukowców. Ale to był koszmar. Dlaczego? Bo strasznie to było nudne. Nasłuchałam się wtedy od anarchistek, bo mówiłam, co się dzieje z władzą. Prezydent siedział w pierwszym rzędzie, myślałam, że drzemie. Ale jak wyszedł na mównicę, to mi przyłożył. Jarosław Kaczyński byłby znacznie lepszym prezydentem. To jest możliwe? Nie, choćby ze względu na super lojalność bliźniaków. Jarosław zamiast pójść na sensowną współpracę z PO, wybrał ze względu na drugą prezydenturę dla brata kurs kolizyjny z rządem. I to jest straszne. Bo to zniszczy PiS. Dlaczego? Bo ta obowiązująca zasada blokowania dla blokowania jest niszcząca dla PiS i frustrująca. Wystarczy popatrzeć na Pawła Poncyljusza czy młodego Mariusza Kamińskiego, jak nudzą się w Sejmie. Lech Kaczyński ma szansę wygrać drugą kadencję? Raczej nie, ludzie widzą ten brak charyzmy. On jest nieustannie spięty, co media jeszcze lepiej wydobywają. Szkoda tylko PiS, bo Jarosław poświęca go dla brata. Co to znaczy? Nie chce być konstruktywną opozycją. To jest wielki błąd, bo ludzie chcą przede wszystkim rozwiązywania problemów. Jarosław Kaczyński się zmienił? Jest innym człowiekiem niż kiedyś. Kiedyś był jak Sarkozy, lansował program laickość plus. Jarek miał coś z niego. POLSKIE ZOO 15 Teraz, widząc go na barykadach Radia Maryja, przeciera Pani oczy ze zdumienia? Uważam, że traci wszystko. Kilka milionów ludzi w średnim i młodym wieku dla miliona babć. A przecież jego energia i inteligencja wydawały się bardziej pociągające niż to, co prezentuje Tusk. Co Panią denerwuje w Jarosławie Kaczyńskim? Ten język, w którym nie czuje się myślenia. To jest gadka szmatka. On staje się mechaniczny jak brat. Wszystkie karty w polskiej polityce są już rozdane? Rafał Dutkiewicz jest inteligentny, ma bardzo dobrą biografię, umie pracować zespołowo, ma wdzięk Radka Sikorskiego. Ale musiałby odnaleźć się między PiS a PO. Miałby szansę, gdyby Kaczyński albo Tusk z jakichś powodów się zużyli. Wtedy jedna albo druga partia mogłaby po niego sięgnąć. Sam się nie przebije? Raczej nie. A lewica w Polsce wróci do pierwszej ligi? Z kim? Znam Sierakowskiego, bo jest doktorantem w moim instytucie. To intelektualista i jak pojechał w Polskę z Wojciechem Olejniczakiem i zobaczył te rybie oczy działaczy SLD na niego wybałuszone, oczekujące, że da im wreszcie władzę na talerzu, to się zwyczajnie przestraszył. Ale uwiódł Olejniczaka i przyczynił się do jego końca. Dlaczego lewica jest nieudolna? Bo nie ma dziś w Polsce miejsca na lewicowość. To, co robiła lewica, choćby Tony Blair, próbując osiągnąć sprawiedliwość przez wyrównywanie szans, wcale już nie jest lewicowe. Wszyscy o tym mówią. Nawet mamy współczujący konserwatyzm. Czyli lewica jest już martwa? Nie, ale żadnym rozwiązaniem problemów społecznych nie jest marnowanie kolosalnych publicznych pieniędzy. A polska lewica wciąż jest na takim właśnie etapie. Jest ktoś w polityce, kto Panią uwodzi? Nie. Polscy politycy wciąż nie rozumieją, że aby osiągnąć sukces, muszą otaczać się lepszymi od siebie. Są ludzie inteligentni jak Ludwik Dorn, ale te jego maniery, to przychodzenie z psem do Sejmu, były żałosne. Generalnie, jeśli kobiety przebiją się w polityce, to są naprawdę dobre. Ale seksizm. Która z kobiet w polityce sprawdza się? Choćby Natali-Świat czy Bieńkowska. To co Panią dziś ujmuje? Zwykli ludzie, zwykli Polacy. Uczą się liczyć na siebie, dostrzegają, że władza jest słaba i naprawdę nie oczekują od niej zbyt wiele. To oni są największymi bohaterami. Jest Pani dumna z Polaków? Tak. Francuzi czy Niemcy nie potrafią sobie wyobrazić, że będą mieć emerytury na poziomie 65 proc. ostatniej pensji. A Polacy będą mieć 35 proc. To już nie jest roszczeniowe społeczeństwo. Pewnie dlatego, że po prostu ludzie o tym nie wiedzą. Niektórzy może o tym nie wiedzą, ale większość nie liczy na zbyt wiele. Spójrzcie na Polaków za granicą. Potrafią podejmować ryzyko. To, jak reprezentują Polskę za granicą, naprawdę traktowane jest z podziwem. Odtwarzają małe wspólnoty, wydają własne gazetki, tworzą kluby czy drużyny piłkarskie. Gdzie się Pani ostatnio włóczyła? Po wyjeździe do Peru nabawiłam się rozedmy płuc, więc wyjazd do Tybetu, jaki miałam w planie, wziął w łeb. Pozostały mi małe wyprawy. Do Nowego Sącza, gdzie mam taki mały szałas, parę dni też byłam na Helu. I będzie Pani jutro o 6 rano na peronie w Podkowie? O 6 to ja już muszę być w Warszawie. Więc w Podkowie na peronie będę o Ile ma Pani czerwonych szminek? To zależy, ile mam pieniędzy. Niedawno byłam w Norwegii, miałam referat w Instytucie Noblowskim i właśnie kupiłam sobie nową. Ale czasami, jak jest krucho, to muszę wydłubywać ze starych szminek. Nie wybrzydzam. Rozmawiali: ANITA WERNER (TVN 24) i PAWEŁ SIENNICKI R E K L A M A

16 16 ZDRAJCA CZY BOHATER? ANGORA nr 41 (12.X.2008) Polityczny testament generała Jaruzelskiego W Sądzie Okręgowym w Warszawie odbyła się kolejna odsłona procesu autorów stanu wojennego z 1981 r. Na ławie oskarżonych zasiedli: Wojciech Jaruzelski (85 lat), wówczas I sekretarz PZPR, premier PRL i minister ON, przewodniczący Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, generał Tadeusz Tuczapski (86 lat), Stanisław Kania (80 lat). Z powodu choroby nie stawił się generał Czesław Kiszczak. Poniżej fragmenty czterogodzinnego wystąpienia Wojciecha Jaruzelskiego. Akt oskarżenia sporządzony przez prokuraturę IPN przyjąłem do wiadomości. Postawione mi zarzuty uważam za bezpodstawne, nacechowane jaskrawą jednostronnością. Jest to proces bezprecedensowy, o historycznej randze. Przed sądem stają jeszcze osoby z najwyższych władz państwa, oskarżone o wieloczłonową zbrodnię, przy tym uznanie jej za zbrodnię komunistyczną zaostrza efekt propagandowy, staje się zbrodnią szczególnego rodzaju, niejako zbrodnią do kwadratu. Oskarżony powinien mieć możliwość zasadniczego, merytorycznego wyjaśnienia. Tymczasem na posiedzeniu sądu 26 marca 2008 roku pan prokurator ocenił moje wnioski dowodowe, w tym postulujące uzupełnienie akt sprawy, jako kwestie uboczne, nie mające dla nich znaczenia. Wprowadził w ten sposób akt oskarżenia na wąską ścieżkę, która ma ograniczyć pole obrony. Uznał bowiem za bezcelowe uzyskanie odpowiedzi na kluczowe pytania, jakie fakty i okoliczności, uwarunkowania i motywacje, spowodowały realizację przygotowań, a następnie wprowadzenie stanu wojennego. A także czy i na ile spowodowane to było wyższą koniecznością. Zarzucane w akcie oskarżenia decyzje i działania były przecież pochodną ówczesnej sytuacji, a w szczególności narastających zagrożeń. Polityczny obstalunek Wysoki Sądzie, strona internetowa IPN wita słowami: Stan wojenny był wszczepiony w społeczną tkankę groźną chorobą, rodzajem trądu, który niszczy w sposób podstępny, skryty, długoterminowy. Oto polityczne przesłanie dla wszystkich ogniw składowych IPN. Co więcej, nie bez podstaw można założyć, że akt oskarżenia koresponduje z politycznym obstalunkiem, wyrażanym oficjalnie przez wysoko usytuowane osoby oraz różne wpływowe środowiska. Pan prokurator na wspomnianym już posiedzeniu sądu oświadczył, iż oskarżenie powstało bez politycznych intencji oraz inspiracji. Pozwolę więc sobie zauważyć, przypadkowe być może, współbrzmienie oskarżenia ze słowami pana Jarosława Kaczyńskiego z 23 października 1992 r., wypowiedzianymi w czasie konferencji prasowej w Sejmie, cytuję za gazetą Nowy Świat z października 1992 r. Generał Jaruzelski i jego towarzysze, którzy wprowadzili stan wojenny, są zdrajcami narodu i jako tacy winni stanąć przed sądem w świetle prawa karnego, jako przestępcy, powinni zostać skazani na najwyższy wymiar kary, a wyrok powinien zostać wykonany. Przypomnę, iż w ówcześnie obowiązującym kodeksie karnym kara śmierci istniała. W czasie konferencji prasowej w Brukseli, 19 kwietnia 2007 r., pan Jarosław Kaczyński, wówczas jako premier, odnosząc się do pytania korespondenta włoskiej gazety La Stampa, powiedział, że jeśli przed sądem postawiono Eichmanna, to dlaczego nie może być sądzony Jaruzelski. W ten sposób awansowałem do grona największych zbrodniarzy wszech czasów. W książce wywiadzie z 2006 r. pod tytułem O dwóch takich pan Jarosław Kaczyński na s. 117 m.in. mówi: Jeśli stan wojenny był do uniknięcia, to Jaruzelskiemu należy się kula w łeb. Dziennikarz prowadzący zauważa: Był jednak twórcą Okrągłego Stołu, a potem wycofał się, oddał władzę. Odpowiedź: Robił to wszystko, żeby ratować skórę. Może rzeczywiście los Ceauşescu byłby dla niego zbyt surowy, ale kryminał, dlaczego nie. Jest to wspólna książka braci Kaczyńskich, muszę więc założyć, iż pan prezydent podziela owe opinie i oczekiwania, tym bardziej, że 3 kwietnia 2006 r. na łamach gazety Rzeczpospolita stwierdza: Cieszę się, że dożyłem chwili, kiedy odpowiedni organ państwa formal- Fot. J. Wojszczak/Reporter nie postawił zarzut autorom stanu wojennego. W tej sytuacji, ja wraz z panem prezydentem też się cieszę, ponieważ ufam, że sprawę wnikliwie, wszechstronnie, obiektywnie rozpatrzy niezawisły sąd. Moje zadowolenie ma zresztą swój rodowód. Już ponad dwa i pół roku temu, w pisemnym oświadczeniu z 10 maja 2006 r. przekazanym panu prokuratorowi, stwierdziłem: Zależy mi na tym, ażeby sprawa została rozpatrzona przez niezawisły sąd w jawnej procedurze, w toku której przedstawię obszerne, wszechstronne wyjaśnienia. Wreszcie, jakby to dziwnie nie zabrzmiało, skorzystam również ze świadectwa pana Jarosława Kaczyńskiego, który na łamach wydanej w 1994 r. książki pt. My s. 118, mówi: Żartowałem wtedy chodzi o 81 r. że gdybym nawet nie był pełnomocnikiem Moskwy, a musiał tutaj rządzić, tobym z «Solidarnością» jakoś się rozprawił, bo razem z nią rządzić by się nie dało, ponieważ ten monstrualny ruch ze względu na swój charakter i konstrukcję do demokracji się nie nadawał. Gdyby «Solidarność» w 1989 r. miała siłę z 1981 r., to w ogóle żadnego normalnego mechanizmu demokratycznego w Polsce byśmy nie zbudowali. I do dzisiaj dziwię się, że nasi szanowni koledzy sobie tego nie uświadamiali. Idąc śladem tego wywodu można powiedzieć, że zasadniczo osłabienie Solidarności, powstrzymanie jej burzliwego impetu zrealizował właśnie stan wojenny. Logicznie więc biorąc, czy ktoś ten pogląd podzieli, czy nie, przyczynił się w sposób istotny do tego, iż po kilku latach, w odmienionej sytuacji międzynarodowej, zbudowanie owych demokratycznych mechanizmów stało się możliwe. Moja odpowiedzialność Wysoki Sądzie, odnosząc się do aktu oskarżenia, nie pozuję na uciśnioną niewinność, nie mówię, że byłem inny, niż byłem, co nawiasem mówiąc, zdarza się wielu osobom z różnych zresztą politycznych orientacji. Bliskie mi było ideowe przesłanie socjalizmu, a potem narastająca świadomość konieczności jego gruntowego reformowania i jednocześnie obowiązek obrony widziany integralnie z bezpieczeństwem Polski, właśnie szeroko rozumianym bezpieczeństwem, w realnie istniejącym świecie. Przy tym nieustannie powtarzam odpowiedzialność biorę na siebie. Składając urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w orędziu z 11 grudnia 1990 r. powiedziałem: Jako żołnierz wiem, że dowódca, więc każdy przełożony, odpowiada i za wszystkich, i za wszystko. I dalej: Jeśli czas nie ugasi w kimś gniewu lub niechęci, niechaj będą one skierowane przede wszystkim do mnie. I tak się od lat dzieje, włącznie z zamachem, ciężkim zranieniem. Zwracając przysługujący mi na mocy ustawy z 17 października 2003 r. Krzyż Zesłańców Sybiru, w liście skierowanym 30 marca 2006 roku do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej pana Lecha Kaczyńskiego m.in. napisałem: Jako porucznik na przedpolach Berlina, w kwietniu 1945 r., i jako generał armii na najwyższych urzędach czuję się, w stosownym oczywiście zakresie, odpowiedzialny za wszystko, co działo się w Polsce takiej, jaką w realiach podzielonego świata ona była. Za to, co było dobre, i za to, co było złe, o tym pierwszym myślę i mówię z satysfakcją, o tym drugim przypomnę że w kilku napisanych przeze mnie książkach, chyba już setkach artykułów, wywiadów, wypowiedzi, w tym oficjalnych oświadczeniach często pojawiają się słowa:»żałuję«,»ubolewam«,»przepraszam«. Odnosi się to szczególnie do wszystkich okoliczności i faktów, jakie niosły za sobą jakąś ludzką krzywdę i ból. Jeśli przyczyniłem się do nich w sposób bezpośredni czy pośredni, widzę to tym ostrzej. W tym szczególnym miejscu i momencie potwierdzam te słowa raz jeszcze z całą mocą. Nie oznacza to jednak uznania winy w rozumieniu aktu oskarżenia. W szczególności chodzi o kwestie kluczową wprowadzenie stanu wojennego. Oświadczam niezmiennie, iż ta tak dramatycznie trudna decyzja dyktowana była wyższą koniecznością, ocaliła Polskę przed wielowymiarową katastrofą. Uzupełnię tę ocenę wypowiadanym już wielokrotnie stwierdzeniem stan wojenny był

17 ANGORA nr 41 (12.X.2008) ZDRAJCA CZY BOHATER? 17 złem, ale złem mniejszym wobec tego, co groziło realnie i niechybnie. Solidarność miała rację Po raz kolejny również oświadczam Solidarność miała dalekosiężną historyczną rację, która w ostatecznym rachunku, jako demokratyczny, wolnościowy cel i wizja, chociaż w zupełnie innej niż w latach , społeczno-ekonomicznej filozofii i praktyce, zwyciężyła. My, władze, mieliśmy rację sytuacyjną, pragmatyczną. Pozwoliło to zapobiec katastrofie, dojść do punktu, w którym przemiany mogły dokonać się nie jako konfrontacyjne zderzenie i burzenie, ale jako cywilizowany pokojowy demontaż. Bez zrealizowania tej drugiej racji nie wiadomo kiedy i jak, a zwłaszcza jakim kosztem mogłaby być zrealizowana ta pierwsza racja. W tym miejscu niech mi wolno będzie przedstawić kilka wstępnych uwag. Po pierwsze, sytuacja siedzącego na ławie oskarżonych nieuchronnie powoduje, iż główny akcent w jego wyjaśnieniu położony jest na obronę. Tym bardziej, że tematowi stan wojenny, zdecydowanie, wręcz przytłaczająco towarzyszy tonacja jednostronnie oskarżycielska. Przy tym paradoksalnie, im dalej od ówczesnych wydarzeń, tym jej ostrość jest coraz większa. Następuje eskalacja, żądanie rozliczeniowe, słowa zbrodnia i zdrada, degradacja i pozbawienie emerytury, a wszystko to dzieje się po pozytywnych dla autorów stanu wojennego decyzjach Sejmu z 25 stycznia 1982 r. i 23 października 1996 r., oraz co wielce znamienne, wyprzedzająco w stosunku do oceny, jakiej w czasie tej rozprawy dokona i wyda postanowienie niezawisły sąd. Chyba że zatriumfuje filozofia babci Pawlakowej z filmu Sami swoi sąd sądem, a sprawiedliwość musi być po naszej stronie. Po drugie, powyższe oznacza, że nie muszę wyręczać oskarżycieli, jednakże tam, gdzie krytyka i zarzuty są zgodne z rzeczywistością przyjmuję je z pełnym zrozumieniem i poszanowaniem. Dawałem temu wielokrotnie wyraz. Potwierdzam to również w tym wyjaśnieniu. Po trzecie, pamiętając o tej roli S, jednocześnie nie mogę pominąć spojrzenia na charakter i skutki jej niektórych działań, tym bardziej że akt oskarżenia wobec tego tematu stosuje unik. Przy tym nietrudno zauważyć, że im dalej od lat 1980, 1981, tym bardziej w sposób odświętny, wygładzony rysowany jest jej ówczesny wizerunek. Stoją za tym zarówno względny wspólnotowe, ideowe, emocjonalne, które rozumiem i szanuję, ale stoją też nieraz względy przyziemne, koniunkturalne, które przekładają się na aktualny, polityczny użytek. W im ciemniejszych, diabolicznych barwach przedstawiany jest stan wojenny i w ogóle PRL, tym mocniej po latach zagrzmią oskarżenia, głosy odwetu, żądanie rozliczeń oraz własne, bardzo zresztą różnej wagi, zasługi. Przy tym bywa i tak, że im są one lżejsze, tym cięższe padają oskarżenia. Karol Modzelewski na łamach Gazety Wyborczej 4 sierpnia 1997 r. mówi: W polityce polskiej uwija się sporo wojowników, którzy w czasie komunizmu siedzieli cicho za piecem. Ja dodam, że wielu nawet jeszcze nie było na świecie. To właśnie w większości oni, choć towarzyszą im i nadają polityczny koloryt niektórzy znani politycy, demonstrują pod moimi oknami w każdą noc z 12 na 13 grudnia, nawet wówczas, kiedy ciężko chory przebywałem w szpitalu. Być może będzie to kontynuowane na powrót. Minimalizowanie czynnika zewnętrznego Wysoki Sądzie, odpowiadając na akt oskarżenia, nie mogłem pominąć opisu tych działań Solidarności, które miały istotny wpływ na przygotowanie, wprowadzenie i realizację stanu wojennego. Narażę się w ten sposób na krytyczne, a być może nawet gniewne reakcje ze strony niektórych kręgów i środowisk. Mówię o tym nie bez powodu, bo jak uczą doświadczenia, niemało jest osób, które już zawczasu wiedzą, co powiedzą. Potwierdzają to w większości polityczno-medialne relacje z pierwszego dnia tego procesu, w tym skrajny, rynsztokowy przykład a nazwanie go polską Norymbergą. Apeluję więc, ażeby zechciano cierpliwie wysłuchać, do końca, w całości, mojego wyjaśnienia, co jak sądzę pozwoli spojrzeć na sprawę bez przedwczesnych emocji i cząstkowych, fałszywych interpretacji. Tym bardziej że zróżnicowanie historyczno-politycznych ocen, stanowisk i poglądów zostało przeniesione na płaszczyznę karno-sądową i wtłoczone w kryminalny kostium. To prokuratura Instytutu Pamięci Narodowej, stając nie tylko ponad ustawą i uchwałami Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ale również Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, doprowadziła do sytuacji, w której konieczne staje się publiczne, oficjalne przywołanie, roztrząsanie szeregu nie dla wszystkich wygodnych tematów oraz wskazanie na różne białe plamy. Podstawowym kryterium powinny być fakty i logicznie z nich płynące wnioski. Ażeby nie być gołosłownym, będę więc często przywoływał różne dokumenty oraz inne materiały mające znaczenie dowodowe. Spowoduje to znaczną objętość wyjaśnienia, ale przecież chodzi o to, ażeby słowa oskarżonego miały ewidentne potwierdzenie. Oceni to Wysoki Sąd. Mija 27 lat od wprowadzenia stanu wojennego, 19 lat od Okrągłego Stołu, 12 lat uchwały Sejmu z 23 października 1996 r. umarzającej sprawę. Sejm podjął tę decyzję na podstawie pięcioletniej działalności Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, o której społeczeństwo było systematycznie, na bieżąco informowane przez obecnych na jej posiedzeniach licznych przedstawicieli mediów. Komisja ta przesłuchała osoby objęte wnioskiem wstępnym, tak zwanych autorów stanu wojennego, a także według reguł artykułu 247 kk, który mówi, że za złożenie fałszywych zeznań oraz zatajenie prawdy grozi odpowiedzialność karna do 5 lat pozbawienia wolności. Uzyskała zeznania licznych świadków, przestudiowała wielkie ilości dokumentów, materiałów, ze źródeł zarówno krajowych, jak i zagranicznych, zapoznała się z różnorodnością prawniczych i naukowo-historycznych ekspertyz, dysponowała więc wystarczającą wiedzą dotyczącą przygotowań do wprowadzenia stanu wojennego. Poznała też i oceniła okoliczności, jakie złożyły się na podjęcie tej decyzji, a następnie jej realizacji. O dość swobodnym stosunku prokuratury IPN do Sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej świadczy błędne jej nazywanie, na s. 145 aktu oskarżenia, Komisją Odpowiedzialności Karnej Sejmu, być może stąd wynika faktyczne przypisywanie sobie przez Prokuraturę większych kompetencji w zakresie materii konstytucyjnej, niż miała je owa komisja, a następnie Sejm. Prokuratura IPN, dezawuując pracę Sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, zastosowała osobliwą selekcję. Akta obecnej sprawy w porównaniu z zakresem dociekań tej komisji są bowiem dalece niepełne. Zupełnie niezrozumiały jest brak w nich wielu istotnych dokumentów i materiałów o randze dowodowej. Nie zostali również przesłuchani liczni, przy tym kluczowi świadkowie. Treść aktu oskarżenia stanowi tego potwierdzenie. Zawiera on swoisty rejestr czynności i decyzji różnych organów władzy, natomiast szczególnie rażące jest niemal całkowite pominięcie działalności drugiej, opozycyjnej strony ówczesnego konfliktu, a także wielopostaciowych, istniejących i narastających zagrożeń oraz minimalizowanie w nich czynnika zewnętrznego. Jednym słowem wielce złożone, wielowarstwowe procesy i dramatyczne wydarzenia o państwowym, narodowym i międzynarodowym znaczeniu zostały zredukowane do osobliwej prokuratorskiej wykładni. Nie mówię tego z intencją relatywizowania zła. W minionym okresie istniało w różnych postaciach i różnej skali, chodzi jedynie o spojrzenie szersze, o realia czasu historycznego, o obraz pogłębiony i obiektywny. A w szczególności o poważne traktowanie artykułu 4 kpk, który stanowi, że organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Prokuratura tych pierwszych okoliczności w ogóle nie dostrzegła. Wysoki Sądzie, każdy proces, a ten w sposób szczególny, ma również swój wymiar społeczny, edukacyjny, tym bardziej że obecna rozprawa odbywa się w trybie jawnym, w obecności licznych przedstawicieli mediów, ma więc i mieć będzie wielomilionową widownię ze wszystkimi jej zróżnicowanymi poglądami, ocenami, emocjami. Nie wiem, czy i kto z nas, oskarżonych, doczeka końca tego procesu, który rysuje przed nami, co odczytuję raczej żartobliwie, optymistyczną perspektywę (na str. 138 aktu oskarżenia), iż w 2020 roku, to jest za 12 lat, karalność popełnionych czynów ulega przedawnieniu. Dopóki jednak uczestniczymy w tym procesie, ja, a myślę, że i pozostali oskarżeni, pragniemy ażeby z historycznego dystansu, sine ira et studio zrozumieć lepiej ówczesną sytuację, jak tamto wczoraj w imię jutra odczytaj dziś. Krótko mówiąc, ażeby historia w nieskończoność nie dzieliła Polaków. Tu zacytuję końcowy fragment sprawozdania Sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej z 28 maja 1996 r.: Problem stanu wojennego w Polsce będzie jeszcze przez wiele lat przedmiotem dyskusji i sporów. Opinie w tej sprawie są i będą formułowane głównie pod wpływem własnych doświadczeń życiowych i osobistych przekonań politycznych. Ale w sensie politycznym ta karta historii Polski zostać powinna już zamknięta. Komisja wyraża nadzieję, że wyniki jej prac będą dobrze służyć temu celowi oraz że nie będą wykorzystywane do wzniecania waśni i sporów służących realizacji doraźnych celów politycznych. Porozumienia Okrągłego Stołu miały szeroki, międzynarodowy rezonans, przez cały cywilizowany, demokratyczny świat są doceniane jako wielki dowód mądrości Polaków. Co więcej, jako impuls i wzorzec dla historycznych przemian w całym regionie. O tym, że wyprzedzaliśmy innych, świadczą chociażby takie fakty Obrady Okrągłego Stołu rozpoczęły się 6 lutego 1989 r. W tymże czasie odbył się w Pradze Czeskiej proces doprowadzanego z więzienia Vaclava Havla i jego współtowarzyszy. W innych krajach naszego regionu stosowano wciąż represje, byli więźniowie polityczni. 4 czerwca odbyły się w Polsce wybory i idące za nimi konsekwencje. Dopiero później dokonały się tak zwane aksamitne rewolucje. Wreszcie 9 listopada rozpoczęto burzenie berlińskiego muru. Tych dat nie dzieli wiele, ale ich kolejność i współzależność miała faktycznie historyczną rangę. Skrót i opracowanie: Gazeta Wyborcza

18 18 25 LAT MINĘŁO... ANGORA nr 41 (12.X.2008) Laudacja na cześć przewodniczącego Solidarności z okazji 65. urodzin i 25-lecia otrzymania Pokojowej Nagrody Nobla Wałęsa i bzikowata interpretacja historii Lech Wałęsa jest jedynym w naszych czasach Polakiem, który zaszedł tak wysoko i stoi przy takich nazwiskach jak Matka Teresa lub Nelson Mandela lub Dalajlama mówił na Zamku Królewskim Norman Davies Fot. S. Kamiński/Ag. Gazeta Według norm naukowych, słowa historyka mają być wyważone. Konwencja wymaga, żeby naukowiec patrzył spokojnie na obydwie strony tematu, rozważał plusy i minusy i przedstawiał neutralną, obiektywną ocenę rzeczy. Typowa naukowa konkluzja brzmi mniej więcej tak: Jestem za i nawet przeciw. Zadanie laudatora natomiast jest całkowicie odwrotne. Laudator ma chwalić. Moje słowa będą więc dzisiaj wybitnie niewyważone. 25 lat temu, w 1983 roku, mieszkałem i pracowałem w Japonii, gdzie spotkało mnie żywe zainteresowanie sytuacją w Polsce. Mało kto wie, że i Japończycy, i Chińczycy pilnie śledzą sprawy w Polsce. W tamtym czasie szalał w Polsce stan wojenny. Cały świat, wstrzymując oddech, czekał, czy wejdą, tak jak kiedyś powiedział prezydent Wałęsa Turyści i wojskowi Sowieci. W takiej sytuacji zaproszono mnie w objazd po Japonii z wykładem o Solidarności. Pokonałem bardzo długą trasę, odwiedzając każde większe miasto japońskie, od Sapporo na północy po Tokio, Kobe, Kioto, Hiroszimę, Osakę, Nagasaki. Na każdym etapie słyszałem te same hasła, te same nazwy: Porando (Polska), Papa (Papież) i Varesa-san (czyli: pan Wałęsa). Podobnie było na każdym kontynencie tego świata. Światowa sława naturalnie doprowadziła go do Pokojowej Nagrody Nobla. Lech Wałęsa jest jedynym w naszych czasach Polakiem, który zaszedł tak wysoko i stoi przy takich nazwiskach jak Matka Teresa lub Nelson Mandela lub Dalajlama. Nagroda ta była wielkim uznaniem dla całego narodu walczącego. Podczas tego pobytu w Japonii poznałem kuriozalne zjawisko, które nazywam, bzikowatą interpretacją historii. Zjawiska tego nie należy zaliczać do normalnych kategorii historii tradycyjnej, rewizjonistycznej, alternatywnej, spekulacyjnej. Ta historia, zaczynając od fałszywego założenia, konsekwentnie buduje struktury myślenia odnoszące się do absurdu. Chyba w Kioto na wielkim uniwersytecie poznałem nobliwego profesora, specjalistę od historii Polski, który wymyślił sobie, że kluczową rolę w jej dziejach odgrywa sól. Dla niego najważniejszym miejscem w Polsce jest oczywiście Wieliczka. Rozbiory Polski tłumaczył przez fakt, że akurat Wieliczka przeszła do rąk Austriaków. I wielkość Solidarności wynikała z nazwy, której pochodzenie wziął od daru soli, czyli solidarność. Słowo honoru. On o tym potrafił mówić godzinami. Dla niego żupy krakowskie to: żurek, krupnik i ogórkowa. Podobne kuriozum spotkałem kiedyś w dziedzinie historii napoleońskiej. Według pewnego koła sfrustrowanych Francuzów, wielki Bonaparte miał być kreaturą wywiadu brytyjskiego. Takim TW, który od samego początku kariery tylko udawał wielkie zwycięstwa, aby podzielić po wojnach owoce ostatecznej klęski. Austerlitz? to tylko skok w bok, aby zniszczyć rosyjskich i austriackich konkurentów Anglii. Somosierra? Nieznacząca przepychanka, aby otworzyć w Hiszpanii miejsce dla Wellingtona. Kozietulski? Toż to frajer wystrychnięty na dudka itd., itd. Szatani angielscy nawet trzymali się obietnicy, że Napoleon będzie imperatorem wysp. Tylko nikomu nie powiedzieli, że chodzi o Elbę i Świętą Helenę. Poza tym zdradliwa propaganda angielska rozsiała dezinformację, jakoby Napoleon Bonaparte miał śmiesznie niski wzrost. Nazwali go małym kapralem, podając jego wzrost na 5 stóp i 2,5 cala. Nie poinformowali natomiast, że przedrewolucyjny francuski cal był ciut większy od imperialnego cala brytyjskiego. W rzeczywistości Napoleon mierzył w systemie metrycznym, cm, dokładnie tyle samo, co prezydent Lech Wałęsa... i profesor Norman Davies. Wszyscy wiemy, że historie tego kalibru krążą po Polsce w sprawie Solidarności i Okrągłego Stołu. Trzeba powiedzieć jasno: są to śmieszne, sekciarskie gry równoległe, podobne do teorii, że kula ziemska jest płaską tacą na ramionach wielkiego słonia. Analizując ruch Solidarności, chciałbym przedstawić kilka uwag. Rola jednostki jest ważna, ale nie najważniejsza. Lech Wałęsa służył jako przewodniczący 10-milionowego ruchu i nie miał żadnego ważnego konkurenta. Te miliony dały mu autorytet i siłę. One są głównym zbiorowym bohaterem tego okresu. Owszem, był kiedyś Lech młodszy i był Prezydent starszy. Ale mało kto zaprzecza temu, że właśnie ten naczelnik w latach 80. służył Solidarności : dzielnie, honorowo i sprawnie. Solidarność jako masowy ruch była parasolem dla wielu nurtów politycznych, i lewicowych, i prawicowych; i po zwycięstwie nad PRL bolesny rozpad takiego ruchu był nieunikniony. Solidarność z Wałęsą na czele wybrała drogę bez przemocy. Uruchomiła powstanie o charakterze niezbrojnym, toczyła walkę, ale bez krwi i bez ofiar. Robiła to bardziej według etosu i Gandhiego niż tradycyjnie polskiego, czyli powstania. I akurat było to zgodne z linią myślenia Ojca Świętego. Konieczną konsekwencją tego wyboru, który omijał gilotyny, terror i mordy innych rewolucji, był fakt, że zwycięstwo miało formę kompromisu, współpracy z dawnymi wrogami, pojednania ludzi z różnych obozów. Nie mogło być inaczej. Trzecia RP jest tworem niedoskonałym, a mimo wszystko lepszym od wszystkich innych. Niestety, złośliwa mitologia rozszerza się lepiej niż solidna historiografia, a ludzie często robią z dziejów to, co im się podoba. Tak było z marszałkiem Piłsudskim i tak jest z prezydentem Lechem Wałęsą. Na końcu swojej wypowiedzi do

19 ANGORA nr 41 (12.X.2008) Komitetu Nobla przesłanej z internowania Lech Wałęsa napisał: Pokój i Sprawiedliwość: te wartości są jakby chlebem i solą w życiu społeczeństw. Powtarzam: Pokój i Sprawiedliwość. Lech Wałęsa w oczach wszystkich uczciwych jest człowiekiem pokoju i sprawiedliwości, i nadziei, i wolności.... JAK JEDEN DZIEŃ 19 Instytut Lecha Wałęsy chciał, by telewizja publiczna wydała miliony złotych na transmisję urodzinowego koncertu byłego prezydenta Za drogi koncert ku czci NORMAN DAVIES (Za Gazetą Wyborczą nr 229) Norman Davies, profesor uniwersytetów w Oksfordzie, Perugii, Sussex, Londynie, Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Walijczyk, wielki znawca historii Polski i jeden z najpopularniejszych historyków. Autor m.in.: Orzeł biały, czerwona gwiazda, Boże igrzysko, Europa, Mikrokosmos, a ostatnio Europa walczy. Prof. Davies wczorajszą laudację wygłosił po polsku. Czuję się jak cesarz Napoleon i marszałek Piłsudski naraz Z Lechem Wałęsą, byłym prezydentem i laureatem Pokojowej Nagrody Nobla rozmawia Dorota Abramowicz. Panie Prezydencie, chusteczka była jednak potrzebna. Kilka razy wzruszył się Pan, słuchając podziękowań i pochwał podczas uroczystości na Zamku Królewskim. Jakże było się nie wzruszyć! Wiele spraw się przypomniało, dużo powiedziano o tym, jak naprawdę było. Niektórzy mówcy przyrównywali Pana do Józefa Piłsudskiego, a Norman Davies nawet do Napoleona. Jak Pan się z tym czuje? (śmiech) Jak Napoleon i Piłsudski! A poważnie mówiąc każdy żył w innych, chociaż w równie ciekawych czasach i działał w innych warunkach. Dlatego trudno robić takie porównania mojej osoby do postaci historycznych. Sam Andrzej Wajda chce zrobić film o Lechu Wałęsie. Czy to dobry pomysł? Jeśli ktokolwiek kiedykolwiek miałby zrobić o mnie film, to na pewno najodpowiedniejszą osobą do tego zadania byłby właśnie pan Andrzej Wajda. To doświadczony i mądry człowiek. On doskonale rozumie sytuację, wie i pamięta, jak wyglądała historia, jakie były okoliczności różnych wydarzeń. Wyreżyserowany przez niego film na pewno będzie prawdziwy. (Polska. The Times nr 229) Nr 231 (2. X.). Cena 3 zł Olbrzymie kontrowersje wzbudziła rezygnacja z transmisji przez TVP koncertu ku czci Lecha Wałęsy, który odbył się 29 września w warszawskim Teatrze Wielkim. Był to najbardziej spektakularny element obchodów 25. rocznicy przyznania legendzie Solidarności Pokojowej Nagrody Nobla. Przedstawiciele Instytutu Lecha Wałęsy oraz niektórzy politycy twierdzili, że to skandal i zaniechanie przez TVP realizacji działalności misyjnej. Jak jednak ustaliła Rz, o tym, że TVP nie będzie transmitować koncertu, było wiadomo już w czerwcu. Po oświadczeniach ze strony telewizji publicznej, z których wynikało, że TVP nie jest zainteresowana relacjonowaniem uroczystości, zgłosił się do nas Polsat, z którym rozpoczęliśmy rzeczowe rozmowy przyznaje Piotr Gulczyński, prezes Instytutu Lecha Wałęsy. Gulczyński najpierw rozmawiał o transmisji z prezesem TVP Andrzejem Urbańskim. Było to na przełomie lat 2007 i Jak twierdzi prezes Instytutu Lecha Wałęsy, wówczas Urbański był zainteresowany pomysłem. Pierwsze oficjalne pismo w tej sprawie wpłynęło do TVP wiosną. Instytut Lecha Wałęsy proponował przekaz ze spotkania rocznicowego na Zamku Królewskim 29 września w TVP Info oraz transmisje wieczornego koncertu w TVP 1 lub TVP 2. W pakiecie były też imprezy gdańskie, planowane na grudzień: uroczysta kolacja dla VIP- -ów i międzynarodowa konferencja w filharmonii. W czerwcu okazało się, że TVP nie może transmitować koncertu z Teatru Wielkiego, bo w tym samym terminie zaplanowano przyznanie Nagrody Mediów Publicznych. Potem już nikt z TVP się z nami nie kontaktował twierdzi Gulczyński. Dorota Macieja, szefowa TVP 1, odpowiada: Doczekaliśmy się tylko informacji o odwołaniu grudniowej gali. Potem negocjacje utknęły. Nikomu w TVP nie przychodzi do głowy deprecjonowanie tak wielkich postaci jak Lech Wałęsa zapewnia rzecznik TVP Aneta Wrona. Nasze drzwi są dla niego zawsze otwarte. W Teatrze Wielkim Lecha Wałęsę i jego żonę Danutę przywitała prezydent Warszawy Fot. East News Z informacji Rz wynika, że poszło o pieniądze. Instytut Lecha Wałęsy zażądał od TVP pokrycia wszelkich kosztów związanych z realizacją i transmisją uroczystości. Sama transmisja z Teatru Wielkiego kosztuje około pół miliona złotych. Licencje dla wykonawców (a Instytut chciał zaprosić wielkie gwiazdy) mogły wynieść nawet do 800 tys. zł dla jednego artysty. Ile zapłacił Polsat, który retransmitował imprezę? Pokryliśmy koszty pracowników, sprzętu, realizacji przyznaje Tomasz Matwiejczuk, rzecznik prasowy Polsatu, ale kwot nie chce ujawnić. Ostatecznie koncert pokazano 30 września w Polsacie o godz Oglądało go około 700 tys. widzów, co dało stacji 8 proc. udziału w rynku. Spodziewaliśmy się, że nie będziemy mieli takiej oglądalności jak programy rozrywkowe, jednak najważniejsza była ranga uroczystości zapewnia Matwiejczuk. ROBERT STĘPOWSKI R E K L A M A

20 20 NIEWYKORZYSTANA SZANSA ANGORA nr 41 (12.X.2008) Marszałek Piłsudski: Nawet, jeżeli to my napadniemy na Hitlera, to i tak będzie to obrona W obronie Polski i Europy FRAGMENT KSIĄŻKI Piłsudski przez całe swoje życie był konspiratorem politycznym. Zamysł wojny prewencyjnej z Niemcami powziął jeszcze przed 1933 r. Dojście do władzy Hitlera zdeterminowało jedynie Marszałka do działań. Z natury rzeczy były to działania tajne nie tylko ze względu na konspirację przed Niemcami czy Rosją. Chodziło też o Francję, Anglię, Belgię i inne kraje Europy, gdzie dominował pacyfizm, a właściwie pacyfizm fałszywie pojmowany, doprowadzony do politycznego absurdu. Tak zwany układ Brianda- -Kelloga był tylko na rękę totalitarnym dyktatorom: Stalinowi, Hitlerowi, Mussoliniemu. Zgodnie z tym traktatem potępione miało być każde państwo, które szykuje wojnę, a nie prowadzi pertraktacji pokojowych. W ten sposób mogła zostać potępiona na arenie międzynarodowej Polska, a nie Niemcy, chociaż to Polska broniła swej wolności oraz wolności Europy zarazem. Dlatego Piłsudski, uchodzący i tak w Europie za Polskiego Sfinksa, ukrywał prawdziwe cele swych działań lub je minimalizował. Nie ulega jednak wątpliwości: Marszałek chciał wojny prewencyjnej z Niemcami, bo wiedział, że Polska może tę wojnę w pewnych warunkach wygrać. Chciał wojny prewencyjnej i zwycięskiej. W 1919 r. w wyniku takiej wojny odzyskał na Wielkanoc Wilno. Wyprawa na Kijów w kwietniu 1920 r. była również wojną prewencyjną, ostatecznie zakończoną zwycięstwem Polski. Jakie szanse miała Polska w starciu z III Rzeszą Hitlera w 1933 roku? Niemcy były w tym momencie w ciężkim kryzysie ekonomicznym. Na trudną sytuację gospodarczą nakładał się kryzys polityczny, a także społeczny, w tym bardzo silne skłócenie milionów Niemców pomiędzy sobą. Co chciał zrobić nowy kanclerz Niemiec, aby wyjść z tego kryzysu państwa? Otóż Hitler chciał w krótkim terminie zmilitaryzować Niemcy, ale wtedy były to zaledwie zamiary. Niemcy nie miały jeszcze armii, ale jedynie słabą Reichswehrę 100 tysięcy ludzi. Wojsko Polskie miało 400 tysięcy bitnego żołnierza, co prawda z małą ilością sprzętu motorowego i czołgów, ale Niemcy mieli wtedy jeszcze mniej. Polska artyleria, mobilne i groźne brygady kawalerii znakomicie uzbrojonej w działa, karabiny maszynowe, moździerze. Polska mogła przeprowadzić mobilizację powszechną tysięcy żołnierzy. Polska miała spore zapasy amunicji, Niemcy nie mieli ich wcale. Prusy Wschodnie, Wolne Miasto Gdańsk, a nawet zachodnia część Śląska były właściwie bezbronne. Wojsko Polskie mogło je zająć nieomal bez walki. Pozostawało jednak pytanie: Co dalej, co potem, jak obalić Hitlera? Na to Polska była za słaba jako państwo, do tego potrzebna była Francja, a najlepiej oba mocarstwa: Francja i Anglia. Przekonanie narodów obu mocarstw, że Hitler stanowi zagrożenie dla całej Europy, że należy go zniszczyć, zanim wzrośnie potęga III Rzeszy, a Polska może w tym pomóc stało się w latach głównym zamysłem Marszałka i pilnie strzeżoną tajemnicą państwową Rzeczpospolitej. Elementem tej gry politycznej było zawarcie paktu o nieagresji między Rosją sowiecką a Polską 25 lipca 1932 r. Dawało to minimum gwarancji, że w przypadku wojny z Niemcami nie zostaniemy zaatakowani od wschodu. Enigma i wicher Marszałek już w 1929 r. żądał od swych inspektorów armii gruntowego przepracowania dwu zagadnień Gdańska i Śląska oraz dokonania oceny ich wartości i braków z punktu widzenia analizy nieprzyjaciela, zabezpieczenia, względnie zagrożenia granic. Wówczas prawdopodobnie rozpoczęła swe prace specjalna ekipa operacyjna Oddziału III Sztabu Głównego, a w roku 1930 uwagę wszystkich inspektorów armii Marszałek skierował właśnie na kierunek zachodni. Marszałek polecił, aby przygotowania do wojny z Niemcami objęły całe wojsko. Dlatego nie było przypadkowe, że właśnie wtedy, kiedy stosunki Polski z Niemcami wchodziły w fazę krytyczną, na kilka tygodni przed dojściem Hitlera do władzy w grudniu 1932 r. rozszyfrowany został supertajny główny kod niemiecki Enigma. Pracujący dla Biura Szyfrów Sztabu Głównego WP trzyosobowy zespół młodych matematyków-kryptologów z Uniwersytetu Poznańskiego (Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zegalski) złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, której używały niemieckie siły zbrojne do przekazywania utajnionych rozkazów i meldunków. Było to ogromne osiągnięcie polskiego wywiadu, które zostało wykorzystane przez Wielką Brytanię i USA w latach II wojny światowej. Jak dzisiaj wiadomo, rozszyfrowanie Enigmy przyczyniło się istotnie do klęski Hitlera i III Rzeszy. Piłsudski w latach wywierał silną presję na słabych jeszcze Niemców, a jednocześnie dążył do wciągnięcia Francji i Wielkiej Brytanii w konflikt z Niemcami. Znamienny był incydent z czerwca 1932 r., kiedy to na osobisty rozkaz Marszałka, a bez zgody władz niemieckich Wolnego Miasta Gdańska, 15 czerwca 1932 r. do portu gdańskiego wpłynął polski kontrtorpedowiec Wicher, by czynić honory domu wobec wizytującej Wolne Miasto eskadry kilku okrętów brytyjskich Royal Navy. Załoga Wichra otrzymała rozkaz otwarcia ognia do najbliższego budynku rządowego, gdyby władze Gdańska, które w 1930 r. wypowiedziały Polsce umowę o używalności portu, zdecydowały się na demonstrację wobec polskiej bandery. Kroki te wystarczyły, by sekretarz generalny Ligi Narodów Eric Drummond i brytyjski minister spraw zagranicznych John Simon w obawie, że podczas przewidywanej wizyty okrętów brytyjskich w Gdańsku Polska także wyśle swą flotę i dojdzie do nieobliczalnego w skutkach starcia skłonili delegację Wolnego Miasta do zgody na odnowienie z Polską układu o używalności portu. Ultimatum dla Hitlera Marszałek Piłsudski wita się z zagranicznymi attaché wojskowymi akredytowanymi w Polsce w czasie defilady na Błoniach w Krakowie 6 października 1933 roku Fot. archiwum autora Kiedy Adolf Hitler 30 stycznia 1933 r. został kanclerzem, Piłsudski brał pod uwagę możliwość krótkiego i lokalnego konfliktu z Niemcami wiosną 1933 r. Chciał sprowokować Hitlera, aby to Niemcy pierwsi napadli na Polskę. 6 marca 1933 r. polski transportowiec Wilia wyładował w polskiej strażnicy na Westerplatte dodatkową, nie przewidywaną w umowach kompanię piechoty. Był to jeden z kroków, jakie marszałek Piłsudski przedsięwziął w celu zamanifestowania zamiaru zdecydowanej obrony zachodnich granic Polski i praw II Rzeczpospolitej w Gdańsku. W trzy miesiące po dojściu Hitlera do władzy Rzeczpospolita postawiła nagle Niemcom ultimatum. 2 maja 1933 r. w gmachu Kancelarii Rzeszy na spotkaniu z kanclerzem Adolfem Hitlerem polski poseł w Berlinie Alfred Wysocki przedstawił w imieniu marszałka Piłsudskiego alternatywę: albo wojna, albo wyrzeczenie się przez Niemcy żądań rewizji granicy z Polską. Hitler, nie dysponujący jeszcze silną armią, zadeklarował wolę dotrzymania obowiązujących traktatów. Na zmianę decyzji Hitlera w sprawie kursu polityki wobec Polski miały wpływ liczne narady generałów niemieckich z kanclerzem. Wojskowi wskazywali, iż Niemcy mogą skutecznie bronić przed Polakami tylko 50-kilometrowego frontu i nie mają jeszcze środków do prowadzenia wojny. Między 25 a 30 kwietnia 1933 r., na skutek pogłosek o przygotowywanej wojnie prewencyjnej, odbyła się w Berlinie narada z udziałem Hitlera i dowódców Reichswehry. Szef sztabu generał Adam oświadczył, iż Niemcy nie mogą jeszcze prowadzić wojny z Polską. To mało znany fakt w historii przed wybuchem II wojny światowej. Polska postawiła ultimatum Hitlerowi, a zbrodniczy dyktator musiał się cofnąć. Nie na długo, ale jednak się cofnął przed Polską! Hitler się cofnął, bo rozumiał jedynie język zdecydowanej siły. Cofnął się, bowiem Abwehra donosiła z Polski, że na kresach Rzeczypospolitej w województwach wschodnich Wojsko Polskie odbywa manewry w warunkach bojowych. Na 10 dni przed ultimatum, z osobistym udziałem Marszałka, odbyła się w Wilnie wielka defilada wojskowa, poprzedzona wcześniej manewrami, pozorującymi przygotowania do ataku na Prusy Wschodnie.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego OFERTA KREDYTÓW HIPOTECZNYCH Styczeń 2010 W A R S Z A W A, K R A K Ó W, G D A Ń S K, P O Z N A Ń, W R O C Ł A W, K A T O W I C E, Ł Ó D Ź,

Bardziej szczegółowo

Ranking lokat terminowych luty 2010 r.

Ranking lokat terminowych luty 2010 r. Ranking lokat terminowych luty 2010 r. Warszawa, 24.02.2010 Oprocentowanie lokat terminowych systematycznie spada, ale najlepsze depozyty przynoszą jeszcze blisko 6-procentowy zysk. To lokaty z dzienną

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł

Maksymalny okres spłaty 2% min. 200 zł Pożyczka hipoteczna zastępuje inne typy kredytów Tania gotówka na wyciągnięcie ręki Planujesz zakup samochodu lub inny duży wydatek? Zamiast innego typu kredytu wybierz pożyczkę hipoteczną. To obecnie

Bardziej szczegółowo

Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe

Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe Raport: Warszawa, 20 październik 2011 Rozsądni Polacy w akcji, czyli najbardziej poszukiwane lokaty bankowe Eksperci porównywarki finansowej Comperia.pl zbadali preferencje użytkowników dotyczące lokat

Bardziej szczegółowo

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość EWIDENCJE Propozycja podwyższenia limitu przychodów Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość ZMIANA PRAWA - Z 800 tys. do 1,2 mln euro ma zwiększyć się limit do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - lipiec 2011

Portfele Comperii - lipiec 2011 Portfele Comperii - lipiec 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc wcześniej oraz

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część II PORADY PRAWNE

SPIS TREŚCI. Część II PORADY PRAWNE SPIS TREŚCI Część I PORADY FINANSOWO-BUDOWLANE Jak sfinansować budowę domu?... 4 Kredyty z dopłatą... 9 Kupujemy działkę... 12 Wybieramy projekt budynku... 15 Wybieramy wykonawcę... 16 Sytuacja na rynku

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Wszyscy ponoszą koszty spreadu walutowego

Wszyscy ponoszą koszty spreadu walutowego Warszawa, 22.09.2009 Wszyscy ponoszą koszty u walutowego istotnie zwiększa cenę hipotecznego w walucie, a kredytobiorca nie ma szans na jego uniknięcie. Jednak koszty u ponoszą nie tylko kredytobiorcy,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego

RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego RAPORT Szybko.pl i Expandera - Niezależnego Doradcy Finansowego KREDYTY HIPOTECZNE W A R S Z A W A, K R A K Ó W, G D A Ń S K, P O Z N A Ń, W R O C Ł A W, K A T O W I C E, Ł Ó D Ź, O L S Z T Y N, T O R

Bardziej szczegółowo

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 biuro@assman.com.pl http://www.assman.com.pl 21-11-2006 W części

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Aneksem w antyspready

Aneksem w antyspready KOMENTARZ Open Finance, 09.09.0 r. Aneksem w antyspready Ustawa antyspreadowa jest jedna, ale pomysłów jak się do niej dostosować (lub nie) jest wiele. Gdy niektóre banki zrobią wszystko, aby klient mógł

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA Emerytury indywidualne, renta rodzinna dla wdów i wdowców, waloryzacja według zysków takie emerytury kapitałowe proponuje rząd. Dlaczego? Dlatego, że taki system

Bardziej szczegółowo

Ranking kredytów gotówkowych Gold Finance

Ranking kredytów gotówkowych Gold Finance Warszawa, 19.03.2010 Ranking kredytów gotówkowych Gold Finance Kredyty gotówkowe cały czas pozostają na cenzurowanym. Banki nie palą się do ich udzielania każdemu zainteresowanemu i konsekwentnie podwyższają

Bardziej szczegółowo

Raport medialny SCENA POLITYCZNA

Raport medialny SCENA POLITYCZNA Raport medialny SCENA POLITYCZNA marzec 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 10 Rozdział III - Liderzy partii politycznych... 13

Bardziej szczegółowo

Po emeryturę do ubezpieczyciela czy do banku?

Po emeryturę do ubezpieczyciela czy do banku? Po emeryturę do ubezpieczyciela czy do banku? Agnieszka Sowa-Żyndul Dorota Szubert "Cześć, jestem Bogdan i bardzo lubię literę "B" Czas Do końca lat 90-tych Brak stymulacji do nawyku oszczędzania Błoga

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Konta oszczędnościowe Ranking Money.pl Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, październik 2008 Banki ostro walczą o pieniądze klientów. Kuszą już nie tylko wyższym oprocentowaniem lokat. Na coraz

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję.

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję. W SKRÓCIE: Od listopada marż nie podniosły tylko Bank Millennium i PKO BP PKO BP obniżył marże o 0,1 p.p., ale tylko posiadaczom wysokiego wkładu własnego BZ WBK wprowadził pierwszą ofertę kredytu ze stałym

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM. Bank Ziemi

ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM. Bank Ziemi ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją Banku Ziemi o inwestowaniu w grunty, która omawia poniższe tematy. pośrednictwo w obrocie ziemią serwisy do sprzedaży ziemi doradca

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - wrzesień 2011

Portfele Comperii - wrzesień 2011 1 S t r o n a Portfele Comperii - wrzesień 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc

Bardziej szczegółowo

Obligacyjna ewakuacja

Obligacyjna ewakuacja DNA Rynków 16/2015 04.05.2015 08.05.2015 Obligacyjna ewakuacja W POPRZEDNIM TYGODNIU Miłe złego początki 10-letnie obligacje Niemiec Opracowanie: DNARynkow.com Źródło: Bloomberg W POPRZEDNIM TYGODNIU Przypływ

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty kademia Młodego Ekonomisty Banki w Praktyce nna Chmielewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 kwietnia 2010 r. Banki w Praktyce 2 Każdy chce więcej - potrzebny nam pośrednik 3 Skąd bank ma pieniądze?

Bardziej szczegółowo

Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny ZAWIADOMIENIE. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa

Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny ZAWIADOMIENIE. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa dr Jacek Czabański adres do korespondencji: Kopeć Zaborowski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych ul. Hoża 59A lok. 1B 00-681 Warszawa Warszawa, dnia 19 maja 2016 r. Szanowny Pan Zbigniew Ziobro Minister

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

Bez oszczędności nie będzie rozwoju

Bez oszczędności nie będzie rozwoju 1 z 5 2015-10-01 09:01 Wydanie z dnia: poniedziałek, 10 listopada 2014 (nr 218)» DZIENNIK GAZETA PRAWNA Bez oszczędności nie będzie rozwoju Niedawna dyskusja o funduszach emerytalnych może skłonić nas

Bardziej szczegółowo

drewna na rynku. To jednak nie zmienia zasadniczego kierunku, jaki został zapisany w ustawie. Pieniądze wpłacane przez Lasy Państwowe mają być

drewna na rynku. To jednak nie zmienia zasadniczego kierunku, jaki został zapisany w ustawie. Pieniądze wpłacane przez Lasy Państwowe mają być Skok na lasy! Po udanym skoku na pieniądze zgromadzone przez Polaków w OFE rząd Donalda Tuska postanowił tym razem sięgnąć po środki, jakimi dysponują Lasy Państwowe. Tak naprawdę taka polityka jest zwyczajną

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Politikon IV ʼ10. Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010. Wyniki sondażu dla PRÓBA REALIZACJA TERENOWA ANALIZA. Wykonawca:

Politikon IV ʼ10. Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010. Wyniki sondażu dla PRÓBA REALIZACJA TERENOWA ANALIZA. Wykonawca: Politikon IV ʼ10 Sondaż: Preferencje polityczne w kwietniu 2010 PRÓBA Wyniki sondażu dla REALIZACJA TERENOWA Wykonawca: ANALIZA Warszawa, 30 marca 2010r. WIEDZA NOTA METODOLOGICZNA Czas realizacji badania:

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 08.03.2012 r. 1 Sektor bankowy w

Bardziej szczegółowo

Komunikat Zarządu Banku Spółdzielczego Bank Rolników w Opolu z dnia

Komunikat Zarządu Banku Spółdzielczego Bank Rolników w Opolu z dnia I Komunikat Zarządu Banku Spółdzielczego Bank Rolników w Opolu z dnia 27 września 2012r. Zarząd Banku Spółdzielczego "Bank Rolników" w Opolu ustala następujące obowiązujące od 27 września 2012r. oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czy warto powierzać pieniądze bankom Dr Robert Jagiełło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY 1 WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 KRYTERIA RANKINGU Podstawą oceny ofert była suma kosztów, jakie klient musi zapłacić w ciągu pierwszych 5 lat od czasu zakupu mieszkania. W przypadku kilku wariantów kredytu

Bardziej szczegółowo

Gwarantowany zysk. Porównanie lokat bankowych - marzec 2009r.

Gwarantowany zysk. Porównanie lokat bankowych - marzec 2009r. Znalezienie bardzo korzystnej lokaty jest coraz bardziej trudne. Stopy procentowe spadają, spada więc oprocentowanie lokat bankowych. Oprocentowanie lokat w niektórych bankach stopniało od grudnia 2008r.

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa

Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa KOMENTARZ Open Finance, 14.12.2009 r. Kredyty w euro rata o 20 proc. niższa Średnia marża kredytu w euro to w tej chwili 3,75, o 1,15 pkt proc. więcej niż średnia dla złotego. Nawet przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego Raport badawczy Warszawa, 19 kwietnia 2012 Nota metodologiczna Głównym celem badania było poznanie wiedzy i opinii młodych Polaków na

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki!

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki! Twoja emerytura Wyższa emerytura Niższe podatki! Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to wyjątkowy program oszczędnościowy w formie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi,

Bardziej szczegółowo

Twój osobisty fundusz emerytalny

Twój osobisty fundusz emerytalny Twój osobisty fundusz emerytalny Autor: Adam Jagielnicki Pewne pieniądze w niepewnych czasach! Emerytura to dla wielu z nas upragniony koniec pracy zawodowej. Ma to być okres życia, który będziemy mogli

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu Opis projektu 1.Tytuł projektu: Matematyka w banku. 2.Czas: 14.grudnia 2010 roku 30 kwietnia 2011roku 3.Uzasadnienie wyboru tematu: - pokazanie praktycznych zastosowań matematyki w życiu codziennym, -

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl Reforma emerytalna Co zrobimy? Grudzień, 2013 Kilka podstawowych pojęć.. ZUS Zakład Ubezpieczeń Społecznych to państwowa instytucja ubezpieczeniowa. Gromadzi składki na ubezpieczenia społeczne obywateli

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście?

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? Raport Lion s Banku, 15.05.2014 r. Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? W maju zakup mieszkania na kredyt był odrobinę droższy niż miesiąc wcześniej wynika z szacunków ekspertów

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA WOBEC KRYZYSU BEZPIECZEŃSTWA

INTEGRACJA EUROPEJSKA WOBEC KRYZYSU BEZPIECZEŃSTWA INTEGRACJA EUROPEJSKA WOBEC KRYZYSU BEZPIECZEŃSTWA 23 22 CZERWCA czerwca 2013 2015 PONIEDZIAŁEK 12.00 12.45 Lunch 12.45 13.00 Przywitanie Gości 13.00 13.20 Hazard moralny na rynkach finansowych Marek Belka,

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste.

Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste. Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste. Autor: Maciej Rogala Czy fundusz inwestycyjny jest ofertą dla Ciebie? Sprawdź to, zanim powierzysz mu pieniądze... Oceń fundusz inwestycyjny pod kątem swoich

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy BOŚ S.A. Warszawa, dn. 30.06.2010 r.

Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy BOŚ S.A. Warszawa, dn. 30.06.2010 r. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy BOŚ S.A. Warszawa, dn. 30.06.2010 r. Wyniki BOŚ S.A. na tle konkurencji Zmiana 2009/2008 Wynik odsetkowy Wynik prowizyjny Suma bilansowa Zysk netto -18% -26% -16% -2% -32%

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o partiach politycznych.

- o zmianie ustawy o partiach politycznych. Warszawa, dnia 19 lutego 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Piłka nożna w oczach internautów. Raport badawczy

Piłka nożna w oczach internautów. Raport badawczy Piłka nożna w oczach internautów Raport badawczy Warszawa, 14 listopada 2011 Nota metodologiczna Badanie zostało zrealizowane w dniach 9-11 listopada 2011 r. za pomocą ankiety on-line na platformie badawczej

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu

Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu Regulamin lokowania środków w ING Banku Śląskim S.A. za pośrednictwem Systemu 16 grudnia 2015 Definicje 1. Użyte w niniejszym Regulaminie pojęcia oznaczają: 1. ING Bank ING Bank Śląski Spółka Akcyjna.

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta.

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Szanowni Państwo, przejdźmy w takim razie do zbadania Państwa potrzeb jakim jest Analiza Finansowa. Pierwszym etapem naszej rozmowy będzie sprecyzowanie Państwa celów,

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO PRACY. v wydawanie, v wypełnianie, v korekty. v odpisy

ŚWIADECTWO PRACY. v wydawanie, v wypełnianie, v korekty. v odpisy ŚWIADECTWO PRACY v wydawanie, v wypełnianie, v korekty v odpisy Świadectwo pracy wydawanie, wypełnianie, korekty i odpisy Odrębne zasady wydawania świadectw pracy po umowach terminowych choć obowiązują

Bardziej szczegółowo

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza N AS Z E DŁUGI A. D. 2009 N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9 Nasze Długi - główne wyniki badań 45% Polaków ma obecnie większe problemy finansowe, niŝ przed kryzysem 77% społeczeństwa uwaŝa, Ŝe osoby, które

Bardziej szczegółowo

Internet -medium dla seniorów. Małgorzata Wołejko. Warszawa, 9 marca 2007

Internet -medium dla seniorów. Małgorzata Wołejko. Warszawa, 9 marca 2007 Internet -medium dla seniorów Małgorzata Wołejko Warszawa, 9 marca 2007 Listy uczestników panelu badawczego (1) " Szanowni Państwo! Chętnie wypełnię ankietę i zainstaluję program, ale dopiero za kilka

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Zaufanie do wybranych instytucji sektora finansowego

Zaufanie do wybranych instytucji sektora finansowego Zaufanie do wybranych instytucji sektora finansowego Wyniki badań opinii indywidualnych klientów posiadających zdeponowane środki pieniężne w instytucjach finansowych Warszawa, marzec 2012 1 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Oferta bankowa dla małych i średnich firm jest bardzo zróżnicowana. Rocznie za korzystanie z konta i wydanej do niego karty można zapłacić od 0 zł

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w polskiej piłce nożnej w oczach kibiców. prezentacja wyników badania ARC Rynek i Opinia dla Sport Management Polska

Sytuacja w polskiej piłce nożnej w oczach kibiców. prezentacja wyników badania ARC Rynek i Opinia dla Sport Management Polska Sytuacja w polskiej piłce nożnej w oczach kibiców prezentacja wyników badania ARC Rynek i Opinia dla Sport Management Polska Informacje o badaniu Respondenci: osoby zainteresowane piłką nożną (15-65 lat)

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Analiza przekazów mediowych dotyczących polskiego sektora bankowego w listopadzie 2003 roku

Analiza przekazów mediowych dotyczących polskiego sektora bankowego w listopadzie 2003 roku Analiza przekazów mediowych dotyczących polskiego sektora bankowego w listopadzie 2003 roku Raport ma na celu przybliżenie, w jaki sposób prezentowano w mediach polski sektor bankowy. Zestawienia zostały

Bardziej szczegółowo

Fundusze 2w1 za czy przeciw?

Fundusze 2w1 za czy przeciw? Open Finance, 12.02.2009 r. Fundusze 2w1 za czy przeciw? Fundusze mieszane zrównoważone i stabilnego wzrostu są najczęściej wybieranym typem funduszy inwestycyjnych w naszym kraju. Alternatywą dla nich

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Zajęcia 1. Pojęcia: - Kapitalizacja powiększenie kapitału o odsetki, które zostały przez ten kapitał wygenerowane

Zajęcia 1. Pojęcia: - Kapitalizacja powiększenie kapitału o odsetki, które zostały przez ten kapitał wygenerowane Zajęcia 1 Pojęcia: - Procent setna część całości; w matematyce finansowej korzyści płynące z użytkowania kapitału (pojęcie używane zamiennie z terminem: odsetki) - Kapitalizacja powiększenie kapitału o

Bardziej szczegółowo