POLSKA KRAJOWY RAPORT SPOŁECZNY 2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKA KRAJOWY RAPORT SPOŁECZNY 2012"

Transkrypt

1 POLSKA KRAJOWY RAPORT SPOŁECZNY

2 Spis treści Wprowadzenie Ocena realizacji głównych celów społecznej otwartej metody koordynacji Zmniejszenie ubóstwa i wykluczenia społecznego Adekwatność świadczeń oraz stabilność systemów emerytalnych... 4 Stabilność finansowa systemu... 4 Adekwatność świadczeń... 5 Emerytury rolników (KRUS)... 6 Dostosowanie systemu do wyzwań demograficznych Dostępność wysokiej jakości opieki zdrowotnej i długoterminowej oraz stabilność systemów świadczenia takiej opieki... 7 Dostępność świadczeń... 7 Jakość świadczeń... 9 Finansowa stabilność systemu świadczeń

3 Wprowadzenie Rada EPSCO z 17 czerwca 2011r. poparła opinię Komitetu Ochrony Socjalnej (SPC) z 23 maja 2011r. o Wzmocnieniu Otwartej Metody Koordynacji w polityce społecznej w kontekście Strategii Europa 2020 [10405/11]. Rada EPSCO podkreśliła tym samym znaczenie regularnego corocznego raportowania przez państwa członkowskie na temat ich strategii i osiągniętego postępu w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego. Pierwszy raz sprawozdania mają być przedłożone w 2012 r., w formie Krajowego Raportu Społecznego (KRS). Celem KRS jest uzupełnienie Krajowego Programu Reform (KPR), o trzy dziedziny będące przedmiotem otwartej metody koordynacji w sferze polityki społecznej: włączenie społeczne, emerytury, ochrona zdrowia i opieka długoterminowa. W ten sposób oba dokumenty (KPR i KRS) przyczynią się do lepszego odzwierciedlenia społecznego wymiary Strategii Europa KRS jest przedkładany przewodniczącemu Komitetu Ochrony Socjalnej (SPC) oraz dyrektorowi generalnemu DG EMPL w Komisji Europejskiej. 1. Ocena realizacji głównych celów społecznej otwartej metody koordynacji W najbliższych latach, podobnie jak w roku 2011, sytuacja gospodarcza i społeczna Polski kształtowała się będzie po wpływem koniunktury w UE, tempa i struktury realizowanej w kraju konsolidacji fiskalnej oraz tendencji demograficznych, w szczególności ubytku ludności w wieku produkcyjnym oraz zmian w aktywności zawodowej Polaków. Podjęte przez rząd działania polegające na znacznym zmniejszeniu dostępności wcześniejszych emerytur oraz podniesieniu wieku emerytalnego, powinny (przy założeniu wzrostu aktywności zawodowej) zredukować negatywne skutki zmiany demograficznej dla rynku pracy. Oczekuje się nawet pewnego wzrostu podaży pracy do roku Dlatego w 2015r. wskaźnik bezrobocia powinien spaść do 10,0 % (z 12,4% w czerwcu 2012r.) i to w warunkach wzrostu aktywności zawodowej. W 2011r. zanotowano pierwszy w ostatnich latach spadek spożycia publicznego. Było to wynikiem konsolidacji fiskalnej sektora instytucji rządowych i samorządowych. W kolejnych latach spożycie publiczne będzie uwarunkowane konsolidacją finansów publicznych przedstawioną w Programie Konwergencji. Po spadku o 1,3% w 2011r., spożycie publiczne w latach będzie rosło mniej więcej o połowę wolniej od spodziewanego wzrostu PKB. Rząd podejmuje działania zmierzające do zapewnienia stabilności finansowej systemu emerytalnego oraz adekwatności świadczeń emerytalnych. Polegają one na reformowaniu systemu emerytalnego oraz wzmacnianiu systemów aktywizacji zawodowej, w tym wsparcia zatrudnienia młodzieży i osób starszych w ramach polityki rynku pracy. Poprzez zwiększenie podaży pracy, reforma emerytalna przyczyni się do podniesienia długookresowego PKB. Wzrost PKB, wzrost funduszu wynagrodzeń i wydłużenie aktywności zawodowej w ciągu życia będą czynnikami zwiększającymi kapitał emerytalny, tj. wysokość przyszłych emerytur. 3

4 Rząd podejmuje też działania ułatwiające dostęp do zawodów regulowanych, starając się w ten sposób ułatwiać wejście na rynek pracy osobom młodym oraz wspierać mobilność zawodową osób już pracujących. Prowadzone są też działania programowe oraz przygotowania organizacyjne zmierzające do podniesienia dostępności oraz jakości opieki geriatrycznej i długoterminowej. W kontekście starzenia się społeczeństw oraz podnoszenia wieku emerytalnego i działań zmierzających do dłuższego pozostawania na rynku pracy, kluczowe staje się nie tylko wydłużanie średniej oczekiwanej długości życia, ale również zapewnienie większej liczby lat przeżytych w zdrowiu, a więc i dłuższej aktywności zawodowej. W przypadku Polski liczba lat przeżytych w zdrowiu zmniejsza się, co może stanowić poważne zagrożenie w realizacji działań zmierzających do dłuższego pozostawania na rynku pracy. Z tego powodu konieczne wydaje się podkreślenie wagi zapewnienia odpowiedniego poziomu infrastruktury ochrony zdrowia, odpowiedniej liczby kompetentnej kadry medycznej oraz prowadzenia działań mających na celu poprawę stanu zdrowia społeczeństwa jako priorytetów rozwojowych. 2. Zmniejszenie ubóstwa i wykluczenia społecznego Celem Polski jest obniżenie o 1,5 mln liczby osób zagrożonych ubóstwem i/lub deprywacją materialną i/lub żyjących w gospodarstwach domowych bez osób pracujących lub o niskiej intensywności pracy. Stan realizacji przyjętego celu krajowego przedstawia polski Krajowy Plan Refom Opisano w nim zadania w obszarze Aktywność zawodowa dla wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, zrealizowane w 2011r. oraz planowane do realizacji w latach , w podobszarach nowoczesny rynek pracy oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. 3. Adekwatność świadczeń oraz stabilność systemów emerytalnych Stabilność finansowa systemu Dla zapewnienia stabilności finansów publicznych, a tym samym stabilności powszechnego, obowiązkowego systemu emerytalnego, którego częścią jest II filar kapitałowy otwarte fundusze emerytalne (OFE), w 2011r. wprowadzono zmiany w wysokości składki kierowanej do OFE. Od 1 maja 2011r. OFE otrzymują 2,3% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, zamiast 7,3%, jak to było wcześniej. Pozostałe 5% umieszczane jest w ZUS na specjalnym indywidualnym subkoncie. Środki te są waloryzowane o wskaźnik wzrostu gospodarczego z ostatnich 5 lat i inflacji. Proporcje pomiędzy środkami przekazywanymi na subkonta w ZUS a środkami przekazywanymi do OFE będą się zmieniać w następnych 4

5 latach, aż do 2017r., kiedy osiągną odpowiednio 3,8% i 3,5%. Kapitał zgromadzony na subkoncie w ZUS będzie mógł być dziedziczony. 1 Przyjęte zmiany wprowadzają nowy sposób finansowania emerytur kapitałowych (II filar), które łącznie pochodzić będą ze środków zgromadzonych przez ubezpieczonych na ich kontach w OFE oraz ze środków zewidencjonowanych na indywidualnym subkoncie w ZUS. Te ostatnie finansowane są z przychodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które, oprócz składek, obejmują również dotacje z budżetu państwa. Ponadto, stopniowo podwyższane będą limity inwestycyjne OFE. Dotychczasowy limit 40% inwestycji aktywów w akcje podniesiony zostanie stopniowo do 62% w 2020 r. (docelowo do 90 %. w 2034 r.) 2 Wprowadzono również zachętę dla dodatkowego, dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w III filarze. Obok istniejących Pracowniczych Programów Emerytalnych (PPE) oraz Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE), od 1 stycznia 2012 r. możliwe jest zakładanie Indywidualnych Kont Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Można je zakładać w: bankach (w formie rachunku oszczędnościowego), funduszach inwestycyjnych, instytucjach prowadzących działalność maklerską, zakładach ubezpieczeń oraz w dobrowolnych funduszach emerytalnych. Po ukończeniu 65 lat właściciel IKZE będzie mógł zgromadzone środki wypłacić odpowiednio: jako dożywotnią emeryturę, w ratach w okresie minimum 10 lat lub też jednorazowo. Właściciele IKZE korzystają ze specjalnej ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Adekwatność świadczeń Rząd podjął w 2012r. działania na rzecz stopniowego podnoszenia oraz wyrównywania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Służyć ma to zapewnieniu adekwatności świadczeń emerytalnych oraz długookresowemu równoważeniu finansów publicznych. W tym kierunku szły zalecenia Rocznego Sprawozdania Gospodarczego 2012 (Annual Growth Survey 2012) Komisji oraz Zalecenie Rady dla Polski z 12 lipca 2011r. (2011/C 217/02). W maju 2012r. przyjęto ustawę przewidującą 3 : stopniowe podwyższanie wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn do jednakowego poziomu 67 lat, ujednolicenie stażu ubezpieczeniowego uprawniającego do najniższej emerytury dla mężczyzn i kobiet, dostosowanie do podwyższonego wieku emerytalnego zasad uwzględniania tzw. stażu hipotetycznego w wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, zmniejszenie podstawy obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę wcześniej pobieranych emerytur (w wysokości brutto) przyznanych przed osiągnięciem wieku emerytalnego. 4 1 Ustawa z 25 marca 2011 o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 75, poz. 398). 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2011 r. w sprawie określenia maksymalnej części aktywów otwartego funduszu emerytalnego, jaka może zostać ulokowana w poszczególnych kategoriach lokat (Dz.U. Nr 90, poz.516) 3 Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012, Nr 107, poz. 637). 4 Dopuszczalne będzie przechodzenie na tzw. emerytury częściowe, przez kobiety w wieku 62 lat (mające 35 lat okresów składkowych) oraz przez mężczyzn w wieku 65 lat (mających 40 lat okresów składkowych), wysokości 5

6 Obecnie wiek ten wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ustawa przewiduje podnoszenie wieku emerytalnego od 1 stycznia 2013r. o 1 miesiąc co cztery miesiące. Wydłużenie wieku emerytalnego do 67 lat zostanie osiągnięte dla mężczyzn w 2020 r., a dla kobiet w 2040 r. Nowe regulacje obejmą kobiety urodzone po 31 grudnia 1952 r. oraz mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1947 r. Proponowany sposób podniesienia wieku emerytalnego nie wiąże go bezpośrednio ze średnim dalszym trwaniem życia, W rezultacie podjętych działań osiągnięto jednak podobny efekt. W 2010 r. średnie dalsze trwanie życia po osiągnięciu wieku emerytalnego wynosiło 23,47 roku dla kobiet oraz 15,06 roku dla mężczyzn. Po wyrównaniu wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, średnie oczekiwane dalsze trwanie życia, wykorzystywane przy ustalaniu emerytury wyniesie 17,64 roku. Należy podkreślić, że w polskim systemie emerytalnym wydłużenie średniej długości życia uwzględnione jest już w formule emerytalnej. Uzależnia ona wysokość świadczenia emerytalnego wprost proporcjonalnie od wysokości odprowadzonych przez ubezpieczonego składek emerytalnych i odwrotnie proporcjonalnie do średniego dalszego trwania życia. Ubezpieczeni są więc finansowo motywowani do wydłużenia aktywności zawodowej. W efekcie podwyższenia wieku emerytalnego do 67 lat należy oczekiwać znacznego wzrostu poziomu świadczeń emerytalnych wypłacanych w przyszłości z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku osób zarabiających na przeciętnym poziomie i których staż pracy wzrósłby z 40 do 47 lat - w przypadku kobiet oraz z 45 lat do 47 lat - w przypadku mężczyzn, emerytura wzrosłaby: dla kobiety o 72,4% oraz dla mężczyzny o 20,4%. Ważną zmianą będzie również planowane rozwiązanie, w myśl którego budżet państwa będzie opłacał składki na ubezpieczenie emerytalne za czas korzystania z urlopu wychowawczego również przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, które ją zawieszą na czas tego urlopu (dotychczas składki emerytalne w czasie urlopu wychowawczego opłacane były z budżetu tylko za osoby zatrudnione na umowę o pracę). W ten sposób kolejne grupy ubezpieczonych nie będą narażone na negatywne skutki obniżenia przyszłych emerytur, w wyniku podjęcia decyzji prokreacyjnych. Emerytury rolników (KRUS) Przyjęta 11 maja 2012 r. ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, podnosząca i zrównująca wiek emerytalny kobiet i mężczyzn dotyczy również osób ubezpieczonych w KRUS. 5 Podwyższenie wieku emerytalnego rolnikom będzie miało minimalny wpływ na wzrost ich przyszłych świadczeń emerytalnych. W systemie ubezpieczenia społecznego rolników emerytura oparta jest bowiem na zdefiniowanym świadczeniu, a nie zdefiniowanej składce, jak ma to miejsce w powszechnym systemie emerytalnym. Wyżej wymieniona ustawa wprowadza nowe świadczenie - częściową emeryturę również w systemie ubezpieczenia rolników, dla osób będących w wieku przedemerytalnym (dla kobiet po ukończeniu 62 lat, a dla mężczyzn po ukończeniu 65 lat) w wysokości równej 50% 50% wypracowanej emerytury. Pobieranie emerytury częściowej zostanie sfinansowane z uzbieranego kapitału; obniży zatem odpowiednio emeryturę docelową. 5 Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm). 6

7 normalnej emerytury rolniczej. Częściowa emerytura rolnicza będzie wypłacana do osiągnięcia wieku emerytalnego, a jej wypłata nie będzie związana z warunkiem zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej (np. - przekazaniem gospodarstwa rolnego), ani też nie będzie wpływać na obniżenie świadczenia emerytalnego rolniczego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Z emerytury częściowej będą mogły korzystać osoby z odpowiednim stażem ubezpieczenia w KRUS: kobiety 35 lat, mężczyźni 40 lat (do przyznania prawa do emerytury rolniczej w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego wymagane jest jedynie 25 lat stażu). Ponadto zachowano rolnikom prawo do przechodzenia na wcześniejszą emeryturę rolniczą na dotychczasowych zasadach do końca 2017 r. Aktualnie trwają prace legislacyjne nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzającym elementy polityki prorodzinnej do systemu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia społecznego rolników. Okres opieki nad dzieckiem w wieku do 4 lat (przez 3 lata), a jeżeli jest to dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia (przez 6 lat) będzie okresem ubezpieczeniowym. Składkę na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w wysokości podstawowej rolnikom i ich domownikom sprawującym osobistą opiekę nad ww. dziećmi opłacać będzie KRUS z dotacji budżetowej. W tym czasie za te osoby będzie także opłacana przez KRUS z dotacji budżetowej składka na ubezpieczenie zdrowotne. Reformę systemu ubezpieczenia społecznego rolników premier zapowiedział w sejmowym exposé z 18 listopada 2011 r., prezentującym zamierzenia rządu. Jej przeprowadzenie uwarunkowane jest stworzeniem systemu opodatkowania działalności rolniczej. Prace w tym zakresie zostały już podjęte. Dostosowanie systemu do wyzwań demograficznych Decyzja o podniesieniu i wyrównaniu wieku emerytalne antycypuje zmiany demograficzne, z jakimi zmierzyć musi się polskie społeczeństwo. Oczekuje się, że wprowadzone zmiany pozwolą na uzyskanie w 2060 r. wskaźnika zatrudnienia 61,5% osób w wieku 15-74, tj. podobnego do obecnego (60,2% w 2011r.), mimo zmiany struktury wieku społeczeństwa. Spadek liczby osób w wieku produkcyjnym będzie jednak na tyle znaczący, że w przyszłości niezbędne będą aktywne działania zmierzające do złagodzenia skutków tego zjawiska (np. polityka rynku pracy). 4. Dostępność wysokiej jakości opieki zdrowotnej i długoterminowej oraz stabilność systemów świadczenia takiej opieki Dostępność świadczeń Powszechne ubezpieczenie medyczne obejmuje 98% legalnych rezydentów z prawem do pracy (2007). Osoby nie objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, mogą się ubezpieczyć w systemie powszechnym dobrowolnie. Osoby nieubezpieczone pozostające 7

8 w trudniej sytuacji materialnej, mogą czasowo korzystać bezpłatnie ze świadczeń medycznych finansowanych ze środków publicznych. Bezpłatny dostęp do świadczeń medycznych finansowanych ze środków publicznych przysługuje też: wszystkim dzieciom, poniżej 18 roku życia, nie objętym powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, wszystkim nieubezpieczonym kobietom w okresie ciąży, porodu i połogu, osobom leczonym w związku z uzależnieniem od narkotyków lub alkoholu, osobom chorym na określone choroby psychiczne oraz choroby zakaźne. System opieki zdrowotnej opiera się na zasadzie równości dostępu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Rzeczywista dostępność świadczeń reglamentowana jest poprzez wymóg kierowania do leczenia specjalistycznego przez tzw. lekarzy pierwszego kontaktu oraz przez system kolejek oczekujących. System kolejek oczekujących służy równemu dostępowi do świadczeń. Kolejność w udzielaniu świadczeń zależy od czasu zgłoszenia się do lekarza i wpisania pacjenta na listę oczekujących oraz od wskazań medycznych. Na podstawie oceny stanu zdrowia pacjent zaliczany jest do przypadków pilnych lub stabilnych. W pierwszej kolejności świadczenia kierowane są do przypadków pilnych. Czas oczekiwania na większość procedur medycznych nie jest zbyt długi, zaś w przypadkach pilnych świadczenia udzielane są najczęściej niezwłocznie. W przypadku niektórych procedur czas oczekiwania może być jednak znaczny. Np. rzeczywisty czas oczekiwania na procedury wysokospecjalistyczne wynosił w dniach i w podziale na przypadki pilne i stabilne (stan na 31 grudnia 2011) w odniesieniu do: Endoprotezoplastyki stawu biodrowego 215 i 388; Endoprotezoplastyki stawu kolanowego 281 i 450; Angioplastyki 18 i Średni czas oczekiwania na świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej w dniach i w podziale na przypadki pilne i stabilne w 2011 wynosił: Zespół długoterminowej opieki domowej 0 i 0; Pielęgniarska opieka długoterminowa 0 i 0; Zakład/oddział pielęgnacyjno-opiekuńczy 0 i 60; Zakład/oddział opiekuńczo-leczniczy 0 i Wybrano procedury i formy opieki, z których korzystają szczególnie osoby starsze. Na dostępność leczenia wpływ mogą mieć koszty ponoszone przez samych pacjentów (np. koszty niektórych leków w leczeniu ambulatoryjnym). Mogą one przerastać możliwości finansowe pacjenta, powodując rezygnację z wykupu potrzebnych leków. Mimo podejmowanych dotychczas działań, rozwiązania dotyczące kolejek oczekujących, zarządzania czasem oczekiwania oraz zabezpieczających przed zbyt wysokimi ryzykami finansowymi na razie nie działają w sposób zadowalający, dlatego konieczne są dalsze prace mające na celu poprawę sytuacji w tym zakresie. 8 6 Informacja prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 15/03/2012, zn. NFZ/CF/DSS/2012/073/0008/W/07277/JGP, Średni rzeczywisty czas oczekiwania na procedury wysokospecjalistyczne w podziale na kategorie medyczne, zał 1, tab Informacja prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 15/03/2012, zn. NFZ/CF/DSS/2012/073/0008/W/07277/JGP, Średni czas oczekiwania do komórek organizacyjnych udzielających świadczeń w ramach rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej w podziale na kategorie medyczne, zał 1, tab. 1D. 8 Organizacja i zasady funkcjonowania powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, Ministerstwo Zdrowia, Warszawa: marzec 2012, s. 8. 8

9 Jeśli chodzi o subiektywną ocenę dostępności opieki medycznej, według ogólnej oceny 62% pacjentów, jakość opieki nie zmieniła się w 2010 r., według 21% pogorszyła, według 5% poprawiła. Opinia nt. dostępności opieki lekarskiej w domu rozkłada się symetrycznie; po 34% respondentów uważało, że dostęp do tej formy opieki jest raczej trudny bądź raczej łatwy, zaś według 16% jest on bardzo łatwy, choć niemal tyle samo uważało, że jest bardzo trudny. Podobne stanowiska prezentowali respondenci odnośnie dostępu do opieki pielęgniarskiej w domu. Według opinii 95% pacjentów, na wizytę u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej trzeba było czekać nie dłużej niż tydzień. Według ponad 16% pacjentów, na wizytę u lekarza specjalisty oczekuje się 3-6 mies. 9 Kwestię dostępności świadczeń medycznych w Polsce analizują dwa opracowania przygotowane w latach w ramach współpracy Ministerstwa Zdrowia ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO): Social inequalities in health in Poland ( Społeczne nierówności w w zdrowiu w Polsce ) 10 oraz Analysis of health and socio-economic characteristics of district level populations in Poland ( Analiza oraz społeczno-ekonomiczne cechy ludności powiatów w Polsce ). 11 W ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Mechanizmu Finansowego EOG przygotowane zostały Programy Operacyjne: Ograniczanie społecznych nierówności w zdrowiu oraz Poprawa i lepsze dostosowanie ochrony zdrowia do trendów demograficzno-epidemiologicznych, uwzględniające m.in. kwestię lepszego dostosowania opieki zdrowotnej do potrzeb szybko rosnącej populacji osób przewlekle chorych i niesamodzielnych oraz osób starszych. Jakość świadczeń Jakość opieki zdrowotnej i bezpieczeństwo pacjenta gwarantują w Polsce (a) normy obligatoryjne, którymi są m.in. przepisy rejestracyjne, normy prawa budowlanego, wymagania techniczno-sanitarne dla prowadzenia określonych typów podmiotów leczniczych i praktyk medycznych, oraz (b) wymogi obligatoryjne dla świadczeniobiorców stawiane przez Ministra Zdrowia i płatnika dotyczące organizacji opieki, ilości i kwalifikacji personelu medycznego, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną. Jednostki udzielające świadczeń o wysokiej jakości mogą ubiegać się o uzyskanie akredytacji Ministra Zdrowia. Ponadto istnieją w Polsce wytyczne i standardy w niektórych dziedzinach, np. w zakresie opieki okołoporodowej, anestezjologii i intensywnej terapii, jak również inne wytyczne i standardy tworzone przez towarzystwa naukowe. Profilaktyka zdrowotna obejmuje : propagowanie zachowań prozdrowotnych, w szczególności poprzez zachęcanie do indywidualnej odpowiedzialności za własne zdrowie; wczesną, wielospecjalistyczną i kompleksową opiekę nad dzieckiem zagrożonym niepełnosprawnością lub niepełnosprawnym; profilaktyczne badania lekarskie w celu wczesnego rozpoznania chorób, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia oraz chorób nowotworowych, w tym w ramach Narodowego Programu Wyrównywania Dostępności do Profilaktyki i Leczenia Chorób 9 Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r. Health and health care in 2010, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, s Opracowanie to będzie wkrótce opublikowane. 11 Opracowanie jest wykorzystywane m.in. do przygotowania średniookresowych strategii uwzględniających tematykę zdrowotną 9

10 Układu Sercowo-Naczyniowego na lata POLKARD oraz Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych działania w ramach Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego prowadzenie badań profilaktycznych obejmujących kobiety w ciąży, w tym badań prenatalnych zalecanych w grupach ryzyka i u kobiet powyżej 35 roku życia oraz profilaktyki stomatologicznej; promocję zdrowia i profilaktykę, w tym profilaktykę stomatologiczną obejmującą dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia; profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dziećmi i młodzieżą w środowisku nauczania i wychowania; wykonywanie szczepień ochronnych; wykonywanie badań z zakresu medycyny sportowej obejmujących dzieci i młodzież do ukończenia 21. roku życia uprawiających sport amatorski oraz zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia. 12 badania bilansowe ; badania medycyny pracy; wzbogacanie żywności. Opieka geriatryczna. Działający od lipca 2007 przy Ministrze Zdrowia Zespół ekspertów ds. gerontologii przygotował projekt regulacji o nowoczesnych formach opieki zdrowotnej dla osób starszych oraz o standardach kompleksowej opieki geriatrycznej. W wyniku jego prac przygotowana została Całościowa Ocena Geriatryczna (COG) jako procedura medyczna. COG jest wielowymiarową i standaryzowaną oceną poziomu funkcji życiowych, niezbędną do planowania etapów leczenia i opieki. Pozwala porządkować diagnozowanie i kwalifikację do określonych procedur medycznych i świadczeń, tym samym umożliwia właściwe dostosowanie leczenia i opieki do stanu pacjenta w wieku podeszłym. Prowadzi do skuteczniejszego leczenia pacjentów: zmniejsza ich umieralność, eliminuje przyjmowanie niepotrzebnych leków, oraz eliminuje zbyteczne świadczenia (głównie liczbę hospitalizacji i przyjęć do stacjonarnych placówek opiekuńczych). Poprawia jakość życia osób starszych bez zwiększania kosztów opieki. Zespół ds. Gerontologii przygotował także Strategię rozwoju systemu opieki geriatrycznej i rozwiązań poprawiających jakość opieki nad osobami starszymi w systemie ochrony zdrowia. Proponuje ona m.in. rozwój edukacji gerontologicznej, stworzenie sieci klinik, oddziałów, poradni geriatrycznych oraz stanowisk konsultantów ds. geriatrii w jednostkach szpitalnych i opieki długoterminowej. Strategia sugeruje priorytetowe traktowanie geriatrii przez okres 10- letni w polityce zdrowotnej oraz preferencyjne kontrakty NFZ z placówkami geriatrycznymi, akredytowanymi w oparciu o standardy geriatryczne. Przygotowano też projekt standardu w opiece geriatrycznej, a także projekt aktu prawnego, regulujący kwestie zastosowania standardów postępowania w dziedzinie geriatrii w zakładach opieki zdrowotnej. W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki uruchamiany jest projekt pn. Wsparcie systemu kształcenia ustawicznego personelu medycznego w zakresie opieki geriatrycznej. 12 Ustawa o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008, Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), art. 27, pkt

11 Opieka długoterminowa, tj. specjalistyczna instytucjonalna opieka nad osobami przewlekle chorymi i niesamodzielnymi, realizowana jest w Polsce w ramach ochrony zdrowia oraz zabezpieczenia społecznego. Opieka długoterminowa w ochronie zdrowia kierowana jest do osób obłożnie i przewlekle chorych niewymagających hospitalizacji, u których występują istotne deficyty w samoopiece i którzy wymagają całodobowej, profesjonalnej, intensywnej opieki i pielęgnacji oraz kontynuacji leczenia. Celem opieki jest także przygotowanie chorego i jego rodziny do samoopieki i samopielęgnacji w warunkach domowych. Opieka długoterminowa obejmuje potrzeby medyczne oraz socjalne. W Polsce istnieją dwa rodzaje zakładów opieki długoterminowej, tj. trwającej powyżej 6 miesięcy: zakłady opiekuńczo-lecznicze oraz pielęgnacyjno-opiekuńcze. Opieka w ww. zakładach sprawowana jest przez zespół terapeutyczny, w skład którego wchodzi lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta, terapeuta zajęciowy, psycholog i pracownik socjalny. W przypadku złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego opiekę nad chorym w domu, istnieje szereg możliwości umieszczenia osoby starszej w placówkach opieki długoterminowej zorganizowanej w ramach opieki zdrowotnej lub systemu pomocy społecznej. Instytucjonalna specjalistyczna opieka długoterminowa zapewnia ciągłość diagnostyki, leczenia, rehabilitacji i edukacji zdrowotnej. W zależności od stanu zdrowia pacjenta udziela się świadczeń w warunkach stacjonarnych lub domowych. 13 W 2010 r. funkcjonowało łącznie 467 zakładów opieki długoterminowej, o 3% (14) więcej niż w 2009 r. oraz 67 hospicjów o 13,6% (8) więcej niż w 2009 r. Dysponowały one łącznie 26,1 tys. łóżek (8% więcej niż w 2009), objęły opieką stacjonarną 68,2 tys. osób (wzrost o 6,1% w por. z 2009 r.). Opieką domową objęto 4,4 tys. osób (podobnie jak w 2009 r.), głównie w hospicjach (2 tys. osób) oraz przez zespoły opieki domowej (2,2 tys. osób) funkcjonujące przy zakładach opieki długoterminowej. 79% pacjentów zakładów opieki długoterminowej stanowiły osoby w wieku powyżej 60 lat, 56% osoby 75 i więcej lat. 14 W 2009 r. usługi długoterminowej opieki pielęgnacyjnej objęły 5,1% ogółu wydatków na ochronę zdrowia. 15 Odpowiadając na rosnący popyt na usługi opiekuńcze, powołano nowy zawód - opiekuna medycznego. 16 We wrześniu 2007 r. rozpoczęto kształcenie w tym zawodzie (w efekcie do 2009 r. wykształcono 1600 opiekunów medycznych). Stanowią oni część medycznego personelu pomocniczego. Rozwój opieki długoterminowej ma w szczególności zmierzać do kompensowania utraconej sprawności. Przewidziano także działania mające na celu poprawę jakości i skuteczności opieki nad osobą starszą. Polskie priorytety zdrowotne zgodne są z przyjętymi przez Unię Europejską wieloletnimi programami zdrowotnymi oraz z celami Narodowego Programu 13 Warunki realizacji świadczeń określa rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. Nr 140, poz ze zm.). 14 Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r. Health and health care in 2010, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, s Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r. Health and health care in 2010, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, s Na wniosek ministra zdrowia zawód ten został wpisany do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. roku w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860). 11

12 Zdrowia na lata , przyjętego przez Radę Ministrów 15 maja 2007 r., oraz ze Strategią Rozwoju Ochrony Zdrowia na lata , przyjętą przez Radę Ministrów w 29 listopada 2006 roku. Działania planowane: Istniejący system opieki długoterminowej nie zaspakaja potrzeb wynikających z postępującego starzenia się społeczeństwa; niesamodzielność powstająca w następstwie chorób, urazów czy starości, staje się problemem społecznym. Obecnie w Polsce żyje ok. 800 tys. osób niesamodzielnych, a za 10 lat może ich być ponad 2 mln. Dlatego planuje się lepsze uwzględnienie potrzeb osób starszych w strategii polityki zdrowotnej. Zmierzać się będzie do: poprawy dostępu do świadczeń ochrony zdrowia na równych prawach dla wszystkich ludzi starszych; lepszej koordynacji opieki; zapewnienia kompleksowości opieki poprzez lepszą integrację świadczeń odpowiadających na specyficzne potrzeby zdrowotne, pielęgnacyjne, opiekuńcze i rehabilitacyjne pacjentów geriatrycznych, przewlekle, terminalnie chorych i niepełnosprawnych; zapewnienia odpowiedniej jakości opieki poprzez zastosowanie wypracowanych standardów w geriatrii, opiece długoterminowej, opiece paliatywnej i rehabilitacji oraz do poprawy finansowania opieki zdrowotnej dla osób w podeszłym wieku. Priorytety szczegółowe to: 1. Opieka geriatryczna. Po wdrożeniu Całościowej Oceny Geriatrycznej najważniejszą kwestią pozostaje wdrożenie standardów postępowania w opiece geriatrycznej. W Ministerstwie Zdrowia finalizowane są prace nad przygotowywaniem projektu odpowiedniego rozporządzenia. Działający przy Ministrze Zdrowia Zespół ds. Gerontologii, monitoruje realizację rekomendacji strategii rozwoju systemu opieki geriatrycznej i rozwiązań poprawiających jakość opieki nad osobami starszymi w systemie ochrony zdrowia. Ponadto, Zespół ocenia, opiniuje i programuje całokształt działań na rzecz poprawy opieki nad pacjentami geriatrycznymi. 2. Opieka długoterminowa. W Ministerstwie Zdrowia prowadzone są intensywne prace systemowe zmierzające do poprawy funkcjonowania opieki długoterminowej w Polsce. W sierpniu 2011 r. Minister Zdrowia powołał Zespół do spraw opieki długoterminowej, który do końca I kw przygotować ma projekt Narodowego Programu Opieki Długoterminowej. Określi on m.in., zasady dostępności świadczeń i sposób koordynacji opieki nad pacjentem przewlekle chorym. W Ministerstwie Zdrowia prowadzone są także prace nad opracowaniem standardów opieki długoterminowej (rehabilitacji, pielęgnowania i leczenia); oraz organizacji struktur opieki długoterminowej, oraz nad poprawą finansowania tej opieki. 3. Opieka nad osobami niesamodzielnymi. Zasadnicza poprawa dostępności świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych uzależniona jest od wprowadzenia ubezpieczenia pielęgnacyjno-opiekuńczego. W Senacie prowadzone są prace nad założeniami do ustawy o niesamodzielności, kompleksowo ujmującej pomoc osobom niesamodzielnym. Przewidują one możliwość powołania państwowego Funduszu Zabezpieczenia Opiekuńczego. W pracach tych biorą udział przedstawiciele Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministra Zdrowia. 12

13 Opieka długoterminowa w ramach systemu pomocy społecznej obejmuje 17 : Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania osoby; Dzienne usługi świadczone w ośrodkach wsparcia; Całodobowe usługi świadczone w rodzinnych domach pomocy; Całodobowe usługi świadczone w domach pomocy społecznej; Całodobowe usługi świadczone w placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku prowadzonym w ramach działalności gospodarczej lub statutowej Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, przysługują osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności wymaga pomocy innych osób. Mogą być przyznane także osobie w rodzinie, jeśli rodzina nie jest w stanie zapewnić koniecznej pomocy. Pomocy udzielają gminne ośrodki pomocy społecznej. Usługi te mogą być świadczone bezpłatnie lub za częściową odpłatnością, w zależności od dochodów danej osoby lub jej trudnej sytuacji życiowej. Zasady odpłatności regulują gminy. Usługi opiekuńcze obejmują: zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych (sprzątanie, pranie, zakupy, sporządzanie posiłków), opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację, zapewnianie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są usługami dostosowanymi do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, które są świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Rodzinny dom pomocy stanowi specjalną formę usług opiekuńczych i bytowych świadczonych przez osobę w jej miejscu zamieszkania (w ramach działalności gospodarczej) lub przez organizacje pożytku publicznego dla nie mniej niż 3 i nie więcej niż 8 osób starszych lub niepełnosprawnych, wymagających takiego wsparcia. Umieszczenie w domu pomocy następuje na wniosek lub za zgodą osoby zainteresowanej lub jej opiekuna prawnego. Ośrodek wsparcia jest to dzienna forma pomocy instytucjonalnej, w ramach której świadczone są różne usługi dostosowane do specyficznych potrzeb osób korzystających z tej formy pomocy, w tym usługi żywieniowe. Przy ośrodkach wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu. Ośrodki te wspierają rodzinę w sprawowaniu funkcji opiekuńczych nad niepełnosprawnymi członkami rodzin, zapobiegając umieszczaniu ich w placówkach opieki stałej. Wspiera także osoby samotne zapobiegając ich wykluczeniu z życia społecznego. Ośrodki takie prowadzą gminy lub powiaty. W 2010 r. funkcjonowało 1530 ośrodków wsparcia; z ich usług skorzystało ponad 130 tys. osób. 18 Ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy świadczą usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi (osoby psychicznie chore, w tym autyzm i choroba Alzheimera, i osoby upośledzone umysłowo). Kilka domów tego typu w Polsce świadczy usługi dzienne dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera. Tworzenie i finansowanie takich jednostek jest zadaniem zleconym gmin i powiatów. 17 Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009, Nr 175, poz z późn. zm.). 18 Sprawozdania MPiPS-03 za okres styczeń grudzień 2010 r. 13

14 Domy Pomocy Społecznej są placówkami całodobowego stałego pobytu zapewniająca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne według standardów określonych dla danego typu domu. Osoby wymagające takiej opieki kierowane są do odpowiedniego typu domu pomocy społecznej przez gminy, które partycypują w kosztach ich utrzymania. Domy umożliwiają i organizują mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych oraz pokrywają opłaty za takie usługi w zakresie przewidzianym w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Domy prowadzone są przez jednostki samorządu terytorialnego a także przez Kościół katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe, organizacje społeczne, fundacje, stowarzyszenia, osoby fizyczne i inne osoby prawne. Na koniec 2010 roku w Polsce funkcjonowały 792 domy, w których przebywało mieszkańców. Prowadzone w ramach działalności gospodarczej lub statutowej placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Placówki takie świadczą usługi opiekuńcze na zasadach rynkowych. Nie są one instytucjami pomocy społecznej. Pobyt w nich nie jest świadczeniem z pomocy społecznej; pomoc społeczna nie współfinansuje pobytu osób w tych placówkach. Ustawa o pomocy społecznej określa m.in. standardy prowadzania tego typu działalności. Prowadzenie tego typu placówek wymaga zezwolenia wojewody. Takie rozwiązania pozwolą na zapewnienie odpowiedniego poziomu usług oraz ochrony praw osób w nich przebywających. Wojewoda ma prawo kontrolowania przestrzegania warunków zezwolenia. Finansowa stabilność systemu świadczeń Narodowy Rachunek Zdrowia Polski (National Health Account NHA) prowadzony zgodnie z Systemem Rachunków Ochrony Zdrowia (System of Health Accounts SHA) OECD wskazuje, że w 2010 r. wydatki ogółem na ochronę zdrowia wynosiły blisko 99 mld zł., tj., 7,4% PKB, zaś wraz z wydatkami powiązanymi z ochroną zdrowia 137,1 mld zł, tj. 10,2% PKB. 70% stanowią wydatki publiczne, 30% prywatne. W latach wydatki bieżące i inwestycyjne na ochronę zdrowia systematycznie rosły. Ogółem na ochronę zdrowia wydano w 2009 r. o 88% więcej niż w 2003 r. Wydatki na świadczenia medyczne związane ze starzeniem się społeczeństwa, szczególnie na ochronę zdrowia osób starszych nie są ujmowane odrębnie w NHA. Osoby te korzystają, tak jak wszyscy uprawnieni, z usług leczniczych, produktów medycznych dla pacjentów ambulatoryjnych, usług rehabilitacyjnych, z długoterminowej opieki pielęgnacyjnej oraz z profilaktyki medycznej. Jednak w grupach usług, z których szczególnie korzystają osoby starsze, wydatki w latach również systematycznie rosły. W przypadku długoterminowej opieki pielęgnacyjnej, z 2,5 mld. zł. w 2003 r. do 5 mld. w 2009 r., zaś w przypadku usług rehabilitacyjnych - z 0,9 mld. w 2003 do 3 mld. w 2009 r. 19 Jeśli chodzi o strukturę wydatków publicznych na ochronę zdrowia w 2010 r., 84% finansował Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), 10% budżet państwa, zaś 6% jednostki samorządu terytorialnego. W 2010 wydatki budżetu państwa na ochronę zdrowia wyniosły ok. 6,9 mld. zł., tj. 2,3% wydatków, zaś samorządy - ok. 4 mld. zł, tj. 2,2% ogółu ich wydatków. Wydatki budżetu państwa kierowane były m.in. na ratownictwo medyczne (30,6%), składki na ubezpieczenia zdrowotne osób nie objętych obowiązkiem ubezpieczeniowym (22,7%), programy polityki zdrowotnej (11,7%) i funkcjonowanie szpitali 19 Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r. Health and health care in 2010, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, s

15 (8,4%). 20 Ponadto wydatki z budżetu państwa kierowane były również na finansowanie staży i szkoleń specjalistycznych lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych. Głównym płatnikiem w systemie ochrony zdrowia jest NFZ. Samofinansowanie jest jedną z zasad funkcjonowania NFZ. Zapewnia ona stabilność finansową funkcjonowania systemu, gdyż NFZ może kontraktować usługi medyczne i refundować leki tylko w granicach posiadanych środków. Istnieją również mechanizmy reglamentowania świadczeń, np. kolejki oczekujących na procedury i usługi specjalistyczne, pełnienie przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej funkcji gatekeepera decydującego o dostępie do świadczeń specjalistycznych, czy kontrolowanie przez NFZ zasadności wykonanych świadczeń umożliwiające odmowę pokrycia rachunków w przypadkach stwierdzenia nieprawidłowości. 21 Świadczone w ramach systemu pomocy społecznej usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze są finansowane z budżetów gmin. Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi są finansowane z budżetu państwa. W 2010 r. wydatki na usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi wyniosły ponad 378 mln zł. 22 Domy pomocy społecznej prowadzone przez gminy są finansowane z ich budżetów; domy prowadzone przez powiat lub na jego zlecenie są dofinansowane z budżetu państwa, domy regionalne mogą być finansowane jako zadanie własne lub dofinansowywane z budżetu państwa. W odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej osób skierowanych do nich po 1 stycznia 2004 roku partycypują gminy. Natomiast pobyt mieszkańców skierowanych do domów pomocy społecznej przed 1 stycznia 2004 r. dofinansowywany jest z budżetu państwa. W 2010 r. wydatki gmin z tytułu odpłatności za pobyt osób w domach pomocy społecznej wyniosły ponad 526 mln zł. 23 W tym samym roku z budżetu państwa na utrzymanie domów pomocy społecznej (dofinansowanie do odpłatności za pobyt mieszkańców oraz dotacje na realizację planów naprawczych podnoszących standard) wydatkowano ponad 1 mld zł. 20 Zdrowie i ochrona zdrowia w 2010 r. Health and health care in 2010, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, s Organizacja i zasady funkcjonowania powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, Ministerstwo Zdrowia, Warszawa: marzec 2012, s. 5-6, 8, 9, Sprawozdania MPiPS-03 za okres styczeń grudzień 2010 r. 23 Sprawozdania MPiPS-03 za okres styczeń grudzień 2010 r. 15

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT ANALIZ EKONOM ICZNYCH I PROGNOZ ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa, tel. +48 22 661-1210, faks +48 22 661-1243 www.mpips.gov.pl; E-Mail: jerzy.ciechanski@mpips.gov.pl

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH. mgr Konopa Monika

ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH. mgr Konopa Monika ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH mgr Konopa Monika STATYSTYKA Polska należy do krajów o średnim poziomie starości demograficznej. U progu 1999 roku odsetek ludzi

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Placówki opieki długoterminowej ważne ogniwo w epidemiologii zakażeń szpitalnych Szpital Powiatowy w Wołominie, Joanna Wejda, Małgorzata Purchała Rodzaje placówek I. Podmioty prowadzące działalność leczniczą

Bardziej szczegółowo

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia.

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia. PROJECT - TRAINING FOR HOMECARE WORKERS IN THE FRAME OF LOCAL HEALTH CARE INITIATIVES PILOT TRAINING IN INOWROCŁAW, POLAND 22-23.02.2014 DEFINICJE W Polsce w ramach świadczeń poza szpitalnych wyróżniamy

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE Polski system gwarantuje obywatelom kraju dostęp do opieki długoterminowej w ramach ochrony zdrowia oraz pomocy społecznej. Z opieki tej mogą korzystać osoby przewlekle i

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej.

Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej. Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej Joanna Nyczak Projekt korzysta z dofinansowania pochodzącego z Islandii, Liechtensteinu

Bardziej szczegółowo

Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce. Konferencja podsumowująca projekt

Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce. Konferencja podsumowująca projekt Projekt: Formalne i nieformalne instytucje opieki w Polsce. Etap pierwszy prac Diagnoza i analiza funkcjonowania formalnych i nieformalnych instytucji opieki w Polsce Konferencja podsumowująca projekt

Bardziej szczegółowo

Rola domu pomocy społecznej w pomocy środowiskowej ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych i zaburzonych psychicznie PROWADZENIE SEMINARIUM

Rola domu pomocy społecznej w pomocy środowiskowej ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych i zaburzonych psychicznie PROWADZENIE SEMINARIUM Rola domu pomocy społecznej w pomocy środowiskowej ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych i zaburzonych psychicznie PROWADZENIE SEMINARIUM Zuzanna GRABUSIŃSKA 2 1 Usługi świadczone w ramach pomocy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Warszawa, 26 marca 2014 r. Grupa posłów: Projekt USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Art. 1. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013

Bardziej szczegółowo

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE)

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ART. 17 ust. 1 1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW

CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW Seniorzy w Polsce Przeciętne dalsze trwanie życia osób w wieku 60 lat: mężczyźni 17,7 lat, kobiety 22,9 lat. Liczba ludności

Bardziej szczegółowo

Urzędy Miast i Gmin -wszystkie-

Urzędy Miast i Gmin -wszystkie- WARMIŃSKO- MAZURSKI URZĄD WOJEWÓDZKI w Olsztynie 10-575 OLSZTYN Al. Mar. J. Piłsudskiego PS.I.946.11.7.2015 Olsztyn, 10 marca 2015 roku Urzędy Miast i Gmin -wszystkie- W nawiązaniu do decyzji Wojewody

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE

ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE ZABEZPIECZE NIA SPOŁECZNE Ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej ( Dz. U. Z 2007 r. nr 65, poz. 437 z pózn. zm.) określa zadania i kompetencje właściwych ministrów, m.in.

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi Mgr Rafał Bakalarczyk w jakich sytuacjach seniorzy mogą wymagać pomocy społecznej i innych form wsparcia? Jak wygląda sytuacja socjalna,

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane przez gminy

Zadania realizowane przez gminy Zadania realizowane przez gminy Zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym : opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Standardy Grupy ds. Zdrowia Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Cel główny Cel główny: optymalny stan zdrowia osób bezdomnych (świadczeniobiorców) utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Autor (źródło): Danuta Orzołek poniedziałek, 04 lutego 2008 12:29 - Poprawiony poniedziałek, 04 lutego 2008 13:31

Autor (źródło): Danuta Orzołek poniedziałek, 04 lutego 2008 12:29 - Poprawiony poniedziałek, 04 lutego 2008 13:31 Pomoc społeczna przewiduje następujące świadczenia pieniężne: 1. praca socjalna, 2. sprawienie pogrzebu, 3. interwencja kryzysowa, 4. schronienie, 5. posiłek, 6. niezbędne ubranie, 7. usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r.

Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r. Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r. Fundusze europejskie mogą wesprzeć rozwój wysokiej jakości rodzinnych i środowiskowych form

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Historia systemu opieki zdrowotnej dla rolników w Polsce nie jest zbyt długa. W okresie powojennym polityka państwa polskiego zakładała przejściowy charakter

Bardziej szczegółowo

U z a s a d n i e n i e

U z a s a d n i e n i e U z a s a d n i e n i e Projekt nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001,

Bardziej szczegółowo

Informacje na temat Domów Pomocy Społecznej w województwie zachodniopomorskim 2015 r.

Informacje na temat Domów Pomocy Społecznej w województwie zachodniopomorskim 2015 r. Oddział do Spraw Nadzoru i Kontroli w Pomocy Społecznej Wydział Spraw Społecznych Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie Informacje na temat Domów Pomocy Społecznej w województwie zachodniopomorskim

Bardziej szczegółowo

Świadczenia opiekuńcze

Świadczenia opiekuńcze Świadczenia opiekuńcze ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r.

Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. Uchwała Nr 458/XLV/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 14 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w Ostrołęce Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne. specjalny zasiłek opiekuńczy;

Świadczenia rodzinne. specjalny zasiłek opiekuńczy; Świadczenia rodzinne Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘPNIE I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, zwane dalej Centrum działa na podstawie : 1) ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r.

UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r. UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r. w sprawie: szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2012 rok WPROWADZENIE System rachunków zdrowia 1 jest międzynarodowym narzędziem

Bardziej szczegółowo

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE:

W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: W RAMACH DZIAŁANIA RPO POMOC BĘDZIE PRZYZNAWANA NA OPERACJE W ZAKRESIE: 1. REGIONALNY RYNEK PRACY Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Systemowe działania na rzecz osób starszych. Współpraca z samorządem terytorialnym SOCJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO

Systemowe działania na rzecz osób starszych. Współpraca z samorządem terytorialnym SOCJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Systemowe działania na rzecz osób starszych. Współpraca z samorządem terytorialnym FEDERACJA ORGANIZACJI SOCJALNYCH WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO FOSA Federacja FOSa Związek stowarzyszeń działających

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014 Marcin Wojnar Warszawa, 06.03.2015 Katedra i Klinika Psychiatryczna Warszawski Uniwersytet Medyczny ul. Nowowiejska 27, 00-665 Warszawa tel: 22 825 1236, fax: 22 825 1315 email: marcin.wojnar@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z wykonania planu finansowego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sernikach za 2012 rok.

SPRAWOZDANIE z wykonania planu finansowego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sernikach za 2012 rok. Załącznik Nr.2 do Zarządzenia Nr.FN/5/2013 Wójta Gminy Serniki z dnia 26 marca 2013r. SPRAWOZDANIE z wykonania planu finansowego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sernikach za 2012 rok. Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa :

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Zasiłek okresowy gwarantowany - przysługuje osobom, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a wychowują samotnie przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Wydział Zdrowia I Polityki Społecznej Starostwa Powiatowego w Kłodzku Kłodzko

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku I. Postanowienia ogólne 1 1. Regulamin organizacyjny Stowarzyszenia Promyk siedzibą w Giżycku, zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 2 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy:

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy: Ośrodek Pomocy Społecznej w Łambinowicach realizuje zadania wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej, która weszła w życie od 1 maja 2004r. Do podstawowych zadań pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

PLAN FINANSOWY NA 2015 ROK (zatwierdzony uchwałą Nr IV/1/15 Rady Miejskiej Grudziądza z dnia 28 stycznia 2015 r.)

PLAN FINANSOWY NA 2015 ROK (zatwierdzony uchwałą Nr IV/1/15 Rady Miejskiej Grudziądza z dnia 28 stycznia 2015 r.) PLAN FINANSOWY NA 2015 ROK (zatwierdzony uchwałą Nr IV/1/15 Rady Miejskiej Grudziądza z dnia 28 stycznia 2015 r.) DOCHODY Dochody własne gminy 852 85202 0970 Wpływy z różnych dochodów 13.000,00 (zwrot

Bardziej szczegółowo

Instytucjonalna piecza zastępcza to system pieczy zastępczej sprawowany w formie całodobowych placówek opiekuńczo wychowawczych.

Instytucjonalna piecza zastępcza to system pieczy zastępczej sprawowany w formie całodobowych placówek opiekuńczo wychowawczych. Załącznik. Nr 1 do Sprawozdania z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej za rok 2013 Realizacja zapisów uchwały Rady Miasta Krakowa Nr LXXXIII/1267/13 z dnia 25 września 2013r. w sprawie przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach:

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach: Świadczenia pieniężne: Zasiłek stały Zasiłek okresowy Zasiłek celowy Specjalny zasiłek celowy Zasiłek celowy na

Bardziej szczegółowo

STATUT ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ Na Wzgórzu w Głownie. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ Na Wzgórzu w Głownie. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ Na Wzgórzu w Głownie Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Zakład Opieki Zdrowotnej Na Wzgórzu, zwany dalej zakładem jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel...

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel... WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy Dane wnioskodawcy /imię i nazwisko oraz data urodzenia/ zam. tel... Dane opiekuna prawnego (w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej)

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ. Pan Jan Vincent - Rostowski Minister Finansów Warszawa. RPO-661580- V/l O/AB

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ. Pan Jan Vincent - Rostowski Minister Finansów Warszawa. RPO-661580- V/l O/AB RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-661580- V/l O/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jan Vincent - Rostowski Minister

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014 Warszawa, 15.02.2015 r. Dr Grażyna Brzuszkiwicz-Kuźmicka Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego Wydział Rehabilitacji Ul. Marymoncka 34 00-968 Warszawa Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku. w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach

Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku. w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach UCHWAŁA Nr VIII/36/07 Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach Działając na podstawie art.l 10 ust.9

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Dz.U.2005.189.1598 2006.08.09 zm. Dz.U.2006.134.943 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z dnia 30 września

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY Urząd Gminy Wilczęta na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie. Rozdział I. Postanowienia ogólne Tekst jednolity STATUT Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mrągowie Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mrągowie zwany dalej Ośrodkiem działa na podstawie: 1. Ustawy

Bardziej szczegółowo

i kosmetyki, ubrania i obuwie, podręczniki, paliwo, usługi turystyczne, kulturalne, sportowe. W całej Polsce o Kartę Dużej Rodziny wystąpiło już

i kosmetyki, ubrania i obuwie, podręczniki, paliwo, usługi turystyczne, kulturalne, sportowe. W całej Polsce o Kartę Dużej Rodziny wystąpiło już UZASADNIENIE Polityka rodzinna jest jednym z fundamentów polityki społecznej prowadzonej przez państwo. Musi ona odpowiadać na współczesne wyzwania wynikające z przemian społecznych i demograficznych,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013

POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 Załącznik do Uchwały Nr XXXIV/167/2009 Rady Powiatu w Oławie z dnia 25 marca 2009 r. POWIATOWY PROGRAM NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2009 2013 OŁAWA, marzec 2009 rok Podstawa prawna: 1. art.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Załącznik nr 7 Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku

U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku U C H W A Ł A Nr XLI/283/10 Rady Gminy w Bogorii z dnia 25 lutego 2010 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Ośrodka Pomocy Społecznej w Bogorii. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, ustawy

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania 2. Podział zadań między administrację publiczną Pomoc społeczna i zasady jej udzielania Polski system pomocy społecznej Pomoc

Bardziej szczegółowo

S T A T U T POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘTRZYNIE

S T A T U T POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘTRZYNIE Załącznik do Uchwały Nr XIV/114/2012 Rady Powiatu w Kętrzynie z dnia 28 czerwca 2012 S T A T U T POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KĘTRZYNIE KĘTRZYN, 2012 R. ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Powiatowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Sprawozdania z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie za rok 2014

Załącznik Nr 1 do Sprawozdania z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie za rok 2014 Załącznik Nr 1 do Sprawozdania z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie za rok Realizacja uchwały Rady Miasta Krakowa Nr LXXXIII/1267/13 z dnia 25 września 2013 r. w sprawie przyjęcia

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczne usługi opiekuńcze

Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 roku w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

Bardziej szczegółowo

85195 Pozostała działalność plan wynosi 300,00 zł. Jest to zadanie zlecone 4010, 4110, 4120, 4210, 4300 wydatków nie poniesiono.

85195 Pozostała działalność plan wynosi 300,00 zł. Jest to zadanie zlecone 4010, 4110, 4120, 4210, 4300 wydatków nie poniesiono. Sprawozdanie z realizacji zadań przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ostrówku za I półrocze 2014 roku Dochody Dział 852 Pomoc Społeczna Plan 12.370,00 zł, wpływ środków 2.605,54 zł tj. 21,06 %. Z tego do

Bardziej szczegółowo

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia:

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia: (2003/034228) UCHWAŁA NR 178/XI/2003 RADY MIASTA RYBNIKA z dnia 10 września 2003 r. w sprawie: przyjęcia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Rybniku. Działając na podstawie : - art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h),

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE. Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Nr XXXVII/471/2006 Rady Powiatu w Gryfinie z dnia 28 czerwca 2006r. STATUT POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W GRYFINIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Powiatowe Centrum Pomocy

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej

Opieka pielęgniarska w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej Opieka pielęgniarska w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej Iwona Zaczyk Fundacja Watch Health Care zaczyk@korektorzdrowia.pl Kilka słów na początek Do kompetencji pielęgniarki Podstawowej Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIX/551//12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 17 grudnia 2012 roku

UCHWAŁA NR XXIX/551//12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 17 grudnia 2012 roku UCHWAŁA NR XXIX/551//12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 17 grudnia 2012 roku w sprawie nadania statutu Zakładowi Opiekuńczo Leczniczemu w Poznaniu. Na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów

Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów STYCZEŃ 2015 Niepełnosprawny dwudziestolatek mieszka z niepracującą mamą. Na jakie wsparcie mogą liczyć? 1200 zł 2700 zł 709 zł 456 zł 438 zł 153 zł świadczenie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVII/461/2013 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr XLVII/461/2013 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr XLVII/461/2013 w sprawie: określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku w sprawie uchwalenia programu polityki zdrowotnej pn. Zwiększenie dostępności do świadczeń kardiologicznych osobom powyżej 50 roku

Bardziej szczegółowo

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej

w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Uchwała Nr Rady Powiatu Ełckiego z dnia Projekt w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej Na podstawie art. 12 ust. 8 lit. i) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014 dr n. med. Krzysztof Wasiak Warszawa, 14.02.2015 r. Szpital im. Prof. M. Weissa Mazowieckiego Centrum Rehabilitacji STOCER Sp. z o.o. ul. Wierzejewskiego 12 05 510 Konstancin - Jeziorna ( 22 ) 711 90 15

Bardziej szczegółowo

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały:

W szpitalach psychiatrycznych organizuje się całodobowe oddziały wyspecjalizowane, takie jak oddziały: Oddzialy psychiatryczne szpitalne - Opieka całodobowa Opieka całodobowa Psychiatryczne oddziały szpitalne Psychiatryczne leczenie szpitalne powinno być stosowane tylko w przypadkach ciężkich zaburzeń psychicznych

Bardziej szczegółowo

Dz. U. nr 3/2000 Poz 44

Dz. U. nr 3/2000 Poz 44 Dz. U. nr 3/2000 Poz 44 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 grudnia 1999 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego oraz udziału

Bardziej szczegółowo

Debata Społeczna Bezpieczny senior 12 grudnia 2013

Debata Społeczna Bezpieczny senior 12 grudnia 2013 Burmistrz Morąga Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Debata Społeczna Bezpieczny senior 12 grudnia 2013 Organizatorzy Burmistrz Morąga i Komendant Komisariatu Policji w Morągu DANE STATYSTYCZNE LICZBA OSÓB

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r.

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia Wrocławskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych pod nazwą Bez barier na lata 2012-2014 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński Ocena zasobów pomocy społecznej Autorzy: Jakub Brzeziński SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i wsparcia 4 3.1 GMINA - ZADANIA

Bardziej szczegółowo

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH ZAŁĄCZNIK DO UCHWAŁY NR XIII/103/08 RADY POWIATU SIEMIATYCKIEGO Z DNIA 27 marca 2008 r. STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH 1 Statut Centrum Pomocy Rodzinie w Siemiatyczach, zwany dalej Statutem,

Bardziej szczegółowo

Kursy dla pielęgniarek i położnych

Kursy dla pielęgniarek i położnych Kursy dla pielęgniarek i położnych Rodzaj kursu Nazwa kursu Czas trwania Cena Pielęgniarstwo geriatryczne 305 godzin, w tym: zajęcia teoretyczne 180 godzin zajęcia praktyczne 125 godzin 1 250 zł Kursy

Bardziej szczegółowo

System Ubezpieczeń Społecznych- wprowadzenie

System Ubezpieczeń Społecznych- wprowadzenie System Ubezpieczeń Społecznych- wprowadzenie ORGANIZACJA POLSKIEGO SYSTEMU ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. nr 65, poz. 437

Bardziej szczegółowo

Częstochowski program działań na rzecz seniorów na lata 2014-2020 "Częstochowa-Seniorom"

Częstochowski program działań na rzecz seniorów na lata 2014-2020 Częstochowa-Seniorom Misja Poprawa jakości życia osób w wieku 60+ poprzez zaspokojenie ich potrzeb i oczekiwań, zwiększenie aktywności, wzmocnienie integracji międzypokoleniowej oraz kształtowanie w społeczeństwie pozytywnego

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty:

Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty: Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty: Grupa pierwsza postulaty związane z obecnie funkcjonującym systemem, w tym postulaty, których realizacja wymaga korekty systemu konieczna

Bardziej szczegółowo

Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne

Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne Działając na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W WOLI ZACHARIASZOWSKIEJ

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W WOLI ZACHARIASZOWSKIEJ ZAŁĄCZNIK NR 1 DO UCHWAŁY Nr XXI/49/04 RADY GMINY ZIELONKI Z DNIA 26 LISTOPADA 2004 ROKU STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W WOLI ZACHARIASZOWSKIEJ ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Środowiskowy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN udzielania świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej

REGULAMIN udzielania świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej REGULAMIN udzielania świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej 1. [Postanowienia wstępne] 1. Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, zwany dalej Zakładem, jest jednostką organizacyjną,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Miejskie Centrum Świadczeń w Opolu Adres: ul. Ozimska 19 45-057 Opole www.mcs.opole.pl Załącznik nr 17 WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r

Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r Ocena zasobów pomocy społecznej w Gminie Pilica 2014 r Autorzy: Elżbieta Szymusik SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/716/2000 Rady Miasta Szczecina z dnia 25 września 2000 r. zmieniająca uchwałę w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.9 lit. h

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Małgorzata Szrajda. Anna Łukasiewicz. www.rb.infor.pl

Spis treści. Małgorzata Szrajda. Anna Łukasiewicz. www.rb.infor.pl Spis treści 1. Dochód w ustawie o pomocy społecznej... 11 1.1. Definicja dochodu... 12 1.2. Odliczenie alimentów... 13 1.3. Świadczenia dla bezrobotnych na podjęcie działalności gospodarczej... 14 1.4.

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Marta Cichowicz

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Marta Cichowicz Ocena zasobów pomocy społecznej Autorzy: Marta Cichowicz SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i wsparcia 4 3.1 GMINA - ZADANIA

Bardziej szczegółowo

S T A T U T MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W CIECHOCINKU

S T A T U T MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W CIECHOCINKU Załącznik do uchwały Nr XVI/170/04 Rady Miejskiej Ciechocinka z dnia 7 czerwca 2004 r. S T A T U T MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W CIECHOCINKU ROZDZIAŁ 1. Postanowienia ogólne 1 Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA:

INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA: INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA: ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO W NOWYM OKRESIE ŚWIADCZENIOWYM OD 1 października 2013 r. DO 30 września 2014 r. ORAZ ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH

Bardziej szczegółowo