Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dzieci odkrywajà i badajà przyrod"

Transkrypt

1 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

2 DROGA DO MOJEGO PRZEDSZKOLA Grupa wiekowa: 5 6-latki. Cele Dziecko: zdobywa orientacj w terenie, wymienia narzàdy zmys ów (oko, ucho, nos, r ka), wykorzystuje zmys y (np. s uch, w ch, dotyk) do obserwacji Êrodowiska. Metody: pokaz, obserwacja, w asne doêwiadczenia, dzia alnoêç plastyczna, elementy pedagogiki zabawy. Materia y: ilustracje przedstawiajàce kilka scen, przedmiotów, jakie dzieci spotykajà najcz - Êciej w drodze do przedszkola, ma e kartki papieru, d uga kartka papieru wyci ta z papieru szarego, symbole przedstawiajàce narzàdy zmys ów (oko, ucho, r ka, nos) na czterech du ych arkuszach papieru i wi ksza iloêç na ma ych kartkach, pocztówki, zdj cia swojej miejscowoêci. Przebieg zaj ç I Cz Êç wst pna 1. Maszerujà dzieci drogà zabawa z piosenkà inscenizowana ruchem. 2. Moje miasto rozmowa na podstawie przyniesionych pocztówek, zdj ç miasta lub osiedli, w których dzieci mieszkajà. 3. Komentujà to co widzà, zadajà pytania dotyczàce niektórych miejsc. II Cz Êç g ówna 1. Droga z domu do przedszkola. Nauczycielka rozk ada ilustracje ró nych przedmiotów, rzeczy, które dzieci mogà spotkaç w drodze do przedszkola, np. budynki (bloki, domy, sklepy, dworzec PKP, PKS), ulice, samochody, drzewa, zwierz ta, p ot itp. Po kilku minutach zach ca do rozmowy: Przypomnijcie sobie tras, jakà ka de z was przebywa z domu do przedszkola. 2. Co widzimy, s yszymy, czujemy? Jaki znaczek mo emy wymyêliç, aby oznaczaç rzeczy, które: - widzimy (oko), - czujemy (nos), - których dotykamy (r ka). Nauczycielka prezentuje rysunki oka, r ki, nosa. 3. Zabawa metodà pedagogiki zabawy Gimnastyka. Gimnastyka dobra sprawa, dla nas wszystkich to zabawa. R ce w gór, w przód i w bok, sk on do przodu, w gór skok. G owa, ramiona, kolana, pi ty kolana, pi ty, kolana, pi ty. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.1

3 G owa, ramiona, kolana, pi ty oczy, usta, uszy, nos. G owa, ramiona, kolana, pi ty kolana, pi ty, kolana, pi ty. G owa, ramiona, kolana, pi ty oczy, usta, uszy, nos. 4. U o enie wspólnej drogi do przedszkola z wykorzystaniem ilustracji. Oznakowanie symbolami przedstawiajàcymi narzàdy zmys ów. Teraz wspólnie u o ymy drog do przedszkola, np. Marysi. Ka dà ilustracj znaczymy odpowiednim symbolem narzàdu zmys u, mo e to byç: nos, oko, r ka, ucho. Musimy si zastanowiç i pomyêleç, czy rzeczy, przedmioty, które Marysia spotyka po drodze przede wszystkim widzi, czy s yszy, czuje, czy dotyka. Praca z ca à grupà. 5. Praca indywidualna. Na stolikach stojà pojemniki ze znakami narzàdów zmys u (ucho, oko, r ka, nos). Ka de dziecko na mniejszych kartkach papieru ma za zadanie narysowaç kilka scen widywanych na swojej drodze do przedszkola. Na ka dej ilustracji, zgodnie z ustalonym kodem, umieszczajà znak oznaczajàcy zmys pobudzony w przedstawionej sytuacji. Niektóre sceny mogà pobudzaç ró ne zmys y (np. samochód oko, ucho, nos itp.). 6. Wypowiedzi dzieci na temat w asnych prac. Ka de z nich przykleja swojà drog na d u szych paskach papieru. III Zakoƒczenie Prezentacja prac w Kàciku dla rodziców pod tytu em Droga do mojego przedszkola. Ewa Fura Oddzia Przedszkolny w Szkole Podstawowej nr 2 Ruciane - Nida 4.2 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

4 UZDRAWIAMY DRZEWA Cele Dziecko: prowadzi obserwacje drzew wokó szko y, wykonuje rysunki drzew, wymienia przyczyny niszczenia drzew (choroby, owady, wiatr, piorun, wandalizm, zanieczyszczenie), stara si zrozumieç przyczyny pogarszania si stanu drzew w najbli szej okolicy, ma ÊwiadomoÊç, e ludzie sà cz Êciowo odpowiedzialni za degradacj niektórych gatunków drzew, próbuje opracowaç propozycje polepszenia stanu zdrowotnego drzew w swojej okolicy. Metody: rozmowa, obserwacja bezpoêrednia, zaj cia praktyczne. Materia y: kartki bloku rysunkowego, kredki, o ówki. Przebieg zaj ç 1. Prosimy dzieci, eby pokaza y, jak zachowujà si, gdy sà chore. 2. Przypominamy dzieciom, e drzewa tak e yjà i mogà równie chorowaç. Po czym poznamy takie drzewa? 3. Zaj cia w terenie. Udajemy si na krótki spacer wokó przedszkola (szko y) i prosimy dzieci, aby wskaza y drzewa, które ich zdaniem, sà chore, a nast pnie je narysowa y. 4. W klasie (na Êcianie) wywieszamy rysunki wykonane przez dzieci. 5. Pytamy dzieci, dlaczego ich zdaniem drzewa, które zobaczy y, sà chore. Co mog o zniszczyç drzewa? (choroby, owady, wiatr, piorun, wandalizm, zanieczyszczenia). Co mo na zrobiç, aby chroniç drzewa przed dalszym chorowaniem? Czy mo emy powstrzymaç owady przed atakowaniem pnia i liêci? Czy mo emy zadbaç, aby mniej by o wandalizmu i zanieczyszczeƒ? Jak to zrobiç? 6. Prosimy dzieci o przepisanie odpowiedniej kuracji w celu utrzymania drzew w zdrowiu. Recepty, w formie propozycji, co nale y wykonaç, sà nast pnie zapisane lub narysowane na rysunku ich drzewa. 7. Proponujemy dzieciom, aby zawiesi y rysunki drzew w ró nych miejscach w swojej okolicy. Umieszczajàc je, na przyk ad w samochodzie mogà s u yç jako przypomnienie, e lepiej jest chodziç pieszo, jeêdziç rowerem lub autobusem, gdy jest to tylko mo liwe. 8. Mo emy zach ciç dzieci do napisania petycji do w adz miasta (gminy) w celu poprawienia komunikacji publicznej i zbudowania Êcie ek rowerowych. 9. Warto tak e zorganizowaç dla innych dzieci, rodziców i pracowników szko y spotkanie, np. z pracownikiem wydzia u (referatu) ochrony Êrodowiska na temat: Jak opiekowaç si roêlinami wokó nas? Bibliografia Learnig for Sustainable Future, Teachers Centre: Classroom & Online Activities, Thematic Activities: Air, Sick Trees, Alicja Szarzyƒska, Zdzis aw Stan Nitak Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.3

5 4.4 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

6 LAS ZAPRASZA DZIECI SERDECZNIE I PROSI... Cel Dziecko: rysuje sposoby w aêciwego zachowania si w lesie. Metody: pogadanka, çwiczenia z obrazkami. Materia y: arkusze z obrazkami przedstawiajàcymi zasady zachowania si w lesie, du y arkusz papieru, blok rysunkowy, klej, przybory do pisania, kredki. Przebieg zaj ç Zaproponowane zaj cia warto potraktowaç jako wst p do zaj ç odbywajàcych si w lesie (na trasie leênych Êcie ek dydaktyczno-przyrodniczych). Na poczàtku zaj ç przeprowadzamy krótkà pogadank, której celem jest uêwiadomienie dzieciom, e w lesie, podobnie jak w domu, przedszkolu, szkole, kinie, obowiàzujà zasady w aêciwego zachowania si. W lesie rosnà ró ne gatunki roêlin, yjà zwierz ta (niektóre z nich podlegajà ochronie gatunkowej z uwagi na zagro enie wygini ciem), dla niektórych las jest jedynym schronieniem (domem). Z tego te wzgl du, przebywajàc w lesie, powinniêmy zachowaç si wyjàtkowo cicho i spokojnie. Tylko wówczas uda si zaobserwowaç ciekawe rzeczy, z którymi na co dzieƒ nie mamy kontaktu. Dzielimy dzieci na zespo y, przydzielajàc ka demu z nich po jednym obrazku przedstawiajàcym to, czego nie wolno robiç w lesie. Dzieci rozmawiajà (poczàtkowo w zespo ach) o nadaniu swojemu obrazkowi w aêciwego tytu u. Mogà równie pokolorowaç obrazki. Nast pnie proponujemy krótkà pogadank na temat Co by si sta o, gdyby ludzie nie przestrzegali zasad w aêciwego zachowania si w lesie? Na zakoƒczenie zaj ç zach camy dzieci, by wykona y rysunki przedstawiajàce w aêciwe zachowania w lesie. Z prac dzieci powstaje wystawa, do której b dziemy odwo ywaç si przy okazji kolejnych zaj ç zwiàzanych z edukacjà ekologicznà (np. wyjêcia do lasu, parku itp.). Bibliografia Dàbrowska A., E., Interpretacja przyrody. Scenariusze zaj ç do realizacji w ramach Zielonej szko y, Skierniewice 2000, OÊrodek Doskonalenia Nauczycieli. Alicja Szarzyƒska Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.5

7 Las zaprasza Ci serdecznie i prosi Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

8 Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.7

9 4.8 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

10 Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.9

11 4.10 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

12 Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.11

13 4.12 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

14 LAS I JEGO MIESZKA CY Cele Dziecko: wykonuje kola lasu z ró nych elementów, rozwija sprawnoêci manualne: wycinanie, zaginanie, klejenie, rozwija swojà wyobraêni i zainteresowania przyrodnicze. Metody: pogadanka, kola. Kola, inaczej sklejanka, stanowi ciekawy sposób na pobudzenie wyobraêni dzieci, trening twórczego myêlenia, przedstawianie w asnych wizji. Materia y: stare czasopisma o tematyce przyrodniczej, kolorowy papier, kawa ki tkanin, piasek, wir, farby plakatowe, kredki, klej, no yczki, du e arkusze papieru, p yta CD z g osami ptaków (Ptaki polskie. Multimedialny program edukacyjny, Hanna i Antoni Gucwiƒscy, Wydawnictwo Europa; Wiosenny Êpiew ptaków. 25 ptasich g osów bez podk adu muzycznego OTOP, Gdaƒsk; Wielkie koncerty polskiej przyrody, Centrum Informacyjne Lasów Paƒstwowych, Warszawa). Przebieg zaj ç Zaj cia pomyêlane sà jako jedna z propozycji przygotowujàcych dzieci do wizyty w lesie. 1. Polecamy dzieciom, by przynios y stare czasopisma o tematyce przyrodniczej, kolorowy papier, kawa ki tkanin, piasek, wir, farby plakatowe, klej lub sami gromadzimy te materia y. 2. Przygotowujemy du e arkusze papieru. Ich liczba jest uzale niona od tego na ile zespo ów chcemy podzieliç dzieci. 3. Przygotowujemy w sali miejsce, gdzie dzieci z o à materia y potrzebne do tworzenia kola- u. Prosimy dzieci o sk adanie ich w tym miejscu. 4. Dzielimy dzieci na zespo y 6-7-osobowe. 5. Podajemy zespo om temat kola u Las i jego mieszkaƒcy. 6. Rozdajemy zespo om du e arkusze papieru. Informujemy dzieci, na czym polega tworzenie takiej kompozycji i e do jej wykonania wykorzystywaç b dà wszystkie zgromadzone materia y. 7. Zespo y mogà wybraç lidera, który b dzie kierowa pracà. 8. Zespo y tworzà swój w asny kola z o ony z wyci tych obrazków, z dodaniem wykonanych przez siebie rysunków, s ów zwiàzanych z lasem i jego mieszkaƒcami. Do przygotowania kola u dzieci mogà wykorzystaç tak e kawa ki tkanin, piasek, wir, kolorowy papier. Dzieci same decydujà o tym jakich materia ów u yjà do jego wykonania. 9. Kolejnym etapem jest zrobienie wystawy. W wyznaczonym w sali miejscu dzieci wywieszajà swoje prace. Mo emy w àczyç p yt CD lub kaset z nagraniem g osów ptaków. Ka dy zespó staje przy swojej kompozycji i prezentuje jà. 10. Na zakoƒczenie zaj ç pytamy dzieci: Co to jest las? Co yje w lesie? Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.13

15 Czym jest las dla cz owieka? Czym jest las dla zwierzàt? Bibliografia Brudnik E., Moszyƒska A., Owczarska B., Ja i mój uczeƒ pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujàcych, Kielce 2000, Zak ad Wydawniczy SFS. Alicja Szarzyƒska 4.14 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

16 JESTEÂMY PRZYJACIÓ MI LASU Cele Dziecko: wymienia niebezpieczeƒstwa gro àce lasom ze strony cz owieka, w aêciwie zachowuje si w lesie, nazywa chronione gatunki kwiatów (np. konwalia majowa, sasanka, zawilec, krokus). Metody: czynne: zadaƒ stawianych dziecku, s owne: przekaz ywym s owem utworu, rozmowa, drama. Materia y i Êrodki dydaktyczne: kukie ki, obrazki z gatunkami kwiatów (sasanka, krokus, zawilec, konwalia majowa, fio ek, stokrotka ), obrazki zwierzàt leênych, magnetofon, kaseta z nagraniem Êpiewu ptaków, kartki bloku technicznego, kredki. Przebieg zaj ç 1. Zach camy dzieci do obejrzenia teatrzyku Czy Agata kocha si w kwiatach? M. Kownackiej. Agatka: Razem: Jestem sobie Agatka, bardzo kocham si w kwiatkach. Gdzie tylko zakwitnie kwiatuszek, ja go zerwaç musz. Zerw, co tylko spotkam. O, tu krokus, tu stokrotka. Tu jest fio ek, tu sasanka, Zerw, wplot je do wianka. Tu konwalia, tu zawilec, Zerw, b d mia a tyle. Och, wiewiórka? Wiewióreczka hop-sa-sa po lesie sobie hasa. PosuwiÊcie i g adko poskacz ze mnà Agatko. Hop-sa-sa dooko a, przeszkadzajà mi zio a. Buch ten wieniec na traw, z wiewióreczkà si pobawi. Hop-wiewiórko, hyc- z Agatkà, Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.15

17 Hop-sa-sa z prawa, z lewa, s onko Êwieci, szumià drzewa. Wró ka: Jestem leêna wró ka, w druj po leênych dró kach. Mam w osy z leênych porostów i las kocham po prostu. Hej! A któ to w lesie zerwa i rzuci kwiaty? Czy wiecie, czyja to sprawka? (Agaty) A to si popisa a. Przysz a do lasu i po ama a kwiaty. Czy mo na pochwaliç te czyny Agaty? (nie) 2. Rozmawiamy z dzieçmi na temat teatrzyku. Co robi a w lesie Agatka? Jakie ros y tam kwiaty? Czy mo na pochwaliç zachowanie dziewczynki? 3. WyjaÊniamy dzieciom potrzeb ochrony niektórych gatunków kwiatów przed ca kowitym wygini ciem. Wspólnie oglàdamy obrazki i nazywamy gatunki kwiatów, które sà pod ochronà. 4. Recytujemy wiersz pt. O co prosi las W. Badalskiej. Szumi las, szumi gaj, Szumi w lesie rzeczka, przyjecha a z miasta weso a wycieczka. KtoÊ gwi d e, ktoê Êpiewa, ktoê goni zajàce, ktoê g oêno pohukuje, budzi echo Êpiàce. Na ga àzce brzozy Ptaszek si ko ysze. Kochana wycieczko, Prosimy o cisz. 5. Dzieci przedstawiajà proêby lasu. 6. Zabawa z elementem dramy. Dzieci spacerujà po sali- lesie przy dêwi kach Êpiewu ptaków. Gdy milknie Êpiew zatrzymujà si i naêladujà zwierz ta leêne pokazane przez nas na obrazkach (np. lis, wiewiórka, niedêwiedê, itp.). 7. Praca w zespo ach. Prosimy dzieci, by wykona y znaki do nast pujàcych hase : Nie ha asuj! Nie Êmieç! Nie pal ogniska! Zakaz wjazdu pojazdów. Uwaga na zwierz ta. 8. Omawiamy z dzieçmi znaczenie ka dego znaku i ustalamy zasady w aêciwego zachowania si w lesie. 9. Podsumowanie zaj ç. W jaki sposób dzieci mogà zostaç stra nikami przyrody? Miros awa awicka Przedszkole Miejskie w Lubawie 4.16 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

18 W POSZUKIWANIU JESIENI NA LEÂNEJ ÂCIE CE DYDAKTYCZNO-PRZYRODNICZEJ KUDYPSKA POLANA Cele Dziecko: zachowuje si w lesie zgodnie z przyjàtymi zasadami poruszania si po jego terenie, wyjaênia, co jest przyczynà du ej ró norodnoêci barw w lesie jesienià, liczy i nazywa kolory zauwa one podczas spaceru po lesie, dokonuje prawid owego u o enia liêci drzew z poci tych cz Êci, rozpoznaje po kszta cie liêci i owocach kilka gatunków drzew, podejmuje próby ich nazwania (np. sosna, Êwierk, lipa, dàb, modrzew, kasztanowiec), wyjaênia, jakà rol odgrywajà liêcie dla roêliny, stosuje ekspresj ruchowà i plastycznà do wyra ania w asnych emocji zwiàzanych z pobytem w lesie, rozwija wyobraêni, nabywa nowe doêwiadczenia w bezpoêrednim kontakcie z przyrodà. Metody: obserwacja bezpoêrednia, rozmowa kierowana, gry i zabawy dydaktyczne, zaj cia praktyczne. Materia y: owoce i liêcie drzew rosnàcych w lesie oraz inne elementy przyrodnicze (np. patyki), torebki papierowe na elementy przyrodnicze, Âcie ka dydaktyczno-przyrodnicza Kudypska Polana za àcznik 1, uk adanka LiÊciowe puzzle za àcznik 2, koperty do zamieszczenia uk adanki (liêciowe puzzle), kartki bia ego papieru formatu A3 do wykonania Mandali w przyrodzie, zestaw kart z rysunkami drzew i ich owoców wyst pujàcych w arboretum, do przeprowadzenia zabawy Czyj to owoc? za àcznik 3, blok rysunkowy, farby plakatowe, p dzle do wykonania prac plastycznych, arkusze szarego papieru do przeprowadzenia zabawy Zwierz ta z lasu. Miejsce realizacji zaj ç: las (Êcie ka dydaktyczno-przyrodnicza Kudypska Polana ), izba edukacji ekologicznej. Przebieg zaj ç Zaj cia wst pne Przed zorganizowaniem zaj ç terenowych z wykorzystaniem leênej Êcie ki dydaktycznoprzyrodniczej Kudypska Polana nauczyciel powinien: uzyskaç zgod NadleÊniczego NadleÊnictwa Kudypy na prowadzenie zaj ç na Êcie ce oraz w leênym arboretum (Kudypy 4, Olsztyn, tel. (089) ), Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.17

19 dok adnie zapoznaç si z przebiegiem trasy Êcie ki (za àcznik 1), zapoznaç si z propozycjami zabaw i gier w terenie, dokonaç ich wyboru lub opracowaç w asne propozycje çwiczeƒ, dostosowujàc do mo liwoêci percepcyjnych dzieci, przygotowaç potrzebne pomoce dydaktyczne, przygotowaç terenowà apteczk pierwszej pomocy. Zaj cia na leênej Êcie ce dydaktyczno-przyrodniczej Kudypska Polana 1. Zaj cia rozpoczynamy od przypomnienia zasad w aêciwego zachowania si w lesie. 2. Zwracamy dzieciom uwag na ró norodnoêç i bogactwo kolorów wyst pujàcych jesienià w lesie. W tym celu przeprowadzamy zabaw dydaktycznà Ile kolorów widzisz? Dzielimy dzieci na trzy zespo y 4-osobowe. Ka dy zespó otrzymuje zadanie policzenia i nazwania kolorów zauwa onych podczas spaceru na terenie siedziby NadleÊnictwa Kudypy oraz zebranie elementów przyrody (liêci i owoców le àcych na ziemi) o ró norodnych barwach. Sami równie dokonujemy obserwacji i zbioru potrzebnych do dalszej cz Êci zaj ç okazów. Po kilkuminutowej obserwacji przedstawiciele poszczególnych zespo ów podajà liczb odkrytych kolorów i okreêlajà, jakie kolory dominujà jesienià w obserwowanej cz Êci NadleÊnictwa Kudypy. 3. Pytamy dzieci, co jest przyczynà du ej ró norodnoêci barw w lesie jesienià. Czy o ka dej porze roku jest tak kolorowo? Jakie kolory przewa ajà w lesie wiosnà i latem, a jakie jesienià? 4. Nast pnie zapoznajemy dzieci z rolà, jakà odgrywajà liêcie dla roêliny. WyjaÊniamy przyczyny zmiany barwy liêci jesienià. LiÊç jest g ównym organem dostarczajàcym roêlinie po ywienia. Z nadejêciem jesieni drzewa majà coraz mniej Êwiat a i ciep a. Przygotowujà si do zimy. Ich cienkie liêcie stopniowo tracà zieleƒ. WyjaÊniamy dzieciom koniecznoêç obecnoêci zielonego barwnika chlorofilu i Êwiat a do przeprowadzenia syntezy zwiàzków organicznych niezb dnych roêlinie do ycia i wzrostu. Wskazujemy na sta e wyst powanie w liêciach innych barwników, np. pomaraƒczowych, ó tych, czerwonych, fioletowych, których obecnoêç wiosnà i latem jest maskowana du à iloêcià chlorofilu. Póênym latem i jesienià substancje organiczne wytwarzane w liêciach magazynowane sà w owocach, nasionach, pniu oraz pàczkach, z których wiosnà rozwinà si m ode p dy i liêcie. Niezb dny do ich produkcji chlorofil jest zu ywany, a jego zapasy nie sà uzupe niane, dlatego zaczynajà byç widoczne inne barwniki obecne w liêciu ó te, a póêniej czerwone. 5. Omawiane zagadnienie ilustrujemy dzieciom okazami liêci tego samego gatunku o ró nych stopniach zaniku chlorofilu. Nast pnie zadajemy pytania lub sami informujemy dzieci: Co dzieje si z przebarwionymi liêçmi? Dlaczego liêcie opadajà? Czy liêcie wszystkich drzew opadajà na zim? Co dzieje si z opad ymi liêçmi? Przebarwione liêcie opadajà. Dzieje si tak dlatego, aby drzewa mog y przetrwaç okres zimowy. Drzewa iglaste zachowujà liêcie na zim. Opad e liêcie ulegajà gniciu. 6. Pokazujemy dzieciom zdj cie lub rysunek modrzewia, który mogà pokolorowaç w domu kredkami. WyjaÊniamy, e modrzew to jedyne drzewo iglaste, wyst pujàce w Polsce, które zrzuca liêcie (ig y) na zim. Nast pnie prosimy, aby odszuka y to drzewo na terenie siedziby NadleÊnictwa Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

20 7. Mo emy tak e zapoznaç dzieci z korzyêciami wynikajàcymi z opadania liêci u wi kszoêci drzew (np. zmniejszenie parowania, co jest istotne dla przetrwania roêliny zimà, gdy ziemia zamarza; wytworzenie próchnicy, a tym samym wzbogacenie gleby wokó drzewa w zwiàzki mineralne potrzebne roêlinie do ycia, powsta e w wyniku rozk adu liêci). Informujemy dzieci o mo liwoêciach zagospodarowania liêci w ogrodzie przydomowym lub przedszkolnym (szkolnym). PodkreÊlamy, e kompostowanie jest w aêciwà formà wykorzystania opad ych liêci. Zwracamy uwag na walory kompostu i zach camy dzieci do podj cia takiego dzia ania w przedszkolu lub szkole. 8. Nast pnie, w celu podsumowania wiadomoêci, prosimy dzieci o u o enie zebranych liêci jednego gatunku wed ug kolejnoêci zmiany barwy, tj. od zielonego poprzez zielono ó tà i ó tà do pomaraƒczowej lub czerwonej. 9. Zwracamy dzieciom uwag na ró norodnoêç kszta tów liêci zebranych na terenie siedziby NadleÊnictwa. Proponujemy zabaw LiÊciowe puzzle. Rozdajemy dzieciom koperty, w których umieszczone zosta y liêciowe puzle. Zadanie polega na u o eniu 4 liêci z rozsypanek. W domu lub przedszkolu (szkole) dzieci mogà wkleiç puzzle na kartk papieru i pokolorowaç. Przy naszej pomocy rozpoznajà, z jakich drzew pochodzà u o one liêcie. Odszukujà je wêród zebranych okazów. Próbujà równie wyjaêniç, z czym kojarzy im si kszta t poszczególnych liêci, np. z sercem, ko em, d onià itp. 10. W lesie - na trasie Êcie ki przyrodniczo-dydaktycznej proponujemy dzieciom zabawy: Jesienny spacer po lesie Zabawa rozpoczyna si marszem dzieci parami. Nast pnie na umówiony sygna dzieci opuszczajà partnerów i biegajà w ró nych kierunkach, naêladujàc lecàce z drzew liêcie. Obracajà si dooko a, przykucajà, biegnà dalej. Mogà naêladowaç szelest liêci. Dzieci chodzà i zbierajà liêcie z ziemi, uk adajàc z nich bukiety. Mandala w przyrodzie Prosimy ka de dziecko, by zebra o w lesie materia y, które jemu osobiêcie bardzo si podobajà, i które sà dla niego mi e w dotyku, np.: kamienie, liêcie, owoce drzew, kijki, itp. Potem siada w takim miejscu, gdzie si dobrze czuje i zaczyna od wyg adzenia kawa ka ziemi oraz oczyszczenia go z le àcych tam rzeczy. Nast pnie ka de dziecko uk ada cz Êç zebranego przez siebie materia u poêrodku tego pola. Stàd zaczyna ono pracowaç i kawa- ek po kawa ku tworzy do zewnàtrz swojà mandal. Z regu y mandala jest okràg a, ale dzieci majà swobod w dobieraniu jej kszta tów. Dzieci nie rozmawiajà ze sobà w czasie uk adania mandali. Powinny znajdowaç si w takiej odleg oêci od siebie, aby nie rozprasza y si nawzajem. Kiedy wszystkie dzieci skoƒczy y prac, wspólnie oglàdajà mandale i rozmawiajà na ich temat. Mo emy zaproponowaç dzieciom, aby naklei y swoje mandale na papier i zabra y do przedszkola (szko y). Umieszczà je w kàciku przyrodniczym. Uwaga! Mandala oznacza ko o. Jest to pierwotna forma wszystkich kszta tów, którà mo na znaleêç wsz dzie w przyrodzie. Uk adanie mandali oznacza odnalezienie sobie ko a jako symbolu ywej twórczoêci; to uspokaja i odpr a. 11. Informujemy dzieci, e ró norodnoêç barw jesienià spowodowana jest tak e przez owoce. Zadajemy pytania: Jakie znacie owoce? Jakie jest znaczenie owoców? Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.19

21 12. W celu utrwalenia wiadomoêci o owocach proponujemy dzieciom zabaw. Polega ona na tym, e wypowiadamy okreêlone has o, np. nazw drzewa, typ owocu, a dzieci, które posiadajà odpowiedni okaz, np. liêç lub owoc z wymienionego drzewa, liêç o okreêlonym kszta cie, owoc nale àcy do wymienionego gatunku itp., wstajà i demonstrujà go. Zabaw prowadzimy do chwili, a wszystkie dzieci w aêciwie zareagujà na wypowiedziane has o. 13. Na terenie LeÊnego Arboretum Warmii i Mazur zapraszamy dzieci do zabawy Czyj to owoc? Rozdajemy dzieciom karteczki z rysunkami drzew, których liêcie i owoce mo na spotkaç w arboretum. Zadanie dzieci b dzie polega o na po àczeniu w pary posiadanych rysunków liêci i owoców tego samego drzewa, a nast pnie odszukanie tego drzewa w terenie. Zabaw mo emy przeprowadziç na zasadzie konkursu, gdzie wygrywa zespó lub dziecko, które jako pierwsze poprawnie wykona zadanie. 14. Wst pnego podsumowania zaj ç mo emy dokonaç w izbie edukacji ekologicznej, w której dzieci zapoznajà si z ekspozycjami dotyczàcymi historii leênictwa, ochrony flory i fauny. 15. Organizujemy spotkanie z leênikiem na temat Przygotowania leênych zwierzàt do zimy. Dzieci dowiedzà si, jak ró ne gatunki zwierzàt przygotowujà si do zimy, i które z leênych zwierzàt potrzebujà pomocy cz owieka, by prze yç mroênà, Ênie nà zim. 16. Na zakoƒczenie pobytu w NadleÊnictwie Kudypy proponujemy dzieciom zabaw Zwierz ta z lasu. Z zebranych w lesie materia ów przyrodniczych (liêci, owoców, patyków) dzieci w ma ych zespo ach uk adajà na szarym arkuszu papieru dowolne zwierz. Mo e byç to jeleƒ, zajàc, wiewiórka, czy Êlimak. Wa ne jest, aby zwierz to wyst powa o w lasach kudypskich. Kiedy wszystkie zespo y sà gotowe, oglàdajà prace pozosta ych i próbujà odgadnàç uk adanki zwierzàt. Podsumowanie zaj ç w przedszkolu (szkole) Prze ycia dzieci z wizyty w jesiennym lesie mo na opracowaç na ró ne sposoby. Bardzo ekscytujàce mogà byç eksperymenty z mieszaniem farb, tak aby dzieci naêladowaç mog y palet barw natury. Przyjmujàc za punkt wyjêcia ó ty, czerwony i niebieski, dzieci same mogà mieszaç kolory, aby uzyskaç barwy jesiennego lasu. Naturalne b dzie tak e odwo anie si do sztuki malarskiej. Barwy jesieni inspirowa y wielu artystów. Dost pne sà ró ne albumy, wiernie oddajàce kolory, które mogà si staç inspiracjà dla dzieci. Potem mo emy przygotowaç Jesiennà wystaw dzieci dla rodziców. Warto nauczyç dzieci przechowywania materia ów przyniesionych z lasu. Proponujemy, aby posortowa y je i pouk ada y w pude kach. LiÊcie przygotowa y do suszenia. Znajdujemy odpowiednie miejsce w sali, na przyk ad szafk, gdzie b dà przechowywane materia y zebrane w naturze. Pozwólmy, by dzieci by y odpowiedzialne za oznakowanie pude ek, w których przechowuje si ró ne materia y. O materia ach powinniêmy mówiç zawsze jak o skarbach. Bibliografia Baum H., Zabawy w lesie, Kielce 2002, Wydawnictwo JednoÊç. GajuÊ-Lankamer E., Skarby jesieni, Lublin 1998, Pracownia Metodyki Biologii, Instytut Biologii UMCS. Ho dyƒski C., Pisarek W., Szumarski W., Z Olsztyna do Kudyp. Âcie ka przyrodnicza, Olsztyn 1998, Lasy Paƒstwowe, NadleÊnictwo Kudypy. Soida D., Jak z klocków edukacj budowaç, Kraków 1996, ROEE. Szarzyƒska A. Szumarski W., Na Kudypskiej Polanie. Przewodnik do zaj ç na trasie Êcie ki dydaktyczno-przyrodniczej, Olsztyn 2003, Regionalna Dyrekcja Lasów Paƒstwowych, Nadle- Ênictwo Kudypy. Alicja Szarzyƒska 4.20 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

22 Âcie ka dydaktyczno-przyrodnicza Kudypska Polana" Za àcznik 1 Jest to piesza Êcie ka o d ugoêci oko o 3 km i le y w LeÊnictwie Kudypki. Przebiega ona od siedziby (biura) NadleÊnictwa przez fragment lasu do LeÊnego Arboretum Warmii i Mazur. W otoczeniu budynku mo na podziwiaç oko o 100-letni drzewostan o charakterze parkowym sk adajàcy si ze: Êwierka pospolitego, modrzewia europejskiego, d bu szypu kowego, d bu czerwonego, wiàzu szypu kowego, buka zwyczajnego, klonu zwyczajnego, klonu jawora, lipy drobnolistnej, kasztanowca zwyczajnego, jesionu wynios ego, graba zwyczajnego, brzozy brodawkowatej i sosny wejmutki. Na trasie ca ej Êcie ki znajdujà si liczne tablice informacyjne na nast pujàce tematy: biologia gatunków zwierzàt mieszkajàcych w kudypskich lasach, ochrona przeciwpo arowa lasów, cykle yciowe drzewostanów, informacje o szkó kach i uprawach leênych, informacje o dobrych obyczajach w lesie. Na terenie arboretum znajdujà si ekspozycje: budek l gowych dla ptaków oraz karmników i paêników, ró nego rodzaju pu apek feromonowych (wraz z objaênieniem do czego s u à). Na ca ej d ugoêci Êcie ki rozmieszczone sà sta e punkty przystankowe, które s u à celom edukacyjnym. Sà to: sala konferencyjna, izba edukacji ekologicznej z ekspozycjami dotyczàcymi historii leênictwa, ochrony flory i fauny, zielona sala lekcyjna, siedziba NadleÊnictwa Kudypy, plantacja Êwierka, wykorzystywana na choinki, poletko owieckie, staw spe niajàcy funkcje zbiornika przeciwpo arowego, stuletni drzewostan bukowy, wielogatunkowe lasy gospodarcze, fragmenty ni owego lasu liêciastego. OÊrodek Edukacji Przyrodniczo LeÊnej NadleÊnictwa Kudypy BliskoÊç Olsztyna, dogodny dojazd, atrakcyjne po o enie i walory krajobrazowe Kudypskiej Polany sk oni y NadleÊnictwo do organizacji i urzàdzenia OÊrodka Edukacji Przyrodniczo LeÊnej. W jego sk ad wchodzà obiekty: LeÊne Arboretum Warmii i Mazur, sala konferencyjno wystawowa, zielona sala lekcyjna, plac rekreacyjno sportowy, Êcie ka przyrodniczo dydaktyczna Kudypska Polana. Jednym z najwa niejszych obiektów OÊrodka Edukacji Przyrodniczo LeÊnej spe niajàcym funkcje dydaktyczne, spo eczne i naukowe jest unikalne, jedyne w Polsce Pó nocno Wschodniej LeÊne Arboretum Warmii i Mazur. Arboretum lub ogród dendrologiczny (z j zyka ac. arbor, z gr. dendron drzewo) jest to specjalistyczny ogród botaniczny skupiajàcy g ównie kolekcje gatunków i odmian drzew oraz krzewów ró nego pochodzenia. Arboretum zajmuje powierzchni 7,54 ha i znajduje si tu przy granicy z Olsztynem. Mimo m odego wieku w arboretum znajdujà si kolekcje drzew, krzewów, gatunków, odmian botanicznych i geograficznych, rodzimych oraz przedstawicieli dendroflory obcego pochodze- Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.21

23 nia. Za o ono równie w arboretum kolekcje roêlin zielnych, charakterystycznych dla zespo- ów i zbiorowisk leênych. W arboretum spotkaç mo na wiele rodzimych gatunków drzew i krzewów: jod a pospolita, limba, kosodrzewina, olsza zielona, olsza szara, brzoza kar owata, brzoza niska, jarzàb brekinia, wiàz górski, ró a alpejska, ró anecznik ó ty. SpoÊród gatunków egzotycznych rosnà tutaj: metasekwoja chiƒska, Êwierk czarny, Êwierk serbski, jod a koreaƒska, jod a kalifornijska, jod a olbrzymia, sosna oêcista, sosna ó ta, sosna czarna, sosna rumelijska, choina kanadyjska, magnolia parasolowata, magnolia japoƒska, katalpa bignoniowa, oczar wirginijski, grujecznik japoƒski, klon czerwony, klon cukrowy, klon okràg olistny i inne. Kolekcje liczà (wg stanu r.): dzia dendroflory rodzimej 302 taksony, dzia dendroflory obcego pochodzenia 445 taksonów, dzia rodzimych gatunków roêlin zielnych 324 taksony, w tym kolekcja roêlin chronionych liczy 76 taksonów. Arboretum jest uznanym przez Rad Ogrodów Botanicznych w Polsce ogrodem botanicznym spe niajàcym trzy zasadnicze funkcje: naukowà, dydaktycznà, spo ecznà. Jest wizytówkà dzia alnoêci warmiƒsko mazurskich leêników Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

24 LiÊç lipy LiÊciowe puzzle Za àcznik 2 Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.23

25 LiÊç klonu 4.24 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

26 LiÊç d bu Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.25

27 LiÊç kasztanowca 4.26 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

28 Czyj to owoc? Za àcznik 2 " " Sosna pospolita " Âwierk pospolity " Lipa drobnolistna " Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.27

29 " " Buk pospolity Dàb bezszypu kowy " " Modrzew europejski " 4.28 Dzieci odkrywajà i badajà przyrod

30 BAJKA O MA EJ WRONIE I JEJ PRZYJACIO ACH Cele Dziecko: s ucha bajki o ma ej wronie Terkotce, rozwija wyobraêni, nabywa doêwiadczenia zwiàzanego z wymyêlaniem dalszego ciàgu bajki, bazujàc na w asnych prze yciach z lasu, maluje stron tytu owà bajki. Metody: rozmowa kierowana, bajka, zaj cia praktyczne. Materia y: tekst bajki o ma ej wronie i jej przyjacio ach, blok rysunkowy, farby plakatowe, kredki. Przebieg zaj ç Dla podkreêlenia, jak wa na jest troska o przyrod, proponujemy dzieciom wys uchanie opowiadania o ma ej wronie Terkotce. Opowiadanie jest bogate w szczegó y realistyczne, jednoczeênie ma form baêni. Zach camy, by opowiadanie nie koƒczy o si tam, gdzie postawiona zosta a kreska, lecz eby dzieci wspólnie z nami wymyêla y dalszy ciàg, bazujàc na w asnych prze yciach z lasu. Mo emy równie zaprosiç dzieci do namalowania strony tytu owej bajki o ma ej wronie i jej przyjacio ach. Kolejnym etapem mo e byç zrobienie wystawy. W wyznaczonym w sali miejscu dzieci wywieszajà swoje prace. BAJKA G boko w lesie roênie sobie sosna. RoÊnie tam od wielu, wielu lat. Ma wielkie ga zie, bardzo du o igie, a jej wierzcho ek si ga nieba. Tak, sosna jest niemal tak wysoka jak wznoszàca si obok góra. Co roku na drzewie pojawiajà si drobne czerwone kwiatuszki, które latem przeobra ajà si w szyszki. Co roku zesz oroczne szyszki opadajà na ziemi, tak jak z innych sosen. GdybyÊmy nie wiedzieli lepiej, moglibyêmy przypuszczaç, e ta sosna jest ca kiem zwyczajna. Ale wcale tak nie jest. Pos uchajcie: Dawno, dawno temu, kiedy zwierz ta i drzewa w lesie mog y ze sobà rozmawiaç, a wielka sosna by a ma ym drzewkiem, coê si wydarzy o. Pewnego dnia przez wrzosy i paprocie przydrepta ma y niedêwiadek. By ca kiem sam. To bardzo dziwne - pomyêla a ma a sosenka - Ma e niedêwiadki zwykle chodzà ze swojà mamà. Kiedy niedêwiadek doszed do sosenki, po o y si na ziemi i otuli ma y okràg y ebek futrem. Spaç mi si chce, zdrzemn si, dopóki mama po mnie nie przyjdzie, powiedzia do siebie niedêwiadek. I od razu zasnà. Kiedy sosna pochyli a ga zie prawie do samej ziemi, us ysza a, e niedêwiadek mocno Êpi. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 4.29

Motyl uczy nas literki L

Motyl uczy nas literki L Karolina Wi ckowska Motyl uczy nas literki L Podstawa programowa (wybrane treêci i wymagania): 1. Edukacja polonistyczna: 1.a. Obdarza uwagà dzieci i doros ych, s ucha ich wypowiedzi i chce zro zumieç,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 68 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 68 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 68 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala lekcyjna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: Witaj wiosno! Temat zajęć: Zwierzęta wiosną.

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Kolorowe rytmy

TEMAT: Kolorowe rytmy SCENARIUSZ ZAJĘCIA Z ZAKRESU KSZTAŁCENIA POJĘĆ MATEMATYCZNYCH TEMAT: Kolorowe rytmy LAURA lat 6 Opracowanie: Beata Barbara Jadach Grupa: 4-latki CEL GŁÓWNY: dostrzeganie rytmu i układanie go CELE OPERACYJNE:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna, wycieczka do lasu. Temat zajęć: Jesień w lesie. Grupa dydaktyczna: uczniowie klasy II

Bardziej szczegółowo

Wróżki Pani Wiosny. Występują: WRÓŻKA I WRÓŻKA II WRÓŻKA III WRÓŻKA IV WRÓŻKA V. Pacynki: MIŚ PTASZEK ZAJĄCZEK. (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka

Wróżki Pani Wiosny. Występują: WRÓŻKA I WRÓŻKA II WRÓŻKA III WRÓŻKA IV WRÓŻKA V. Pacynki: MIŚ PTASZEK ZAJĄCZEK. (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka Wróżki Pani Wiosny Występują: I II V Pacynki: PTASZEK ZAJĄCZEK (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka WRÓŻKA Jak świat wielki, no i stary, wszystkie dzieci lubią czary. Wszystkie dzieci lubią baśnie, a więc

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO!

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! II. Cel ogólny: Rozwijanie wśród dzieci podczas zajęć świadomości ekologicznej i wrażliwości związanej z poczuciem odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

mgr Dorota Jezusek Szkoła Podstawowa nr 18 w Zabrzu

mgr Dorota Jezusek Szkoła Podstawowa nr 18 w Zabrzu mgr Dorota Jezusek Szkoła Podstawowa nr 18 w Zabrzu SCENARIUSZ ZINTEGROWANYCH DZIAŁAŃ PEDAGOGICZNYCH W KLASIE II Krąg tematyczny: Wkrótce wiosna Temat dnia: Zwiastuny wiosny Cele edukacyjne: Po zajęciach

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa.

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa. PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa. Kształtowane umiejętności ucznia w zakresie poszczególnych kompetencji

Bardziej szczegółowo

8 niebanalnych zabaw ruchowych z fabu à

8 niebanalnych zabaw ruchowych z fabu à Na dobry poczàtek, na chwil, dla relaksu B 3.8 8 niebanalnych zabaw ruchowych z fabu à Izabella Lutze Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Zaj cia ruchowe Przedzia wiekowy klasy 0 3 Cele zaj ç doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Edukacja ekologiczna

Edukacja ekologiczna Edukacja ekologiczna Urząd Gminy w Bolimowie od listopada 2008 roku do czerwca 2009 roku realizuje program edukacji ekologicznej pn. Integracja mieszkańców gminy Bolimów wokół działań służących ochronie

Bardziej szczegółowo

Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych.

Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych. Integralny ośrodek {sms-dostep tematyczny: g2} CZEKAM NA MIKOŁAJA Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą.

Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą. Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą. Po pierwsze - notacja - trzymasz swoją kostkę w rękach? Widzisz ścianki, którymi można ruszać? Notacja to oznaczenie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 36 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 36 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 36 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: Kartki z kalendarza. Temat zajęć: Czar jesiennych

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

Wychowanie komunikacyjne

Wychowanie komunikacyjne Wychowanie komunikacyjne Kluczowym zadaniem szkoły i każdego w niej pracującego nauczyciela jest wyposażenie uczniów w wiadomości i umiejętności oraz nawyki niezbędne do bezpiecznego zachowania się na

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej to projekt realizowany przez pracowników Centrum Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM Izabela Grabowska Joanna Jakubowska - Mróz Zespół Szkół Sportowych - Sportowe Gimnazjum nr 9 w Tychach SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM Temat: Tolerancyjny nie znaczy obojętny. Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja Chillout w pracy Wypoczęty pracownik to dobry pracownik. Ciężko z tym stwierdzeniem się nie zgodzić, ale czy możliwy jest relaks w pracy? Jak dzięki aranżacji biura sprawić frajdę pracownikom? W każdej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw.

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw. Scenariusz 1 Temat: Swobodny ruch na boisku szkolnym i uporządkowany ruch drogowy wycieczka po najbliższej okolicy. Ogólne zasady poruszania się po drogach. Cel zajęć: Uświadomienie dzieciom konieczności

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II EDUKACJA POLONISTYCZNA POROZUMIEWANIE SIĘ I KULTURA JEZYKA słuchanie i rozumienie wypowiedzi innych udział w rozmowie wypowiedzi ustne CZYTANIE czytanie i rozumienie opracowanych tekstów rozumienie słuchanych

Bardziej szczegółowo

Temat: Poznajemy grupy organizmów żyjących w lesie

Temat: Poznajemy grupy organizmów żyjących w lesie 7 Hanna Będkowska Temat: Poznajemy grupy organizmów żyjących w lesie Miejsce zajęć Pracownia przyrodnicza oraz las. Pora roku Maj czerwiec. Czas trwania 30 minut (pracownia) 90 minut (las) Cel ogólny Zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych 1. Styczeń 2011 r. wybranie lokalizacji Zastanów się jakie miejsce będzie najlepsze na postawienie tablicy informacyjnej

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego 48 66-400 Gorzów Wlkp. W roku szkolnym 2015/2016 do realizacji programu,,mamo,

Bardziej szczegółowo

Muzyczny tort. Kształcenie umiejętności spostrzegania elementów muzyki

Muzyczny tort. Kształcenie umiejętności spostrzegania elementów muzyki Muzyczny tort. Kształcenie umiejętności spostrzegania elementów muzyki Agnieszka Kamińska absolwentka IV Wydziału Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku specjalność rytmika. Od 18 lat pracuje

Bardziej szczegółowo

Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku

Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku Grażyna Nawrocka Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku Cele dydaktyczne: -rozróżnianie trzech typów lasu: las iglasty, las liściasty i las mieszany, - poznanie przez

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZY NA ROK 2014/2015 DLA PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W JEDLNI - LETNISKO

PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZY NA ROK 2014/2015 DLA PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W JEDLNI - LETNISKO PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZY NA ROK 2014/2015 DLA PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W JEDLNI - LETNISKO CELE PRIORYTETOWE: 1. LITERATURA Wykorzystanie literatury dziecięcej do kształtowania u dzieci umiejętności

Bardziej szczegółowo

Karty obserwacji szkolnych osiàgni ç uczniów

Karty obserwacji szkolnych osiàgni ç uczniów Karty obserwacji szkolnych osiàgni ç uczniów Proponowany sposób notowania spostrze eƒ w kartach obserwacji: A poziom wysoki: uczeƒ biegle korzysta ze zdobytych wiadomoêci w ró nych sytuacjach, twórczo

Bardziej szczegółowo

Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK

Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK Występują: Czerwony Kapturek, Mama, Babcia, Wilk, Pinokio oraz dzieci; Scena I W tle makieta domu, płotek, kwiaty przed domem. Na scenę

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 Za àcznik nr 2 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ 2665 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 10 grudnia 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów.

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Jak bezpiecznie spędzić wakacje? Nakazy i zakazy Rady dla kąpiących się Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Pamiętaj! Skoki

Bardziej szczegółowo

Wirtualna wycieczka do biblioteki

Wirtualna wycieczka do biblioteki Inne teksty kultury C.26 Wirtualna wycieczka do biblioteki Ma gorzata Zych Pomys na ciekawà lekcj Temat lekcji Cel ogólny Cele szczegó owe Wirtualna wycieczka do internetowych bibliotek. Samodzielne docieranie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2016

Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2016 Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2016 Serdecznie zapraszamy do udziału w imprezie, w zamyśle której jest spotkanie i integracja dziecięcych i młodzieżowych

Bardziej szczegółowo

METODA PROJEKTU BADAWCZEGO. Przedszkole Nr 407 w Warszawie

METODA PROJEKTU BADAWCZEGO. Przedszkole Nr 407 w Warszawie METODA PROJEKTU BADAWCZEGO Przedszkole Nr 407 w Warszawie JABŁKO 2014/2015 grupa 4-latków I semestr W pierwszym etapie dokonaliśmy wyboru tematu. Dzieci dość często dostawały jabłka na śniadanie. Większość

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy ZABAWY I GRY W LESIE. 1. Ułóż zdanie z rozsypanych słów i zapisz je w miejscu kropek. w nim w lesie

Zadania do planszy ZABAWY I GRY W LESIE. 1. Ułóż zdanie z rozsypanych słów i zapisz je w miejscu kropek. w nim w lesie 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy ZABAWY I GRY W LESIE 1. Ułóż zdanie z rozsypanych słów i zapisz je w miejscu kropek. zostawiaj gościem! Niczego w nim w lesie jesteś nie 2. Ułóż zdanie z rozsypanych

Bardziej szczegółowo

Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego

Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego Sytuacje szczególne D 1.8 Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego Danuta Pyrdo Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Zaj cia spo eczne Przedzia wiekowy

Bardziej szczegółowo

ZGADNIJ i SKOJARZ. Gra edukacyjna. Gra dla 2 4 osób od 8 lat

ZGADNIJ i SKOJARZ. Gra edukacyjna. Gra dla 2 4 osób od 8 lat INSTRUKCJA ZGADNIJ i SKOJARZ Gra edukacyjna Gra dla 2 4 osób od 8 lat Zawartość pudełka: 1) karty zagadki - 55 szt. 2) tabliczki z obrazkami - 55 szt. 3) żetony - 4 x po 10 szt. w 4 kolorach 4) instrukcja

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Temat: Poznaj Marię, dziewczynkę, która lubi mieć plan Cele zajęć: Zapoznanie uczniów z tematyką autyzmu Zapoznanie uczniów z charakterystycznymi

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych)

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenie 1 Do ćwiczenia wykorzystujemy liczmany patyczki, jeden komplet to sto patyczków.

Bardziej szczegółowo

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser)

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser) 22705 PIZZA FIESTA Kto poradzi sobie pierwszy ze złożeniem składników na pizze? Zwycięzcą jest gracz, który jako pierwszy zapełni dwie karty pizzy. Zawartość: -4 kawałki pizzy -6 kawałków ryby -6 kawałków

Bardziej szczegółowo

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Obozy Zdobywców Biegunów to cykl wyjazdów na letnie i zimowe obozy rekreacyjne, których celem jest wspieranie aktywności dzieci niepełnosprawnych ruchowo, przewlekle

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia pracuje w oparciu o Regulamin Rzecznika Praw Ucznia oraz o własny plan pracy. Regulamin działalności Rzecznika Praw Ucznia: 1. Rzecznik

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 12 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 12 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 12 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala lekcyjna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: Bezpiecznie nie tylko na drodze. Temat zajęć:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla grupy zróżnicowanej wiekowo: 3, 4, 5 latki

Scenariusz zajęć dla grupy zróżnicowanej wiekowo: 3, 4, 5 latki Scenariusz zajęć dla grupy zróżnicowanej wiekowo: 3, 4, 5 latki Autorka: Renata Knurowska Obszar podstawy programowej: 5. Wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności fizycznej dzieci. Grupa zróżnicowana

Bardziej szczegółowo

czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje?

czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje? Konspekt zajęć Temat : W trosce o radosną naturę człowieka czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje? Cele : - budzenie i umacnianie pozytywnego obrazu samego siebie, - dbałość o wewnętrzną

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 18 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 18 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 18 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala lekcyjna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: Najlepiej z rodziną. Temat zajęć: Mój dom. Grupa

Bardziej szczegółowo

Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje

Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH Dzieñ aktywnoœci Kultura bezpieczeñstwa Ośrodek tematyczny: Bezpieczne pos³ugiwanie siê ró nymi przedmiotami i urz¹dzeniami Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje

Bardziej szczegółowo

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Artyku 12. Prawo do wyra ania swoich poglàdów Artyku 13. Swoboda wypowiedzi i informacji Artyku 16. PrywatnoÊç, honor, reputacja Artyku 17. Dost p do informacji i mediów

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Wymaga 4 Dzieci są aktywne Wymaga 4: Dzieci są aktywne Cele ewaluacji wewnętrznej jest sprawdze czy dzieci są wdrażane

Bardziej szczegółowo

ABC. parkowania na kopertach

ABC. parkowania na kopertach ABC parkowania na kopertach Autor: Danuta Gorajewska Recenzenci: prof. dr hab. Kazimierz J. Zab ocki, prof. dr hab. Ryszard Borowski, Renata Rojtek (Stra Miejska) Konsultacja: dr Joanna Fràckiewicz Koordynator

Bardziej szczegółowo

SMERFY MAJ. W maju omawialiśmy dwa bloki tematyczne: Znam różne zwierzęta, Mama i tata są ważni.

SMERFY MAJ. W maju omawialiśmy dwa bloki tematyczne: Znam różne zwierzęta, Mama i tata są ważni. SMERFY MAJ W maju omawialiśmy dwa bloki tematyczne: Znam różne zwierzęta, Mama i tata są ważni. W obszarze aktywności społecznej, przyrodniczej i zdrowotnej dzieci poznały zwierzęta żyjące na wsi oraz

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III I TREŚCI NAUCZANIA KLASA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Język obcy nowożytny. Wspomaganie dzieci w porozumiewaniu się z osobami,

Bardziej szczegółowo

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska )

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska ) 4 LATKI marzec 1. Poznajemy zawody 2. wiosno przyjdź 3. Nadeszła wiosna 4. Egzotyczne zwierząt 1. Poznanie osób pracujących w bliskim otoczeniu przedszkola i wykonywanych przez nie zawodów ; poznanie czynności

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego?

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Czas trwania: 45 min. Tematyka szczegółowa: 1) Jak wiele rzeczy w życiu człowieka jest związanych z zużyciem energii? 2) Wskazanie na obszary

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:...

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Kwestionariusz AQ Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Poniżej znajduje lista stwierdzeń. Proszę przeczytać każde stwierdzenie bardzo dokładnie i zaznaczyć, w jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: W świecie sztuki Temat zajęć: Co to za melodia?

Bardziej szczegółowo

Cele lekcji - uczeń: Klasa: V. Czas trwania: 90 minut. Metody pracy: - pogadanka, - "burza mózgów", - "metaplan", - metoda praktycznego działania.

Cele lekcji - uczeń: Klasa: V. Czas trwania: 90 minut. Metody pracy: - pogadanka, - burza mózgów, - metaplan, - metoda praktycznego działania. Cele lekcji - uczeń: - zna rodzaje odpadów, - potrafi segregować odpady na szkło, plastik, papier, metal, inne odpady, - wie jak zmniejszyć ilość odpadów, - wie co to jest recykling, - wie jak można powtórnie

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji sztuki kl. IV

Konspekt lekcji sztuki kl. IV Temat: Kolorowe litery. Materiały, pomoce: Kolorowy karton, nożyczki. * recytowanie rytmiczne tekstów z zastosowaniem różnych środków wyrazu muzycznego *język kolorów; wymowa barw, ich wartości ekspresyjne,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia taneczne BIEDRONKI (obszar nr 7)

Zajęcia taneczne BIEDRONKI (obszar nr 7) Zajęcia taneczne BIEDRONKI (obszar nr 7) Dzieci z naszego przedszkola uczestniczą w zajęciach poza przedszkolnych w ramach programu,,muzyka jako profilaktyka. Celem zajęć jest: - zaspakajanie naturalnej

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481 1. Dane magazynu, do którego dostarczysz paczkę Adres: Henryka Sienkiewicza 40 44-203 Rybnik Daty i godziny otwarcia: 13 i 14 grudnia 2014 roku (sobota i niedziela) w godzinach od 8:00 do 20:00. Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym.

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. W nowoczesnym podejściu do edukacji zdrowotnej, zwłaszcza dzięki rozwojowi nauk medycznych, w tym higieny,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowania fizycznego dla klasy 3 BLO( 12 marca 2014r.)

Scenariusz lekcji wychowania fizycznego dla klasy 3 BLO( 12 marca 2014r.) Scenariusz lekcji Wychowania Fizycznego Opracowanie: Barbara Bączek-Motała Mirosław Hajdel Scenariusz lekcji wychowania fizycznego dla klasy 3 BLO( 12 marca 2014r.) Temat lekcji: Nauka i doskonalenie techniki

Bardziej szczegółowo

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 im. A. Mickiewicza 45 720 Opole ul. Sz. Koszyka 21 tel./fax.: (077) 4743191 DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI program współpracy szkolno - przedszkolnej Magdalena

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Witamy w Bibliotece Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa. Przygotowała mgr Ewelina Pilarska

Witamy w Bibliotece Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa. Przygotowała mgr Ewelina Pilarska Witamy w Bibliotece Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Przygotowała mgr Ewelina Pilarska Biblioteka Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Adres: ul. Umultowska 89a, 61-614 Poznań Telefon:

Bardziej szczegółowo

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Marzena Kococik Olga Kuśmierczyk Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Krzemieniewicach Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Konkursy wyzwalają aktywność

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla twojej rodziny

Pomoc dla twojej rodziny 1 Pomoc dla twojej rodziny przewodnik po przyjaznym i oferującym wsparcie programie organizacji Home-Start www.home-start.org.uk Darmowy numer telefonu: 0800 068 63 68 2 Każdy czasami potrzebuje odrobiny

Bardziej szczegółowo

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych rozwijana jest już od 33 lat 1983 r. otwarcie pierwszej wystawy stałej Muzeum Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie Witaj. Interesuje Cię udział w projekcie Trener w rolach głównych. Zapraszamy więc do prześledzenia dokumentu, który pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na pytanie, czy możesz wziąć w nim udział. Tym samym znajdziesz

Bardziej szczegółowo

Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów

Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów Marzena Borcuch Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Zaj cia artystyczne i sportowe Przedzia wiekowy klasy 1 6 Liczba uczestników Czas trwania

Bardziej szczegółowo

29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW

29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW 129 Anna Pregler 29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW Cele ogólne w szkole podstawowej: myślenie matematyczne umiejętność korzystania z podstawowych narzędzi matematyki w życiu codziennym oraz

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro)

Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Jak korzystać z Group Tracks w programie Cubase na przykładzie EWQLSO Platinum (Pro) Uwaga: Ten tutorial tworzony był z programem Cubase 4 Studio, ale równie dobrze odnosi się do wcześniejszych wersji,

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego?

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? - Wiesz, za dwa miesiące przyjeżdżam do Krakowa na stypendium,

Bardziej szczegółowo

Opracowała Anna Kaszkowiak

Opracowała Anna Kaszkowiak Scenariusz lekcji z edukacji czytelniczej i medialnej dla klasy II W czytelni biblioteki szkolnej Opracowała Anna Kaszkowiak TEMAT LEKCJI: W czytelni biblioteki szkolnej CEL GŁÓWNY: Poznanie zbiorów czytelni.

Bardziej szczegółowo

Jak spersonalizować wygląd bloga?

Jak spersonalizować wygląd bloga? Jak spersonalizować wygląd bloga? Czy wiesz, że każdy bloger ma możliwość dopasowania bloga do własnych preferencji? Wszystkie blogi posiadają tzw. skórkę czyli układ graficzny, który możesz dowolnie zmieniać.

Bardziej szczegółowo

Otwórzmy drzwi do fantazji

Otwórzmy drzwi do fantazji XIII Mały Powiatowy Konkurs Recytatorski Otwórzmy drzwi do fantazji Powiatowy Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli w Busku-Zdroju zaprasza uczniów klas 0, I, II, III oraz nauczycieli i opiekunów

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

www.nauczycielka.com ARKTYKA KRAINA WIECZNEGO LODU I ŚNIEGU

www.nauczycielka.com ARKTYKA KRAINA WIECZNEGO LODU I ŚNIEGU ARKTYKA KRAINA WIECZNEGO LODU I ŚNIEGU ARKTYKA GRENLANDIA Arktyka to obszar wokół bieguna północnego obejmujący Morze Arktyczne, Grenlandię, część Kanady i Syberię. Mieszkają tu Eskimosi i Lapończycy.

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA RODZAJE MAP

PRZYRODA RODZAJE MAP SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: PRZYRODA TEMAT: RODZAJE MAP AUTOR SCENARIUSZA: mgr Katarzyna Borkowska OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI RODZAJE MAP CZAS REALIZACJI 2 x 45

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku w n auc u e

Jak pomóc dziecku w n auc u e Jak pomóc dziecku w nauce O jakości uczenia i wychowania dzieci decydują: nauczyciele, sami uczniowie i rodzice. Każdy z nich jest tak samo ważny. Jaka jest rola rodziców? Bez ich aktywności edukacja dziecka

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Plan pracy Szkolnego Koła PCK w roku szkolnym 2011/2012

Plan pracy Szkolnego Koła PCK w roku szkolnym 2011/2012 Plan pracy Szkolnego Koła PCK w roku szkolnym 2011/2012 Lepiej chyba pójść choćby kawałek dobrą drogą, niż zajść daleko, lecz źle. Platon Opiekunowie: mgr Aneta Wróbel/ mgr Joanna Baran I. Założenia ogólne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki)

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) Zadanie główne (temat lekcji): BAWIMY SIĘ PIŁKĄ NA WSZELKIE SPOSOBY Zadania szczegółowe: Sprawność motoryczna Uczeń: - rozwinie zwinność poprzez

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6. Magiczna moc

Rozdział 6. Magiczna moc Rozdział 6 Magiczna moc Złoty Ptak potrząsnął złocistymi piórami i powiedział: Dam ci czarodziejską moc w zamian za twój czarny parasol. Parasol?! zawołał Hieronim. Mój czarny parasol?! Nigdy! Wiatr zaświstał

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA MINISTERSTWO Warszawa, dnia 16 grudnia 2014 r. PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DYREKTOR GENERALNY BA-II-271-25.(8).KP/2014 L.dz. 10217/14 Uczestnicy postępowania Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia

Bardziej szczegółowo

Temat dnia: Projektuję meble szkolne

Temat dnia: Projektuję meble szkolne MODUŁ IV SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH Dzieñ aktywnoœci Kultura bezpieczeñstwa Ośrodek tematyczny: Dbam o swoje zdrowie podczas pracy i zabawy Temat dnia: Projektuję meble szkolne Cele ogólne: wzbogacanie

Bardziej szczegółowo

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk!

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! Gra rodzinna dla 2-6 osób w wieku od 7 lat. ZawartoÊç pude ka: 2 ró ne dwunastoêcienne

Bardziej szczegółowo

z potrzeby piękna Świdermajer z odrobiną egzotyki 54

z potrzeby piękna Świdermajer z odrobiną egzotyki 54 T O, C O L U B I M Y Gdyby nie szczęśliwy przypadek i uparci właściciele, ten piękny dom z drewnianymi koronkami nigdy by nie powstał. z potrzeby piękna Świdermajer z odrobiną egzotyki 54 55 Od początku,

Bardziej szczegółowo

OBSZAR 1 Lekcja wychowania fizycznego - Nordic Walking. Przykładowy scenariusz

OBSZAR 1 Lekcja wychowania fizycznego - Nordic Walking. Przykładowy scenariusz OBSZAR 1 Lekcja wychowania fizycznego - Nordic Walking. Przykładowy scenariusz Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Cele główne: Wzmacnianie ogólnej sprawności fizycznej Doskonalenia koordynacji

Bardziej szczegółowo

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 14. Drzewa.

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 14. Drzewa. 14. Gatunki i rola drzew w przyrodzie. Zadanie: sadzenie drzewa. Dzieci z Przedszkola nr 16 w Koszalinie 10 października obchodziły ŚWIETO DRZEWA. Tegoroczne Święto Drzewa odbyło się pod hasłem DRZEWO

Bardziej szczegółowo