WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ LOGISTYKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ LOGISTYKI"

Transkrypt

1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ LOGISTYKI ZASADY SYSTEMOWEGO PODEJŚCIA DO ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ZGODNIE Z WYMAGANIAMI AQAP 2310, AQAP 2110, AQAP 2120, AQAP 2130 oraz AQAP 2105, AQAP 2210

2 SPIS TREŚCI Wstęp Str. 03 Rozdział 1 Polityka dotycząca stosowania AQAP w organizacji Str. 04 Rozdział 2 Planowanie jakości Str Postanowienia ogólne Str Odpowiedzialność i uprawnienia Str Dokumentacja Str. 07 Rozdział 3 Zarządzanie ryzykiem Str Postanowienia ogólne Str Odpowiedzialność i uprawnienia Str Dokumentacja Str Plan Zarządzania Ryzykiem Str. 10 Rozdział 4 Zarządzanie konfiguracją Str Postanowienia ogólne Str Odpowiedzialność i uprawnienia Str Dokumentacja Str Plan Zarządzania Konfiguracją Str. 15 Rozdział 5 Zarządzanie nieuszkadzalnością i obsługiwalnością Str Postanowienia ogólne Str Odpowiedzialność i uprawnienia Str Dokumentacja Str Program nieuszkadzalności i obsługiwalności Str. 17 2/18

3 WSTĘP Niniejsze zasady przeznaczone są dla: organizacji wdrażających i stosujących systemy zarządzania jakością, auditorów oceniających zgodność z wymaganiami AQAP, Przedstawicieli Wojskowych (PW) w zakresie realizacji odbioru wojskowego 1 lub Przedstawicieli Rządowego Zapewnienia Jakości (GQAR) w przypadku realizacji procesu rządowego zapewnienia jakości 2 (GQA) realizujących odbiór wojskowy (zwanych dalej Przedstawicieli RPW). jednostki certyfikującej systemy (JCS) resortu obrony narodowej WAT. Niniejsze zasady mogą być wykorzystane przez użytkownika, gestora oraz zamawiającego. Biorąc pod uwagę fakt, że głównym celem AQAP jest ich wykorzystanie w kontraktach realizowanych dla wojska, zasady opracowano z uwzględnieniem tej specyfiki i możliwości ich wykorzystania w czasie odbiorów wojskowych. Systemowe rozwiązania AQAP powinny potwierdzać rzeczywiste możliwości organizacji do realizacji dostaw wyrobów i/lub usług dla wojska. Rzeczywiste możliwości realizacji dostaw wyrobów i/lub usług potwierdzane są przez: organizację poprzez przedstawienie dowodów funkcjonowania systemu zarządzania jakością, oceniającego zgodność w zakresie certyfikacji. Biorąc pod uwagę powyższe, niniejsze zasady zostały opracowane w celu: upowszechniania wiedzy o wymaganiach AQAP, określenia kryteriów systemowego zastosowania AQAP, przedstawienia możliwości systemowego spełnienia wymagań AQAP w organizacji w odniesieniu do zakresu jej działalności, ułatwienia możliwości wykorzystania AQAP do doskonalenia systemu zarządzania jakością w organizacji, ujednolicenia zasad auditowania systemu zarządzania jakością wg AQAP, możliwości potwierdzenia funkcjonowania systemu zarządzania jakością we właściwym zakresie certyfikacji. Niniejsze zasady nie zawierają wymagań uzupełniających AQAP i nie mogą służyć do stwierdzenia zgodności. Nie ma przeciwskazań wykorzystania kontraktowego charakteru AQAP przez inne służby w tym służby mundurowe. 1 W przypadku realizacji umowy krajowego 2 W przypadku realizacji umowy zagranicznego 3/18

4 ROZDZIAŁ 1 POLITYKA DOTYCZĄCA STOSOWANIA AQAP W ORGANIZACJI 1.1. Organizacja, która realizuje lub zamierza realizować dostawy wyrobów i/lub usług dla sił zbrojnych RP lub innych państw NATO powinna zapoznać się z odpowiednią publikacją AQAP dotyczącą systemu zarządzania jakością oraz zasadami realizacji procesu rządowego zapewnienia jakości (GQA), opisanymi w sojuszniczych publikacjach zapewnienia jakości: AQAP 2000, AQAP 2009 oraz AQAP 2070 w tym w ramach szkoleń uwzględniających aktualne informacje NATO dotyczące jakości Zgodność systemu zarządzania jakością z odpowiednim AQAP może być potwierdzona w odpowiednim zakresie certyfikacji, który wynika z zakresu systemu zarządzania jakością pod warunkiem, że istnieją dowody: - realizacji procesów wynikających z zakresu certyfikacji i/lub - kompetencji poddostawców realizujących procesy wynikające z zakresu certyfikacji (jeżeli ma to zastosowanie) oraz określone są warunki nadzorowania i potwierdzania zgodności w tym istnieje możliwość przeprowadzenie procesu nadzorowania jakości w ramach procesu GQA lub zobowiązania organizacji Zgodność systemu zarzadzania jakością z AQAP 2310 może być potwierdzona w odpowiednim zakresie certyfikacji, gdy organizacja spełnia wymagania normy AS/EN 9100 oraz posiada dowody na: - realizację wyrobu w projektowaniu, pracach rozwojowych, produkcji, instalowaniu i serwisie i/lub dostarczania usługi w projektowaniu, pracach rozwojowych, produkcji, instalowaniu i serwisie z przeznaczeniem dla lotnictwa lub sił zbrojnych, - opracowanie i stosowanie planu jakości realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi z uwzględnieniem poddostawców, - opisanie sposobu dokumentowania i zarządzania ryzykiem oraz zarządzania konfiguracją realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi z uwzględnieniem poddostawców, - nadzorowanie dokumentów własnych i swoich poddostawców, które dotyczą nieuszkadzalności i obsługiwalności Zgodność systemu zarządzania jakością z AQAP 2110 może być potwierdzona w odpowiednim zakresie certyfikacji, gdy organizacja spełnia wymagania ISO 9001 oraz posiada dowody na (z uwzględnieniem pkt ): - realizację wyrobu w projektowaniu, rozwoju i produkcji i/lub dostarczanie usługi w projektowaniu, rozwoju i produkcji, - opracowanie i stosowanie planu jakości, - opisanie sposobu dokumentowania i zarządzania ryzykiem oraz zarządzania konfiguracją realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi z uwzględnieniem poddostawców, - opracowanie i stosowanie planu zarządzania konfiguracją, - nadzorowanie dokumentów własnych i swoich poddostawców, które dotyczą nieuszkadzalności i obsługiwalności (jeżeli ma to zastosowanie). 4/18

5 1.5. Zgodność systemu zarządzania jakością z AQAP 2210 może być potwierdzona tylko łącznie z AQAP 2110 dla organizacji wytwarzającej oprogramowanie Zgodność systemu zarządzania jakością z AQAP 2120 może być potwierdzona, gdy organizacja spełnia wymagania ISO 9001 z mającymi zastosowanie wyłączeniami oraz posiada dowody na (z uwzględnieniem pkt ): - realizację wyrobu w produkcji i/lub dostarczanie usługi w produkcji, - opracowanie i stosowanie planu jakości, - opisanie sposobu dokumentowania i zarządzania ryzykiem oraz zarządzania konfiguracją realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi z uwzględnieniem poddostawców, - opracowanie planu zarządzania konfiguracją Zgodność systemu zarządzania jakością z AQAP 2130 może być potwierdzona, gdy organizacja spełnia wymagania ISO 9001 z mającymi zastosowanie wyłączeniami oraz posiada dowody na (z uwzględnieniem pkt ): - realizację wyrobu w kontroli i badań i/lub dostarczanie usługi w kontroli i badaniach, - opracowania i stosowania planu jakości, - opisanie sposobu dokumentowania oraz zarządzania konfiguracją realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi z uwzględnieniem poddostawców Zgodność systemu zarządzania jakością z AQAP 2105 może być potwierdzona tylko łącznie z AQAP 2110 lub AQAP 2120 lub AQAP 2130 pod warunkiem, że organizacja zrealizowała umowę z wykorzystaniem planu jakości dla sił zbrojnych RP lub innego państwa NATO nadzorowaną przez Przedstawiciela RPW Organizacja powinna udokumentować sposób spełnienia wszystkich wymagań AQAP w ramach opisu powiązań między procesami. Organizacja powinna opisać wzajemne oddziaływanie między procesami, z uwzględnieniem: - procesów realizacji wyrobu i/lub usługi wynikające z zakresu certyfikacji, - procesów realizowanych na zewnątrz wynikających z zakresu certyfikacji w tym zasady ich nadzorowania pod względem jakości, - procesów dotyczących nadzorowania jakości przez Przedstawiciela RPW i deklarowanej współpracy w zakresie ich realizacji Organizacja powinna zarządzać efektywnością systemu zarządzania realizowanych kontraktów w tym zarządzać kosztami jakości z uwzględnieniem kosztów reklamacji oraz dotyczących poddostawców realizujących procesy wynikające z zakresu certyfikacji (jeżeli ma to zastosowanie) Organizacja powinna udokumentować minimalne wymagania dotyczące zakupów w tym nadzorowania przez nią procesów realizowanych na zewnątrz z uwzględnieniem zobowiązania poddostawców do spełnienia klauzuli jakościowej w odniesieniu do zakresu certyfikacji. Organizacja powinna dysponować wykazem lub równoważnymi zapisami wszystkich poddostawców realizujących procesy na zewnątrz wraz z określonym sposobem ich nadzorowania, co powinno być przedmiotem planów jakości Organizacja powinna planować jakość, przebieg procesów i realizację 5/18

6 wyrobów i/lub usług w sposób udokumentowany; tj. opracowywać plany jakości lub inne dokumenty planistyczne zgodnie z przyjętymi zasadami uwzględniające plany zarządzania ryzykiem, plany zarządzania konfiguracją oraz programy nieuszkadzalności i obsługiwalności (jeżeli ma to zastosowanie) dla realizowanego wyrobu i/lub dostarczania usługi wynikających z zakresu certyfikacji, zasad i zakresu nadzorowania poddostawców, a także zasad komunikowania się i współpracy z Przedstawicielem RPW Organizacja powinna udokumentować zasady zarządzania ryzykiem mające zastosowanie na etapie ofertowania, planowania i realizacji przedsięwzięcia oraz po jego zakończeniu mające zastosowanie do realizacji wyrobu i/lub dostarczania usługi wynikających z zakresu certyfikacji Organizacja powinna udokumentować zasady zarządzania konfiguracją, które powinny mieć zastosowanie podczas realizacji każdego rodzaju wyrobu i/lub dostarczania usługi wynikających z zakresu certyfikacji przy uwzględnieniu specyfiki odpowiedniego AQAP Organizacja powinna udokumentować procesy związane z zarządzaniem nieuszkadzalnością i obsługiwalnością wyrobów i/lub usługi w przypadku AQAP Organizacja powinna opracować i wdrożyć system zarządzania pomiarami zgodny z wymaganiami normy ISO w odniesieniu do pomiarów, których niepewność wpływa na ocenę zgodności wyrobu z wymaganiami Dowody na wdrożenie funkcjonującego systemu zarządzania powinny wynikać z aktualnej działalności organizacji oraz zapisów dokonywanych przez organizację potwierdzających zgodność wyrobów/usług. ROZDZIAŁ 2 PLANOWANIE JAKOŚCI 2.1. Postanowienia ogólne W rozdziale zawarto informacje dotyczące planowania jakości oraz zasad tworzenia planów jakości opracowywanych przez dostawców realizujących wyroby i/lub usługi na potrzeby sił zbrojnych RP i NATO Organizacja posiadająca funkcjonujący system zarządzania jakością zgodny z AQAP 2310, 2110 (AQAP 2210), 2120, 2130 i AQAP 2105 powinna posiadać dowody wdrożenia i wykazać się umiejętnością w zakresie opracowywania, stosowania oraz doskonalenia planów jakości dla każdego realizowanego wyrobu i/lub usługi wynikających z zakresu certyfikacji Plan jakości powinien być dostosowany do specyfiki działalności organizacji, realizowanych wyrobów i/lub dostarczanych usług Plan jakości definiuje działania, procesy, odpowiedzialność i zasoby organizacji oraz określa zasady ich nadzorowania Jako warunek wstępny do przygotowania planu jakości dla wyrobu będącego przedmiotem zamówienia organizacja powinna przeprowadzić przegląd wszystkich wymagań i dotyczącego ryzyka, żeby określić niezbędne działania zarządzania, techniczne i inne, które muszą być zaplanowane i wdrożone. 6/18

7 W planie szczególna uwaga powinna być zwrócona na wymagania specjalne lub nietypowe. Odpowiednie operacje, procesy i techniki muszą być planowane i zapisane z podaniem dat realizacji, a zasoby do badań i dostarczania dowodów zgodności powinny być zidentyfikowane Dowodem potwierdzającym wdrożenie i umiejętność opracowywania planu jakości, niezależnie od jego nazwy, może być każdy opracowany przez organizację dokument spełniający wymagania odpowiedniego AQAP lub jeżeli jest to wymaganiem umowy - AQAP Do opracowania planu jakości mogą być wykorzystane wytyczne zawarte w ISO i/lub wymagania AQAP Odpowiedzialność i uprawnienia Organizacja powinna w swoim systemie zarządzania jakością określić i/lub udokumentować odpowiedzialność i uprawnienia w zakresie planów jakości za opracowanie, zatwierdzanie, wdrażanie, przegląd i nadzorowanie aktualności oraz wprowadzanie zmian oraz doskonalenie Dokumentacja Organizacja powinna opisać zasady postępowania z planem jakości w zakresie: - podejmowania decyzji o potrzebie ich opracowywania, przygotowania i zatwierdzania oraz uzgadniania z Przedstawicielem RPW, - wdrażania zapisów planu jakości, - rozpowszechniania do właściwych osób funkcyjnych i Przedstawiciela RPW oraz wprowadzania zmian w planie jakości, wynikających, np. z uzgodnień z Przedstawicielem RPW, - zasad archiwizowania planów jakości Organizacja może przedstawić szablon (wzór) planu jakości jako część udokumentowanych zasad jego opracowywania. ROZDZIAŁ 3 ZARZĄDZANIA RYZYKIEM 3.1. Postanowienia ogólne Zarządzanie ryzykiem po stronie dostawcy powinno być realizowane z uwzględnieniem wymagań AQAP 2110, 2120, 2130, 2310 oraz AQAP Ryzyko może być definiowane jako kombinacja skutku i prawdopodobieństwa jego wystąpienia Zgodnie z wymaganiami NATO 3 zarządzanie ryzykiem, to podejmowanie zaplanowanych działań w celu wyeliminowania ryzyka lub jego zredukowania do poziomu akceptowalnego Zarządzanie ryzykiem powinno być elementem funkcjonującego systemu zarządzania jakością w organizacji. 3 Sojusznicza Publikacja Zarządzania Ryzykiem ARAMP-1 zalecona do stosowania w NATO Rekomendacją Standaryzacyjną STANREC /18

8 Zarządzanie ryzykiem może być udokumentowane w planie jakości, planie zarządzania ryzykiem lub innym odrębnym dokumencie związanym z realizacją danej umowy Do zarządzania ryzykiem można wykorzystać metody opisane w rodzinie norm ISO Odpowiedzialność i uprawnienia W obszarach zidentyfikowanego ryzyka organizacja powinna określić odpowiedzialność i uprawnienia w zakresie: - planowania zarządzaniem ryzykiem w tym: - przetwarzania i gromadzenia informacji dotyczących ryzyka w celu opracowywania zasad dotyczących ryzyka w tym ustanowienia i utrzymywania bazy danych zarządzania ryzykiem, - pozyskiwania, przetwarzania i udostępniania informacji dotyczących ryzyka w tym także informacji zwrotnej o ryzyku po zakończeniu produkcji wyrobu i/lub realizacji usługi, - dostarczania Przedstawicielowi RPW informacji dotyczących ryzyka związanego z przedmiotem dostawy i/lub realizowaną usługą. - identyfikowania ryzyka w tym identyfikowania wzajemnych zależności występujących pomiędzy różnymi rodzajami ryzyka, - analizowania ryzyka w tym klasyfikowania lub ustanawiania priorytetów ryzyka, - monitorowania i redukowania ryzyka w tym: - opracowywania planów zarządzania ryzykiem, - opracowywania sprawozdań i raportów dotyczących zarządzania ryzykiem i prezentowania ich podczas spotkań, na których dokonuje się przeglądów ryzyka Dokumentacja Organizacja powinna opisać zasady zarządzania ryzykiem w dokumentacji systemu zarządzania jakością W opisie zarządzania ryzykiem należy określić m. in.: - odpowiedzialność i uprawnienia, - zasady planowania zarządzaniem ryzykiem, - zasady identyfikacji ryzyka, - sposoby analizy ryzyka, - metody redukowania ryzyka w tym planowanie reakcji na ryzyko, - zasady monitorowania w tym sterowania ryzykiem Planowanie zarządzania ryzykiem Planowanie zarządzania ryzykiem powinno być rozpoczęte przez organizację już na etapie przygotowania projektu umowy z wykorzystaniem, na ile jest to możliwe, tych samych narzędzi, technik i dokumentów jakie są stosowane w procesie planowania (projektowania) przedsięwzięcia Identyfikacja ryzyka Identyfikacja ryzyka powinna dotyczyć nie tylko ryzyka występującego w trakcie realizacji danego przedsięwzięcia w tym projektu, ale również 8/18

9 ryzyka zidentyfikowanego w innych podobnych i wcześniejszych przedsięwzięciach Identyfikację ryzyka powinno się przeprowadzić w obszarach dotyczących, np.: - wyrobu i/lub usługi, - procesów występujących w organizacji w tym zakupów wyrobów i/lub usług, - struktury zarządzania, - wymagań prawnych, - innych obszarach według potrzeb Z punktu widzenia dostawcy wyrobu obronnego do zasadniczych źródeł informacji o ryzyku należy zaliczyć: - opinie klienta (użytkownika wyrobu obronnego), - dotychczasowe funkcjonowanie poddostawców, - wyniki z poprzedniej oceny ryzyka, - sondaże przed podpisaniem umowy, - ocena systemu lub procesu realizowana w ramach tzw. drugiej strony, - spostrzeżenia z procesu projektowania, - kluczowe lub krytyczne właściwości wyrobu, - brak własnego doświadczenia i poddostawców w realizacji wyrobu, - przegląd umowy Organizacja powinna wykazać, jakie stosuje się metody identyfikacji ryzyka (np. burza mózgów, wstępna analiza zagrożeń (PHA), analiza drzewa błędów, diagram Ishikawy) Analiza ryzyka Analiza ryzyka powinna być wykonywana przez Kierownika przedsięwzięcia z uwzględnieniem innych mających zastosowanie procesów w tym ze szczególnym uwzględnieniem procesu zakupów oraz jeżeli ma to zastosowanie procesu projektowania i realizowana równolegle z planem przedsięwzięcia Organizacja powinna określić kryteria klasyfikacji ryzyka w tym występujących zagrożeń i ich skutków Organizacja powinna wykazać, jakie stosuje się metody analizy ryzyka, np.: - opisową (bezwymiarową) - dzielącą ryzyko na akceptowalne i nieakceptowane, - ilościową (liczbową) - określającą wymierne wartości iloczynu skutku i zagrożenia oraz prawdopodobieństwa wystąpienia tego zagrożenia, - kombinację powyższych Analiza ryzyka powinna dotyczyć: - jakości wyrobu (np. niespełnienia wymaganych parametrów), - bezpieczeństwa użytkowania, - harmonogramu realizacji (np. opóźnienia realizacji umowy), - kosztów (np. zwiększenia kosztów realizacji umowy lub kosztów eksploatacji w cyklu życia wyrobu). 9/18

10 Monitorowanie i redukowanie ryzyka Organizacja powinna ustanowić metody monitorowania ryzyka w tym reakcje na ryzyko wynikające z analizy ryzyka oraz monitorować ryzyko na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia Organizacja powinna udokumentować działania podjęte w celu redukcji ryzyka w tym zaplanować reakcje na ryzyko Celem planowania reakcji na ryzyko jest określenie, co można zrobić, aby zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu przedsięwzięcia. Mogą być stosowane następujące strategie dotyczące ryzyka: - minimalizowanie wpływu (redukcja) podjęcie działań mających na celu zmianę wartości ryzyka do poziomu akceptowalnego poprzez zmianę następstw i/lub prawdopodobieństwa ich wystąpienia, i/lub usunięcie źródła ryzyka - unikanie świadoma decyzja o nierozpoczynaniu lub niekontynuowaniu przedsięwzięć obarczonych ryzykiem - dzielenie ryzyka rozłożenie ryzyka na inne strony (np. poprzez ubezpieczenie), dzielenie ryzyka obejmuje też transfer ryzyka - akceptacja świadoma decyzja podjęcia ryzyka związanego z realizacją przedsięwzięcia - zatrzymanie ryzyka (retencja) akceptacja potencjalnej korzyści lub ciężaru straty, wynikających z konkretnego ryzyka w realizowanym przedsięwzięciu Po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia organizacja powinna przeanalizować dane uzyskane z monitorowania ryzyka oraz oceniać ich skuteczność w celu wykorzystania ich do zarządzania ryzykiem w przyszłych przedsięwzięciach Plan Zarządzania Ryzykiem Organizacja powinna opracować Plan Zarządzania Ryzykiem (jakkolwiek nazwany), który określa: - obszary, przyczyny i priorytety ryzyka, - działania, jakie należy podjąć w celu wyeliminowania lub zredukowania ryzyka do poziomu akceptowalnego, - metody reakcji na ryzyko wykorzystywane do wyeliminowania lub zredukowania ryzyka, - osoby odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem, - środki niezbędne do zarządzania ryzykiem, - harmonogram działań, - planowane działania w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych sytuacji Plan powinien być oparty na danych z identyfikacji i analizy ryzyka, aktualizowany w przypadku wprowadzenia zmian Plan zarządzania ryzykiem może być elementem planu jakości. 10/18

11 ROZDZIAŁ 4 ZARZĄDZANIA KONFIGURACJĄ 4.1. Postanowienia ogólne W rozdziale zawarto zasady dotyczące zarządzania konfiguracją zgodnie z wymaganiami AQAP 2110, 2120, 2130, 2310 oraz na podstawie Sojuszniczych Publikacjach Zarządzania Konfiguracją ACMP 4 i wytycznymi normy ISO Wymagania dotyczące zarządzania konfiguracją ograniczone są do potrzeby: - identyfikacji i sterownia konfiguracją (dotyczy wszystkich AQAP), - charakteryzowania statusu i auditowania konfiguracji (tylko AQAP 2110/2310) oraz - planowania tych działań (nie dotyczy AQAP 2130). AQAP nie uszczegóławia wymagań w wyżej wymienionych obszarach Zgodnie z wymaganiami AQAP, zarządzanie konfiguracją odnosi się do przedmiotu zamówienia, czyli wyrobu, określonego w umowie, tj.: przedmiotu materialnego, usługi, materiałów przetworzonych, wytworu intelektualnego lub kombinacji wymienionych Do uszczegółowienia zasad zarządzania konfiguracją uzbrojenia (opisanych poniżej) powinny być wykorzystane wymagania zamawiającego określone w: - Instrukcji w sprawie zarządzania dokumentacją techniczną Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego zg. z decyzją nr 349/MON z dn 20.IX.2011 r. (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. z 2011 r. Nr 19, poz. 287); - Instrukcji w sprawie określenia wymagań na dokumentację techniczną Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego zg. z decyzją nr 349/MON z dn 20.IX.2011 r. (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. z 2011 r. Nr 19, poz. 287); - normach obronnych, dotyczących aparatury, przyrządów, urządzeń i wyposażenia o przeznaczeniu wojskowym ogólne wymagania techniczne, metody kontroli i badań: - NO-06A101: postanowienia ogólne, - NO-06A103: wymagania dotyczące działania czynnikówśrodowiskowych oraz NO-06A103: metody badań odporności całkowitej na działanie czynników środowiskowych, - NO-06A104: wymagania konstrukcyjno-techniczne oraz NO- 06A108: metody oceny zgodności z wymaganiami konstrukcyjnotechnicznymi, - NO-06A105: ogólne zasady badań oraz odbioru prototypów i urządzeń produkowanych seryjnie Zarządzanie konfiguracją powinno być elementem funkcjonującego systemu zarządzania jakością w organizacji. 4 Sojusznicze Publikacje Zarządzania Konfiguracją ACMP zostały wprowadzone do stosowania w NATO Porozumieniem Standaryzacyjnym STANAG /18

12 Dowodami potwierdzającymi funkcjonowanie zarządzania konfiguracją może być Plan Jakości (który powinien przywoływać procedurę zarządzania konfiguracją) wraz z zapisami związanymi z zarządzaniem konfiguracją Odpowiedzialność i uprawnienia Organizacja powinna określić odpowiedzialność i uprawnienia za zarządzanie konfiguracją, powołać - bez względu na nazwę - organ decyzyjny za realizacje celów zarządzania konfiguracją (wg terminologii NATO - Radę Konfiguracji) i/lub wskazać organ Klienta odpowiedzialny za ustalenie celów zarządzania konfiguracją Organ decyzyjny, to osoba (osoby) posiadająca kompetencje do oceny działań składających się na zarządzanie konfiguracją wyrobu w aspekcie technicznym, ekonomicznym i logistycznym Do odpowiedzialności i uprawnień organu decyzyjnego może należeć m.in.: - dokonywanie przeglądu i oceny procedur oraz planów dotyczących zarządzania konfiguracją, - wybieranie obiektów konfiguracji ustanawianie konfiguracji odniesienia, - dokonywanie przeglądu i oceny poprawności sformułowanych wymagań dotyczących projektowania, realizacji, weryfikacji, użytkowania i utrzymania wyrobu, - dokonywanie przeglądu i oceny skutków oraz zatwierdzanie zmian, zezwoleń i odstępstw Dokumentacja Organizacja opisując zasady zarządzania konfiguracją, powinna uwzględnić (jeżeli jest to niezbędne): - identyfikację osób odpowiedzialnych za zarządzanie konfiguracją, w tym za realizację celów zarządzania konfiguracją, - zakres odpowiedzialności i uprawnień, - fazy cyklu życia wyrobu realizowanego przez organizację, - powiązania między działaniami związanymi z zarządzaniem konfiguracją, - strony, które mogą brać udział w zarządzaniu konfiguracją, - działania składające się na zarządzanie konfiguracją, tj.: - identyfikacja konfiguracji w tym określanie obiektów konfiguracji, konfiguracji odniesienia(z uwzględnieniem wymagań zamawiającego), zasad numerowania z przywołaniem niezbędnych procedur, - nadzorowanie zmian (według terminologii NATO sterowanie konfiguracją) z uwzględnieniem poszczególnych etapów realizacji oraz wymagań zamawiającego, - opis statusu konfiguracji (według terminologii NATO charakteryzowanie statusu konfiguracji), uwzględniającego niezbędne informacje o identyfikacji, sterowaniu i auditowaniu konfiguracji z uwzględnieniem wymagań zamawiającego, - auditowanie konfiguracji w tym określenie zasad ich przeprowadzania Identyfikacja konfiguracji Jeżeli w umowie przywołane są wymagania ACMP sposób zarządzania konfiguracją powinien być dostosowany do wymagań umowy. 12/18

13 W obszarze AQAP 2310 wymagania dotyczące zarządzania konfiguracją są sprecyzowane w AS/EN W obszarze wymagań AQAP 2120 identyfikacja konfiguracji nie obejmuje projektowania i ograniczona jest do ustalenia konfiguracji odniesienia i obiektów konfiguracji w aspekcie wymagań klienta (zamawiającego), uwarunkowań dotyczących ich realizacji (szczególnie procesów wymagających walidacji) oraz kontroli i badań W obszarze wymagań AQAP 2130 identyfikacja konfiguracji nie obejmuje projektowania i ograniczona jest do ustalenia konfiguracji odniesienia i obiektów konfiguracji w aspekcie wymagań klienta (zamawiającego) oraz uwarunkowań dotyczących ich kontroli i badań W odniesieniu do wymagań AQAP 2110/2120/2130/2310 organizacja powinna określić lub zidentyfikować strukturę wyrobu i dokonać wyboru obiektów konfiguracji w ramach realizowanej umowy. Przed przystąpieniem do wyboru obiektów konfiguracji organizacja powinna zidentyfikować właściwości funkcjonalne i fizyczne wyrobu w tym określić kryteria ich wyboru z uwzględnieniem wymagań zawartych w umowie. Obiekty konfiguracji powinny być zidentyfikowane w planie jakości lub bezpośrednio w planie zarządzania konfiguracją albo poprzez przywołanie właściwych dokumentów. Dla każdego obiektu konfiguracji powinny być zidentyfikowane, o ile występują na danym etapie, między innymi następujące dokumenty: - wymagania (specyfikacje), - rysunki projektowe i katalogi rysunków, - wykazy części, - dokumenty oprogramowania, - specyfikacje badań, - instrukcje użytkowania i obsługi Organizacja powinna określić niezbędne konfiguracje odniesienia. Jako minimum wymagane jest określenie jednej konfiguracji odniesienia jednoznacznie identyfikującej wymagania i dokumenty wykorzystywane do realizacji przedsięwzięcia. Konfiguracje odniesienia powinny wynikać z wymagań związanych z umową na realizację przedsięwzięcia i/lub wprowadzanych zmian. Rodzaje konfiguracji odniesienia powinny być określone w Planie Jakości i/lub bezpośrednio w Planie Zarządzania Konfiguracją albo poprzez przywołanie właściwych dokumentów Nadzorowanie zmian W obszarze wymagań AQAP 2110 sterownie konfiguracją dotyczy etapu projektowania i realizacji wyrobu W obszarze wymagań AQAP 2120 sterowanie konfiguracją dotyczy etapu związanego z realizacją wyrobu W obszarze wymagań AQAP 2130 sterowanie konfiguracją dotyczy zmian inicjowanych przez klienta (zamawiającego) lub organizację wynikających z kontroli i badań w szczególności odstępstw Nadzorowanie zmian powinno dotyczyć wyrobu i/lub obiektów konfiguracji w odniesieniu do propozycji zmian przedstawionych przez klienta (zamawiającego), poddostawców lub organizację. 13/18

14 Proces nadzorowania zmian powinien uwzględniać etapy: inicjowania zmian, złożenia propozycji zmian, oceny skutków zatwierdzenia propozycji zmian, wprowadzania zmian i weryfikacji wprowadzonych zmian Propozycje zmian powinny być opisane na odpowiednich formularzach przyjętych przez organizację Propozycje zmian powinny zawierać: - określenie obiektu(ów) konfiguracji, których zmiany dotyczą, wraz z jego(ich) konfiguracją odniesienia, - opis proponowanej zmiany, - przyczynę zmiany, - szczegóły dotyczące innych, współpracujących obiektów konfiguracji lub opis funkcji, na które może wpłynąć ta zmiana, - określenie zainteresowanych stron przygotowujących propozycję i datę jej przygotowania, - określenie kategorii zmiany, np. pilność Ocena propozycji zmian powinna uwzględniać skutki ekonomiczne, techniczne i logistyczne oraz terminowość realizacji przedsięwzięcia Wprowadzanie zmian po ich zatwierdzeniu powinno być wykonane przez upoważniony personel z uwzględnieniem konfiguracji odniesienia Po wprowadzeniu zmian niezbędna jest ich weryfikacja, która powinna być udokumentowana Opis statusu konfiguracji W AQAP 2120, AQAP 2130 opis statusu konfiguracji nie występuje jako osobny element, lecz jest związany z przyjmowaniem i stosowaniem zewnętrznych informacji zawierających status konfiguracji dokumentacji obiektów konfiguracji. Status konfiguracji określony może być poprzez takie dokumenty jak : - plan jakości i/lub plan zarządzania konfiguracją, - rysunki wraz z tabelami, - instrukcje, procedury, metodyki, - sprawozdania i zapisy, - protokoły z badań Wszystkie dokumenty i zapisy opisujące status konfiguracji powinny zawierać między innymi: - numer identyfikacyjny dokumentów, nazwę, datę wejścia w życie, status wydania, status zmian, historię zmian do każdego odniesienia włącznie, - jednoznaczne określenie stopnia zakończenia dokumentów, - numery obiektów konfiguracji i części, - aktualny status projektowania lub produkcji obiektów konfiguracji, - status wydania informacji o konfiguracji wyrobu lub obiektów konfiguracji, - aktualnie zatwierdzone i wdrażane zmiany Do opisu statusu konfiguracji niezbędne jest prowadzenie, m.in.: - list dokumentów określających ustanowione konfiguracje odniesienia dla wyrobu, 14/18

15 - list obiektów konfiguracji i ich konfiguracji odniesienia, - rejestrów zmian określających szczegóły aktualnego statusu zmian, - rejestrów zezwoleń i/lub odstępstw, - wykazów dostarczonych i utrzymywanych wyrobów, także dotyczące ich części i identyfikowalności numerów oraz statusu wprowadzonych w nich zmian, - sprawozdań z auditów konfiguracji w tym wykaz przeglądanych dokumentów Wszystkie dokumenty i zapisy powinny być właściwie utrzymywane, w sposób zapewniający ich trwałość oraz dostępność Auditowanie konfiguracji Organizacja powinna wyróżnić i wykonywać dwa typy auditów konfiguracji: - audit konfiguracji funkcjonalnej, który jest formalną oceną uzyskania przez wyrób lub obiekty konfiguracji określonych właściwości funkcjonalnych, zdefiniowanych w ustanowionej dokumentacji konfiguracyjnej, - audit konfiguracji fizycznej, który jest formalną oceną tego, czy wyrób lub obiekt konfiguracji uzyskał wyspecyfikowane właściwości fizyczne Audity konfiguracji powinny być wykonane przed formalnym zatwierdzeniem wyrobu lub obiektu konfiguracji. Mogą one być realizowane jako połączone audity konfiguracji funkcjonalnej i fizycznej Audity konfiguracji powinny być zaplanowane w ramach realizowanego przedsięwzięcia i zapisane w Planie Jakości i/lub Planie Zarządzania Konfiguracją Osoby przeprowadzające audity konfiguracji powinny być kompetentne w zakresie ocenianych wyrobów lub obiektów konfiguracji i w miarę możliwości niezależne W ramach auditów konfiguracji powinny być jednoznacznie zidentyfikowane dokumenty odniesienia oraz wyniki przeglądów, weryfikacji, walidacji, badań i kontroli W przypadku, gdy jest to istotne, (np. gdy takie wymaganie zapisano w konfiguracji odniesienia), w ramach oceny powinna być wzięta pod uwagę niepewność pomiarów Raport z auditu konfiguracji powinien jednoznacznie określać stopień osiągnięcia przez obiekt konfiguracji zdefiniowanych właściwości funkcjonalnych i fizycznych. 5. Plan zarządzania konfiguracją 5.1. Planowanie zarządzania konfiguracją nie dotyczy AQAP W stosunku do AQAP 2120 ograniczone jest do planowania nadzorowania zmian uzgodnionych obiektów konfiguracji wynikających z identyfikacji konfiguracji w procesie produkcji Organizacja powinna opracować plan zarządzania konfiguracją, który może być częścią innego dokumentu, np. planu jakości lub innego dokumentu planistycznego Jeżeli plan zarządzania konfiguracją jest częścią planu jakości, to niektóre jego elementy mogą być przywołane w ramach innych punktów planu 15/18

16 jakości, np.: wykorzystywane dokumenty, odpowiedzialność i uprawnienia czy harmonogram przedsięwzięcia Plan zarządzania konfiguracją powinien odnosić się do zagadnień przedstawionych w punktach 4.2 i 4.3. ROZDZIAŁ 5 ZARZĄDZANIA NIEUSZKADZALNOŚCIĄ I OBSŁUGIWALNOŚCIĄ 5.1. Postanowienia ogólne W rozdziale zawarto wymagania, jakie powinna spełnić organizacja posiadająca lub ubiegająca się o certyfikację swojego systemu zarządzania jakością na zgodność z AQAP 2110 lub AQAP 2310, w celu skutecznego nadzorowania działań dotyczących nieuszkadzalności i obsługiwalności wyrobów, jeżeli będzie takie wymaganie w umowie Obsługiwalność, to prawdopodobieństwo że działania związane z konserwacją lub obsługą wyrobu lub jego elementu (obiektu konfiguracji), w określonych warunkach zewnętrznych (procedury, zasoby) mogą być wykonane w wyznaczonym czasie Nieuszkadzalność, to zdolność wyrobu lub jego konkretnego elementu (obiektu konfiguracji) do wykonywania wymaganej funkcji w określonych warunkach w określonym okresie czasu Organizacja wdrażająca system zarządzania jakością wg AQAP 2110 i/lub 2310 powinna określić stosowną politykę zawierającą zakres zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością w odniesieniu do oferowanych przez nią rodzajów wyrobów Organizacja, która określiła zakres zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością powinna posiadać dowody potwierdzające jej zdolność do nadzorowania działań i dokumentów dotyczących nieuszkadzalności i obsługiwalności Dowodem potwierdzającym zarządzanie przez organizację nieuszkadzalnością i obsługiwalnością mogą być Programy Nieuszkadzalności i Obsługiwalności (zawarte, np. w Planie Jakości) tworzone w oparciu o normy międzynarodowe, normy krajowe lub publikacje NATO 5 mające zastosowanie w danej branży lub przywołane przez klienta (zamawiającego) Dla organizacji realizujących wyroby dla wojska wymagane jest zgodność z: - NO-06-A102:2005 Uzbrojenie i sprzęt wojskowy. Ogólne wymagania techniczne, metody kontroli i badań. Wymagania niezawodnościowe - NO-06-A106:2005 Uzbrojenie i sprzęt wojskowy. Ogólne wymagania techniczne, metody kontroli i badań. Metody badań niezawodności Odpowiedzialność i uprawnienia Organizacja powinna przypisać odpowiedzialność i uprawnienia za zarządzanie nieuszkadzalnością i obsługiwalnością. 5 Sojusznicze Publikacje Zarządzania Nieuszkadzalnością i Obsługiwalnością ARMP-1, ARMP-4, ARMP-6, ARMP-7 wprowadzone do stosowania w NATO Porozumieniem Standaryzacyjnym STANAG /18

17 Odpowiedzialność i uprawnienia w zakresie zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością dotyczą w szczególności: - prawidłowego określenia dla projektowanego wyrobu istotnych faz jego cyklu życia oraz celów dotyczących nieuszkadzalności i obsługiwalności w każdej z tych faz, - poprawności dostosowania Programu Nieuszkadzalności i Obsługiwalności do wyrobu, - poprawności ustalenia kryteriów, wskaźników i metod oceny nieuszkadzalności i obsługiwalności oraz akceptacji wyrobów, - nadzorowania realizacji Programów Nieuszkadzalności i Obsługiwalności, - przeprowadzania przeglądów, monitorowania skuteczności i kosztów działań nieuszkadzalności i obsługiwalności oraz pomiarów i analiz dotyczących doskonalenia zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością wyrobów Dokumentacja Organizacja powinna udokumentować zasady zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością wyrobów w tym m. in.: - planowania, kierowania i opracowywania Programów Nieuszkadzalności i Obsługiwalności, - formułowania wymagań nieuszkadzalności i obsługiwalności, - określania metod wykorzystywanych do prognozowania, analizowania i estymowania charakterystyk nieuszkadzalności i obsługiwalności, - planowania użytkowania i obsługiwania, - nadzorowania dostawców w zakresie określania i weryfikowania wymagań nieuszkadzalności i obsługiwalności dotyczących dostarczanych wyrobów, - pozyskiwania i gromadzenia danych o nieuszkadzalności i obsługiwalności Program Nieuszkadzalności i Obsługiwalności Program Nieuszkadzalności i Obsługiwalności powinien obejmować zidentyfikowane przez organizację fazy cyklu życia wyrobu, który może być integralną częścią Planu Jakości lub innego dokumentu planistycznego Program powinien zawierać, co najmniej: - ustalenia dotyczące przeglądu i dokumentowania wymagań klienta (zamawiającego) w zakresie nieuszkadzalności i obsługiwalności i możliwości ich spełnienia, - identyfikację warunków użytkowania oraz obsług i serwisu, odpowiednio do zastosowania, - ustalenia dotyczące wskaźników nieuszkadzalności i obsługiwalności, jeśli ma to zastosowanie, - identyfikację zasobów, niezbędnych do uzyskania wskaźników nieuszkadzalności i obsługiwalności wyrobu z uwzględnieniem zasobów dostarczanych przez klienta (zamawiającego), - ocenę ryzyka, związanego z realizacją Programu Nieuszkadzalności i Obsługiwalności, 17/18

18 - metody projektowania i rozwoju, ukierunkowane na nieuszkadzalność i obsługiwalność, - metody i Plany Oceny Niezawodności wyrobu na podstawie zbieranych danych nieuszkadzalności i obsługiwalności z eksploatacji, niezbędnych do oceny faktycznie osiągniętego poziomu nieuszkadzalności i obsługiwalności wyrobu, - wykaz norm związanych z zarządzaniem nieuszkadzalnością i obsługiwalnością, - harmonogram działań i zasady przeglądu wyników zarządzania nieuszkadzalnością i obsługiwalnością, - zasady rozwiązywania wszelkich rozbieżności, gdy wymagania zawarte w programie nie są możliwe do spełnienia Program Nieuszkadzalności i Obsługiwalności powinien być uzgodniony z klientem (zamawiającym) lub Przedstawicielem RPW, jeżeli jest takie wymaganie. 18/18

KRYTERIA CERTYFIKACJI

KRYTERIA CERTYFIKACJI KRYTERIA CERTYFIKACJI ZGODNIE Z WYMAGANIAMI AQAP 2110, AQAP 2120, AQAP 2130, AQAP 2105, AQAP 2210 SPIS TREŚCI Rozdział 1 Polityka dotycząca stosowania AQAP w organizacji Str. 3 Rozdział 2 Wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 427/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 października 2014 r.

DECYZJA Nr 427/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 października 2014 r. Warszawa, dnia 30 października 2014 r. Poz. 343 Wojskowe Centrum Normalizacji Jakości i Kodyfikacji DECYZJA Nr 427/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 października 2014 r. w sprawie określenia zasad

Bardziej szczegółowo

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 (pojęcie wyrób dotyczy też usług, w tym, o charakterze badań) 4.1. Odpowiedzialność kierownictwa. 4.1.1. Polityka Jakości (krótki dokument sygnowany

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji systemów zarządzania

Program certyfikacji systemów zarządzania Program certyfikacji InterCert prowadzi certyfikację systemów w oparciu o procedurę certyfikacji Systemów Zarządzania. Certyfikacja w przedsiębiorstwach obejmuje następujące etapy: Kontakt z klientem (przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium

Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium INSTYTUT MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH I TECHNOLOGII BETONU STANDARD CERTYFIKACJI SQ-2010/LB-001 Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium Copyright by IMBiTB Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji 1 Wymagania ogólne Wytwórca powinien ustanowić, dokumentować i utrzymywać system ZKP, aby zapewnić, że wyroby wprowadzone na rynek są zgodne z określoną i przedstawioną charakterystyką. System ZKP powinien

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA DOSTAWCÓW DO PRODUKCJI WYROBÓW LOTNICZYCH

WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA DOSTAWCÓW DO PRODUKCJI WYROBÓW LOTNICZYCH 1 TWORZYWA SZTUCZNE PZL MIELEC Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka ul. Wojska Polskiego 3 Osoba do kontaktów: 3-300 Mielec Grzegorz Mucha Telefon: +48 17 788 4100; Fax: +48 17 788 78 00 tel.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA Strona: 1 z 5 1. Opis systemu zintegrowanego systemu zarządzania 1.1. Postanowienia ogólne i zakres obowiązywania W Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Ochota jest ustanowiony,

Bardziej szczegółowo

Przegląd systemu zarządzania jakością

Przegląd systemu zarządzania jakością LOGO Nazwa i adres FIRMY PROCEDURA Systemowa P01.01 wyd. [data wydania] str. 1 / stron 5 ilość załączników: 4 Tytuł: Przegląd systemu zarządzania jakością egz. nr:... Spis treści 1. Cel... 2 2. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340

Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340 Biuro Koordynacyjne SG WP Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340 DECYZJA Nr 388/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie określenia funkcji i zadań administratorów w systemie

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad dostawcami wymagania standardu IRIS. Łukasz Paluch Warszawa 26 listopada 2009

Nadzór nad dostawcami wymagania standardu IRIS. Łukasz Paluch Warszawa 26 listopada 2009 wymagania standardu IRIS. Łukasz Paluch Warszawa 26 listopada 2009 Plan prezentacji - Wybór dostawców - Rodzaj i zakres kontroli dostawców - Rozwój dostawców - Procesy specjalne u dostawców 2 Nadzór nad

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE

KSIĘGA JAKOŚCI POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE Wydanie: 4 z dnia 09.06.2009r zmiana: 0 Strona 1 z 13 8.1 Postanowienia ogólne W Szpitalu Miejskim w Elblągu zostały zaplanowane i wdroŝone procesy monitorowania i pomiarów oraz analizy danych i doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-04 PROGRAM CERTYFIKACJA ZGODNOŚCI WYROBU Z KRYTERIAMI TECHNICZNYMI certyfikacja dobrowolna Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 14/2009 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 stycznia 2009. w sprawie: wprowadzenia procedury nadzoru nad dokumentami i zapisami.

Zarządzenie Nr 14/2009 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 stycznia 2009. w sprawie: wprowadzenia procedury nadzoru nad dokumentami i zapisami. Zarządzenie Nr 14/2009 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 28 stycznia 2009 w sprawie: wprowadzenia procedury nadzoru nad dokumentami i zapisami. Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust.1, 3 i 5 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne.

I. Postanowienia ogólne. PROCEDURY KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 291/11 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 15.03.2011 r. I. Postanowienia ogólne. 1 Procedura kontroli zarządczej została opracowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK OCENIAJĄCYCH DO DZIAŁALNOŚCI OBJĘTEJ ROZPORZĄDZENIEM WYKONAWCZYM KOMISJI (UE) NR 402/2013 Wydanie 1 Warszawa, 13.03.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * **

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** 1 * 1 UNZA EUROPEJSKA KAPITAŁ LUDZKI.* * FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** administracji samorządowej", Poddziałanie 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej" W PIHZ l.dane Klienta: RAPORT Z AUDITU

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 29 z 01.07.2013r. REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU Postanowienia ogólne 1 1. Kontrola zarządcza w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji? 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne? 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej DOZYMETRIA Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej Jakub Ośko System zarządzania jakością zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań, koniecznych dla wystarczającego zapewnienia,

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR Alicja Papier Warszawa, kwiecień 2014 Wprowadzanie wyrobów w budowlanych wg CPR Wszystkie podmioty gospodarcze w łańcuchu dostaw i dystrybucji powinny

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania energią ETAP I: Przeprowadzenie przeglądu wstępnego zarządzania energią ETAP II: Opracowanie zakresu działań

Bardziej szczegółowo

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością Załącznik nr 1 do zarządzenia Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska Nr 19/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością 1. Cel procedury Celem procedury

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r.

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Instrukcja dokonywania samooceny oraz sporządzania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej w Szkole Podstawowej nr 4 im. Kawalerów

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA

WYMAGANIA POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. System Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym - SPZK WYMAGANIA Własność Krajowej Izby Gospodarczej ul. Trębacka 4, Warszawa i Polskiego

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW W ZAKRESACH ELASTYCZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 15.05.2009 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 2 Cel 3 Polityka PCA dotycząca akredytowania laboratoriów w zakresach

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce Szymon Wapienik TUV NORD Polska WARSZTATY SIRTS Metodologia weryfikacji wymagań IRIS Warszawa 25 listopada 2009r.

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne VI Konferencja nt. systemów zarządzania w energetyce Nowe Czarnowo Świnoujście, 21-23 X 2008 Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne Grzegorz Ścibisz Łańcuch dostaw DOSTAWCA

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ. 4.1 Wymagania ogólne i zakres obowiązywania systemu zarządzania jakością.

KSIĘGA JAKOŚCI SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ. 4.1 Wymagania ogólne i zakres obowiązywania systemu zarządzania jakością. Wydanie: 4 z dnia 09.06.2009r zmiana: 0 Strona 1 z 6 4.1 Wymagania ogólne i zakres obowiązywania systemu zarządzania jakością. W Szpitalu Miejskim w Elblągu został ustanowiony, udokumentowany, wdroŝony

Bardziej szczegółowo

Stosowanie Norm Obronnych w procesie pozyskiwania UiSW

Stosowanie Norm Obronnych w procesie pozyskiwania UiSW Stosowanie Norm Obronnych w procesie pozyskiwania UiSW Prezentuje: Szef Oddziału Normalizacji płk Stefan NAPORA Inspektorat Uzbrojenia Warszawa, 31 stycznia 2012 r. MIEJSCE I ROLA WCNJIK W SYSTEMIE ZAOPATRYWANIA

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008 Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora Piotr Pasławski 2008 Odniesienie do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Pkt. 4.4 normy Przegląd zapytań, ofert i umów - procedura przeglądu zleceń

Bardziej szczegółowo

Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 2015-04-16

Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 2015-04-16 Zmiany w istniejących systemach zarządzania środowiskowego zbudowanych wg normy ISO 14001:2004, wynikające z nowego wydania ISO 14001 (wybrane przykłady) Grzegorz Ścibisz Warszawa, 16. kwietnia 2015 Niniejsza

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 na przykładzie Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej Gliwice, dn. 13.03.2014r. System Zarządzania Bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 24 czerwca 2014 r.

DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 24 czerwca 2014 r. Zarząd Planowania Strategicznego P5 Warszawa, dnia 25 czerwca 2014 r. Poz. 213 DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle Wyposażenie pomiarowe w przemyśle RADWAG Wagi Elektroniczne Wyposażenie pomiarowe znajdujące się w jakiejkolwiek gałęzi przemysłu, podobnie jak w laboratoriach, podlega na różnym poziomie odpowiedniemu

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 ZAKŁADOWA KONTROLA PRODUKCJI (ZKP) Wymagania dla producentów stosowane w procesach oceny i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r.

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. Termin Temat Zakres merytoryczny Prowadzący Szkolenie obejmuje zagadnienia związane z przygotowaniem się i przeprowadzeniem auditu wewnętrznego systemu

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta i Gminy w Skokach KSIĘGA JAKOŚCI DLA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ZGODNEGO Z NORMĄ PN-EN ISO 9001:2009. Skoki, 12 kwietnia 2010 r.

Urząd Miasta i Gminy w Skokach KSIĘGA JAKOŚCI DLA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ZGODNEGO Z NORMĄ PN-EN ISO 9001:2009. Skoki, 12 kwietnia 2010 r. Urząd Miasta i Gminy w Skokach KSIĘGA JAKOŚCI DLA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ZGODNEGO Z NORMĄ PN-EN ISO 9001:2009 Skoki, 12 kwietnia 2010 r. Spis treści: 1. DANE ADRESOWE URZĘDU...3 2. CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie procesami Polityka jakości (ISO 9000:2000) Polityka jakości - ogół zamierzeń i ukierunkowanie organizacji, dotyczące jakości

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008 Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 09.05. 2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagrożeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta Czeladź

Bardziej szczegółowo

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. Piotr Lewandowski Terminy i definicje Przyrząd pomiarowy urządzenie służące do wykonywania pomiarów, użyte indywidualnie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU NADZORU

RAPORT Z AUDITU NADZORU Klient - Nazwa Organizacji INFORMACJE PODSTAWOWE PZM WIMET ZBIGNIEW WIŚNIEWSKI SP. J. Adres 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Oddziały objęte zakresem certyfikacji 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Telefon 48 (22)

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 2 Warszawa, 10.02.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 3 2 Definicje 3

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz. 2 - realizacja wyrobu

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz. 2 - realizacja wyrobu Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz. 2 - realizacja wyrobu Procesowy model zarządzania jakością (ISO 9001:2000) K L I

Bardziej szczegółowo

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Lubelskiego Nr 123/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. Zintegrowane działania na rzecz poprawy jakości zarządzania w Starostwie Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( )

Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( ) Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( ) Dr inż. Elżbieta Andrukiewicz Przewodnicząca KT nr 182 Ochrona informacji w systemach teleinformatycznych

Bardziej szczegółowo

SPECYFICZNE WYMAGANIA DLA SPRZEDAWCÓW SUROWCÓW I KOMPONENTÓW DLA IZO-BLOK S.A. NR 2/15.12.2014

SPECYFICZNE WYMAGANIA DLA SPRZEDAWCÓW SUROWCÓW I KOMPONENTÓW DLA IZO-BLOK S.A. NR 2/15.12.2014 SPECYFICZNE WYMAGANIA DLA SPRZEDAWCÓW SUROWCÓW I KOMPONENTÓW DLA IZO-BLOK S.A. NR 2/15.12.2014 Spis treści: 1. Wymagania systemowe. 2. Wymagania prawne /środowiskowe. 3. Wymagania dotyczące zatwierdzenia

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania jakością ETAP I: Audit wstępny zapoznanie się z organizacją ETAP II: Szkolenie dla Kierownictwa i grupy wdrożeniowej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Autor: Artur Lewandowski Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Przegląd oraz porównanie standardów bezpieczeństwa ISO 27001, COSO, COBIT, ITIL, ISO 20000 Przegląd normy ISO 27001 szczegółowy opis wraz

Bardziej szczegółowo

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Starostwo Powiatowe we Włocławku 010-F2/01/10 PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Właściciel procedury: Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Audit wewnętrzny

PROCEDURA. Audit wewnętrzny I. Cel działania Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że: 1) SZJ jest skutecznie nadzorowany oraz weryfikowany; 2) proces auditu wewnętrznego jest zaplanowany i wykonywany zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem Dr Mariusz Maciejczak SYSTEM System to zespół powiązanych ze sobą elementów, które stanowią pewną całość. Istotną cechą

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ 1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Po zapoznaniu się z Komunikatem Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures)

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Jubileuszowa Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Warszawa 18.04.2012 Prowadzący:

Bardziej szczegółowo

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Andrzej Hantz Centrum Metrologii im. Zdzisława Rauszera RADWAG

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QAFP Wydanie 1 Warszawa, 30.11.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Definicje...3 3 Wymagania akredytacyjne...3

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r.

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. w sprawie wprowadzenia Procedury zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Środzie Wielkopolskiej. Na

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu:

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu: Audytor powinien zalecić wprowadzenie istotnych informacji na temat efektów działań proekologicznych do systemu rachunkowości oraz do sprawozdawczości finansowej. Audyty ekologiczne stały się głównymi

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo