ALBUMINA MODYFIKOWANA NIEDOKRWIENIEM NOWY MARKER BIOCHEMICZNY NIEDOKRWIENIA MIĘŚNIA SERCOWEGO PRZEGLĄD WYNIKÓW BADAŃ KLINICZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ALBUMINA MODYFIKOWANA NIEDOKRWIENIEM NOWY MARKER BIOCHEMICZNY NIEDOKRWIENIA MIĘŚNIA SERCOWEGO PRZEGLĄD WYNIKÓW BADAŃ KLINICZNYCH"

Transkrypt

1 Nowiny Lekarskie 2006, 75, 2, WALDEMAR MYSZKA, JOANNA DUDZIAK, LECH TORLIŃSKI ALBUMINA MODYFIKOWANA NIEDOKRWIENIEM NOWY MARKER BIOCHEMICZNY NIEDOKRWIENIA MIĘŚNIA SERCOWEGO PRZEGLĄD WYNIKÓW BADAŃ KLINICZNYCH ISCHEMIA MODIFIED ALBUMIN A NEW BIOCHEMICAL MARKER OF MYOCARDIAL ISCHEMIA CLINICAL STUDIES REVIEW Katedra Chemii i Biochemii Klinicznej, Zakład Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. med. Lech Torliński Streszczenie Stosowane obecnie markery biochemiczne z blisko 100% czułością i swoistością potwierdzają martwicę komórek mięśnia sercowego, nie pozwalają jednak na stwierdzenie niedokrwienia przebiegającego bez martwicy myocardium. Rolę wczesnego markera niedokrwienia mięśnia sercowego może pełnić albumina modyfikowana niedokrwieniem (IMA). W dotychczasowych badaniach wykazano wysoką czułość testu dla niedokrwienia mięśnia sercowego. Pewne zastrzeżenia budzić może swoistość IMA. Podwyższone wartości albuminy modyfikowanej niedokrwieniem stwierdzono u pacjentów z marskością wątroby, przewlekłą niewydolnością nerek, z chorobami nowotworowymi. Dokładne określenie znaczenia diagnostycznego IMA wymaga szeregu dalszych badań klinicznych. Na obecnym etapie wiedzy wydaje się ona być jednak bardzo obiecującym parametrem w diagnostyce różnicowej bólów w klatce piersiowej. SŁOWA KLUCZOWE: choroba niedokrwienna serca, ostry zespół wieńcowy, markery biochemiczne, albumina modyfikowana niedokrwieniem, test wiązania kobaltu przez albuminę. Summary Routinely measured biochemical markers have almost 100% sensitivity and specificity for the determination of myocardial necrosis, but they are unable to rule-in an episode of reversible ischemia without heart cells necrosis. The role of such a marker may by provided ischemia modified albumin (IMA). Research results have revealed high sensitivity of IMA. Certain limitations concern test s specificity for myocardial ischemia. Increased level of ischemia modified albumin have been found in patients with cirrhosis of the liver, chronic kidney failure, neoplastic disorders. The clinical significance of IMA needs further investigations. Nevertheless it seems to be a very promising parameter in the differential diagnosis of chest pain patients. KEY WORDS: coronary artery disease, acute coronary syndrome, biochemical markers, ischemia modified albumin, albumin-cobalt binding test. Wstęp Niedokrwienie mięśnia sercowego wynika z braku dostatecznego przepływu krwi przez naczynia wieńcowe. Utrzymujące się niedokrwienie może doprowadzić do martwicy komórek mięśnia sercowego określanej jako zawał serca. Niedokrwienie i zawał mięśnia sercowego rozpoznawane są klinicznie na podstawie występujących u pacjenta objawów podmiotowych i przedmiotowych, zmian w zapisie EKG, wyników badań laboratoryjnych oraz badań obrazowych [1]. W przypadkach o nietypowym przebiegu, bez specyficznych dla mięśnia sercowego zmian w zapisie EKG, kluczowe znaczenie w diagnostyce ostrych zespołów wieńcowych odgrywają markery biochemiczne martwicy mięśnia sercowego, takie jak: mioglobina (Myo), izoenzym MB kinazy kreatynowej (CK-MB) oraz sercowe izoformy troponiny I (ctni) i troponiny T (ctnt). Postępowaniem rekomendowanym obecnie w diagnostyce ostrych epizodów wieńcowych jest seryjne oznaczanie troponin I i T [2-6]. Troponiny sercowe zastosowane w celu identyfikacji zawału mięśnia sercowego stanowią jednak względnie późny marker martwicy myocardium, w większości przypadków ich stężenie wzrasta po upływie 3 6 godzin od wystąpienia bólu zawałowego [7, 8]. Należy przy tym zaznaczyć, że dodatnie wyniki oznaczenia troponin sercowych uzyskiwane są tylko w przypadku zaistnienia martwicy komórek mięśnia sercowego. Markery te nie mogą być więc wykorzystane w diagnostyce przejściowego, odwracalnego niedokrwienia mięśnia sercowego przebiegającego bez martwicy myocardium. Zależność ta dotyczy wszystkich markerów wykorzystywanych obecnie w diagnostyce biochemicznej zawału mięśnia sercowego. Wyniki przeprowadzonych dotychczas badań wskazują, że rolę wczesnego markera niedokrwienia mięśnia sercowego, przebiegającego bez martwicy komórek myocardium może pełnić osoczowa albumina. Albumina modyfikowana niedokrwieniem Stężenie albuminy w surowicy zawiera się zwykle w przedziale g/l. Cząsteczka ludzkiej albuminy składa się z 585 aminokwasów, syntetyzowana jest w wątrobie a jej okres półtrwania wynosi ok. 19 dni. W prawidłowej (niezmienionej) cząsteczce ludzkiej albuminy N-końcowy fragment składa się z sekwencji aminokwasów N-Asp-Ala- His-Lys stanowiącej miejsce silnego wiązania jonów metali

2 Albumina modyfikowana niedokrwieniem nowy marker biochemiczny niedokrwienia mięśnia sercowego przegląd przejściowych, takich jak: kobalt, miedź i nikiel [9 11]. Przypuszcza się, że niedokrwienie mięśnia sercowego powoduje zmiany konformacyjne cząsteczek albuminy powodujące zmniejszenie ich zdolności do wiązania kobaltu. Czynnikami powodującymi zmiany konformacyjne cząsteczki albuminy są prawdopodobnie, związane z niedokrwieniem i następującą po nim reperfuzją, kwasica, zmniejszona prężność tlenu oraz zaburzenia funkcjonowania pompy sodowej i wapniowej, a przede wszystkim nasilony stres oksydacyjny [12 15]. Cząsteczki albuminy, które uległy modyfikacji konformacyjnej pod wpływem niedokrwienia mięśnia sercowego określono jako albumina modyfikowana niedokrwieniem (ang. ischemia modified albumin IMA nazwa zastrzeżona dla Ischemia Technologies, Denver, Colorado, USA). Test wiązania kobaltu przez albuminę Dotychczas nie opracowano testu diagnostycznego pozwalającego na bezpośrednią ocenę stężenia albuminy modyfikowanej niedokrwieniem. W celu oceny stopnia modyfikacji niedokrwiennej cząsteczek albuminy ( stężenia albuminy modyfikowanej niedokrwieniem) wykorzystuje się test wiązania kobaltu przez albuminę (ang. albumin cobalt binding test ACB). Podstawą testu jest ocena reakcji barwnej znacznika (ditiotreitol DTT) z egzogennym kobaltem (dodanym w nadmiarze), który nie uległ związaniu przez cząsteczki albuminy. Zależność między stężeniem albuminy modyfikowanej niedokrwieniem, a nasileniem reakcji barwnej jest wprost proporcjonalna im wyższe stężenie IMA tym mniejsza ilość kobaltu zostaje związana i tym większe nasilenie reakcji barwnej pozostałego kobaltu z ditiotreitolem [16, 17]. Natężenie reakcji barwnej oceniane jest spektrofotometrycznie, a wyniki testu wyrażane są w jednostkach absorbancji (ABSU). Na rynku dostępny jest również test komercyjny IMA ACB Test (Ischemia Technologies). W teście ACB wartości IMA, po standaryzacji, wyrażane są w jednostkach albuminy modyfikowanej niedokrwieniem na jednostkę objętości osocza lub surowicy (U/mL) [18 20]. Znaczenie diagnostyczne IMA przegląd wyników badań klinicznych Pierwsze badania kliniczne dotyczące kinetyki oraz znaczenia diagnostycznego IMA przeprowadzono u pacjentów poddanych zabiegowi pierwotnej przezskórnej angioplastyki wieńcowej (PTCA) [21]. Inflację balonu w czasie zabiegu wykorzystano jako model krótkotrwałego, odwracalnego niedokrwienia mięśnia sercowego oraz następującej po nim reperfuzji. Wykazano, iż zmiany stężenia IMA zachodzą w ciągu kilku minut po indukowanym przez PTCA niedokrwieniu mięśnia sercowego i powracają do wartości wyjściowych w ciągu 6 godzin po zabiegu. Sugeruje to, że albumina modyfikowana niedokrwieniem stanowi najwcześniejszy marker niedokrwienia myocardium, natomiast zmiany konformacyjne cząsteczek albuminy stanowią prawdopodobnie reakcję odwracalną. Szybki powrót stężenia do wartości wyjściowych po zaprzestaniu niedokrwienia stwarza możliwość diagnostyki kolejnych, następujących po sobie w krótkim czasie, epizodów niedokrwiennych. W kolejnym badaniu oceniano wpływ czasu niedokrwienia i ilości inflacji na stężenie IMA w trakcie PT- CA [22]. Stężenia IMA były znamiennie wyższe u pacjentów z większą ilością naczyń poddanych zabiegowi oraz u tych, u których stosowano większe ciśnienie napełniania oraz z dłuższym czasem inflacji balonu. Uzyskane wyniki wskazują, że albumina modyfikowana niedokrwieniem jest nie tylko markerem niedokrwienia, ale również wykładnikiem nasilenia ischemii. W jednym z pierwszych badań dotyczących znaczenia IMA w diagnostyce ostrych epizodów wieńcowych, w grupie 208 pacjentów, którzy zgłosili się do izby przyjęć w ciągu 3 godzin od wystąpienia bólu zamostkowego, oceniano wartość diagnostyczną albuminy modyfikowanej niedokrwieniem jako pojedynczego parametru oraz w połączeniu z zapisem EKG i stężeniem sercowej izoformy troponiny T [23]. Wyniki badań korelowano z rozpoznaniem klinicznym (ból niezwiązany z niedokrwieniem mięśnia sercowego, niestabilna dusznica bolesna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem i bez uniesienia odcinka ST). W całej badanej grupie czułość IMA dla rozpoznania bólu o etiologii wieńcowej (w chwili przyjęcia) wynosiła 82%, w porównaniu z czułością równą 45% dla EKG i 20% dla ctnt. Albumina modyfikowana niedokrwieniem w połączeniu z ctnt i EKG wiązała się z czułością odpowiednio 90% i 92%. Kombinacja wszystkich trzech testów identyfikowała 95% pacjentów, którym przypisano ból o charakterze wieńcowym już w momencie zgłoszenia się do izby przyjęć. Podobne wyniki uzyskał Anwaruddin i wsp. w grupie 200 pacjentów diagnozowanych z podejrzeniem ostrego zespołu wieńcowego [24]. Wartości oznaczenia albuminy modyfikowanej niedokrwieniem korelowano z wynikami oznaczeń klasycznych markerów biochemicznych martwicy myocardium, tj. ctni, akt. CK-MB i Myo. Albumina modyfikowana niedokrwieniem charakteryzowała się 83% czułością, 30% swoistością oraz 92% predykcyjną wartością ujemną dla niedokrwienia mięśnia sercowego w chwili zgłoszenia się pacjenta do szpitalnej izby przyjęć. W tej samej grupie pacjentów połączenie trzech wyżej wymienionych markerów w chwili przyjęcia charakteryzowało się 57% czułością dla niedokrwienia myocardium. Połączenie IMA z ctni, CK-MB i Myo spowodowało wzrost czułości do 97%, przy wartości predykcyjnej ujemnej równej 92%. W badaniu Roya i wsp. oceniano stężenie IMA (i ctnt) w grupie pacjentów z bólami o charakterze dławicowym oraz z prawidłowym lub niediagnostycznym zapisem EKG [25]. Próbki krwi pobierano w ciągu trzech godzin od wystąpienia ostatniego epizodu bólowego. W oparciu o wyniki badania przedmiotowego, wywiad chorobowy oraz wyniki oznaczenia ctnt, pacjentów kwalifikowano do grupy z ostrym zespołem wieńcowym lub do grupy z bólami o charakterze pozasercowym. Przy, określonej na podstawie analizy krzywej ROC, wartości stężenia IMA stanowiącej punkt odcięcia dla rozpoznawania ostrego

3 176 Waldemar Myszka i inni niedokrwienia mięśnia sercowego, czułość i swoistość IMA wynosiły 75%, natomiast przy przyjęciu punktu odcięcia zalecanego przez producenta testu czułość wzrosła do 90,6% kosztem swoistości malejącej do 49,3%. W połączeniu z ctnt czułość wynosiła 92,2%. Analiza wieloczynnikowa wykazała, że wartości IMA, wiek i przebyty zawał mięśnia sercowego stanowią niezależne czynniki predykcyjne występowania ostrego zespołu wieńcowego. W kolejnym badaniu [17] w grupie 167 pacjentów wyniki testu wiązania kobaltu przez albuminę (metodologia niezależna od Ischemia Technologies) korelowano z końcową diagnozą u 75 pacjentów, u których potwierdzono niedokrwienie mięśnia sercowego i u 92 pacjentów, u których wykluczono niedokrwienie myocardium. Rozpoznanie niedokrwienia mięśnia sercowego (z zawałem lub bez zawału serca) oparte było na objawach klinicznych, zapisie EKG oraz markerach biochemicznych, takich jak CK-MB i ctni. Przy, określonym na podstawie analizy krzywej ROC, punkcie odcięcia dla niedokrwienia mięśnia sercowego wynoszącym 0,5 ABSU, czułość i swoistości wynosiły odpowiednio 88 i 94%, natomiast predykcyjna wartość dodatnia i ujemna 92 i 91%. Test ACB nie pozwalał jednak na różnicowanie między pacjentami z niedokrwieniem mięśnia sercowego przebiegającym z zawałem oraz bez martwicy myocardium [17]. Wartości czułości i swoistości albuminy modyfikowanej niedokrwieniem dla niedokrwienia mięśnia sercowego uzyskane w przedstawionych badaniach klinicznych podsumowuje tabela. Dotychczas sugerowano, że uniesienie odcinka ST po kardiowersji może być wykładnikiem zmian repolaryzacyjnych niezwiązanych z niedokrwieniem mięśnia sercowego. Obserwowany po kardiowersji wzrost stężenia IMA sugeruje jednak, iż przyczyną zmian elektrokardiograficznych u tych pacjentów może być przejściowe niedokrwienie mięśnia sercowego [26]. U pacjentów poddanych zabiegowi ablacji prądem o częstotliwości radiowej, w stosunku do wartości sprzed zabiegu, wykazano istotny wzrost stężenia IMA oraz markerów martwicy myocardium ctnt i CK [27]. Sugeruje to, że do wzrostu stężenia albuminy modyfikowanej niedokrwieniem doszło w konsekwencji uszkodzenia termicznego komórek myocardium, przebiegającego bez niedokrwienia mięśnia sercowego. Ablacja powoduje gwałtowną, ogniskową martwicę myocardium różniącą się od stopniowego rozwoju martwicy w przebiegu uszkodzenia niedokrwiennego. Za wzrost stężenia IMA po zabiegu ablacji odpowiada najprawdopodobniej nasilony wskutek uszkodzenia termicznego stres oksydacyjny, powodujący zmiany konformacyjne cząsteczek albuminy. Wyniki tego badania wskazują, że IMA może być nie tylko wykładnikiem niedokrwienia, ale również martwicy myocardium (niezależnie od etiologii). Podsumowanie Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na możliwość wykorzystania albuminy modyfikowanej niedokrwieniem jako markera biochemicznego niedokrwienia mięśnia sercowego. Wykazana wysoka czułość w różnicowaniu Tab. 1. Czułość i swoistość oraz wartość predykcyjna ujemna i dodatnia testu wiązania kobaltu przez albuminę (jako pojedynczego parametru) uzyskane w cytowanych badaniach klinicznych Autor badania, [pozycja piśmiennictwa] Czułość (%) Swoistość (%) Wartość predykcyjna ujemna (%) Wartość predykcyjna dodatnia (%) Sinha MK, Roy D, Gaze DC i wsp. [23] Anwaruddin S, Januzzi JL, Baggish AC i wsp. [24] Roy D, Quiles J, Aldama G i wsp. [25] ,6 75,8 Bhagavan NV, Lai EM, Rios PA i wsp. [17] Wyniki testu ACB w U/ml 2 Wyniki testu ACB w ABSU Opracowanie własne na podstawie wymienionych pozycji piśmiennictwa. Stężenie albuminy modyfikowanej niedokrwieniem oceniano również w stanach innych niż podejrzenie ostrego epizodu wieńcowego u pacjentów poddanych zabiegowi kardiowersji elektrycznej lub ablacji prądem o częstotliwości radiowej. Wykazano, że wartości IMA wzrastają po kardiowersji i są wyższe u pacjentów, u których po zabiegu obserwowano zmiany ST-T, w stosunku do tych, u których takie zmiany nie występowały. dolegliwości o charakterze wieńcowym i pozasercowym, czyni z IMA badanie o potencjalnie dużej użyteczności w warunkach szpitalnej izby przyjęć. Obserwowana kinetyka zmian stężenia albuminy modyfikowanej niedokrwieniem stwarza możliwość znacznego skrócenia czasu niezbędnego do podjęcia odpowiednich decyzji diagnostycznych i terapeutycznych. Pewne wątpliwości budzić może swoistość testu dla niedokrwienia mięśnia sercowego. Wziąwszy pod

4 Albumina modyfikowana niedokrwieniem nowy marker biochemiczny niedokrwienia mięśnia sercowego przegląd uwagę czynniki wpływające na modyfikację przestrzenną cząsteczek albuminy (związane z niedokrwieniem zaburzenia funkcjonowania błonowych wymienników jonowych, stres oksydacyjny) można przypuszczać, że wzrost stężenia IMA mógłby, przynajmniej teoretycznie, być obserwowany w przypadku niedokrwienia w obrębie jakiegokolwiek łożyska naczyniowego, lub mógłby być przypisany procesom oksydacyjnym związanym z uszkodzeniem innych tkanek. Dane dotyczące stężenia IMA w sytuacjach innych niż niedokrwienie mięśnia sercowego są ograniczone. Według niepublikowanych danych zamieszczonych na stronie internetowej producenta testu ACB, stężenie albuminy modyfikowanej niedokrwieniem nie wzrasta istotnie w przypadku występowania hipoksji, chorób autoimmunologicznych, łagodnych chorób przewodu pokarmowego, po urazach ortopedycznych oraz w innych niż niedokrwienna chorobach mięśnia sercowego [19]. Trudności z interpretacją wyników testu mogą wystąpić u pacjentów z marskością wątroby, ciężkimi infekcjami, w zaawansowanych stadiach chorób nowotworowych, po udarze niedokrwiennym mózgu oraz w schyłkowej niewydolności nerek. W pojedynczych przypadkach powyższych schorzeń obserwowano podwyższone wartości IMA [28]. Wyjaśnienia wymaga wiele kwestii dotyczących parametrów analitycznych testu, określenie rozkładu wartości prawidłowych w zależności od wieku i grupy etnicznej, określenie optymalnych wartości odcięcia dla ostrych zespołów wieńcowych. Podkreśla się również konieczność oceny IMA, u pacjentów z cukrzycą, niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym oraz współwystępującym niedokrwieniem mięśnia sercowego i bez niedokrwienia [29]. Niezależnie od tych ograniczeń, test wiązania kobaltu przez albuminę, należy uznać za metodę niezwykle obiecującą. Może ona stanowić pierwszy wskaźnik wczesnego, również niezakończonego martwicą, niedokrwienia mięśnia sercowego, szczególnie przydatny w diagnostyce różnicowej bólów w klatce piersiowej w warunkach szpitalnej izby przyjęć. Piśmiennictwo 1. Zalenski R.J., McCarren M., Roberts R. i wsp.: An evaluation of a chest pain diagnostic protocol to exclude acute cardiac ischemia in the emergency department. Arch. Intern. Med., 1997, 157, The Joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee. Myocardial Infarction redefined a consensus document of the Joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee for the Redefinition of Myocardial Infarction. J. Am. Coll. Cardiol., 2000, 36, Jaffe A.S., Ravkilde J., Roberts R. i wsp.: It s time to a change to a troponin standard. Circulation, 2000, 102, Alpert J.S., Thygesen K., Antman E. i wsp.: Myocardial infarction redefined a consensus document of the joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee for the redefinition of myocardial infarction. Eur. Heart J., 2000, 21, Wu A.H.B., Apple F.S., Gibler W.B. i wsp.: National Academy of Clinical Biochemistry standards of laboratory practice: recommendations for the use of cardiac markers in coronary artery diseases. Clin. Chem., 1999, 45, Braunwald E., Antman E.M, Beasley W. i wsp.: ACC/AHA guidelines for the management of patients with unstable angina and non-st segment elevation myocardial infarction. Circulation, 2000, 102, Kontos M.C., Jesse R.L.: Evaluation of the emergency department chest pain patient. Am. J. Cardiol., 2000, 85, 32B- 9B. 8. Peacock W.F., Emerman C.L., McErlean E.S. i wsp.: Prediction of short- and long-term outcomes by troponin T levels in low-risk patients evaluated for acute coronary syndromes. Ann. Emerg. Med., 2000, 35, Sadler P.J., Tucker A., Viles J.H.: Involvement of a lisyne residue in the N-terminus Ni2+ and Cu2+ binding site of serum albumins. Comparison with Co2+, Cd2+, Al3+. Eur. J. Biochem., 1994, 220, Lakusta H., Sarkar B.: Equilibrium studies of zinc (II) and cobalt (II) binding to tripeptide analogues of the amino terminus of human serum albumin. J. Inorg. Biochem., 1979, 11, Masuoka J., Hegenauer J., Van Dyke B.R., Saltman P.: Intrinsic stoichiometric equilibrium constants for the binding of zinc (II) and cupper (II) to the high affinity site of serum albumin. J. Biol. Chem., 1993, 268, Bar-Or D., Curtis G., Rao N., Bampos N., Lau E.: Characterisation of the Co2+ and Ni2+ binding amino-acid residues of the N-terminus of human albumin. Eur. J. Biochem., 2001, 268, McCord J.M.: Oxygen-derived free radicals in postischemic tissue injury. N. Eng. J. Med., 1985, 312, Berensthein E., Mayer B., Goldberg C. i wsp.: Patterns of mobilization of copper and iron following myocardial ischemia: possible predictive criteria for tissue injury. J. Mol. Cell. Cardiol., 1997, 29, Cobbe S.M., Poole-Wilson P.A.: The time of onset and severity of acidosis in myocardial ischemia. J. Mol. Cell. Cardiol., 1980, 12, Bar-Or D., Lau E, Winkler JV.: A novel assay for cobalt albumin binding and its potential as a marker for myocardial ischemia: a preliminary report. J. Emerg. Med., 2000, 19, Bhagavan N.V., Lai E.M., Rios P.A. i wsp.: Evaluation of human serum albumin cobalt binding assay for the assessment of myocardial ischemia and myocardial infarction. Clin. Chem., 2003, 49, Christenson R.H., Duh S.H., Sanhai W.R. i wsp.: Characteristics of an albumin cobalt binding test for assessment of acute coronary syndrome patients: a multicenter study. Clin. Chem., 2001, 47, Informacje dostępne na stronie internetowej ischemia.com. 20. Fagan G.J., Wayment H., Morris D.L. i wsp.: The albumin cobalt binding test: analytical performance of a new automated chemistry assay for the detection of ischemia modified albumin (IMA). J. Clinica. Ligan. Assay, 2002, 25, Garrido I.P., Roy D., Calvino R. i wsp.: Comparison of ischemia-modified albumin levels in patient undergoing percutaneous coronary intervention for unstable angina pectoris with versus without coronary collaterals. Am. J. Cardiol., 2004, 93,

5 178 Waldemar Myszka i inni 22. Quiles J., Roy D., Gaze D., Garrido I. i wsp.: Ischemia modified albumin (IMA) levels following elective angioplasty are related to duration of balloon induced myocardial ischemia. Am. J. Cardiol., 2003, 92, Sinha M.K., Roy D., Gaze D.C. i wsp.: Role of Ischemia Modified Albumin, a new biochemical marker of myocardial ischemia In the early diagnosis of acute coronary syndromes. Emerg. Med. J., 2004, 21, Anwaruddin S., Januzzi J.L., Baggish A.C. i wsp.: Ischemia modified albumin improves the usefulness of cardiac biomarkers for the diagnosis of myocardial ischemia in the emergency department settings. Am. J. Clin. Pathol., 2005, 123, Roy D., Quiles J., Aldama G. i wsp.: Ischemia modified albumin for the assessment of patients presenting to the emergency department with acute chest pain but normal or nondiagnostic 12-lead electrocardiograms and negative cardiac troponin T. Int. J. Cardiol., 2004, 97, Roy D., Quiles J., Sinha M. i wsp.: Effect of direct-current cardioversion on ischemia-modified albumin levels in patients with atrial fibrillation. Am. J. Cardiol., 2004, 93, Roy D., Quiles J., Sinha M. i wsp.: Effect of radiofrequency catheter ablation on the biochemical marker ischemia modified albumin. Am. J. Cardiol., 2004, 94, Wu A.H.B.: The ischemia-modified albumin biomarker for myocardial ischemia. MLO Med. Lab. Obs., 2003, 6, Apple F.S., Wu A.H.B., Mair. J i wsp.: Future biomarkers for detection of ischemia and risk stratification in acute coronary syndrome. Clin. Chem., 2005, 51,

Ogólna charakterystyka markerów biochemicznych OZW

Ogólna charakterystyka markerów biochemicznych OZW Ogólna charakterystyka markerów biochemicznych OZW Idealny marker powinien posiadać następujące cechy: o umożliwiać wczesne rozpoznanie zawału mięśnia sercowego o występować w dużych stężeniach w mięśniu

Bardziej szczegółowo

Albumina modyfikowana niedokrwieniem jako marker choroby niedokrwiennej

Albumina modyfikowana niedokrwieniem jako marker choroby niedokrwiennej Artykuł poglądowy/review article Albumina modyfikowana niedokrwieniem jako marker choroby niedokrwiennej Ischemia modified albumin as a myocardial ischemia marker Małgorzata Malczewska-Malec 1, Beata Kieć-Wilk

Bardziej szczegółowo

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349)

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349) 4. WYNIKI 4. 1. Ocena parametrów laboratoryjnych u chorych z bólem w klatce piersiowej w chwili przyjęcia do Izby Przyjęć /Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. U wszystkich osób zakwalifikowanych do grupy

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

Problemy współczesnej diagnostyki biochemicznej zawału serca

Problemy współczesnej diagnostyki biochemicznej zawału serca Grzegorz Grześk 1,2, Agnieszka Trajder 1, Maria Bogdan 2, Aldona Kubica 2, Adam Sukiennik 2 1 Katedra i Zakład Farmakologii i Terapii Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2 Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Co rozpoznajemy oznaczając troponiny ultraczułymi testami? Dariusz Sitkiewicz

Co rozpoznajemy oznaczając troponiny ultraczułymi testami? Dariusz Sitkiewicz Co rozpoznajemy oznaczając troponiny ultraczułymi testami? Dariusz Sitkiewicz Katedra Biochemii i Chemii Klinicznej Zakład Medycznej Diagnostyki Laboratoryjnej Warszawski Uniwersytet Medyczny III Mazurska

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Opolski. Doświadczenia polskie w leczeniu chorych z ostrymi zespołami wieńcowymi

Grzegorz Opolski. Doświadczenia polskie w leczeniu chorych z ostrymi zespołami wieńcowymi Doświadczenia polskie w leczeniu chorych z ostrymi zespołami wieńcowymi Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii Akademii Medycznej w Warszawie Docelowy model leczenia OZW zasady systemu system

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku)

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) T. XXXIII Zeszyty Naukowe WSHE 2011 r. Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) LECZENIE INWAZYJNE PACJENTÓW Z OSTRYM ZAWAŁEM SERCA Z UTRZYMUJĄCYM SIĘ UNIESIENIEM

Bardziej szczegółowo

Markery biochemiczne w świetle uniwersalnej definicji zawału mięśnia sercowego. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej

Markery biochemiczne w świetle uniwersalnej definicji zawału mięśnia sercowego. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2012 Volume 48 Number 3 353-358 Rekomendacje Recommendations Markery biochemiczne w świetle uniwersalnej definicji zawału mięśnia sercowego.

Bardziej szczegółowo

Ocena zmian wybranych markerów uszkodzenia mięśnia sercowego u pacjentów poddanych ablacji substratu arytmii prądem o częstotliwości radiowej

Ocena zmian wybranych markerów uszkodzenia mięśnia sercowego u pacjentów poddanych ablacji substratu arytmii prądem o częstotliwości radiowej Folia Medica Lodziensia, 2010, 37/2:217-226 Ocena zmian wybranych markerów uszkodzenia mięśnia sercowego u pacjentów poddanych ablacji substratu arytmii prądem o częstotliwości radiowej The kinetics of

Bardziej szczegółowo

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej

Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Badania dodatkowe w celu potwierdzenia rozpoznania stabilnej choroby wieńcowej Nieinwazyjne badanie diagnostyczne układu krążenia stanowią podstawową metodę, wykorzystywaną w rozpoznawaniu jak i monitorowaniu

Bardziej szczegółowo

Stężenie hs-ctnt a ryzyko wystąpienia niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów izby przyjęć z wykluczonym ostrym zespołem wieńcowym

Stężenie hs-ctnt a ryzyko wystąpienia niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów izby przyjęć z wykluczonym ostrym zespołem wieńcowym diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2013 Volume 49 Number 3 209-214 Praca oryginalna Original Article Stężenie hs-ctnt a ryzyko wystąpienia niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych

Bardziej szczegółowo

Niejednokrotnie informacje uzyskane z wywiadu, badania przedmiotowego, w połączeniu z zapisem EKG, oraz oznaczanie jednego parametru uszkodzenia

Niejednokrotnie informacje uzyskane z wywiadu, badania przedmiotowego, w połączeniu z zapisem EKG, oraz oznaczanie jednego parametru uszkodzenia 5. DYSKUSJA Postępowanie z pacjentami zgłaszającymi ból w klatce piersiowej polega na możliwie szybkiej diagnostyce potwierdzającej lub wykluczającej kardiogenną przyczynę dolegliwości. Ważną rolę na wczesnym

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA OPERACYJNEGO U CHORYCH KARDIOLOGICZNYCH Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Kardiologicznej I Katedry Kardiologii i Kardiochirurgii UM w Łodzi Jak ocenić ryzyko i zakwalifikować chorego

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Choroby osierdzia 2010 Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Klasyczne kryteria rozpoznania OZO (2 z trzech) Typowy ból w klatce piersiowej swoisty szmer tarcia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii

Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroba wieńcowa - rosnący problem współczesnej kardiologii Choroby układu sercowo - naczyniowego stanowią przyczynę około połowy wszystkich zgonów w Polsce. W 2001 r. z powodu choroby wieńcowej zmarło

Bardziej szczegółowo

Jerzy Sacha 1, Przemysław Guzik 2 1. Streszczenie. Abstract

Jerzy Sacha 1, Przemysław Guzik 2 1. Streszczenie. Abstract 63 Anestezjologia i Ratownictwo 2013; 7: 63-68 ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Otrzymano/Submitted: 01.02.2013 Zaakceptowano/Accepted: 11.02.2013 Akademia Medycyny Nowa uniwersalna definicja zawału serca

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: ostry zespół wieńcowy, - zawał mięśnia serca bez uniesienia odcinka ST - NSTEMI

Słowa kluczowe: ostry zespół wieńcowy, - zawał mięśnia serca bez uniesienia odcinka ST - NSTEMI 33 FA R M AC J A W S P Ó Ł C Z E S N A 2011; 4: 33-39 Akademia Medycyny OPIS PRZYPADKU/CASE REPORT Otrzymano/Submitted: 17.03.2011 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2011 Ostre zespoły wieńcowe Część I Zawał

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach

Bardziej szczegółowo

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie?

Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Największe wyzwania w diagnostyce zaburzeń lipidowych. Cholesterol LDL oznaczany bezpośrednio, czy wyliczany ze wzoru Friedewalna, na czczo czy nie? Bogdan Solnica Katedra Biochemii Klinicznej Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Ocena żywotności mięśnia sercowego w badniach 18FDG-PET

Ocena żywotności mięśnia sercowego w badniach 18FDG-PET Ocena żywotności mięśnia sercowego w badniach 18FDG-PET Dr n. med. Małgorzata Kobylecka Zakład Medycyny Nuklearnej WUM Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej 26-30 Października 2015 Warszawa Frank M.

Bardziej szczegółowo

bóle trwają dłużej i pojawiają się częściej.

bóle trwają dłużej i pojawiają się częściej. 1. WSTĘP Konieczność prowadzenia diagnostyki pacjentów zgłaszających się do szpitala z powodu dolegliwości bólowych zlokalizowanych w klatce piersiowej należy do najczęstszych zadań lekarza w izbie przyjęć.

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Okołooperacyjne powikłania sercowo-naczyniowe

Okołooperacyjne powikłania sercowo-naczyniowe Okołooperacyjne powikłania sercowo-naczyniowe Piotr Knapik Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu Śmiertelność okołooperacyjna główne przyczyny zgony pochodzenia sercowego udary mózgowe powikłania sercowonaczyniowe

Bardziej szczegółowo

Prof. Hanna Szwed. Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki?

Prof. Hanna Szwed. Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki? Prof. Hanna Szwed Chory ze stabilną chorobą wieńcową - jak rozpoznać, - czy zawsze test obciążeniowy, ale jaki? Warszawa, 2015 Rozpoznanie stabilnej choroby wieńcowej i ocena ryzyka Etap 1 Kliniczna ocena

Bardziej szczegółowo

OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd.

OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd. OZW istotne elementy wywiadu chorobowego cd. Jakość bólu charakter bólu; Jak można go określić, gdzie odczuwany jest dyskomfort? Promieniowanie Gdzie odczuwany jest ból? Gdzie ten ból bólu promieniuje?

Bardziej szczegółowo

Tromboliza - leczenia świeżego zawału serca poza ośrodkami referencyjnymi

Tromboliza - leczenia świeżego zawału serca poza ośrodkami referencyjnymi Tromboliza - leczenia świeżego zawału serca poza ośrodkami referencyjnymi W ciągu ostatnich 30 lat obserwuje się stały spadek umieralności z powodu choroby niedokrwiennej serca na podłożu miażdżycy. Ocenia

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

Praca oryginalna. Chirurgia Polska 2011, 13, 2, 93 97 ISSN 1507 5524 Copyright 2011 by Via Medica

Praca oryginalna. Chirurgia Polska 2011, 13, 2, 93 97 ISSN 1507 5524 Copyright 2011 by Via Medica Praca oryginalna Chirurgia Polska 2011, 13, 2, 93 97 ISSN 1507 5524 Copyright 2011 by Via Medica Prognostyczna wartość troponiny I u pacjentów z krytycznym niedokrwieniem kończyn dolnych Prognostic value

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków Aleksandra Jarecka Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie Kierownik Kliniki - prof. dr hab. Piotr

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW INFORMATOR PACJENTA WSTĘP Jeżeli zostało u Ciebie rozpoznane migotanie przedsionków lub trzepotanie przedsionków lub Twój lekarz podejrzewa jedną z tych chorób, niniejszy informator

Bardziej szczegółowo

Markery stosowane. w ostrych stanach NIEWYDOLNOŚCI KRĄŻENIA. Ostry Zespół Wieńcowy Ostra Niewydolność Serca

Markery stosowane. w ostrych stanach NIEWYDOLNOŚCI KRĄŻENIA. Ostry Zespół Wieńcowy Ostra Niewydolność Serca Markery stosowane w ostrych stanach NIEWYDOLNOŚCI KRĄŻENIA Ostry Zespół Wieńcowy Ostra Niewydolność Serca CHOROBY UKŁADU SERCOWO-NACZYNIOWEGO podstawowy problem Publicznej Służby Zdrowia OSTRY ZESPÓŁ WIEŃCOWY

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Tak Tak Nie Tak Inclusion Definicje Złamanie bliższego odcinka kości udowej DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Złamanie bliższego

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki

Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki Projekt badawczy nr N N518 292740 pt.: Opracowanie adaptacyjnego algorytmu sterowania autorskim aparatem zapobiegającym powstawaniu epizodów bezdechu sennego realizowany jest we współpracy Katedry Systemów

Bardziej szczegółowo

I. STRESZCZENIE Cele pracy:

I. STRESZCZENIE Cele pracy: I. STRESZCZENIE Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) jest przewlekłym procesem zapalnym, powodującym postępujące i nieodwracalne włóknienie trzustki. Choroba przebiega z okresami remisji i zaostrzeń, prowadząc

Bardziej szczegółowo

Skale w OIT. Jakub Pniak

Skale w OIT. Jakub Pniak Skale w OIT Jakub Pniak SOFA Sepsis-related Organ Failure Assessment score Ocenia: układ oddechowy (Pa0 2 /FiO 2 ) [mmhg] 0-4 pkt. układ nerwowy (GCS) 0-4 pkt. układ krążenia (MAP i konieczność użycia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne dla pacjentów

Materiały informacyjne dla pacjentów Materiały informacyjne dla pacjentów Dusznica bolesna Rozdziały tego tematu: Wprowadzenie Przyczyny Rozpoznanie Leczenie Powikłania Zapobieganie Definicja Piśmiennictwo Wybrane linki Wprowadzenie Dusznica

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STATYSTYCZNA ZBIOROWOŚCI PACJENTÓW LECZONYCH NA OSTRE ZESPOŁY WIEŃCOWE W CHORZOWIE NA TLE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ANALIZA STATYSTYCZNA ZBIOROWOŚCI PACJENTÓW LECZONYCH NA OSTRE ZESPOŁY WIEŃCOWE W CHORZOWIE NA TLE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Anna Ojrzyńska Barbara Pankiewicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ANALIZA STATYSTYCZNA ZBIOROWOŚCI PACJENTÓW LECZONYCH NA OSTRE ZESPOŁY WIEŃCOWE W CHORZOWIE NA TLE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

3. MATERIAŁ I METODY. 3. 1. Charakterystyka badanych grup chorych.

3. MATERIAŁ I METODY. 3. 1. Charakterystyka badanych grup chorych. 3. MATERIAŁ I METODY 3. 1. Charakterystyka badanych grup chorych. Łączną populację objętą badaniem stanowiło 125 osób. Znalazło się w niej 95 chorych poddanych obserwacji w Izbie Przyjęć 5 Wojskowego Szpitala

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : FAKULTET DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA PRZY ŁÓŻKU CHOREGO 2. NAZWA

Bardziej szczegółowo

Przydatność elektrokardiograficznej próby wysiłkowej w ostrych zespołach wieńcowych bez uniesienia odcinka ST

Przydatność elektrokardiograficznej próby wysiłkowej w ostrych zespołach wieńcowych bez uniesienia odcinka ST ARTYKUŁ POGLĄDOWY Folia Cardiol. 2002, tom 9, nr 4, 285 291 Copyright 2002 Via Medica ISSN 1507 4145 Przydatność elektrokardiograficznej próby wysiłkowej w ostrych zespołach wieńcowych Małgorzata Kurpesa

Bardziej szczegółowo

Choroba niedokrwienna serca

Choroba niedokrwienna serca Choroba niedokrwienna serca II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen

Bardziej szczegółowo

Świeży zawał mięśnia sercowego.

Świeży zawał mięśnia sercowego. Świeży zawał mięśnia sercowego. Każda komórka ludzkiego organizmu włączając w to komórki mięśnia sercowego (kardiomiocyty) potrzebują tlenu do normalnego funkcjonowania. Jednak czynność komórek zaczyna

Bardziej szczegółowo

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA dr hab. med. Ewa Konduracka Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowski Szpital Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

WARTOŒÆ OZNACZANIA TROPONINY I W DIAGNOSTYCE USZKODZENIA MIÊŒNIA SERCOWEGO W PRZEBIEGU OSTREGO ZATRUCIA TLENKIEM WÊGLA*

WARTOŒÆ OZNACZANIA TROPONINY I W DIAGNOSTYCE USZKODZENIA MIÊŒNIA SERCOWEGO W PRZEBIEGU OSTREGO ZATRUCIA TLENKIEM WÊGLA* Medycyna Pracy, 2002; 53; 2; 119 123 119 Teresa Wocka-Marek Jan Kłopotowski Mariusz Kicka Paweł Wylężek Jadwiga Niedziela-Marx Urszula Zygan WARTOŒÆ OZNACZANIA TROPONINY I W DIAGNOSTYCE USZKODZENIA MIÊŒNIA

Bardziej szczegółowo

PEPTYDY NATRIURETYCZNE we wczesnym wykrywaniu dysfunkcji skurczowej lewej komory

PEPTYDY NATRIURETYCZNE we wczesnym wykrywaniu dysfunkcji skurczowej lewej komory Nr 1 (17) Kwiecień 2008 ISSN 1895-5924 PEPTYDY NATRIURETYCZNE we wczesnym wykrywaniu dysfunkcji skurczowej lewej komory BIOMARKERY SERCOWE ANNO 2008 AKROMEGALIA postępy w patogenezie, diagnostyce i terapii

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3 Kod przedmiotu: IOZRM-L-3k18-2012-S Pozycja planu: B18 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność - Jednostka

Bardziej szczegółowo

27 Zawał serca w okresie okołozabiegowym oraz systemy protekcyjne

27 Zawał serca w okresie okołozabiegowym oraz systemy protekcyjne 27. Zawał serca w okresie okołozabiegowym oraz systemy protekcyjne 515 rozdział 27 Zawał serca w okresie okołozabiegowym oraz systemy protekcyjne Khaled M. Ziada i Debabrata Mukherjee Zawał serca w okresie

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii.

Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii. Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii. Klinika Rehabilitacji Kardiologicznej i Elektrokardiologi Nieinwazyjnej Instytut Kardiologii Warszawa - Anin Ryszard Piotrowicz Komitet

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

Pułapki diagnostyki duszności i bólu w klatce piersiowej

Pułapki diagnostyki duszności i bólu w klatce piersiowej Pułapki diagnostyki duszności i bólu w klatce piersiowej Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Duszność jest produktem OUN (wyłączenie świadomości

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Infekcje układów sterujących pracą serca - podziały, kryteria oceny rozległości infekcji Anna Polewczyk II Klinika Kardiologii Świętokrzyskie Centrum Kardiologii Wydział Nauk o Zdrowiu UJK Kielce Infekcje

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie piel gniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologi

Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie piel gniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologi Kraków 2011-06-03 Stanowisko z dnia 03 czerwca 2011r. konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego w sprawie transportu pacjentów z symptomatologią: ostrego zespołu wieńcowego, udaru niedokrwiennego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie Hevylite polega na rozpoznaniu epitopów pomiędzy stałymi regionami ciężkich i lekkich łańcuchów. lg oznacza lgg, A lub M.

Oznaczenie Hevylite polega na rozpoznaniu epitopów pomiędzy stałymi regionami ciężkich i lekkich łańcuchów. lg oznacza lgg, A lub M. Unikatowy test do dokładnego oznaczania kompletnych cząsteczek immunoglobulin. Hevylite umożliwia lepsze monitorowanie pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Łańcuch lekki κ Łańcuch lekki λ docelowy epitop dla

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów

Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów Aplikacje mobilne w kardiologii, przydatność dla lekarzy rodzinnych i internistów dr n. med. Paweł Balsam I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Komisja Informatyki i Telemedycyny

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w Ostrych Zespołach Wieńcowych

Postępowanie w Ostrych Zespołach Wieńcowych Postępowanie w Ostrych Zespołach Wieńcowych Rekomendacje Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2009 Mikołaj Kosek Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Podejmowanie decyzji klinicznych zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach (EBM)

Podejmowanie decyzji klinicznych zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach (EBM) 33 Podejmowanie decyzji klinicznych zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach (EBM) 5 Garth Davis, Mark C. Henderson, Gerald W. Smetana Studenci sądzą, że zbieranie wywiadu lekarskiego jest procesem

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Słowo wstępne. 0 Grupa odbiorcza 0 Dobór tematu 0 Bibliografia 0 Wytyczne ECS 0 Duży temat Take Home Messages

Słowo wstępne. 0 Grupa odbiorcza 0 Dobór tematu 0 Bibliografia 0 Wytyczne ECS 0 Duży temat Take Home Messages Słowo wstępne 0 Grupa odbiorcza 0 Dobór tematu 0 Bibliografia 0 Wytyczne ECS 0 Duży temat Take Home Messages Plan prezentacji Choroba niedokrwienna serca - definicja ChNS jest szerokim pojęciem, obejmującym

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Zaburzenia gospodarki kwasowozasadowej i ich znaczenie w nefrologii. Do oceny równowagi kwasowo zasadowej potrzebujemy: Gazometria (ph, CO 2 ) Biochemia surowicy krwi

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

Badanie pilotażowe TCares 1; TCares 2

Badanie pilotażowe TCares 1; TCares 2 Badanie pilotażowe 1; 2 E-Zdrowie - opieka medyczna i niezależnośd Lek. med. Korneliusz Fil Celem nadrzędnym projektu jest zachęcenie do stosowania opieki telemedycznej oraz udoskonalenie działających

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt

Kardiologia małych zwierząt Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt 5-6 września 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty. Jerzy Sacha. Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu

Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty. Jerzy Sacha. Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu Krytyczne EKG, czyli krytycznie o EKG oczami hemodynamisty Jerzy Sacha Oddział Kardiologii, Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu W krytycznych stanach mamy do czynienia z wysokimi falami w zapisie EKG

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Business Development Manager Konferencja naukowo-szkoleniowa Ryn Badania laboratoryjne w chorobach nerek Wyzwaniem dla współczesnej medycyny jest badanie

Bardziej szczegółowo

Definicja. Choroba niedokrwienna serca. Podział choroby wieńcowej. Epidemiologia 2015-04-23

Definicja. Choroba niedokrwienna serca. Podział choroby wieńcowej. Epidemiologia 2015-04-23 Definicja Choroba niedokrwienna serca II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen

Bardziej szczegółowo

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Lek. Szymon Wałejko, dr hab. med. Tomasz Mazurek, lek. Andrzej Klapkowski Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

CTnI Advanced Test do oznaczeń w pełnej krwi, osoczu lub surowicy

CTnI Advanced Test do oznaczeń w pełnej krwi, osoczu lub surowicy CTnI Advanced Test do oznaczeń w pełnej krwi, osoczu lub surowicy ZASTOSOWANIE TESTU Do szybkiego jakościowego wykrywania sercowej troponiny I (ctni) w ludzkiej pełnej krwi, surowicy lub osoczu, jako test

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji z KARDIOLOGII

Program specjalizacji z KARDIOLOGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji z KARDIOLOGII Warszawa 1999 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 1999 Program specjalizacji przygotował

Bardziej szczegółowo

Wyniki nowych badań potwierdzają długoterminowe korzyści stosowania CLEXANE u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym

Wyniki nowych badań potwierdzają długoterminowe korzyści stosowania CLEXANE u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym Warszawa, 2.09.2007 Wyniki nowych badań potwierdzają długoterminowe korzyści stosowania CLEXANE u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym Paryż, 2 września 2007 r. Firma Sanofi-Aventis ogłosiła, że wyniki

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Jarosław Czerwioski

dr n. med. Jarosław Czerwioski dr n. med. Jarosław Czerwioski Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Wzory pozyskiwania narządów

Bardziej szczegółowo