Badanie przedmiotowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Badanie przedmiotowe"

Transkrypt

1 Prof. UM dr hab. n. med. Magdalena Figlerowicz Klinika Chorób Zakaźnych i Neurologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Badanie przedmiotowe Badanie przedmiotowe dziecka pod względem metod i sposobów nie różni się od ogólnie przyjętych norm. Ocena stanu zdrowia dziecka winna jednak uwzględniać odrębności wieku rozwojowego. Ponadto, w pediatrii szczególnie ważnym elementem badania lekarskiego jest nawiązanie życzliwego kontaktu z dzieckiem i jego rodzicami/opiekunami. Pomieszczenie, w którym badamy dziecko powinno być dobrze oświetlone, ciepłe. Dziecko podczas badania przedmiotowego powinno być rozebrane. Bez względu na rodzaj dolegliwości, u każdego chorego dziecka przeprowadza się badanie całego ciała. Przed rozpoczęciem badania i po jego zakończeniu należy starannie umyć ręce. Podstawowe metody badania fizykalnego to: oglądanie, dotykanie, opukiwanie, osłuchiwanie. Na ogół posługujemy się nimi w wymienionej kolejności, z wyjątkiem badania brzucha, kiedy badanie palpacyjne powinno być poprzedzone osłuchiwaniem. Całość badania przedmiotowego dzieli się na dwie części: ogólną i szczegółową. W pierwszej dokonuje się oceny cech charakteryzujących ogólnie pacjenta (wrażenie ogólne, budowa ciała i jego proporcje, stan odżywienia) oraz takich, które wymagają całościowego opisu (skóra, obwodowe węzły chłonne, układ kostno-stawowy). W badaniu szczegółowym oceniane są poszczególne części ciała głowa, szyja, klatka piersiowa, brzuch, zewnętrzne narządy moczowo-płciowe oraz przeprowadza się badanie neurologiczne. Badanie ogólne Wrażenie ogólne Podczas całego badania lekarskiego należy obserwować reakcje dziecka, tak aby właściwie ocenić jego zachowanie i dokonać oceny wrażenia jakie wywiera na nas chory. Istotne będą także spostrzeżenia dotyczące relacji między dzieckiem a jego rodzicami/opiekunami. Na wrażenie ogólne składają się następujące cechy charakteryzujące stan dziecka: stan świadomości ułożenie ciała sposób poruszania się nawiązywanie kontaktu z otoczeniem zgodność rozwoju psychofizycznego z wiekiem metrykalnym ocena, czy dziecko sprawia wrażenie chorego Budowa i proporcje ciała Dla właściwej oceny budowy ciała konieczne jest ustalenie wzajemnych proporcji głowy, tułowia i kończyn. Sylwetka i proporcje ciała dziecka ulegają zmianie w różnych okresach życia. Na przykład, w okresie noworodkowym i niemowlęcym głowa stanowi 1/5-1/4 długości ciała, podczas gdy u osoby dorosłej 1/8. Noworodek ma ponadto krótką szyję, długi tułów i krótkie kończyny. Zależne od płci różnice w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej pojawiają się dopiero

2 w okresie dojrzewania płciowego. Wtedy też następuje pokwitaniowy skok wzrostu (wzrastanie szkieletu postępuje od dystalnych odcinków ciała (stopy, dłonie). Określić należy ponadto typ budowy ciała dziecka: ektomorficzny (leptosomiczny), mezomorficzny (pośredni, atletyczny), endomorficzny (pykniczny). Stan odżywienia Obiektywnej oceny dokonuje się poprzez pomiar masy ciała i wzrostu, odnosząc uzyskane wartości do należnych dla płci i wieku (zestawienia tabelaryczne, siatki centylowe). Następnie oblicza się nadmiar lub niedobór masy i wzrostu. Przydatne dla właściwej oceny stanu odżywienia jest również określenie wskaźnika mas ciała (z ang. Body Mass Index - BMI). Ponadto należy zwrócić uwagę na rozwój, symetrię i prawidłowość rozmieszczenia, tkanki tłuszczowej. Skóra Badanie skóry wymaga oceny następujących parametrów: zabarwienie wykwity skórne elastyczność ciepłota wilgotność przydatki skóry włosy i paznokcie Podczas oceny skóry i tkanki podskórnej należy ocenić występowanie obrzęków (objaw zwiększenia objętości pozanaczyniowego płynu pozakomórkowego. Węzły chłonne Badanie węzłów chłonnych dostępnych badaniu fizykalnemu polega na ocenie ich: lokalizacji liczby wielkości przesuwalności względem podłoża, skóry i względem siebie bolesności konsystencji zmiany wyglądu skóry nad węzłami chłonnymi Układ kostno-stawowy Na badanie układu kostno-stawowego składają się następujące elementy: ustalenie kształtu, długości i wzajemnych proporcji kończyn górnych i dolnych do długości całego ciała ocena bolesności kości długich określenie ewentualnych deformacji kostnych spowodowanych krzywicą (rozmiękanie i spłaszczenie potylicy, opóźnione zarastanie ciemiączek, patologiczny kształt czaszki tzw. czaszka kwadratowa, opóźnione wrzynanie zębów, różaniec krzywiczy, bruzda Harrisona, nieprawidłowy kształt klatki piersiowej, spłaszczenie miednicy, pogrubienie nasad dalszych kości długich, tzw. bransolety krzywicze, skrzywienie kończyn dolnych, np. koślawość lub szpotawość kolan) ocena kształtu i symetrii obrysów stawów badanie ruchomości czynnej i biernej we wszystkich stawach w okresie noworodkowo-niemowlęcym badanie stawów biodrowych

3 ocena kształtu (krzywizny fizjologiczne, skrzywienie boczne), ruchomości i bolesności kręgosłupa badanie stóp (płaskostopie, czyli stopy płasko-koślawe, charakteryzujące się brakiem podłużnego łuku uznawane jest za fizjologiczne do 3-4 roku życia) Badanie szczegółowe Badanie głowy Część mózgowa czaszki Badanie głowy rozpoczyna się od określenia kształtu, symetrii budowy, prawidłowości wysklepienia głowy. Następnie przeprowadzić należy ocenę jej wielkości oraz proporcji mózgoczaszki do twarzoczaszki. U każdego dziecka w okresie noworodkowym i niemowlęcym należy dokonać pomiaru obwodu głowy, a następnie przyrównać uzyskaną wielkość do norm dla płci i wieku zawartych w tabelach lub siatkach centylowych (zaleca się, zapisanie wartości wraz z datą pomiaru w książeczce zdrowia dziecka). Tempo przyrostu obwodu głowy jest największe w okresie niemowlęcym i wynosi: w I kwartale życia ok. 1,5-2,0 cm/miesiąc, w II kwartale ok. 1 cm/miesiąc, w IV kwartale ok. 0,5 cm/miesiąc. Pomiaru dokonuje się poprzez przyłożenie miarki nieco powyżej łuków brwiowych i na wysokości guzowatości potylicznej. Małogłowie rozpoznaje się, gdy na siatce centylowej obwód głowy znajduje się poniżej 3. centyla, a wielkogłowie (najczęściej spowodowane wodogłowiem), gdy przekracza 90. centyl. Kolejnym etapem badania jest ocena ciemiączek (przedniego i tylnego): wymiary (w linii pośrodkowej i poprzecznej), uwypuklenie lub obniżenie w stosunku do kości czaszki, napięcie, tętnienie. Ciemiączko przednie (duże) zarasta do 18. miesiąca życia, tylne (małe) do tygodnia życia. Następnie dokonać należy badania szwów czaszkowych, poszukiwać ewentualnych ognisk rozmiękania. Ponadto badanie głowy to również ocena bolesności uciskowej, zmian pourazowych, ubytków lub naddatków kostnych, odgłosu opukowego. Część twarzowa czaszki W badaniu tym uwzględnia się następujące elementy: Narząd wzroku ocena osadzenia, ustawienia, ruchomości gałek ocznych, oczopląsu, aparatu ochronnego oczu (brwi, rzęsy, powieki), kształt i szerokość szpar powiekowych, narząd łzowy, spojówki, twardówki, rogówki, tęczówki, źrenice (kształt, szerokość, równość, reakcje na światło, zbieżność i nastawność). Nos ocena kształtu, symetrii, prawidłowości osadzenia, bolesności, stanu błony śluzowej przedsionka, drożności. Okolica zatok czołowych i szczękowych bolesność na ucisk i opukiwanie Uszy ocena kształtu, osadzenia, stanu skóry małżowin, przewodów słuchowych zewnętrznych, bolesności przy ucisku na skrawek i wrostek sutkowaty Badanie jamy ustnej i gardła jest dla dziecka nieprzyjemne, dlatego przeprowadza się je na ogół na końcu badania, jednak opis sporządzony przez lekarza powinien znaleźć się w tym miejscu. Jama ustna i gardło wargi kształt, zabarwienie, wilgotność

4 przedsionek jamy ustnej barwa, wilgotność, występowanie wykwitów na błonie śluzowej, stan ujść ślinianek przyusznych, stan dziąseł oraz zębów (liczba, anomalie kształtu, wady zgryzu, szkliwa, ubytki próchnicowe) język wielkość, symetria, barwa, stan błony śluzowej, występowanie nalotu na powierzchni, ruchomość podniebienie (twarde, miękkie) kształt, symetria, ruchomość migdałki podniebienne wielkość, symetria, powierzchnia (gładka, kryptowata), stan błony śluzowej (barwa, naloty) gardło ocena błony śluzowej na tylnej ścianie gardła Badanie szyi Badanie szyi polega na określeniu jej kształtu, osadzenia, symetrii, ruchomości oraz na ocenie gruczołu tarczowego. Badanie klatki piersiowej Układ oddechowy Badanie klatki piersiowej należy rozpocząć od określenia jej symetrii, kształtu i typu budowy. W okresie niemowlęcym ma ona kształt beczkowaty, następnie zwiększa się wymiar poprzeczny i następuje znaczne jej wydłużenie. U dzieci w wieku pokwitania klatka piersiowa jest normosteniczna, proporcjonalna, a kąt między łukami żebrowymi prosty. Następnie należy ocenić: ruchomość oddechową klatki piersiowej tor oddychania (brzuszny, piersiowo-brzuszny, piersiowy) fazy oddychania - wdech, wydech (stanowi 1/5 wdechu), przerwa częstotliwość ruchów oddechowych(u noworodka 44/min, u małego dziecka 26-32/min, u starszego 16-22/min) miarowość ruchów oddechowych W badaniu palpacyjnym określa się bolesność uciskową ściany klatki piersiowej, symetrię ruchomości oddechowej, ocenia drżenie głosowe oraz można stwierdzić tarcie opłucnowe lub trzeszczenia odmy podskórnej. Drżenie głosowe to drgania powstające w czasie mowy, które przenoszą się przez powietrze oskrzeli na ścianę klatki piersiowej i wywołują drżenie wyczuwalne ręką badającego: osłabienie - u otyłych, w przypadku płynu w opłucnej, odmy, zamknięcia oskrzela wzmożenie - w nacieku przy drożności oskrzela Opukiwanie klatki piersiowej może być: bezpośrednie pośrednie - opukuje się trzecim palcem prawej ręki drugi paliczek trzeciego palca lewej ręki; uderza opuszką palca, prostopadle do powierzchni ciała i wykonuje ruchy tylko w stawie nadgarstkowym Podstawowe rodzaje odgłosu opukowego: jawny - głośny, długi, niski (nad narządem powietrznym np. płucem prawidłowym) stłumiony - cichy, krótki, wysoki (nad np.sercem, wątrobą, bezpowietrznym płucem, naciekiem zapalnym, niedodmą, płynem w opłucnej) bębenkowy - nad przestrzeniami zamkniętymi zawierającymi gaz (np.jelitami, żołądkiem, jamą płucną, odmą opłuną, powyżej wysięku opłucnowego, w rozedmie płuc) Opukiwanie klatki piersiowej dzieli się na porównawcze i topograficzne Opukiwanie porównawcze ma na celu porównanie odgłosu opukowego w symetrycznych obszarach klatki piersiowej i wykonuje się je obustronnie w następujących okolicach:

5 nad- i podobojczykowych II przestrzeni międzyżebrowej (pmż) w linii środkowo-obojczykowej IV pmż na zewnątrz od linii środkowo-obojczykowej VI pmż w linii pachowej środkowej nad grzebieniami łopatek w okolicach międzyłopatkowych poniżej kątów łopatek Stwierdzenie zmian dotyczących charakteru lub symetrii odgłosu opukowego jest wskazaniem do szczegółowego opukania tego miejsca. Opukiwanie topograficzne ma na celu określenie dolnych granic płuc. Tabela 2. Dolne granice płuc u dzieci Granice dolne płuca prawego lewego l. przymostkowa VI żebro l. środkowo - obojczykowa VI żebro IV żebro l. pachowa środkowa VIII żebro VIII żebro l. łopatkowa X żebro X żebro l. przykręgosłupowa X krąg piersiowy XI krąg piersiowy Granice górne płuc: od przodu: 3-4 cm powyżej obojczyka od tyłu: VII krąg szyjny Ponadto można określić ruchomość dolnych granic płuc wyznaczając ich położenie podczas maksymalnego wdechu i wydechu (konieczna współpraca dziecka z badającym). Osłuchiwanie płuc ma na celu określenie rodzaju szmerów oddechowych podstawowych, rodzaju, liczby i umiejscowienia szmerów dodatkowych oraz ocenę fazy wdechowej i wydechowej. Osłuchiwanie dzielimy na porównawcze (miejsca osłuchiwania są te same, jak opukiwania porównawczego) i szczegółowe (dotyczy tych części płuc, w których stwierdzono odchylenia od normy). Zjawiska osłuchowe, stwierdzane podczas osłuchiwania płuc to dźwięki (szmery) oddechowe, które dzieli się na podstawowe i dodatkowe. Dźwięki (szmery) podstawowe: Szmer oddechowy pęcherzykowy - występuje nad zdrowym płucem, przypomina wypowiadaną szeptem głoskę f, wydech stanowi 1/5 wdechu. Może być: zaostrzony - zwężenie światła oskrzeli na skutek obrzęku ich błony śluzowej, ucisku z zewnątrz np. w nieżycie oskrzeli, w okolicy nacieków, nowotworów osłabiony lub zniesiony - gdy w oskrzelach jest przeszkoda, w wysięku, odmie opłucnej Szmer oskrzelowy jest podobny do głoski h, wydech trwa dłużej niż wdech. Fizjologicznie jest słyszalny nad krtanią i tchawicą. Ponadto może być obecny: nad bezpowietrznym miąższem płucnym nad jamami płuc komunikującymi się z oskrzelami nad rozstrzeniami oskrzeli

6 Dźwięki (szmery) patologiczne: Świsty i furczenia (dawniej nazywane rzężeniami suchymi) - oskrzele zwężone przez wydzielinę, skurcz mięśniówki lub obrzęk błony śluzowej; furczenia - niska częstotliwość drgań, świsty wysoka częstotliwość drgań Trzeszczenia: - dźwięki powstające podczas upowietrzniania się zlepionych ścian pęcherzyków płucnych przy wdechu (zapalenie, niedodma, zastój krwi) - przesuwanie się wilgotnej wydzieliny w oskrzelach (dawniej nazywane rzężeniami wilgotnymi drobno-, średnio-, grubobańkowymi zależnie od wielkości oskrzela) Tarcie opłucnej - ocieranie się blaszek opłucnej trzewnej i ściennej Układ krążenia Badanie układu krążenia należy rozpocząć od oglądania okolicy przedsercowej, oceny jej wysklepienia, ewentualnego tętnienia. Następnie sprawdza się wypełnienie i tętnienie żył szyjnych oraz ocenia uderzenie koniuszkowe, które można zaobserwować w IV lub V przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowo-obojczykowej. Uderzenie koniuszkowe oceniane powinno być także palpacyjnie, może ono być: wzmożone - wysiłek fizyczny, wzruszenie, gorączka, przerost lewej komory, rozstrzeń serca osłabione - otyłość, obrzęki, rozedma płuc, płyn w lewej jamie opłucnej Ponadto należy sprawdzić występowanie drżenia okolicy przedsercowej ( koci mruk ). Opukiwanie serca: stłumienie bezwzględne - część serca przylegająca do przedniej ściany klatki piersiowej, nie pokryta płucami stłumienie względne - określa granice serca w rzucie na przednią ścianę klatki piersiowej łącznie z częścią pokrytą płucami W praktyce klinicznej opukiwanie serca u dziecka wykonuje się głównie celem oceny granic serca (wyznacza się stłumienie względne). Tabela 3. Granice serca u dzieci w zależności od wieku granica serca niemowlę 2.-5.rż >5 r.ż górna II żebro II międzyżebrze II międzyżebrze/iii żebro lewa 1,5-2cm w lewo od l. środkowoobojczykowej w IV międzyżebrzu prawa uderzenie koniuszkowe 0,5-1,0 cm w lewo od l. środkowo-obojczykowej w IV międzyżebrzu l.środkowoobojczykowa lewa, V międzyżebrze prawa linia przymostkowa IV międzyżebrze V międzyżebrze V międzyżebrze Osłuchiwanie serca Osłuchujemy kolejno: zastawkę dwudzielną w miejscu uderzenia koniuszkowego zastawkę półksiężycowatą aorty w II przestrzeni międzyżebrowej po stronie prawej mostka zastawkę półksiężycowatą tętnicy płucnej w II przestrzeni międzyżebrowej po stronie lewej mostka

7 zastawkę trójdzielną na prawym brzegu mostka, w miejscu przyczepu IV chrząstki żebrowej punkt Erba przy lewym brzegu mostka, w miejscu przyczepu IV chrząstki żebrowej Ton pierwszy wywołany zamknięciem zastawek przedsionkowo komorowych; dość cichy, dłuższy niż drugi; jest równoczesny z uderzeniem koniuszkowym i najlepiej słyszalny nad koniuszkiem Ton drugi wywołany zamknięciem zastawki aorty i tętnicy płucnej (dwie składowe II A, II P rozszczepione przy wdechu); krótszy, głośniejszy niż pierwszy, najlepiej słyszalny w II i III przestrzeni międzyżebrowej przy lewym i prawym brzegu mostka Osłuchiwaniem oceniamy: miarowość akcji serca, liczbę uderzeń na minutę, cechy tonów serca (czystość, głośność, akcentację). Tabela 4. Częstość akcji serca u dzieci w zależności od wieku Wiek dziecka do 1 m.ż. do 6 m.ż m.ż. 2-6 lat 7-10 lat lat Częstość akcji serca na minutę Szmery osłuchiwane nad sercem dzieli się na: Zewnątrzsercowe w wyniku tarcia o siebie blaszek osierdzia Wewnątrzsercowe : organiczne związane z wada serca czynnościowe przy powiększeniu jamy serca przygodne zwane niewinnymi Badanie naczyń obwodowych: Naczynia tętnicze określenie cech tętna: częstość, wypełnienie, napięcie, miarowość, symetryczność, chybkość, wysokość fali tętna; na symetrycznych tętnicach: szyjnych zewnętrznych, promieniowych, udowych, podkolanowych, grzbietowych stopy; ciśnienia tętniczego krwi - na obydwu kk górnych (tętnica ramieniowa), na obydwu kk dolnych (tętnica udowa) Naczynia żylne - rozszerzenia żylne, żylaki Badanie brzucha: Oglądanie symetria, wysklepienie, ruchomość oddechowa powłok brzusznych, patologiczne tętnienie, stawianie się jelit, przepukliny, okolica odbytu Osłuchiwanie - perystaltyka jelit, szmery naczyniowe Opukiwanie (jelit, narządów) Badanie palpacyjne: powierzchniowe - napięcie powłok, punkty bolesne, tzw. obrona mięśniowa, duży guz

8 głębokie - ucisk dłonią badającego silniejszy, ocena narządów (wątroby, śledziony, nerek), guzów Ponadto należy sprawdzać obecność objawów: m.in. Chełmońskiego, Blumberga, Rovsinga, Jaworskiego, a także przeprowadzić badanie nerek, objaw Goldflamma Badanie zewnętrznych narządów moczowo-płciowych Ocena powinna uwzględniać typ narządów moczowo-płciowych (męskie, żeńskie, obojnacze) oraz zgodność ich rozwoju z wiekiem metrykalnym dziecka. U chłopców należy stwierdzić obecność jąder w mosznie, ich spoistość, wielkość, symetrię, bolesność, ocenić wielkość prącia, umiejscowienie ujścia cewki moczowej (spodziectwo, wierzchniactwo), stwierdzić ewentualną stulejkę lub sklejkę. U dziewcząt należy ocenić rozwój warg sromowych, ujście cewki moczowej, wielkość łechtaczki oraz stwierdzić ewentualną obecność wydzieliny w przedsionku pochwy. Do oceny faz rozwojowych okresu dojrzewania płciowego służy skala Reynoldsa-Winesa. Dojrzewanie przedwczesne objawia się wystąpieniem cech klinicznych dojrzewania płciowego u dziewczynek przed 8. rokiem życia, u chłopców przed 9. Brak cech dojrzewania płciowego u dziewcząt w wieku lat, a u chłopców w wieku lat wskazuje na jego opóźnienie. Badanie neurologiczne U noworodka należy badać odruchy fizjologiczne, do których należą m.in. odruch ssania, szukania, na światło Peipera, Moro (obejmowania), chwytny, podparcia. W badaniu neurologicznym uwzględnia się ocenę: stanu ogólnego chorego (przytomność, zaburzenia świadomości, mowa); skóry (czucie dotyku, bólu, odruchy skórne); postawy i budowy ciała (chód, zmysł równowagi, drżenia) nerwów czaszkowych odruchów ścięgnistych m.in. z m. trójgłowego ramienia, kolanowe, ze ścięgna Achillesa, odruch Babińskiego objawów oponowych - uwypuklone i tętniące ciemię, sztywność karku, objawy Brudzińskiego: karkowy, łonowy, Kerniga: górny, dolny, Flataua: karkowomydriatyczny, erekcyjny, Amossa

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23

Topografia klatki piersiowej. Badanie fizykalne układu krążenia. Topografia klatki piersiowej. Topografia klatki piersiowej 2015-04-23 Topografia klatki piersiowej Badanie fizykalne układu krążenia KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 A Pachowa przednia prawa B Obojczykowa środkowa prawa C Mostkowa D Obojczykowa środkowa lewa E Pachowa przednia

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10.

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10. KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) - Zapoznanie się z regulaminem i przepisami BHP obowiązującymi na zajęciach. Podstawowe mianownictwo anatomiczne

Bardziej szczegółowo

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca.

Układ krążenia część 2. Osłuchiwanie serca. Układ krążenia część 2 Osłuchiwanie serca. Osłuchiwanie serca Osłuchiwanie serca miejsce osłuchiwania Miejsca osłuchiwania : Zastawka dwudzielna - V międzyżebrze palec przyśrodkowo od lewej linii środkowo-

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM Przedstawiamy badanie w kierunku raka jamy ustnej zamieszczone na stronach Państwowego Instytutu Dentystycznego i Twarzowo-Czaszkowego

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy.

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy. (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania Dzień Miesiąc Rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok Numer PESEL

Bardziej szczegółowo

Fizjologia układu krążenia

Fizjologia układu krążenia Fizjologia układu krążenia Ćwiczenie II. l. Badanie fizykalne serca a/ oglądanie klatki piersiowej - punkty i linie orientacyjne, ocena kształtu, budowy klatki piersiowej /symetria, wysklepienie, ruchomość

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO ... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania dzień Miesiąc rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imiona i nazwisko Data urodzenia Płeć 1) dzień miesiąc

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO WZÓR... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Data badania dzień miesiąc rok Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok

Bardziej szczegółowo

Prawidłowa klatka piersiowa

Prawidłowa klatka piersiowa Seminarium cz.i Prawidłowa klatka piersiowa symetryczna budowa kąt między łukami żebrowymi w miejscu wyrostka mieczykowatego wynosi 90⁰ przestrzenie międzyżebrowe w górnych częściach klatki piersiowej

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego. Dr n. med. Maciej Siński

Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego. Dr n. med. Maciej Siński Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego Dr n. med. Maciej Siński Podstawowe pytania Gdzie guz jest zlokalizowany? Jakie są jego wymiary i kształt? Kształt regularny, gładkie brzegi

Bardziej szczegółowo

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz.

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. 42 Załącznik C.26. FLUOROURACILUM 1 FLUOROURACILUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 FLUOROURACILUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 FLUOROURACILUM

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH ZAKŁAD RADIOLOGII LP KOD ICD-9 Nazwa procedury Cena badania w zł Pracownia radiologii (rtg) 1 87.04.1 Tomografia siodła tureckiego 64,00 2 87.092 RTG krtani bez kontrastu (zdjęcia

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna Układ oddechowy Układ oddechowy Drogi oddechowe + płuca + opłucna I. Górne drogi oddechowe: nos i gardło 1. Nos - szkielet nosa zewnętrznego: kostny - kości nosowe, wyrostki czołowe szczęk chrzęstny -

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY SZKOLENIOWE 2015

WARSZTATY SZKOLENIOWE 2015 Ocena podstawowych czynności życiowych pacjenta niezbędna jest ratownikowi medycznemu do ustalenia stanu chorego, określenia sprawności funkcjonowania poszczególnych układów i narządów, podjęcia działań

Bardziej szczegółowo

W01 Świadczenie pohospitalizacyjne. W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu. W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu

W01 Świadczenie pohospitalizacyjne. W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu. W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu W01 Świadczenie pohospitalizacyjne zgodnie z definicją świadczenia W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu zgodnie z definicją świadczenia W12 Świadczenie specjalistyczne 2-go typu konieczne wykazanie

Bardziej szczegółowo

Pracownia auksologiczna

Pracownia auksologiczna Pracownia auksologiczna A. Rusińska Klinika Propedeutyki Pediatrii i Chorób Metabolicznych Kości Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2012 Rozwój biologiczny składa się z nieodwracalnych procesów wzrastania różnicowania

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ PRACOWNIA RTG 1. Czaszka twarzoczaszka 70,00 2. Czaszka oczodoły 70,00 3. Czaszka zatoki 70,00 4. Czaszka żuchwa PA boczna 100,00 5. Czaszka PA i prawoboczne 100,00 6. Czaszka

Bardziej szczegółowo

Układ nerwy- ćwiczenia 1/5

Układ nerwy- ćwiczenia 1/5 Układ nerwy- ćwiczenia 1/5 Badanie neurologiczne - ĆWICZENIA Wybrane elementy badania układu nerwowego (badanie nerwów czaszkowych, badanie wybranych odruchów mono- i polisynaptycznych, badanie czucia

Bardziej szczegółowo

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.35.a. IRINOTECANUM Lp 1. IRINO TECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINO TECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINO TECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 4. IRINO TECANUM C15.2 BRZUSZNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania szyjki kości udowej podwieszenie na taśmach wyciągowych na 6 tyg.; proteza metalowa; leczenie operacyjne złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania trzonu kości udowej

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM 1. IRINOTECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINOTECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINOTECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Lp. Nazwa badania Cena netto (PLN) badania wykonanego: w dniach i godzinach normalnej pracy w pozostałe dni i godziny 1. 2. 3. 4.

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z dolegliwościami reumatycznymi Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Mała

Bardziej szczegółowo

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 Załącznik C.64. TEMOZOLOMIDUM Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 L.p. 1 TEMOZOLOMIDUM C22.0

Bardziej szczegółowo

Podstawy anatomii, wykłady

Podstawy anatomii, wykłady Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Nauk Przyrodniczych Zakład: Anatomii i Antropologii Podstawy anatomii, wykłady Osoby prowadzące przedmiot: Barbara Duda, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Dwupłciowy tułów ludzki do ćwiczeń [ BAP_2009554.doc ]

Dwupłciowy tułów ludzki do ćwiczeń [ BAP_2009554.doc ] Dwupłciowy tułów ludzki do ćwiczeń [ ] OPIS Rozkładany, 24-częściowy tułów z niełamliwego, nieulegającego odkształceniom plastiku, przystosowanego do mycia. Wysokość: 85 cm. Głowa jest odłączalna. Dla

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA 133 2.3.1.2 ŻEBRA U człowieka występuje 12 par żeber. Są to długie, płaskie i wygięte listwy kostne, zwane też kośćmi żebrowymi. Z przodu ich przedłużeniami są chrząstki żebrowe. Tylny koniec żebra (costa)

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy cennik badań

Szczegółowy cennik badań NZ0Z PANORAMIK CENTRUM DIAGNOSTYCZNE SC Szczegółowy cennik badań Zdjęcia stomatologiczne: Pantomogram 75,- Cefalometria /Tele/. 75,- Pantomogram + CD..... 80,- Cefalometria /Tele/ + CD... 80,- Pantomogram

Bardziej szczegółowo

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA ... Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską albo pieczęć grupowej praktyki lekarskiej

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej, albo pieczęć lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Anatomia Kod przedmiotu: 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz.

GEMCYTABINUM. Załącznik C.28. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1050 Poz. 42 Załącznik C.28. GEMCYTABINUM 1 GEMCYTABINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 GEMCYTABINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

Wywiad i badanie lekarskie

Wywiad i badanie lekarskie Wywiad i badanie lekarskie I. Wywiad powinien być zebrany bardzo wnikliwie. II. III. IV. Nawiązanie kontaktu z dzieckiem podczas badania lekarskiego. Stosunek lekarza do dziecka i rodziców powinien cechować

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Metody badania i leczenia psów i kotów

Metody badania i leczenia psów i kotów Metody badania i leczenia psów i kotów Spis treści Część Metody badania Ogólne badanie kliniczne Unieruchomienie pacjenta Pobieranie krwi Pobranie krwi Ŝylnej Pobieranie krwi tętniczej Postępowanie z próbką

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc Resuscytacja noworodka Dorota i Andrzej Fryc Dlaczego szkolić położne? - Statystyki wewnątrzszpitalne, - Alternatywne miejsca porodu, - Kierunek samodzielność 09:55 2 Źródła zasad dotyczących resuscytacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim.

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. PROGRAM ĆWICZEŃ WYDZIAŁ LEKARSKI 2011/2012 Ćwiczenie 1 03 05.10.2011 Wprowadzenie do zajęć prosektoryjnych. Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. Ogólne miana anatomiczne. Płaszczyzny, osie i kierunki

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Kosmetologia

Bardziej szczegółowo

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Kolokwium I: Klatka piersiowa, grzbiet i kończyna górna Typowy kręg

Bardziej szczegółowo

I. Rentgenodiagnostyka

I. Rentgenodiagnostyka UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk, tel. (058) 727 05 05 UWAGA: Jeżeli badanie nie jest z zakresu opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu,

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY CZASZKI. ZŁAMANIE KOŚCI PODSTAWY CZASZKI 0 3. USZKODZENIA POWŁOK CZASZKI (BEZ USZKODZEŃ KOSTNYCH) RANY SKÓRY OWŁOSIONEJ GŁOWY 4. USZKODZENIA POWŁOK

Bardziej szczegółowo

Klatka piersiowa. 5. Ściany klatki piersiowej. 8. Płuca i opłucna. 6. Jama klatki piersiowej. 7. Śródpiersie. 9. Anatomia powierzchniowa

Klatka piersiowa. 5. Ściany klatki piersiowej. 8. Płuca i opłucna. 6. Jama klatki piersiowej. 7. Śródpiersie. 9. Anatomia powierzchniowa Grzbiet 1. Kości, więzadła i stawy Kręgosłup: opis ogólny...................................... 2 Budowa kręgosłupa......................................... 4 Odcinek szyjny kręgosłupa..................................

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Kod kierunku: 12.9 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA wykład 2 Układ Sercowo - Naczyniowy. 18 października 2006

ANATOMIA wykład 2 Układ Sercowo - Naczyniowy. 18 października 2006 1. Naczynia krwionośne. tętnice krew płynie od serca do tkanek (sieci naczyń kapilarnych / włosowatych) bez względu na to czy zawierają krew natlenowaną czy odtlenowaną) krew od serca grube ściany oddają

Bardziej szczegółowo

Kardiologia. Aspekty kliniczne. Wskazania kliniczne

Kardiologia. Aspekty kliniczne. Wskazania kliniczne 3 Kardiologia Aspekty kliniczne Wycinkowa echokardiografia jest idealnym narzędziem diagnostycznym do oceny zaburzeń kardiologicznych w stanach zagrożenia życia. Opierając się jedynie na wynikach badania

Bardziej szczegółowo

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.19. DOCETAXELUM Lp 1 DOCETAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 DOCETAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 DOCETAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4 DOCETAXELUM

Bardziej szczegółowo

ASD. 3-14% wad serca. jedna z częstszych wrodzona anomalia. ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana;

ASD. 3-14% wad serca. jedna z częstszych wrodzona anomalia. ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana; ASD ASD 3-14% wad serca jedna z częstszych wrodzona anomalia ubytek tkanki przegrody IAS; może być w każdym miejscu; wada izolowana; (+) PS, TAPVD, VSD, PDA, MS, z.barlowe a. Rozwój przegrody międzyprzedsionkowej

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus ANATOMIA mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus Wśród nauk biologicznych, zajmujących się wszelkimi formami życia, wyróżnia się dwa podstawowe działy: morfologię, fizjologię. MORFOLOGIA - zajmuje się poznaniem

Bardziej szczegółowo

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00 Załącznik 1 Zakład Diagnostyki Obrazowej ul. Kopernika 19: I Pracownia Tomografii Komputerowej, Pracownia Ultrasonografii, Pracownia Mammografii, I Zespół Pracowni RTG ul. Kopernika 17: II Pracownia RTG

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 5 TABELA NR 2 OCENA TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU NA SKUTEK NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU. Procent trwałego uszczerbku na zdrowiu

Strona 1 z 5 TABELA NR 2 OCENA TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU NA SKUTEK NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU. Procent trwałego uszczerbku na zdrowiu TABELA NR 2 OCENA TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU NA SKUTEK NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU L.p. Rodzaj uszczerbku Procent trwałego uszczerbku na zdrowiu USZKODZENIA GŁOWY 1 2 Uszkodzenie kości sklepienia i podstawy

Bardziej szczegółowo

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach...

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach... SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zarys historii embriologii................ 16 2. Układ rozrodczy................... 26 Układ rozrodczy męski.................. 26 Narządy rozrodcze wewnętrzne...............

Bardziej szczegółowo

Badanie przedmiotowe OGLĄDANIE OBMACYWANIE OPUKIWANIE OSŁUCHIWANIE

Badanie przedmiotowe OGLĄDANIE OBMACYWANIE OPUKIWANIE OSŁUCHIWANIE Badanie przedmiotowe OGLĄDANIE OBMACYWANIE OPUKIWANIE OSŁUCHIWANIE 1. Oglądanie Stan ogólny (dobry, średni, ciężki, bardzo ciężki) Stan przytomności świadomości Zaburzenia jakościowe świadomości - ocena

Bardziej szczegółowo

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym

Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym Wielkością i kształtem przypomina dłoń zaciśniętą w pięść. Położone jest w klatce piersiowej tuż za mostkiem. Otoczone jest mocnym, łącznotkankowym workiem zwanym osierdziem. Wewnętrzna powierzchnia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Anatomia. Dr n. med. Jarosław Zawiliński

Anatomia. Dr n. med. Jarosław Zawiliński 1. Nazwa jednostki Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych 2. Kierunek Pielęgniarstwo Nazwa przedmiotu Anatomia 3. Imię i nazwisko osoby /osób prowadzącej Dr n. med. Jarosław Zawiliński 4. Nazwa modułu: Nauki

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki.

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie Rozpoznawanie i ocena zjawisk fizjologicznych i patologicznych towarzyszących

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Układ sercowo-naczyniowy

Układ sercowo-naczyniowy 17 Układ sercowo-naczyniowy 17.1. Diagnostyka różnicowa chorób układu sercowo-naczyniowego 17.1.1. Zasady badania fizykalnego układu krążenia Zasady badania fizykalnego układu krążenia są przykładem budowanego

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3.

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/I 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA

Bardziej szczegółowo

CENNIK. Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa. tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl

CENNIK. Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa. tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl Godziny otwarcia poniedziałek - piątek: 8.00-20.00 sobota: 9.00-15.00 CENNIK ZDJĘCIA

Bardziej szczegółowo

Spis Tabel i rycin. Spis tabel

Spis Tabel i rycin. Spis tabel Spis Tabel i rycin Spis tabel 1. Podział stawów ze względu na ilość osi ruchów i ukształtowanie powierzchni stawowych. 20 2. Nazwy ruchów w stawach człowieka w pozycji anatomicznej..... 21 3. Zestawienie

Bardziej szczegółowo

JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA

JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA 1 Ważnym elementem dla ucznia jest zapewnienie mu stanowiska pracy dostosowanego do wymagań ergonomii. Ma to odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawnych,

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER ZOFIA IGNASIAK ELSEYIER URBAN&PARTNER WYDANIE II Zofia Ignasiak Anatomia układu ruchu Wydanie II Elsevier Urban & Partner Wrocław \ Spis treści J Wstęp... I. Plan budowy ciała ludzkiego... Okolice ciała

Bardziej szczegółowo

Marian Bartkowiak Nastawienia 1

Marian Bartkowiak Nastawienia 1 l.p. Nastawienie do: 1. + aminokwasów, aminokwasów jako życia, bycia zawsze gotowym na aminokwasy, bycia zawsze otwartym na aminokwasy, bycia zawsze gotowym na aminokwasy jako na, bycia zawsze otwartym

Bardziej szczegółowo

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz.

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. 66 Załącznik C.23. EPIRUBICINUM 1 EPIRUBICINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 EPIRUBICINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

WZÓR KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW

WZÓR KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2011 r. Załącznik nr 9 WZÓR... Pieczęć podmiotu leczniczego albo lekarza uprawnionego wykonującego zawód w ramach praktyki zawodowej albo

Bardziej szczegółowo

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA Zał cznik C.64. TEMOZOLOMIDUM L.p. 1. TEMOZOLOMIDUM C16 2. TEMOZOLOMIDUM C16.0 3. TEMOZOLOMIDUM C16.1 4. TEMOZOLOMIDUM C16.2 5. TEMOZOLOMIDUM C16.3 6. TEMOZOLOMIDUM C16.4 7. TEMOZOLOMIDUM C16.5 8. TEMOZOLOMIDUM

Bardziej szczegółowo

Podstawowe objawy i diagnostyka chorób

Podstawowe objawy i diagnostyka chorób Podstawowe objawy i diagnostyka chorób układu oddechowego Katarzyna Pawelec Karolina Gawle-Krawczyk Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, WUM CZYNNIKI PREDYSPONUJĄCE 1. Niedojrzałość anatomiczna

Bardziej szczegółowo

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X Choroby układu nerwowego Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu * 2 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu urazu * 3 Kompleksowe zabiegi wewnątrzczaszkowe * 4 Duże zabiegi wewnątrzczaszkowe * 5

Bardziej szczegółowo

JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA 2013-09-18 ODDZIAŁ EDUKACJI ZDROWOTNEJ I HIGIENY DZIECI I MŁODZIEŻY

JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA 2013-09-18 ODDZIAŁ EDUKACJI ZDROWOTNEJ I HIGIENY DZIECI I MŁODZIEŻY JAK ZADBAĆ O STANOWISKO PRACY UCZNIA 1 Ważnym elementem dla ucznia jest zapewnienie mu stanowiska pracy dostosowanego do wymagań ergonomii. Ma to odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawnych,

Bardziej szczegółowo

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ Zadanie 1. Dokończ zdania. A. Serce i wątroba to przykłady.... B. Najmniejszym elementem budującym organizm człowieka jest....... C. Zespół komórek podobnych do siebie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu ANATOMIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1

PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 PROGRAM PRZYGOTOWANY PRZEZ ZESPÓŁ PROGRAMOWY W SKŁADZIE 1 1. dr hab. n. o zdr. Danuta Zarzycka Przewodnicząca Zespołu; Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

- najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela

- najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela - najważniejsze narzędzie pracy nauczyciela lek. laryngolog, spec. foniatra Arkadiusz Mikulski, 24.09.2011 Konferencja pt. W trosce o głos nauczyciela Budowa i czynnośćnarządu głosu Głos powstaje dzięki

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa

Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Ćw. M 11 Pomiar ciśnienia krwi metodą osłuchową Korotkowa Zagadnienia: Oddziaływania międzycząsteczkowe. Siły Van der Waalsa. Zjawisko lepkości. Równanie Newtona dla płynięcia cieczy. Współczynniki lepkości;

Bardziej szczegółowo

Rejestracja Zakładu Diagnostyki Obrazowej czynna od poniedziałku do piątku, w godzinach 7:00 14:00. (089) 539-88-33

Rejestracja Zakładu Diagnostyki Obrazowej czynna od poniedziałku do piątku, w godzinach 7:00 14:00. (089) 539-88-33 ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ PRACOWNIA RTG Rejestracja Zakładu Diagnostyki Obrazowej czynna od poniedziałku do piątku, w godzinach 7:00 14:00. Tel. (089) 539-88-30 Wykonywanie zdjęć RTG od poniedziałku

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pielęgniarstwo. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: III (stacjonarne)

Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pielęgniarstwo. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: III (stacjonarne) Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Rok studiów Semestr Moduły wprowadzające / wymagania wstępne i dodatkowe Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pielęgniarstwo I

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU Mięśnie grzbietu dzieli się na dwie grupy: - warstwę bardziej powierzchowną stanowią mięśnie związane ze szkieletem kończyny górnej - do warstwy głębokiej

Bardziej szczegółowo

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Poznaniu Dlaczego dzieci

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: 12.0-WL-LEK-A

Kod przedmiotu: 12.0-WL-LEK-A Liczba godzin w semestrze Liczba godzin w tygodniu Semestr AN AT O M I A P R AW I D Ł O W A Kod przedmiotu: 12.0-WL-LEK-A Typ przedmiotu: kierunkowy podstawowy (obowiązkowy) Język nauczania: polski Odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna

Układ oddechowy. Drogi oddechowe. + płuca + opłucna Układ oddechowy Układ oddechowy Drogi oddechowe + płuca + opłucna I. Górne drogi oddechowe: nos i gardło 1. Nos - szkielet nosa zewnętrznego: kostny - kości nosowe, wyrostki czołowe szczęk chrzęstny -

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Slajd Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Podział mięśni klatki piersiowej Wyróżnia się trzy grupy mm klatki piersiowej: mięśnie powierzchowne, mięśnie głębokie, przepona Mięśnie powierzchowne Związane

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa duszności. II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK

Diagnostyka różnicowa duszności. II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK Diagnostyka różnicowa duszności II Katedra i Klinika Kardiologii CM UMK Duszność - dyspnoe Subiektywne odczucie braku powietrza o różnym nasileniu U osób zdrowych może pojawiać się podczas dużego wysiłku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich PROGRAM KURSU Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich MODUŁ I Koncepcja Terapii Manualnej Holistycznej. Miednica, stawy biodrowe, segmenty ruchowe kręgosłupa lędźwiowego i przejścia piersiowo-lędźwiowego.

Bardziej szczegółowo