Dzieci chronià Êrodowisko

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dzieci chronià Êrodowisko"

Transkrypt

1 Dzieci chronià Êrodowisko

2 CO ROBI, ABY CHRONIå ÂRODOWISKO? Cele Dziecko: wymienia i rysuje ró ne czynnoêci zwiàzane z ochronà Êrodowiska, wyra a za pomocà rysunku swoje zachowania proekologiczne. Metoda: narysuj i napisz, rozmowa. Metoda polega na zaproszeniu dzieci do narysowania odpowiedzi na zadane pytanie lub zadany temat i jeêli to mo liwe, na udzieleniu pisemnej odpowiedzi, wyjaêniajàcej co znajduje si na rysunku. Dziecko poprzez rysunki, a nast pnie krótkie ich opisy, wyra a siebie, swój stosunek do otaczajàcego Êwiata. Póêniej analizuje si tylko rysunki razem z pisemnymi wypowiedziami. Rysunki, które nie sà opisane, nie sà analizowane ze wzgl du na trudno- Êci w obiektywnej ich ocenie. Metod t z powodzeniem mo na zastosowaç ju w przedszkolu, gdzie dzieci ustnie analizujà swoje rysunki, a nauczycielka zapisuje ich wypowiedzi. Materia y: arkusz papieru formatu A4 dla ka dego dziecka, o ówek i kredki. Przebieg zaj ç 1. Prosimy dzieci, by zastanowi y si nad tym, co ka de z nich robi, aby chroniç Êrodowisko. 2. Rozdajemy dzieciom materia y. 3. Prosimy dzieci, aby narysowa y samych siebie, robiàcych wszystkie rzeczy s u àce ochronie Êrodowiska. Niech wykonajà tyle rysunków, ile tylko zdo ajà na jednej stronie arkusza papieru (czyni to analiz szybszà i atwiejszà). Dzieci mogà równie pokolorowaç swoje rysunki. 4. Nast pnie dzieci podpisujà ka dy z obrazków albo dyktujà nam podpis. Nie oceniamy poprawnoêci napisanych przez dzieci tekstów, nawet jeêli dzieci s abo z tym sobie radzà. Mo e to znacznie ograniczyç s ownà ekspresj dzieci (nie napiszà, np. jakiegoê wyrazu, gdy b dà si obawiaç, e napiszà go b dnie). Prosimy dzieci, aby napisa y tak, jak im si wydaje, e dane s owo powinno byç napisane. 5. Dla u atwienia póêniejszej analizy rysunków prosimy dzieci, aby podpisa y swoje prace. Mo emy sami napisaç na ka dym rysunku imi i wiek dzieci m odszych. 6. Mo emy poinformowaç dzieci, e rysunki nie b dà oceniane, ale b dà stanowiç materia do dalszej pracy i punkt wyjêcia do planowania dzia aƒ w ramach Programu ekozespo ów. Wa ne jest, by dzieci us ysza y, e b dà wspó decydowaç o tym, nad czym b dziemy wspólnie pracowaç. 7. Bardzo wa ne jest to, aby dzieci pracowa y samodzielnie, uzyskamy w ten sposób rzetelniejsze informacje. Zwracamy uwag na to, aby dzieci nie dzieli y si swoimi pomys ami. Wskazówki pedagogiczne Metod napisz i narysuj mo emy zastosowaç w planowaniu szczegó owych dzia aƒ w ramach Programu ekozespo ów (np. zwiàzanych z poszanowaniem wody, energii, wytwarzaniem odpadów, podró owaniem, dokonywaniem zakupów). Przyk ady tematów: Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.1

3 Co robi, aby oszcz dzaç wod? Co robi, aby oszcz dzaç energi? Co robi, aby ograniczyç iloêç produkowanych odpadów? Bibliografia Szymaƒska M., M., Metoda Narysuj i napisz w edukacji zdrowotnej dzieci i m odzie y, (W:) Wychowanie zdrowotne osiàgni cia i perspektywy wdra ania do szkó. Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Kraków czerwca Zeszyty naukowe nr 74, Cz Êç II, AWF Kraków Alicja Szarzyƒska Przyk ad pracy dziecka na temat Co robi, aby chroniç Êrodowisko? 5.2 Dzieci chronià Êrodowisko

4 TWORZYMY PRZEDSZKOLE PRZYJAZNE ÂRODOWISKU Cele Dziecko: wyjaênia poj cie ekologiczne przedszkole, wymienia ró ne dzia ania ekologiczne, które mo na podejmowaç w przedszkolu i jego otoczeniu (np. segregacja i kompostowanie odpadów, oszcz dzanie wody, energii, dokarmianie ptaków itp.). Metody: opis obrazka, rozmowa, narysuj i napisz. Materia y: plakat Nasze ekologiczne przedszkole, arkusze papieru, kredki, flamastry, emblematy s oneczka. Wprowadzenie Nie ma przedszkola w stu procentach przyjaznego Êrodowisku. Nie mniej nale y si staraç, by nasze przedszkole dà y o pod tym wzgl dem do idea u. Oznacza to prowadzenie pozytywnych dzia aƒ na rzecz Êrodowiska, zmian starych przyzwyczajeƒ na nowy, ekologiczny styl post powania. Gdy mówimy o ekologicznym przedszkolu, rozumiemy przez to: cechy budynku przedszkolnego i jego otoczenie z jakich materia ów budowlanych zbudowane jest przedszkole, czy przedszkole posiada urzàdzony plac zabaw dla dzieci, ogródek, czy jest ono pozytywnie wkomponowane w krajobraz, wyposa enie ka dej sali przedszkolnej w kàcik przyrody, oddzia ywanie funkcjonowania przedszkola na Êrodowisko przyrodnicze, oddzia ywanie przedszkola na Êrodowisko spo eczne, sposób zarzàdzania przedszkolem, styl ycia osób pracujàcych w przedszkolu i oddzia ywanie tych osób na innych ludzi, jakoêç ycia w przedszkolu, na którà sk adajà si warunki pracy, atmosfera mi dzy ludêmi, nastawienie do pracy, warunki higieniczne. W przedszkolu mo na chroniç Êrodowisko i równoczeênie oszcz dzaç znaczne fundusze, wprowadzajàc nowe zwyczaje dotyczàce, np.: mniejszego zu ycia energii i wody, wytwarzania mniejszej iloêci Êmieci, zmniejszenia emisji substancji szkodliwych dla Êrodowiska, ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego. Cz sto wystarczà drobne kroki. Mo na, np. zmniejszyç zu ycie papieru, u ywaç drugà stron arkusza na notatki i rysunki dzieci. Istnieje te wiele sposobów na oszcz dzanie energii i wody. Warto przemyêleç, które z nich najlepiej sprawdzà si w przypadku naszego przedszkola. Odpowiedzi na pytanie Co to jest ekologiczne przedszkole? nale y szukaç w przedszkolnej spo ecznoêci. Wype nienie planszy wywieszonej w widocznym miejscu przedszkola, na której zapisane jest powy sze pytanie. Wszystkie dzieci, nauczycielki, inni pracownicy przedszkola, dyrektor Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.3

5 b dà zapisywaç na niej cechy, które ich zdaniem, charakteryzujà takie przedszkole. Dzieci mogà to przedstawiç w formie rysunków. Warto w àczyç do tego zadania rodziców. Im wi cej osób wypowie si na temat wizji ekologicznego przedszkola, tym bardziej wnikliwy jego obraz otrzymamy. Po tak przeprowadzonym badaniu nale y przyjrzeç si w asnemu przedszkolu w kontek- Êcie wymienionych cech. Pomocà w tym zadaniu mo e byç plakat Nasze ekologiczne przedszkole, przedstawiajàcy szereg dzia aƒ, na które nale y zwróciç uwag. Warto go wykorzystaç w pracy z dzieçmi, jak i podczas spotkaƒ z rodzicami. Podj cie dzia aƒ ekologicznych w przedszkolu przypomina, e yjemy w przyrodzie i jeste- Êmy jej cz Êcià. To, co szkodzi przyrodzie, jest równie zagro eniem dla cz owieka. Aby to zrozumieç, powinniêmy organizowaç wycieczki do ró nych ekosystemów, takich jak: las, àka, pole, park, ogródki dzia kowe, sad, staw, zagajnik i in., prowadziç zaj cia w ogrodzie przedszkolnym. Dzi ki pracy w ogrodzie przedszkolnym, dzieci w sposób bardzo przyst pny poznajà podstawowe prawa i prawid owoêci przyrody, a jednoczeênie uczà si szacunku do pracy, zarówno w asnej, jak i innych. Przebieg zaj ç 1. JeÊli jest to pierwsze spotkanie dzieci z poj ciem ekologiczne przedszkole pytamy, co ono, wed ug nich, oznacza. Co mog yby robiç w takim przedszkolu? W tym celu dzielimy dzieci na kilka zespo ów. Dajemy ka demu z nich du y arkusz papieru i prosimy, eby narysowa y to, co mog yby robiç w ekologicznym przedszkolu. Potem dzieci podpisujà ka dy z obrazków albo dyktujà nam podpis. 2. Rozmawiamy z dzieçmi o wykonanych pracach. 3. Gromadzimy dzieci przy po o onym na pod odze plakacie Nasze ekologiczne przedszkole i prosimy, by dok adnie si jemu przyjrza y. Po kilku minutach (2-3), w czasie których pozwalamy na swobodne wypowiedzi (pytania) dzieci, zas aniamy plakat i pytamy: Co tu si dzieje? Co robià dzieci? Jak mo na nazwaç ich post powanie? Jak mo na nazwaç to wszystko, co tu si dzieje? 4. Wspólnie ustalamy, e plakat przedstawia ró ne dzia ania ekologiczne podejmowane przez dzieci w przedszkolu i jego otoczeniu. Omawiamy te dzia ania, wyjaêniamy co to jest, np. segregacja, kompostowanie odpadów. 5. Organizujemy wycieczk po przedszkolu i jego otoczeniu w celu sprawdzenia, jakie dzia ania ekologiczne sà ju podejmowane, a jakie nale y podjàç, aby przekszta ciç przedszkole w przyjazne Êrodowisku. Wycieczk zaczynamy od sali dzieci. 6. Zwracamy uwag dzieciom na to, e nie wszystkiemu mogà same zaradziç, ale wiele mogà same zmieniç na lepsze. Potrzebna b dzie pomoc osób pracujàcych w przedszkolu, rodziców i innych osób w podejmowaniu dzia aƒ na rzecz ekologicznego przedszkola. 7. Rozmawiamy z dzieçmi, co powinno byç zmienione teraz w przedszkolu. Co mo e byç zmienione póêniej? Co mo na zrobiç zaraz? Od czego mo na zaczàç? 8. Wspólnie z dzieçmi dokonujemy wyboru kilku dzia aƒ ekologicznych, które zostanà przeprowadzone od zaraz, np. segregacja odpadów, kompostowanie odpadów organicznych, oszcz dzanie energii, itp. 9. Nast pnie zaznaczamy na plakacie emblematem, np. s oneczka te dzia ania, które dzieci pragnà podjàç od zaraz w swoim przedszkolu. Wywieszamy plakat na Êcianie lub w innym widocznym miejscu w sali. Bibliografia Angiel J., Tworzymy szko przyjaznà Êrodowisku, Podkowa LeÊna-Olsztyn 2003, Fundacja GAP Polska, Olsztyƒskie Centrum Edukacji Ekologicznej przy W-MODN. W gliƒska M., Jak pracowaç z obrazkiem, Kraków 2000, Oficyna Wydawnicza Impuls. Alicja Szarzyƒska, Zdzis aw Stan Nitak 5.4 Dzieci chronià Êrodowisko

6 MY I NASZE ÂRODOWISKO POMYS Y ZAMIAST ODPADÓW Cele Dziecko: projektuje i wykonuje z naturalnych materia ów pojemniki do segregacji odpadów, segreguje odpady wed ug materia u, z którego dana rzecz jest wykonana (papier, plastik, szk o, metal), wykonuje z odpadów zabawki, ozdoby choinkowe, zbiera makulatur. Metody: praktyczne dzia ania, rozmowa, drama, obserwacja bezpoêrednia. Uczestnicy: dzieci starszej grupy wiekowej przedszkola lub m odszej klasy szko y podstawowej. Osoby wspierajàce dzia ania: dyrektor przedszkola, personel, rodzice. Miejsce: przedszkole, Zak ad Gospodarki Odpadami Komunalnymi, dom. Czas trwania: 3-4 miesiàce. Materia y: du e kartony, flamastry, kolorowe kartki do wykonania napisów: PAPIER, PLASTIK, SZK O, METAL, klej, odpady z domowego kosza, farby plakatowe, blok rysunkowy, plakat Gdzie oddajemy swoje odpady?, karta badawcza wytwarzania odpadów, ankieta ekologiczna Fundacji GAP Polska (za àcznik 4, s. 1.14). Dzia ania 1. Wspólnie z dzieçmi projektujemy i wykonujemy cztery pojemniki do segregacji odpadów. Do tego zadania nale y wykorzystaç wszelkie naturalne materia y, po zu yciu ulegajàce rozk adowi w naturalnym Êrodowisku, bàdê nieszkodliwe dla Êrodowiska. Mo e to byç, np. karton. Niewskazane sà syntetyczne (sztuczne) i szkodliwe dla Êrodowiska materia y, takie jak plastik, aluminium. 2. Uk adamy na Êrodku sali napisy: PAPIER, PLASTIK, SZK O, METAL i prosimy dzieci o ich kilkakrotne, g oêne odczytanie. Naklejamy napisy na kartonowe pojemniki. 3. Nast pnie zapraszamy dzieci do zabawy Segregujemy odpady. Rozsypujemy wór odpadów na Êrodku sali. Odpady tak dobieramy, eby naêladowa y w przybli eniu prawdziwy sk ad domowego kosza. Pytamy dzieci, co dzieje si z odpadami z naszych domów. Nast pnie prosimy, aby posegregowa y odpady do odpowiednich pojemników. Jakich odpadów jest najwi cej? Co mo na zrobiç z posegregowanymi odpadami? 4. Dzieci mogà dodatkowo opatrzyç pojemniki rysunkami, które b dà znakiem wskazujàcym, co i gdzie wyrzucaç. Na obrazkach mogà byç rzeczy, które najcz Êciej sà do nich wyrzucane. 5. Prezentacja pojemników do segregacji odpadów na forum przedszkola. Zach canie dzieci, nauczycieli i personelu przedszkola do segregacji odpadów w gospodarstwie domowym oraz w przedszkolu. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.5

7 6. Organizujemy w przedszkolu konkurs na zabawki lub ozdoby Êwiàteczne wykonane z odpadów. 7. Przeprowadzamy ankiet wêród rodziców na temat ich podejêcia do segregowania odpadów w domu oraz innych dzia aƒ na rzecz ochrony Êrodowiska, np. oszcz dzania wody, energii, sposobu podró owania, dokonywania zakupów. 8. Proponujemy rodzicom, by segregowali i wa yli odpady wytwarzane w domu, a wyniki notowali w karcie badawczej wytwarzania odpadów (w za àczeniu). 9. Wr czamy rodzicom plakat Gdzie oddajemy swoje odpady? Wspólnie wpisujemy adresy miejsc, gdzie mo emy oddaç do odzysku ró ne rodzaje domowych odpadów. Rodzice mogà zawiesiç plakaty na tablicy w swojej klatce bloku mieszkalnego. 10. Organizujemy w przedszkolu konkurs Papier nie roênie na drzewie. Zach camy nauczycieli, personel, dzieci i ich rodziców do zbiórki makulatury. Nawiàzujemy wspó prac z firmà odbierajàcà makulatur. 11. W celu pokazania dzieciom i rodzicom, co dzieje si z posegregowanymi odpadami, udajemy si na wycieczk do Zak adu Gospodarki Odpadami Komunalnymi. 12. Przygotowujemy i przeprowadzamy zaj cia dla rodziców, podczas których zaprezentowane zostanà korzyêci z segregowania odpadów. Wystawienie przez dzieci, w formie dramy, przedstawienia uêwiadamiajàcego rodzicom koniecznoêç segregowania odpadów. Zach camy rodziców do segregacji odpadów w swoich gospodarstwach domowych. Prezentacja: pojemniki do segregacji odpadów w przedszkolu, wystawa zabawek i ozdób choinkowych. Ocena: w czasie realizacji projektu przez nauczyciela, dyrektora, podczas prezentacji przez publicznoêç. Alicja Szarzyƒska, Zdzis aw Stan Nitak 5.6 Dzieci chronià Êrodowisko

8 Karta badawcza wytwarzania odpadów Znaczna iloêç odpadów jest wytwarzana w gospodarstwie domowym i bez segregacji dostarczana na komunalne sk adowisko. Jak jest w Twoim gospodarstwie domowym? Segreguj odpady wytwarzane w Twoim domu. Ustaw kilka pude ek lub pojemników na ró ne rodzaje odpadów. Po tygodniu zwa lub oszacuj ich wag. Dane wpisz w tabeli. Ze wzgl dów higienicznych odpady kuchenne usuwaj na bie àco. Nie wpisuj do tabeli odpadów, które ju regularnie segregujesz i dostarczasz do odzysku (kolorowe kontenery, segregacja workowa). Imi i nazwisko MiejscowoÊç Liczba osób w gospodarstwie domowym Data Rodzaj odpadów (w kg) Makulatura Szk o Metale Plastik Organiczne Inne, np. baterie àczna waga odpadów wyrzucanych na sk adowisko 1. tydzieƒ pomiarów - stan poczàtkowy Jak obliczyç wytwarzanie odpadów na sk adowisko Êrednio na osob tygodniowo? WartoÊç z rubryki Razem na sk adowisko podziel przez liczb domowników. Razem na sk adowisko: Ârednio na osob tygodniowo: Karta badawcza wytwarzania odpadów Znaczna iloêç odpadów jest wytwarzana w gospodarstwie domowym i bez segregacji dostarczana na komunalne sk adowisko. Jak jest w Twoim gospodarstwie domowym? Segreguj odpady wytwarzane w Twoim domu. Ustaw kilka pude ek lub pojemników na ró ne rodzaje odpadów. Po tygodniu zwa lub oszacuj ich wag. Dane wpisz w tabeli. Ze wzgl dów higienicznych odpady kuchenne usuwaj na bie àco. Nie wpisuj do tabeli odpadów, które ju regularnie segregujesz i dostarczasz do odzysku (kolorowe kontenery, segregacja workowa). Imi i nazwisko MiejscowoÊç Liczba osób w gospodarstwie domowym Data Rodzaj odpadów (w kg) Makulatura Szk o Metale Plastik Organiczne Inne, np. baterie àczna waga odpadów wyrzucanych na sk adowisko 2. tydzieƒ pomiarów - stan koƒcowy Jak obliczyç wytwarzanie odpadów na sk adowisko Êrednio na osob tygodniowo? WartoÊç z rubryki Razem na sk adowisko podziel przez liczb domowników. Razem na sk adowisko: Ârednio na osob tygodniowo: Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.7

9 5.8 Dzieci chronià Êrodowisko

10 SEGREGUJEMY ÂMIECI Cele Dziecko: przestrzega ÊciÊle regu gry dydaktycznej, prawid owo przyporzàdkowuje rysunek przedmiotu do odpowiedniej kategorii surowców wtórnych. Metoda: gra dydaktyczna. Formy pracy: zespo owa lub indywidualna. Materia y: kostka do gry, arkusz brystolu du ego formatu, zestaw 18 kart z rysunkami odpadów dla ka dego dziecka (w za àczeniu). Zasady gry: 1. Prosimy dzieci, by wylosowa y kolejnoêç udzia u w grze. 2. Przygotowujemy list uczestników gry, zgodnà z wylosowanà kolejnoêcià. Wpisujemy na nià zdobyte przez dzieci punkty. 3. Na arkuszu brystolu (du ego formatu) rysujemy tabel z 6 kolumnami, z których ka da b dzie odpowiada a wynikowi uzyskanemu po rzucie kostkà. Tabela powinna wyglàdaç nast pujàco: Makulatura Szk o Metale Plastik Odpady organiczne Odpady niebezpieczne 4. Wszystkie dzieci kolejno rzucajà kostkà, wybierajàc w ten sposób kategori surowców wtórnych. Umieszczajà w tabeli wybrany przez siebie rysunek przedmiotu, który jako Êmieç mo na zaliczyç do wylosowanej grupy surowców. 5. Ka dy rodzaj Êmieci dzieci mogà umieêciç w tabeli tylko raz. 6. Za prawid owy wybór dziecko otrzymuje 1 punkt. Bez punktu pozostaje natomiast odpowiedê b dna (dziecko nie prawid owo przyporzàdkowa o rysunek przedmiotu do odpowiedniej kategorii surowców wtórnych) lub brak odpowiedzi. 7. Po umieszczeniu rysunków przedmiotów w tabeli przez wszystkie dzieci, gr powtarzamy. Dzieci ponownie rzucajà kostkà i przyporzàdkowujà rysunki do poszczególnych rubryk w kolejnoêci odwrotnej ni poprzednio. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.9

11 8. Gra mo e si toczyç dowolnà liczb kolejek. Dzieci mogà zapisywaç na kartkach lub wykonywaç rysunki Êmieci, takich które nie zosta y zamieszczone na kartach. Trzeba pami taç, e nale y skoƒczyç gr wtedy, gdy wszystkie dzieci wykonajà tyle samo rzutów kostkà. 9. Wygrywa dziecko lub dzieci, które uzyskajà najwi cej punktów. Bibliografia Augustyniak M. i M., Mój Êwiat. Podr cznik do przyrody 4, Gdaƒsk 2002, Wydawnictewo M. Ro ak. Alicja Szarzyƒska, Zdzis aw Stan Nitak 5.10 Dzieci chronià Êrodowisko

12 Karty z rysunkami odpadów Szklany s oik Szklane butelki Szklanki Plastikowa butelka Torba plastikowa Pojemnik po jogurcie Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.11

13 Puszka po konserwie Klucz Garnek Skorupki jaj upiny owoców i warzyw Odpady ogrodowe liêcie 5.12 Dzieci chronià Êrodowisko

14 Koperty Gazety Kartony Resztki farby Lekarstwa Baterie Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.13

15 5.14 Dzieci chronià Êrodowisko

16 ÂMIECI? NIE, ZASOBY! Cele Dziecko: wyjaênia i rozró nia poj cia zasoby i Êmieci, podejmuje próby posegregowania Êmieci z domowego kosza, rozumie, e nasza nadmierna konsumpcja powoduje powstawanie Êmieci, ma ÊwiadomoÊç, e mo na ponownie wykorzystaç lub daç do odzysku znacznà cz Êç Êmieci wytwarzanych w gospodarstwie domowym. Metody: rozmowa, çwiczenia. Materia y: odpady z domowego kosza, np. puszka aluminiowa, metalowa, butelka szklana i plastikowa, stare czasopisma, pojemnik po jogurcie itp. Przebieg zaj ç 1. Na zaj cia dzieci mia y przynieêç jeden lub dwa produkty lub pozosta oêci po wykorzystanym przedmiocie (opakowania), typowe dla kosza na Êmieci w ich gospodarstwie domowym. 2. Prosimy dzieci, eby wymieni y nazwy rzeczy, które znalaz y w domowych Êmieciach. Dlaczego je wyrzucamy? 3. Wspólnie badamy ka dy produkt w utworzonym przez nas koszu na Êmieci. 4. Omawiamy mechanizm powstawania du ych iloêci Êmieci i ich wp yw na Êrodowisko. 5. Pytamy, czy mo na by o uniknàç tych Êmieci, czy mo na dokonywaç zakupów w inny sposób lub nawet zmniejszyç dzi ki recyklingowi to, co trafia do kosza. 6. Zapraszamy dzieci do posortowania Êmieci z kosza na dwie sterty: rzeczywiste Êmieci i odpady do odzysku, które nazwiemy zasobami. 7. Nast pnie segregujemy zasoby na dwie kategorie: rzeczy, które mo na ponownie u yç (np. plastikowa torebka z zakupów mo e byç u yta jako worek na odpady; sweter, który jest za ma y, mo e byç podarowany m odszemu sàsiadowi itp.), rzeczy, które mogà byç oddane do odzysku, to znaczy zmienione na nowy produkt (np. puszka aluminiowa, szklana butelka po soku itp.). 8. Zach camy dzieci, aby aktywnie w àczy y si do programu recyklingu w przedszkolu (szkole) i domu. Bibliografia Learnig for Sustainable Future, Teachers Centre: Classroom & Online Activities, Thematic Activities: Product and Consumer Trends, Garbage? No, Resources!, Alicja Szarzyƒska, Zdzis aw Stan Nitak Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.15

17 5.16 Dzieci chronià Êrodowisko

18 ÂMIECI I CO DALEJ? Cele Dziecko: wylicza ró ne rodzaje Êmieci powstajàcych w gospodarstwie domowym, wymienia sposoby zmniejszania iloêci Êmieci powstajàcych w domu, wyjaênia w asnymi s owami poj cie recykling. Metody: obserwacja, rozmowa, çwiczenia. Materia y: tablica do przypinania posterów (lub miejsce na Êcianie), du a karta papieru A0, no yczki, klej, taêma klejàca, kartki kartonu, mazaki, kredki, kolorowe magazyny (ewentualnie), za àcznik 1 Kosz odpadów, za àcznik 2 Jak ograniczyç iloêç Êmieci?, za àcznik 3 Sposoby ograniczenia iloêci Êmieci w domu. Przygotowania wst pne Nale y przygotowaç: 1. Rysunek kosza na Êmieci przedstawionego w za àczniku 1. Wymiary kosza podane w a àczniku sà odpowiednie do çwiczeƒ z grupà 25-osobowà. 2. Du e napisy, które nale y umieêciç w pobli u rysunku z koszem: ograniczanie u ywania redukcja, ponowne u ycie, przetwarzanie recykling. 3. Has a na kartkach papieru: papier, ywnoêç, metal, szk o, plastik, ró ne - które b dzie trzeba przymocowaç przy koszu, tak jak w za àczniku 1. Przebieg zaj ç 1. Na kilka dni przed zaj ciami prosimy, aby dzieci uwa nie przyjrza y si w domu, co wyrzucane jest do ich kosza na Êmieci. 2. Na zaj ciach umieszczamy przygotowany du y rysunek kosza na Êmieci w widocznym dla wszystkich dzieci miejscu wraz z odpowiednio przymocowanymi napisami: papier, ywnoêç, metal, szk o plastik, ró ne. 3. Rozmawiamy z dzieçmi, co mo e byç Êmieciem papierowym, ywnoêciowym, plastikowym, metalowym, szklanym, plastikowym i mieszczàcym si w kategorii ró ne zobacz informacje w za àczniku 2: Jak ograniczaç iloêç Êmieci? 4. Prosimy, aby dzieci przedstawi y wyniki swoich domowych obserwacji, a wi c wymieni y, jakie Êmieci by y wyrzucane do ich domowego kosza. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.17

19 Podczas gdy dzieci wymieniajà swoje domowe Êmieci, zapisujemy ich nazwy na tablicy lub du ej karcie papieru. Dzieci zastanawiajà si, do jakiej kategorii Êmieci nale à wymienione, wyrzucane przez rodzin rzeczy. Tak np. stare gazety b dà rzeczami z papieru, pusta puszka po sardynkach metalem, obierki po ziemniakach ywnoêcià itd. 5. Rozdajemy dzieciom kartki papieru i kredki. Prosimy, aby ka de dziecko narysowa o jakàê rzecz b dàcà Êmieciem. Nale y tak rozdzieliç tematy do rysowania, aby znalaz y si tam Êmieci z ka dej kategorii wymienionej na naszym koszu do Êmieci. (To çwiczenie mo na przeprowadziç inaczej warto rozdaç dzieciom stare magazyny, czasopisma, aby z nich wycina y odpowiednie zdj cia, rysunki, które nast pnie naklejajà na otrzymane kartki papieru.) 6. Gdy rysunki b dà gotowe, pytamy dzieci, kto ma Êmieci z papieru lub kartonu, osoby te prosimy, aby swoje Êmieci przyczepi y w odpowiednim miejscu naszego kosza. Kolejno prosimy dzieci z nast pnymi Êmieciami do umieszczania ich w odpowiednich cz Êciach kosza. Wykonujemy to çwiczenie do chwili, gdy wszystkie dzieci przymocujà swoje rysunki i tym samym kosz zostanie zape niony. 7. Rozmawiamy z dzieçmi o tym, e du a iloêç Êmieci zawsze stanowi problem dla przyrody i tak naprawd, eby go rozwiàzaç trzeba ograniczyç iloêç wytwarzania Êmieci w domu, szkole, przedszkolu. 8. Wykorzystujàc informacje zamieszczone w za àczniku 3 Sposoby ograniczania iloêci Êmieci w domu rozmawiamy z dzieçmi, jak wraz ze swoimi rodzicami mogà powodowaç, e kosz na Êmieci w ich domu b dzie zape nia si znacznie wolniej. 9. Prosimy teraz, eby ka de dziecko zastanowi o si, czy by oby mo liwe, aby Êmieç, który przed chwilà wyrzucili do kosza móg by byç nie wyrzucony, tylko w inny sposób wykorzystany poprzez: redukcj, ponowne u ycie, przetworzenie recykling. Du e napisy z tymi has ami umieszczamy na tablicy. Ka de dziecko zabiera swój Êmieç z kosza i mówi jak go unieszkodliwi pomagamy dzieciom wykorzystujàc informacje z za àcznika 2 Jak ograniczaç iloêç Êmieci? Nast pnie dziecko przyczepia wyj ty z kosza Êmieç pod w aêciwà metodà redukujàcà jego wyst powanie, a wi c pod has ami: ponowne u ycie, przetworzenie recykling w zale noêci od tego, co dziecko zaproponowa o jako metod unieszkodliwiajàcà Êmieç. Wynikiem tego çwiczenia mo e byç opró nienie ca ego kosza. Podczas gdy dziecko podchodzi do kosza i zdejmuje z niego swój Êmieç, pozosta e dzieci mogà mówiç lub Êpiewaç rymowank : 25 ró nych Êmieci jest w koszu, 25 ró nych Êmieci jest w koszu, Wyjmuje jeden i w koszu jest 24 Êmieci! Rymowank Êpiewamy zaczynajàc od ca kowitej iloêci Êmieci umieszczonych w koszu dochodzàc do najmniejszej iloêci - mo e a do zera. Zakoƒczenie zaj ç Rozmawiamy z dzieçmi, czy mo liwe jest, aby w domu wspólnie z rodzicami ograniczali iloêç Êmieci w swoich koszach. OkreÊlamy, w jaki sposób dzieci b dà to robi y. Warto podjàç akcje zbiórki surowców wtórnych i w tym celu porozumieç si z rodzicami. Alina Rodziewicz Zespó Parków Krajobrazowych Pojezierza I awskiego i Wzgórz Dylewskich w Jerzwa dzie 5.18 Dzieci chronià Êrodowisko

20 Za àcznik 1 Kosz odpadów Ró ne Plastik 80 cm Szk o Metal Resztki ywnoêci Papier 60 cm Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.19

21 Za àcznik 2 Jak ograniczaç iloêç Êmieci? PAPIER Gazety: przetworzenie recykling: oddanie na makulatur, ponowne u ycie: np. wykorzystanie do pokrycia powierzchni pod ogi w czasie malowania. Kolorowe magazyny: przetworzenie recykling: makulatura, ponowne u ycie: podarowanie znajomym, którzy chcieliby je przejrzeç, wykorzystanie zdj ç i rysunków do ró norodnych celów. Zeszyt: przetworzenie recykling: makulatura, ponowne u ycie: nie zapisane strony wykorzystujemy na notatki. R czniki papierowe: ograniczanie u ywania redukcja: u ywamy r czniki z materia u. Papierowe talerze: ograniczanie u ywania redukcja: u ywamy talerzy wielokrotnego u ycia. Kartonowe pude ka: przetworzenie recykling: makulatura, ponowne u ycie: wykorzystanie do przechowywania rzeczy. YWNOÂå Ogryzki od owoców, pestki od owoców, obierki od warzyw i owoców, liêcie, resztki posi ków: przetworzenie recykling: kompostowanie. METAL Puszki aluminiowe po napojach, folia aluminiowa: przetworzenie recykling, ograniczanie u ywania redukcja: u ywanie produktów w opakowaniach zwrotnych lub wielokrotnego u ycia. SZK O Pusta butelka po soku, pusty s oik po d emie: przetworzenie recykling, ponowne u ycie: wykorzystanie do innych napojów i przetworów domowych. PLASTIK Plastikowy pojemnik po maêle, jogurcie: przetworzenie recykling, ponowne u ycie: wykorzystanie jako pojemniki, np. do sadzonek roêlinnych, ograniczanie u ywania redukcja: ograniczenie iloêci tych Êmieci poprzez kupowanie produktów w wi kszych opakowaniach. Plastikowa torba: ograniczanie u ywania redukcja: u ywanie toreb z materia u lub koszy. Jednorazowy d ugopis: ograniczanie u ywania redukcja: u ywanie d ugopisów z wymiennym wk adem. RÓ NE Zabawki, gra planszowa dla ma ych dzieci, ubranie: ponowne u ycie: oddanie innym osobom, które mogà jeszcze je wykorzystaç. Baterie: przetworzenie recykling: kupowanie baterii, które mo na adowaç. Zepsuty rower: ograniczenie u ywania - redukcja: naprawienie i dalsze u ywanie Dzieci chronià Êrodowisko

22 Sposoby ograniczania iloêci Êmieci w domu Za àcznik 3 Przestrzeganie poni szych trzech zasad wprawdzie nie zlikwiduje powstawania Êmieci w ogóle, ale z pewnoêcià przyczyni si do ich znacznego ograniczenia. Ograniczanie u ywania redukcja Zanim kupimy dany produkt warto si zastanowiç, czy go naprawd potrzebujemy. Zamiast kupowaç nowy produkt warto przejrzeç ten sam stary i po odczyszczeniu lub naprawie mo e si okazaç zupe nie dobry. PowinniÊmy kupowaç przede wszystkim rzeczy wielokrotnego u ytku oraz produkty najskromniej opakowane. Ponowne u ycie Niektóre rzeczy mogà byç dla nas ju nie przydatne, ale mogà byç wykorzystane przez inne osoby, jak np. ubrania, zabawki, sprz t gospodarstwa domowego, ksià ki, gry, meble itp. Równie stare rzeczy mogà zmieniç swoje pierwotne cele, którym s u y y, np. pojemniki po maêle, jogurcie mogà staç si pojemnikami na kwiaty lub guziki itp. Przetworzenie recykling Mo na zbieraç i sprzedawaç szk o, plastik, aluminium, papier, które sà przetwarzane na inne, nowe produkty. Równie mo na gromadziç resztki organicznie w kompostowniku i produkowaç yznà gleb ogrodniczà. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.21

23 5.22 Dzieci chronià Êrodowisko

24 TWÓRCZE WYKORZYSTANIE ÂMIECI Cele Dziecko: wykonuje wagony ze Êmieci i anga uje rodziców do tego zadania, segreguje Êmieci, doznaje zadowolenia i radoêci z dobrze wykonanego zadania. Metody: opis wyjaêniajàcy, burza mózgów, metoda prób i b dów, metoda relaksacyjna. Formy pracy: zbiorowa. Materia y: papiery, kartony, butelki plastikowe, plastikowe i kartonowe opakowania po Êmietanie, jogurtach, gazety, itp. Przebieg zaj ç I ZAANGA OWANIE 1. Powitanie wszystkich zebranych. Przy wejêciu rodzice podpisujà list i odpowiadajà na dwa pytania: Czy segreguje Pani/Pan Êmieci? Co Pani/Pan segreguje? 2. Przedstawienie tematu i celów spotkania. 3. Zach cenie do wspólnej dzia alnoêci piosenkà Ma y cz owiek. Chocia ma o mamy lat tak naprawd niewiele, choç umiemy w pi k graç i jeêdziç rowerem, choç na wszystko mamy czas tyle zabaw nas czeka, chcemy, by ka dy z nas, wyrós ka dy z nas, na wielkiego, wielkiego cz owieka. Bo co mo e, co mo e ma y cz owiek. Tak jak ja, albo ty. Mo e pani, a mo e pan podpowie. My zgodzimy si z tym. Na podwórku fajnie jest, mo na sobie pobiegaç, lecz jak mo na bawiç si. Gdy podwórka nie widaç. Poradnik instruktora Programu ekozespo ów w edukacji elementarnej 5.23

25 Co krok papier, puszka, szk o, po amane patyki. I to jest w aênie to. I to jest w aênie to. To sà naszej zabawy wyniki. Lecz co mo e, co mo e ma y cz owiek, Tak jak ja, albo ty. Mo e mama razem z tatà nam pomo e, pozbieramy to w mig. 4. Omówienie treêci piosenki. II BADANIE 1. Zach canie dzieci i rodziców do podj cia si zadania wykonania wagonów ze Êmieci. 2. Podzia na zespo y poprzez losowanie plakietek, liêci klonu: zielony z czerwonym serduszkiem szanuj przyrod, ó ty z czerwonym serduszkiem jestem cz Êcià przyrody, czarny z czerwonym serduszkiem jestem zale ny od przyrody. 3. Uzgodnienie, który zespó, z jakich materia ów wykona wagon. Przystàpienie do dzia ania. III PRZEKSZTA CENIE 1. Podj cie przez zespo y pracy. 2. Rozmowy wewnàtrzgrupowe na tematy zwiàzane z segregacjà Êmieci. 3. Poruszenie wêród rodziców tematu nadmiernej produkcji Êmieci. 4. Wykonanie wagonów. IV PREZENTACJA 1. Ustawienie pociàgu. 2. Wykonanie zdj cia wszystkim uczestnikom. V REFLEKSJA 1. Porzàdkowanie miejsca pracy. 2. Rozmowa w kole zach canie rodziców do przynoszenia gazet i niepotrzebnych papierów do przedszkolnych pojemników na Êmieci. 3. Rozmowa na temat: Czego nowego dowiedzieliêmy si podczas zaj ç. Marzena Milczarek Bogdaƒska, Anna Tarnowska Przedszkole Miejskie nr 13 w Olsztynie 5.24 Dzieci chronià Êrodowisko

Motyl uczy nas literki L

Motyl uczy nas literki L Karolina Wi ckowska Motyl uczy nas literki L Podstawa programowa (wybrane treêci i wymagania): 1. Edukacja polonistyczna: 1.a. Obdarza uwagà dzieci i doros ych, s ucha ich wypowiedzi i chce zro zumieç,

Bardziej szczegółowo

Cele lekcji - uczeń: Klasa: V. Czas trwania: 90 minut. Metody pracy: - pogadanka, - "burza mózgów", - "metaplan", - metoda praktycznego działania.

Cele lekcji - uczeń: Klasa: V. Czas trwania: 90 minut. Metody pracy: - pogadanka, - burza mózgów, - metaplan, - metoda praktycznego działania. Cele lekcji - uczeń: - zna rodzaje odpadów, - potrafi segregować odpady na szkło, plastik, papier, metal, inne odpady, - wie jak zmniejszyć ilość odpadów, - wie co to jest recykling, - wie jak można powtórnie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego 48 66-400 Gorzów Wlkp. W roku szkolnym 2015/2016 do realizacji programu,,mamo,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO!

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! II. Cel ogólny: Rozwijanie wśród dzieci podczas zajęć świadomości ekologicznej i wrażliwości związanej z poczuciem odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ZASADY EKOLOGICZNE: Co zrobić żeby odpadów było jak najmniej? 1. Nie produkuj nowych odpadów, czyli: Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Wybieraj produkty, które nie

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego?

Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Temat: Czy jedzenie, węgiel i wiatr mają ze sobą coś wspólnego? Czas trwania: 45 min. Tematyka szczegółowa: 1) Jak wiele rzeczy w życiu człowieka jest związanych z zużyciem energii? 2) Wskazanie na obszary

Bardziej szczegółowo

Segregacja Êmieci C 6.19. Anna Katarzyna Kie czewska. Pomys na ciekawe zaj cia. Przedzia wiekowy klasy 1 6. Liczba uczestników 10 25 osób

Segregacja Êmieci C 6.19. Anna Katarzyna Kie czewska. Pomys na ciekawe zaj cia. Przedzia wiekowy klasy 1 6. Liczba uczestników 10 25 osób Pomys y na zaj cia wynikajàce z planu pracy Segregacja Êmieci Anna Katarzyna Kie czewska Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Przedzia wiekowy klasy 1 6 Liczba uczestników 10 25 osób Czas trwania zaj

Bardziej szczegółowo

Drogowskaz poprawnego sortowania śmieci

Drogowskaz poprawnego sortowania śmieci Drogowskaz poprawnego sortowania śmieci Informator poprawnego sortowania śmieci Jak postępować ze śmieciami? Czy żwirek dla kotów usuwać do pojemnika z odpadami organicznymi? Czy resztki tapet wolno wyrzucać

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów. Scenariusz zajęć - 45 min. Grupa wiekowa: Szkoła podstawowa Temat: Jak zostać ekobohaterem? Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Bardziej szczegółowo

DO POJEMNIKÓW OZNACZONYCH JAKO BIO ODPADY WRZUCAMY- ODPADY KUCHENNE I OGRODOWE :

DO POJEMNIKÓW OZNACZONYCH JAKO BIO ODPADY WRZUCAMY- ODPADY KUCHENNE I OGRODOWE : DO POJEMNIKÓW OZNACZONYCH JAKO BIO ODPADY WRZUCAMY- ODPADY KUCHENNE I OGRODOWE : - ODPADKI KUCHENNE (STAŁE) - SKORUPKI JAJ - SKORUPKI Z ORZECHÓW - RESZTKI OWOCÓW I WARZYW - FILTRY DO KAWY I HERBATY Z ZAWARTOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser)

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser) 22705 PIZZA FIESTA Kto poradzi sobie pierwszy ze złożeniem składników na pizze? Zwycięzcą jest gracz, który jako pierwszy zapełni dwie karty pizzy. Zawartość: -4 kawałki pizzy -6 kawałków ryby -6 kawałków

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia.

Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia. PROJEKT EDUKACYJNY DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia. WSTĘP: Wewnątrzszkolny projekt przyrodniczy Odpowiedzialny i zdrowy styl życia powstał, aby połączyć w jeden

Bardziej szczegółowo

ZGADNIJ i SKOJARZ. Gra edukacyjna. Gra dla 2 4 osób od 8 lat

ZGADNIJ i SKOJARZ. Gra edukacyjna. Gra dla 2 4 osób od 8 lat INSTRUKCJA ZGADNIJ i SKOJARZ Gra edukacyjna Gra dla 2 4 osób od 8 lat Zawartość pudełka: 1) karty zagadki - 55 szt. 2) tabliczki z obrazkami - 55 szt. 3) żetony - 4 x po 10 szt. w 4 kolorach 4) instrukcja

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Test wiadomości dla dzieci przedszkolnych z zakresu ekologii

Test wiadomości dla dzieci przedszkolnych z zakresu ekologii Test wiadomości dla dzieci przedszkolnych z zakresu ekologii Zadanie 1 Przyjrzyj się obrazkowi i powiedz, które zachowania można określić jako złe w stosunku do środowiska przyrodniczego? Zadanie 2 Z rozsypanki

Bardziej szczegółowo

Cel : Uczeń nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych.

Cel : Uczeń nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych. Temat lekcji: Malujemy salę lekcyjną. Cel : nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych. Zadanie dla ucznia 1. Jakie informacje potrzebne są nam do pomalowania sali lekcyjnej?

Bardziej szczegółowo

Wirtualna wycieczka do biblioteki

Wirtualna wycieczka do biblioteki Inne teksty kultury C.26 Wirtualna wycieczka do biblioteki Ma gorzata Zych Pomys na ciekawà lekcj Temat lekcji Cel ogólny Cele szczegó owe Wirtualna wycieczka do internetowych bibliotek. Samodzielne docieranie

Bardziej szczegółowo

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie WARSZTATY pn. Aktywna edukacja stacjonarna i terenowa warsztaty dla dzieci i młodzieży realizowane w ramach projektu: Człowiek energia środowisko. Zrównoważona przyszłość Mazowsza, Kujaw i Ziemi Łódzkiej.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa.

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa. PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ Temat ośrodka tygodniowego: Karnawał. Temat ośrodka dziennego: Zabawa karnawałowa. Kształtowane umiejętności ucznia w zakresie poszczególnych kompetencji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC z dnia 13 września 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC z dnia 13 września 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 1283/13 BURMISTRZA GŁUBCZYC w sprawie ustalenia regulaminu VI Edycji Konkursu Zbieramy baterie i butelki z tworzyw sztucznych oraz makulaturę i opakowania tetra pak w przedszkolach Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Przykładowy konspekt lekcji dla uczniów klas IV-VI

Przykładowy konspekt lekcji dla uczniów klas IV-VI Przykładowy konspekt lekcji dla uczniów klas IV-VI Temat: Nie jesteś sam. Cele ogólne: Dostrzeganie różnorodności postaw i zachowań ludzi. Rozumienie problemu samotności z powodu trudnej sytuacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI dysleksja Miejsce na naklejk z kodem szko y ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI Zestaw 1 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 180 minut Instrukcja dla zdajàcego 1. Sprawdê, czy arkusz zawiera 12 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Karta informacyjna dla przedsięwzięcia Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Zawartość karty informacyjnej Karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument, składany

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II EDUKACJA POLONISTYCZNA POROZUMIEWANIE SIĘ I KULTURA JEZYKA słuchanie i rozumienie wypowiedzi innych udział w rozmowie wypowiedzi ustne CZYTANIE czytanie i rozumienie opracowanych tekstów rozumienie słuchanych

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się Praca w grupie 131 Praca w grupie jest jednym z założeń kompetencji zdolność uczenia się i zarazem jednym z aktualnych społecznie tematów. Chodzi o wymianę myśli i wzajemne uzupełnianie się w grupie oraz

Bardziej szczegółowo

Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje

Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH Dzieñ aktywnoœci Kultura bezpieczeñstwa Ośrodek tematyczny: Bezpieczne pos³ugiwanie siê ró nymi przedmiotami i urz¹dzeniami Temat dnia: Niebezpieczne przedmioty i substancje

Bardziej szczegółowo

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Marzena Kococik Olga Kuśmierczyk Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Krzemieniewicach Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Konkursy wyzwalają aktywność

Bardziej szczegółowo

Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego

Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego Sytuacje szczególne D 1.8 Organizacja uroczystoêci z okazji Dnia Matki z wykorzystaniem metody projektu uczniowskiego Danuta Pyrdo Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Zaj cia spo eczne Przedzia wiekowy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2013/2014 (edycja X) I Cel organizacji konkursu:

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2013/2014 (edycja X) I Cel organizacji konkursu: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 0050.187.2013 Burmistrza Lądka - Zdroju z dnia 15 października 2013 roku REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2013/2014 (edycja X) I Cel organizacji konkursu:

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety z rodzicami n/t zainteresowań i zdolności dzieci. Czy dziecko ma własny kącik zabawy?

Analiza wyników ankiety z rodzicami n/t zainteresowań i zdolności dzieci. Czy dziecko ma własny kącik zabawy? Analiza wyników ankiety z rodzicami n/t zainteresowań i zdolności dzieci W miesiącu wrześniu 2014 r. zostało przeprowadzone badanie ankietowe wśród rodziców. Ankieta ta miała na celu uzyskanie informacji

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST RECYKLING? Łukasz Lichoniewicz > EKO-PUNKT ORGANIZACJA ODZYSKU OPAKOWAŃ S.A.

CZYM JEST RECYKLING? Łukasz Lichoniewicz > EKO-PUNKT ORGANIZACJA ODZYSKU OPAKOWAŃ S.A. 1 CZYM JEST RECYKLING? Łukasz Lichoniewicz 1 2 RECYKLING TO: Jedna z metod ochrony środowiska naturalnego. Jej celem jest ograniczenie zużycia surowców naturalnych oraz zmniejszenie ilości odpadów poprzez

Bardziej szczegółowo

Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów

Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów Scenariusz festynu rodzinnego W poszukiwaniu rodzinnych skarbów Marzena Borcuch Pomys na ciekawe zaj cia Rodzaj zaj ç Zaj cia artystyczne i sportowe Przedzia wiekowy klasy 1 6 Liczba uczestników Czas trwania

Bardziej szczegółowo

Komputer i urządzenia z nim współpracujące

Komputer i urządzenia z nim współpracujące Temat 1. Komputer i urządzenia z nim współpracujące Realizacja podstawy programowej 1. 1) opisuje modułową budowę komputera, jego podstawowe elementy i ich funkcje, jak również budowę i działanie urządzeń

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Wymaga 4 Dzieci są aktywne Wymaga 4: Dzieci są aktywne Cele ewaluacji wewnętrznej jest sprawdze czy dzieci są wdrażane

Bardziej szczegółowo

SCRIBA JUNIOR SCRIBA JUNIOR I

SCRIBA JUNIOR SCRIBA JUNIOR I INSTRUKCJA SCRIBA JUNIOR Wprowadzenie: Scriba junior to dwie gry słowne, w których mogą uczestniczyć dzieci młodsze i starsze. Pierwsza z nich - Scriba junior I (z klaunem) - skierowana jest przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna, wycieczka do lasu. Temat zajęć: Jesień w lesie. Grupa dydaktyczna: uczniowie klasy II

Bardziej szczegółowo

Temat dnia: Projektuję meble szkolne

Temat dnia: Projektuję meble szkolne MODUŁ IV SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH Dzieñ aktywnoœci Kultura bezpieczeñstwa Ośrodek tematyczny: Dbam o swoje zdrowie podczas pracy i zabawy Temat dnia: Projektuję meble szkolne Cele ogólne: wzbogacanie

Bardziej szczegółowo

SPRAWNI W PRACY MA A INTEGRACJA

SPRAWNI W PRACY MA A INTEGRACJA SPRAWNI W PRACY MA A INTEGRACJA MA A INTEGRACJA Publikacja stanowi materia edukacyjny wspierajàcy program Stowarzyszenia Przyjació Integracji Sprawni w pracy Autor i redaktor serii: Danuta Gorajewska,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem?

Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem? Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem? II. Cel ogólny: Doskonalenie przez uczniów podczas zajęć umiejętności segregacji odpadów, kształtowanie świadomości

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa II Edukacja: polonistyczna, przyrodnicza, plastyczna, matematyczna, zajęcia komputerowe i techniczne Cel/cele

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przedsiębiorczości

Scenariusz zajęć z przedsiębiorczości Scenariusz zajęć z przedsiębiorczości Poziom edukacjny : szkoła ponadgimnazjalna Ilość osób w grupie: 10 Czas trwania zajęć: 1 godz. dydaktyczna Krótka charakterystyka grupy : Grupa liczy10 osób w wieku

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej to projekt realizowany przez pracowników Centrum Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2010/2011 (edycja VII) I Cel organizacji konkursu:

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2010/2011 (edycja VII) I Cel organizacji konkursu: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 196/10 Burmistrza Lądka Zdroju z dnia 15 października 2010 roku REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU EKOLOGICZNEGO CIK CzyśCIK 2010/2011 (edycja VII) I Cel organizacji konkursu:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY

Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry (Plany lekcyjne) AUTORZY FINANSOWANIE: Plan lekcyjny dla modułu 3 Rak skóry bez tajemnic I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie Witaj. Interesuje Cię udział w projekcie Trener w rolach głównych. Zapraszamy więc do prześledzenia dokumentu, który pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na pytanie, czy możesz wziąć w nim udział. Tym samym znajdziesz

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 Za àcznik nr 2 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ 2665 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 10 grudnia 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

XIII KONKURS MATEMATYCZNY

XIII KONKURS MATEMATYCZNY XIII KONKURS MTMTYZNY L UZNIÓW SZKÓŁ POSTWOWYH organizowany przez XIII Liceum Ogólnokształcace w Szczecinie FINŁ - 19 lutego 2013 Test poniższy zawiera 25 zadań. Za poprawne rozwiązanie każdego zadania

Bardziej szczegółowo

Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów.

Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów. 1 Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów. Likwidacja barier architektonicznych to na przykład

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIE I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA MINISTERSTWO Warszawa, dnia 16 grudnia 2014 r. PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DYREKTOR GENERALNY BA-II-271-25.(8).KP/2014 L.dz. 10217/14 Uczestnicy postępowania Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia

Bardziej szczegółowo

C 2.6. Robimy zakupy. Cele zaj ç Uczeƒ:

C 2.6. Robimy zakupy. Cele zaj ç Uczeƒ: C 2.6 Klasy I II Karolina Wi ckowska Robimy zakupy Podstawa programowa (wybrane treêci i wymagania): 1. Edukacja polonistyczna: 1.a. Obdarza uwagà dzieci i dorosłych, słucha ich wypowiedzi i chce zrozu

Bardziej szczegółowo

CO Z TĄ SZTUKĄ ZROBIĆ

CO Z TĄ SZTUKĄ ZROBIĆ ????? CO Z TĄ SZTUKĄ ZROBIĆ Odpowiadaliście już na pytanie, co to jest zabytek i dzieło sztuki (KONTEKSTY, możecie jeszcze raz posłuchać informacji o zabytku w naszej szafie dźwiękowej). Nauczyliście się

Bardziej szczegółowo

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 IMPORT PRZELEWÓW 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 3. Funkcja IMPORT PRZELEWÓW - najcz Êciej zadawane pytania 3 4. Import plików

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych)

Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenia usprawniające analizę słuchową* (zadania z zastosowaniem głosek, sylab, wyrazów, zdań, struktur rytmicznych) Ćwiczenie 1 Do ćwiczenia wykorzystujemy liczmany patyczki, jeden komplet to sto patyczków.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Temat: Poznaj Marię, dziewczynkę, która lubi mieć plan Cele zajęć: Zapoznanie uczniów z tematyką autyzmu Zapoznanie uczniów z charakterystycznymi

Bardziej szczegółowo

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 imi i nazwisko zakres podstawowy (wersja dla ucznia) wykonane Tyg. Dzia Tematy Zadania 2.10 1 6.10 Przygotowanie do pracy zapoznanie si z informacjami na temat

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 JĘZYK ANGIELSKI Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 1. Obszary podlegające ocenianiu: - wiedza i umiejętność jej stosowania oraz aktywność i zaangażowanie ucznia 2. Skala ocen: - w ciągu semestru

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY KLASA CZWARTA, PIĄTA I SZÓSTA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY KLASA CZWARTA, PIĄTA I SZÓSTA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY KLASA CZWARTA, PIĄTA I SZÓSTA PROGRAM: Przyrodo, witaj! WSiP, PODRĘCZNIK, ZESZYT UCZNIA, ZESZYT ĆWICZEŃ (tylko klasa piąta) Przyrodo, witaj! E.Błaszczyk, E.Kłos

Bardziej szczegółowo

SEGREGACJA ODPADÓW? O CO TU CHODZI?

SEGREGACJA ODPADÓW? O CO TU CHODZI? SEGREGACJA ODPADÓW? O CO TU CHODZI? Zeszyt ćwiczeń wspomagających edukację ekologiczną z zakresu gospodarki odpadami w klasach IV VI szkoły podstawowej SUCHE MOKRE Projekt pn. Budowa Zakładu Unieszkodliwiania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III I TREŚCI NAUCZANIA KLASA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Język obcy nowożytny. Wspomaganie dzieci w porozumiewaniu się z osobami,

Bardziej szczegółowo

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 im. A. Mickiewicza 45 720 Opole ul. Sz. Koszyka 21 tel./fax.: (077) 4743191 DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI program współpracy szkolno - przedszkolnej Magdalena

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ

KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Temat: Stres w moim życiu. KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Cel: Uczeń precyzuje pojęcie stres,odróżnia jego objawy i podaje przyczyny. Metody: pogadanka, burza mózgów. Forma: grupowa, zespołowa. Pomoce dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Sprzęt rehabilitacyjny to urządzenia, które pomogą ci wykonywać ćwiczenia konieczne do poprawy twojej sprawności fizycznej.

Sprzęt rehabilitacyjny to urządzenia, które pomogą ci wykonywać ćwiczenia konieczne do poprawy twojej sprawności fizycznej. 1 Sprzęt rehabilitacyjny to urządzenia, które pomogą ci wykonywać ćwiczenia konieczne do poprawy twojej sprawności fizycznej. Sprzęt rehabilitacyjny to na przykład: rower stacjonarny, materac do ćwiczeń,

Bardziej szczegółowo

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta 1 Dostarczone przez Janssen Healthcare Innovation (Szczegóły na tylnej stronie okładki). Str 01 Czym zajmuje się program Care4Today? Program Care4Today został stworzony

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481 1. Dane magazynu, do którego dostarczysz paczkę Adres: Henryka Sienkiewicza 40 44-203 Rybnik Daty i godziny otwarcia: 13 i 14 grudnia 2014 roku (sobota i niedziela) w godzinach od 8:00 do 20:00. Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą.

Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą. Metoda LBL (ang. Layer by Layer, pol. Warstwa Po Warstwie). Jest ona metodą najprostszą. Po pierwsze - notacja - trzymasz swoją kostkę w rękach? Widzisz ścianki, którymi można ruszać? Notacja to oznaczenie

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn.

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn. Szanowni Rodzice Zasady przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Olsztyn na rok szkolny 2016/2017 zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja (dawny program stypendialny SOLIDARNI) wrzesień 2014 1 Niniejsza prezentacja w założeniu ma stanowićpomoc dla Państwa przy organizacji

Bardziej szczegółowo

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk!

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! Gra rodzinna dla 2-6 osób w wieku od 7 lat. ZawartoÊç pude ka: 2 ró ne dwunastoêcienne

Bardziej szczegółowo

OSTRZEŻENIA DANE TECHNICZNE. Wbudowana bateria słoneczna oraz alkaliczna bateria manganowa (1,5 V LR44)

OSTRZEŻENIA DANE TECHNICZNE. Wbudowana bateria słoneczna oraz alkaliczna bateria manganowa (1,5 V LR44) KALKULATOR ELEKTRONICZNY EL-M711E INSTRUKCJA OBSŁUGI OSTRZEŻENIA Nie wolno wywierać nadmiernego nacisku na wyświetlacz ciekłokrystaliczny, ponieważ jest on wykonany ze szkła. W żadnym wypadku nie wolno

Bardziej szczegółowo

29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW

29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW 129 Anna Pregler 29. TRZY W LINII CZYLI O POSZUKIWANIU ZWIĄZKÓW Cele ogólne w szkole podstawowej: myślenie matematyczne umiejętność korzystania z podstawowych narzędzi matematyki w życiu codziennym oraz

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do projektu. Warszawa Lokalnie

Zaproszenie do projektu. Warszawa Lokalnie Zaproszenie do projektu Warszawa Lokalnie CO WYDARZY SI W SZKOŁACH? 2 Lekcje wychowawcze Na temat możliwo ci, jakie stoją przed mieszańcami a dotyczą podejmowania oddolnych, lokalnych, sąsiedzkich działań.

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY 18 czerwca 2012, godz. 18.00, WARSZTAT (pl. Konstytucji 4) Prezydium KDS ds. ds. Kultury reprezentowały

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Autor: Urszula Zawada SCENARIUSZ LEKCJI MATEMATYKI W KLASIE IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Tytuł cyklu: Matematyka wokół nas, Etap edukacyjny: drugi, Przedmiot: matematyka, Komentarz: Materiały do opracowania scenariusza

Bardziej szczegółowo

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 1. Informacje wstępne Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) w ramach nadzoru nad warunkami pobytu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i zasady oceniania z PLASTYKI dla uczniów klas IV

Wymagania edukacyjne i zasady oceniania z PLASTYKI dla uczniów klas IV zeszyt ćwiczeń podręcznik program nauczania Wymagania edukacyjne i zasady oceniania z PLASTYKI dla uczniów klas IV Autor Tytuł Nr dopuszczenia 1 ZASADY OCENIANIA 1. Przy wypowiedziach ustnych i pisemnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/300/2014 RADY GMINY SZTUTOWO. z dnia 30 stycznia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXI/300/2014 RADY GMINY SZTUTOWO. z dnia 30 stycznia 2014 r. UCHWAŁA NR XXXI/300/2014 RADY GMINY SZTUTOWO z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie sposobu świadczenia usług przez Punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych w Stegnie Na podstawie art. 18 ust. 1

Bardziej szczegółowo

Kampania edukacyjna Moje konsumenckie ABC jest wspó finansowana z funduszy Unii Europejskiej i Urz du Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Kampania edukacyjna Moje konsumenckie ABC jest wspó finansowana z funduszy Unii Europejskiej i Urz du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Kampania edukacyjna Moje konsumenckie ABC jest wspó finansowana z funduszy Unii Europejskiej i Urz du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Drodzy Czytelnicy Dzieci i Rodzice! Ta kolorowanka odpowie na pytania:

Bardziej szczegółowo

Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych.

Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych. Integralny ośrodek {sms-dostep tematyczny: g2} CZEKAM NA MIKOŁAJA Cele ogólne: Wdrażanie dzieci do czynnego uczestniczenia w uroczystościach przedszkolnych spotkanie z Miko Poznawanie zwyczajów mikołajkowych.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 56 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: W świecie sztuki Temat zajęć: Co to za melodia?

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation)

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Formularz Zgłoszeniowy EIA v2 dla kandydatów nie posiadających certyfikatu EQA (lub dla kandydatów posiadających certyfikat EQA

Bardziej szczegółowo