Zaprasza na kolejna edycję Piramidy Żywienia Przedszkolaka Jesień 2013 Pod hasłem: ZBOŻA ZJADAMY, ENERGIĘ Z NICH MAMY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zaprasza na kolejna edycję Piramidy Żywienia Przedszkolaka Jesień 2013 Pod hasłem: ZBOŻA ZJADAMY, ENERGIĘ Z NICH MAMY"

Transkrypt

1 Zaprasza na kolejna edycję Piramidy Żywienia Przedszkolaka Jesień 2013 Pod hasłem: ZBOŻA ZJADAMY, ENERGIĘ Z NICH MAMY

2 O czym będzie prezentacja? à O roli węglowodanów, błonnika, białka i tłuszczu w diecie dzieci dlaczego są ważne? à O źródłach tych produktów à O najważniejszym piętrze piramidy, czyli produktach zbożowych, à O roślinach strączkowych i tłuszczach i ich wpływie na rozwój dzieci à O kiełkach, przyprawach i ziołach à O tym, jakie jedzenie ma wpływ na IQ dzieci

3 - węglowodany Zbilansowana, czyli inaczej zróżnicowana dieta, oznacza dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości węglowodanów, białka, tłuszczu roślinnego i zwierzęcego, oraz witamin i składników mineralnych zgodnie z obowiązującymi normami odpowiednio dla płci, wieku, masy ciała oraz aktywności fizycznej. Główne źródło energii dla organizmu stanowią węglowodany, tłuszcze i białka. WĘGLOWODANY (czyli inaczej cukry) to paliwo dla organizmu, podstawowe źródło energii. Źródłem energii dla organizmu jest glukoza dostarczana z węglowodanami pożywienia. Część glukozy przechowywana jest w wątrobie i mięśniach szkieletowych w postaci glikogenu. Zgromadzony w mięśniach glikogen służy jako źródło energii dla mięśni podczas wykonywania aktywności fizycznej. Natomiast glikogen zgromadzony w wątrobie potrzebny jest do wypełniania jej funkcji oraz utrzymania prawidłowego stężenia glukozy we krwi między posiłkami. Węglowodany uczestniczą także w regulacji procesów sytości i głodu, mogą wpływać na wchłanianie wapnia. To węglowodany pozwalają skakać, biegać, myśleć, uczyć się, cieszyć, spacerować i szarżować. Dzięki nim mózg i mięśnie pracują na pełnych obrotach, a produkcja serotoniny, tzw. "hormonu szczęścia", utrzymuje się na zadowalającym poziomie. Właśnie dlatego przyjmuje się, że węglowodany powinny stanowić główne źródło energii w ciągu dnia, pokrywając nawet 65-75% dziennego energetycznego zapotrzebowania. Produkty węglowodanowe powinny znaleźć się w każdym posiłku w ciągu dnia (dla dzieci zalecane jest 5 porcji). Pamiętać jednak należy, aby ostatni posiłek, czyli kolacja był mniej obfity i dostarczał mniejszej ilości energii (ok. 15% dobowego zapotrzebowania energetycznego organizmu). Dzieje się tak ze względu na to, że organizm w godzinach wieczornych pracuje na zwolnionych" obrotach i w przypadku dostarczenia mu większych ilości nie wykorzysta ich w 100%.

4 - węglowodany proste Istnieją dwa rodzaje węglowodanów: węglowodany proste i złożone. Węglowodany proste, inaczej zwane monosacharydami (zawierają 1 2 monomery) lub cukrami prostymi to grupa związków z których najbardziej znane są glukoza i fruktoza. Glukoza w stanie naturalnym występuje w miodzie, owcach (np. winogronach) i sokach owocowych. Fruktoza w naturalnej postaci też występuje w owocach (świeżych i suszonych), miodzie naturalnym i nektarze kwiatów. W dużo mniejszych ilościach występuje również w kukurydzy, słodkich ziemniakach i zielonym groszku. Niestety jest ona często dodawana przemysłowo do produkcji wielu napojów gazowanych, wód smakowych, dżemów, ciast, słodyczy, słodkich jogurtów i serków, a nawet pieczywa (na etykiecie trzeba jej szukać pod nazwą syrop glukozowo-fruktozowy i skrobia kukurydziana). Produktów z rafinowanego ziarna: białej mąki, białego pieczywa, ciastek, słodkich bułek, należy unikać lub przynajmniej ograniczyć ich spożycie Węglowodany proste rozkładają się szybko i gwałtownie zwiększają stężenie glukozy we krwi. Zbyt duże spożywanie węglowodanów prostych może powodować nadmierne spożywanie pokarmu, bo człowiek ciągle czuje się głodny. Fruktoza sprzyja zatem otyłości. Może spowodować próchnicę zębów oraz podatność na złamania (wypłukuje wapń z kości). (więcej o fruktozie i cukrach prostych:

5 - węglowodany proste Widząc na opakowaniu termin nektar owocowy czy napój owocowy możemy być pewni, że do cukru zawartego naturalnie w owocach został dodany zwykły biały cukier. W powszechnie dostępnych na rynku produktach do picia, nawet tych przeznaczonych dla dzieci, w 250 ml (1 szklance) może znajdować nawet 6-7 łyżeczek cukru. Także z pozoru zdrowe produkty mleczne, jak jogurty owocowe, serki owocowe i waniliowe są dosładzane. Ich jeden mały kubeczek może zawierać kilka łyżeczek cukru. Należy pamiętać, że ani fruktozę ani glukozę w naturalnej postaci, czyli owoce lub miód nie można jeść bezkarnie w dowolnych ilościach. To w końcu cukier. Spożywanie tych produktów w nadmiernej ilości też może doprowadzić do otyłości. Owoce o wysokiej zawartości cukru: banany, wiśnie, winogrona, jabłka, mango, melony, pomarańcze, gruszki, ananasy, arbuz Owoce o niskiej zawartości cukru: morele, awokado, jeżyny, figi, grejpfruty, brzoskwinie, śliwki, maliny, truskawki

6 - węglowodany złożone Węglowodany złożone ( tzw. oligosacharydy, składające się z 3-9 monomerów oraz polisacharydy zbudowane z co najmniej 10 monomerów) składają się z co najmniej trzech cząsteczek cukrów prostych oznacza to, że są wolniej przyswajane, zapewniają regularnie uwalnianą korzystną dawkę energii (do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezmiernie ważne jest, aby stężenie glukozy we krwi utrzymywało się na w miarę stałym poziomie). Węglowodany złożone, są poddawane stopniowemu wchłanianiu, co ułatwia organizmowi utrzymanie zalecanego poziomu glukozy i zapewnia równomierny dopływ energii. Obfitują w nie pełnoziarniste produkty zbożowe (pieczywo, makarony, płatki) brązowy i dziki ryż, kasze, rośliny strączkowe, ziemniaki, kukurydza oraz orzechy-ważne jest aby produkty te nie były zbyt mocno przetworzone. Produkty zbożowe to źródło bezcennej energii, którą organizm wykorzystuje do pracy mózgu, oddychania, pracy serca, tzw. podstawowej przemiany materii oraz aktywności fizycznej. Węglowodany odgrywają ważną rolę w metabolizmie aminokwasów. Diety całkowicie pozbawione węglowodanów praktycznie nie występują. Najniższe ich ilości, pokrywające od 3% do 53% potrzeb energetycznych, zawierają diety Eskimosów. Diety oparte na niskiej zawartości węglowodanów są wykorzystywane jako alternatywna terapia u dzieci z padaczką, które nie reagują na leczenie farmakologiczne (źródło: Normy Żywienia Nowelizacja IŻŻ 2012 )

7 - węglowodany błonnik Błonnik pokarmowy, zwany też włóknem pokarmowym to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym pochodzenia roślinnego, które nie są trawione w przewodzie pokarmowym człowieka. W myśl tej definicji, w skład włókna pokarmowego wchodzą głównie nie trawione polisacharydy : v Celuloza - to właśnie ona pełni funkcje wymiatającej szczotki w jelitach. Jest nierozpuszczalna w wodzie, przesuwając się szybko zabiera ze sobą wszelkie odpady procesu przemiany materii, toksyny. Występuje powszechnie w warzywach, owocach i ziarnach zbóż v Hemiceluloza - częściowo rozpuszczalna w wodzie v Pektyny - kojarzone są głównie z owocami. Należą do błonnika rozpuszczalnego w wodzie. Ich charakterystyczną cechą jest zdolność do pęcznienia (zwykle w jelicie cienkim, ale czasem błonnik pęcznieje już w żołądku), co zapewnia uczucie sytości. To ważne dla osób, które wciąż walczą z nadmiernym apetytem. Do powstającego żelu łatwo przyczepiają się różne "śmieci", dlatego taki błonnik obniża poziom cholesterolu, chroni przed nowotworami i powstawaniem kamieni żółciowych. Powstała galaretka jest rozkładana przez bakterie bytujące w jelicie grubym. Ponieważ uchodzi za przysmak mikrobów, sprzyja tworzeniu prawidłowej flory bakteryjnej, a od niej zależy odporność. v Lignina - jak celuloza jest nierozpuszczalna w wodzie i działa podobnie. Nie tylko usuwa zbędne substancje przemiany materii (kwasy żółciowe, cholesterol), ale zapobiega tworzeniu się złogów (kamieni) żółciowych oraz powstawaniu nowotworów dolnego odcinka układu pokarmowego. v Gumy i śluzy - to również substancje błonnikowe. Zwykle spotykane są jako dodatki do żywności, bywają wykorzystywane w preparatach sprzyjających odchudzaniu, typu "wypełniacze". Substancje wspomagające odchudzanie najlepiej wybierać z pomocą lekarza i traktować doraźnie. Polecamy:

8 - węglowodany błonnik Chociaż błonnik nie ulega trawieniu, to spełnia istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. v zapobiega cukrzycy - błonnik częściowo łączy się z glukozą a ta jest wraz z nim usuwana z organizmu. W efekcie do krwi trafiają mniejsze dawki cukru z pożywienia. v chroni przed nowotworami układu pokarmowego - usuwa z przewodu pokarmowego substancje rakotwórcze, utrudniając ich kontakt ze ścianami jelit. v wspomaga układ krążenia -obniża poziom "złego" cholesterolu (LDL) we krwi o kilka procent. Zapobiega w ten sposób tworzeniu się złogów cholesterolowych w ścianach tętnic. Z prowadzonych przez Lucjana Szponara z IŻŻ reprezentatywnych badań nad spożyciem żywności w Polsce wynika, że w grupie osób dorosłych dobowe spożycie włókna pokarmowego waha się od 25 do 34 g u mężczyzn i od 19,4 do 20 g u kobiet. Należy przy tym zwrócić uwagę, że mężczyźni powyżej 60. roku życia spożywają znacząco mniej tego składnika niż mężczyźni w wieku lat. Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje następujące normy spożycia błonnika: dla dzieci w wieku 3-6 lat zalecana dawka to g na dzień dla dzieci w wieku 7-12 lat zalecana dawka to g na dzień dla dorosłych zalecana dawka to 25 g na dzień

9 - węglowodany/ błonnik UWAGA! Okazuje się czasem, że nadmiar nawet tak przyjaznej naszemu organizmowi substancji, jaką jest błonnik pokarmowy, może okazać się szkodliwy. Nagłe dostarczenie organizmowi dużej dawki błonnika (jeśli wcześniej nie spożywało się go zbyt dużo) może wywołać wzdęcia i bóle brzucha. Dotyczy to szczególnie suszonych roślin strączkowych. U niektórych osób, produkty zawierające dużo błonnika, szczególnie pszenne, mogą podrażnić żołądek. Osoby z wrażliwym układem pokarmowym powinny raczej stawiać na błonnik rozpuszczalny w wodzie, pochodzenia owocowego, gdyż ten łagodniej działa, nie powoduje podrażnień. Nadmiaru błonnika powinny unikać osoby mające stan zapalny błony śluzowej żołądka, wątroby, trzustki, jelit, przy wrzodach żołądka oraz dwunastnicy, nowotworach przewodu pokarmowego czy w okresach rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych. Błonnik może ograniczać nie tylko wchłanianie glukozy, ale i niektórych korzystnych składników pokarmowych (np. żelaza, wapnia, cynku). W dużej dawce zmniejsza czasem skuteczne działanie leków. W przypadku dzieci należy z ostrożnością podchodzić do dostarczania w pokarmach błonnika pokarmowego. Nie powinien być on wprowadzany w dużych ilościach. Z tego powodu poleca się podawanie drobniejszych kasz i naprzemienne podawanie pieczywa pszennego, mieszanego oraz razowego, nie tylko surowych warzyw i owoców, ale również w postaci gotowanej lub pod postacią soków.

10 - węglowodany/ błonnik Najlepszym źródłem błonnika pokarmowego są pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe i owoce: PRODUKT OTRĘBY PSZENNE FASOLA CZERWONA (przed ugotowaniem) WIÓRKI KOKOSOWE MARAKUJA FASOLA BIAŁA (przed ugotowaniem) GROCH (przed ugotowaniem) MIGDAŁY PŁATKI ŻYTNIE CHLEB ŻYTNI PEŁNOZIARNISTY ZIARNA SEZAMU PORZECZKI CZARNE/ CZERWONE JEŻYNY MALINY KASZA JĘCZMIENNA ZIELONY GROSZEK ILOŚĆ BŁONNIKA W 100G PRODUKTU 42,0 g 25,0 g 23,5 g 15,9 g 15,7 g 15,0 g 12,9 g 11,6 g 9,1 g 9,1 g 7,9 g/ 7,7 g 7,3 g 6,7 g 6,2 g 6,0 g

11 - białka Jesteśmy zbudowani z wody. 75% wszystkich suchych i miękkich części ciała człowieka stanowią białka zbudowane z aminokwasów. Nie możemy bez nich żyć. Są bowiem podstawową składową nie tylko każdego organu, ale i hormonów, enzymów czy układu immunologicznego. Bez białka nie ma odporności, ładnych zębów, dobrego nastroju, stabilnych kości, całych paznokci czy regularnego oddechu. Potrzebuje ich serce, potrzebuje trzustka i skóra. Chociaż białko jest tak ważne, w planowaniu diety nie należy jednak przekraczać wartości uśrednionej 15% energii z białka zarówno dla najmłodszych, jak i dorosłych. Dzieci do ukończenia trzech lat powinny spożywać ok. 45g białka na dobę, przedszkolaki 55 g, a nastolatki ok. 75 g białka na dobę. Do dobrych, pełnowartościowych źródeł białka zaliczane są białka pochodzenia zwierzęcego: jaja, mleko i produkty mleczne, mięso, w tym z ryb i drobiu (z produktów mięsnych dla dzieci zalecane są: drób, cielęcina, królik, wołowina, chuda wieprzowina, chude wędliny, np. polędwica, szynka drobiowa). Spośród białek roślinnych większą wartością odżywczą charakteryzują się białka nasion wszystkich roślin strączkowych, w tym soi oraz orzechów, migdałów, ziaren słonecznika Co prawda białka zawarte w roślinach nie dostarczają wszystkich potrzebnych aminokwasów ale wystarczy połączyć odpowiednie produkty (zbożowe + strączkowe) aby dostarczyć organizmowi pełen ich zestaw. Polecamy:http://lionfitness.pl/artykuly,21,do-czego-nam-bialko,1135.chtm i W większości krajów świata, w tym w Polsce, na poziomie epidemiologicznym nie obserwuje się niedoborów białka w diecie. Tzw. marazm występuje najczęściej u małych dzieci w krajach ekonomicznie zaniedbanych. Ma miejsce w następstwie długotrwałego głodzenia, niedożywienia. Wiąże się z drastycznym zmniejszeniem masy ciała, zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśniowej, niedokrwistością, spadkiem odporności, upośledzeniem funkcji trawienia i wchłaniania, krążenia i oddychania oraz zahamowaniem tempa rozwoju u dzieci. Podstawowa przemiana materii obniża się, a w skrajnych wypadkach następuje atrofia mięśnia serca i zmniejszona masa mózgu (źródło: Normy Żywienia Nowelizacja IŻŻ 2012 )

12 - tłuszcze Z fizjologicznego punktu widzenia tłuszcz pokarmowy jest przede wszystkim źródłem energii z kwasów tłuszczowych (około 95%): nasyconych, jednonienasyconych i wielonienasyconych oraz glicerolu (5%). Tłuszcz jest również źródłem niezbędnych do życia i zdrowia składników odżywczych, w tym niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) czyli omega 6 i omega 3 oraz źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). W codziennej diecie tłuszcze (inaczej lipidy) powinny pokrywać 25-30% zapotrzebowania energetycznego. Dietetycy nie obserwują niedoborów tłuszczowych w diecie Polaków. Wręcz przeciwnie! Zresztą badania naukowe i obserwacje dowiodły, że dorosły człowiek może bez żadnych negatywnych skutków dla zdrowia stracić nawet 90% tkanki tłuszczowej. Z dziećmi jest trochę inaczej: potrzebują odpowiedniego dla wieku zapasu tłuszczu, by rosnąć i dojrzewać. Oczywiście, we wszystkim trzeba zachować umiar. W przypadku tłuszczów kluczowe znaczenie ma bowiem nie to, ile ich zjadamy, ale jaka jest ich jakość. Z diety trzeba eliminować tłuszcze zbudowane z kwasów nasyconych, które znajdują się głównie w czerwonym mięsie, smalcu, maśle, słoninie, łoju. Ich nadmiar powoli zabija: prowadzi do schorzeń wątroby, miażdżycy czy cukrzycy. W przypadku masła eliminacja z diety jest jednak niewskazana w przypadku najmłodszych. To z wiekiem ono szkodzi. Dzieci do końca drugiego roku życia powinny je jeść regularnie, gdyż zawarty w maśle tzw. dobry cholesterol jest bezwzględnie konieczny, by układ nerwowy malucha prawidłowo dojrzewał.

13 - tłuszcze Tłuszcze zalecane w każdym wieku to te zbudowane z kwasów nienasyconych. Nieprzypadkowo nazywa się je niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Ich niedobór w menu grozi problemami z odpornością i w efekcie częstymi infekcjami, problemami z gojeniem ran, problemami skórnymi. Mogą pojawić się zaburzenia układu krążenia, termoregulacji, zahamowanie wzrostu u dziecka, upośledzenie funkcji wielu narządów wewnętrznych (w końcu tłuszcz w odpowiedniej ilości i składzie to dla nich cenny płaszcz ochronny). W DOBRE TŁUSZCZE obfitują w morskie ryby, sporo ich w olejach roślinnych z nasion i orzechów. Wg zaleceń IŻŻ dzieci 3 letnie powinny jeść 2 porcje tłuszczów dziennie a 4-6 letnie 3 porcje (za porcję trzeba przyjąć 1 płaską łyżkę masła lub łyżkę oleju, ok.100 g ryby) UNIKAĆ NALEŻY tłuszczów trans i utwardzonych olejów, które znajdują się w margarynach, frytkach, chipsach, ciastkach, przypalonych lub smażonych potrawach. Polecamy artykuły:

14 - witaminy Witaminy są związkami organicznymi, których organizm ludzki nie potrafi wytworzyć (lub w niewielkiej ilości, w przewodzie pokarmowym, dzięki specyficznej florze bakteryjnej), muszą one być dostarczone wraz z pożywieniem w gotowej postaci lub w formie prowitamin, które w trakcie przemian metabolicznych uzyskują pełną aktywność biologiczną. Witaminy - czyli czynniki uzupełniające, termin ten wprowadził polski biochemik Kazimierz Funk, który w 1911 roku wydzielił związek o takim charakterze i nazwał go witaminą B1. Witaminy dzielą się zasadniczo na dwie grupy: Rozpuszczalne w wodzie: C, witaminy z grupy B Rozpuszczane w tłuszczach: A, D, E, K NAZWA A B1 B2 GDZIE WYSTĘPUJE, JAKIE MA FUNKCJE Występuje w dwóch postaciach: retinolu (masło, śmietana, tłusty i półtłusty nabiał, sery żółte ) i karotenu (warzywa zabarwione na pomarańczowo lub zielono takie jak np. marchew, dynia, szpinak i owoce takie jak mango, brzoskwinie, morele. Niedobór witaminy A może niekorzystnie wpływać na wzrok, wygląd skóry oraz odporność organizmu, w nadmiarze jest związkiem toksycznym. UWAGA! Warzywa zawierające karoten najlepiej spożywać w towarzystwie tłuszczy Produkty zbożowe z grubego przemiału, orzechy, rośliny strączkowe, ryby, drożdże, owoce i warzywa. Zwana inaczej tiaminą, pełni ważną funkcję w metabolizmie komórek. Przewlekłe niedobory tej witaminy mogą prowadzić do choroby beri-beri, która objawia się zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem tętniczym, brakiem apetytu, utratą masy ciała oraz zanikiem mięśni Nabiał, produkty zbożowe, jajka, nabiał, warzywa zielonolistne. Nazywana również ryboflawiną, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania centralnego i obwodowego układu nerwowego oraz układu odpornościowego człowieka, niedobór witaminy B2 powoduje m.in. pęknięcia w kącikach ust, zmiany w narządzie wzroku i układzie nerwowym. Zalecana dawka dzienna dla dzieci 3-6 l µg (mikrograma) 100g dyni = 427 mg wit. A 0,5-0,6 mg (miligrama) 100g groszku= 0,28 mg wit. B1 0,5-0,6 mg (miligrama) 1 jajo=0,2mg wit. B2

15 - witaminy B3/ PP B4 B5 B6 Występuje w rybach, wieprzowinie, kiełkach pszenicy, orzechach włoskich, jajach, wątrobie, brązowym (naturalnym) ryżu, soi, pszenicy, bananach, awokado, szpinaku, drobiu, pieczywie z pełnego przemiału. Niacyna (witamina B3, witamina PP) jest wspólną nazwą dla kwasu nikotynowego i jego amidu, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego. Niedobór niacyny w organizmie człowieka może prowadzić do powstania choroby zwanej pelagrą (inaczej rumień lombardzki) Żółtko jaja kurzego, podroby, kiełki pszenicy oraz suche nasiona roślin strączkowych, orzechy i ryby. Zwana inaczej choliną, uczestniczy w tworzeniu oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury komórek, kontrolowaniu funkcji mięśni, układu oddechowego, czynności serca oraz pracy mózgu związanej z pamięcią. Niedobory choliny objawiają się nadmiernym gromadzeniem cholesterolu i triglicerydów w wątrobie. Niedobór tej witaminy może powodować stany lękowe, dolegliwości sercowe, bóle głowy i obstrukcję. Nadmierne spożycie choliny może też powodować spadek ciśnienia tętniczego krwi, pocenie się, mdłości i biegunki. Pełnoziarniste produkty zbożowe oraz suche nasiona roślin strączkowych, orzechy, jajka, owoce awokado, Inaczej zwana kwasem pantotenowym, bierze udział w przemianach związanych z gospodarką energetyczną. Nie stwierdzono dotychczas toksyczności kwasu pantotenowego, jednak nadmiar przekraczający dawki terapeutyczne może powodować biegunki lub objawy uczuleniowe W produktach z ciemnej mąki, drożdżowych, wątróbce, a także wszelkich rodzajach mięs i ryb, bananach Inna nazwa: pirydoksyna. Odpowiada za rozporządzanie białkiem, wspomaga jego rozkład na aminokwasy w celu pozyskania energii. Umożliwia także pobieranie węglowodanów i tłuszczów z produktów białkowych. Dzięki temu możemy wykorzystywać i magazynować energię. To także dobry środek zwiększający odporność immunologiczną. To m. in. dzięki niej w organizmie tworzone są przeciwciała. Do niedoborów w przypadku tej witaminy dochodzi rzadko. Może się to objawiać m. in. stanami depresyjnymi, apatią, problemami ze snem czy koncentracją, małą odpornością na infekcje oraz drgawkami. Uwaga, witaminę B6 można przedawkować( ale tylko w przypadku wspomagania suplementami). Nadmiar może powodować chociażby neuropatię obwodową, stan chorobowy dotyczący przewodnictwa impulsów nerwowych objawiający się bólem, drętwieniem, mrowieniem czy paleniem kończyn 5-8 mg (miligramów) 100g tuńczyka= 10,3mg wit. B mg (miligramów) 1 jajo= 126mg wit. B4 2-3 mg (miligramy) 1 jajo= 0,7mg wit. B5 0,5-0,6 mg (miligrama) banan 100g=0,34 mg wit. B6

16 B7 B8 B9 dobrze zbilansowana dieta - witaminy Występuje w żółtkach jaj, wątrobie, mące sojowej, orzechach włoskich i ziemnych, migdałach,grzybach, brązowym ryżu, produktach pełnoziarnistych, szpinaku. Nie lubi towarzystwa dużych ilości surowego białka jajek ze względu na awidynę, kompleks, który uniemożliwia jej wchłanianie. Inna nazwa to biotyna albo wit. H, poprawia stan włosów, skóry i paznokci, przeciwdziała wzmożonej aktywności gruczołów łojowych, ponieważ sprawuje kontrolę nad procesami przemiany materii tłuszczów. Działa zespołowo z insuliną, hormonem trzustki, znanym regulatorem poziomu cukru we krwi. Nie można jej przedawkować - nadmiar po prostu wydala się z moczem. Niedobór objawia się depresją, nerwowością, cierpnięciem stóp i dłoni, nudnościami, wyższym poziomem cholesterolu we krwi, a także pogorszeniem stanu skóry (łuszczenie się, łojtok), włosów (wypadanie, łupież, brak połysku) i paznokci (rozdwajanie się). Jest w mięsie na czele z wątrobą, a także w drożdżach, pełnym ziarnie, jajkach, warzywach czy owocach cytrusowych. Stres sprawia, że potrzeba jej więcej. Zwana inaczej inozytolem, Wpływa na procesy myślowe, pamięć, koncentrację i uwagę, stabilizuje nastrój. Działa na poziomie neuroprzekaźników: głównie "szczęśliwego hormonu" serotoniny. Niedobory w tym przypadku są mało prawdopodobne. Nie należy się bać, że przesadzi się z witaminą B8 - jej nadmiar nie jest szkodliwy. Nawet w przypadku zasilania się suplementami Szpinak jest jednym z lepszych jej źródeł. Można jej szukać także innych liściastych warzywach tj. sałata, kapusta, brukselka, a także brokułach i kalafiorze oraz wątróbce, żółtkach jaj, soczewicy czy produktach pełnoziarnistych. To nic innego jak kwas foliowy (lub inaczej folacyna) zalecany szczególnie kobietom w ciąży, ale potrzebują ją wszyscy. Dba o prawidłowy rozwój układu nerwowego i przekazywanie cech dziedzicznych u dzieci. Strzeże prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mózgu w trakcie całego życia. Przyczynia się do powstawania dwóch szczególnie istotnych dla naszego samopoczucia i napędu życiowego neuroprzekaźników: serotoniny i noradrenaliny. Serotonina uspokoi, zagwarantuje dobry sen. Noradrenalina, wręcz przeciwnie: pobudzi cię do działania, da energetycznego kuksańca. Razem stanowią idealny duet. Do odczuwalnych objawów niedoborów zalicza się m. in. przemęczenie, problemy z koncentracją, pamięcią, bezsenność i nadpobudliwość, zaburzenia trawienne, stany zapalne w obrębie jamy ustnej, a także zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży. Nadmiar po części jest przechowywany w wątrobie, ale większość tego, co ponad stan wydala się z moczem. O nadmiarze mogą świadczyć m. in. alergiczne odczyny skórne mg (miligrama) 100g migdałów= 17mg wit. B mg (miligrama) µg (mikrograma) 100g kalafiora= 66µg wit.b9

17 - witaminy B12 C D Pod dostatkiem jest w podrobach.: wątróbce, nerkach, sercu, dużo w czerwonym mięsie czy kurczaku, ale też np. w śledziu, makreli, sardynkach, pstrągu czy ostrygach. Znajduje się też w żółtkach jaj, serach i mleku. Zwana także kobalaminą, bez niej produkcja czerwonych krwinek musiałaby zostać wstrzymana, to też ważna podpora dla układu nerwowego, bierze udział w tworzeniu materiału genetycznego, wspomaga mięśnie. Objawy niedoboru (występujące zazwyczaj u dzieci i osób po 50 roku życia) to przede wszystkim anemia, ale też chroniczne zmęczenie, osłabienie, drętwienie rąk i nóg, rozdrażnienie, stany depresyjne i lękowe, zaburzenia ze strony układu nerwowego, zaburzenia miesiączkowania czy nieprzyjemny zapach ciała. Największe ilości tej witaminy znajdują się w natce pietruszki i owocach dzikiej róży, czerwonej papryce, warzywach kapustnych kapuście białej, świeżej lub kiszonej, kapuście czerwonej, włoskiej, brukselce, kalafiorze, owocach: porzeczkach, agreście, truskawkach, malinach, jeżynach, czarnych jagodach, żurawinie, kiwi, Uwagi: witamina C łatwo ulega zniszczeniu w wyniku gotowania ( traci wtedy 50-70% wartości), moczenia obranych owoców i warzyw oraz ich więdnięcia. Łatwo się utlenia, dlatego surówki najlepiej jest przygotowywać tuż przed spożyciem. Kwas i sól częściowo hamują ten proces. Inaczej kwas askrobiowy, uczestniczy w produkcji kolagenu i podstawowych białek w całym organizmie (kości, chrząstki, ścięgna, więzadła), bierze udział w odbudowie tkanek podczas gojenia się ran ioparzeń, regulacji ciśnienia tętniczego, utrzymaniu zdrowych dziąseł, Niedobór witaminy C w organizmie może prowadzić do rozwoju niedokrwistości, gdyż związek ten zwiększa absorpcję żelaza. Ponadto objawia się występowaniem choroby zwanej szkorbutem, natomiast jej nadmiar może prowadzić do powstawania kamieni nerkowych Występuje w tranie z wątroby ryb, sardynkach, śledziach, łososiu, tuńczyku, żółtku jaja, wątrobie, mleku i jego przetworach. Witamina D jest wytwarzana przez nasz organizm pod wpływem światła słonecznego. Ponieważ jest rozpuszczalna w tłuszczach jest magazynowana w organizmie i jej niedobór występuje rzadko. wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego, wpływa na mineralizację kości, wzmacnia system immunologiczny, jej niedobór u dzieci i niemowląt powoduje krzywicę, u dorosłych, kobiet w ciąży i karmiących powoduje odwapnienie, rozmiękczenie kości, u osób starszych przyczynia się do powstania osteoporozy 0,9-1,2 µg (mikrograma) 100g kurczaka= 0,9µg wit.b mg (miligrama) W 100g truskawek jest 68mg wit.c 15 µg (mikrograma) W 100g śledzia jest 25 µg wit.d

18 - witaminy E F K Występuje w olejach roślinnych (sojowym, kukurydzianym, słonecznikowym), migdałach, maśle, jajach, orzechach włoskich i ziemnych, kiełkach pszenicy, mące pełnoziarnistej, mleku, brukselce i innych zielonolistnych warzywach. Jest głównym antyoksydantem który chroni komórki przed utleniaczami. Chociaż rozpuszcza się w tłuszczach, jest mniej magazynowana niż inne witaminy i bardzo łatwo ulega zniszczeniu, zapobiega miażdżycy, nowotworom, procesom starzenia, wpływa na wygląd i stan skóry, zapobiega utlenianiu witaminy A, likwiduje nocne skurcze łydek. Witamina E występuje w pożywieniu w odpowiednich ilościach, zatem jej niedobór jest zjawiskiem bardzo rzadkim. Kiedy wystąpi może mieć wpływ na problemy z płodnością, rogowaceniem, odwodnieniem, starzeniem skóry, gojeniem ran. Nadmiar witaminy E jest metabolizowany i wydalany z organizmu. Jedynie długotrwałe stosowanie syntetycznej witaminy w dużych dawkach (powyżej 1000 mg/d) może powodować osłabienie mięśni, bóle głowy, zmęczenie i zaburzenia widzenia. Występuje przede wszystkim w olejach roślinnych (kwas linolowy i linolenowy). Naturalnym źródłem jest więc olej ogórecznikowy, dyniowy, z pestek czarnej porzeczki, olej wiesiołkowy, tran, olej migdałowy, makowy, korkoszowy, lniany, arachidowy, słonecznikowy, orzechy, kiełki pszenicy, tran, ryby morskie, pełne mleko, oliwa z oliwek soja, pestki słonecznika,, nasiona dyni, migdały i owoce avocado. Witaminą F nazywany jest zespół nienasyconych kwasów tłuszczowych: linolowego, linolenowego i arachidowego. Związki te są budulcami komórek, wchodzą w skład błon komórkowych, zapewniając im lepszą trwałość. przyczynia się do obniżenia masy ciała, zapobiega zaparciom, znany preparat Linomag to nic innego jak roztwór witaminy F w oleju lnianym, Dieta bogata w warzywa (sałatę, szpinak, ogórki), jaja, mleko zawsze pokrywa zapotrzebowanie na witaminę K. Należy podkreślić, że zjełczałe tłuszcze, nadużywanie leków (środki przeciwbólowe, salicylany lub antybiotyki), zanieczyszczone powietrze oraz środki konserwujące w puszkach i gotowych produktach spożywczych niszczą witaminę K, utrudniają jej wchłanianie lub prowadzą do przedwczesnego jej wydalania z organizmu. 6 mg (miligrama) W 100g masła jest 2,4 mg wit.e 70 µg (mikrograma) 2 łyżki oleju = 70 µg wit.f µg (mikrograma) W 100g ogórka jest 30 µg wit.d

19 - składniki mineralne Składniki mineralne są to niezbędne do życia człowieka związki, zapewniające prawidłowy rozwój, reprodukcję oraz zdrowie przez cały okres trwania życia. Dotyczy to pierwiastków, pozostających po mineralizacji tkanek, czyli pozbyciu się z nich wody oraz substancji organicznych. Stanowią około 4% masy ciała, będąc materiałem budulcowym kości, zębów, skóry i włosów. Na tę ilość składa się 46 składników, a 30 z nich uważa się za niezbędne do życia. Przyjmuje się je prawie wyłącznie z pożywieniem, gdyż organizm człowieka nie ma możliwości ich wytwarzania. Składniki mineralne ze względu na zapotrzebowanie organizmu dzieli się na dwie grupy: makroelementy (ich dzienne zapotrzebowanie przekracza 100 mg) i mikroelementy (pierwiastki śladowe, dzienne zapotrzebowanie nie wynosi więcej niż 100 mg ). MAKROELEMENTY: WAPŃ podstawowy materiał budulcowy kości i zębów, najbogatszym źródłem dobrze przyswajalnego wapnia jest mleko i jego przetwory, ryby, rośliny strączkowe, orzechy, rzeżucha. Konsekwencją przewlekłych niedoborów wapnia u dzieci jest krzywica, a u dorosłych-osteoporoza. Prawidłowe gromadzenie się wapnia w dużym stopniu zależy od ćwiczeń fizycznych FOSFOR podobnie jak wapń, uczestniczy w mineralizacji kości i zębów. Jest niezbędny do budowy tkanek miękkich, Szczególnie dużo fosforu zawierają sery podpuszczkowe, kasza gryczana, konserwy rybne i ryby wędzone spożywane wraz z ościami. Bogate w fosfor są również ciemne pieczywo, jaja. duże ilości napojów gazowanych i duże ilości mięsa lub częste korzystanie z dań błyskawicznych może spowodować nadmiar fosforu w surowicy krwi i zaburzać wchłanianie żelaza MAGNEZ - jest niezbędny w organizmie do działania około 80 enzymów i aktywacji witaminy B1, zapobiega moczeniu się u dzieci, zapobiega skurczom, działa korzystnie na krzepliwość krwi. Produktami bogatymi w magnez są przetwory zbożowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, kakao, gorzka czekolada oraz ryby, ziemniaki, rzeżucha. Źródłem magnezu w diecie jest też woda pitna, zwłaszcza twarda.

20 - składniki mineralne POTAS razem z sodem i chlorem tworzy elektrolity, które mają zasadnicze znaczenie dla bilansu płynów w ustroju, przyczynia się do usuwania z organizmu produktów przemiany materii. Do produktów z najkorzystniejszą relacją między zawartością sodu i potasu należą: banany, wiśnie, pszenica, owies, gruszki, cytryny. Główne źródło potasu w diecie Polaków stanowią ziemniaki, które dostarczają blisko 25% tego składnika. SÓD razem z potasem i chlorem odpowiada za prawidłową gospodarkę płynami w organizmie i pomaga utrzymać właściwą równowagę kwasowo-zasadową, zwiększa wydzielanie soków trawiennych, w nadmiarze, wiąże wodę w organizmie prowadząc do nadciśnienia, obrzęków, a nawet przewodnienia, jedna łyżeczka soli zawiera około 2g sodu a dzienne zapotrzebowanie na sód dzieci w wieku 3-6 lat to 1-1,2 g. Niedobór tego pierwiastka występuje czasem u ludzi, którzy tracą go z potem (np. maratończycy) CHLOR - jest głównym składnikiem wydzielin i wydalin, wchodzi w skład soków trawiennych w przewodzie pokarmowym (sok żołądkowy i ślina), uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej w organizmie oraz równowagi kwasowo zasadowej. Znajduje się w soli i żywności produkowanej z jej udziałem. Polecamy artykuł:

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Zbożowe śniadanie zimowe dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Asortyment produktów zbożowych Produkty zbożowe stanowią podstawę wyżywienia ludności na całym świecie, znajdują się

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój:

Żywienie a nastrój. Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Żywienie a nastrój dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Katedra i Zakład Dietetyki SGGW w Warszawie Składniki odżywcze wpływające na nastrój: Kwas foliowy Witamina B 6 Witamina B 12 Witamina D Witamina C Kwasy

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać?

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Komponując codzienne posiłki z ulubionych produktów spożywczych zwykle nie zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz organizm

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Samodzielna ocena swojego żywienia i aktywności fizycznej. Cele: zapoznanie ucznia z praktycznymi aspektami układania prawidłowo zbilansowanej

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Żywienie w szpiczaku mnogim

Żywienie w szpiczaku mnogim Żywienie w szpiczaku mnogim Spotkanie II : dbamy o kości mgr inż. Sławomir Kozłowski szpiczak mnogi leczenie osteoporoza- zaburzenie mineralizacji kości Czynniki środowiskowe dieta (wapń i witamina D)

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

Mąka gryczana Ekologiczna mąka gryczana ze zmielonej na żarnach gryki. Doskonała na bliny, placki i kluski. Spożywanie mąki gryczanej oraz kaszy gryczanej uznawane jest za bardzo korzystne dla prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko

Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko Odżywiamy się zdrowo! Filip Batko KATEGORIE ŻYWIENIOWE WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA WIERSZE NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

Sałatka owocowa czy tabletka - gdzie są lepsze witaminy?

Sałatka owocowa czy tabletka - gdzie są lepsze witaminy? Sałatka owocowa czy tabletka - gdzie są lepsze witaminy? Witaminy i składniki mineralne należą obok białek, tłuszczów i węglowodanów do podstawowych składników odżywczych, bez których funkcjonowanie żadnego

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016

Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016 Czy warto jeść kasze i płatki? dr inż. Dorota Czerwińska Katedra Żywienia Człowieka, SGGW 17.02.2016 Rola produktów zbożowych w żywieniu człowieka Produkty zbożowe, czyli mąki, pieczywo, kasze, ryż, makarony

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Miejsce mięsa w diecie

Miejsce mięsa w diecie Miejsce mięsa w diecie Walory zdrowotne mięsa od dawna są przedmiotem kontrowersyjnych poglądów wśród ludzi. Jedni widzą w mięsie znakomite źródło niezbędnych składników odżywczych, inni natomiast przypisują

Bardziej szczegółowo

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie)

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) Dlaczego stara piramida żywieniowa jest zła? Po pierwsze okazuje się, że węglowodany w ilości sugerowanej przez

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Dr inż. Anna Tokarska Dział Żywienia Świętokrzyskie Centrum Onkologii Obserwowane trendy w żywieniu w ostatnim czasie wskazują, że na wskaźniki zachorowalności

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie?

Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie? Błonnik jako cudowny środek na odchudzanie? Jednym z najbardziej skutecznych sposobów, aby stracić nadprogramowe kilogramy, to kontrolować własny apetyt. Łatwo powiedzieć, ciężej wykonać! Jednak gdy poznamy

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP

Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP oraz beta-karotenu. Produkty z kukurydzy są sycące, dodające

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora.

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora. Lista zamienników 140g cukinii 100g bakłażana 80g dyni 70g kabaczka 80g papryki czerwonej 100g ogórka 50g papryki czerwonej 100g pomidora 100g rzodkiewek 100g dyni 200g cukinii 130g kalafiora 100g brokuła

Bardziej szczegółowo

Sole Mineralne. Ciećwierski Szczepan Popławki Bartłomiej 1 TI

Sole Mineralne. Ciećwierski Szczepan Popławki Bartłomiej 1 TI Sole Mineralne Ciećwierski Szczepan Popławki Bartłomiej 1 TI Spis Treści 1. Co to są Sole Mineralne? 2. Rola Soli Mineralnych w Organizmie? 3. Co to są Mikro i Makroelementy? 4. Przyczyny niedoboru Soli

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Zdrowie to stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby i kalectwa. Na zdrowie mają wpływ: -styl życia

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców

Warsztaty dla Rodziców Warsztaty dla Rodziców Ziarna, pestki, orzechy na śniadanie dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Warszawa, 24 listopada 2015 r. Ziarna, pestki i orzechy Ziarna to potoczna nazwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Leczenie operacyjne polegające na całkowitym usunięciu trzustki, niekiedy wraz z sąsiadującymi

Bardziej szczegółowo

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Kod ucznia Informacje dla ucznia 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu wpisz swój kod ustalony przez komisję.

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie 1. Jedz

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Żywić się zdrowo powinniśmy w każdym okresie życia, ale szczególnie ważny jest sposób odżywiania dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży

Bardziej szczegółowo

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany w oparciu o doniesienia naukowe oraz przyjęte

Bardziej szczegółowo

Dieta i zdrowie naszych dzieci

Dieta i zdrowie naszych dzieci Dieta i zdrowie naszych dzieci Czego potrzebuje uczące się dziecko? Żelazo To dzięki niemu dotleniona krew dopływa do każdej komórki mózgu, dostarczając składniki odżywcze i zwiększając sprawność myślenia.

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

W zdrowym ciele zdrowy duch Ulotka informacyjna dla rodziców przygotowana przez klasę VI w ramach programu Trzymaj formę

W zdrowym ciele zdrowy duch Ulotka informacyjna dla rodziców przygotowana przez klasę VI w ramach programu Trzymaj formę W zdrowym ciele zdrowy duch Ulotka informacyjna dla rodziców przygotowana przez klasę VI w ramach programu Trzymaj formę Wybierz zdrowie! Oto pięć powodów, dla których warto wybrać zdrowy styl życia: Rzadziej

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu

Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu zdrowia. Polega ono na całkowitym pokryciu zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejsze tematy: Węglowodany Cukier Indeks i Ładunek Glikemiczny Węglowodany są ważne! są źródłem szybko przyswajalnej energii, odżywiają bezpośrednio komórki mózgowe,

Bardziej szczegółowo

Zasada trzecia. Zasada czwarta

Zasada trzecia. Zasada czwarta Zdrowe odżywianie jest podstawą zachowania zdrowego organizmu. Przestrzegając dziesięciu podstawowych zasad właściwego żywienia, wykorzystamy dostępne pożywienie w najbardziej efektywny dla naszego zdrowia

Bardziej szczegółowo

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował.

potrzebujemy ich 1 g, by nasz organizm dobrze funkcjonował. Specjaliści od zdrowego żywienia biją na alarm. Jemy za mało ryb morskich, co oznacza, że w organizmie przeciętnego Polaka brakuje nienasyconych kwasów Omega 3, uważanych przez wielu naukowców za złoty

Bardziej szczegółowo

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka Obecny styl życia i towarzyszące mu zmiany, także w naszym sposobie odżywiania się, zmniejszają zdolność uczenia się, sprzyjają przemęczeniu psychicznemu i fizycznemu, powodują drażliwość a nawet agresję.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska 20% 29% optymalne prawidłowe 21% 30% wysokie prawidłowe nadciśnienie Kategorie nadciśnienia

Bardziej szczegółowo

Żywienie osób po 60 roku życia. Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach

Żywienie osób po 60 roku życia. Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach Żywienie osób po 60 roku życia Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach Młodzieńczą energię można zachować do końca życia. Ludzkie

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk?

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Podczas intensywnego treningu organizm produkuje energię znacznie szybciej, niż wówczas, gdy aktywność jest mała. W trakcie ćwiczeń serce bije częściej,

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN

Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN Zbyt duża ilość naprężeń (zajęć ruchowych) przy niskim poziomie regeneracji może spowodować pojawienie się PRZETRENOWANIA (chronicznego zmęczenia) i ma negatywny

Bardziej szczegółowo

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska

Indeks glikemiczny a produkty piekarskie. Dr inż. Małgorzata Wronkowska Indeks glikemiczny a produkty piekarskie Dr inż. Małgorzata Wronkowska Według danych Urzędu Statystycznego za rok 2010 przeciętne miesięczne spożycie chleba na osobę w Polsce w ostatnich 10 latach spadło

Bardziej szczegółowo

Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych

Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych ARTYKUŁY Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych Przeczytaj pełną wersję artykułu: http://www.odzywianie.info.pl/przydatne-informacje/artykuly/art,kasze-jakie-najzdrowszeporownanie-wartosci-odzywczych.html

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego.

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują właściwie zbilansowanych składników

Bardziej szczegółowo

Fasola biała (średnia)

Fasola biała (średnia) Amarantus ziarno Amarantus ziarno można używać jako dodatek do chleba (po długim namoczeniu), jako mąkę (po zmieleniu), jako rodzaj kaszy (po długim namoczeniu i gotowaniu). Amarantus zawiera bardzo drobną

Bardziej szczegółowo

Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl

Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl PASTA RYBNA Z MAKRELI Składniki: wędzone makrele, kwaśna śmietana, sok z połówki cytryny, kiszone ogórki, kapary, sól i pieprz. Świetnie pasuje do pieczywa lub

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal Zdrowe żywienie w cukrzycy Lista wymienników 1 porcji produktów**

Bardziej szczegółowo