POLSKA MISJA KATOLICKA w SZWAJCARII NR LIPIEC SIERPIE 2009

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKA MISJA KATOLICKA w SZWAJCARII NR 454 455 LIPIEC SIERPIE 2009"

Transkrypt

1 POLSKA MISJA KATOLICKA w SZWAJCARII NR LIPIEC SIERPIE 2009 DE LA PASTORALE CATHOLIQUE POLONAISE EN SUISSE DER KATHOLISCHEN POLENSEELSORGE IN DER SCHWEIZ DELLA PASTORALE CATTOLICA POLACCA IN SVIZZERA

2 Msze Âwi te w PMK lipiec/sierpieƒ 2009 AARAU Kirchensaal, koêció Peter und Paul Laurenzenvorstadt i 3. niedziela Msza Êw. o godz BAZYLEA koêció Sacré Coeur, Feierabendstr. 68 w ka dà niedziel godz BERNO krypta w koêciele Bruder Klaus, Ostring, Segantinistrasse niedziela godz oraz w ka dà 1. sobot miesiàca godz BIEL/BIENNE kaplica Misji W oskiej, Murtenstr i 3. niedziela godz GENEWA koêció Êw. Teresy, 12bis, Avenue Peschier W ka dà niedziel godz Pierwszy piàtek miesiàca adoracja NajÊw. Sakramentu i spowiedê od godz Msza Êw. godz GNADENTHAL koêció Êw. Justy w Krankenheim w ka dà niedziel godz w ka dà Êrod ró aniec godz Pierwszy piàtek miesiàca Msza Êw. godz LOZANNA koêció Saint-Étienne, Route d`oron 10 w ka dà niedziel godz Pierwszy piàtek miesiàca Msza Êw. godz LUCERNA krypta St. Karl, Spitalstr i 4 niedziela miesiàca godz MARLY kaplica PMK, Chemin des Falaises 12 poniedzia ek piàtek godz (fr.) w ka dà niedziel godz MERENSCHWAND St. Vitus, Bachweg 3 (Kanton Aargau, Dekanat Muri) 4. niedziela godz NEUCH TEL 85, Faubourg de I Hôpital 2. i 4. niedziela godz SION kaplica Sióstr Bo ej OpatrznoÊci, 6, rue de Gravelone 3. niedziela miesiàca godz ST. GALLEN kaplica Herz Jesu przy Katedrze 4. niedziela godz WINTERTHUR koêció St. Joseph, Negelseestr niedziela godz niedziela godz VISP kaplica w Paulusheim, Paulusheimstr niedziela godz zdj cie na ok adce: Grand St. Bernard fot. Ryszard Jurga ZUCHWIL koêció St. Martin, Hauptstr niedziela godz ZUG kaplica SS. Klawerianek, Oswaldgasse 17, 1. niedziela godz ZURYCH koêció Herz Jesu, Zürich-Wiedikon, Aemtlerstr./Gertrudstr. w ka dà niedziel godz piàtek miesiàca spowiedê od godz (w dolnym koêciele) i Msza Êw. godz (w j. niemieckim i polskim) W czasie wakacji nie ma Mszy Êwi tej we Fryburgu, Vezii i w Wettingen. Wszelkie informacje dotyczàce duszpasterstwa znajdujà si na stronie PIELGRZYMKA NA WIELKÑ PRZE CZ ÂWI TEGO BERNARDA sobota, 22 sierpnia 2009 r. godz Zgodnie z zapowiedzià z numeru 444/2008 WiadomoÊci, pielgrzymia w drówka Polonii do Czarnej Madonny na Prze czy Âwi tego Bernarda wchodzi na sta e do corocznego kalendarza duszpasterskiego Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. Program godz Msza Êwi ta dla doros ych ks. biskup Krzysztof Zadarko; godz Msza Êwi ta dla m odzie y ks. dr Bogus aw KoÊmider, rektor Papieskiego Instytutu Polskiego w Rzymie Piknik. Spotkanie z goêçmi w grupach. O szczegó ach b dziemy informowaç w og oszeniach w OÊrodkach PMK. 2 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

3 Drodzy Czytelnicy! Za nami czerwiec z wieloma wa nymi wydarzeniami. Najpierw oêrodek duszpasterski w Bazylei, a nast pnie ca a Polonia zebrana w Einsiedeln prze y a radoêç spotkania z ksi dzem biskupem Krzysztofem Zadarko. JesteÊmy mu wdzi czni za wizyt. ZaÊ data pielgrzymki do Einsiedeln zbieg a si z 25. rocznicà moich Êwi ceƒ kap aƒskich. Z g bi serca Êl s owa wdzi cznoêci wszystkim, którzy okazali mi yczliwoêç z ca ej Szwajcarii, a przede wszystkim z Kapelanii Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie, gdzie dane mi by- o przepracowaç 15 lat wêród bardzo yczliwych ludzi. Z okazji jubileuszu zgodzi em si udzieliç wywiadu, argumentem za by y twierdzenia: my ksi dza rektora tak ma o znamy.... JeÊli to pozwoli na bli sze poznanie, to nie mam nic przeciwko. Praca na lotnisku nauczy a mnie yç przy otwartej kurtynie, wiec zasadniczo nie mam jakiegoê ycia prywatnego. Ciesz si, e w czerwcu mogliêmy prze ywaç niezapomniane chwile podczas wspólnego pielgrzymowania. Ka da pielgrzymka to wielkie wyzwanie organizacyjne. S owa podzi kowania nale à si oêrodkom duszpasterskim polskiej Misji w Zurychu i Winterthurze za zaanga owanie w przygotowanie pielgrzymki do Einsiedeln. Po raz pierwszy uda o si zorganizowaç pielgrzymk do Oropy. Nie by oby to mo liwe bez zaanga owania pani Barbary T okiƒskiej, a przede wszystkim pani Joanny Pu awskiej z Genewy. Tak e wiele trudu w o y a nowa rada duszpasterska oêrodka w Zurychu wraz z ks. profesorem Józefem Naumowiczem w przygotowanie pielgrzymki do Quarten. Wszystkie wspomniane sanktuaria sà nie tylko niezwyk ej urody, ale to przede wszystkim szczególne miejsca dla duchowoêci chrzeêcijaƒskiej. Po bardzo dobrych doêwiadczeniach z ubieg ego roku 22 sierpnia udamy si na Prze cz Êw. Bernarda, gdzie od lat 50. ubieg ego stulecia Polacy podà ali z okazji uroczystoêci Matki Bo ej Cz stochowskiej. Szczegó y pielgrzymki b dà podane w treêci og oszeƒ duszpasterskich oraz na stronie internetowej naszej misji: Du e poruszenie wêród Polonii wywo a projekt likwidacji nauczania matematyki i religii w szko ach przy polskich placówkach dyplomatycznych. JeÊli chodzi o Szwajcari, projekt ten by bardzo niefortunny, gdy wiadomo, e np. w szkole w Genewie czy w Bernie nie naucza si matematyki. Tak wi c mia a byç zlikwidowana nauka religii. OczywiÊcie, e jak ca- à polskà oêwiat oêwiat polonijnà równie obejmà reformy nauczania; jeêli zmiany b dà iêç w dobrych kierunkach to nasza Misja jest bardzo otwarta. Wa ne, abyêmy w tym decydujàcym momencie nie pope nili grzechu zaniechania. Jak dotàd mamy bardzo dobrà wspó prac ze szko ami w Genewie, Bernie i Zurychu i chcielibyêmy to kontynuowaç. Aby jednak nie prze ywaç takich chwil niepewnoêci co do nauczania lekcji religii, jak to mia o miejsce na prze omie maja i czerwca, musimy koniecznie wspieraç i promowaç nasze szko y w Lozannie i Zurychu, a tak e Ogniska Polonijne. Ostatni rok daje wiele powodów do zadowolenia z dzia alnoêci zw aszcza Polskiej Szko y w Lozannie i Ognisk Polonijnych w Biel i Aarau. Nauczycielom, rodzicom, a tak e ksi dzu dyrektorowi Arturowi Czàstkiewiczowi nale à si wielkie s owa uznania. S owa wdzi cznoêci kieruj do ka dego, kto w jakikolwiek sposób po- Êpieszy z pomocà szkolnictwu przy Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. Tak przecie jesteêmy wzruszeni, a zarazem dumni, gdy widzimy, jak polskie dzieci w obcym kraju kontynuujà tradycje swoich przodków. I jak pi knie wyglàdajà tutejsze uroczystoêci 3 maja, 11 listopada, jase ka, gdy je prezentujà mali Polacy! Dzi ki inicjatywie paƒstwa Ma gorzaty i Jerzego WiÊniewskich mogliêmy goêciç w Genewie i Lozannie m odà niewidomà artystk z Poznania, która wykona a przepi knie pieêni i piosenki o matce. JesteÊmy wdzi czni mamie Julii Bober, za to, e mogliêmy prze yç niezapomniane chwile. Te koncerty da y nam mo liwoêç, aby sobie uêwiadomiç, jak wielkim skarbem jest mieç kochajàcà mam, zw aszcza w naszych zabieganych, nie atwych czasach. WÊród Polonii w Szwajcarii sà niezwykli ludzie, którzy dokonali wspania ych odkryç. A poniewa zazwyczaj sà to ludzie bardzo skromni, niewiele o nich wiemy. W tym numerze zamieszczamy obszerny wywiad z panem in. Dionizym Simsonem na temat jego licznych wynalazków. Prezentacja na amach WiadomoÊci osiàgni ç Polaków ma za zadanie wzbudzanie radoêci z faktu, e komuê uda o si coê wielkiego dokonaç; radowanie si z sukcesu drugiego cz owieka jest oznakà dojrza oêci chrzeêcijaƒskiej. W tym miejscu nale y wyraziç nasze ubolewanie, e nie uda o si przeprowadziç podobnego wywiadu ze Êp. prof. Zbigniewem Plàskowskim geniuszem w dziedzinie techniki. Dlatego chcia bym si zwróciç z goràcà proêbà do naszych Czytelników: przysy ajcie propozycje osób, z którymi, Waszym zdaniem, WiadomoÊci powinny przeprowadziç wywiady. Starajmy si poznawaç osiàgni cia Polaków, propagujmy je i cieszmy si nimi. Zaraz po wakacjach b dziemy obchodziç 70. rocznic wybuchu II wojny Êwiatowej. Obchody centralne organizujemy w Marly, a gwoêdziem programu b dzie koncert wybitnego pianisty m odego pokolenia Micha a Karola Szymanowskiego. Na to wydarzenie chcielibyêmy zaprosiç tak e Szwajcarów, którzy pomagali Polakom w czasie II wojny, jak i po jej zakoƒczeniu. B dziemy wdzi czni za nadsy anie nam nazwisk i ewentualnie adresów osób, które Paƒstwo chcieliby widzieç na naszej uroczystoêci. Do numeru WiadomoÊci do àczamy przekaz, aby wesprzeç nasze czasopismo, po to, aby mog o si nadal regularnie ukazywaç. Zach cajmy do prenumeraty to bardzo wa ne w obecnym czasie, gdy tylu Polaków stàd wyje d a, a nowo przybyli jeszcze nie wiedzà o WiadomoÊciach. Potraktujmy wydawanie WiadomoÊci jako nasze wspólne dzie o. Dzi kujàc za wszelkà yczliwoêç okazywanà naszej Misji, ycz pi knych prze yç wakacyjnych. Szcz Êç Bo e! ks. S awomir Kawecki Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 3

4 EINSIEDELN 1 czerwca 2009 roku Pielgrzymka Polonii szwajcarskiej do Czarnej Madonny w Einsiedeln Licznie przyby a Polonia z ca ej Szwajcarii. Fot. Micha Wyczu kowski Na tle innych narodów chrzeêcijaƒskich Polacy wyró niajà si szczególnym nabo eƒstwem do NajÊwi tszej Maryi Panny. Wa ne jest te dla nas piel gnowanie tradycji wspólnego pielgrzymowania do miejsc Êwi tych sanktuariów. Polski kalendarz pe en jest pielgrzymek, poczàwszy od tych najwi kszych, do Pani Jasnogórskiej, do Piekar Âlàskich, a skoƒczywszy na tych ma ych, lokalnych. Polonia zamieszka a w Helwecji ma tak e swojà corocznà pielgrzymk, do Czarnej Madonny z Einsiedeln. Tak wi c pierwszego dnia czerwca zgromadziliêmy si licznie w malowniczym zakàtku Kantonu Schwyz, aby wspólnie modliç si, uczestniczyç w NajÊwi tszej Ofierze Chrystusa, a na koniec zasiàêç do wspólnego sto u. Ze wszystkich zakàtków Szwajcarii, pomimo niesprzyjajàcej prognozy pogody, zjecha y si do Einsiedeln liczne rzesze wiernych. Starsi i dzieci, osoby duchowne i Êwieckie, Polacy i przedstawiciele innych nacji z àczonych z Polakami wi zami ma eƒstwa, przyjaêni lub yczliwoêci. Na naszà pielgrzymk przybyli znamienici goêcie: Jego Ekscelencja Ks. Bp Krzysztof Zadarko i Jego Ekscelencja Ambasador RP w Szwajcarii pan Jaros aw Starzyk. Spotkanie rozpocz o si od modlitwy ró aƒcowej i spotkania z biskupem Krzysztofem, który podzieli si refleksjami na temat bie àcej sytuacji w Ojczyênie oraz ró nic pomi dzy KoÊcio em w Szwajcarii i Polsce. Po spotkaniu modlitewnym wierni mieli mo liwoêç skorzystania z sakramentu pokuty, zaê wczesnym popo udniem rozpocz a si koncelebrowana Msza Âwi ta, pod przewodnictwem ksi dza bpa Krzysztofa Zadarko. Liturgi ubogaci wyst p Scholi z Zurychu, pod kierownictwem pani Sylwii Fehrepataky oraz muzyka organowa w wykonaniu pani Anny Buczek. Pieʃ solowà Ave Maria wykona Dominik Sawa. Po zakoƒczeniu Mszy Âwi tej kap ani wraz z wiernymi, Êpiewajàc Litani Loretaƒskà, udali si do kaplicy Czarnej Madonny, gdzie pasterskiego b ogos awieƒstwa udzieli nasz drogi goêç, biskup Krzysztof. Nast pnie uczestnicy pielgrzymki udali si do pobliskiego oêrodka m odzie owego na spotkanie przy wspólnym stole. Zebrani goêcie mogli wys uchaç, przygotowanego na t okazj okolicznoêciowego przemówienia Jego Ekscelencji Ambasadora RP w Szwajcarii pana Jaros awa Starzyka. Tegoroczna pielgrzymka do Einsiedeln zbieg a si w czasie ze srebrnym jubileuszem kap aƒstwa ksi dza rektora S awomira Kaweckiego. Z tej okazji z Warszawy przyby obecny kapelan sto ecznego portu lotniczego, ksiàdz Zbigniew Stefaniak, który przywióz solenizantowi specjalny prezent ksi g z yczeniami od kilkuset pracowników lotniska. Nasze wspólne spotkanie przy stole Paƒskim w Einsiedeln by o pi knym Êwiadectwem wspólnotowego prze ywania prawd wiary ojców, znakiem jednoêci Polaków oraz widocznym znakiem ywotnoêci KoÊcio a Powszechnego. Tomasz Lenart 4 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

5 EINSIEDELN Psalm Ewa Kad ubowska. Liturgia S owa. Pierwsze czytanie Bogdan Piwko. Mszy Êwi tej przewodniczy ks. biskup Krzysztof Zadarko, wspó koncelebrowali: ks. S awomir Kawecki, rektor PMK, ks. prof. dr hab. Józef Naumowicz, ks. Korneliusz Policki, ks. Artur Czàstkiewicz, ks. Grzegorz Ostrowski. Modlitwa wiernych: JaÊ Milczuk, Tadeusz Kad ubowski, Frederic Weilharter, Ewa Lenart, JaÊ Lenart. Obok dzieci pierwszokomunijnych J. E. Pan Ambasador Jaros aw Starzyk Procesja z darami. W procesji z darami idà dzieci pierwszokomunijne. Homili g osi ks. biskup Krzysztof Zadarko. Grupa dzieci I-komunijnych i rocznicowych z Zurychu podczas pielgrzymki Polonii do Einsiedeln. Pod Twojà obron uciekamy si, Âwi ta Bo a Rodzicielko Polonia u stóp Czarnej Madonny w Einsiedeln. WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 5

6 EINSIEDELN Podzi kowanie Ksi dzu Biskupowi Krzysztofowi Zadarce W imieniu dzieci pierwszokomunijnych podzi kowanie sk adajà Julia, Martynka, Weronika: Panie Jezu, oto dziê stajemy przed Tobà, aby Ci podzi kowaç, e przez ten ca y rok przychodzi eê do nas w Bia ym Chlebie, a my mogliêmy Ci dosi gnàç, objàç i utuliç w sobie. Chcemy byç jak ogromne serce, które im wi cej daje, im wi cej dzi kuje, tym wi cej otrzymuje. Dzi kujemy Ci, za to, e przychodzisz do nas w Kruszynie Chleba i mo emy Ci w sobie zamknàç i utuliç. Dzi kujemy za tych, którzy nam Ciebie pokazali i nauczyli kochaç. Panie Jezu dzi kujemy Ci za obecnego wêród nas Ksi dza Biskupa Krzysztofa, Ksi dza S awomira Kaweckiego Rektora Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, naszych Drogich GoÊci oraz Duszpasterzy, którzy poêród nas pracujà. Daj im wszystkim: oczy jak niezapominajki, w których przeglàda si niebo z tysiàcami anio ów, daj serca jak promyki goràce od kochania i r ce otwarte jak furtka do nieba. Oto dziê proszà Ci Panie Bo e dzieci i wszyscy obecni na tej Âwi tej Liturgii. Podzi kowanie w imieniu ca ej Polonii oraz Rad OÊrodków Duszpasterskich PMK w Szwajcarii sk ada pan Tomasz Lenart: W imieniu rady duszpasterskiej OÊrodka Polskiej Misji Katolickiej w Zurychu oraz wszystkich osób obecnych na dzisiejszà pielgrzymk Polonii szwajcarskiej, pragn jak najserdeczniej podzi kowaç ksi dzu biskupowi Krzysztofowi Zadarce za przybycie do Einsiedeln, przewodniczenie Mszy Âwi tej i g oszone S owo Bo e. Dzi kujemy za yczliwoêç, modlitw i poêwi cony sprawom misji czas, pomimo wielu zaj ç w macierzystej diecezji koszaliƒsko-ko obrzeskiej. 6 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

7 EINSIEDELN yczenia dla Ksi dza Rektora S awomira Kaweckiego z okazji 25-lecia Êwi ceƒ kap aƒskich Ma gorzata Milczuk, nauczycielka i katechetka z OÊrodka PMK w Zurychu sk ada yczenia w imieniu ca ej Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. Kim e ja jestem, Panie mój, Bo e, i czym e mój ród, e doprowadzi eê mnie, a dotàd (2 Sm 7,18) Drogi Ksi e Rektorze, takie motto wybra Ksiàdz na swoim obrazku prymicyjnym przed 25-tu laty. Te s owa refleksji o swoim wybraniu wypowiada król Dawid w drugiej ksi dze Samuela wybór i b ogos awieƒstwo Boga pozostaje nawet wobec samych wybranych tajemnicà i za ma e jest ludzkie serce by je do koƒca zrozumieç. I dlatego Drogi Ksi e Rektorze stajemy nie przed Tobà, ale przy Tobie wszyscy pielgrzymi tu zgromadzeni z Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii i zanurzamy si poprzez modlitw w Twoje dzi kczynienie Bogu. I pragniemy yczyç Ci niech dobry Bóg czuwa nad Twoim yciem, niech darzy Ci askà zdrowia. Jezus, Twój Pan, niech zawsze prowadzi Ci Swoimi Êcie kami. Duch Âwi ty niechaj obdarza Ci pe nià swoich darów, abyê by zawsze przewodnikiem w pielgrzymce wiary. Niech Twoja odpowiedê na dar powo ania b dzie radosna, pe na entuzjazmu, a Maryja Matka nas wszystkich niech ma Ciebie, Drogi Ksi e Rektorze, nieustannie w swojej macierzyƒskiej opiece. Na co dzieƒ zaê du o ludzkiej yczliwoêci. A na koniec niech dope nià te nasze yczenia s owa z drugiej ksi gi Samuela: Przez wzglàd na Twoje S owo i yczenie Twego serca uczyni eê ca e to wielkie dzie o, aby pouczyç swego s ug. Przeto wielki jesteê, o Panie, Bo e, nie ma nikogo podobnego Tobie i nie ma Boga oprócz Ciebie (2 Sm 7, 21-22a). Szcz Êç Bo e! yczenia sk adajà dzieci pierwszokomunijne z Zurychu. For. Micha Wyczu kowski Wystàpienie ksi dza Zbigniewa Stefaniaka, kapelana portu lotniczego w Warszawie Czcigodny i drogi Jubilacie! Szanowni Paƒstwo! W imieniu Stowarzyszenia Przyjació PMK w Marly yczenia Jubilatowi sk ada Zenona Bossi. Fot. Jean Marc Bossi Jako Kapelan Portu Lotniczego w Warszawie, skromny nast pca Dostojnego Jubilata, oêmielam si zabraç g os w imieniu kilku tysi cy pracowników lotniska oraz prawie dziesi ciomilionowej rzeszy pasa erów, którzy w ciàgu roku przewijajà si przez Ok cie. Ksiàdz Jubilat, inicjator powstania pierwszej w Polsce kaplicy na lotnisku, przez 15 lat s u y podró nym i pracownikom WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 7

8 EINSIEDELN Zdj cia z Einsiedeln na stronach 4-8: Jean Marc Bossi, Micha Wyczu kowski, Wojciech Doganowski Ks. Zbigniew Stefaniak wr cza solenizantowi specjalny prezent ksi g z yczeniami od kilkuset pracowników lotniska. Fot. Jean Marc Bossi na warszawskim Ok ciu. Niezwykle twórcza aktywnoêç duszpasterska Ksi dza S awomira sprawi a, e Jego osoba wpisa a si na trwa e w histori warszawskiego lotniska. Jego dzia alnoêç w Europejskim Stowarzyszeniu Katolickich Kapelanów Lotnictwa Cywilnego, któremu przewodniczy przez wiele lat, a tak e sta a wspó praca z Papieskà Radà ds. Migrantów i Podró nych uczyni a Kapelani na Ok ciu znanà w ca ej Europie i na Êwiecie. To Ksi dzu Jubilatowi Rodzina Lotniskowa, której istotnie by duchowym ojcem i przewodnikiem, zawdzi cza przepi kne spotkanie z Janem Paw em II, które odby o si w jednym z hangarów 13 czerwca 1999 r. To Ksiàdz S awomir zapoczàtkowa pielgrzymowanie pracowników lotnictwa cywilnego do Ziemi Âwi tej, do Rzymu czy te maryjnych sanktuariów Europy. Echa tych wypraw, które w niejednym uczestniku na nowo obudzi y wiar i nadziej, do dziê brzmià w lotniskowych rozmowach. To w aênie Jubilat pe nym ciep a i yczliwoêci, acz rubasznym artem, mocnym uêciskiem d oni i ojcowskim klepni ciem w rami dodawa ducha zm czonym pracownikom lub zal knionym podró nym. Nie sposób w tych kilku zdaniach opisaç ogrom dobra, które na lotnisku pozostawi po sobie Ksiàdz S awomir. DoÊç jednak powiedzieç, e na Ok ciu, na wspomnienie Jego imienia pojawia si uêmiech na ka dej twarzy, a na wspomnienie Jego osoby otwierajà si ka de drzwi. Majàc zaszczyt przemawiaç na tej uroczystoêci, nie tylko u yczam g osu Lotniskowej Rodzinie, której jestem tu reprezentantem. Mówi z g bi mojego serca pe nego wdzi cznoêci. Dwa lata temu, Ksiàdz S awomir przyjà mnie jako swego nast pc z braterskà yczliwoêcià. Od pierwszego momentu obdarzy mnie niezas u onà przyjaênià i ca y czas wspiera mnie radà i pomocà. Przekazujàc serdeczne yczenia od ca ej spo ecznoêci Portu Lotniczego w Warszawie, dzi kuj Bogu za dzisiejszego Jubilata i prosz dla Niego o wszelkie potrzebne aski. List z gratulacjami dla Ksi dza Rektora od Przedsi biorstwa Paƒstwowego Porty Lotnicze, Warszawa Dzi kujemy ObecnoÊç KoÊcio a w sferze dzia alnoêci publicznej, tak mocno kwestionowana sekularyzacjà propagowanego dziê stylu ycia, ma niezwykle donios e znaczenie dla pojedynczego, konkretnego cz owieka, niekoniecznie wierzàcego, ale uczestniczàcego i korzystajàcego z tej dzia alnoêci. Dlatego spotkanie kap ana w miejscu swojej pracy, podczas oczekiwania na powrót bliskich czy zamierzonego wyjazdu w nieznane pozwala objàç, choçby krótkà refleksjà, realizowane zadania, planowane spotkania i zamierzone cele. Jak e wi c pozytywnym zaskoczeniem by o dla mnie spotkanie ks. S awomira Kaweckiego w pracy na warszawskim lotnisku... Z perspektywy kilku lat wspólnych zmagaƒ z otaczajàcà nas rzeczywistoêcià, nie sposób by o nie doceniç wysi ków wk adanych przez Ksi dza S awka w spotkania z konkretnymi ludêmi i tymi, pracujàcymi w tym magicznym miejscu, jakim jest port lotniczy i to w ró nych obszarach, i tymi, przybywajàcymi tu jako pasa erowie, zarówno przed planowanà podró à, jak i po. Ile osób skorzysta o z otwartych drzwi Kapelanii Portu Lotniczego w Warszawie! Ilu z nas, pracowników i pasa erów, doêwiadczy o ogromu troski o sprawy wielkie i Bo e dziejàce si w nas i wokó nas, ale i otrzyma o rad i wsparcie w tych codziennych sprawach dnia naszego powszedniego, w których zanurzeni jesteêmy cz sto za bardzo A przecie nie by a to jedyna dzia alnoêç Ksi dza Doktora. Nie sposób wyliczyç dziê spotkania i rozmowy, które przepe nia a màdroêç i duch s u enia innym: odwa ne rady i pouczenia dawane dyrektorom i prezesom firm pracujàcych na lotnisku oraz praktyczne wskazania proponowane zwyk ym pracownikom i proszàcym o nie podró ujàcym. Nie sposób przywo aç wszystkie prze ycia z organizowanych wspólnie wyjazdów i pielgrzymek, liturgicznych celebracji i Êwiàtecznych spotkaƒ. Ale nie mo na te zapomnieç tych niecodziennych chwil ze spotkaƒ niezwyk ych GoÊci przybywajàcych do Warszawy na lotnisko Ok cie kilkakrotnie Jana Paw a II i Benedykta XVI. Pami ç tych osobistych do- Êwiadczeƒ i wdzi cznoêç za mo liwoêç ich prze ycia pozostanà na zawsze w naszych sercach. Tych pi tnaêcie lat pracy Ksi dza Kapelana na warszawskim lotnisku, uwieƒczone watykaƒskà nominacjà na sekretarza generalnego kapelanii lotnisk europejskich i skromnym odznaczeniem ministra transportu, najd u ej jednak pozostanie w pami ci i sercach pracowników Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina. Ksi e Rektorze, Ksi e Jubilacie, dzi kujemy Ci za t pos ug i Twojà trosk, która d ugo jeszcze b dzie przynosiç dobre owoce! Roman Ignasiak Przedsi biorstwo Paƒstwowe Porty Lotnicze, Warszawa 8 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

9 25-LECIE ÂWI CE KAP A SKICH KSI DZA REKTORA yjemy w niesamowitych czasach Z ksi dzem S awomirem Kaweckim, rektorem Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii, obchodzàcym jubileusz 25. lecia kap aƒstwa rozmawia Teresa Osmecka Kiedy obchodzi si 25-lecie kap aƒstwa to zapewne wraca si do chwili powo ania... Mia em szcz Êcie wychowywaç si w rodzinie katolickiej. Moi pradziadkowie, dziadkowie, ale i rodzice odznaczali si zdrowà pobo noêcià i patriotyzmem. Mój Êp. Ojciec mimo wielu namów nie da si zapisaç do PZPR, choç w wielu sprawach u atwi oby mu to ycie. Rodzinna parafia liczy a ponad 5 tys. mieszkaƒców i zawsze pracowali w niej proboszcz i dwóch wikariuszy. Nie mam wàtpliwoêci, e ich zaanga owanie i oddanie KoÊcio owi mia y wp yw na moja decyzj pójêcia do seminarium. Oczywi- Êcie nie wszyscy si cieszyli, e poszed em do seminarium, np. jedna z profesorek mówi a szkoda ci, za kilkanaêcie lat koêcio y b dà puste.... By a to wiosna 1978 roku. Kiedy nied ugo potem rozmawia em z Ojcem Duchownym, ten mi rzek Kiedy ja wst powa em do seminarium w latach 50-tych tak samo mi mówili. Kilka miesi cy potem zosta wybrany na Stolic Apostolskà kard. Karol Wojty a. Mo e kilka s ów o seminarium? MyÊl, e wart podkreêlenia jest fakt, e pasterzem Archidiecezji Warszawskiej by kard. Stefan Wyszyƒski. Z perspektywy czasu trzeba powiedzieç, e ka da konferencja, ka de spotkanie z Kardyna em Wyszyƒskim mia o szczególnà wymow. Uczy nas KoÊcio a. Póêniej nasta a SolidarnoÊç. Umar Kardyna, zosta wprowadzony stan wojenny. Nasze seminarium mieêci o si w Warszawie na Krakowskim PrzedmieÊciu. ByliÊmy zatem bardzo blisko historycznych wydarzeƒ. OczywiÊcie najtrudniej by o, gdy milicja obywatelska rozp dza a demonstracje gazami zawiàcymi, które bezlitoênie zadomawia y si w naszych pokojach i salach wyk adowych. Ogólnie wspominam ten czas bardzo dobrze; Êwietna atmosfera w seminarium mieliêmy bardzo dobrych wyk adowców. Wtedy te narodzi a si pasja do uczenia j zyków obcych. W zwiàzku z powstaniem SolidarnoÊci oraz Stanem Wojennym przybywa o wiele wa nych delegacji z zagranicy, najpierw do ks. Kardyna a Stefana Wyszyƒskiego, a nast pnie do ks. Kardyna a Józefa Glempa. Anga ujàc si wraz z ks. Prof. Józefem Naumowiczem na polecenie naszych prze o onych w organizowanie delegacjom czasu wolnego mieliêmy mo liwoêç poznania wielu wa nych i przyjaznych Polsce osób ze Êwiata zachodniego. Ciesz si, e ks. Prof. Józefem Naumowiczem obecnie wspiera nas duszpastersko w Zurichu. Jakie inne wa ne wydarzenia sà jeszcze warte podkreêlenia? Jak ju wspomnia em pierwszym by fakt, e do seminarium przyjmowa nas kardyna Stefan Wyszyƒski. Nast pnie nadszed 16 paêdziernika1978 roku zaledwie miesiàc od rozpocz cia nauki w seminarium. ByliÊmy wtedy w kaplicy na nabo eƒstwie ró aƒcowym. Ksiàdz Profesor Stanis aw Kur amiàcym g osem przekaza nam t niesamowità wiadomoêç. Potem by y pielgrzymki Jana Paw a II i oczywiêcie postaç ks. Jerzego Popie uszki. Mia em to szcz - Êcie przez trzy miesiàce jako diakon pomagaç w niedziele w parafii Êw. Stanis awa Kostki na oliborzu. Âwi cenia kap aƒskie w 1984 r., a kilka miesi cy potem, w paêdzierniku m czeƒstwo ks. Jerzego. Z perspektywy czasu widz, e to wszystko mia o ogromny wp yw na naszà formacj kap aƒskà. Niez omny Prymas, niez omny ks. Jerzy Popieluszko i tylu innych... Ale nie wszyscy byli niez omni? Niestety po cz Êci ma Pani racj. Chocia procentowo nie by a to wielka liczba to jednak skutki negatywne dzia alnoêci tych, którzy poszli na wspó prac sà wi ksze ni powszechnie si sàdzi. Na szcz Êcie to nie oni wyznaczali standarty, ale w aênie Prymas Stafan Wyszyƒski, ks. Jerzy Popie uszko i wielu im podobnych. Zresztà w tym czasie znakomitych postaci w Warszawie nie brakowa o np. ks. Bronek Bozowski, którego drzwi by y dla nas zawsze szeroko otwarte, ks. Jan Zieja, ks. Jan Twardowski i tylu znamienitych ludzi Êwieckich gromadzàcych si wokó Êp. Biskupa W adys awa Mizio ka. Ksi dza pokolenie nale y jeszcze do tych, które powinno obawiaç si lustracji. Co ksiàdz rektor myêli o lustracji w Polsce, o lustracji w KoÊciele? Na szcz Êcie daty swoich urodzin nikt z nas sobie nie wybiera. OsobiÊcie nie a uj, e przysz o mi yç nad Wis à w tym w aênie czasie. Wr cz przeciwnie uwa am, e yjemy w wyjàtkowym okresie historii. JeÊli chodzi o lustracj to jest to zagadnienie bardzo z o- one. Po pierwsze Polska jest bardzo dziwnym krajem, gdzie cz sto dobroç i naiwnoêç to jedno i to samo. Bardzo cz sto szuka o si rozwiàzaƒ po owicznych czy to w yciu spo ecznym, czy te nawet gospodarczym. Taki sposób rozwiàzywania spraw mia cz sto op akane konsekwencje. Zwyczajnym ludziom trudno si orientowaç, kto by na- WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 9

10 25-LECIE ÂWI CE KAP A SKICH KSI DZA REKTORA prawd bohaterem, a kto by zdrajcà, sprzedawczykiem. Co wi cej to cz sto z ludzi, którzy poêwi cili dla Ojczyzny tak wiele zrobiono tzw. oszo omów, a za kulturalnych w opinii spo ecznej uchodzili Ci, którzy naprawd dzia ali na szkod Polski. Jestem przekonany, e gdyby w Polsce z lustracjà zrobiono tak jak w Niemczech (Instytut Gaucka) to byliby- Êmy pod wieloma wzgl dami mocno do przodu. JeÊli chodzi o KoÊció w Polsce to nie mam wàtpliwoêci, e wychodzi zwyci sko z tego doêwiadczenia dziejowego. Lepiej czy gorzej, ale przeprowadzi lustracj u siebie. Prosz pokazaç mi, które Êrodowiska w Polsce czy na emigracji podda y si lustracji? Czy mo e Êrodowisko dziennikarskie, Êrodowisko dyplomatów, s dziowskie, artystyczne, naukowe? adne. Wnioski nasuwajà si same. JeÊli chodzi o mnie osobiêcie to kilka lat temu wystàpi- em z pismem do IPN, aby dowiedzieç si, czy przypadkiem bez mojej wiedzy nie zosta em zarejestrowany. Doskonale wiem, co w yciu robi em, ale na wszelki wypadek napisa- em. Zw aszcza, e w 1985 roku zosta em zatrzymany za przewo enie w baga niku mojego samochodu ksià ek z Kazaniami ksi dza Jerzego Popie uszki i Zapisek wi ziennych Kardyna a Stefana Wyszyƒskiego. MusieliÊmy potem z moim proboszczem Êp. Stanis awem Matysiakiem znosiç troch szykan... Ksiàdz Rektor za m odu z m odzie à Na czym one polega y? Otruty pies, przebite opony w samochodzie, rozpowszechnianie k amliwych pomówieƒ to tylko niektóre z nich. Mojego proboszcza np. oskar ano o nadu ywanie alkoholu, podczas gdy by on ca kowitym abstynentem i walczy o trzeêwoêç. Bardzo ucià liwe by y sprawy paszportowe. Mia em jechaç na miesi czne stypendium do Pary a. W moim przypadku wraz ze zmianà parafii nastàpi a zmiana województwa. Paszport z jednego województwa do sàsiedniego, ówczesna w adza przesy a a ponad pó tora miesiàca. Nie mo na by o dowiedzieç si telefonicznie, czy paszport ju jest i dlatego prawie przez miesiàc co drugi dzieƒ musia em jechaç dowiadywaç si czy paszport ju dotar. Te upokorzenia do przyjemnoêci nie nale a y, ale z drugiej strony pomaga y hartowaç charakter, a nawet rozwijaç intelekt... np. wiadomo, e ch ç n kania obywatela zaêlepia a ówczesnà w adz, a tak e cz sto odbiera a im nale ytà rewolucyjnà czujnoêç. Dlatego sk adajàc wniosek o paszport trzeba by o mieç w g owie wariant A i wariant B, a mo e nawet wariant C. Kiedy w adza zadowolona z siebie wydawa a paszport kilka dni przed zakoƒczeniem stypendium nie zdawa a sobie sprawy, e istnia wariant B... Na szcz Êcie tamte czasy min y i oby ju nigdy nie powróci y. Wróçmy do spraw duszpasterskich. Co najbardziej absorbowa o ks. Rektora w pracy parafialnej? Przede wszystkim praca z m odzie à i dzieçmi. Na pierwszej parafii mia em ponad trzydzieêci godzin katechezy tygodniowo, schol, ministrantów... W dekanacie owickim mieliêmy bardzo du o dobrej m odzie y. W maju 1981 roku zorganizowaliêmy Dzieƒ M odzie y w Sanktuarium Matki Bo ej w Domaniewicach, na które przyby- o 350 m odych. W aêciwie po dzieƒ dzisiejszy pociàga mnie praca z m odzie à i z dzieçmi. Ciesz si bardzo, kiedy mog prowadziç katechez, np. w Genewie. A co by o potem? Praca w kolejnych parafiach, studia, po obronie doktoratu by em na stypendium w Rzymie. Po powrocie wyk ada em na ATK w Warszawie i decyzjà ks. Kard. Józefa Glempa rozpoczà em prac jako kapelan Portu Lotniczego w Warszawie. By Ksiàdz pierwszym kapelanem na lotnisku w krajach dawnego bloku wschodniego? Niezupe nie. Mia em poprzednika, który zrezygnowa po dwóch tygodniach W aêciwie na czym polega a praca kapelana? W 1993 roku rozpoczà em pos ug jako kapelan Stra y Granicznej. Potem kiedy by em ju zatrudniony w PPL duszpastersko obs ugiwa em tak e Stra Granicznà, S u b Celnà, chocia de facto nie by em tam zatrudniony. Pierwsze moje zadanie polega o na utworzeniu kaplicy co uda o si ju w roku. Korzystajàc z doêwiadczeƒ amerykaƒskich, gdzie kapelanie na lotniskach istniejà od 1948 roku, usi owa em przy pomocy yczliwych ludzi utworzyç kapelanie w portach lotniczych w Europie Centralnej i Wschodniej. W ciàgu pi tnastu lat uda o si otworzyç kaplice w kilkunastu portach lotniczych. G ównym zadaniem duszpasterskim by a s u ba podró nym oraz pracownikom. Ale czy naprawd potrzebna jest kaplica na lotnisku? Odpowiedê na tak postawione pytanie dajà sami podró ni i pracownicy. Przed pami tnym 11 wrzeênia do naszej kaplicy dziennie przychodzi o osób. Prosz policzyç rocznie daje to ponad Sporo czasu nale- a o poêwi ciç pracy duszpasterskiej z osobami, które pracujà w ró nych systemach organizacyjnych. Bardzo cz sto nie mogà oni braç udzia w yciu swoich parafii. Po 11 wrzeênia ta liczba si zmniejszy a, bo przysz y szczegó owe kontrole pasa erów, którzy po przejêciu kontroli paszportowej nie mieli wiele czasu. MyÊl, e po mass mediach lotnisko jest najwi kszym areopagiem wspó czesnego Êwiata, gdzie KoÊció w màdry sposób powinien byç obecny. Prosz wziàç pod uwag rzecz nast pujàcà: dzisiaj Port Lotniczy Warszawa obs uguje ponad 10 milionów pasa erów rocznie. Do tego dochodzi liczba odprowadzajàcych i odbierajàcych. To daje min 20 mln osób rocznie. Za ó my, e 0,5% tych ludzi chce nawiedziç kaplic na lotnisku. Daje to osób rocznie, nie liczàc spotkaƒ z pracownikami. Tak wi c ksi dzu kapelanowi na lotnisku w Warszawie bezrobocie na pewno nie zagra a Koniec pierwszej cz Êci wywiadu. Druga cz Êç wywiadu uka e si w numerze wrzeêniowym WiadomoÊci. 10 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

11 Z YCIA PMK U Czarnej Madonny w Oropie W dniach czerwca bie àcego roku przedstawiciele Polskiej Misji Katolickiej z Genewy, Lozanny i Berna wraz z duszpasterzami: ksi dzem rektorem S awomirem Kaweckim i ksi dzem Arturem Czàstkiewiczem, uczestniczyli w pielgrzymce do Sanktuarium Czarnej Madonny w Oropie (W ochy). Sanktuarium to po o one jest na wysokoêci 1200 m n. p. m. w malowniczej dolinie otoczonej szczytami alpejskimi. Historia sanktuarium si ga IV wieku po Chrystusie i zwiàzana jest z postacià Êw. Euzebiusza, który przywióz tutaj drewnianà figur Matki Bo ej z Dzieciàtkiem. Figura ma 1,32 m wysokoêci i przedstawia Maryj ofiarowujàcà Jezusa w Êwiàtyni. Obie postacie sà ukoronowane, Matka Bo a trzyma w prawej d oni z ote jab ko i krzy, zaê Jezus go bic. Ciemny prawie czarny kolor twarzy, ich ma a ekspresyjnoêç, udrapowanie szat i inne detale, zdradzajà orientalne pochodzenie rzeêby. Co ciekawe: ma y Jezus ma twarz doros ego cz owieka. Figura Czarnej Madonny, znajdujàca si w bazylice wzniesionej na prze omie XVI i XVII wieku, s ynie z licznych ask i cudów, które dzia y si w historii, takie jak: zwyci ska obrona pobliskiego miasta Bielli podczas obl enia, kilkakrotne ocalenie jego mieszkaƒców przed panujàcymi w tamtych czasach epidemiami. W kru ganku jednego z dziedziƒców przy bazylice, tu przy Kaplicy NajÊwi tszego Serca Jezusowego, znajdujà si liczne wota, malowid a i obrazy pozostawione przez osoby, które dostàpi y cudów lub szczególnych ask za wstawiennictwem Matki Bo ej z Oropy. A oto jak wspominajà pielgrzymk jej uczestniczki: To sanktuarium jest szczególnym miejscem spotkania z Panem Jezusem w pi knie natury. Jego malownicze usytuowanie w rezerwacie naturalnym Sacro Monte, otoczonym majestatycznymi górami, daje mo liwoêç nieustannego trwania na modlitwie i kontemplowania dzie stworzenia. W niedzielny poranek, udajàc si w pieszej w drówce do pobliskiego Sanktuarium San Giovani d'andorno, mogliêmy podziwiaç pi kno budzàcej si do nowego dnia przyrody: wschodzàce s oƒce oêwietlajàce Sanktuarium, krople rosy, Êpiewajàce ptaki, wszechobecnà cisz. OdÊpiewana w takiej scenerii staropolska pieêƒ Kiedy ranne wstajà zorze pozostaje na d ugo w pami ci. To przepe nione modlitwà i cudami miejsce, czas szczególnego zadumania i ws uchiwania si w g os Pana, pozwoli o mi uêwiadomiç sobie, e On pragnie czyniç cuda równie w moim yciu. Podczas sobotniej homilii zrozumia am, e aby by o to mo liwe, konieczne jest moje ws uchiwanie si w g os Maryi, która kieruje do mnie te same s owa, które wypowiedzia a na weselu w Kanie Galilejskiej: Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie. Bardzo mocno uêwiadomi am WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 11

12 Z YCIA PMK sobie, e niezb dne jest moje dzia anie, moja gotowoêç do nape niania stàgwi wodà, aby Pan Jezus móg tak bardzo konkretnie, ale delikatnie i powoli przemieniaç moje ycie. Chcia abym zakoƒczyç to Êwiadectwo krótkà modlitwà: Panie Jezu, prosz Ci poprzez wstawiennictwo Czarnej Madonny z Oropy, ucz mnie i dawaj swoje Êwiat o, abym potrafi a poszukiwaç i ciàgle na nowo nape niaç stàgwie mojego ycia wodà, którà Ty b dziesz cudownie przemienia w yciodajne aski. Ty sam najlepiej wiesz, jakie cuda sà mi najbardziej potrzebne Anna Greszta W drog z nami wyrusz Panie, nam nie wolno w miejscu staç Gdy wyruszymy podaj r k, gdy upadniemy pomó wstaç. Nasza pielgrzymka rozpocz a si w sobotni poranek, 21 czerwca. Zebrani przy koêciele Êw. Teresy w Genewie oczekujemy wspólnie na przybycie autokaru. W Lozannie czeka na nas druga grupa pielgrzymów. Jest z nami ks. Artur i jego akordeon. Wspólna modlitwa i Êpiewanie (nie tylko pobo ne...) towarzyszà nam przez ca à drog. Pierwszy przystanek w AoÊcie. Antyczne ruiny katedry, drobne zakupy pamiàtek i prawdziwe espresso turystyczne przedpo udnie we w oskim stylu. Mocne wra enia przed nami. Wje d ajàc na gór, poznaliêmy pewnà r k i oko kierowcy Aldo. Póênym popo udniem docieramy do Oropy. U podnó a Alp na wysokoêci 1200 m ukazuje si nam Sanktuarium Czarnej Madonny. Nasze spotkanie rozpoczynamy Mszà Êwi tà przed Figurà Matki Bo ej, którà w IV wieku ofiarowa Oropie Êw. Euzebiusz, biskup z Vercelli. Dzieƒ koƒczymy odêpiewaniem Litanii w kaplicy Serca Pana Jezusa. A rano... pobudka i o 6.30 ekipa wraz z Ksi dzem Rektorem wyrusza w góry... pieszo. O 9.00 druga ekipa z ks. Arturem te wyrusza w góry na Monte Camino (2400!)... tyle, e kolejkà linowà. Widoki, pi kna panorama, w tle dolina Aosty i du o Êniegu. Tu spotyka si Boga! Nasz pobyt dobiega koƒca po wspólnej modlitwie zabieramy nasze baga e i cudowne wspomnienia. Nagle ma- a zmiana planów... Nie jedziemy do domu (jeszcze nie...). Ksiàdz Rektor ma dla nas niespodziank : jedziemy do pi knego koêció ka Êw. Jana Chrzciciela, który jest zbudowany na skale, z wykutà w niej grotà. Wreszcie wracamy do domu. Po kilkusetmetrowym zjeêdzie autokarem po niewiarygodnie stromej i niebezpiecznej serpentynie doje d amy do Bielli (Aldo, nasz kierowca jest Êwietny). W Genewie jesteêmy oko o Tej pielgrzymki nie zapomnimy. Czekamy na kolejne... Anna Jagie owicz-granata Fot. Joanna Pu awska 12 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

13 Pielgrzymka do Quarten W sobot 27 czerwca pielgrzymowaliêmy do sanktuarium Matki Bo ej Trzykroç Przedziwnej w Quarten nad Walensee, które jest duchowym centrum i kolebkà Ruchu Szensztackiego. Z YCIA PMK Maryja w duchowoêci szensztackiej jest matkà i wychowawczynià. Sam ojciec Józef Kentenich, za o yciel Ruchu Szensztackiego, nie pragnà niczego innego, jak tylko byç narz dziem w Jej r ku. Ta Êcis a wi ê z Maryjà prowadzi do zdobycia maryjnej postawy, co oznacza Êwiadomà i dobrowolnà decyzj cz owieka na ycie w przymierzu z Bogiem, ca kowite postawienie si do Jego dyspozycji. Za wstawiennictwem Maryi modliliêmy si o Bo e b ogos awieƒstwo i duchowe umocnienie dla rodzin z naszego oêrodka w Zurychu i z ca ej Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. Rozpocz liêmy od nabo eƒstwa maryjnego w kaplicy Matki Bo ej Trzykroç Przedziwnej. Nast pnie zainspirowani przez siostry dzieliliêmy si w kr gu na temat aski wewn trznej przemiany. Podczas gdy doroêli dzielili si w kr gu, dzieci wzi y udzia w specjalnym programie przygotowanym przez siostry - wspólnej zabawie oraz zaj y si przygotowaniem do Mszy Êwi tej. Centralnym punktem pielgrzymki by a wspólna Eucharystia, której przewodniczy ksiàdz prof. Józef Naumowicz. Na koniec zaê zawierzyliêmy Maryi nas samych i nasze rodziny. (...) Maryjo wyczekujàca poêród grona Aposto ów, uproê nam tchnienie Ducha Âwi tego przemieniajàcego nas, s abych ludzi, na mocne cz onki KoÊcio a - Mistycznego Cia a Chrystusa. Otwórz nasze dusze na dzia anie Ducha Âwi tego, Ducha odnawiajàcego oblicze ziemi. (...) Dariusz Milczuk Fot. Jean Marc Bossi WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 13

14 REPORTA W naszym myêleniu o Chinach cz sto dominujà stereotypy, dlatego warto zweryfikowaç swoje wyobra enia i zapoznaç si ze Êwiadectwem osoby bardzo dobrze znajàcej wspó czesne Paƒstwo Ârodka. Autor poni szego reporta u jest Polakiem mieszkajàcym w Szwajcarii, zaanga owanym parafianinem jednego z oêrodków Polskiej Misji Katolickiej. Moje Chiny (cz. II) Na zakoƒczenie pierwszej cz Êci opowieêci o Chinach poruszy em temat kulinariów, teraz chc do niego powróciç, gdy o kuchni chiƒskiej mo na mówiç wiele i na ró ne sposoby. Kiedy mamy na myêli kuchni chiƒskà, zazwyczaj kojarzymy jà z kuchnià kantoƒskà, która jest najbardziej reprezentatywna, oryginalna w zastosowaniu sk adników, wyrafinowana i najbardziej popularna, a tak e w samych Chinach uznawana równie za najlepszà. To, jak wszystkie inne obiektywne poglàdy, jest rzeczà wzgl dnà, i aby mo na by o powiedzieç, e lubi si chiƒszczyzn, nale y posmakowaç jej ró nych odmian i wyrobiç sobie indywidualny poglàd, gdy to, co podawane jest w restauracjach w ró nych cz - Êciach Êwiata, a nazywane potocznie kuchnià chiƒskà, w zasadzie doêç daleko odbiega od jej korzeni. Oprócz tej najznakomitszej kantoƒskiej istnieje jeszcze siedem innych g ównych grup kulinarnych, w tym ta z prowincji Syczuan s ynàca z nadzwyczaj ostrych potraw, które tylko nielicznym udaje si tolerowaç. Najistotniejsze jest jednak to, e kuchnia chiƒska to kuchnia zdrowa, choç jak ju wspomnia em, niekoniecznie mo e smakowo przypaêç do gustu wielu z nas. Ewaluowa a przez kilka tysiàcleci i dostosowywa a si do potrzeb organizmu i pory roku, gdy inne warunki klimatyczne panujà na po udniu kraju, inne zaê w centrum czy na pó nocnym zachodzie. Chiƒska tradycja kulinarna od zawsze piel gnowa a zdrowy sposób od ywiania, w pe nej harmonii z potrzebami cia a i otaczajàcym Êwiatem. Nasze na ogó potoczne wyobra enie o chiƒskich kulinariach jest dalekie od tego, jakie mo na poznaç w samych Chinach. Nie istniejà granice w doborze sk adników, z których dania sà przygotowywane. Od najcz Êciej spotykanych warzyw, które sà sk adnikami wszelkich potraw, poprzez typowo chiƒskie sk adniki jak tofu, spotykamy zawsze mi sa (drobno krojone, aby pa eczki mog y sobie z nimi poradziç), ryby, skoƒczywszy na egzotycznych kompozycjach wszelkich istot, które poruszajà si i mogà (choç niekoniecznie w naszym poj ciu) stanowiç element ywieniowy. Restauracje chiƒskie to na ogó du e sale z dziesiàtkami stolików, miejsca ma o kameralne. Na szcz Êcie cz sto spotyka si indywidualne sale na osób, w których to biesiadujà rodziny, bàdê inne grupy osób pragnàce wyizolowaç si od zgie ku tych gwarnych miejsc. W takich pokojach jadalnych zawsze znajduje si okràg y stó, a na nim szklany blat na obrotowej podstawie, na który podawane sà dania. Ten praktyczny wynalazek umo liwia atwe dzielenie si ka dà z potraw i jest on niemal ca y czas w ruchu, podsuwajàc dania uczestnikom biesiady. Znajdowaç si tam te musi obowiàzkowo telewizor i urzàdzenia umo liwiajàce po pewnym czasie i rozluênieniu atmosfery wspólnà zabaw karaoke. Zanim jednak dobry nastrój udzieli si uczestnikom, poprzedzone to jest wielokrotnym toastom gan bei, czyli do dna!, i pokazywaniem wszystkim rezultatów ca kowicie opró nionego kieliszka. K opot w tym, e nazwijmy to bezpoêrednio takie wr cz pijaƒstwo odbywa si przy u yciu wszelkich mo liwych trunków jednoczeênie i przy tym samym posi ku. Dla normalnie funkcjonalnego organizmu jest to raczej nie do wytrzymania na d u szà met, ale i dla samych Chiƒczyków sprawa jest doêç problematyczna. Chodzi jednak o to, aby pokazaç goêcinnoêç i okazaç przyby ym go- Êciom wdzi cznoêç za wizyt. Zamawia si zatem wszelkie mo liwe odmiany alkoholu i pije na przemian i jeden po drugim. Najgorszym z nich w skutkach jest maotai, os awiona wódka ry owa, majàca zawartoêç od % alkoholu i ju Êredniej masy osi ek odpada po trzech ma ych kieliszkach podkreêlam: ma ych, gdy pije si jà w aênie w takich. Maotai ma okropny odór i daje o sobie pami taç do 12 godzin. Nie przeszkadza to popijaç czerwonym winem, zawsze doêç kiepskim, czy piwem. Mieszanka jest zatem wybuchowa i po krótkim czasie wszyscy majà czerwone lica i ma o sprecyzowany w intencjach uêmiech na twarzy. Chiƒczyk ma generalnie tzw. s abà g ow do takich wyczynów, ale nie przeszkadza mu to tak wierzyç w siebie, e za chwil wsiàdzie do samochodu i pomknie do domu odpoczàç. W wielu du ych miastach sà rzecz jasna restauracje, gdzie mo na zjeêç dania innych kuchni Êwiata: argentyƒskie, hiszpaƒskie czy nawet ukraiƒskie, nie wspominajàc o obowiàzkowej restauracji francuskiej czy w oskiej. Dla kogoê, kto stroni od specyficznej i egotycznej kuchni Chiƒczyków, jest to dobra, ale droga alternatywa. Na prowincji mo na zjeêç wr cz na ulicy, gdzie podawane sà goràce dania i na stojàco mo na zjeêç zup z makaronem ry owym. W najgorszym razie zawsze i gdziekolwiek mo na dostaç wrzàtek. To nale y si ka demu i w ka dych iloêciach i jest on wykorzystywany nie tylko do tych szybkich zupek, które mimo wszystko sà doêç kaloryczne i potrafià nasyciç spragnionego, ale przede wszystkim do ciàg ego zalewania zielonej herbaty, która jest tam napojem o generalnym znaczeniu. 14 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

15 REPORTA Chiƒczycy ze starszego pokolenia wieczorem wybierajà si na spacer na bulwar ubrani w pid amy, ciàgnàc z powolnym szelestem kapcie po bruku, aby chwil póêniej zanurzyç si w poêcieli i... tak samo rano wstaç do grupowych çwiczeƒ tai chi chuan, które sà czymê wi cej ni gimnastykà. To technika utrzymania cia a w dobrej kondycji, dostarczenia mu energii i zagwarantowania dobrego stanu zdrowia. Ju wiele lat temu wyglàd typowej chiƒskiej ulicy zmieni si znaczàco, jeêli chodzi o sposób ubierania si mieszkaƒców. Jeszcze niedawno Chiƒczycy, szczególnie m odzi, zapatrzeni byli w Ameryk i próbowali bez ograniczeƒ naêladowaç to, co amerykaƒskie, bez jakiejkolwiek próby selekcji dobrego smaku. Na ka dej ulicy wówczas powstawa McDonald's, popularne by y filmy amerykaƒskie i czarna muzyka. DziÊ z tej niepotrzebnej amerykanizacji pozosta jedynie p d do nauki j zyka, a oczy m odzie y zwróci y si na Japoni. Naszà uwag zatem zwracajà fryzury stylizowane na bohaterów seriali anime, modne sà kluby i dyskoteki nawiàzujàce do sposobu ycia, zachowania i sp dzania czasu Japoƒczyków. Pojawi y si japoƒskie restauracyjki, które sà zawsze oblegane. M odzi sà kolorowi, nazbyt cz sto przekraczajàc granice kiczowatoêci, pragnà na siebie zwracaç uwag tak ubiorem, jak i zachowaniem, choç wcale nie agresywnym, a jedynie g oênym czy naêladujàcym swoich idoli. Widaç to bardzo wyraêne, bardziej ni w innych cz Êciach Êwiata, gdzie m ode pokolenia nie czu y tak gwa townego p du do wyzwolenia si z szarego mundurka. Prowincja zaê jest wcià szaro-czarna i znacznie spokojniejsza. To tam ulokowane sà wielkie zak ady przemys owe, mniejsze i malutkie, które zanieczyszczajà Êrodowisko bez adnych ograniczeƒ. Tam w aênie Êwiatowi giganci ulokowali produkcje maszyn, a obok lokalni produkcj zegarków Rolex, bàdê w najlepszym wypadku nazwanych: Rodex, wyglàdajàcych tak samo jak w najnowszym katalogu z Genevy. Chiny s ynà z produkcji falsyfikatów znanych marek i producentów Na wierne kopie zegarków, telefonów i drobnej elektroniki, multimediów czy odzie y mo na si natknàç niemal w ka dym zakàtku kraju. Sklepiki sprzedajàce najnowsze filmy Hollywood w kilka dni po premierze sà normalnoêcià. JakoÊç tych produktów waha si od miernej kopii a po niemal nie do odró nienia egzemplarze, które ró nià si jedynie cenà od swych wzorców. Zegarki sà popularnym tego przyk adem, czyli nie do odró nienia z zewnàtrz wyglàdem, ale jakoêç materia ów u ytych do ich produkcji mechanizmów jest ju gorsza. Nie zawsze jednak tak musi byç: mo na trafiç na egzemplarze z o one z nielegalnie przed u onych serii produkcyjnych, których czeêç trafia do lokalnych handlarzy. Co ciekawe, na prowincjach organizowane sà targi falsyfikatów, gdzie mo na zapoznaç si z najnowszymi trendami. Nierzadko spotykamy szwajcarskie, markowe zegarki z postaciami Disney'a na tarczy. Giganci lokalnego przemys u zegarmistrzowskiego chlubià si wyrobami z etykietà 'Swiss Made' choç tak naprawd znakomita wi kszoêç nie zas uguje na to miano. Poprzednie zdanie nie jest pomy kà merytorycznà, ale faktem. Wiele z tych znakomitych produktów wytwarza si w Chinach, je- Êli nie w ca oêci to w du ej cz Êci ich elementów sk adowych. Tak zapewne b dzie jeszcze przez wiele lat, dopóki dysproporcje Êwiata utrzymywaç si b dà na tym samym poziomie, a Chiny pomimo globalnego kryzysu nadal mknàç b dà bez przeszkód tà samà drogà, którà majà za sobà inne paƒstwa azjatyckie, stajàc si jednak coraz dro szym krajem. Wed ug prognoz w adz chiƒskich Kraj Ârodka przeêcignie gospodark Stanów Zjednoczonych ju za dziesi ç lat. Mieszkaƒcy najwi kszych metropolii jak Szanghaj, Kanton czy Pekin majà przed sobà wizj przysz oêci podobnà do tej, jakà przeszed Hongkong. Te miasta nawet w dobie kryzysu gospodarczego zwi kszajà ich wzrost gospodarczy o nawet 11% (Kanton). Mieszkaƒcy wiosek, gdzie ludzie nadal yjà w spartaƒskich warunkach, b dà kontynuowaç migracj za chlebem do wi kszych miast. W ten sposób Chiƒska Republika Ludowa przemienia si z ka dym dniem w mknàcy w rozwoju kapitalistyczny kraj, dà- àcy do tego, aby staç si najwi kszà pot gà Êwiatowà. K. K. WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 15

16 Z YCIA PMK Polska Rada Duszpasterska Zachodniej Europy W dniach paêdziernika 2009 r. odb dzie si zebranie Polskiej Rady Duszpasterstwa Europy Zachodniej. Delegatów ponownie goêciç b dzie OÊrodek Edukacyjno Charytatywny Emaus w Turnie ko o Bia obrzegów Radomskich. Spotkanie przebiegnie pod has em Znaki czasu i wyzwania dla duszpasterstwa emigracyjnego. Duszpasterze b dà dyskutowaç m.in. o zagro eniach dla ycia osoby ludzkiej, rodziny i wychowania w wartoêciach chrzeêcijaƒskich. Poruszà tak e kwesti aktywizowania Êwieckich i poszukiwania nowych liderów spo eczno- Êci w polskich wspólnotach emigracyjnych. Polska Rada Duszpasterska Europy Zachodniej powsta a w 1992 r. W jej sk ad wchodzà 63 osoby, przedstawiciele duchowieƒstwa i laikatu z 13 krajów Europy. Jej zadaniem jest koordynowanie opieki duszpasterskiej wêród polskich emigrantów oraz troska o zachowanie ich wiary i to samoêci narodowej w warunkach emigracji. Na czele Rady stoi ka dorazowo delegat KEP ds. duszpasterstwa emigracji, którego wspiera oêmioosobowe Prezydium Rady. Tworzà je polscy duszpasterze w Europie Zachodniej, w tym rektorzy Polskich Misji Katolickich w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji oraz Êwieccy przedstawiciele polskiej emigracji. Polskà Misj Katolickà w Szwajcarii reprezentowali w Radzie Duszpasterskiej: Pan in ynier Dionizy Simson, pan dr Andrzej Pazera i Pani Zenona Bossi- -Helbin. W zwiàzku z koƒczàcà si 1 wrzeênia br. kadencjà, Ksiàdz Rektor zwraca si z proêbà do Duszpasterzy i Rad OÊrodków Duszpasterskich PMK o nadsy- anie kandydatur na nowà, trzyletnià kadencj. Zmiany, zmiany... Ostatnie tygodnie przynios y zmiany personalne w naszej Misji. Ks. Grzegorz Ostrowski stypendysta w Saint Justin, po czterech latach studiów wraca do swojej diecezji. Mieszkajàc w Foyer Saint Justin i studiujàc na Uniwersytecie we Fryburgu, jednoczeênie pomaga w niedziele w ró nych oêrodkach Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. Przez ostatnie trzy lata by odpowiedzialny za oêrodek duszpasterski Misji w Gnadenthal. Za bardzo solidne podejêcie do zadaƒ duszpasterskich i wspó prac z przedstawicielami oêrodków, w których by duszpastersko zaanga owany, sk adam serdeczne podzi kowanie. Na pomoc ksi dza Grzegorza zawsze mogli liczyç studenci mieszkajàcy w Marly. Za wszelkà okazanà pomoc naszym ksi om studentom Bóg zap aç. yczymy Bo ego b ogos awieƒstwa w pe nieniu nowych obowiàzków! Ks. Mariusz Graszk udanie zakoƒczy w Szwajcarii drugi kurs j zyka niemieckiego. W niedziele pomaga w duszpasterstwie w ró nych oêrodkach Polskiej Misji Katolickiej. Za jego apostolskà gorliwoêç, za nauczanie katechezy w Bernie i dodatkowo w Lozannie sk adam serdeczne podzi kowanie. yczymy ksi dzu Mariuszowi, aby to, co zdoby w czasie rocznego pobytu, jak najlepiej wykorzysta w nowych zadaniach, które zostanà mu powierzone. Przy tej okazji serdeczne podzi kowania sk adam wszystkim ofiarodawcom Funduszu Stypendialnego. To dzi ki waszej ofiarnoêci, tyle osób mog o skorzystaç z pos ugi duszpasterskiej ksi dza Mariusza (tyle eucharystii, spowiedzi, spotkaƒ z dzieçmi i m odzie à). To dzi ki Wam móg z sukcesem zakoƒczyç dwa kursy j zyka niemieckiego. Bóg zap aç. Pani Urszula Chorà yk zakoƒczy a tu roczny kurs j zyka niemieckiego i wróci a do Polski. Dzi kujemy pani Urszuli za jej wielkie zaanga owanie w dzia alnoêç szko y w Lozannie i ogniska polonijnego w Biel. Nie mam wàtpliwoêci, e jej znakomite zdolnoêci pedagogiczne ujawnione w pracy z dzieçmi, zw aszcza w Lozannie i Biel, przyniosà trwa e owoce. Pani Urszula by a na stypendium z Fundacji Saint Justin, natomiast zamieszkanie w Marly by o darem Fundacji Ojca Bocheƒskiego, za co Fundacji serdecznie dzi kuj. O szczegó ach dalszych zmian poinformuj w nast pnym numerze WiadomoÊci. Pragn jedynie nadmieniç, e b dziemy mieli nowych kap anów w osobach ksi dza prof. dr hab. Krzysztofa Wojtkiewicza i ksi dza ukasza Babiarza. W miejsce ks. Grzegorza Ostrowskiego w Foyer Saint Justin b dzie mieszka ks. Pawe Mielnik, który b dzie w niedziel pomaga nam w pracy duszpasterskiej. ks. S awomir Kawecki, Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii 16 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

17 Z YCIA PMK Grupa liturgiczna w Genewie Ju od roku w Genewie dzia a grupa liturgiczna, którà opiekuje si ksiàdz Artur Czàstkiewicz. Zajmujemy si oprawà Mszy Êwi tej: prezentujemy czytania mszalne, Êpiewamy psalmy oraz przygotowujemy modlitw wiernych. W ten sposób liturgia zostaje wzbogacona i uêwietniona, a wierni dajà Êwiadectwo zaanga owania w ycie KoÊcio a. Spotykamy si raz w miesiàcu, aby wspólnie poznawaç Msz Êwi tà, gesty i znaki wykonywane przez kap ana podczas Eucharystii, a tak e pog biaç wiedz na temat Êwiàt przypadajàcych w roku koêcielnym. Oto aktualny sk ad grupy: Joanna Pu awska, Miros aw T okiƒski, Barbara T okiƒska, Wojciech Doganowski, Wies awa Przysta, Micha Ropka, Katarzyna Pakula, Marcin Pakula, Marzena Olewczyƒska, Anna Âliwa, Anna Jagie owicz-granata i Dorota Ko uch. Bardzo serdecznie zapraszamy ka dego, kto chcia by wraz z nami zaanga owaç si w ycie wspólnoty genewskiej poprzez udzia w spotkaniach i dzia aniach naszej grupy. 19 czerwca br. spotkaniu grupy liturgicznej przewodniczy ks. prof. dr hab. Krzysztof Wojtkiewicz z Uniwersytetu Szczeciƒskiego. Katarzyna Pakula Nowe szaty liturgiczne dla wspólnoty w Bazylei 28 czerwca w oêrodku duszpasterskim w Bazylei zosta- y poêwi cone dwa ornaty ufundowane przez proszàcych o anonimowoêç darczyƒców. Szaty liturgiczne u ywane przez duchowieƒstwo przy sprawowaniu s u by Bo ej podkreêlajà fakt, i biskupi, kap ani i diakoni, pos ugujàc si nimi, wyst pujà jako reprezentanci obecnego w zgromadzeniu liturgicznym Chrystusa Pana. Uwzgl dniajà tak e rozmaitoêç pos ug sprawowanych w zgromadzeniu oraz rang i charakter obchodzonych uroczystoêci. Sk adamy serdeczne Bóg zap aç za taki dar serca, który wzbogaci naszà wspólnot duchowo i materialnie. ks. Grzegorz Piotrowski WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 17

18 PIERWSZA KOMUNIA ÂWI TA UroczystoÊç Pierwszej Komunii Âwi tej w oêrodkach PMK Bazylea, 24 maja 2009 r. Wszystko zacz o si we wrzeêniu 2008 roku, kiedy to dzieci rozpocz y przygotowania do sakramentu Pokuty i Pierwszej Komunii Âw. w KoÊciele Sacré Coeur w Bazylei. Z pomocà ks. Grzegorza Piotrowskiego i rodziców, dzieci uczy y si modlitw, poznawa y ycie Pana Jezusa od narodzin po Zmartwychwstanie i Wniebowstàpienie. Uczy y si, jak bardzo wa ne ma znaczenie w yciu chrzeêcijanina pe ne uczestnictwo we Mszy Âw. Po dziewi ciu miesiàcach przygotowaƒ tzn. przypominaniu i pomocy dzieciom w nauce modlitw, wyjaênieniu dlaczego jest to tak wa ne w ich yciu, a z drugiej strony zakupu sukienek dla dziewczynek w Polsce i innych dodatków, wielkimi krokami zbli a si ten wa ny dzieƒ. Zdenerwowanie dziewczynek, prawdopodobieƒstwo Mszy bez organów, problemy z wystrojem Ko- Êcio a (mieliêmy na to 30 minut) wprowadza y lekkie zdenerwowanie w naszych sercach. I tu jak zawsze okaza o si, e daremne by y nasze obawy. Na Niego mo na zawsze liczyç, mówi Wam! Z pomocà przyszed nam Duch Âwi ty, który pokierowa tym wszystkim. Dzieƒ przed Komunià z pomocà Marcina i naszych nielicznych rodzin w pó godziny ustroiliêmy o tarz i dwa pierwsze rz dy awek dla naszych dzieci. W dniu I Komunii Âwi tej naszych dzieci tj. 24 maja 2009 roku, przepi knie zagrali na Mszy paƒstwo Wyszomirscy, a psalm wyêpiewa nam pan Antoni. By o tak wspaniale i uroczyêcie, e dzieci by y bardzo szcz Êliwe, e przyjmà pierwszy raz do swojego serca Pana Jezusa pod postacià chleba. Nie myêla y nawet, czy i jakie prezenty dostanà tego dnia z tej okazji. To by o dla nich niewa ne. Najwa niejszy by Pan Jezus. To niesamowite jak dzia a Trójca PrzenajÊwi tsza. Kiedy jesteêmy w potrzebie zawsze mo emy na nià liczyç. Dzi kujemy Panu Bogu za to, e: mamy Polskà Misj Katolickà w Szwajcarii na czele z Ks. Rektorem S awomirem Kaweckim, mamy w ka dà niedziel Msz Âwi tà w Bazylei, mamy tak wspania ego duszpasterza jak Ks. Grzegorz Piotrowski. Bo bez tego nie by oby I Komunii naszych dzieci. Chwa a na WysokoÊci Bogu!!! Robert Berno, 14 czerwca 2009 r. 18 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

19 PIERWSZA KOMUNIA ÂWI TA Lozanna, 7 czerwca 2009 r. Genewa, 7 czerwca 2009 r. 7 czerwca w genewskim oêrodku Misji mia a miejsce pi kna uroczystoêç. Dziewi cioro dzieci po raz pierwszy spotka o si z Panem Jezusem w sakramencie Eucharystii. Nad przygotowaniem dzieci do tego wydarzenia czuwali ksi a naszej Misji. Sytuacja w tym roku by a szczególnie trudna, poniewa religia nie mog a odbywaç si po zaj ciach w szkole polskiej. Ksiàdz Rektor, ksiàdz Mariusz oraz ksiàdz Artur pomimo nat oku zaj ç znaleêli czas, aby spotykaç si z dzieçmi w niedziele i przygotowaç je do tego wa nego prze ycia. Dzieci przystàpi y do Pierwszej Komunii w skupieniu i radoêci. Znany skrzypek, pan Piotr Kajdasz, uêwietni uroczystoêç pi knà grà, o ca à opraw muzycznà zadba pieczo owicie pan Hubert Niewiadomski. Same dzieci przy gitarowym akompaniamencie jednego z ojców, pana Dariusza Kurka, wykona y piosenk Arki Noego Dzi kuj Ci, co by o wzruszajàcym dope nieniem uroczystoêci. Wydarzenie to zbieg o si z jubileuszem 25-lecia pos ugi kap aƒskiej ks. Rektora S awomira Kaweckiego. Ks. Rektor przyjà yczenia i gratulacje od rodziców dzieci pierwszokomunijnych oraz od Rady Parafialnej. yczymy Ksi dzu Rektorowi wielu ask Bo ych w kolejnych latach pracy, a dzieciom: Ani, Agatce, Joasi, Jankowi, Marcinowi, Miko ajowi, Nataszy, Oli i Wojtkowi, aby Pan Jezus, którego przyj li po raz pierwszy do swojego serca, by dla nich drogowskazem przez ca e ycie. ECh Zdj cia: Wojciech Doganowski Czerwiec 2009 obfitowa w wiele zdarzeƒ i uroczystoêci w naszej parafii w Lozannie. W niedziel 7 czerwca w naszej polskiej wspólnocie mia a miejsce Pierwsza Komunia Âwi ta czterech dziewczynek. Pierwszy raz uczestniczy y w pe ny sposób we Mszy Êwi tej i przyj y Pana Jezusa do swoich serduszek Roxana de Figueiredo, Patrycja Sowiƒska, Martyna Lasik i Natalia Montowtt, z kolei rocznic Pierwszej Komunii Âwi tej prze ywa y Charlotte Beck i Micha Maleika. Ta wzruszajàca uroczystoêç by a ukoronowaniem wielkiej pracy dzieci, ksi y: Mariusza Graszka i Artura Czàstkiewicza oraz rodziców. Msz Êw. sprawowa Ksiàdz Rektor S awomir Kawecki, który par dni wczeêniej obchodzi jubileusz 25-lecia kap aƒstwa. Dwa dni wczeêniej, w pierwszy piàtek miesiàca, dziewczynki przystàpi y do swojej pierwszej spowiedzi. W czasie Mszy Êw. pierwszopiàtkowej do sakramentu bierzmowania przystàpi tak e pan Marcin Mierzwicki, a szafarzem sakramentu by nasz nowy biskup, ks. Krzysztof Zadarko. Mo na powiedzieç, e wszystkie te zdarzenia to pi kny zbieg okolicznoêci. Podobno jednak nic nie dzieje si przypadkiem mamy nadziej, e ostatnie uroczystoêci to znak szczególnych ask Bo ych, a przy ich nieustajàcej pomocy nasze pociechy b dà odtàd regularnie przyst powaç do sakramentu pokuty i cz sto przyjmowaç Pana Jezusa do swojego serca. Wszystkim, którzy razem z nami uczestniczyli w tej uroczystoêci i modlili si za nasze dzieci, szczere Bóg Zap aç! Rodzice zdj cia: José De Figueiredo WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009) 19

20 DZIE MATKI Dzieƒ Matki koncert Julii Bober, artystki z Poznania Genewa i Lozanna, 24 maja 2009 r. Dzi ki inicjatywie paƒstwa Ma gorzaty i Jerzego WiÊniewskich goêciliêmy w Genewie i Lozannie m odà niewidomà artystk z Poznania, Juli Bober, która przyby a wraz ze swojà mamà. Julia przepi knie wykona a pieêni i piosenki o matce, zw aszcza piosenki Anny German, Violetty Villas, Seweryna Krajewskiego, Jacka Lecha, Mieczys awa Foga. Wielkie s owa podzi kowania nale à si paƒstwu Liharewskim, którzy towarzyszyli Julii i Jej Mamie od dnia przyjazdu do koƒca ich pobytu oraz Panu Ambasadorowi Zdzis awowi Rapackiemu, Sta emu Przedstawicielowi RP przy Biurze ONZ w Genewie, który je goêci. Dzi kuj, mamo, Za wszystkie chwile Dzi kuj, mamo, Jak umiem najczulej Dzi kuj, mamo, Za trosk w oczach I uêmiech, co kryje Twój ból i rozpacz Ale najbardziej Dzi kuj za to e jesteê, mamo, Bo tym, e jesteê Zawsze pomagasz Prostowaç plecy Gdy ycie smaga Z piosenki Anny German Julia Bober, niewidoma artystka z Poznania w czasie koncertu w Genewie 20 WIADOMOÂCI NR (LIPIEC SIERPIE 2009)

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010 Nowennę za zmarłych można odprawiad w dowolnym czasie w celu uproszenia jakiejś łaski przez pośrednictwo zmarłych cierpiących w czyśdcu. Można ją odprawid po śmierci bliskiej nam osoby albo przed rocznicą

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA III Ocena dopuszczająca -Wie, dlaczego należy odprawiać I piątki miesiąca. -Wie, że słowo Boże głoszone

Bardziej szczegółowo

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM Anna Golicz Wydawnictwo WAM Kraków 2010 Wydawnictwo WAM, 2010 Korekta Aleksandra Małysiak Projekt okładki, opracowanie graficzne i zdjęcia Andrzej

Bardziej szczegółowo

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego 1 / 5 Moc Ducha Świętego to miłość! Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego to temat rekolekcji Rycerstwa św. Michała Archanioła, które odbyły się w dniach 13-14 grudnia 2013r. w Rycerce Górnej. Rekolekcje prowadził

Bardziej szczegółowo

50. rocznica urodzin ks. Andrzeja Sowińskiego

50. rocznica urodzin ks. Andrzeja Sowińskiego GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE Numer 7 (113) Mierzeszyn, 15 marca 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 UROCZYSTOŚĆ 110. ROCZNICY MSZY ŚWIĘTEJ PRYMICYJNEJ KS. JANA PAWŁA AELTERMANNA POD

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2015/2016

ROK SZKOLNY 2015/2016 ROK SZKOLNY 2015/2016 Szkolne Koło Caritas w roku szkolnym 2015/2016 liczy 28 wolontariuszy, którzy z wielkim zaangażowaniem i oddaniem włączają się w prace naszego Koła. 18 września 2015 r. ognisko SKC

Bardziej szczegółowo

KS. PROF. DR HAB. INFUŁAT WŁADYSLAW BOCHNAK HONOROWY OBYWATEL LEGNICY

KS. PROF. DR HAB. INFUŁAT WŁADYSLAW BOCHNAK HONOROWY OBYWATEL LEGNICY KS. PROF. DR HAB. INFUŁAT WŁADYSLAW BOCHNAK HONOROWY OBYWATEL LEGNICY Ks. prof. dr hab. Władysław Bochnak urodził się w 1934 r. w miejscowości Groń k. Nowego Targu. Studia teologiczne odbył we Wrocławiu,

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

113 LITANII. Wybór i opracowanie. ks. Jerzy Lech Kontkowski SJ

113 LITANII. Wybór i opracowanie. ks. Jerzy Lech Kontkowski SJ 113 LITANII Wybór i opracowanie ks. Jerzy Lech Kontkowski SJ Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012 SPIS TREŚCI Słowo wprowadzenia... 7 Psalm 136(135)... 13 Część I Litanie do Trzech Osób Trójcy Świętej

Bardziej szczegółowo

01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC

01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC 01-02.05 VIII Mistrzostwa Polski Liturgicznej Służby Ołtarza w Piłce Nożnej Halowej o Puchar KnC 01-04.05 Oaza rekolekcyjna animatorów ewangelizacji (ORAE), Dąbrówka 01-05.05 Pielgrzymka KSM śladami wiary

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego?

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? - Wiesz, za dwa miesiące przyjeżdżam do Krakowa na stypendium,

Bardziej szczegółowo

KATECHEZA DL SZKOŁY PODSTAWOWEJ KLASY I III

KATECHEZA DL SZKOŁY PODSTAWOWEJ KLASY I III s. Agata Trzaska KATECHEZA DL SZKOŁY PODSTAWOWEJ KLASY I III TEMAT: Powołanie do życia konsekrowanego co to takiego? ZAŁOŻENIA EDUKACYJNE 1. Cele katechetyczne wymagania ogólne Uczeń uświadamia sobie kim

Bardziej szczegółowo

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz Tischner KS. JÓZEF Tischner KS. JÓZEF Opracowanie Wojciech Bonowicz Wydawnictwo Znak Kraków 2010 KAZANIE PIERWSZE o tym, za kogo umarł Pan Jezus KSIĄDZ JÓZEF: Dzieci kochane! Wysłuchaliśmy przed chwilą

Bardziej szczegółowo

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie WARSZTATY pn. Aktywna edukacja stacjonarna i terenowa warsztaty dla dzieci i młodzieży realizowane w ramach projektu: Człowiek energia środowisko. Zrównoważona przyszłość Mazowsza, Kujaw i Ziemi Łódzkiej.

Bardziej szczegółowo

KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY

KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY PAŁAC DZIAŁYŃSKICH W POZNANIU STARY RYNEK 78/79 23-24 MARCA 2013R. 13-14 KWIETNIA 2013R. PIĘKNO NALEŻY WSPIERAĆ, BO TWORZY JE NIEWIELU A POTRZEBUJE WIELU PIĘKNO BEZ DOBROCI JEST

Bardziej szczegółowo

Coenaculum. Twoje Przymierze naszą Misją GRUDZIEŃ 2012 Z SZENSZTACKIEGO CENTRUM DIECEZJALNEGO W WINOWIE

Coenaculum. Twoje Przymierze naszą Misją GRUDZIEŃ 2012 Z SZENSZTACKIEGO CENTRUM DIECEZJALNEGO W WINOWIE Coenaculum GRUDZIEŃ 2012 Z SZENSZTACKIEGO CENTRUM DIECEZJALNEGO W WINOWIE Twoje Przymierze naszą Misją Drodzy członkowie Dzieła Szensztackiego Diecezji opolskiej. Serdecznie pozdrawiam z Sanktuarium Wieczernika

Bardziej szczegółowo

Narodziny Pana Jezusa

Narodziny Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Narodziny Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: M. Maillot Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

PIOTR I KORNELIUSZ. Bóg chce, aby każdy usłyszał Ewangelię I. WSTĘP. Teksty biblijne: Dz. Ap. 10,1-48. Tekst pamięciowy: Ew.

PIOTR I KORNELIUSZ. Bóg chce, aby każdy usłyszał Ewangelię I. WSTĘP. Teksty biblijne: Dz. Ap. 10,1-48. Tekst pamięciowy: Ew. PIOTR I KORNELIUSZ Teksty biblijne: Dz. Ap. 10,1-48 Tekst pamięciowy: Ew. Marka 16,15 Idąc na cały świat, głoście ewangelię wszelkiemu stworzeniu. Bóg chce, aby każdy usłyszał Ewangelię Zastosowanie: *

Bardziej szczegółowo

32 ROCZNICA-POROZUMIENIA SIERPNIOWE

32 ROCZNICA-POROZUMIENIA SIERPNIOWE BIULETYN N S Z Z S O L I DA R N O Ś Ć K W B KO N I N Do użytku wewnętrznego Biuletyn Nr 77 SIERPIEŃ 2012 Data wydania 30.08.2012 R. Jeśli chcesz znaleźć źródło, musisz iść do góry, pod prąd. /bł. Jan Paweł

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Venusian Script Collection of Texts Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Zbiór tekstów Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Kopiowanie i rozpowszechnianie

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-hindi

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-hindi Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! त म ह र श द क अवसर पर बध ई ह. म र आश र व द ह क त म सद स ख रह. młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! स म गल भव młodej

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-chiński

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-chiński Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! 祝 贺, 愿 你 们 幸 福 快 乐, 天 长 地 久 młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! 致 以 我 对 你 们 婚 姻 真 诚 的 祝 福 młodej parze Wszystkiego

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Moja praca zawodowa. Ewelina Nowak. I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle

Moja praca zawodowa. Ewelina Nowak. I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle Moja praca zawodowa Ewelina Nowak I Liceum Ogólnokształcące im. Kr. St. Leszczyńskiego W Jaśle Prezentacja pracy zawodowej Pracę zawodową rozpoczęłam w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Serdecznie witam dotychczasowych i przyszłych darczyńców.

Serdecznie witam dotychczasowych i przyszłych darczyńców. Dla Mariusza Kowalczyka Serdecznie witam dotychczasowych i przyszłych darczyńców. Tę prezentację wykonałem sam na komputerze dzięki Państwa pomocy Polska 07.01.2013 Krótkie przypomnienie kim byłem Imię

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta.

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. Goniąc marzenia Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. A kiedy tam dotarłem, pomyślałem sobie,

Bardziej szczegółowo

================================================

================================================ Barbara Jańczuk Święta i uroczystości październikowe.1 Moja modlitwa różańcowa......2 Rok Eucharystii..3 Wydarzenia z życia świętych......5 Pośmiejmy się....6 ================================================

Bardziej szczegółowo

Archidiecezjalne Bramy Miłosierdzia

Archidiecezjalne Bramy Miłosierdzia Archidiecezjalne Bramy Miłosierdzia Wszyscy wierni mogą zyskać odpust zupełny odbywając pielgrzymkę do Drzwi Świętych otwartych w Bazylikach papieskich w Rzymie, w każdej Katedrze oraz kościołach wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

ANTRAKT. fotografie z plenerów w Teatrze Muzycznym w Łodzi

ANTRAKT. fotografie z plenerów w Teatrze Muzycznym w Łodzi ANTRAKT ANTRAKT fotografie z plenerów w Teatrze Muzycznym w Łodzi zdjęcie na okładce: Ewa Pakuła wydawca: Teatr Muzyczny w Łodzi druk: Michalczyk i Prokop sp. z o. o. Wszystkie prawa zastrzeżone. Szanowni

Bardziej szczegółowo

Tekst 1. Narzeczeni i Rodzice

Tekst 1. Narzeczeni i Rodzice Tekst 1 Pełna szczerych chęci i ochoty... oraz Bogu ducha winien... ogarnięci nieodparcie wzniosłymi ideałami życia małżeńskiego oraz gwoli skrócenia niebezpiecznie przedłużającego się okresu narzeczeństwa,

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Libiszewska-Kindler AJURWEDA AJURWEDA. e-book ASTRUM. www.astrummedia.pl W R O C Ł A W

Elżbieta Libiszewska-Kindler AJURWEDA AJURWEDA. e-book ASTRUM. www.astrummedia.pl W R O C Ł A W AJURWEDA AJURWEDA Elżbieta Libiszewska-Kindler AJURWEDA AJURWEDA e-book ASTRUM M E D I A www.astrummedia.pl W R O C Ł A W Copyright e-book ASTRUM MEDIA Sp. z o.o. Wrocław Wszelkie prawa zastrzeżone Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Biuro Ruchu Drogowego

Biuro Ruchu Drogowego KOMENDA GŁÓWNA G POLICJI Biuro Ruchu Drogowego Kampania pod hasłem ODBLASKI ŻYCIA W okresie od stycznia do października 2008 roku miało miejsce: 40 725 wypadków drogowych, w wyniku których 51 987 osób

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o systemie oświaty.

- o zmianie ustawy o systemie oświaty. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Druk nr 150 Warszawa, 6 grudnia 2011 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

C 2.10. PomyÊl i wykonaj. M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw. Spo eczeƒstwo na tle dziejów Dziedzictwo kulturowe

C 2.10. PomyÊl i wykonaj. M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw. Spo eczeƒstwo na tle dziejów Dziedzictwo kulturowe C 2.10 PomyÊl i wykonaj M1. Odczytaj wypowiedzi swoich rówieêników. Zgadnij, z którego z paƒstw zaznaczonych na mapie oni pochodzà. Pokoloruj terytorium w aêciwego kraju. Pod ka dà wypowiedzià zapisz nazw

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Aneta Prymaka, Dorota Stojda Dział Informacji i Marketingu Centrum Nauki Kopernik W promocję projektu warto zainwestować w celu: znalezienia

Bardziej szczegółowo

Msza Św. sprawowana była w intencji o wzrost duchowy i głęboki rozwój Apostolatu Maryjnego. Liturgię słowa przygotowali:

Msza Św. sprawowana była w intencji o wzrost duchowy i głęboki rozwój Apostolatu Maryjnego. Liturgię słowa przygotowali: ROK WIARY DZIEŃ SKUPIENIA Rady Diecezjalnej, przewodniczących i osób współpracujących Apostolatu Maryjnego diecezji Włocławskiej parafii Św. Stanisława Biskupa i Męczennika we Włocławku dnia 20. kwietnia

Bardziej szczegółowo

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu.

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu. W zmaganiach konkursowych wzięli udział: Patrycja Kępka, Sebastian Wlizło i Łukasz Magier - uczniowie Zespołu Szkół nr 1 w Hrubieszowie, którzy udostępnili swoje wiersze: Nadzieja Patrycja Kępka Płacz

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech.

Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech. Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech. Projekt zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie

Bardziej szczegółowo

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Marzena Kococik Olga Kuśmierczyk Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Krzemieniewicach Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Konkursy wyzwalają aktywność

Bardziej szczegółowo

wyniki oglądalności 0,38 0,33 0,19 0,16 -13% -41% -16% Dane: NAM, za okres styczeń-grudzień dla wszystkich prezentowanych lat, grupa A16-49

wyniki oglądalności 0,38 0,33 0,19 0,16 -13% -41% -16% Dane: NAM, za okres styczeń-grudzień dla wszystkich prezentowanych lat, grupa A16-49 wiosna 2016 Polsat JimJam POLSAT JimJam to kanał przeznaczony dla dzieci w wieku od 2 do 6 lat oraz ich rodziców i opiekunów. Stacja prezentuje bezpieczne, inspirujące i angażujące programy, które wspomagają

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24

Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24 Powołani do Walki EFEZJAN 6:10-24 Efezjan 6:10-24 10. W końcu, umacniajcie się w Panu oraz w Jego potężnej sile. 11. Włóżcie na siebie pełną zbroję Bożą, byście umieli sobie radzić z podstępami diabła.

Bardziej szczegółowo

Relacja z I Międzynarodowego Zjazdu Członków i Przyjaciół Sekcji Spadochronowej

Relacja z I Międzynarodowego Zjazdu Członków i Przyjaciół Sekcji Spadochronowej Relacja z I Międzynarodowego Zjazdu Członków i Przyjaciół Sekcji Spadochronowej 25 lipca 2015 roku na lotnisku w Kruszynie odbył się I Międzynarodowy Zjazd Członków i Przyjaciół Sekcji Spadochronowej działającej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Postanowienia ogólne 1) Niniejsze Zasady dotyczą stypendiów doktoranckich wypłacanych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Cel : Uczeń nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych.

Cel : Uczeń nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych. Temat lekcji: Malujemy salę lekcyjną. Cel : nabywa umiejętność obliczania pola powierzchni w sytuacjach praktycznych. Zadanie dla ucznia 1. Jakie informacje potrzebne są nam do pomalowania sali lekcyjnej?

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

MONTAŻ SŁOWNO-MUZYCZNY NASZYM NAUCZYCIELOM Z OKAZJI ŚWIĘTA KOMISJI EDUKAJI NARODOWEJ.

MONTAŻ SŁOWNO-MUZYCZNY NASZYM NAUCZYCIELOM Z OKAZJI ŚWIĘTA KOMISJI EDUKAJI NARODOWEJ. MONTAŻ SŁOWNO-MUZYCZNY NASZYM NAUCZYCIELOM Z OKAZJI ŚWIĘTA KOMISJI EDUKAJI NARODOWEJ. 1.(w tle muzyka Edward Simoni,,Rainbow Serenade ) Uczennica: Spotykamy się dzisiaj aby podziękować naszym nauczycielom

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU

PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU CEL PROGRAMU Włączenie aktywnych mieszkańców Wrocławia do współtworzenia programu Wrocław Europejska Stolica

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Nr 1/2014 Z OBRAD I SESJI RADY GMINY MRĄGOWO Z DNIA 1 GRUDNIA 2014 ROKU

PROTOKÓŁ Nr 1/2014 Z OBRAD I SESJI RADY GMINY MRĄGOWO Z DNIA 1 GRUDNIA 2014 ROKU PROTOKÓŁ Nr 1/2014 Z OBRAD I SESJI RADY GMINY MRĄGOWO Z DNIA 1 GRUDNIA 2014 ROKU PROTOKÓŁ Nr 1/2014 z obrad I Sesji Rady Gminy Mrągowo z dnia 1 grudnia 2014r. Obrady sesji rozpoczęto o godz.12 00 zakończono

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Susan Elliot-Wright Jak radzić sobie z przemocą emocjonalną Przetrwać i wyzdrowieć Tytuł oryginału: Overcoming emotional abuse Survive and heal First published in Great Britain in 2007 by Sheldon Press

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy piątej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy piątej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy piątej szkoły podstawowej Wymagania programowe i kryteria oceniania I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników

Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników Opinie o naszych szkoleniach: Agnieszka Sz. Wrocław: Ciekawie ujęty temat, świetna atmosfera, dużo praktycznych ćwiczeń, otwartość trenera, super

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA

Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA Witaj mi oêniku podró y, cieszymy si, e kupi eê nasze ubezpieczenie. Wiemy, e podczas swojej podró y chcesz si cieszyç wolnym czasem a bezpieczeƒstwo jest

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Eucharystia. Hasła do zdjęć z I Komunii św. z dnia 21/22 maja 2016 r. dla poszczególnych dni:

Eucharystia. Hasła do zdjęć z I Komunii św. z dnia 21/22 maja 2016 r. dla poszczególnych dni: Eucharystia Autor: Administrator 11.04.2008. Zmieniony 25.05.2016. Hasła do zdjęć z I Komunii św. z dnia 21/22 maja 2016 r. dla poszczególnych dni: sobota: k2016.05.21 niedziela godz. 10.30: k2016.05.22g1030

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej to projekt realizowany przez pracowników Centrum Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Nasi uczniowie w Holandii Relacja 1

Nasi uczniowie w Holandii Relacja 1 Nasi uczniowie w Holandii Relacja 1 Po 13 godzinach spędzonych w autokarze szczęśliwie dotarliśmy do Silvolde. Po drodze doświadczaliśmy iście marcowej pogody od śnieżyc i temperatur -11 o C do pięknej

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Muzeum Fryderyka Chopina zaprasza dzieci, młodzieŝ i dorosłych na lato pełne wraŝeń!

Muzeum Fryderyka Chopina zaprasza dzieci, młodzieŝ i dorosłych na lato pełne wraŝeń! Muzeum Fryderyka Chopina zaprasza dzieci, młodzieŝ i dorosłych na lato pełne wraŝeń! Pałac Ostrogskich, w którym mieści się Muzeum Fryderyka Chopina, jest jednym z najbardziej tajemniczych miejsc w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser)

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser) 22705 PIZZA FIESTA Kto poradzi sobie pierwszy ze złożeniem składników na pizze? Zwycięzcą jest gracz, który jako pierwszy zapełni dwie karty pizzy. Zawartość: -4 kawałki pizzy -6 kawałków ryby -6 kawałków

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

GREECE- UNIVERSITY OF PATRAS

GREECE- UNIVERSITY OF PATRAS GREECE- UNIVERSITY OF PATRAS MIASTO I UCZELNIA: Patras jest trzecim co do wielkości miastem w Grecji, lecz w porównaniu z polskimi miastami, jest dość małe. Patras to miasto portowe, którego mieszkańcy

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów 45 min Wolontariat w Polsce Autorka scenariusza: Małgorzata Wojnarowska Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ OBOWIĄZKÓW KAPŁANÓW

PODZIAŁ OBOWIĄZKÓW KAPŁANÓW PODZIAŁ OBOWIĄZKÓW KAPŁANÓW W PARAFII ŚW. JÓZEFA W TCZEWIE (2015/2016) KS. PRAŁAT ANTONI DUNAJSKI PROBOSZCZ dyżur: w piątek, dzień wolny: środa Kierowanie całością prac duszpasterskich i administracyjnych

Bardziej szczegółowo

Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa" : Ełk, 13 listopada 2012

Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa : Ełk, 13 listopada 2012 Edward Grott Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Wyzwania i potrzeby wobec edukacji dla bezpieczeństwa" : Ełk, 13 listopada 2012 Studia Ecologiae et Bioethicae 10/4, 157-160 2012 Studia

Bardziej szczegółowo

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń 1. Chwyć tę dłoń 1. Czy rozmawia z tobą dziś i czy głos twój zna Czy w ciemnościach nocy daje pewność dnia Czy odwiedza czasem cię w toku zajęć twych Czy dłoń Jego leczy czy usuwa grzech Ref. Chwyć tę

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska kampania społeczna. Młodość wolna od papierosa

Ogólnopolska kampania społeczna. Młodość wolna od papierosa Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Ogólnopolska kampania społeczna Młodość wolna od papierosa Joanna Skowron Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

Jubileusz Miłosierdzia - Home» Jubileusz w Rzymie» Wielkie Wydarzenia» Jubileusz Kapłanów

Jubileusz Miłosierdzia - Home» Jubileusz w Rzymie» Wielkie Wydarzenia» Jubileusz Kapłanów 1 z 5 2016-05-08 23:07 Jubileusz Miłosierdzia - Home» Jubileusz w Rzymie» Wielkie Wydarzenia» Jubileusz Kapłanów 1 Cze 2016 Jubileusz Kapłanów 01 czerwiec 2016-03 czerwiec 2016 (Save to calendar ) Piazza

Bardziej szczegółowo

Wychowanie komunikacyjne

Wychowanie komunikacyjne Wychowanie komunikacyjne Kluczowym zadaniem szkoły i każdego w niej pracującego nauczyciela jest wyposażenie uczniów w wiadomości i umiejętności oraz nawyki niezbędne do bezpiecznego zachowania się na

Bardziej szczegółowo

W drodze do Wieczernika nr AZ-1-01/10 z 9.06.2010 r.

W drodze do Wieczernika nr AZ-1-01/10 z 9.06.2010 r. Rozkład materiału dla kl. 2 szkoły podstawowej opracowany na podstawie materiałów katechetycznych Kochamy Pana Jezusa zgodnych z Programem nauczania religii W drodze do Wieczernika nr AZ-1-01/10 z 9.06.2010

Bardziej szczegółowo

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej Opinie mieszkańców o zmianach klimatu i gazie łupkowym Raport z badania opinii publicznej Lena Kolarska-Bobińska, członek Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w Parlamencie Europejskim, Platforma

Bardziej szczegółowo

Witajcie. Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de

Witajcie. Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de Witajcie Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de D-MCT: Pozycja satelity Dzisiejszy temat Pamięć Zachowanie Depresja Postrzeganie

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów.

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów. Ogółem w szkoleniach wzięły udział 92 osoby, które wypełniły krótką ankietę mającą na celu poznanie ich opinii dotyczących formy szkolenia, osób prowadzących, a także przydatności przekazywanych informacji.

Bardziej szczegółowo

Vademecum selekcji, czyli jak przeglądać i oceniać swoje fotografie

Vademecum selekcji, czyli jak przeglądać i oceniać swoje fotografie Vademecum selekcji, czyli jak przeglądać i oceniać swoje fotografie 2 Wstęp Kiedy zaczyna, a kiedy kończy się rola fotografa w procesie fotografowania? Czy jego zadaniem jest jedynie przykładanie aparatu

Bardziej szczegółowo

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów.

Rady dla kąpiących się. Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Jak bezpiecznie spędzić wakacje? Nakazy i zakazy Rady dla kąpiących się Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach. Wchodź do wody wyłącznie pod opieką rodziców lub innych dorosłych opiekunów. Pamiętaj! Skoki

Bardziej szczegółowo