RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA pt.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA pt."

Transkrypt

1 RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA pt. Analiza potrzeb infrastrukturalnych w obszarze dziedzictwa kulturowego, szkolnictwa artystycznego oraz infrastruktury kultury w Polsce w kontekście finansowania w ramach przyszłej perspektywy UE oraz zgodności z celami Strategii Europa 2020 i Inicjatywami Flagowymi Autorzy: Bartosz Ledzion, dr Paweł Kościelecki, Alicja Weremiuk, Andrzej Gołoś Współpraca z ekspertami zewnętrznymi w ramach panelu ekspertów: Katarzyna Wojnar, Marcin Kozarzewski, Marcin Krawczyk Badanie finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżet państwa w ramach pomocy technicznej Programu Infrastruktura i Środowisko.

2 SPIS TREŚCI STRESZCZENIE... 4 EXECUTIVE SUMMARY PODEJŚCIE METODOLOGICZNE Cele i kryteria badawcze Metodyka badawcza NOWY OKRES PROGRAMOWANIA A STRATEGIA EUROPA Spójność strategii krajowych i regionalnych z sektora kultury z celami Strategii Europa Dokumenty na poziomie UE Dokumenty na poziomie krajowym Dokumenty na poziomie regionalnym Aktualne ramy prawne procesu programowania interwencji publicznych z zakresu sektora kultury Obszary wsparcia spójne z celami Strategii 2020 oraz innymi regulacjami prawnymi PERSPEKTYWA ROZWOJU INSTYTUCJI KULTURY DIAGNOZA SEKTORA KULTURY Wprowadzenie Ocena sytuacji w obszarze szkolnictwa artystycznego Ocena sytuacji w obszarze dziedzictwa kulturowego Ocena sytuacji w obszarze infrastruktury kultury PRIORYTETOWE OBSZARY WSPARCIA SEKTORA KULTURY W NOWEJ PERSPEKTYWIE FINANSOWEJ Digitalizacja i cyfrowe udostępnianie zasobów oraz stosowanie TIK Inkubatory przemysłów kreatywnych Zintegrowane inwestycje w instytucje kultury i ich otoczenie Zintegrowane projekty dotyczące zabytków i ich otoczenia Podnoszenie kompetencji kadr kultury Udoskonalenie programów nauczania w szkolnictwie artystycznym Interdyscyplinarne Centra Kreatywności Akademickiej Inwestycje w infrastrukturę i doposażenie placówek edukacji i szkolnictwa artystycznego KOMPLEMENTARNOŚĆ OBSZARÓW SEKTORA KULTURY Z INNYMI SEKTORAMI Badanie finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżet państwa w ramach pomocy technicznej Programu Infrastruktura i Środowisko.

3 7 OCENA MOŻLIWOŚCI IMPLEMENTACYJNYCH ORAZ ABSORPCYJNYCH POTENCJALNYCH BENEFICJENTÓW REKOMENDACJE BIBLIOGRAFIA SPIS ILUSTRACJI

4 STRESZCZENIE Niniejsze badanie powstało na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i było realizowane przez firmę EGO Evaluations for Government s.c w okresie od czerwca do września 2012 r. Głównym celem badania było dokonanie diagnozy potrzeb w odniesieniu do stanu zachowania dziedzictwa kulturowego, infrastruktury kultury oraz infrastruktury szkolnictwa artystycznego w kontekście wypracowania obszarów wsparcia i kierunków interwencji funduszy UE na potrzeby przyszłej perspektywy finansowej Badanie miało na celu wskazanie i wypracowanie obszarów i zakresu wsparcia jakie należy ująć w przyszłej perspektywie finansowej, zgodnych z celami Strategii Europa 2020 i Inicjatywami Flagowymi, które wykorzystane zostaną przede wszystkim na potrzeby przygotowania propozycji zapisów nowego krajowego programu operacyjnego perspektywy dotyczących wsparcia obszaru kultury oraz spójnych z POIiŚ Na potrzeby badania analizie poddano: dokumenty strategiczne na poziomie UE, strategie obowiązujące na poziomie kraju oraz poszczególnych województw w zakresie dotyczącym kultury, projekty rozporządzeń UE w zakresie wdrażania funduszy strukturalnych, w tym EFRR oraz EFS. Ponadto, źródłem wiedzy były opracowania eksperckie, analizy, studia i badania oraz opinie przedstawicieli MKIDN i instytucji współprowadzonych przez MKIDN. Analiza dokumentów strategicznych dotyczących przyszłego okresu programowania wskazuje, iż: W dokumentach strategicznych na poziomie UE położony jest akcent na rozwój komercyjny kultury i jej aspekt gospodarczy z całkowitym pominięciem sektora publicznego; Ważnym aspektem aktywności kulturalnej do roku 2020 będzie digitalizacja i cyfrowe udostępnianie zasobów kulturowych i dziedzictwa kulturowego; W dokumentach krajowych i regionalnych nacisk kładzie się na wymiar publiczny kultury i jej instytucjonalne przejawy, co stoi w sprzeczności z pojmowaniem jej przez Komisję Europejską W przypadku propozycji przepisów wspólnotowych dotyczących wdrażania funduszy strukturalnych znaleźć można wprost odniesienia do ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego z pominięciem wymienienia wprost instytucji kultury. Niemniej jednak, przy szerokiej interpretacji przepisów, a taka jest uprawniona, można znaleźć wiele możliwości finansowania projektów z sektora kultury. W ramach badania dokonana została diagnoza wszystkich trzech wyodrębnionych obszarów (tj. dziedzictwa kulturowego, infrastruktury kultury oraz infrastruktury szkolnictwa artystycznego), a jej wyniki zostały zawarte w obszernych analizach SWOT w rozdziale 4. Z przeprowadzonych analiz oraz badania oczekiwań beneficjentów i przedstawicieli MKIDN wynika, iż należy kontynuować wsparcie w zakresie rozbudowy i modernizacji infrastruktury publicznych instytucji kultury i instytucji artystycznych, szkolnictwa artystycznego oraz dalsze wsparcie projektów z zakresu prowadzenia prac konserwatorskich i restauratorskich przy zabytkach, muzealiach i archiwaliach. Podniesiono także kwestie wprowadzenia do zakresu wsparcia projektów miękkich, związanych z programem nauczania w szkołach wyższych artystycznych oraz mających na celu podnoszenie kompetencji kadr instytucji kultury. 4

5 W celu wypracowania obszarów wsparcia wykorzystane zostały analizy eksperckie, propozycje przedstawicieli MKIDN i instytucji, dla których MKIDN jest organizatorem. Ponadto wzięto także pod uwagę wyniki wywiadów indywidualnych oraz badań ilościowych (CATI) wśród potencjalnych beneficjentów w przyszłym okresie programowania (instytucji kultury i instytucji artystycznych oraz instytucji szkolnictwa artystycznego, a także właścicieli i użytkowników zabytków). Zestawienie podejścia do kultury odgórnego (reprezentowanego przez stanowisko KE, zawarte w analizowanych dokumentach strategicznych) oraz oddolnego (widocznego w opiniach respondentów oraz krajowych i regionalnych dokumentach strategicznych) pozwoliło zespołowi autorów na wyodrębnienie ośmiu indykatywnych grup projektów: Digitalizacja i cyfrowe udostępnianie zasobów oraz stosowanie TIK Inkubatory przemysłów kreatywnych Zintegrowane inwestycje w instytucje kultury i ich otoczenie Zintegrowane projekty dotyczące zabytków i ich otoczenia Podnoszenie kompetencji kadr kultury Udoskonalenie programów nauczania w szkolnictwie artystycznym Interdyscyplinarne Centra Kreatywności Akademickiej Inwestycje w infrastrukturę i doposażenie placówek edukacji i szkolnictwa artystycznego Szczegóły dotyczące zakresu poszczególnych grup projektów oraz ich uzasadnienie i osadzenie w kontekście prezentowane są w podrozdziałach Wskazane obszary obejmują zarówno obszary, które obecnie są wdrażane w ramach XI Priorytetu POIiŚ, ale również inne nowe, które wpisują się w cele dokumentów strategicznych dotyczących przyszłej perspektywy finansowej. Jednakże wiele z proponowanych rodzajów projektów nie było dotąd realizowanych. Może to stanowić problem w procesie przygotowania i realizacji nowych typów projektów, szczególnie dla beneficjentów przyzwyczajonych do tradycyjnych form wsparcia. Dotyczy to zwłaszcza takich przedsięwzięć jak: tworzenie inkubatorów przemysłów kreatywnych i interdyscyplinarnych centrów kreatywności akademickiej, tworzenie regionalnych magazynów muzealnych, duże projekty digitalizacyjne. Problem będzie pogłębiał się poprzez brak odpowiedniego prawnego ustroju działania instytucji kultury: przede wszystkim systemu szkolnictwa artystycznego oraz przepisów o archiwach, które nie uwzględniają kwestii tworzenia repozytoriów cyfrowych. 5

6 EXECUTIVE SUMMARY This research was conducted for the Ministry of Culture and National Heritage and was realised by EGO Evaluations for Government between June and September The main goal of the research was to diagnose needs with regard to the state of national heritage, culture infrastructure and artistic education infrastructure in the context of creating support areas and directing EU fund interventions for the financial perspective. The research was to point out and create areas and scope of support that have to be included in future financial plans being in accordance with goals of the Europe 2020 strategy and Flag Initiatives, which will be used first of all during process of preparing the new national operational programme for , regarding support framework for culture, basically coherent with Operational Programme for Infrastructure and Environment. For the needs of the research, subjects of analysis were: strategic documents on the EU level, strategies being in effect on the state level as well as individual voivodships in terms of culture, projects of EU directives in terms of implementing structural funds, including ERDF and ESF. Furthermore, expert publications, analyses, studies and researches as well as opinions of representatives of the Ministry of Culture and National Heritage and institutions co-run by MCNH served as sources of knowledge. The analysis of strategic documents concerning future programming period indicates that: the accent in strategic documents on the EU level is put on the commercial development of culture and its economic aspects, excluding the public sector; the important aspect of cultural activity until the year 2020 will be digitalisation and digital publishing of cultural resources and heritage; the accent in national and regional documents is put on the public dimension of culture and its institutional indications, which stands in contradiction with understanding it by the European Commission; in the case of proposals of community proposals regarding implementing structural funds, one can find direct references to protecting and promoting cultural heritage excluding listing cultural institutions. Nonetheless, taking broad interpretation of articles into account, which is authorised, one can find many ways of project funding from the cultural sector. As part of the research, a diagnosis was done, concerning all three discerned areas (i.e. cultural heritage, cultural infrastructure and artistic education infrastructure), and its results were included in vast SWOT analyses in chapter 4. It appears from conducted analyses, beneficiaries expectations and MCNH representatives, that the support concerning extending and modernising the public infrastructure of cultural, artistic and artistic education institutions should be continued. There is also a mention about matters regarding introducing to the scope of support soft projects related to the education programme in artistic high schools and those aiming at raising competence of employees of cultural institutions. 6

7 To create areas of support, expert analyses, proposals of MCNH and cultural institutions representatives, results of qualitative research (individual interviews) and CATI quantitative research among potential beneficiaries of financial aid in the new perspective: cultural, artistic and artistic education institutions, as well as owners and users of monuments, were used. A compilation of an approach towards the culture of the top-down (represented by the European Commission stance in analysed strategic documents) and the bottom-up (seen in opinions of respondents, content of state documents and results of the diagnosis of needs in individual areas) allowed the author s team to distinguish eight indicative groups of projects: Digitalisation and digital publishing of resources, as well as using TIK Incubators of creative ideas Integrated investments in cultural institutions and their surroundings Integrated projects concerning monuments and their surroundings Raising competence of cultural institutions employees Improving education programmes in artistic education Interdisciplinary Centres of Academic Creativity Investments in infrastructure and equipping education and artistic education institutions Details concerning the scope of individual groups of projects and their justification as well as putting them in context are presented in subchapters Indicated groups cover both areas implemented at the moment within the XI Priority of the Operational Programme for Infrastructure and Environment and new ones, included in the objectives of the strategic documents, concerning the future financial perspective. However, many of proposed types of projects were not realised so far. It can create a problem in the process of preparing and implementing new types of projects. It concerns especially such undertakings as: creating incubators of creative ideas, interdisciplinary centres of academic creativity and regional museum warehouses, vast digitalisation projects. The problem will grow due to lack of a proper, legal system of cultural institution s activities: first of all, the education system as well as articles about archives which do not include the issue of creating digital repositories. 7

8 WNIOSKI I REKOMENDACJE Z BADANIA 1. Wniosek 1: Podstawowym wyzwaniem, stojącym przed instytucjami programującymi wsparcie z funduszy strukturalnych w zakresie sektora kultury w okresie jest połączenie nowego podejścia do kultury, zaprezentowanego przez KE w dokumentach Strategia Europa 2020 i Inicjatywach Flagowych z rzeczywistymi potrzebami, wynikającymi z dokonanej przez nas diagnozy. Rekomendacja dotycząca wniosku 1: W trakcie prac programowych w odniesieniu do celów i zakresu wsparcia z funduszy strukturalnych UE na rzecz kultury należy posługiwać się całym pakietem dokumentów strategicznych UE oraz projektami aktów normatywnych. Porównanie zakresu możliwych projektów opisanych w projektach rozporządzeń dot. funduszy strukturalnych oraz Europejskiej Agendzie Kultury i w Komunikacie KE Polityka regionalna jako czynnik przyczyniający się do inteligentnego rozwoju w ramach strategii Europa 202 ze Strategią Europa 2020 i Inicjatywami Flagowymi wykazuje, iż praktyczna możliwość realizacji różnego rodzaju projektów jest zdecydowanie szersza, niż wynika to bezpośrednio ze Strategii Europa 2020 i Inicjatyw Flagowych. 2. Wniosek 2: Kierunki rozwoju UE do 2020 r., wyrażone w Strategii Europa 2020 i Inicjatywach Flagowych w odniesieniu do kultury wymagają wprowadzenie nowych rodzajów projektów. Z naszej analizy wynika jednocześnie, iż niezbędne jest pozostawienie w programach, tworzonych dla kolejnej perspektywy finansowej ( ) dotychczasowych form wsparcia dla publicznych instytucji kultury i instytucji artystycznych, szkolnictwa artystycznego oraz dalsze zapewnienie możliwości realizacji projektów z zakresu prowadzenia prac konserwatorskich i restauratorskich przy zabytkach, muzealiach i archiwaliach. Rekomendacja dotycząca wniosku 2: Proponujemy wyodrębnienie ośmiu indykatywnych grup projektów: Digitalizacja i cyfrowe udostępnianie zasobów oraz stosowanie TIK; Inkubatory przemysłów kreatywnych; Zintegrowane inwestycje w instytucje kultury i ich otoczenie; Zintegrowane projekty dotyczące zabytków i ich otoczenia; Podnoszenie kompetencji kadr kultury; Udoskonalenie programów nauczania w szkolnictwie artystycznym; Interdyscyplinarne Centra Kreatywności Akademickiej oraz Inwestycje w infrastrukturę i doposażenie placówek edukacji i szkolnictwa artystycznego. Szczegóły dotyczące zakresu poszczególnych grup projektów oraz ich uzasadnienie i osadzenie w kontekście prezentowane są w podrozdziałach Wniosek 3: Istotnym wyzwaniem, stojącym przed instytucjami wdrażającymi przyszłe wsparcie dla sektora kultury ze środków UE, jak i potencjalnych beneficjentów będzie odpowiednie przygotowanie merytoryczne i techniczne oraz wdrożenie takich projektów, które do tej pory w Polsce nie były realizowane. Dotyczy to przede wszystkim tworzenia inkubatorów przemysłów kreatywnych i interdyscyplinarnych centrów kreatywności akademickiej, tworzenia regionalnych magazynów muzealnych (w ramach zintegrowanych inwestycji w instytucje kultury i ich otoczenie) oraz dużych projektów digitalizacyjnych, (w ramach digitalizacji i cyfrowego udostępniania zasobów oraz stosowania TIK), a także udoskonalania programów nauczania w szkolnictwie artystycznym). Rekomendacja dotycząca wniosku 3: Instytucje realizujące przyszłe programy powinny skoncentrować swoje działania na zachęcaniu beneficjentów do realizacji projektów nowego typu, poprzez intensywne 8

9 szkolenia, wyjazdy studialne i prezentacje dobrych praktyk z Europy Zachodniej i Północnej. Istotnym zadaniem będzie także opracowanie jasnych i prostych wytycznych oraz procedur rozliczania kosztów kwalifikowanych, związanych z realizacją takich projektów. 4. Wniosek 4: Podstawowym wyzwaniem w warunkach zewnętrznych, wpływających głównie na uzyskiwanie właściwych efektów, a także możliwości finansowania części projektów są kwestie ustrojowe: głównie w przypadku ustroju szkolnictwa artystycznego oraz przepisów o archiwach, które nie uwzględniają kwestii tworzenia repozytoriów cyfrowych. Rekomendacja dotycząca wniosku 4: W celu uzyskania właściwych efektów projektów, które proponujemy do realizacji w okresie w sektorze szkolnictwa artystycznego, MKIDN powinien podjąć wysiłek w celu rozwiązania takich problemów jak: deficyt systemu oceny jakości kształcenia artystycznego opartego na profilu absolwenta, brak całościowej strategii rozwoju i konsekwentnie realizowanej wizji szkolnictwa artystycznego w Polsce, oraz brak programów analogicznych do tych finansowanych w sektorze nauki. Ponadto niezbędne jest rozpoczęcie prac nad formalno-prawnymi kwestiami ustroju archiwów cyfrowych. 9

10 1 PODEJŚCIE METODOLOGICZNE 1.1 Cele i kryteria badawcze Głównym celem badania było dokonanie diagnozy potrzeb w odniesieniu do stanu zachowania dziedzictwa kulturowego, infrastruktury kultury oraz infrastruktury szkolnictwa artystycznego w kontekście wypracowania obszarów wsparcia i kierunków interwencji funduszy UE na potrzeby przyszłej perspektywy finansowej Potrzeby rozumiane były jako potrzeby infrastrukturalne, potrzeby w zakresie digitalizacji, konserwacji zabytków ruchomych oraz potrzeby związane z podniesieniem oferty kulturalnej/edukacyjnej. Główny cel badania został zrealizowany za pomocą dwóch celów szczegółowych: diagnozy potrzeb w poszczególnych obszarach sektora kultury tj. dziedzictwie kulturowym, infrastrukturze kultury oraz infrastrukturze szkolnictwa artystycznego w kontekście nowego okresu programowania , wypracowania obszarów i zakresu wsparcia w kontekście przyszłej perspektywy finansowej, zgodnych z celami Strategii Europa 2020 i Inicjatywami Flagowymi. Oba cele znalazły swoje odzwierciedlenie w przyjętych niżej opisanych kryteriach badawczych: Użyteczność, rozumiana jako możliwość wdrożenia zidentyfikowanych obszarów wsparcia w perspektywie finansowej w kontekście celów wskazanych w dokumentach krajowych i UE, w tym m.in. w Strategii Europa 2020 i Inicjatywach Flagowych. Trafność, rozumiana jako zgodność wypracowanych obszarów wsparcia na potrzeby przyszłej perspektywy finansowej ze zdiagnozowanymi potrzebami w każdym obszarze wskazanym w badaniu. 1.2 Metodyka badawcza Zestaw metod badawczych wykorzystanych w naszym badaniu oparliśmy na zasadzie triangulacji. W badaniu połączyliśmy: podejście ilościowe w ramach którego: o przeprowadzono ankietę telefoniczną (CATI) na próbie 200 losowo wybranych respondentów instytucjonalnych, którzy mogą być potencjalnymi beneficjentami XI Priorytetu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (dalej POIiŚ), w tym uczelnie i szkoły artystyczne, właścicieli i użytkowników oraz instytucje publiczne, zarządzające obiektami, uznanymi za pomniki Historii, i wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa Kultu- 10

11 ralnego i Naturalnego UNESCO 1, Narodowe Instytucje Kultury, Instytucje Kultury współprowadzone przez MKiDN, instytucje regionalne. podejście jakościowe, w ramach którego przeprowadzono: o zogniskowany wywiad grupowy z interesariuszami sektora kultury. Wywiad miał postać tzw. forum badawczego. Uczestnikami wywiadu było 14 osób, w tym przedstawiciele MKiDN, MRR, instytucji kultury, szkół artystycznych, potencjalnych beneficjentów, władz regionalnych, o 8 wywiadów indywidualnych przedstawiciele Departamentów merytorycznych MKiDN oraz instytucji, które nadzorują poszczególne obszary (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Centrum Edukacji Artystycznej), o 9 wywiadów z przedstawicielami kadry zarządzającej instytucji/jednostek z obszaru: szkolnictwa artystycznego, dziedzictwa kulturowego oraz infrastruktury kultury, o 2 panele ekspertów, w których udział wzięli: 3 eksperci zewnętrzni z trzech obszarów sektora kultury objętych badaniem, przedstawiciele MKiDN oraz wykonawcy. Ponadto, w ramach analiz materiałów źródłowych dokonano kompleksowego przeglądu literatury, statystyk, publikacji, ekspertyz i analiz z badanych obszarów sektora kultury. Pełna lista publikacji i dokumentów została zawarta w bibliografii oraz w raporcie metodologicznym. W ramach badania przeprowadzono także analizę komplementarności różnych typów interwencji oraz analizę SWOT/TOWS. 1 ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; 11

12 2 NOWY OKRES PROGRAMOWANIA A STRATEGIA EUROPA Spójność strategii krajowych i regionalnych z sektora kultury z celami Strategii Europa 2020 W niniejszej części zostały zawarte wyniki analizy spójności polskich dokumentów strategicznych z dokumentami na poziomie UE. Analizę dokumentów przeprowadzono według stanu na dzień podpisania umowy na realizację badania 18 czerwca Dokumenty na poziomie UE W analizie spójności z dokumentów na poziomie Europejskim uwzględniono tekst Strategii Europa 2020: Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz siedmiu Inicjatyw Flagowych. Stanowią one instrumenty wykonawcze realizacji wspomnianej wyżej Strategii. Kluczowa do analizy jest sama Strategia Europa W omawianym dokumencie pojęcie kultury występuje dwa razy: jako silną stronę uznaje się różnorodność kulturową UE (s. 11). W drugim przypadku kultura pojawia się przy omawianiu inicjatywy Europejska Agenda Cyfrowa jako jednego z instrumentów wykonawczych Strategii Europa 2020 (s. 16). W przypadku samych Inicjatyw Flagowych, kultura występuje w pięciu z siedmiu inicjatyw 3. We wspomnianej już Europejskiej Agendzie Cyfrowej: zastosowanie technik cyfrowych ma zwiększyć dostępność do treści o znaczeniu kulturowym 4. W inicjatywie Mobilna młodzież wspomina się, iż dzięki mobilności młodzież może zdobyć nowe wiadomości oraz zyskać kompetencje językowe i międzykulturowe (s. 9). Z 2 Ma ona trzy priorytety: 1) rozwój inteligentny rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji; 2) rozwój zrównoważony wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej; 3) rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu wspieranie gospodarki charakteryzującej się wysokim poziomem zatrudnienia i zapewniającej spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną. Te trzy priorytety zostały przeformułowane w pięć precyzyjnych celów: zmniejszenie bezrobocia, osiągnięcie odpowiedniego poziomu inwestycji w sektorze B+R, ograniczenie emisji dwutlenku węgla i zwiększenie udziału energii odnawialnej w całkowitej produkcji i użyciu energii, zwiększenie stopnia scholaryzacji oraz ograniczenie odetka osób, żyjących poniżej granicy ubóstwa, ustalonej dla każdego z krajów członkowskich. 3 Kultura nie występuje w Europa efektywnie korzystająca z zasobów oraz Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia. 4 Europejska Agenda Cyfrowa: Szersze i skuteczniejsze zastosowanie technologii cyfrowych umożliwi Europie zmierzenie się z głównymi stojącymi przed nią wyzwaniami. Dla Europejczyków będzie to oznaczać lepszą jakość życia dzięki, między innymi, lepszej opiece zdrowotnej, bezpieczniejszemu i wydajniejszemu transportowi, czystszemu środowisku, nowym możliwościom w zakresie mediów oraz łatwiejszemu dostępowi do usług użyteczności publicznej i treści kulturowych (s. 4). Działania mają dotyczyć Biblioteki cyfrowej Europeana oraz regulacji prawnych dotyczących utworów osieroconych oraz medialnych usług audiowizualnych dotyczących różnorodności kulturowej (s. 19) 12

13 kolei, w Unii Innowacji wspomina się o potrzebie tworzenia na uniwersytetach ośrodków interdyscyplinarnych, które skupiać mają nie tylko aspekty badawcze, ale także finansowe i pozwalające na rozwijanie kreatywności oraz kompetencje międzykulturowe (s. 10). Ponadto w tej inicjatywie Komisja zobowiązała się powołać Europejską radę liderów do spraw designu oraz Europejski sojusz sektora kreatywnego, którego celem będzie opracowanie nowych form wspierania tego sektora i promowanie szerszego wykorzystania kreatywności w innych sektorach (s ). W przypadku kolejnej inicjatywy: Zintegrowana polityka przemysłowa w erze globalizacji Konkurencyjność i zrównoważony rozwój na pierwszym planie, kultura wymieniana jest również w kontekście przemysłów kultury i przemysłów kreatywnych 5. W przypadku ostatniej inicjatywy, w której znaleziono odniesienia do kultury, to jest Europejskiej platformy współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym: europejskich ram na rzecz spójności społecznej i terytorialnej, pojęcie to zostało wspomniane w dwóch kontekstach: integracji kulturowej w ramach szerokiej integracji imigrantów ze społecznościami rdzennymi (s ) oraz działań organizacji pozarządowych w tym obszarze, jako istotnego segmentu gospodarki społecznej (s. 19). Do innych dokumentów z poziomu wspólnotowego, objętych analizą należą: 1) Komunikat Komisji dotyczący Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata oraz 2) Komunikat Komisji Polityka regionalna jako czynnik przyczyniający się do inteligentnego rozwoju w ramach strategii Europa W przypadku pierwszego dokumentu: ustanowiono w nim trzy zasadnicze cele: a) propagowanie kreatywności w kształceniu oraz włączanie takiego wymiaru jako narzędzia edukacji i kształcenia ustawicznego, b)wzmocnienie zdolności organizacyjnych sektora kultury z naciskiem na przedsiębiorczość i kształcenie pracowników kultury z zakresu zarządzania (innowacyjne źródła finansowania, wymiar europejski działalności handlowej itp.), c) rozwój skutecznego partnerstwa między sektorem kultury a innymi sektorami (technologie informacyjno-komunikacyjne, badania, turystyka, partnerzy społeczni itp.) w celu wzmocnienia efektów inwestycji w kulturę. W drugim dokumencie wymienia się sektor kultury i kreatywności jako czynnik przyczyniający się do pobudzania lokalnych gospodarek, czynnika mogącego tworzyć nowe miejsca pracy i podnoszenia atrakcyjności regionów i miast 6. 5 Zintegrowana polityka przemysłowa w erze globalizacji : Przemysł kultury i sektor kreatywny mają szczególnie ważny stymulujący wpływ na innowacje gospodarcze i społeczne w innych sektorach. Projektowanie, architektura i reklama odgrywają ważną rolę we wspieraniu inwestycji np. w dziedzinie budownictwa, nowych technologii konsumenckich, rozwiązań przyjaznych dla środowiska i gospodarki cyfrowej W związku z realizacją tej inicjatywy, Komisja ma przedstawić inicjatywy strategiczne wynikające z Zielonej księgi w sprawie uwalniania potencjału przedsiębiorstw z branży kultury i branży twórczej, w tym komunikat w sprawie kluczowych aspektów w konkurencyjności w branży związanej z modą, uruchamiając europejski sojusz sektora kreatywnego i europejski sojusz przemysłu związanego z mobilnością w celu stworzenia platformy współpracy decydentów i przedstawicieli przemysłu (s. 34) 6 Polityka regionalna jako czynnik przyczyniający się do inteligentnego rozwoju w ramach strategii Europa 2020, s. 9-10: Sektor kultury i twórczości, który kwitnie na poziomie lokalnym i regionalnym, dysponuje strategicznymi możliwościami łączenia kreatywności i innowacji. Mogą one pobudzić lokalne gospodarki, rozpocząć nowe działania, stworzyć nowe i trwałe miejsca pracy, pozytywnie oddziaływać na inne branże oraz zwiększyć atrakcyjność regionów i miast. Sektor twórczości stanowi zatem katalizator strukturalnej zmiany wielu stref przemysłowych i obszarów wiejskich, mając potencjał do odmłodzenia ich gospodarki i przyczynienia się do zmiany powszechnego obrazu tych regionów. Powinien on zostać włączony w strategie rozwoju regionalnego, aby zapewnić skuteczne partnerstwo pomiędzy społeczeństwem obywatelskim, przedsiębiorstwami i organami publicznymi na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim. 13

14 Podsumowując, dokumenty strategiczne na poziomie UE sprowadzają sektor kultury do zaledwie kilku wymiarów: 1) kultura rozumiana jako kompetencje międzycywilizacyjne i językowe w wymiarze edukacji i wymiarze społecznym jako element integracji imigrantów 2) kultura rozumiana jako przemysł kreatywny element gospodarki, podlegający grze rynkowej (reklama, design, moda) 3) kultura jako zasoby dziedzictwa, które mają być upowszechniane poprzez digitalizację i udostępnianie przez media cyfrowe 4) przemysły kultury i przemysły kreatywne jako czynnik podnoszenia atrakcyjności miast i regionów: jako istotny element rozwoju regionalnego Dokumenty na poziomie krajowym Z dokumentami na poziomie UE zestawiono polskie dokumenty strategiczne na poziomie krajowym i na poziomie regionalnym. Do dokumentów na poziomie krajowym zaliczono: 1) Raport Europa Wyzwania rozwojowe, 2) Strategię Rozwoju Kapitału Społecznego, 3) Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego, 4) Krajowy Program Reform. Najistotniejszy z punktu widzenia naszych rozważań jest tu Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego. W przypadku dokumentu Europa Wyzwania rozwojowe kultura została zapisana w czterech głównych obszarach. Po pierwsze: przed Polską stoi wyzwanie stworzenia nowoczesnej infrastruktury usług publicznych i zasobów cyfrowych. Technologie teleinformatyczne dają szansę zrewolucjonizowania dostępu do usług administracji publicznej oraz do wiedzy i dziedzictwa kulturowego. 7 Po drugie: w zakresie rekomendacji co do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy i rozwoju kapitału intelektualnego musi nastąpić wypracowanie nowych form wspierania integracji środowisk naukowych, biznesowych i kulturalnych na poziomie regionalnym i lokalnym 8. Po trzecie, spójność społeczną należy realizować nie tylko na drodze do wyrównywania dochodów, ale także na drodze do poprawy dostępu usług społecznych, opieki zdrowotnej, profilaktyki, rehabilitacji, kultury i rozrywki oraz edukacji na wysokim poziomie. Tym samym, należy wyeliminować bariery w dostępie do instytucji publicznych, w tym obiektów kultury 9. Po czwarte, na wzrost kapitału społecznego wpływa potencjał kulturowy i kreatywny odgrywający znaczącą rolę w gospodarce opartej na wiedzy, ale warunkujący też innowacyjność uznawaną coraz częściej za kluczowy mechanizm zmiany i rozwoju 10. Wyzwaniem jest zwiększanie dostępności do kultury, z nastawieniem na świadomą selekcję i wybór, a nie korzystania z jednokierunkowych kanałów medialnych (telewizja, radio) Europa Wyzwania rozwojowe, s. 158, patrz także s Tamże, s Tamże, s. 274 i s Tamże, s. 340: W Polsce brakuje rozwiniętej klasy kreatywnej, niewielki procent osób wyznaje wartości postmaterialne kluczowe dla kapitału rozwojowego. Kultury zaś nadal nie traktuje się jako wartościowego zasobu rozwojowego. 11 Tamże, s Podsumowując analizę tego dokumentu: Polska powinna opierać swój rozwój o model polaryzacyjnodyfuzyjny, tzn. lokalne metropolie poprzez rozwój własnego potencjału powinny, w sposób pośredni, stymulować rozwój regionu swego oddziaływania. Ten model społecznego rozwoju jest koherentny z modelem funkcjonowania sfery kultury. Jest to bowiem w dużej części model naturalny dla życia kulturalnego, które zawsze jest podporządkowane pewnej hierar- 14

15 W Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego odniesień do kultury jest bardzo wiele. Występuje ona w trzech celach operacyjnych oraz w pięciu priorytetach strategii. W zakresie działania strategii można wyodrębnić takie generalne kierunki działań jak: 1) włączanie kultury w proces kształcenia formalnego i ustawicznego, 2) zwiększanie dostępności do zasobów kulturowych poprzez rozbudowę infrastruktury telekomunikacyjnej i digitalizację tych zasobów, 3) kooperację instytucji kultury z otoczeniem (partnerami społecznymi, oświatą i nauką, NGO oraz podmiotami prywatnymi) 4) zwiększanie możliwości uczestnictwa w kulturze, 5) ochrona dziedzictwa kulturowego oraz rozwój infrastruktury kultury, 6) rozwój systemu wsparcia dla sektora kreatywnego oraz wspieranie przedsiębiorczości w kulturze 12. W Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego wyodrębniono jedno wyzwanie strategiczne w diagnozie: 8.Wykorzystanie potencjału kulturowego i turystycznego dla rozwoju regionalnego. Punktem wyjścia jest założenie, iż dla owego rozwoju istotne jest wykorzystywanie zasobów, jakim jest dziedzictwo kulturowe (przede wszystkim obiekty uznane za Pomniki Historii i wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO), a także sieć muzeów i instytucji artystycznych. Jak opisano w Strategii: Kultura nie stanowi pasywnego zasobu regionów, ale aktywnie warunkuje [ ] rozwój [ ]. Jako czynnik rozwoju ekonomicznego wpływa ona m.in. na zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej i osiedleńczej regionów, determinuje rozwój turystyki, tworzy rynek pracy, kreuje przemysł kultury, a także współokreśla funkcje metropolitalne miast w układach ekonomicznym i przestrzennym [ ] Kultura odgrywa istotną rolę w tworzeniu kapitału społecznego, stanowi niezaprzeczalny czynnik rozwoju regionalnego: przyciąga inwestorów i turystów, kreuje pozytywny wizerunek miast i regionów, stanowi sposób na zwalczanie problemów społecznych 13. W Krajowym Programie Reform wymienia się w trzech konkretnych celach strategicznych (1.5. Rozwój i modernizacja infrastruktury teleinformatycznej i telekomunikacyjne, 1.7 Rozwój i modernizacja infrastruktury społecznej oraz 2.3 Nowe kierunki rozwoju innowacyjności )wymienia trzy konkretne działania: 1) realizację Wieloletniego Programu Programu Wieloletniego Kultura+, Priorytetu Digitalizacja w zakresie digitalizacji i udostępnienia obiektów polskiego dziedzictwa kulturowego oraz rozbudowy infrastruktury służącej digitalizacji, 2) inwestycje w infrastrukturę kultury o znaczeniu ponadregionalnym oraz 3) przeprowadzenie projektu foresightu przemysłów kultury i przemysłów kreatywnych oraz rozpoczęcie wdrażania wyników foresightu 14. Podsumowując, dokumenty strategiczne na poziomie krajowym definiują następujące wymiary kultury: 1) kultura rozumiana jako stały element edukacji i kształcenia ustawicznego 2) kultura rozumiana jako element budowy kapitału społecznego chii ( centrum prowincja). Po wtóre polska infrastruktura życia kulturalnego ma dość wyraźnie zarysowany układ metropolitalno-peryferyjny. Tej sytuacji nie da się przezwyciężyć, ale też i przede wszystkim nie ma takiej potrzeby. Należy natomiast ją wykorzystać w procesie zmian infrastrukturalnych 12 Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego, s. 5-7, tabela nr 1: Powiązania pomiędzy obszarami diagnozy, wyzwaniami, celami, kierunkami działań i wskaźnikami, s. 38: Cele, priorytety i kierunki działania (Układ celów do 2020 roku) 13 Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego, s Krajowy Program Reform, s. 16, 17 i 20 15

16 3) kultura rozumiana jako działalność artystyczna w ramach funkcjonowania publicznych instytucji kultury, współpracujących na tym polu z podmiotami prywatnymi i społecznymi (ngo) 4) kultura rozumiana jako przemysł kreatywny element gospodarki, podlegający grze rynkowej (reklama, design, moda) i jako element osobistego rozwoju i realizacji wartości postmaterialnych 5) kultura jako zasoby dziedzictwa, które mają być upowszechniane poprzez digitalizację i udostępnianie przez media cyfrowe 6) zasoby dziedzictwa kulturowego (zabytki i zabytkowe układy przestrzenne) jako czynnik podnoszenia atrakcyjności miast i regionów: jako istotny element rozwoju regionalnego, rewitalizacji przestrzeni zdegradowanych, ze społecznościami zagrożonymi wykluczeniem społecznym Dokumenty na poziomie regionalnym Analizie spójności poddano także dokumenty strategiczne na poziomie polskich województw. W przypadku pięciu regionów obowiązują strategie rozwoju kultury. Są to województwa: lubuskie, podkarpackie, podlaskie, śląskie i wielkopolskie. W przypadku pozostałych województw przeglądem objęto strategie rozwoju województw. Zidentyfikowano w nich cele i działania związane z kulturą 15. Ze względu na obszerność materiału, poniżej przedstawimy zasadnicze ustalenia w owych dokumentach, dotyczące kultury. W pięciu wspomnianych regionalnych strategiach rozwoju kultury nacisk położono na następujące obszary: 1) zachowanie dziedzictwa kulturowego i jego efektywne wykorzystanie w celu podnoszenia atrakcyjności regionu (woj. lubuskie, podkarpackie, podlaskie, śląskie) 2) edukacja kulturalna i podnoszenie kompetencji kulturowych odbiorców (woj. lubuskie, podkarpackie, śląskie) 3) wzmocnienie pozycji instytucji publicznych (w tym bibliotek) jako głównych ośrodków informacji oraz kulturalnej i obywatelskiej aktywizacji społeczności lokalnych (woj. lubuskie) 4) podnoszenie (aktywizacja) udziału społeczności lokalnych w życiu kulturalnym, w tym dostęp do imprez artystycznych (woj. lubuskie, podkarpackie, śląskie, wielkopolskie) 5) cyfryzacja i zastosowanie nowoczesnych technologii w kulturze (woj. podkarpackie) 6) rozwój i dostosowanie infrastruktury kulturalnej do obowiązujących standardów i trendów światowych (woj. podkarpackie, podlaskie) 7) podnoszenie kompetencji kadry zarządzających instytucjami kultury (woj. podlaskie, śląskie, wielkopolskie) 8) rozwój środowisk twórczych i wykorzystywanie ich kreatywności do rozwoju regionalnego (woj. podlaskie, śląskie) 15 Z analizy wyłączono województwa: dolnośląskie, łódzkie i opolskie. Ze względu na proces aktualizacji strategii w systemie informacji publicznej nie są dostępne strategie dotychczas obowiązujące. 16

17 9) stwarzanie warunków do dialogu międzykulturowego, wspieranie inicjatyw mniejszości narodowych, etnicznych i wyznaniowych (woj. podlaskie) 10) zwiększanie liczby imprez kulturalnych (woj. wielkopolskie) 11) współpraca między instytucjami kultury oraz nimi z podmiotami społecznymi i prywatnymi (sieciowanie) (woj. wielkopolskie) 16 W przypadku strategii rozwoju poszczególnych regionów wyodrębniono następujące kierunki działań wobec kultury (w nawiasach podano, w strategiach których regionów występuje dany kierunek działań): 1) zwiększanie uczestnictwa w kulturze, w tym poprzez realizację programu imprez kulturalnych (woj. lubelskie, mazowieckie, zachodniopomorskie) 2) ochrona dziedzictwa kulturowego (woj. lubelskie, małopolskie, Świętokrzyskie, zachodniopomorskie) 3) rozwój infrastruktury instytucji kultury (woj. małopolskie, mazowieckie, pomorskie, świętokrzyskie, warminsko-mazurskie, zachodniopomorskie) 4) komercjalizacja usług czasu wolnego (zwłaszcza w zakresie turystyki i rekreacji) (woj. małopolskie, mazowieckie) 5) wzrost kompetencji kadr instytucji kultury (woj. małopolskie, mazowieckie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie 6) powiązanie instytucji kultury z sektorem pozarządowym oraz prywatnym (woj. małopolskie, mazowieckie, zachodniopomorskie) 7) edukacja kulturalna i podnoszenie kompetencji kulturowych odbiorców (woj. małopolskie, warminskomazurskie) 8) cyfryzacja i zastosowanie nowoczesnych technologii w kulturze (woj. mazowieckie, woj. Świętokrzyskie, zachodniopomorskie) 9) adaptacja i rewitalizacja obiektów zabytkowych (woj. mazowieckie, woj. pomorskie, zachodniopomorskie) 10) poszerzanie zbiorów muzealnych, archiwalnych i bibliotecznych (woj. zachodniopomorskie) Strategia Rozwoju Kultury Województwa Lubuskiego, Program Rozwoju Kultury w województwie podkarpackim na lata , Program rozwoju kultury województwa podlaskiego do roku 2020, Strategia rozwoju kultury w województwie śląskim na lata , Program rozwoju kultury w Wielkopolsce na lata , wszystkie passim 17 Strategia Rozwoju Województwa Lubelskiego na lata , Tom II: Cele i priorytety strategii, oraz system wdrażania [Lublin] 2009, s i 59-61; Strategia Rozwoju województwa Małopolskiego na lata , [Kraków] 2011, s ; Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020 (aktualizacja), Warszawa 2006, s. 32, 36-38, 53, 56-59; Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego do 2020 r. (projekt) [Gdańsk] 2012, s , 33-34; Strategia Rozwoju Województwa Świętokrzyskiego do roku 2020, s. 85, 89, 94, 100; Strategia Rozwoju Społeczno Gospodarczego Województwa Warmińsko Mazurskiego do roku 2020, s , 45, 57-58; Strategia rozwoju województwa zachodniopomorskiego, Szczecin 2010, s , 126, 134, 141,

18 Dokumenty strategiczne na poziomie regionalnym definiują następujące wymiary kultury, w kolejności ważności : 1) kultura rozumiana jako działalność artystyczna i ekspozycyjna w ramach funkcjonowania publicznych instytucji kultury, 2) zasoby dziedzictwa kulturowego (zabytki i zabytkowe układy przestrzenne) jako czynnik podnoszenia atrakcyjności miast i regionów: jako istotny element rozwoju regionalnego, rewitalizacji przestrzeni zdegradowanych, ze społecznościami zagrożonymi wykluczeniem społecznym 3) kultura jako zasoby dziedzictwa, które mają być upowszechniane poprzez digitalizację i udostępnianie przez media cyfrowe 4) kultura rozumiana jako stały element edukacji i kształcenia ustawicznego Podsumowując, z całej analizy wynika duża rozbieżność pomiędzy treściami dokumentów wspólnotowych a dokumentami polskimi, tak na poziomie krajowym jak i regionalnym. W dokumentach na poziomie UE kultura zostaje sprowadzona niemal wyłącznie do elementu gospodarki. Nawet w Europejskiej agendzie kultury celami strategicznymi pozostaje wzmocnienie kompetencji instytucji kultury w zakresie przedsiębiorczości, silniejsze powiązania kultury z turystyką i handlem. W analizowanych dokumentach w ogóle nie ma odniesienia do rozwoju infrastruktury kultury jako elementu niezbędnego do rozwoju działań niekomercyjnych. We wspomnianych dokumentach wspomina się wyłącznie o przedsiębiorstwach oraz o organizacjach pozarządowych. Nie ma wzmianek o publicznych instytucjach kultury. Taka pozycja kultury we wspólnotowych dokumentach strategicznych jest odzwierciedlona w projektach rozporządzeń dotyczących wdrażania programów, finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W projektach tych, dotyczących nowego okresu programowania ( ) sektor kultury jest potraktowany marginalnie o czym piszemy w dalszej części ekspertyzy. W przypadku dokumentów polskich nacisk kładzie się przede wszystkim na ochronę zabytków, infrastrukturę publicznych instytucji kultury oraz wspieranie bezpośrednio działalności programowej i uczestnictwa w zinstytucjonalizowanej działalności kulturalnej (tworzenie i odbiór kultury na miejscu ). W dokumentach regionalnych, na dalszym planie, celem działań jest: upowszechnianie cyfrowe zasobów, upowszechnienie multimedialnego uczestnictwa w kulturze, komercjalizacja przemysłów kultury (w wielu strategiach regionalnych przemysły kultury rozumiane są jako sektor turystyki lub jego elementy). W dokumentach tych akcent kładzie się także po raz pierwszy (w porównaniu ze strategiami, obowiązującymi do 2006 r.) na podnoszenie kompetencji zarządczych kadr instytucji kultury oraz powiązania tych instytucji z sektorem pozarządowym i podmiotami prywatnymi Por. P. Kościelecki, Kultura w regionach analiza dokumentów strategicznych polskich województw oraz piśmiennictwa przedmiotu, Studia Regionalne i Lokalne, Nr 3, 2007, s

19 2.2 Aktualne ramy prawne procesu programowania interwencji publicznych z zakresu sektora kultury Cele tematyczne i priorytety inwestycyjne W projektach rozporządzeń na okres programowania KE zaproponowała szereg zmian w stosunku do obecnej perspektywy. Osią tych zmian jest ukierunkowanie funduszy na realizację celów Strategii Europa Jednym z instrumentów tego ukierunkowania jest wskazanie zamkniętego katalogu sektorów (celów tematycznych określonych w art. 9 projektu rozporządzenia ogólnego) oraz typów przedsięwzięć (priorytetów inwestycyjnych wymienionych w rozporządzeniach dot. poszczególnych funduszy) możliwych do wsparcia. Warto jeszcze dodać, że podczas Prezydencji Duńskiej wypracowano kompromis, który poszerzył katalog priorytetów inwestycyjnych wymieniających explicite sektor kultury. Po pierwsze, przewidziano wsparcie dla wzmocnienia wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w e-culture. Po drugie, do celu tematycznego związanego ze zwiększeniem zatrudnienia dodano priorytet inwestycyjny przewidujący wsparcie wzrostu sprzyjającego zatrudnieniu poprzez wykorzystanie endogenicznych potencjałów obszarów, w tym m. in. poprzez wzmocnienie dostępności i rozwój specyficznych zasobów naturalnych oraz kulturowych. Analiza możliwości finansowania szeroko pojętego sektora kultury została przedstawione w tabeli poniżej. Rysunek 1 Typy projektów z sektora kultury możliwe do wsparcia zgodnie z zapisami projektów rozporządzeń Cel tematyczny art. 9 rozporządzenia ogólnego (1) wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji Priorytet inwestycyjny art. 5 rozporządzenia o EFRR i art. 3 rozporządzenia o EFS EFRR (a) udoskonalanie infrastruktury badań i innowacji i podnoszenie zdolności do tworzenia doskonałości w zakresie badań i innowacji oraz wspieranie ośrodków kompetencji, w szczególności leżących w interesie Europy EFRR (b) promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych i aplikacji z dziedziny usług publicznych, tworzenie sieci, pobudzanie popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację EFRR (c) wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów i zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu Rodzaj wsparcia typ projektu inwestycje w infrastrukturę badań i innowacji, np. w zakresie digitalizacji, technik konserwatorskich wsparcie przedsiębiorstw z sektora przemysłów kreatywnych w zakresie: badań i innowacji, rozwoju produktów i usług, tworzenia klastrów, sieci, transferu technologii, pobudzania popytu, otwartych innowacji wspieranie badań technologicznych i stosowanych np. w zakresie digitalizacji, technik konserwatorskich (2) zwiększenie dostęp- EFRR (b) rozwój produktów i usług opartych na TIK, rozwój produktów i usług 19

20 Cel tematyczny art. 9 rozporządzenia ogólnego ności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjnokomunikacyjnych (3) podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw (4) wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach (5) promowanie dostosowania do zmiany klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem Priorytet inwestycyjny art. 5 rozporządzenia o EFRR i art. 3 rozporządzenia o EFS handlu elektronicznego oraz zwiększanie zapotrzebowania na TIK EFRR (c) wzmocnienie zastosowań TIK dla e- administracji, e-learningu, e-culture, e-integracji i e- zdrowia EFRR (a) promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz wspieranie tworzenia nowych firm EFRR (b) opracowywanie nowych modeli biznesowych dla MŚP, w szczególności w celu internacjonalizacji EFRR (c) wspieranie efektywności energetycznej i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w infrastrukturach publicznych i sektorze mieszkaniowym EFRR (a) wspieranie wyspecjalizowanych inwestycji służących dostosowaniu do zmiany klimatu Rodzaj wsparcia typ projektu kulturowych (np. digitalizacja zasobów kulturowych, oferta online instytucji kultury) opartych na TIK oraz zwiększanie zapotrzebowania na TIK w zakresie produktów i usług kulturowych wsparcie przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturowej w oparciu o e-learning i inne formy usług online, tworzenie centralnego i regionalnych repozytoriów cyfrowych, rozwój e-culture wsparcie przedsiębiorczości w sektorze przemysłów kreatywnych tworzenie nowych firm i wsparcie rozwoju produktów i usług w istniejących wspieranie centrów przedsiębiorczości, współpracy kreatywnych osób samozatrudnionych wspieranie inicjatyw targowo-wystawienniczych i promocyjnych sektorów kreatywnych wspieranie szkoleń w zakresie umiejętności rynkowych i promocyjnych twórców i mikroprzedsiębiorców kreatywnych, rozwój e- culture wsparcie przedsiębiorczości w sektorze przemysłów kreatywnych modele biznesowe wspieranie promocji zagranicznej polskich produktów i usług kreatywnych, w tym produktów e-culture, wspieranie współpracy pomiędzy szkolnictwem artystycznym, przemysłem i biznesem inwestycje z zakresu efektywności energetycznej i wykorzystania OZE w publicznych obiektach kulturowych (uczelnie i szkoły artystyczne, instytucje kultury) prace modernizacyjne obiektów kulturowych (zabytki, instytucje kultury, uczelnie i szkoły artystyczne) polegające na zabezpieczeniu np. przed zalewa- 20

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

* STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020

* STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020 * STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020 * Cele tematyczne na rzecz realizacji Europa 2020 1. wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji; 2. zwiększenie dostępności,

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r.

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. Główne założenia i komplementarność Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. RPO WŁ na lata 2014-2020 Konstrukcja RPO WŁ 2014-2020: LP. WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002 Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Decyzja wykonawcza Komisji z dnia 16.12.2014 r. CCI 2014PL16M2OP002 Wieloaspektowe ujęcie obszaru kultury w Regionalnym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce dla zmiany życia

Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce dla zmiany życia Załącznik nr 5 Analiza zgodności endogenicznych dokumentów strategicznych ze Strategią Marki Rzeszów. Wizja Cele strategiczne Rdzeń i Submarki Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Wydział Rozwoju Regionalnego Kraków, dn. 10.02.2015 r. Alokacja RPO WSL 2014 2020 projekt v. 7 EFS 978 mln EFRR 2 498,9 mln w sumie

Bardziej szczegółowo

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Program 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. CELE TEMATYCZNE CELE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 Ewa Sobiecka Bielsko-Biała, 20.03.2014 Plan prezentacji Wprowadzenie Umowa partnerska (08.01.2014) Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Rewitalizacji

Gminny Program Rewitalizacji Gminny Program Rewitalizacji Gminny Program rewitalizacji powstaje na mocy Ustawy z dnia 9 października 2015 roku o rewitalizacji. Art. 15. 1. Gminny program rewitalizacji zawiera w między innymi: szczegółową

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020

ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020 ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020 Jakub Szymaoski Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Integracja społeczna Europa

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Tabela transpozycji PI na działania/ poddziałania w poszczególnych osiach priorytetowych

Załącznik nr 1 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Tabela transpozycji PI na działania/ poddziałania w poszczególnych osiach priorytetowych Załącznik nr 1 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Tabela transpozycji PI na działania/ poddziałania w poszczególnych osiach priorytetowych Nazwa i nr osi Oś priorytetowa I Nowoczesna gospodarka 1.1 Kluczowa dla

Bardziej szczegółowo

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r.

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r. Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Lublin, 26.06.2013 r. Logika procesu programowania RPO WL na lata 2014-2020 Główne założenia wydatkowania środków

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r.

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. PRZEGLĄD REGULACJI UE Zestawienie aktualnych dokumentów Strategia Europa 2020

Bardziej szczegółowo

Planowana data ogłoszenia konkursu i termin naboru wniosków. Oś I: Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu

Planowana data ogłoszenia konkursu i termin naboru wniosków. Oś I: Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu Załącznik do Uchwały Nr 37/375/ Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 21 kwietnia r. Harmonogram o w trybie konkursowym na rok w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata

Bardziej szczegółowo

Finansowanie instytucji kultury -środki unijne. 16 listopada 2006

Finansowanie instytucji kultury -środki unijne. 16 listopada 2006 Finansowanie instytucji kultury -środki unijne 16 listopada 2006 Środki europejskie Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy EOG Rozdzielane na poziomie kraju: sektorowe programy operacyjne regionalne

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie środków UE Procedury i wymagania Regionalne Programy Operacyjne Infrastruktura i Środowisko Regionalne Programy Operacyjne wdrażane na poziomie każdego z 16 województw monofunduszowe: finansowane

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wsparcie przedsiębiorczości. Łódź, luty 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wsparcie przedsiębiorczości. Łódź, luty 2015 r. Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wsparcie przedsiębiorczości Łódź, luty 2015 r. PLAN PREZENTACJI I. DOKUMENTY STRATEGICZNE II. PERSPEKTYWA FINANSOWA 2007-2013 III.

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020

Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020 Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020 Izabela Ziątek Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 9 maja 2013 r. Negocjacje

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe jako potencjalni beneficjenci w MRPO 2014-2020. Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej

Organizacje pozarządowe jako potencjalni beneficjenci w MRPO 2014-2020. Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Organizacje pozarządowe jako potencjalni beneficjenci w MRPO 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej SCHEMAT RPO 2014-2020: DWUFUNDUSZOWY I ZINTEGROWANY 1. WARUNKI DLA ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami Europejskimi JEDNOSTEK NAUKOWYCH

Środa z Funduszami Europejskimi JEDNOSTEK NAUKOWYCH 1 Środa z Funduszami Europejskimi dla JEDNOSTEK NAUKOWYCH 2 3 1. Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 Dokumenty na poziomie unijnym Europa 2020 Pakiet Rozporządzeń Wspólne Ramy strategiczne

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Samorządowy. www.coi.wzp.pl

Kontrakt Samorządowy. www.coi.wzp.pl Założenia WIZJA ROZWOJU Cele realizacji Kontraktów Samorządowych: Kontrakt Samorządowy Cele KS koncentracja zasobów i środków interwencji na wybranych obszarach tematycznych, służących przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Konferencja konsultacyjna Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Warszawa, 9 grudnia 2013 r. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Adam Hamryszczak Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego 16 grudnia 2014 r. 1 ZIT a STRATEGIA ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego 2014-2020 projekt Projekt przyjęty Uchwałą nr 196/2816/2013 Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 8 listopada 2013 r. Minimalne poziomy koncentracji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach Małgorzata Nejfeld KDG CIEŚLAK & KORDASIEWICZ ZAKRES DZIAŁALNOŚCI Główny przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Katowice, 16 maja 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Katowice, 16 maja 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 16 maja 2014 r. Alokacja RPO WSL 2014-2020 1 107,8 mln EUR (ZIT/RIT) 2 241,1 mln

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 SRWP Dokument implementacyjny w obszarze B+R Strategia Transportu RPOWP POWER POIR BP, JST Główne uwarunkowania kształtu projektu

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami Europejskimi ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH

Środa z Funduszami Europejskimi ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 1 Środa z Funduszami Europejskimi dla ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH 2 Środa z FE dla organizacji pozarządowych 1. Wprowadzenie do FE 2014-2020 2. Fundusze Europejskie dla NGO i wsparcia procesu stanowienia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r.

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020 Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w ramach RPO WZ 2007-2013 Inicjatywa JEREMIE System dotacyjny Alokacja na konkursy - dotacje: poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 538/15

Załącznik do Uchwały nr 538/15 Załącznik do Uchwały nr 538/15 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 maja 2015 r. Harmonogram naborów wniosków o dofinansowanie w trybie konkursowym dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020

POWIĄZANIA OSI PRIORYTETOWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO POWIĄZANIA OSI OWYCH Z CELAMI STRATEGICZNYMI NA POZIOMIE UE, KRAJU, REGIONU RPO WO 2014-2020 [Sekcja 1] Opole, kwiecień 2014 r. 2 Załącznik nr 2 do projektu RPO WO 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Instytucja Zarządzająca ZARZĄD WOJEWÓDZTWA WYDZIAŁ EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO Zadania wdrożeniowe EFRR WYDZIAŁ ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Definicja Rewitalizacja to kompleksowy proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe (powiązane wzajemnie przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Białystok 27.06.2014 Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego E-commerce E-commerce Europejski Fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny

Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania. Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Potencjał POPC, RPO, POWER w zakresie promocji nauki programowania Podsekretarz Stanu Piotr Woźny Promocja nauki programowania Ministerstwo Cyfryzacji promuje i wspiera naukę programowania wśród wszystkich

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020 Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Dokumenty strategiczne na lata 2014-2020 Założenia Umowy Partnerstwa, zaakceptowane przez Radę Ministrów 15 stycznia 2013 r. stanowią

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa 2014-2020. Możliwości dla NGO

Nowa perspektywa finansowa 2014-2020. Możliwości dla NGO Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 Możliwości dla NGO 1 Programy Operacyjne wdrażające polską politykę rozwoju i europejską politykę spójności w latach 2014 2020. PO Infrastruktura i Środowisko, Program

Bardziej szczegółowo

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Pytanie: Jak wykorzystać praktyczną wiedzę z zakresu wydawania decyzji środowiskowych w celu prawidłowej identyfikacji obszarów

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013 REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE W latach 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności (Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia)

Bardziej szczegółowo

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 Warszawa, 5 czerwca 2014 r. Nowa perspektywa

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich.

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa, 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY 2014-2020 ZAŁOŻENIA INTERWENCJI W OBSZARZE WSPIERANIA MŚP

MAŁOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY 2014-2020 ZAŁOŻENIA INTERWENCJI W OBSZARZE WSPIERANIA MŚP MAŁOPOLSKI REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY 2014-2020 ZAŁOŻENIA INTERWENCJI W OBSZARZE WSPIERANIA MŚP Wsparcie sektora MŚP w ramach perspektywy finansowej 2007-2013 Liczba złożonych wniosków o dofinansowania:3965

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła nowe zasady i przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.:

Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.: Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.: Rozporządzenie ogólne (dwie części dla funduszy oraz dla polityki spójności) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo