Korelacje pomi dzy twardoêcià i jakoêcià erekcji a domenà funkcji erekcyjnej, poczuciem w asnej wartoêci oraz satysfakcji z leczenia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Korelacje pomi dzy twardoêcià i jakoêcià erekcji a domenà funkcji erekcyjnej, poczuciem w asnej wartoêci oraz satysfakcji z leczenia"

Transkrypt

1 ISSN WYDANIE SPECJALNE STYCZE 2007 NR 7 Korelacje pomi dzy twardoêcià i jakoêcià erekcji a domenà funkcji erekcyjnej, poczuciem w asnej wartoêci oraz satysfakcji z leczenia Prowadzone Metodà Podwójnie Âlepej Próby, Kontrolowane-Placebo, Mi dzynarodowe Badanie Preparatu Viagra (Cytrynian Sildenafilu) lek. med. Andrzej Depko, dr med. Ates Kadioglu, dr med. Walther Grohmann, dr med. Ivan P. Levinson, Franklin Sun, MS, MPhil, oraz Suzanne Collins, BA

2 357

3

4

5 Korelacje pomi dzy twardoêcià i jakoêcià erekcji a domenà funkcji erekcyjnej, poczuciem w asnej wartoêci oraz satysfakcji z leczenia. Prowadzone Metodà Podwójnie Âlepej Próby, Kontrolowane-Placebo, Mi dzynarodowe Badanie Preparatu Viagra (Cytrynian Sildenafilu) lek. med. Andrzej Depko, dr med. Ates Kadioglu, dr med. Walther Grohmann, dr med. Ivan P. Levinson, Franklin Sun, MS, MPhil, oraz Suzanne Collins, BA Cel: Poszukiwanie korelacji pomi dzy twardoêcià i jakoêcià erekcji, a domenà funkcji erekcyjnej, poczuciem w asnej wartoêci oraz satysfakcji z leczenia zaburzeƒ erekcji (ang. ED). Projekt i Metody: W 25 oêrodkach w Europie i Ameryce P d. m czyêni z zaburzeniami erekcji (z wynikiem 25 Kwestionariusza IIEF (Mi dzynarodowy Wskaênik Oceny Wzwodu (ang. International Index of Erectile Function Erectile Function domain) przyjmowali przez 6 tygodni preparat Viagra w zmiennych dawkach (sildenafil 25, 50, lub 100 mg, PRN) w randomizowanym badaniu, prowadzonym metodà podwójnie-êlepej próby, kontrolowanym placebo. Pacjent klasyfikowa swojà erekcj uzyskiwanà po stymulacji seksualnej wed ug skali EHGS (ang. Erection Hardness Grading Scale); skutecznoêç okreêlano jako odsetek wystàpienia twardoêci erekcji stopnia trzeciego (wystarczajàco twardy do penetracji, ale nie ca kowicie twardy) lub stopnia czwartego (ca kowicie twardy). Oceniane by y równie : jakoêç erekcji (Kwestionariusz JakoÊci Erekcji ang. Quality of Erection Questionnaire; domena funkcji erekcyjnej (Kwestionariusz IIEF); poczucie w asnej wartoêci i relacje w zwiàzku z partnerkà (Kwestionariusz SEAR Ocena Poczucia W asnej WartoÊci i Relacji w Zwiàzku z Partnerkà (ang. Self-Esteem And Relationship); oraz zadowolenie z leczenia (Erectile Dysfunction Inventory of Treatment Satisfaction EDITS). Ró nice mi dzy grupami szacowane by y przy u yciu metod statystycznych (LS ± SE przy wykorzystaniu analizy kowariacji). Wyniki: Âredni przedzia wiekowy wynosi 45 lat (18 55 lat), a czas wyst powania zaburzeƒ erekcji 2 lata (<1 21). Poprawa uzyskana na zakoƒczenie leczenia wobec stanu wyjêciowego we wszystkich pomiarach skutecznoêci by a wi ksza w przypadku Viagry (n=154) ni placebo (n=153); (P<0,0001). Punktacje SEAR i IIEF uleg y poprawie, a Indeks EDITS by wysoki (P<0,0001) nawet w podgrupie, w której nastàpi a poprawa od funkcjonalnej twardoêci (poziom 3) do zupe nej twardoêci (poziom 4). Zmiana w twardoêci erekcji (EHGS) korelowa a pozytywnie (wspó czynniki Pearsona) ze zmianà w punktacji IIEF (r=0,23 0,65 poprzez domeny) oraz punktacji SEAR (r=0,37 0,46 poprzez elementy sk adowe) oraz z Indeksem EDITS (r=0,43), podobnie jak zmiana w zadowoleniu z twardoêci (QEQ Pytanie 5, odpowiednio: r=0,30 0,69; r=0,50 0,68 oraz r=0,60). Wnioski: TwardoÊç i jakoêç erekcji wzrasta u m czyzn leczonych preparatem Viagra z powodu zaburzeƒ erekcji oraz koreluje z funkcjà erekcyjnà i pomiarami psychospo ecznymi. PRACA RECENZOWANA lek. med. Andrzej Depko Przychodnia Seksuologiczna, Warszawa, Polska dr med. Ates Kadioglu Katedra Urologii, Wydzia Medyczny, Uniwersytet w Istanbule, Turcja dr med. Walther Grohmann Praktyka urologiczna, Monachium, Niemcy dr med. Ivan P. Levinson, Franklin Sun, MS, MPhil, Suzanne Collins, BA Pfizer Inc, Nowy York, NY, USA Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ

6 WST P Utrata przez m czyzn zdolnoêci do osiàgania odpowiedniej twardoêci pràcia, niezb dnej do odbycia udanego i satysfakcjonujàcego stosunku p ciowego, w sposób negatywny oddzia ywuje na jakoêç ycia m czyzny [1, 2]. Zaburzenia erekcji (ang. ED) wià à si z depresjà, stanami l kowymi oraz niskim poczuciem w asnej wartoêci [3, 4]. Spadek zadowolenia z ycia seksualnego oraz zaburzenia relacji mi dzy partnerami w zwiàzku mogà wystàpiç nawet w przypadku niewielkiego upoêledzenia funkcji erekcyjnej [3]. Celem tego prospektywnego, wielooêrodkowego randomizowanego badania, sk adajàcego si z dwóch cz Êci: fazy I: prowadzonej metodà podwójnie Êlepej próby, w grupach równoleg ych, kontrolowanego placebo (ang. DBPC) oraz fazy II: prowadzonej metodà otwartej próby (ang. OL) by- o uzyskanie danych klinicznych o zmianach w jakoêci uzyskiwanych erekcji, a zw aszcza twardoêci pràcia u m czyzn leczonych preparatem Viagra (cytrynian sildenafilu) oraz ocena innych funkcjonalnych parametrów skutecznoêci leczenia i zwiàzanych z nimi korzyêci psychospo ecznych takich jak: uzyskiwana satysfakcja, samopoczucie i poprawa jakoêci ycia. Uzyskane wyniki pozwalajà oceniç korelacje pomi dzy twardoêcià i jakoêcià uzyskiwanej erekcji, a funkcjonowaniem psychospo ecznym oraz satysfakcjà ze stosowanego leczenia podczas fazy I: DBPC. MATERIA Y I METODY Metodyka badania Badanie wielooêrodkowe (ok. 25 oêrodków w Europie i Ameryce P d.). Badanie w grupach równoleg ych, randomizowane (1:1), faza I: (DBPC 6 tygodni). Faza II: otwarta próba (OL 6 tygodni). Pisemna, Êwiadoma zgoda pacjenta oraz zgodnoêç z obowiàzujàcymi przepisami prawa. Sposób podawania preparatu Viagra w zmiennej dawce (25, 50 lub 100 mg) lub identycznie wyglàdajàce placebo przyjmowane minut przed planowanà aktywnoêcià seksualnà, ale nie cz Êciej ni raz dziennie. Pacjenci Kryteria w àczenia: wiek lat, zdiagnozowane klinicznie zaburzenia erekcji potwierdzone przez punktacj domeny erekcyjnej IIEF 25 oraz sta y partner seksualny podczas trwania badania. Kluczowe kryteria wy àczenia: niedociênienie t tnicze z pozycji siedzàcej, w spoczynku (<90/50 mm Hg) lub nadciênienie (>170/110 mm Hg), powa na choroba uk adu krà enia w okresie 3 miesi cy poprzedzajàcych badanie, osoby ze znanà nadwra liwoêcià na sildenafil lub u których wyst powa y jakiekolwiek dzia ania niepo àdane zwiàzane ze stosowaniem sildenafilu, m czyêni z ci kimi schorzeniami wàtroby; chorobà zwyrodnieniowà siatkówki (retinitis pigmentosa) w wywiadzie lub dziedzicznà nietolerancjà galaktozy, niedoborem laktazy lub zaburzeniami wch aniania glukozy galaktozy, m czyêni, którzy przyjmowali lub by o prawdopodobne, e b dà przyjmowaç azotany bàdê donory tlenku azotu w ka dej formie, zarówno regularnie jak i okresowo. m czyêni, którzy uprzednio przyjmowali ponad 6 dawek sildenafilu lub jakiegokolwiek innego inhibitora 5-fosfodiesterazy w celu leczenia zaburzeƒ erekcji w ciàgu 4 tygodni przed badaniem, osoby, które stosowa y dost pne na rynku sposoby leczenia zaburzeƒ wzwodu (w àczajàc w to ogólnodost pne preparaty stosowane w leczeniu zaburzeƒ erekcji lub metody bezlekowe). Stosowanie takich sposobów leczenia musia o byç zakoƒczone przed wizytà przesiewowà i nie wolno ich by o stosowaç w trakcie trwania badania, osoby, które przyjmowa y leki o dzia- aniu hamujàcym na cytochrom P 450 3A4 (tzn. ritonavir, saquinavir, ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna oraz cymetydyna) Narz dzia Pacjent wype nia dziennik zdarzeƒ (ang. event log), dotyczàcy ka dego odbytego stosunku p ciowego. Dziennik 6 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ 2007

7 zawiera pytania dotyczàce: za ycia badanego leku, potwierdzenia stosowania stymulacji seksualnej, uzyskanej jakoêci wzwodu, twardoêci pràcia (wed ug skali EHGS poni ej) oraz satysfakcji ze stosunku seksualnego. Poziom 0: brak erekcji Poziom 1: powi kszenie pràcia, ale bez jego stwardnienia Poziom 2: twardoêç nie wystarczajàca do penetracji Poziom 3: twardoêç wystarczajàca do penetracji (ale nie ca kowita twardoêç) Poziom 4: ca kowita twardoêç (sztywnoêç) Ka dy pacjent wype nia poni sze kwestionariusze podczas wizyty wst pnej, na koniec fazy I: (DBPC) oraz po zakoƒczeniu fazy II: (OL). Kwestionariusz QEQ. Cz stoêç wyst powania twardoêci erekcji wystarczajàcych do penetracji (Pyt. 1); Zadowolenie z utrzymania erekcji do odbycia pe nego stosunku seksualnego (Pyt. 2); Czas od rozpocz cia aktywnoêci seksualnej do osiàgni cia twardoêci erekcji odpowiedniej do odbycia stosunku seksualnego (Pyt. 3); Czas trwania erekcji podczas stosunku seksualnego (Pyt. 4); TwardoÊç erekcji (Pyt. 5); Ogólna jakoêç erekcji (Pyt. 6). Zakres punktacji: poszczególne pytania, 1 5; àcznie po przekszta ceniu, (im wi cej punktów tym wynik jest lepszy). Kwestionatiusz IIEF domena satysfakcji seksualnej. Pyt. 7 (Kiedy próbowa Pan odbyç stosunek seksualny i jak cz sto dostarcza on Panu zadowolenia?); Pyt. 8 (Jak du à przyjemnoêç czerpie Pan ze stosunku seksualnego?); Pyt. 13 (Jak du e jest Pana zadowolenie z ogólnego ycia seksualnego?) oraz Pyt. 14 (Jak du e jest Pana zadowolenie ze swojego zwiàzku seksualnego?). Kwestionariusz SEAR (ang. Self-Esteem and Relationship), Ocena Poczucia W asnej WartoÊci i Relacji w Zwiàzku. Kwestionariusz EDITS (ang. Erectile Dysfunction Inventory of Treatment Satisfaction). Oceny Satysfakcji z Leczenia Zaburzeƒ Erekcji) by wype niany wy àcznie na koniec fazy I: (DBPC) oraz po zakoƒczeniu fazy II: (OL). Indeks: 25 razy powy ej Êredniego wyniku EDITS (przedzia 0 100). Dychotomia: usatysfakcjonowany (indeks >50) vs nieusatysfakcjonowany (indeks 50). Bezpieczeƒstwo i tolerancja: sta e monitorowanie wyst powania zdarzeƒ niepo àdanych i tolerancji preparatu. Zmienne skutecznoêci G ówne: odsetek wyst powania erekcji stopnia 3 lub 4 (twardoêç) podczas wszystkich kontaktów seksualnych, gdzie stosowano badany preparat i mia a miejsce stymulacja seksualna (Pyt. 3 QEQ) podejmowana po 2, 6, 8 i 12 tygodniach leczenia. (Liczba satysfakcjonujàcych erekcji potwierdzona odpowiedzià na Pyt. 5 = twardoêç wystarczajàca do penetracji lub ca kowita twardoêç oraz na Pyt. 3 = tak) 100 x odpowiedzi tak na Pyt. 3 z dziennika pacjenta Pomocnicze: zmiany w punktacji w kwestionariuszach QEQ, IIEF oraz SEAR od stanu wyjêciowego do zakoƒczenia fazy I: (DBPC), a nast pnie do zakoƒczenia fazy II: (OL); odsetek wyst pujàcych erekcji o twardoêci 4 stopnia oraz wynik EDITS uzyskane po zakoƒczeniu fazy I: (DBPC), a nast pnie fazy II: (OL), korelacje pomi dzy zmianà procentowà wystàpienia erekcji na poziomie 3 lub 4 lub poziomie 4 i wyniki pomocnicze. Zosta y przeprowadzone dodatkowe analizy post hoc w celu znalezienia korelacji pomi dzy zadowoleniem z twardoêci erekcji (QEQ Q5) oraz wynikami pomocniczymi. Analizy skutecznoêci G ówna zmienna skutecznoêci: w oparciu o ciàg à odpowiedê (odsetek dla ka dego pacjenta), wyniki leczenia by y szacowane metodà najmniejszych kwadratów przy wykorzystaniu modelu analizy kowariancji (ANCOVA) z terminami dla wartoêci wyjêciowej, grupy terapeutycznej, oêrodka badawczego i czynników Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ

8 prognostycznych (wiek, czas trwania zaburzeƒ erekcji, etiologia zaburzeƒ erekcji). Pomocnicze zmienne skutecznoêci podczas DBPC. Zmienne ciàg e: metoda najmniejszych kwadratów przy wykorzystaniu modelu ANCOVA. Zmienne dziennika zdarzeƒ: model regresji logistycznej (metoda William a badania dyspersji). Korelacje Pearsona. Zmienne pomocnicze skutecznoêci podczas OL: statystyka opisowa w oparciu o wczeêniejszy przydzia do grupy przyjmujàcej preparat Viagra albo placebo. WYNIKI Populacja pacjentów SpoÊród 154 m czyzn zrandomizowanych do grupy przyjmujàcej Viagr oraz 153 m czyzn zrandomizowanych do grupy przyjmujàcej placebo, 147 (96%) z ka dej grupy zosta o poddanych badaniu skutecznoêci w trakcie fazy DBPC oraz odpowiednio 142 (92%) i 138 (90%) ukoƒczy o faz I: DBPC i rozpoczyna o faz II: OL. Obydwie grupy zakwalifikowane do fazy I: DBPC by y podobne pod wzgl dem wieku (Êrednia to 45 lat, w przedziale lat), rasy (>90% rasa bia a), czasu trwania zaburzeƒ erekcji (Êrednio 2 lata, w okresie od 1 21 lat) oraz etiologii zaburzeƒ erekcji. Schorzenia towarzyszàce zaburzeniom erekcji obejmowa y: nadciênienie (Viagra 19%; placebo 18%), cukrzyc (Viagra 12%; placebo 11%), hyperlipidemi (Viagra 6%; placebo 8%), agodny przerost gruczo u krokowego (5% vs 3%), depresj (3% w ka dej grupie), niedokrwiennà chorob serca (2% w ka dej grupie). Ze 142 m czyzn poczàtkowo zrandomizowanych do grupy przyjmujàcej Viagr oraz 138 poczàtkowo zrandomizowanych do grupy przyjmujàcej placebo, którzy rozpocz li faz otwartà badania (OL), odpowiednio 141 m czyzn (99%) oraz 136 (99%) zosta o ocenione pod kàtem skutecznoêci w fazie OL oraz odpowiednio 140 (97%) i 134 (97%) ukoƒczy o faz OL. 8 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ 2007

9 Zmiana w Stopniu TwardoÊci Erekcji Odsetek wystàpienia erekcji stopnia 3 (twardoêç wystarczajàca do penetracji, ale nie ca kowita) lub na poziomie 4 (ca kowita twardoêç) w stanie wyjêciowym, by podobny mi dzy grupà przyjmujàcà preparat Viagra (45%) oraz placebo (46%). Po zakoƒczeniu fazy I: (DBPC) odsetek ten wzrós o 40%±3% (zmiana LS ± b àd standardowy, SE) w grupie przyjmujàcej Viagr w porównaniu z 11%±3% w grupie przyjmujàcej placebo (P<0,0001 mi dzy grupami); po zakoƒczeniu fazy II: (OL) odsetek ten by ponownie podobny i wzrós do >90% w ka dej grupie. Po zakoƒczeniu fazy I: (DBPC), w grupie przyjmujàcej preparat Viagra w porównaniu z grupà przyjmujàcà placebo wzros o prawdopodobieƒstwo wystàpienia erekcji na poziomie 4 (iloraz szans OR, 8,5 P<0,0001). Po zakoƒczeniu fazy II: (OL), w wi kszoêci przypadków osiàgni to erekcj na poziomie 4 w grupie poprzednio zrandomizowanej do przyjmowania preparatu Viagra metodà podwójnie Êlepej próby (Êrednia ± odchylenie standardowe SD, 67%±39%) oraz w grupie poprzednio zrandomizowanej do przyjmowania placebo (61%±40%). Rysunek 1. Zmiana w Zadowoleniu z TwardoÊci Erekcji Punktacja QEQ Q5 (zadowolenie z twardoêci erekcji, przedzia 1 5) w stanie wyj- Êciowym by a identyczna (2,4) w 2 grupach. Po zakoƒczeniu fazy I: (DBPC) nastàpi wzrost o 1,7±0,1 pkt. (zmiana LS±SE) w grupie przyjmujàcej Viagr w porównaniu z 0,3±0,1 pkt. w grupie przyjmujàcej placebo (P<0,0001 mi dzy grupami). Po zakoƒczeniu fazy II: (OL) punktacja by a znów podobna ( 4,3). Rysunek 2. Korelacje z TwardoÊcià Pràcia oraz z Zadowoleniem z JakoÊci Erekcji Wyniki by y podobnie niskie w stanie wyjêciowym w ka dej grupie terapeutycznej dla wszystkich domen IIEF (maksymalnie 50% 70%) oraz elementów SEAR (maksymalnie 41% 55%), ale wzros y w grupie przyjmujàcej preparat Viagra podczas fazy I: DBPC (P<0,0001 vs placebo). Po zakoƒczeniu fazy II: (OL) wyniki by y prawie identyczne w 2 grupach i wzros y do maksymalnie 82% 90%. Nawet w podgrupie, w której nastàpi a poprawa erekcji z poziomu 3 do 4, punktacje SEAR oraz IIEF by y lepsze, Indeks EDITS wysoki (P<0,0001). Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ

10 10 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ 2007

11 Po zakoƒczeniu fazy I: (DBPC) 90% m czyzn w grupie przyjmujàcej preparat Viagra i 49% m czyzn w grupie przyjmujàcej placebo by o zadowolonych z leczenia zaburzeƒ erekcji, a wynik Indeksu EDITS wyniós odpowiednio 76 i 52. Po zakoƒczeniu fazy II: (OL) 96% m czyzn w ka dej grupie by o zadowolonych z leczenia zaburzeƒ erekcji, a Indeks EDITS wzrós do 83. Zmiana odsetka wystàpienia erekcji na poziomie 4 od stanu wyjêciowego do zakoƒczenia fazy I: (DBPC) korelowa a pozytywnie ze zmianà w punktacji w domenach; erekcyjnej i satysfakcji seksualnej IIEF, elementach SEAR oraz wynikiem Indeksu EDITS. Rysunek 3. Zmiana zadowolenia z twardoêci erekcji (wynik QEQ Q5) od stanu wyjêciowego do zakoƒczenia fazy I: (DBPC) korelowa a pozytywnie ze zmianà w punktacji w domenach: erekcyjnej i satysfakcji seksualnej IIEF, oraz elementach SEAR oraz wynikiem Indeksu EDITS. Rysunek 4. Bezpieczeƒstwo SpoÊród najcz Êciej wyst pujàcych objawów niepo àdanych zaobserwowano: wyst powanie lekkich do umiarkowanych bólów g owy, zaczerwienienie twarzy oraz nie yt nosa ( 2%). Ich wyst powanie w grupie m czyzn leczonych preparatem Viagra, wynosi o odpowiednio 8%, 3%, oraz <1%, podczas fazy I: (DBPC) (vs 3%, 0 i 1% u pacjentów przyjmujàcych placebo) oraz odpowiednio 4%, 3% i 2% podczas fazy II: (OL.) Nie wystàpi y powa ne objawy niepo àdane, ani powa ne zdarzenia niepo àdane, nie zwiàzane z leczeniem. Podawania preparatu Viagra nie zosta o przerwanie z powodu zdarzeƒ niepo àdanych zwiàzanych z leczeniem. WNIOSKI Stosowanie preparatu viagra u m czyzn z zaburzeniami wzwodu zwi kszy o odsetek wystàpienia erekcji stopnia 3 i/lub 4. Satysfakcja z uzyskanej twardoêci pràcia spowodowa a popraw samooceny m czyzn, wzrost zadowolenia z odbytych stosunków seksualnych, wzrost ogólnego zadowolenia z ycia seksualnego, relacji partnerskich oraz satysfakcji ze stosowanego leczenia. Poprawa jakoêci erekcji wp yn a równie na motywacj do podj cia stosunków seksualnych oraz wzrost odsetka odbytych satysfakcjonujàcych stosunków seksualnych. Wzrost odsetka erekcji stopnia 3 lub 4 i zadowolenia z twardoêci erekcji pozytywnie oddzia uje na funkcj erekcyjnà, stopieƒ uzyskiwanej satysfakcji oraz poczucie w asnej wartoêci i ogólne zadowolenie u m czyzn. M czyêni podejmujàcy leczenie zaburzeƒ wzwodu oczekujà przede wszystkim uzyskania odpowiedniej twardoêci pràcia [1]. TwardoÊç pràcia jest dogodnym kryterium oceny jakoêci erekcji, s u àcym do porównania i oceny podj tego leczenia, jak równie po àdanym efektem terapii, spe niajàcym oczekiwania wi kszoêci m czyzn. PiÊmiennictwo 1. Laumann E.O. i in. (1999) JAMA. 281, Guest J.F. i in. (2002) Pharmacoeconomics. 20 (2), Feldman H.A. i in. (1994) J. Urol. 151, Althof S.E. (2002) Urology. 59 (6), Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ

12 12 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ 2007

13

14 przegląd SEKSUOLOGICZNY KWARTALNIK Komitet redakcyjny: redaktor naczelny prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz sekretarz redakcji dr n. hum. Alicja D ugo cka Rada naukowa: prof. dr hab. med. Eli Coleman (Minneapolis) prof. dr hab. med. Barbara Darewicz (Bia ystok) prof. dr hab. med. Romuald D bski (Warszawa) prof. dr hab. Tadeusz Ga kowski (Warszawa) prof. dr hab. med. Ryszard Gellert (Warszawa) prof. dr hab. med. Louis Joseph Ignarro (Los Angeles) prof. dr hab. med. Kazimierz Krajka (Gdaƒsk) prof. dr hab. hum. Stanislav Kratochvíl (Brno) Wydawca: prof. dr hab. med. Ryszard Piotrowicz (Warszawa) prof. dr hab. med. Tomasz Pertyƒski ( ódê) prof. dr hab. Aleksander Ronikier (Warszawa) dr n. med. Ronny Shtarkshall (Jeruzalem) prof. dr hab. med. Petr Weiss (Praha) prof. dr hab. med. Beverly Whipple (Nev Jersey) prof. dr hab. med. Kevan Wylie (Sheffield) prof. dr hab. med. Jaroslav Zvěřina (Praha) Patronat naukowy: Polskie Towarzystwo Medycyny Seksualnej Zak ad Psychoterapii i Rehabilitacji Seksualnej Wydzia u Rehabilitacji AWF w Warszawie Opracowanie graficzne: M-art, Jolanta Merc Adres korespondencyjny: Przeglàd Seksuologiczny, Wydzia Rehabilitacji AWF Warszawa 45, ul. Marymoncka 34, Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie w cz Êci lub w ca oêci bez uzyskania zezwolenia wydawcy jest zabronione. 14 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ 2007

15 SKRÓCONA INFORMACJA O PREPARACIE VIAGRA Postaç: Tabletki powlekane 25 mg, 50 mg, 100 mg, ka da tabletka zawiera 25 mg, 50 mg, 100 mg syldenafilu w postaci cytrynianu. Wskazania: Preparat Viagra jest stosowany w leczeniu zaburzeƒ wzwodu pràcia. Dla skutecznego dzia ania preparatu Viagra konieczna jest stymulacja seksualna. Mechanizm dzia ania: Syldenafil jako inhibitor fosfodiesterazy typu 5 wspomaga rozkurcz naczyƒ krwionoênych w pràciu, zwi kszajàc nap yw krwi do pràcia podczas podniecenia seksualnego. Przeciwwskazania: Równoczesne stosowanie donorów tlenku azotu lub azotanów w jakiejkolwiek postaci; stosowanie u m czyzn, u których aktywnoêç seksualna nie jest zalecana; ci ka niewydolnoêç wàtroby, hipotonia (cienienie krwi <90/50 mmhg), niedawno przebyty udar mózgu lub zawa serca, dziedziczne zmiany degeneracyjne siatkówki jak retinitis pigmentosa oraz nadwra liwoêç na lek. Nie zaleca si stosowania inhibitorów PDE5 u pacjentów z przebytym epizodem przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego bez zapalenia t tnic (NAION). Otoczka tabletki preparatu Viagra zawiera laktoz. Lek Viagra nie powinien byç podawany pacjentom z rzadkà dziedzicznà nietolerancjà galaktozy, niedoborem laktazy Lapp lub nieprawid owym wch anianiem glukozy-galaktozy. Ostrze enia: Przed zastosowaniem nale y okreêliç zaburzenie erekcji i okreêliç jego przyczyn. Poniewa z aktywnoêcià seksualnà wià e si pewne ryzyko wystàpienia zaburzeƒ czynnoêci uk adu krà enia; przed rozpocz ciem jakiegokolwiek leczenia zaburzenia erekcji lekarz powinien rozwa yç ocen stanu uk adu sercowo-naczyniowego pacjenta. Syldenafil wykazuje w aêciwoêç rozszerzania naczyƒ, powoduje niewielkie, przejêciowe obni enie ciênienia krwi. Przed przepisaniem syldenafilu nale y starannie oceniç, czy dany pacjent mo e byç podatny na dzia anie rozszerzajàce naczynia, szczególnie w czasie aktywnoêci seksualnej. Pacjenci ze zwi kszonà wra liwoêcià na Êrodki rozszerzajàce naczynia krwionoêne to pacjenci z lewokomorowym zaburzeniem odp ywu krwi (np. zw eniem uj cia aorty czy zaciskajàcà kardiomiopatià przerostoà) oraz pacjenci z rzadkim zespo em atrofii wielonarzàdowej. Preparat Viagra nasila hipotensyjne dzia anie azotanów. Preparaty przeznaczone do leczenia zaburzeƒ erekcji, w tym syldenafil, nale y stosowaç ostro nie u pacjentów z anatomicznymi deformacjami pràcia (takimi jak zagi cie, zw óknienie cia jamistych lub choroba Peyroniego) oraz u pacjentów ze schorzeniami predysponujàcymi do wystàpienia priapizmu (np. niedokrwistoêç sierpowatokrwinkowa, szpiczak mnogi lub bia aczka). Dotychczas nie zbadano bezpieczeƒstwa oraz skutecznoêci jednoczesnego stosowania syldenafilu oraz innych metod leczenia zaburzeƒ erekcji. Syldenafil nasila przeciwagregacyjne dzia anie nitroprusydku sodu. U pacjentów z zaburzeniami krzepni cia lub z czynnà chorobà wrzodowà syldenafil powinien byç stosowany jedynie po dok adnym rozwa eniu mo liwych korzyêci i zagro eƒ. Nale y zachowaç ostro noêç przy podawaniu syldenafilu pacjentom przyjmujàcym leki α-adrenolityczne, poniewa jednoczesne stosowanie obu leków mo e prowadziç do objawowego niedociênienia u nielicznych, podatnych chorych. Uwagi: Viagra nie jest przeznaczona do stosowania przez kobiety. Pacjenci przed prowadzeniem pojazdów mechanicznych lub obs ugà maszyn powinni zorientowaç si, w jaki sposób reagujà na preparat Viagra. Interakcje: Nie nale y stosowaç preparatu Viagra w przypadku za ywania leków azotanów lub leków uwalniajàcych tlenek azotu. Inhibitory izoenzymów cytochromu P450: 3A4 i mniejszym stopniu 2C9, mogà zmniejszyç klirens syldenafilu. Nie zaleca si jednoczesnego stosowania syldenafilu i ritonawiru, a w adnym przypadku maksymalna dawka syldenafilu nie powinna przekroczyç 25 mg w ciàgu 48 godzin. Przy stosowaniu ketokonazolu, erytromycyny i cymetydyny powinno rozwa yç si wst pnà dawk 25 mg. Sok grejpfrutowy mo e powodowaç nieznaczne zwi kszenie st enia syldenafilu w surowicy. Dzia ania niepo àdane: Wyst pujàce z cz stoêcià >1% to: bóle g owy, uderzenia goràca, zawroty g owy, dolegliwoêci dyspeptyczne, uczucie zatkanego nosa, zaburzenia widzenia. W przypadku stosowania syldenafilu cz Êciej ni jest to zalecane sà doniesienia o wyst powaniu bólów mi Êniowych. Objawy niepo àdane mia y charakter agodny lub umiarkowany, a ich cz stotliwoêç i nasilenie zwi ksza y si proporcjonalnie do dawki. Dawkowanie: Zalecanà dawkà jest 50 mg za ywane w zale noêci od potrzeb na oko o 1 godzin przed planowanà aktywnoêcià seksualnà. W zale noêci od skutecznoêci i tolerancji leku, dawka mo e byç zwi kszona do 100 mg lub zmniejszona do 25 mg. Maksymalna zalecana dawka wynosi 100 mg. Maksymalna zalecana cz stoêç stosowania preparatu Viagra wynosi raz na dob. Je eli preparat Viagra za ywany jest podczas posi ku, poczàtek dzia ania leku mo e byç opóêniony w porównaniu do przyj cia leku na czczo. U pacjentów z ci kà niewydolnoêcià nerek (klirens kreatyniny<30ml/min) ze wzgl du na zmniejszony klirens syldenafilu oraz u pacjentów z niewydolnoêcià wàtroby, nale y rozwa yç zastosowanie dawki 25 mg. W zale noêci od skutecznoêci i tolerancji leku, dawka mo e byç zwi kszona do 50 mg i 100 mg. W celu zmniejszenia ryzyka wystàpienia niedociênienia ortostatycznego, stan pacjenta przyjmujàcego leki α-adrenolityczne powinien byç stabilny przed rozpocz ciem leczenia syldenafilem. Dodatkowo nale y rozwa yç rozpocz cie terapii od 25 mg syldenafilu. Preparat nie mo e byç stosowany u osób poni ej 18 lat. Wytwórca: Pfizer European Service Center N.V./S.A., Central and Eastern Europe Region, Hoge Wei 10, B-1930 Zaventem, Belgia. Informacja naukowa: Pfizer Polska Sp. z o.o., ul. Rzymowskiego Warszawa, tel. +48 (22) , fax +48 (22) ; Âwiad. Rej. MZiOS Nr 4023,4024,4025. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: EU/1/98/077/ Przed zastosowaniem preparatu Viagra nale y zapoznaç si z pe nà informacjà o leku. Pe nej informacji o preparacie Viagra udziela producent. Przeglàd Seksuologiczny Wydanie Specjalne, styczeƒ 2007 Przeglàd Seksuologiczny, WYDANIE SPECJALNE, styczeƒ

16

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010)

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz Streszczenie Z badania 608 kobiet i m czyzn

Bardziej szczegółowo

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. 1 Należy zachować tę ulotkę, aby w razie

Bardziej szczegółowo

probiotyk o unikalnym składzie

probiotyk o unikalnym składzie ~s~qoy[jg probiotyk o unikalnym składzie ecovag, kapsułki dopochwowe, twarde. Skład jednej kapsułki Lactobacillus gasseri DSM 14869 nie mniej niż 10 8 CFU Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 nie mniej niż

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

Evaluation of upper limb function in women after mastectomy with secondary lymphedema

Evaluation of upper limb function in women after mastectomy with secondary lymphedema IV Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Aniologicznego Bydgoszcz, 21-22 maj 2014 r. Ocena sprawności funkcjonalnej kończyny górnej u kobiet z wtórnym obrzękiem

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016 SERCE I UKŁAD KRĄŻENIA > Model : 8217012 Producent : - POLIXAR 10 NA WYSOKI CHOLESTEROL Preparat przeznaczony dla osób pragnących zmniejszyć ryzyko podwyższenia poziomu cholesterolu we krwi. POLIXAR 5

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY. Tomasz Tomasik

ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY. Tomasz Tomasik ROZDZIA 4 OBRAZ KLINICZNY Tomasz Tomasik Rozwój i przebieg nadciênienia t tniczego... 58 Zagro enie ycia chorego... 59 Rokowanie... 60 NadciÊnienie bia ego fartucha.... 61 Repetytorium... 62 PiÊmiennictwo...

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KING COBRA 120 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę

Bardziej szczegółowo

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Dokładniejsze badania i leczenie retinopatii cukrzycowej Closer monitoring and treatment for diabetic retinopathy Ważne informacje o ochronie zdrowia Important

Bardziej szczegółowo

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana.

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Brygida Kwiatkowska Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher Programy lekowe dla

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27 Polfa Warszawa S.A. dziękuje Pani doc. dr hab. Idalii Cybulskiej wieloletniemu lekarzowi Instytutu Kardiologii w Aninie za pomoc w opracowaniu niniejszego materiału. ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika. Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór

Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika. Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór Benzydamini hydrochloridum + Cetylpyridinii chloridum Należy przeczytać

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Dziennik Ustaw Nr 241 15978 Poz. 2097 2097 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzeênia

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. NUROFEN, żel, 50 mg/g (Ibuprofenum)

Ulotka dla pacjenta. NUROFEN, żel, 50 mg/g (Ibuprofenum) Ulotka dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE Opis świadczenia KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE 1. Charakterystyka świadczenia 1.1 nazwa świadczenia Kwalifikacja i weryfikacja leczenia doustnego stanów

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków problemem wieku podeszłego. Umiarawiać czy nie w tej populacji? Zbigniew Kalarus

Migotanie przedsionków problemem wieku podeszłego. Umiarawiać czy nie w tej populacji? Zbigniew Kalarus Migotanie przedsionków problemem wieku podeszłego. Umiarawiać czy nie w tej populacji? Zbigniew Kalarus Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Pragiola przeznaczone do publicznej wiadomości Ze względu na zachowanie pełnej informacji, w nawiązaniu do art. 11 Dyrektywy

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych Kamila Mroczek Plan prezentacji 1. Definicje: stary, starzenie się, zdrowie 2. Naturalny proces starzenia a inne czynniki wpływające na stan zdrowia 3. Zdrowie

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. KETOTIFEN WZF (Ketotifenum) 1 mg/5 ml, syrop

Ulotka dla pacjenta. KETOTIFEN WZF (Ketotifenum) 1 mg/5 ml, syrop Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Program realizowany w ramach Miejskiego Programu Zapobiegania Przestępczości oraz Ochrony Bezpieczeństwa Obywateli i Porządku Publicznego. Miejski Program

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 IMPORT PRZELEWÓW 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 3. Funkcja IMPORT PRZELEWÓW - najcz Êciej zadawane pytania 3 4. Import plików

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Sildeagil, 25 mg, tabletki powlekane Sildeagil, 50 mg, tabletki powlekane Sildeagil, 100 mg, tabletki powlekane Sildenafilum Należy uważnie zapoznać

Bardziej szczegółowo

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania...

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania... Zawartość Instalacja... 1 Konfiguracja... 2 Uruchomienie i praca z raportem... 4 Metody wyszukiwania... 6 Prezentacja wyników... 7 Wycenianie... 9 Wstęp Narzędzie ściśle współpracujące z raportem: Moduł

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy CEL/42/07/09 Aktywność fizyczna Schemat postępowania w cukrzycy Aktywność fizyczna Ćwiczenia i gimnastyka są korzystne dla każdego, a w szczególności dla osób chorych na cukrzycę. Regularny ruch pomaga

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta 1 Dostarczone przez Janssen Healthcare Innovation (Szczegóły na tylnej stronie okładki). Str 01 Czym zajmuje się program Care4Today? Program Care4Today został stworzony

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika

Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika Ulotka dla pacjenta: Informacja dla użytkownika Sildenafil Hasco, 25 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Sildenafil Hasco, 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Sildenafil Hasco, 100 mg, tabletki do rozgryzania

Bardziej szczegółowo

Annex I. Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia

Annex I. Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia Annex I Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia Podsumowanie naukowe Biorąc pod uwagę Raport oceniający komitetu PRAC dotyczący Okresowego Raportu o Bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego

Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Część VI: Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego VI.1 Elementy dla tabel podsumowujących w Europejskim Publicznym Sprawozdaniu Oceniającym VI.1.1 Tabela podsumowująca

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Silfeldrem 50 mg, tabletki powlekane 100 mg, tabletki powlekane. Sildenafilum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Silfeldrem 50 mg, tabletki powlekane 100 mg, tabletki powlekane. Sildenafilum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Silfeldrem 50 mg, tabletki powlekane 100 mg, tabletki powlekane Sildenafilum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà?

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Insulina by a dla mnie szansà na normalne ycie Ty i ja, podobnie jak oko o 2,6 mln ludzi w Polsce, czyli niemal 5% spo eczeƒstwa, mamy cukrzy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr169/2011 Burmistrza Miasta Mława z dnia 2 listopada 2011 r. REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława Ilekroć w niniejszym regulaminie

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

HTA (Health Technology Assessment)

HTA (Health Technology Assessment) Krzysztof Łanda 1 z 5 HTA (Health Technology Assessment) Ocena leków stosowanych w okre lonych wskazaniach podlega tym samym generalnym regu om, co inne technologie terapeutyczne, jednak specyfika interwencji

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Automatyczne Systemy Infuzyjne

Automatyczne Systemy Infuzyjne Automatyczne Systemy Infuzyjne Wype nienie luki Nie ma potrzeby stosowania skomplikowanych i czasoch onnych udoskonaleƒ sprz tu infuzyjnego wymaganych do specjalistycznych pomp. Pompy towarzyszàce pacjentowi

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP 1. CHARAKTERYSTYKA TECHNICZNA Zakresy prądowe: 0,1A, 0,5A, 1A, 5A. Zakresy napięciowe: 3V, 15V, 30V, 240V, 450V. Pomiar mocy: nominalnie od 0.3

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Podstawy statystyki i analizy danych

Szkolenie Podstawy statystyki i analizy danych Szkolenie Podstawy statystyki i analizy danych program i cennik Łukasz Deryło Analizy statystyczne, szkolenia www.statystyka.c0.pl Szkolenie Podstawy statystyki i analizy danych Co obejmuje? Program szkolenia

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Mucosolvan inhalacje, 15 mg/2 ml, płyn do inhalacji z nebulizatora Ambroxoli hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Mucosolvan inhalacje, 15 mg/2 ml, płyn do inhalacji z nebulizatora Ambroxoli hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Mucosolvan inhalacje, 15 mg/2 ml, płyn do inhalacji z nebulizatora Ambroxoli hydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

Bardziej szczegółowo

Lekap, 50 mg, tabletki powlekane Lekap, 100 mg, tabletki powlekane. Sildenafilum

Lekap, 50 mg, tabletki powlekane Lekap, 100 mg, tabletki powlekane. Sildenafilum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Lekap, 50 mg, tabletki powlekane Lekap, 100 mg, tabletki powlekane Sildenafilum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Regresja logistyczna

Szkolenie Regresja logistyczna Szkolenie Regresja logistyczna program i cennik Łukasz Deryło Analizy statystyczne, szkolenia www.statystyka.c0.pl Szkolenie Regresja logistyczna Co to jest regresja logistyczna? Regresja logistyczna pozwala

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta MEPIVASTESIN. (Mepivacaini hydrochloridum) 30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań.

Ulotka dla pacjenta MEPIVASTESIN. (Mepivacaini hydrochloridum) 30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dla pacjenta Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed rozpoczęciem stosowania leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. -

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Miejscowość:...dnia..r. DO POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W GOSTYNINIE Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy:... Dane osoby zainteresowanej: Imię

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje:

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: orzeczenia o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły

Bardziej szczegółowo

Extraneal (ikodekstryna) roztwór do dializy otrzewnowej Plan Zarządzania Ryzykiem 19.06.2014

Extraneal (ikodekstryna) roztwór do dializy otrzewnowej Plan Zarządzania Ryzykiem 19.06.2014 VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego EXTRANEAL przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Extraneal jest roztworem do dializy

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia!

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! 8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Jesteśmy po to, aby Państwu doradzić! Czym jest zapalenie przyzębia (periodontitis)? Przyzębie to zespół tkanek otaczających ząb i utrzymujących

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA SERWISOWA. Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport OPCJONALNY

INSTRUKCJA SERWISOWA. Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport OPCJONALNY Wprowadzenie nowego filtra paliwa PN 874060 w silnikach ROTAX typ 912 is oraz 912 is Sport ATA System: Układ paliwowy OPCJONALNY 1) Zastosowanie Aby osiągnąć zadowalające efekty, procedury zawarte w niniejszym

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ Rozdział I ZałoŜenia wstępne 1. Narkomania jest jednym z najpowaŝniejszych problemów społecznych w Polsce. Stanowi wyzwanie cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O WYBORZE NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY

INFORMACJA O WYBORZE NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY BPSP-340-2\13 Warszawa, dnia 10 kwietnia 2013 r. Nazwa Zamawiającego: INFORMACJA O WYBORZE NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY Nazwa: Kancelaria Senatu Adres pocztowy: Ulica: Miejscowość: Kod pocztowy: Województwo:

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

UCHWALA NR XXXIXI210/13 RADY MIASTA LUBARTÓW. z dnia 25 września 2013 r.

UCHWALA NR XXXIXI210/13 RADY MIASTA LUBARTÓW. z dnia 25 września 2013 r. UCHWALA NR XXXIXI210/13 RADY MIASTA LUBARTÓW z dnia 25 września 2013 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Lubartów Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy................................ data............. Imię i nazwisko.............................................................

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 19 listopada 2008 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 19 listopada 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 215 11878 Poz. 1366 1366 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w zwiàzku z eksploatacjà instalacji lub urzàdzenia

Bardziej szczegółowo

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady prowadzenia

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY W PROFILAKTYCE OTYŁOŚCI DZIECI I MŁODZIEŻY Barbara Woynarowska Kierownik Zakładu Biomedycznych i Psychologicznych Podstaw Edukacji, Wydział Pedagogiczny UW Przewodnicząca Rady Programowej ds.

Bardziej szczegółowo

Seminarium 1: 08. 10. 2015

Seminarium 1: 08. 10. 2015 Seminarium 1: 08. 10. 2015 Białka organizmu ok. 15 000 g białka osocza ok. 600 g (4%) Codzienna degradacja ok. 25 g białek osocza w lizosomach, niezależnie od wieku cząsteczki, ale zależnie od poprawności

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

P R O C E D U R Y - ZASADY

P R O C E D U R Y - ZASADY ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH PRZY SZKOŁACH PODSTAWOWYCH DLA KTÓRYCH ORGANEM PROWADZĄCYM JEST MIASTO I GMINA POŁANIEC NA ROK SZKOLNY 2016/2017 P R O C E D U R Y

Bardziej szczegółowo

CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego. Cechy i Korzyści. Rysunek 1: Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego

CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego. Cechy i Korzyści. Rysunek 1: Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego Karta informacyjna wyrobu CD-W00 Data wydania 06 2001 CD-W00-00-0 Przetwornik stężenia CO 2 do montażu naściennego W prowadzenie Johson Controls posiada w swojej ofercie pełną linię przetworników przekształcających

Bardziej szczegółowo

CZAS TRWANIA EREKCJI: nowe iloêciowe kryterium oceny skutecznoêci leczenia zaburzeƒ wzwodu

CZAS TRWANIA EREKCJI: nowe iloêciowe kryterium oceny skutecznoêci leczenia zaburzeƒ wzwodu CZAS TRWANIA EREKCJI: nowe iloêciowe kryterium oceny skutecznoêci leczenia zaburzeƒ wzwodu dr n. biol. Tadeusz Lietz Streszczenie Podstawà oceny skutecznoêci doustnych inhibitorów fosfodiesterazy 5 (PDE-5)

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Urorec 8 mg kapsułki twarde Urorec 4 mg kapsułki twarde Sylodosyna

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Urorec 8 mg kapsułki twarde Urorec 4 mg kapsułki twarde Sylodosyna Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Urorec 8 mg kapsułki twarde Urorec 4 mg kapsułki twarde Sylodosyna Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE. 1 Postanowienia ogólne

REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE. 1 Postanowienia ogólne Załącznik do Uchwały Nr 42/VI/2011 Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 31 marca 2011r. REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE 1 Postanowienia ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA Witagin tabletka Działanie: Korzeń żeń-szenia wykazuje działanie stymulujące na OUN. Witaminy i mikroelementy zawarte w preparacie uzupełniają niedobory tych związków powstałe

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa. 1.1 Anatomia układu nerwowego i. 1.14 Somatyczny układ nerwowy 3 1.1.5 Tkanka nerwowa 3

Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa. 1.1 Anatomia układu nerwowego i. 1.14 Somatyczny układ nerwowy 3 1.1.5 Tkanka nerwowa 3 Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa V VI 1 Anatomia i fizjologia 1.1 Anatomia układu nerwowego i 1.1.1 Ośrodkowy układ nerwowy i 1.1.2 Obwodowy układ nerwowy i 1.1.3 Autonomiczny (wegetatywny) układ

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. 1565 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 wrzeênia 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. 7) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z

PROJEKT. 7) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z PROJEKT PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE GMINY KOŃSKOWOLA NA ROK 2012 1 1.Celem Programu jest : 1) zapewnienie opieki nad zwierzętami bezdomnymi

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo