Uczestnictwo polskich zespołów w Programach Ramowych Badań, Rozwoju Technologii i Wdrożeń UE Analiza uczestnictwa w 6.PR przygotowania do 7.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uczestnictwo polskich zespołów w Programach Ramowych Badań, Rozwoju Technologii i Wdrożeń UE Analiza uczestnictwa w 6.PR przygotowania do 7."

Transkrypt

1

2 Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Uczestnictwo polskich zespołów w Programach Ramowych Badań, Rozwoju Technologii i Wdrożeń UE Analiza uczestnictwa w 6.PR przygotowania do 7.PR Andrzej Siemaszko, Jerzy Supel Warszawa, październik 2006

3 Copyright 2006, Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Wydane przez: Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN ul. Świętokrzyska 21, Warszawa tel.: , fax: ISBN: Projekt i skład: Pirus MTL Druk: Instytut Naukowo-Badawczy ZTUREK

4 SŁOWO WSTĘPNE Historia naszego uczestnictwa w Programach Ramowych (PR) sięga praktycznie połowy lat 90-tych, od kiedy to polskie zespoły mogły uczestniczyć w projektach współpracy międzynarodowej PECO, a później INCO. W 4.PR utworzono już specjalny program dla krajów Środkowej Europy INCO Copernicus. Początki były trudne, brakowało informacji, nie było wtedy Internetu, a drukowane pakiety informacyjne nie mogły dotrzeć do wszystkich potencjalnie zainteresowanych. W reakcji na taką sytuację, w IPPT PAN w 1996 r. powstało Centrum Transferu Innowacji (CTI), które rozpoczęło szeroką akcję szkoleniową. Trzon CTI stanowiły dwie osoby: Andrzej Siemaszko, który miał doświadczenia z uczestnictwa w kilku projektach 3.PR (Brite-Euram, ESPRIT) i 4 PR (INCO-Copernicus) oraz Jerzy Supel prekursor powszechnego zastosowania Internetu dla sfery badawczej i administracji publicznej (administrator domeny gov). Silnego wsparcia udzielił dyrektor IPPT PAN prof. Michał Kleiber (wtedy, jeden z nielicznych polskich recenzentów zapraszanych przez KE do oceny projektów 4.PR). Nasza inicjatywa trafiła w dziesiątkę, gdyż w Polsce nikt prawie nie słyszał jeszcze o Programach Ramowych. Głód wiedzy był tak wielki, że w latach zorganizowaliśmy ponad 30 wielogodzinnych szkoleń dla łącznie 2000 osób. Był to okres pionierskiej pracy. Bardzo blisko współpracowaliśmy z FNP, która prowadziła wspierający program Phare SCI-TECH. W 1999 r. wygraliśmy konkurs ogłoszony przez KBN na prowadzenie Krajowego Punktu Kontaktowego (KPK). Nasza, dość wtedy nietypowa, działalność została wkomponowana w Sieć Ośrodków Przekazu Innowacji FEMIRC. To właśnie eksperci FEMIRC: Jacek Guliński (Poznań), Grzegorz Gromada (Wrocław), Tomasz Maczuga (Kraków) i wielu innych stało się liderami Regionalnych Punktów Kontaktowych. W budowaniu potencjału sieci KPK otrzymaliśmy znaczną pomoc organizacyjną z austriackiego biura BIT, jego szefów Manfreda Horvata i Sabiny Herlitschki oraz kolegów z Niemiec, szczególnie Andre Schlochtermeiera. Dzięki olbrzymiej pracy szkoleniowej i organizacyjnej ukształtowała się niezwykle silna sieć KPK licząca dzisiaj 10 Regionalnych, 40 Branżowych i 150 Lokalnych Punktów Kontaktowych, zatrudniająca kilkuset wysokiej klasy ekspertów. Patrząc wstecz czujemy głęboką satysfakcję z naszych dokonań. Należy pamiętać, że Polska należy do krajów członkowskich najmniej inwestujących w badania i rozwój technologii (wydajemy 0,56% PKB zamiast 3,0% PKB), bez nowoczesnej infrastruktury badawczej, z wielką luką pokoleniową wśród naukowców spowodowaną odpływem kadr w okresie transformacji oraz z wybitnie nieinnowacyjnym przemysłem. Pomimo tych trudności udało nam się pokonać wiele barier i wciągnąć w orbitę Programów Ramowych kilkanaście tysięcy osób, zarówno ze sfery naukowej, jak i gospodarczej. Przeprowadziliśmy ponad 2000 konferencji i spotkań szkoleniowych. Udało nam się zapoczątkować i przeprowadzić szereg inicjatyw, takich jak tworzenie Centrów Doskonałości (2/3 wszystkich CD w krajach kandydujących utworzono w Polsce), Centrów Zaawansowanych Technologii, Centrów Transferu Wiedzy, Sieci Naukowo-Technologicznych, a ostatnio Polskich Platform Technologicznych oraz Regionów Wiedzy i Innowacji wyposażonych w Regionalne Strategie Innowacji. Działania te zostawiły trwały ślad w naszej infrastrukturze badawczo-technologicznej, stały się fundamentem Polskiej Przestrzeni Badawczej (ale niestety tylko fundamentem). Doświadczenia Programów Ramowych pozwoliły znacząco przyśpieszyć implementację projektów infrastrukturalnych finansowanych z funduszy strukturalnych i nadały pewien impuls tworzeniu się parków technologicznych i inkubatorów technologii. Integracja europejska wspierana poprzez program stypendialny Marie Curie i system Centrów Doskonałości przyczyniła się do rozpoczęcia odbudowy kadr naukowych i uzyskania znaczącej pozycji na poziomie europejskim. Polskie Platformy Technologiczne stają się istotnym elementem kreowania polityki naukowo-technologicznej państwa, czynnikiem integrującym i aktywizującym polskie przedsiębiorstwa i sprzyjającym rozwojowi gospodarki opartej na wiedzy. Z niepokojem jednak patrzymy w przyszłość. Głęboka zapaść polskiej sfery badań, rozwoju technologii i innowacji staje się poważnym problemem redukującym tempo wzrostu gospodarczego i cywilizacyjnego. Zapóźnienia osłabią nasz udział w budowie Europejskiej Przestrzeni Badań i Innowacji (ERIA). Programy Ramowe stały się obecnie instrumentem wyłącznie dla najlepszych. Nie ma w nich żadnych kwot procentowych przypisanych 3

5 poszczególnym krajom. W 7.PR ( ) wspierane będą tylko priorytetowe inicjatywy technologiczne i programy badawcze o najwyższej jakości, uzgodnione z największymi przedsiębiorstwami europejskimi i wpisanymi w Strategiczne Programy Badawcze (SRA). 7.PR z budżetem około 55 mld euro będzie skoncentrowany na inicjatywach, które poprawią konkurencyjność gospodarki europejskiej w skali globalnej, rozwiną strategiczny potencjał badawczy i przyczynią się do pogłębionej integracji ERIA. Dziesięciolecie działalności KPK jest dobrym momentem, by dokonać pogłębionej analizy naszego uczestnictwa w Programach Ramowych. Warto przeanalizować słabe i mocne strony. Należy też przypomnieć, ile wysiłku i uporu było konieczne, by osiągnąć dotychczasowe sukcesy. Jest to niezmiernie ważne, gdyż musimy niejako równolegle nadgonić nasze wieloletnie zaniedbania i włączyć się w realizację najbardziej ambitnych europejskich projektów. Będzie nam bardzo trudno, choć tym razem będziemy mieli do pomocy olbrzymie fundusze strukturalne. Polska będzie największym beneficjentem - otrzymamy ok. 60 mld euro wsparcia, z czego ponad 15% będzie można przeznaczyć na rozwój infrastruktury badawczej, prowadzenie strategicznych programów badawczych, wsparcie działań inwestycyjnych przedsiębiorstw oraz rozwój kadr naukowych. Rozpoczynamy realizację strategicznego projektu cywilizacyjnego - umieszczenia Polski w gronie wysoko rozwiniętych organizmów gospodarczych, wejścia do twardego jądra UE w dziedzinie badań i technologii. Tylko wtedy, jeżeli uda się nam wykrzesać tyle entuzjazmu, determinacji i cierpliwości, ile mieliśmy w naszych pierwszych Programach Ramowych, to będziemy mieli szansę sprostać nowym wyzwaniom. Andrzej Siemaszko i Jerzy Supel 4

6 SPIS TREŚCI SŁOWO WSTĘPNE 3 SPIS TREŚCI 5 SŁOWNICZEK 6 1. UCZESTNICTWO W PROGRAMACH RAMOWYCH Uwagi wstępne Poziom uczestnictwa Stopień sukcesu Odzysk składki Ogólna ocena uczestnictwa EUROPEJSKA PRZESTRZEŃ BADAWCZA Integracja europejska Budowa ERA Twarde jądro Zmodyfikowana strategia lizbońska POLSKA PRZESTRZEŃ BADAWCZA Zaniedbana Polska Przestrzeń Badawcza Zapóźnienie polskiego przemysłu POCZĄTKI UCZESTNICTWA W PROGRAMACH RAMOWYCH UE Uczestnictwo w 4. Programie Ramowym Uczestnictwo w 5. Programie Ramowym Centra Doskonałości - największy sukces WYNIKI 6. PROGRAMU RAMOWEGO Nadsubskrypcja Europa dwóch prędkości Historia uczestnictwa Wyniki w priorytetach tematycznych Uczestnictwo MŚP Program Marie Curie Regionalne Strategie Innowacji Zniechęcenie Europa nas nie rozumie, czy to my nie rozumiemy Europy? Dzwonek alarmowy Ogólna ocena uczestnictwa w 6.PR Przygotowania do 7. Programu Ramowego Zakres 7. Programu Ramowego European Research and Innovation Area (ERIA) Konieczność kontynuacji CD Platformy Technologiczne - manewr wyprzedzający KPK Fundusze strukturalne i integracja europejska STRATEGICZNE KIERUNKI PRZYGOTOWAŃ DO 7.PR Integracja Centrów Doskonałości Integracja przemysłu Młodzi naukowcy Środowisko finansowo-prawno-organizacyjne Akcja informacyjno-szkoleniowa ZAŁĄCZNIKI 61 5

7 SŁOWNICZEK GERD (Gross Expenditure on Research and Development) - całkowite (publiczne i prywatne) wydatki na badania i rozwój technologii BERD (Business Expenditure on Research and Development) - wydatki sektora prywatnego na badania i rozwój technologii intensywność nakładów na badania i rozwój (R&D intensity) - stosunek całkowitych wydatków na badania i rozwój technologii (GERD) w stosunku do PKB stopień sukcesu (success rate) - iloraz liczby projektów finansowanych do wszystkich złożonych. procentowy udział finansowy - wartość środków uzyskanych przez uczestników z danego kraju w stosunku do wartości wszystkich projektów (wyrażony w %) procentowe uczestnictwo - liczba uczestników z danego kraju w stosunku do liczby wszystkich uczestników (wyrażona w %) 6

8 1. UCZESTNICTWO W PROGRAMACH RAMOWYCH 1.1. Uwagi wstępne Dokonując analizy uczestnictwa polskich zespołów należy mieć na uwadze złożoność Programów Ramowych UE. Składają się one zwykle z kilkudziesięciu podprogramów, z różnymi schematami i instrumentami. Ponad dwudziestoletnia historia realizacji PR ukształtowała po jednej stronie sprawny aparat urzędniczy, procedury, zasady i zwyczaje, a z drugiej zintegrowane środowiska badawczo-przemysłowe, które świetnie sobie radzą z realizacją coraz bardziej skomplikowanych projektów i inicjatyw. Analizy, które nie wchodzą w szczegóły poszczególnych podprogramów są z natury spłycone i powierzchowne, dostarczają jednak pewnych ogólnych wniosków. W rozdziale 1 spróbujemy dokonać ogólnego przeglądu wyników naszego uczestnictwa, a następnie w dalszych rozdziałach przejdziemy do bardziej szczegółowej analizy. Przede wszystkim musimy pamiętać, że proces integracji europejskiej badań i rozwoju technologii rozpoczął się już w latach 80-tych. W drugiej połowie lat 90-tych weszliśmy do kolejnego, już 4. Programu Ramowego (4.PR). Początkowo dano nam rentę nowicjuszy zapraszając do konsorcjów bardziej z uwagi na pewną poprawność polityczną, niż z rzeczywistych potrzeb. Kraje kandydujące szybko urosły w siłę i stały się poważnym konkurentem do środków finansowych, więc wycofano wszelką taryfę ulgową, dano nam pełnię praw i obowiązków i zastosowano equal footing (czyli wrzucono nas na głęboką wodę). Brak preferencji obniżył nasz poziom uczestnictwa. Ewaluatorzy (w zdecydowanej większości z EU-10) punktowali nasze słabsze merytorycznie wnioski, brak wymiaru europejskiego (nasze słabe kontakty), słabe wpisanie się w polityki i strategie UE (bo nie byliśmy w UE), słabsze struktury zarządzające (nie mieliśmy przecież doświadczeń) itd. Jednakże taka sytuacja zahartowała nasze zespoły, nauczyła procedur brukselskich i poprawnego pisania projektów. W efekcie mamy dzisiaj blisko tysiąc zespołów i centrów badawczych (patrz Załącznik 2.), które są w stanie sporządzić znakomity wniosek projektowy (od strony formalnej i merytorycznej). Generalnie można stwierdzić, że centra badawcze odnalazły się szybko i zintegrowały z systemem europejskim stanowiąc zasadnicze źródło naszych sukcesów. Centra osiągnęły znacznie wyższą pozycję niż tę, która wynikałaby z ich rzeczywistego potencjału badawczego (ograniczonego głównie brakiem aparatury i problemami kadrowymi). Największym problemem jest nikłe uczestnictwo w Programach Ramowych (PR) polskich przedsiębiorstw. Trzeba pamiętać, że PR to program badań, rozwoju technologii i wdrożeń nakierowany na praktyczną implementację badań, wdrożenia i komercjalizację przez przedsiębiorstwa (pojęcie end user ). W 5.PR udział w projektach wzięło tylko 60 przedsiębiorstw. Poza projektami CRAFT, żadne z nich nie koordynowało projektu. Stąd w większości przypadków wypracowywane technologie nie były przeznaczone dla polskich przedsiębiorstw. W procesie integracji przemysłu europejskiego, pogłębionej współpracy nad rozwojem technologii, tworzeniem zintegrowanych sieci badawczych i kooperacyjnych przemysłu nie jesteśmy praktycznie obecni. Dzisiaj cały polski przemysł wydaje na badania 0,3 mld euro, co stanowi 5% wydatków na badania firmy SIEMENS. Katastrofalny stopień innowacji polskiego przemysłu jest decydującym czynnikiem ograniczającym nasze uczestnictwo w PR. Na koniec finanse. Kilkunastoletni ujemny trend wydatków na naukę i badania doprowadził do całkowitej zapaści całej sfery B+R. Dzisiaj ma ona postać przetrwalnikową. Jesteśmy w UE krajem o najniższym stopniu finansowania badań 0,56% PKB. Daleko nam do wyznaczonego w Strategii Lizbońskiej poziomu wydatków na badania równego 3% PKB. Odniesienie wydatków na badania do liczby ludności lub naukowców stawia nas w ogonie gospodarki światowej, pośród znacznie biedniejszych krajów Ameryki Łacińskiej i Azji. Rys pokazuje wartości syntetycznego wskaźnika inwestycji w wiedzę w 2000 r. opracowanego przez OECD. Polska w tym zestawieniu znajduje się na 24 miejscu, obecnie z powodu negatywnego trendu przesunęliśmy się na jeszcze dalszą pozycję. 7

9 Liczby te nie robią takiego wrażenia, bo PKB Polski jest ciągle wyższy niż Czech i dysponujemy większym potencjałem ekonomicznym. Warto więc spojrzeć na wydatki Czech i Polski na badania w wartościach bezwzględnych, Rys Całkowite wydatki na B+R (publiczne i prywatne) naszych krajów ostatnio się zrównały i wynoszą ok. 1,1 mld euro rocznie, czyli ok. 0,58% całkowitych wydatków na badania w UE (w UE wydaje się 195 mld euro rocznie). Rys Inwestycje w wiedzę (opracowanie OECD) Nie udało nam się dotychczas dokonać pełnej transformacji sfery B+R, wciąż tkwimy w strukturach z korzeniami sięgającymi poprzedniej epoki. Brak w nich elastyczności i dopasowania do struktur europejskich. Nie uczestniczymy w niektórych inicjatywach europejskich, bo nie mamy odpowiednich struktur (np. ERA-Net wymaga niezależnych agencji finansujących badania), a dziesiątki barier administracyjnych i prawnych blokuje skutecznie naszą aktywność. Rys. 1.2 pokazuje jak Czesi już na początku lat 90-tych, a Węgrzy w 1999 r. dokonali zasadniczego zwrotu i postawili na rozwój badań i technologii. Choć startowaliśmy z podobnego poziomu, dzisiaj Czesi wydają ponad dwa razy więcej (1,28% PKB), a Węgrzy o pół raza więcej (0,9% PKB) na badania w stosunku do PKB niż Polska PL CZ HU Rys Całkowite wydatki na badania i rozwój technologii (GERD) dla Polski, Czech i Węgier w mln euro Przedsiębiorstwa czeskie inwestują w badania znacznie więcej niż polskie. Rys. 1.4 pokazuje wydatki sektora prywatnego na badania (BERD). Czeskie firmy prześcignęły polskie już 2001 r. i dzisiaj wydają 701 mln euro, podczas gdy polskie tylko 327 mln euro. Doganiają nas także firmy węgierskie i słoweńskie CZ 2 EU PL HU SI 1,5 100 CZ HU Rys Wydatki sektora prywatnego na badania (BERD) dla Czech, Polski, Węgier i Słowenii w mln euro PL 0,5 lata Rys Intensywność nakładów na badania i rozwój dla EU25, CZ, HU, PL Ponad dziesięcioletni okres reform sfery B+R i wzrostu nakładów na badania i rozwój technologiczny stawia Czechy dzisiaj w zupełnie innym miejscu. Rezultaty tych działań są także obserwowane w wynikach 6.PR. 8

10 1.2. Poziom uczestnictwa Udział Polski w 4. Programie Ramowym ( ) był mizerny. Mieliśmy prawie tyle samo uczestników co Węgry lub Czechy. Niestety, sytuacja taka przeniosła się na pierwsze dwa lata 5. Programu Ramowego ( ). Rys. 1.5 pokazuje, że w latach 1999 i 2000 uczestnicy każdego z tych krajów stanowili ok. 0,8% - 0,9% wszystkich uczestników 5.PR. Chociaż początki były bardzo słabe, udział Polski w 5.PR zamknął się generalnie sukcesem. Stało się tak głównie dzięki przeprowadzonej przez KPK w latach 2001/2002 akcji dołączania do biegnących projektów (NAS-1) oraz olbrzymiego sukcesu w akcji tworzenia centrów doskonałości (NAS-2). Osiągnięto 1,7-1,8% udziału w finansowanych projektach badawczych, przy 2,1% udziale w składanych wnioskach projektowych. Polskie zespoły uczestniczyły w 5.PR w 1043 projektach badawczych i grantach, w tym 192 projekty były koordynowane przez polskie zespoły. Łącznie w 5.PR wzięło udział 1324 jednostek badawczych, przedsiębiorstw i stypendystów (Załącznik 1.). W 6.PR, pomimo drastycznej zmiany reguł gry, nasze uczestnictwo stale rośnie. W 2005 r. osiągnęliśmy poziom prawie 3% wszystkich uczestników 6.PR (Załącznik 2.). To olbrzymi sukces, dzięki któremu lokujemy się w okolicy 10 miejsca wśród wszystkich krajów UE. Rys. 1.5 pokazuje procentowy udział zespołów z Polski, Austrii, Czech i Węgier. Jak widać Polska utrzymuje najwyższy gradient przyrostu uczestnictwa. 3,00% 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% Rys Procentowe uczestnictwo zespołów z Polski, Austrii, Czech i Węgier w 5.PR i 6.PR (projekty finansowane) 1.3. Stopień sukcesu Stopień sukcesu nie jest miernikiem doskonałym ani jednoznacznym, można go używać tylko do globalnych PL AT CZ HU porównań. Stopień sukcesu to iloraz liczby projektów finansowanych do wszystkich złożonych. W 5.PR stopień sukcesu stopniowo rósł: na początku wynosił 19,9%, a w 2002 roku osiągnął 32,2% (średnio dla krajów członkowskich wynosił 25%). Zmiana zasad w 6.PR oraz olbrzymia nadsubskrybcja spowodowały drastyczny spadek stopnia sukcesu, szczególnie w nowych krajach członkowskich. Obecnie Polska osiąga 15,3%. Stopień sukcesu w poszczególnych latach dla Polski, Czech i Węgier pokazuje Rys ,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% CZ PL HU Rys Stopień sukcesu zespołów z Polski, Czech i Węgier w 5.PR i 6.PR Przykładem niejednoznaczności wskaźnika jest stopień sukcesu w konkursie NAS-2. Dla Polski wyniósł on 36% - poniżej średniego poziomu 38%. Najwyższy stopień sukcesu miały Grecja, Francja i Szwecja -100%, a Litwa osiągnęła 54%. Wskaźniki te nie odzwierciedlają w żadnym stopniu rzeczywistości. W konkursie wzięło udział 246 zespołów z Polski. Finansowanie uzyskało 85 polskich uczestników - Polska zdobyła 67% wszystkich projektów spośród 126 finansowanych projektów, Litwa złożyła 13 i dostała 7, Grecja, Francja, Szwecja złożyły po 1 i otrzymały po 1 projekcie. Jedną z istotnych przyczyn niskiego stopnia sukcesu być może jest grupa docelowa, do której adresowane są szkolenia KPK. Celowo mobilizujemy do aktywności bardzo dużo osób nowych, z niewielkimi szansami na sukces, traktując to jako pierwszą trudną, ale ważną lekcję. Takie zespoły dodatkowo zwiększają wartość mianownika, obniżając przez to stopień sukcesu Odzysk składki Dopóki byliśmy krajem stowarzyszonym z 5. Programem Ramowym, można było mówić o odzysku składki, gdyż nasz rząd wpłacał określoną składkę do budżetu 5.PR. 9

11 Wynosiła ona w latach nominalnie 170 mln euro, z czego 95,5 mln euro zapłaciło Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, a 74,5 mln euro zostało pokryte z funduszy programu PHARE. Warto pamiętać, że przy wyliczeniu składek dla krajów kandydujących zastosowano 30% redukcję. Obecnie, jako kraj członkowski, nie wnosimy już żadnej składki. Program Ramowy jest wspierany z centralnego budżetu UE, do którego składkę wnoszą wszystkie kraje członkowskie, w zasadzie proporcjonalną do PKB poszczególnych krajów (występują pewne szczególne uregulowania, np. rabat brytyjski). Polska składka wynosi obecnie 1,99% całego budżetu UE (chociaż obecnie PKB PL/PKB EU25 = 2,1%). Budżet ten jest rozdysponowany przede wszystkim na Wspólną Politykę Rolną oraz Politykę Spójności. Polska staje się obecnie w tych obszarach największym beneficjentem (otrzymamy ok. 90 mld euro w latach ). Niewielka część budżetu, ok. 4,1% - 4,4% jest przeznaczana na Program Ramowy. Można by więc oszacować, ile proporcjonalnie środków w kontraktach powinniśmy uzyskać, by zrównać się kwotami, które proporcjonalnie do budżetu UE wpłaciła Polska z przeznaczeniem na PR. Takie rozumowanie jest błędne z kilku powodów:! planowany budżet PR ustalany jest indykatywnie w postaci pułapu wydatków na cały okres programu, rzeczywista alokacja zależy od corocznego wyliczenia wartości budżetu UE (dynamiczna procedura zależna od aktualnych wartości PKB każdego kraju członkowskiego oraz inflacji);! nieoznaczonym elementem budżetu Programu jest składka krajów stowarzyszonych. Tylko część budżetu w zakresie tzw. akcji pośrednich podlega konkursom. Od całości budżetu Programu należy zatem odjąć:! koszty zarządzania PR (czyli koszty działalności Komitetów Programowych, ewaluatorów) ;! istotną część budżetu (prawie 5%) przekazywaną na tzw. akcje bezpośrednie, czyli działalność Wspólnotowego Centrum Badawczego (JRC) ;! budżety programów zewnętrznych, np. INTAS, INCO zakładających finansowanie współpracy z Rosją, Ukrainą (kraje NIS), krajami śródziemnomorskimi, bałkańskimi i rozwijającymi się. Gdy uwzględnimy powyższe składniki to okazuje się, że do odzysku w konkursach pozostaje ok. 85% - 87% indykatywnego budżetu PR. Niestety, porównywanie bieżących strumieni środków w uzyskanych projektach z powyższą wartością nadal jest błędne, gdyż nie uwzględnia przesunięcia fazowego w czasie. Od momentu rozstrzygnięcia konkursu do wypłaty pierwszej raty środków mija często jeden rok, a kolejne raty są rozciągnięte zwykle na przestrzeni 3-4 lat. Przy naszym ciągłym wzroście uczestnictwa powoduje to, że porównuje się dwie nieprzystające wartości - procent PKB z danego roku budżetowego ze strumieniem środków w projektach uzyskanych i uruchomionych 2-3 lata wcześniej. 10 Trzeba też pamiętać, że wielkie projekty infrastrukturalne GEANT, GALILEO, GMES, mają dedykowane budżety, nie podlegające procedurom otwartych konkursów. Kolejnym problemem jest brak dokładnych danych o rzeczywistym podziale środków na poszczególnych partnerów projektów. Istnieje cała grupa instrumentów, które mają centralne budżety przypisane wyłącznie koordynatorowi, np. sieci naukowe, akcje skoncertowania (concerted actions), a nawet Sieci Doskonałości (NoE) w zakresie części pakietów. Podobnie stypendia Marie Curie, w których podaje się dane dotyczące host institution, tzn. że stypendium uzyskane przez polskiego naukowca zostanie przypisane instytucji, która go gości. Gdy uwzględnimy, że niezmiernie rzadko jesteśmy koordynatorami wielkich inicjatyw europejskich i host institutions, to statystycznie środki, które Polska mogłaby realnie uzyskać w otwartych konkursach są na poziomie 72%-75% całości budżetu. Zupełnie innym problemem jest niewielki poziom zainteresowania Polski niektórymi wielkimi inicjatywami europejskimi takimi jak np. EURATOM (nie mamy własnego programu nuklearnego), czy też GALILEO i GMES (nie mamy własnych programów satelitarnych). W 7.PR zwiększy się znaczenie takich strategicznych programów, a wprowadzenie Joint Technology Initiatives, Joint Undertakings (Art.169), Large Infrastructure (np. ITER) z dedykowanymi budżetami może spowodować obniżenie poziomu wolnych środków do poniżej 50%. Określanie odzysku poszczególnych krajów w PR w stosunku do składki budżetowej, czyli PKB nie jest w pełni poprawne jeszcze z innego powodu. Takie podejście byłoby uprawnione, gdyby wszystkie kraje wydawały jednakową część PKB na badania, np. 3%, jak zakłada Strategia Lizbońska. Tak niestety nie jest, występują tu znaczne różnice, np. w 2001 r. Szwecja wydawała 4,2% PKB, a Polska 0,6% PKB. Przekłada się to na potencjał badawczy, infrastrukturę i kadry naukowe. Pochodną niskiego budżetu są niskie wynagrodzenia w nauce (np. profesor w Polsce zarabia 800 euro, w Niemczech 7000 euro), co przekłada się bezpośrednio na niską wartość naszych projektów europejskich (robocizna stanowi zwykle ok. 50% kosztów projektu). Czyli występuje tutaj paradoks, że składkę do budżetu UE płacimy jako procent naszego PKB (obecnie nasza składka wynosi 1,99% całości budżetu UE), zaś odzyskujemy ją przez pryzmat bardzo niskich budżetów projektów uwarunkowanych dramatycznie niskim GERD. Relacja GERD PL/GERD EU25 ciągle spada, obecnie wynosi 0,6%. Wynika stąd, że aby odzyskać składkę należałoby złożyć i otrzymać ponad trzy razy więcej projektów, niż kraje, które inwestują w naukę na poziomie średniej europejskiej. Zaproponujmy więc dość obiektywny sposób mierzenia odzysku środków finansowych. Biorąc pod uwagę, że tylko część budżetu jest dostępna w otwartych konkursach, najlepiej operować wartością udziału procentowego środków uzyskanych przez uczestników z danego kraju do wartości wszystkich projektów. Rys. 1.7 pokazuje historię udziału finansowego Polski w 5.PR i 6.PR na tle Austrii, Czech, Węgier i Słowenii.

12 3,00% 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00% Rys Udział finansowy Austrii, Polski, Czech, Węgier i Słowenii w 5.PR i 6.PR AT PL CZ HU wartości dofinansowania polskich uczestników projektów przez Komisję Europejską (KE). 5.PR rozpoczął integrację polskiej sfery B+R z europejską. Zapoczątkował proces reform i modernizacji polskich instytucji naukowych, podporządkowany budowie gospodarki opartej na wiedzy (realizacja Strategii Lizbońskiej). Polska stała się istotną częścią Europejskiej Przestrzeni Badawczej - obecnie najbardziej ambitnego programu Unii Euroces finansowy sięgający 2,7% udziału finansowego. W 6. Programie Ramowym w zdecydowany sposób zmieniono reguły gry, stawiając na finansowanie silnych przemysłowych konsorcjów zogniskowanych na rozwiązywaniu priorytetowych problemów technologicznych. Znaczącą część budżetu w programach tematycznych (ponad 65%) skoncentrowano na tzw. nowych instrumentach (IP i NoE) wyraźnie nieprzyjaznych dla słabszych partnerów. Nie odbiło się to tak na poziomie naszego uczestnictwa, co na udziale finansowym. Na początku 6.PR powróciliśmy do poziomu udziału finansowego 1,0%, który później udało się podwyższyć do 1,4%. Średni udział finansowy Polski w całym 6.PR w wysokości 1,3% należy odnieść do wartości 1,99% - obecnego poziomu naszego udziału finansowego w budżecie UE oraz 0,58% naszego udziału w GERD w EU-25 (2004) oraz do 0,26% udziału w BERD. W takim świetle można uzyskany wynik uważać za umiarkowany sukces. Niestety wykres pokazuje, że pod względem finansowym niedługo dogonią nas Czechy i Słowenia, kraje które mają kilkakrotnie wyższe od nas wydatki na badania w stosunku do PKB (Czechy 1,3%PKB, Słowenia 1,6%PKB). 30 tys. 21,6% 17,6% 21,9% 24,4% 17,0% 24,6% 16,0% 24,6% 23,2% 15,3% 20,6% 21,4% 17,4% 23,9% 17,5% 17,3% 19,2% 15,9% 14,9% 19,1% 19,2% 15,9% 30,0%. 25 tys. 20 tys. 20,0%. 15 tys. 10 tys. 5 tys. submitted selected success 10,0%. 0 DE IT UK FR ES NL GR BE SE PL AT FI PT DK HU CZ IE SI SK LT EE LV Rys Uczestnicy w 6.PR: w projektach złożonych, uzyskanych oraz współczynnik sukcesu (styczeń 2006) 0,0%. Wyniki uzyskane w konkursach rozstrzygniętych do stycznia 2006 r. pokazują, że Polska zajęła w 6.PR miejsce pod względem składanych wniosków i uzyskanych projektów. Lokujemy się w europejskiej klasie średniej pomiędzy Grecją, Belgią, Szwecją, a Austrią i Finlandią. Analizując polskie uczestnictwo w Programach Ramowych byłoby błędem odnoszenie się wyłącznie do Polska, Czechy, Węgry i Słowenia w 1999 roku miały podobny udział finansowy wynoszący ok. 0,4% strumienia dofinansowania z KE. Udział Polski rósł najszybciej. W latach pojawiła się wyraźna anomalia związana z naszym największym sukcesem - uruchomieniem Centrów Doskonałości w Polsce. W ostatnich konkursach 5.PR polskie zespoły stanowiły prawie 2% wszystkich uczestników projektów, co przełożyło się na wielki suk Ogólna ocena uczestnictwa 11

13 pejskiej. Olbrzymie doświadczenie ponad kilkunastu tysięcy uczestników 5.PR i 6.PR przeniosło się na fundusze strukturalne i zaowocowało wysoką efektywnością pozyskiwanych środków (ok. 0,3 mld euro na lata ). Nie do oszacowania są efekty polityczne udanej integracji europejskiej sfery B+R jako pierwszego zintegrowanego sektora życia gospodarczego Polski, efekty międzynarodowej promocji Polski, polskich przedsiębiorstw i jednostek naukowych. Naukowcy stają się pomostem dla integracji technologicznej przedsiębiorstw - są bardziej aktywni w strukturach europejskich, stają się forpocztą, która promuje i stopniowo uaktywnia polskie przedsiębiorstwa. Przypomnijmy jeszcze raz, jakie korzyści przyniosło uczestnictwo w PR:! w 5.PR 1331 zespołów z Polski uczestniczyło w 1040 projektach rozwijając najnowocześniejsze technologie warte ponad 1 mld euro - samej Polski nie stać na taki olbrzymi wysiłek - olbrzymi impuls modernizacyjny dla kraju;! 1331 zespołów to 6000 ekspertów, którzy uzyskali umiejętności menedżerskie (zarządzanie projektami, koordynacja), stali się ekspertami w zakresie finansów europejskich, poznali nowoczesne metody organizacji. Skutkiem pośrednim jest zaprocentowanie tych doświadczeń podczas przygotowywania projektów dofinansowanych z funduszy strukturalnych, dzięki czemu poprawiła się znacząca absorpcja funduszy strukturalnych we wszystkich programach operacyjnych (jest szansa, że wbrew początkowym obawom wykorzystamy wszystkie dostępne środki z NPR );! w 6.PR po trzech latach realizacji (wg obecnych statystyk ze stycznia 2006 r.) w 803 projektach uczestniczy 1116 polskich partnerów (liczba ta jeszcze wzrośnie);! za kontaktami projektowymi pojawiły się setki kontaktów biznesowych z najlepszymi firmami europejskimi, dobrym przykładem jest tu przemysł lotniczy - Dolina Lotnicza;! dzięki sieci Innovation Relay Centers, programom CRAFT i collective research upowszechniono zasady innowacyjności i transferu technologii wśród MŚP, wiele z nich nawiązało międzynarodowe kontakty, przełamało bariery, weszło na rynek europejski, poprawiło swoją konkurencyjność;! rozwinięto we wszystkich polskich województwach Regionalne Strategie Innowacji (RIS), dzięki czemu poprawiła się znacząco absorpcja funduszy strukturalnych w programie ZPORR, powstają inicjatywy klastrów regionalnych, takich jak np. Dolina Lotnicza lub Śląski Klaster Czystego Węgla;! polskie miasta i regiony uzyskały partnerów i wymieniły doświadczenia poprzez uczestnictwo w programach takich, jak CIVITAS (czyste miasta), INNOWACYJ- NE REGIONY;! uzyskaliśmy Gigabitowy dostęp do Internetu dzięki uczestnictwu w projekcie GEANT; 12! uzyskaliśmy dostęp do technologii satelitarnych dzięki uczestnictwu w projekcie GALILEO i GMES;! dzięki programowi Marie Curie staliśmy się znaczącym ogniwem edukacyjno-badawczym na terenie Europy - przyjeżdża do nas wielu młodych badaczy z Ukrainy, Rosji i Białorusi, poszerzono kontakty z Polonią. Polscy naukowcy zdobywają wiedzę w najlepszych ośrodkach europejskich;! Polska jest promowana w CORDIS i innych wydawnictwach - CORDIS News ukazuje się w polskiej wersji językowej;! rozpoczęto modernizację infrastruktury badawczej ogniskując inwestycje w 100 Centrach Doskonałości i 26 Centrach Zaawansowanych Technologii, które są podstawowym ogniwem European Networks of Excellence (NoE);! stworzono system 25 Polskich Platform Technologicznych (Polska była inicjatorem tworzenia platform narodowych) integrujących poszczególne sektory polskiego przemysłu - partnerami w platformach jest ponad 500 najlepszych polskich przedsiębiorstw. Istotny wpływ na proces zwiększania uczestnictwa w 6. Programie Ramowym odegrały szkolenia i konsultacje przeprowadzone przez ekspertów Krajowego Punktu Kontaktowego. W latach eksperci sieci KPK przeprowadzili blisko dni informacyjnych, szkoleń i warsztatów dla ok uczestników. Daje to średnio rocznie ok. 400 imprez dla blisko osób, czyli dziennie ok. 2 imprezy dla blisko 100 uczestników (odliczając miesiące letnie, w których aktywność jednostek naukowych drastycznie maleje). Przeprowadzono również ok indywidualnych konsultacji (średnio ok. 50 dziennie) oraz udzielono blisko telefonicznych porad (ponad 135 dziennie). Eksperci sieci KPK udzielili szczegółowej pomocy w przygotowaniu ok projektów (średnio 2 dziennie), jak również aktywnie uczestniczyli w poszukiwaniu partnerów do ponad 1000 konsorcjów (ok. 5 dziennie). W 1999 r. rozpoczęto wydawanie Biuletynu KPK 5. Program Ramowy Unii Europejskiej, a od czerwca 2000 r. biuletyn przyjął nazwę Wiadomości KPK/Granty Europejskie i jest redagowany wspólnie przez KPK i Regionalny Punkt Kontaktowy przy Poznańskim Parku Naukowo- Technologicznym. Do chwili obecnej rozpowszechniono 61 numerów Biuletynu, a nakład wynosi obecnie 7300 egzemplarzy. Pismo finansowane jest ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Mając na uwadze przygotowania do 7.PR stworzono podwaliny profesjonalnego systemu sieci KPK. Koordynatorzy tematyczni KPK są delegatami w Komitetach Programowych, zaś system sieci KPK dostosowano do zmieniającej się struktury Programów Ramowych UE poprzez utworzenie większej liczby BPK przy Polskich Platformach Technologicznych zorientowanych na pozyskiwanie i uaktywnianie partnerów przemysłowych.

14 2. EUROPEJSKA PRZESTRZEŃ BADAWCZA 2.1. Integracja europejska Przejdźmy teraz do bardziej wnikliwej analizy sytuacji. W momencie stowarzyszenia z 5. Programem Ramowym zasadniczymi czynnikami zewnętrznymi decydującymi o naszych sukcesach (lub ich braku) był osiągnięty już znaczący stopień integracji i pewna hermetyzacja państw EU-15, natomiast później kluczowym stało się rozpoczęcie w 2001 roku budowy Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Programy Ramowe rozpoczęły się w 1984 roku. Ich budżet narastał stopniowo. Początkowo miały one charakter wspólnego prowadzenia badań i wymiany kadr naukowych w kilku wybranych obszarach badawczych. Przez dwadzieścia lat budowano sieci europejskie (research networks), integrowano krajowe programy badawcze (concerted actions, accompanying measures) i wykształcono tysiące zgranych konsorcjów badawczych z dużym zaangażowaniem przedsiębiorstw. Programy Ramowe należy traktować jako jeden z wielu dostępnych strumieni finansowania badań. Zwykle jest tak, że projekty europejskie są kontynuacją wcześniejszych projektów krajowych i ich wyniki prowadzą do kolejnych przedsięwzięć krajowych. 3.PR, 4.PR podobnie jak 5.PR, dawał szansę małym zespołom, zogniskowanym na rozwiązywaniu konkretnego problemu badawczego i rozwoju technologii potrzebnej dla partnerów przemysłowych. Równolegle następowała głęboka integracja gospodarcza, unia monetarna, konsolidacja przemysłu. W ciągu kilkudziesięciu lat zostało podjętych szereg europejskich inicjatyw technologicznych, od kosmicznych (np. ESA, GALILEO, GMES), lotniczych (np. ASD), informatycznych (GEANT), aż do mniej zaawansowanych dziedzin. Europa rozpoczęła wypracowywanie wspólnej polityki badań kosmicznych i bezpieczeństwa. Technologie kosmiczne są postrzegane jako kluczowe w zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi, nadzorze granic, transporcie, zagrożeniach naturalnymi katastrofami. Ciągle w dużym stopniu Europa jest zależna od systemów satelitarnych USA. Najbardziej znanymi inicjatywami europejskimi są GALILEO i GMES (Global Monitoring for Environment and Security). GMES przeznaczone jest przede wszystkim do cywilnych zastosowań w dziedzinie bezpieczeństwa. GA- LILEO przejmie od amerykańskiego systemu GPS część zadań dotyczących pozycjonowania, nawigacji i usług czasu w skali światowej mld Euro Rys Budżety Programów Ramowych 13

15 Świetnym przykładem integracji przemysłu europejskiego jest przemysł lotniczy skupiony wokół Airbusa i innych czołowych producentów. Kluczowym stowarzyszeniem europejskiego przemysłu lotniczego jest ASD. Z ramienia ASD europejski rynek aeronautyczny jest reprezentowany poprzez Industry Management Groups (IMG4), które też koordynują współpracę przemysłu lotniczego w Programach Badawczych UE. Tabela 2.1 pokazuje skład Grup IMG4. Euromart IMG Engine IMG Equipment IMG ATM - IMG Agusta Alenia Aerospazio Airbus UK Airbus SP Dassault Aviation Airbus G Airbus F Eurocopter SAAB AB S.A.B.C.A. GKN-Westland Helicopters SNECMA Moteurs ROLLS-ROYCE MTU Aero Engines RRD Turbomeca ITP AVIO Volvo Aero Techspace Aero Alstom PBS Velká Bíteš WSK Rzeszów Galileo Avionica Auxitrol BAE systems avionics Cesa Diehl avionik system Dräger AG Hellenic Aerospace Ind. Fokker-Elmo Liebherr-Aerospace Sagem Lindenberg GmbH Marconi Messier-Dowty Ltd Messier-Bugatti Smiths Industries Nord-micro Goodrich Skysoft Thales avionics Thales avionics electronic systems ZF Luftfahrttechnik GmbH Tabela 2.1. Skład Grupy IMG4 AMS Airbus Thales ATM Avitech Thales Avionics Indra Bae Systems Galiléo avionica Alcatel Space Noesis (Danotec) Marconi Selenia Communication Helenic Aerospace Industry Raytheon Dassault Aviation Eurocopter Dla bliższej współpracy z centrami badawczymi lotnictwa powołano Europejskie Stowarzyszenie Badawcze (EREA). W celu połączenia europejskich uniwersytetów i ich działań w obszarze aeronautyki w zintegrowaną sieć, działającą równolegle z przemyłem i krajowymi ośrodkami badawczymi powołano Europejską Sieć Naukową Aeronautyki (EASN). Energiczne działania Polskiej Platformy Lotnictwa spowodowały, że już jesteśmy w tych inicjatywach reprezentowani. Warto sobie uświadomić, jak bardzo Europa jest już zintegrowana i ile jeszcze lat minie, zanim my osiągniemy poziom dojrzałego uczestnika europejskiej sceny. Np. w dziedzinie transportu działa ponad pięćdziesiąt stowarzyszeń europejskich, które dość silnie oddziaływają na kształt PR. Tylko w kilku z nich jesteśmy obecni, ale i tak nie zajmujemy w nich żadnych kluczowych pozycji. Dzisiejszy poziom naszej aktywności nie pozwala niestety na użycie tej ścieżki do promocji naszych inicjatyw i pomysłów badawczych i technologicznych. W ostatnim dziesięcioleciu uruchomiono w UE wielkie wspólne programy badawcze, np. Quick Start Projects, które są protoplastami Joint Technology Initiatives. Zdefiniowano inicjatywy o budżecie sięgającym 60 mld euro w horyzoncie Wśród tych programów był system nawigacji satelitarnej GALILEO, programy infrastruktury telekomunikacyjnej, szerokopasmowa sieć internetowa GEANT (budżet 0,25 mld euro), nanoelektronika (2,5 mld euro na infrastrukturę oraz 2,8 mld euro na projekty B+R), lasery następnej generacji oraz programy dla technologii wodorowych (2,8 mld euro dla HYPOGEN i HYCOM). Uzgodniono szczegóły współpracy na wielu polach, opracowano szereg unijnych dokumentów dotyczących polityki gospodarczej, technologicznej i badawczej. Działo się to wszystko bez naszego udziału, gdyż wtedy nie byliśmy członkami UE, bądź też pomimo zaproszenia nie mieliśmy pieniędzy na opłacenie składki, albo nie braliśmy udziału w spotkaniach, bo nie mieliśmy środków na bilety. Rozszerzenie UE otworzyło przed nami wszystkie te przedsięwzięcia, lecz minie sporo lat zanim zajmiemy w nich kluczowe pozycje, dorobimy się ekspertów i nauczymy się właściwie formułować nasze interesy i walczyć o ich realizację. Weszliśmy do UE w momencie wyraźnego przyśpieszenia integracji gospodarki 14

16 europejskiej. Niestety, problemy pogłębionej integracji europejskiej i wyścigu globalnego są dla nas zbyt odległe. Programy Ramowe dość dramatycznie odsłoniły słabości naszej sfery B+R i gospodarki. W warunkach wysokiej konkurencji podmiotów z EU-25 wychodzą na jaw wszystkie słabości i zaniedbania. Jak w soczewce skupiają się problemy zacofania infrastrukturalnego i technologicznego. Nasi uczeni oczekują najpierw uruchomienia krajowych programów, wyrwania się z zapaści, odbudowania potencjału, a dopiero później będą myśleć o rywalizacji z Japonią i USA. Innymi słowy: najpierw chcieliby osiągnąć poziom wydatków na badania w wysokości 1,5-1,65% PKB (3-krotny wzrost), a dopiero później myśleć o strategii wydźwignięcia się na poziom 3% PKB. Potrzebujemy schodów do doskonałości ( Stairway to excellence ) jak to proponował poseł Parlamentu Europejskiego, P. Caudron. Dramatyzm polega na tym, że musimy jednocześnie dokonywać transformacji i wyrwania się z zapóźnienia wraz z olbrzymim przyśpieszeniem i włączeniem się w najważniejsze europejskie inicjatywy technologiczne. Będzie to możliwe tylko przy strategicznej koncentracji na kilku (np. 2-3) priorytetach, w których możemy się włączyć do czołówki europejskiej Budowa ERA Osiągnięcie przez UE trwałej konkurencyjności w skali światowej wymaga zmian prowadzących do stworzenia dynamicznej gospodarki opartej na wiedzy. Rozwój badań, technologii i innowacje stały się podstawowym elementem Strategii Lizbońskiej. Silny i trwały wzrost gospodarczy wymagał energicznej i zintegrowanej odpowiedzi ze strony polityki. UE przygotowała spójny zestaw instrumentów obejmujących badania naukowe, innowacje i inne powiązania polityki. Potrzebna była koordynacja pomiędzy poziomami: regionalnym, krajowym (państw członkowskich) oraz europejskim. Działania na poziomie europejskim mają wspierać i uzupełniać wysiłki władz krajowych i sektora prywatnego. Na szczycie Rady Europejskiej w Barcelonie w 2002 r. sformułowano cel zwiększenia do roku 2010 intensywności badawczorozwojowej w UE z 1,9% do 3,0% PKB, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału inwestycji sektora prywatnego z 55% do 67%. Inicjatywa tworzenia wspólnej Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) zmieniła całkowicie przeznaczenie Programów Ramowych. W dramatyczny dla nas sposób dokonano przejścia od Europy zrównoważonego rozwoju, jaka była jeszcze obserwowana w 5.PR, do przyśpieszonej integracji w postaci kształtowania twardego jądra. Jednym z powodów podjęcia inicjatywy tworzenia ERA był fakt, że Program Ramowy dysponuje tylko 4,5% środków, jakie w Europie wydaje się na badania, zaś 95,5% zostaje w budżetach krajowych, regionalnych i prywatnych (europejskie przedsiębiorstwa mają udział w wydatkach na badania sięgający 55%). W zamyśle komisarza Busquina, inicjatora ERA, te 4,5% środków w PR miało stać się katalizatorem służącym integracji tych działań, motorem dla osiągnięcia celu 3% PKB, platformą dla uzyskania komplementarności i synergii oraz środkiem do unikania duplikacji. 6.PR wprowadził drastyczne zmiany w zasadach uczestnictwa. Znaczące środki z programów tematycznych (65%) skierowano na wielkie przedsięwzięcia integrujące największe europejskie centra badawcze i czołówkę europejskich przedsiębiorstw. Budowę ERA rozpoczęto od skoncentrowania środków w europejskim jądrze utworzonym głównie przez Niemcy, Francję, Anglię i Beneluks, zob. Rys Wprowadzono dwa nowe instrumenty skutecznie eliminujące słabszych partnerów:! Projekty Zintegrowane (Integrated Projects) dysponujące dużymi budżetami (zwykle 5-20 mln euro, ale także 100 mln) nakierowane na rozwiązanie wspólnych problemów technologicznych określonej grupy przedsiębiorstw, pogłębiające ich integrację;! Sieci Doskonałości (Networks of Excellence) integrujące jednostki naukowe i przemysł w określonej dziedzinie badawczej lub technologicznej. Obecnie finansowanych jest 137 NoE. Drugoplanowym celem NoE jest osiągnięcie znaczącego stopnia integracji własnych (krajowych) programów badawczych, działalności konsultingowej, transferu technologii i szkoleń pozwalającego w efekcie na utworzenie wspólnego europejskiego wirtualnego instytutu (z osobowością prawną). Nowe instrumenty, na które skierowano 65% dostępnych środków w konkursach tematycznych, w zdecydowany sposób promowały najsilniejsze konsorcja zawierające największych partnerów przemysłowych. Konsorcja musiały legitymować się odpowiednio wysoką masą krytyczną, stąd silne preferencje uzyskali partnerzy z europejskiego twardego jądra (hard core). Budowa ERA niewiele zaoferowała słabszym partnerom. W efekcie takiego podejścia pogłębiono integrację tylko zachodniej części UE, zob. Rys pokazujący rozmieszczenie geograficzne partnerów w Sieciach Doskonałości uzyskany w wyniku rozstrzygnięcia konkursów w 2003 roku. Rys Uczestnicy w Sieciach Doskonałości w 2003 roku 15

17 Konsekwencje wprowadzenia nowych reguł gry łatwo prześledzić na wykresach udziału procentowego poszczególnych krajów w 5.PR i 6.PR. Na styku programów (rok 2003) zaznacza się wyraźny skok. Kto skorzystał, a kto stracił na zmianie reguł? Zyskały najwięcej Niemcy, Wielka Brytania i Francja, zob. Rys ,00% 16,00% 14,00% 12,00% 10,00% DE UK FR IT Różnice pomiędzy celami 5.PR a 6.PR widać najlepiej analizując wzrastający udział przedsiębiorstw. Poprzez wprowadzenie nowych instrumentów, szczególnie Integrated Projects udział firm praktycznie się podwoił. W 5.PR stanowiły one dla najbardziej zaawansowanych krajów pomiędzy 9 a 14% uczestników, podczas gdy w 6.PR już 18 do 25% uczestników. Niemieckie przedsiębiorstwa stanowiły w 5.PR 14%, a w 6.PR 25% ze wszystkich niemieckich uczestników. Polska częściowo nadrobiła zaniedbania zwiększając udział przedsiębiorstw z 4,8% do 12,1% uczestników. 25% 20% DE FR IT 8,00% ES ES 6,00% 4,00% 2,00% 0,00% NL BE SE PL AT FI HU CZ 15% 10% 5% UK AT CZ PL HU Rys Procentowe uczestnictwo wybranych krajów w PR 5 Program Ramowy 6 Program Ramowy SK Podobny efekt jest obserwowany również na wykresie udziału finansowego. W tym przypadku największymi beneficjentami zmian reguł są Niemcy i Francja, które zanotowały ok. 5% przyrostu udziału finansowego, zob. Rys ,00% 15,00% 10,00% 5,00% 0,00% Rys Udział finansowy wybranych krajów w PR DE UK FR IT NL ES SE BE AT FI PL HU CZ Rys Procentowy udział partnerów przemysłowych w 5.PR i 6.PR 2.3. Twarde jądro Twarde jądro jest w naturalny sposób tworzone w regionach silnej lokalizacji europejskiego przemysłu. W 2004 r. inwestycje na badania 500 największych przedsiębiorstw europejskich wynosiły 101 mld euro. Aż 74% tych wydatków na badania pochodziło od przedsiębiorstw, które mają zarejestrowane centralne biura w trzech krajach - Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. Ponieważ europejski B+R jest skoncentrowany w dużych przedsiębiorstwach to w efekcie mała grupa firm jest odpowiedzialna za wysoką część wydatków na B+R. Dwadzieścia największych przedsiębiorstw przeznacza na badania więcej niż 55% wydatków na badania z całej grupy 500 największych przedsiębiorstw. Występuje też wyraźna koncentracja wydatków w kilku sektorach. Czołowe 500 przedsiębiorstw koncentruje aż 67% całości wydatków na B+R w przemyśle samochodowym, farmaceutycznym, biotechnologicznym, technologiach teleinformatycznych oraz elektronice. W ślad za przemysłem, również najważniejsze centra badawcze są skoncentrowane geograficznie w tych samych rejonach. W wielu opracowaniach mówi się o twardym jądrze (hard core) lub ekonomicznym sercu Europy (Europe s economic heartland), który obejmuje Niemcy, 16

18 Czechy, Austrię, północne Włochy, Szwajcarię, Beneluks, Anglię, centralną i wschodnia Francję i Katalonię. Potencjał przemysłu może być określony przez jego wydatki na badania i rozwój (BERD). Rys. 2.6 pokazuje BERD krajów członkowskich w 2004 roku. Wykres potwierdza wyraźną polaryzację Europy - wydatki koncentrują się w twardym jądrze, poza którym pojawia się tylko Skandynawia (Szwecja, Finlandia i Dania). Przemysł z nowych krajów członkowskich tworzy ogon Europy, np. wydatki na B+R przedsiębiorstw z Luksemburga (379 mln euro) są wyższe niż polskich (327 mln euro) wydatki przemysłu na B+R w mld euro (2004) DE FR UK SE IT NL ES BE FI DK AT IE CZ LU PT PL HU EL SI SK EE LT LV Rys Wydatki sektora prywatnego na badania i rozwój (BERD) (źródło: EUROSTAT) Tworzeniu ERA towarzyszyła dyskusja o Europie dwóch prędkości i twardym jądrze. Strategie te nie zostały oficjalnie przeniesione na obszar nauki i badań, natomiast zrobiono wiele, aby je praktycznie zaimplementować. Pojawiło się pojęcie zmiennej geometrii (variable geometry), które pozwala na głębszą integrację tylko kilku krajów, uzyskujących przy tym dofinansowanie z KE. Wykorzystano ten schemat w Sieciach Doskonałości zakładających tworzenie wirtualnych instytutów spośród kilku kluczowych partnerów. Wprowadzono sieci ERA-Net, które pozwalają na integrację kilku krajowych programów badawczych (ERA-Net zwykle liczy ok. 10 partnerów). W 7.PR pojawiają się możliwości realizacji wielkich obiektów infrastruktury badawczej (large infrastructure), finansowania Wspólnych Przedsięwzięć (Joint Undertakings) w oparciu o Art. 169 Traktatu Unijnego lub współfinansowania na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego Wspólnych Inicjatyw Technologicznych (Joint Technology Initiatives). Jest oczywiste, że powyższe inicjatywy będą skupione w twardym jądrze Zmodyfikowana strategia lizbońska Europa przeżywa obecnie poważne problemy. Na półmetku procesu lizbońskiego nie zanotowano większych sukcesów. Raport Esko Aho 1 wskazuje na cztery główne problemy:! malejąca produktywność. Po raz pierwszy od II Wojny Światowej, poprzez całą dekadę, średni wzrost PKB, produktywność pracy i całkowity wskaźnik produkcyjności były niższe od wskaźników uzyskanych przez USA;! porażka w wykorzystaniu ICT. Wzrost produktywności w ostatnich latach był napędzany głównie przez usługi wykorzystujące ICT i wykorzystały to świetnie Stany Zjednoczone;! straty wielkich firm w wyniku globalizacji B+R. Firmy amerykańskie inwestują coraz więcej w sferę B+R. W 1997 r. zainwestowały o 300 mln euro więcej, a w 2002 r. już o 2 mld euro więcej, niż firmy europejskie. Niektóre z największych europejskich przedsiębiorstw nie lokują już swoich nowych B+R przedsięwzięć w Europie. Inwestycje USA w B+R w Chinach 1 Esko Aho, Creating an Innovative Europe Report of the Independent Expert Group on R&D and Innovation appointed following the Hampton Court Summit and chaired by Mr. Esko Aho (styczeń 2006 r.) 17

19 przyrastają rocznie w tempie 25%;! zamknięcie w tradycyjnych sektorach. Europejski profil procesów produkcji zbyt mało wykorzystuje ICT, widać wyraźny deficyt w produkcji wyrobów high-tech. Sektor usług w UE inwestuje tylko 0,2% PKB w porównaniu z 0,7% PKB w USA. Pomimo wielu wysiłków, dystans pomiędzy UE a USA w badaniach i innowacjach powiększa się. Wydatki na B+R w Europie nie zwiększają się - utrzymują się na poziomie 1,9% PKB, w porównaniu do 2,6% w USA i 3,1% PKB w Japonii. Przewiduje się, że Chiny osiągną poziom europejskiej intensywności badawczo-rozwojowej już w 2010 r. W Strategii Lizbońskiej założono, że 67% wydatków na B+R będzie pochodzić ze źródeł prywatnych - niestety nadal utrzymuje się on na poziomie 55% (przyrost o 0,7 punktu procentowego w latach ). Ogłoszona w marcu 2005 roku zmodyfikowana Strategia Lizbońska ma na celu wspieranie wzrostu gospodarczego i tworzenie lepszych miejsc pracy dla obywateli UE. Aby osiągnąć ten cel, powinniśmy przede wszystkim wychodzić z nowymi pomysłami i technologiami oraz lepiej i skuteczniej je wykorzystywać. Dlatego innowacyjność i badania mają zasadnicze znaczenie dla przyszłości Europy i muszą być zdecydowanie i systematycznie wspierane. Są to obecnie jedne z głównych celów polityki UE2. Na całym świecie zaostrza się konkurencja o przyciąganie inwestycji w badania naukowe i innowacje. Obok atrakcyjnych lokalizacji jak np. USA i Japonia, pojawili się nowi konkurenci: Chiny, Indie i Brazylia. Jeśli UE chce pozostać konkurencyjna i zachować swój model społeczny, pilnie potrzebne są daleko idące reformy. Konkurencja przybrała przy tym takie rozmiary, że żadne z krajów członkowskich nie odniesie sukcesu działając w pojedynkę. Niestety, UE stanowi nadal mozaikę krajowych i regionalnych systemów badań i innowacji, które są dostosowane do różnych miejscowych warunków. Udoskonalenie ich skuteczności wymaga bardziej systematycznej współpracy pomiędzy krajami członkowskimi w zakresie kwestii międzynarodowych oraz wytworzenia synergii pomiędzy poszczególnymi systemami badań i innowacji. Opracowanie spójnych i wzajemnie się wspierających polityk przez regiony, kraje członkowskie i instytucje europejskie jest istotne dla wzmocnienia Europejskiej Przestrzeni Badań i Innowacji (ERIA) oraz dla realizacji nowego partnerstwa w ramach procesu lizbońskiego na rzecz szybszego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Zasadniczym elementem wspierającym głęboką integrację i zapewniającym uzyskanie efektu synergii będzie 7.PR. 2 Wspólne działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Nowy początek strategii lizbońskiej, COM (2005 r.) z dn r. 18

20 3. POLSKA PRZESTRZEŃ BADAWCZA 3.1. Zaniedbana Polska Przestrzeń Badawcza Pogłębiona integracja europejska w ramach ERA zmierzająca do koordynacji na szczeblu europejskim krajowych programów badawczych (95,5% wydatków na badania jest ciągle na poziomie krajowym), tworzenia struktur europejskich i rozwoju wspólnych technologii przy ścisłej integracji przedsiębiorstw europejskich stawia nas w ekstremalnie trudnej sytuacji. Nie mamy praktycznie czego integrować infrastruktura w opłakanym stanie, nie prowadzimy strategicznych programów badawczych, zbyt mało organizacji i instytucji badawczych jest gotowych do pogłębionej integracji, nasz przemysł zbyt słabo rozwija własne badania i w rozwój nowych technologii we współpracy europejskiej. Król jest nagi, pokazuje to Rys Polska wraz ze Słowacją z wydatkami na poziomie 0,56% PKB walczą o ostatnie miejsce wśród czołowych krajów świata. Rys Oś pozioma: Intensywność badawczo-rozwojowa = Wydatki na B+R jako procent PKB (2004), oś pionowa: roczny przyrost intensywności badawczej w latach Nie istnieje po prostu Polska Przestrzeń Badawcza, nie ma praktycznie współpracy pomiędzy ośrodkami badawczymi, nie ma dużych wspólnych programów badawczych (typu Centralnego Programu Badań Podstawowych, Centralnego Programu Badań Rozwojowych, projektów węzłowych). Sami jesteśmy zatomizowani, więc gdzie tu mówić o integracji europejskiej. Nasze jednostki naukowe są w infrastrukturalnej i kadrowej zapaści (luka pokoleniowa, brak młodej kadry) i myślą bardziej o przetrwaniu kolejnego roku, niż o rozwoju nowych technologii na poziomie europejskim 19

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych Unii Europejskiej 12 lat działalności

Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych Unii Europejskiej 12 lat działalności Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych Unii Europejskiej 12 lat działalności www.kpk.gov.pl Szanowni Państwo, minęło już 12 lat od momentu utworzenia Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych

Bardziej szczegółowo

Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu

Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu Plan Rozwój innowacyjności 7. Program Ramowy UE struktura i projekty Platformy Technologiczne Zasady Uczestnictwa Finansowanie

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej 1 Cel badania Głównym celem badania jest określenie korzyści, jakie kraje UE15 osiągają

Bardziej szczegółowo

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Programowanie w układach makroregionalnych Polska Zachodnia [strategia przyjęta przez rząd 30.04.14]? Polska

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki

Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki XII Sympozjum Krajowej Rady Koordynatorów Projektów Badawczych UE (KRAB) Janusz Hołyst, Politechnika Warszawska, Prezes KRAB 14-15 maja 2015,

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Anna Pytko. HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014. Prelegent

Anna Pytko. HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014. Prelegent HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014 Program HORYZONT 2020 Prelegent Anna Pytko Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI AKCJA - ZAGRANICZNA MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ W RAMACH PROJEKTÓW INSTYTUCJONALNYCH (VETPRO_COM) I. INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r.

Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r. Tablica wyników Unii badań i innowacji z 2014 r. Tablica wyników Unii innowacji w zakresie badań i innowacji Streszczenie Wersja PL DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Streszczenie Tablica wyników Unii

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

N C B R - W s p ó l n i e k r e u j e m y p r z y s z ł ość

N C B R - W s p ó l n i e k r e u j e m y p r z y s z ł ość N C B R - W s p ó l n i e k r e u j e m y p r z y s z ł ość Hubert Gęsiarz Działalność NCBR NCBR w systemie finansowania B+R Finansowanie statutowe Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Badania podstawowe

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej. 19 lutego 2015 r.

Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej. 19 lutego 2015 r. Polska polityka kosmiczna koordynacja działań administracji publicznej Anna Kobierzycka, Naczelnik Wydziału Polityki Kosmicznej Departament Innowacji i Przemysłu, Ministerstwo Gospodarki 19 lutego 2015

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r.

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r. Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020 Wrocław, 26 września 2013 r. Współpraca terytorialna w perspektywie finansowej 2014-2020 przygotowanie beneficjentów Aktywny udział

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011)

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) Agnieszka Kozłowska Korbicz koordynator projektu GreenEvo Forum Energia - Efekt Środowisko 25.05.2012 GreenEvo Akceleratora Zielonych

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Cele i opis programu. Program nie dotyczy i nie obejmuje działań w zakresie badań i rozwoju technologicznego przeprowadzanych zgodnie z art. 166 TWE.

Cele i opis programu. Program nie dotyczy i nie obejmuje działań w zakresie badań i rozwoju technologicznego przeprowadzanych zgodnie z art. 166 TWE. Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji (CIP) na lata 2007 2013 Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 powstał w oparciu o analizę danych wskazujących na niepokojąco

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu Katarzyna Maciejewska Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu DEFINICJE ŚWIADOMOŚCI Świadomość: zdolność człowieka do zdawania sobie sprawy ze swego istnienia i z tego co jest przedmiotem jego

Bardziej szczegółowo

Programy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w 2015 r. Programy Operacyjne, finansowanie prac B+R

Programy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w 2015 r. Programy Operacyjne, finansowanie prac B+R Programy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w 2015 r. Programy Operacyjne, finansowanie prac B+R J a c e k S my ł a Płock, 10 marca 2015 POIR Podstawowe informacje I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez

Bardziej szczegółowo

For internal use only

For internal use only Polska nowym przemysłowym liderem Europy? Polski sektor produkcyjny jest drugim najbardziej konkurencyjnym w Europie. Jednocześnie wytworzona w nim warto ść dodana rośnie najszybciej w regionie. Jesteś

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ O nas 7 lat doświadczenia w programach europejskich i krajowych specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z uczestnictwa w Programach Ramowych UE

Doświadczenia z uczestnictwa w Programach Ramowych UE www.comarch.pl Doświadczenia z uczestnictwa w Programach Ramowych UE Grzegorz Kołodziej Kierownik Biuro Funduszy Europejskich Warszawa 19 lutego 2008 r COMARCH S.A. profil firmy Jedna z największych polskich

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE

Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE Dyrekcja Generalna ds. polityki regionalnej i miejskiej Wydział ds. Polski Maja Łukaszewska-Krawiec Zakopane, 20 stycznia 2015 1 Ograniczenia

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP 2014 Joanna Podgórska Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP Wsparcie klastrów na poziomie krajowym i regionalnym Konferencja

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd?

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Olgierd Dziekoński Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej VIII Konferencja Krakowska 15-16 czerwca 2015 roku Ranking

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności

Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności 2011 Bożena Lublińska-Kasprzak Prezes PARP Innowacyjność w biznesie - od inspiracji do sukcesu Działania PARP na rzecz innowacyjności Nowy Sącz, 3 czerwca 2011 r. Innowacyjność polskiej gospodarki Summary

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020

Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Możliwości wsparcia przedsiębiorców w zakresie działalności B+R oraz innowacyjnej z Programu Inteligentny Rozwój 2014-2020 Iwona Wendel Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju 23 września

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A.

Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A. Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A. FILOZOFIA DPIN Głównym celem DPIN jest podejmowanie inicjatyw i tworzenie warunków do ścisłej współpracy partnerów z obszaru nauki i gospodarki na rzecz

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo