Jzyk. Rozumienie. Komunikacja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jzyk. Rozumienie. Komunikacja"

Transkrypt

1 Jzyk. Rozumienie. Komunikacja Mikołaj Domaradzki, Emanuel Kulczycki, Michał Wendland Shared by Emanuel Kulczycki The author(s) would appreciate your feedback on this article. Click the yellow button below. Thank you! Server Generated Time Stamp This file was shared on peerevaluation.org on Mon, 26 Mar :45:

2

3

4

5 KOLEGIUM WYDAWNICZE Tadeusz Buksiñski (przewodnicz¹cy), Boles³aw Andrzejewski, Barbara Kotowa, Anna Pa³ubicka, Krzysztof Przybyszewski (sekretarz), Jan Such Recenzent prof. dr hab. Czes³aw G³ombik Copyright by Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, 2011 Projekt ok³adki Krzysztof Domaradzki Redakcja Izabela Baran ISBN WYDAWNICTWO NAUKOWE INSTYTUTU FILOZOFII UNIWERSYTETU IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Poznañ, ul. Szamarzewskiego 89c, tel , fax , filozof.amu.edu.pl DRUK: Zak³ad Graficzny UAM ul. Wieniawskiego 1, Poznañ

6 Spis treœci Przedmowa... 9 Intelektualna droga Profesora Boles³awa Andrzejewskiego Curriculum vitae Spis publikacji Czêœæ pierwsza JÊZYK I KOMUNIKACJA Gerhart Schmidt, Vom Ursprung der Sprache Leon Miodoñski, Herder kontra Süßmilch pocz¹tki sporu o pochodzenie jêzyka Andrzej L. Zachariasz, Filozofia a jêzyk. Uniwersalnoœæ filozofii a partykularnoœæ kultur narodowych Tadeusz Buksiñski, Mass media i Internet w sferach publicznych S³awomir Leciejewski, Komunikacja multimedialna w edukacji filozoficznej XXI wieku Krzysztof Przybyszewski, Problem wolnoœci s³owa w spo³eczeñstwie informacyjnym Czes³aw Karolak, Widerstand gegen Zensur im Dritten Reich und seine Reflexion nach Zbigniew Tworak, O pojêciu wiedzy wspólnej Maciej B³aszak, Systemowy model komunikacji spo³ecznej Magdalena Skorczyk, Status racjonalnoœci konsensualno-komunikacyjnej w etyce dyskursu Karla-Otto Apla Honorata Korpikiewicz, Jêzyk cia³a zwierz¹t Tomasz Sahaj, Aktywnoœæ stadionowa kibicowskich grup ultras jako przejaw komunikacji spo³ecznej

7 Czêœæ druga KULTURA I FILOZOFIA Anna Pa³ubicka, O modernistycznym rodowodzie klasycznego pojêcia symbolu, jego po ytkach i ograniczeniach poznawczych Anna Zió³kowska, Implikacje Ricoeurowskiego ujêcia symbolu dla sensu podmiotowoœci Marek Kwiek, Komisja Europejska a uniwersytety: ró nicowanie i izomorfizacja systemów edukacyjnych w Europie Anna Leœniewska, Dydaktyka etyki. Wokó³ pojêcia uzasadnienia Roman Kubicki, yæ tylko po to, aby yæ? Miros³aw Piechowiak, Wola i zmys³y. Mi³oœæ w refleksji filozoficznej Artur Schopenhauer i Ludwig Feuerbach w kontekœcie emocji ponowoczesnej Jan Wasiewicz, Cnota niekonsekwencji, czyli o mo liwoœci dialogu miêdzy wierz¹cymi a niewierz¹cymi. Kilka uwag na marginesie lektury Leszka Ko³akowskiego Krzysztof Brzechczyn, Czy historiozofia zak³ada teleologiczn¹ wizjê przesz³oœci? Hermann Schmitz, Wozu noch Philosophie? Henryk Anzulewicz, Die aristotelisch-platonische Synthese Alberts des Großen 291 Norbert Leœniewski, Uwagi o przedmiocie i obiekcie u Kanta Przemys³aw Parszutowicz, Ewolucja neokantyzmu Ernsta Cassirera Tomasz Albiñski, Recepcja sylogistyki klasycznej w pismach logicznych Kanta 325 W³odzimierz Wilowski, M¹droœæ antyczna, orientalna a staro- i nowotestamentowa. Kilka uwag o istocie m¹droœci w komparatystyce filozoficznej i religijnej Bogus³aw Polak, Geneza i wybuchu powstania w Poznaniu 27 grudnia 1918 roku w opinii niemieckiego œwiadka Andrzej Wawrzynowicz, Metafilozoficzne znaczenie Heglowskiej wyk³adni pojêcia czasu Anna Mro ewska, Dantons Tod von Georg Büchner und die Maskierung der Gewalt Czêœæ trzecia W DARZE Richard Wisser, Gedichte, die zu denken geben ucja Danielewska, Proœba o ciszê Filozofia

8

9

10 Przedmowa Oddajemy w rêce Czytelników tom prac poœwiêcony Profesorowi zwyczajnemu doktorowi habilitowanemu Boles³awowi Andrzejewskiemu z okazji 65. urodzin i ponad 40-letniej pracy naukowo-dydaktycznej. Autorzy tekstów nale ¹ do grona przyjació³, wspó³pracowników i uczniów Szanownego Jubilata. Zakres oraz ró - norodnoœæ treœci materia³ów przedk³adanych Czytelnikowi koresponduje z bogactwem zainteresowañ badawczych Profesora. Niniejsze artyku³y s¹ jednoczeœnie wyrazem uznania dla dokonañ naukowych Profesora Andrzejewskiego, a tak e wyra aj¹ podziêkowania za nieustann¹ inspiracjê, jak¹ obdarza On coraz to nowe pokolenia wykszta³conych w Jego szkole uczniów i kontynuatorów. Naturalnym wprowadzeniem do niniejszej ksi¹ ki jest szkicowe przedstawienie drogi yciowej oraz bogatego dorobku naukowego Naszego Jubilata. Pierwszym zaprezentowanym artyku³em jest tekst Gerharta Schmidta, koncentruj¹cy siê na filozoficznych i jêzykoznawczych aspektach Ÿróde³ jêzyka. Autor odwo³uje siê miêdzy innymi do prac Ludwiga Wittgensteina czy Arnolda Gehlena, najwiêcej uwagi poœwiêcaj¹c jednak zapatrywaniom Johanna Gottfrieda Herdera. Pogl¹dy tego wybitnego niemieckiego myœliciela stanowi¹ równie temat artyku³u Leona Miodoñskiego. Analizuj¹c problem pochodzenia jêzyka, autor konfrontuje pogl¹dy Herdera ze stanowiskiem Johanna Petera Süßmilcha, umieszczaj¹c spór miêdzy nimi w perspektywie oœwieceniowych dyskusji filozoficznych i jêzykoznawczych. W kolejnym tekœcie Andrzej L. Zachariasz poddaje analizie zagadnienie relacji miêdzy filozofi¹ a jêzykiem w odniesieniu do fenomenu filozofii narodowych. Autor formu³uje wa kie myœli na temat zasadnoœci uprawiania filozofii jedynie w jakimœ uniwersalnym jêzyku (na przyk³ad angielskim), wskazuj¹c zarazem na potencjalnie negatywne konsekwencje tego zjawiska dla samego myœlenia filozoficznego. Artyku³ Tadeusza Buksiñskiego dotyczy obecnoœci i roli œrodków komunikacji masowej, zw³aszcza Internetu, w obszarze sfery publicznej. Punktem odniesienia s¹ tu pogl¹dy wybitnego twórcy teorii dzia³ania komunikacyjnego Jürgena Habermasa, w tym jego (dla niektórych komentatorów kontrowersyjne) ujêcie roli Internetu w przestrzeni publicznej. S³awomir Leciejewski w kolejnym artykule pokazuje, w jaki sposób mo na wykorzystaæ tzw. nowe media do przeprowadzania

11 10 Przedmowa efektywniejszego procesu dydaktycznego w edukacji filozoficznej. Multimedia wzbogacaj¹ warsztat dydaktyczny wyk³adowcy, ucznia i studenta, a kszta³cenie multimedialne jest nauczaniem-uczeniem siê uruchamiaj¹cym wiele torów przep³ywu informacji. Artyku³ Krzysztofa Przybyszewskiego Problem wolnoœci s³owa w spo³eczeñstwie informacyjnym stanowi poniek¹d nawi¹zanie do artyku³u Tadeusza Buksiñskiego. Autor pyta o wp³yw mediów masowych na wolnoœæ s³owa w spo³eczeñstwie informacyjnym, czy raczej w spo³eczeñstwie wiedzy. Ograniczanie wolnoœci wypowiedzi stanowi równie temat artyku³u Czes³awa Karolaka, poœwiêconego cenzurze w hitlerowskich Niemczech, zw³aszcza walce z tym zjawiskiem i jego konsekwencjami po 1945 roku. Z kolei Zbigniew Tworak podejmuje zagadnienie wiedzy wspólnej i jej roli w komunikacji spo³ecznej oraz analizie dzia³añ grupowych. Rozwa ania skoncentrowane s¹ wokó³ analizy amig³ówki brudnych dzieci. Natomiast Maciej B³aszak prezentuje propozycjê dynamicznego ujêcia fenomenu komunikacji ludzkiej. Przedstawia on mianowicie systemowy model komunikacji spo³ecznej, w którym sytuacja komunikacyjna jest traktowana jako pewna ca³oœæ, której elementy wywieraj¹c na siebie dynamiczny wp³yw tworz¹ uk³ad rz¹dz¹cy siê okreœlonymi prawami. Artyku³ Magdaleny Skorczyk porusza zagadnienie racjonalnoœci w ramach transcendentalno-pragmatycznego projektu jednego z najwybitniejszych filozofów komunikacji Karla-Otto Apla. Autorka koncentruje siê na Aplowskiej etyce dyskursu, odwo³uj¹c siê równie do teorii dzia³ania komunikacyjnego Habermasa. Honorata Korpikiewicz w tekœcie Jêzyk cia³a zwierz¹t podejmuje zagadnienie komunikowania siê zwierz¹t oraz ludzkiej interpretacji tych zachowañ. Autorka stara siê pokazaæ, w jaki sposób psy, konie czy koty komunikuj¹ siê za pomoc¹ w³asnych cia³. Pierwsz¹ czêœæ tomu zamyka tekst Tomasza Sahaja, który podejmuje rozwa ania na temat roli sportu we wspó³czesnej kulturze, prezentuj¹c zarazem analizê grup ultras zorientowan¹ na rozumienie re yserowanych zachowañ jako przejawów komunikacji spo³ecznej. Czêœæ drug¹, zatytu³owan¹ Kultura i filozofia, otwiera tekst Anny Pa³ubickiej, która porusza problem oœwieceniowego rodowodu pojêcia symbolu obecnego w naukach humanistycznych. Autorka wskazuje ró nice pomiêdzy nowo ytnym (oœwieceniowym) a wspó³czesnym rozumieniem zwi¹zku symbolizowania, a jednoczeœnie wp³yw (w tym i ograniczenia), jaki ma on na okreœlanie statusu zwi¹zków przyczynowo-skutkowych, tym samym wiêc i na status wiedzy. Z kolei Anna Zió³kowska zarysowuje rozleg³¹ panoramê genezy symbolu oraz sposobu wykorzystania tego terminu w myœli Paula Ricoeura. W przedk³adanym tekœcie pokazuje ona, jakie implikacje niesie ró norakie odczytywanie tego pojêcia. W tekœcie Komisja Europejska a uniwersytety: ró nicowanie i izomorfizacja systemów edukacyjnych w Europie Marek Kwiek porusza zagadnienia zwi¹zane z przeobra aniem siê uniwersytetów, które wi¹ e siê z przyjmowaniem idei spo³eczeñstwa i gospodarki opartych na wiedzy. Artyku³ autorstwa Anny Leœniewskiej podejmuje problematykê dydaktyki etyki, odnosz¹c j¹ przede wszystkim do idei uzasadnienia (w etyce deskryptywnej

12 Przedmowa 11 i preskryptywnej) maj¹cej znaczenie metodyczne w kontekœcie nauczania etyki jako dziedziny filozofii. Natomiast rozwa ania zawarte w tekœcie Romana Kubickiego yæ tylko po to, aby yæ? koncentruj¹ siê na podstawowych pytaniach zwi¹zanych z tym, w jaki sposób mówiæ o wartoœciach ycia i cz³owieka. Autor pokazuje, w jaki sposób mo emy rozmawiaæ o sensie ycia i przyjmowanych wartoœciach. W tekœcie Wola i zmys³y Miros³awa Piechowiaka poruszona zosta³a tematyka mi³oœci jako przedmiotu refleksji filozoficznej, na przyk³adzie stanowisk klasycznych filozofów niemieckich: Schopenhauera i Feuerbacha. Problem mi³oœci, a tak- e cielesnoœci i po ¹dania jest w artykule odniesiony równie do myœli ponowoczesnej, g³ównie Zygmunta Baumana. Jan Wasiewicz podejmuje siê wskazania warunków wypracowywania modelu dialogu pomiêdzy jednostkami wierz¹cymi i niewierz¹cymi. Opieraj¹c siê na rozwa- aniach miêdzy innymi Leszka Ko³akowskiego i Michela Onfraya pokazuje on podstawowe problemy stoj¹ce u podstaw wzajemnego tolerowania siê. Nastêpny tekst Czy historiozofia zak³ada teleologiczn¹ wizjê przesz³oœci? autorstwa Krzysztofa Brzechczyna przedstawia rolê nie-marksowskiego materializmu historycznego w sposobie rozumienia roli historiozofii. Z kolei Hermann Schmitz stawia fundamentalne pytanie: Po co jeszcze filozofia?. Nawi¹zuj¹c do diagnozy, jak¹ Martin Heidegger postawi³ filozofii najnowszej, Schmitz wskazuje na now¹ fenomenologiê jako jedn¹ z mo liwych odpowiedzi na pytanie o rolê filozofii dzisiaj. Artyku³ Henryka Anzulewicza przypomina postaæ i pogl¹dy filozoficzne wybitnego myœliciela œredniowiecznego Alberta Wielkiego, koncentruj¹c siê na jego syntetycznym ujêciu stanowisk Platona i Arystotelesa, które mia³o wielkie znaczenie dla ich œredniowiecznej interpretacji. Natomiast Norbert Leœniewski analizuje problematykê rozumienia pojêæ przedmiot i obiekt z pierwszego i drugiego wydania Krytyki czystego rozumu oraz konsekwencji wynikaj¹cych z ich niekonsekwentnego u ywania przez Kanta. Przemys³aw Parszutowicz, odnosz¹c siê do rozwa añ Profesora Andrzejewskiego nad myœl¹ Ernsta Cassirera, analizuje rolê metafizyki w pismach Marburczyka. Analizuj¹c najnowsze opracowania, autor pokazuje, e metafizyka mo e byæ potraktowana jako jeden z etapów ewolucji myœli neokantysty. Artyku³ Tomasza Albiñskigo Recepcja sylogistyki klasycznej w pismach logicznych Kanta stanowi interesuj¹c¹ próbê przypomnienia wk³adu, jaki w dzieje logiki mia³ autor Krytyki czystego rozumu. Analizuj¹c sytuacjê historyczn¹ logiki w Niemczech, a zw³aszcza na królewieckim uniwersytecie w dobie oœwiecenia, autor podkreœla znaczenie dyskusji Kanta z klasyczn¹ logik¹ sylogistyczn¹. W³odzimierz Wilowski podejmuje tematykê pojêcia m¹droœci w tekstach klasycznych, omawiaj¹c i porównuj¹c ze sob¹ filozoficzne i religijne wyobra enia m¹droœci na gruncie biblijnym (Stary Testament), a tak e antycznym (greckim) oraz orientalnym (hinduistycznym). Zawarte w tekœcie rozwa ania Bogus³awa Polaka dotycz¹ analizy genezy wybuchu powstania w Poznaniu w roku Przyczynkiem do analizy jest mijaj¹ca niedawno 90. rocznica tego wielkopolskiego zrywu. Autor patrzy na to wydarzenie

13 12 Przedmowa przez pryzmat relacji niemieckiego œwiadka Dietricha Vogta o³nierza 20. pu³ku artylerii lekkiej, stacjonuj¹cego wówczas w Poznaniu. Andrzej Wawrzynowicz analizuje w swoim tekœcie metafilozoficzne znaczenie pojêcia czasu w myœli Heglowskiej, podkreœlaj¹c zarazem znaczenie historycznego ujêcia czasu na tle innych jego koncepcji filozoficznych, zw³aszcza Kanta. Do bliskiej profesorowi Andrzejewskiemu tematyki burzliwych czasów prze³omu oœwiecenia i romantyzmu nawi¹zuje artyku³ Anny Mro ewskiej dotycz¹cy interpretacji dramatu niemieckiego myœliciela i rewolucjonisty Georga Büchnera Œmieræ Dantona. Zwieñczeniem ksi¹ ki s¹ utwory poetyckie dedykowane Szanownemu Jubilatowi Profesorowi Andrzejewskiemu, których autorami s¹ Richard Wisser i ucja Danielewska. Miko³aj Domaradzki Emanuel Kulczycki Micha³ Wendland

14 Od polskiego humanizmu przez homo symbolicus do homo universus Intelektualna droga Profesora Boles³awa Andrzejewskiego Sapiens autem a nullo contemnitur. Magnitudinem suam novit. Profesor zwyczajny doktor habilitowany Boles³aw Andrzejewski jest filologiem, filozofem oraz teoretykiem komunikacji. Niepodobna w sposób rzetelny i zarazem wyczerpuj¹cy dokonaæ przegl¹du rozleg³ego dorobku naukowego Profesora. Chocia wiêc przedstawione tutaj refleksje nie mog¹ w pe³ni zdaæ sprawy z bogactwa myœli Profesora Andrzejewskiego, to jednak warto na wstêpie zaznaczyæ, i nawet tylko pobie ne spojrzenie na drogê intelektualn¹ Profesora pozwala zaobserwowaæ, e wieloletnie badania nad polskim humanizmem, kantyzmem i neokantyzmem oraz romantyzmem i neoromantyzmem zaowocowa³y imponuj¹c¹ syntez¹, która obecnie stanowi podstawê teoretyczn¹ oraz sta³y punkt odniesienia dla wielu Jego uczniów. Swoj¹ drogê naukow¹ rozpocz¹³ Profesor Andrzejewski od g³êbokiego namys³u nad filozofi¹ polsk¹. W roku 1974 obroni³ dysertacjê doktorsk¹ zatytu³owan¹ Inspiracje pragmatystyczne w pogl¹dach filozoficznych W³adys³awa Mieczys³awa Koz³owskiego. Ta wa na rozprawa ukaza³a siê drukiem w roku 1979 pod nieco zmienionym tytu³em Pogl¹dy filozoficzne W³adys³awa Mieczys³awa Koz³owskiego. Stanowi ona pionierskie opracowanie, które po dzieñ dzisiejszy pozostaje wzorem dla badañ nad refleksj¹ Koz³owskiego, a szerzej tak e nad filozofi¹ polsk¹. Rzeczony myœliciel ( ) nale a³ do grona niezwykle aktywnych przedstawicieli myœli polskiej okresu póÿnorozbiorowego. W swoich pogl¹dach twórczo nawi¹zywa³ on do polskiej tradycji filozoficznej z po³owy wieku XIX (zw³aszcza do takich jej luminarzy, jak K. Libelt, A. Cieszkowski czy B. Trentowski). Badanie pogl¹dów Koz³owskiego wymusi³o na m³odym wówczas Badaczu

15 14 Od polskiego humanizmu, przez homo symbolicus, do homo universus podjêcie gruntownych studiów na temat tamtego okresu polskiej historii intelektualnej. Studia przeprowadzone nad Ÿród³owym kontekstem myœli Koz³owskiego, a w dalszej perspektywie myœli polskiej w ogóle, doprowadzi³y Profesora Andrzejewskiego do wniosku, i istotê filozofii polskiej stanowi jej praktyczny wymiar, który objawia siê zdecydowan¹ koncentracj¹ na problematyce politycznej, spo³ecznej, etycznej i religijnej, po³¹czon¹ z niechêci¹ do podejmowania zagadnieñ czysto teoretycznych (zw³aszcza dotycz¹cych logiki, metodologii nauk, teorii poznania czy ontologii). W konsekwencji Profesor zgadza siê z Koz³owskim i badaczami okresu miêdzywojennego, a eby ca³oœciowo charakteryzowaæ polsk¹ myœl filozoficzn¹ jako pragmatystyczn¹, w celu podkreœlenia jej intelektualnego powinowactwa za pogl¹dami W. Jamesa i F.C.S. Schillera. Dalsze badania i wnikliwe analizy doprowadzi³y Profesora Andrzejewskiego do wniosku, e stopniowo (zw³aszcza z pocz¹tkiem XIX wieku) budzi siê w polskim narodzie swoista œwiadomoœæ teoretyczna, wiod¹ca w konsekwencji do próby przedstawienia pewnej syntezy praktyki i teorii. Potrzeba powy szej syntezy zaowocowa³a programem filozoficznym Koz³owskiego, który ³¹czy³ filozofiê Kanta z amerykañskim pragmatyzmem. Stanowisko to opiera siê na rozró nieniu trzech fundamentalnych prawd (rozumu, uczucia i woli), oddziela prawdê wiedzy (inspiracje Kantowskie) od prawd mniej racjonalnych (inspiracje pragmatystyczne). Dokonuje wszak e syntezy tych prawd w prawdzie filozoficznej, które to zjawisko filozoficzne nazwane zosta³o przez Profesora humanizmem polskim. Zwieñczeniem badañ Profesora Andrzejewskiego nad Ÿród³ami polskiej to samoœci duchowej by³ cykl wyk³adów wyg³oszonych w kraju i za granic¹, miêdzy innymi w Buenos Aires, gdzie w roku 1987 Profesor przebywa³ w charakterze visiting professor. Owocem tych e wyk³adów by³a ostatecznie ksi¹ ka zatytu³owana Esbozos sobre la filosofia polaca (1998). W latach siedemdziesi¹tych XX wieku dokona³o siê istotne poszerzenie spektrum badawczego Profesora Andrzejewskiego. Mia³ wówczas miejsce powrót do Jego germanistycznych korzeni, który wi¹za³ siê z d³ugoterminowym pobytem badawczym w Niemczech (pocz¹wszy od roku 1978) w ramach Fundacji im. Aleksandra von Humboldta. Profesor wspó³pracowa³ wówczas z takimi koryfeuszami niemieckiej humanistyki, jak Hans-Georg Gadamer, Reiner Wiehl, Gerhard Funke, Karl-Otto Apel, Gerhart Schmidt, Hermann Schmitz, Josef Simon, Richard Wisser, których pogl¹dy w istotny sposób wp³ynê³y na kszta³towanie siê Jego sylwetki intelektualnej. Gruntowne studia nad filozofi¹ niemieck¹ rozpocz¹³ Profesor Andrzejewski od symbolicznej teorii kultury Ernsta Cassirera. Kulminacj¹ owych studiów by³a rozprawa habilitacyjna zatytu³owana Animal symbolicum. Ewolucja neokantyzmu Ernsta Cassirera, wydana w roku Oprócz Cassirera kolejnymi wa nymi mistrzami w intelektualnym rozwoju Profesora byli Kant i Humboldt. Propagowany przez owych myœlicieli sceptycyzm co do mo liwoœci poznania œwiata samego w sobie uprzytomni³ Profesorowi koniecznoœæ sit venia verbo zadowolenia siê zjawiskami, powstaj¹cymi na podstawie wra eñ p³yn¹cych ze strony owego œwiata samego w sobie. Ustalenia Profesora Andrzejewskiego by³y zaœ nastêpuj¹ce. Dla Humboldta Kantowski przewrót kopernikañski dotyczy ju nie tyle poznania o charakterze przyrodoznawczym (czy nawet scjentystycznym), ile raczej

16 Intelektualna droga Profesora Boles³awa Andrzejewskiego 15 definicji jêzyka oraz rozumienia w procesie komunikacji. Jêzyk przesta³ byæ zatem narzêdziem danym raz na zawsze (ergon), lecz sta³ siê energeia, czyli nieustann¹ prac¹ ducha, w rezultacie której to s³owa i jêzykowe struktury otrzymuj¹ swoje sensy, odmienne w ka dorazowym akcie mowy. Stanowisko to uleg³o pog³êbieniu w filozofii Ernsta Cassirera, który jako neokantysta zradykalizowa³ stanowisko Kanta, neguj¹c metodologiczn¹ przydatnoœæ teoretycznego konstruktu rzeczy samej w sobie (odmawiaj¹c jej de facto wszelkiego substancjalnego statusu). Miast tego postulowa³ on kategoriê funkcjonowania tworów kulturowych. Pisa³ o tym w swej obszernej pracy zatytu³owanej Pojêcie substancji i pojêcie funkcji (1910). Konsekwencj¹ metodologicznego radykalizmu Cassirera by³a przeto oryginalna modyfikacja Kantowskiego krytycyzmu, który ekstrapolowany zosta³ na wszelkie dziedziny kultury (tzw. formy symboliczne ). W swej trzytomowej Filozofii form symbolicznych ( ) Cassirer zdiagnozowa³, i byt matematyczno-przyrodniczy nie wyczerpuje ca³ej aktywnoœci cz³owieka, w zwi¹zku z czym krytyka rozumu musia³a staæ siê krytyk¹ kultury. Powstaj¹ce w obrêbie kultury symbole zosta³y pozbawione substancjalnych odniesieñ: sta³y siê one tworami autonomicznymi, powsta³ymi w wyniku podmiotowej aktywnoœci, opartej na apriorycznych si³ach. Cz³owiek, w odró nieniu od innych ywych istot, potrafi bowiem przezwyciê aæ ograniczenia przestrzeni i czasu, konstruuj¹c symbole i staj¹c siê tym samym homo symbolicus (w terminologii Cassirera animal symbolicum). W swych inspirowanych powy szymi ustaleniami refleksjach nad tak szeroko rozumianym cz³owiekiem doszed³ Profesor Andrzejewski do niezwykle interesuj¹cej konstatacji. Otó stwierdzi³ On, i wszystkie dotychczasowe ujêcia antropologiczne, mimo swego niezaprzeczalnego wk³adu w zg³êbianie istoty cz³owieczeñstwa, posiadaj¹ pewien wspólny niedostatek. Profesor ustali³ mianowicie, i mankamentem owym jest pewna jednostronnoœæ ujêæ antropologicznych, wskazuj¹cych zawsze i nieodmiennie na jedn¹ tylko cechê cz³owieka: jego bycie wyprostowanym, zabawowym, zrêcznym, pracuj¹cym, myœl¹cym, abstrakcyjnym czy (jak u Cassirera) symbolicznym. Szczególny niepokój Profesora wywo³a³ fakt, i przyt³aczaj¹ca wiêkszoœæ dotychczasowych kwalifikacji homo unisono wyrywa go niejako z jego œrodowiska, przeciwstawiaj¹c zarazem œwiatu. Kulminacj¹ krytyki Profesora by³ zarzut, i z racji swej statycznoœci, rzeczone kwalifikacje antagonizuj¹ cz³owieka i przyrodê. W konsekwencji Profesor zaproponowa³ alternatywn¹ koncepcjê cz³owieka. Przyczyni³y siê do tego kolejne lektury i dalsze zaawansowane badania. Wyró niæ tutaj trzeba przede wszystkim obszern¹ monografiê Profesora zatytu³owan¹ Przyroda i jêzyk. Filozofia wczesnego romantyzmu w Niemczech (1989). Szczególnie istotnym Ÿród³em inspiracji dla Profesora Andrzejewskiego by³o s³ynne stanowisko F.W.J. Schellinga przedstawione przezeñ w 1795 roku w Neue Deduktion des Naturrechts. Stanowisko to zosta³o przez Profesora zinterpretowane w sposób nastêpuj¹cy: jeœli chce siê poznaæ zewnêtrzny byt, to nale y przestaæ traktowaæ go jako przedmiot; miast tego nale y uczyniæ zeñ byt identyczny z sob¹ samym. Stanowisko to zosta³o przez Profesora uznane nie tylko za faktyczn¹ artykulacjê europejskiego romantyzmu, ale tak e za inauguracjê nowego i radykalnie odmiennego od dotychczasowych rozumienia cz³owieka. W ujêciu Profesora Andrzejewskiego

17 16 Od polskiego humanizmu, przez homo symbolicus, do homo universus cz³owiek przesta³ byæ teraz przeciwstawiany przyrodzie (jak mia³o to miejsce jeszcze w oœwieceniu u Kanta, a nawet u Fichtego). Cz³owiek zacz¹³ byæ raczej ujmowany w sensie jakoœciowym jako integralna czêœæ przyrody, zjednoczona z ni¹ wiêzami emocjonalnymi. Dalsze rozwa ania Profesora oscylowa³y wokó³ podobnych (choæ wci¹ jeszcze nienazwanych nale ycie) ujêæ: od antyku, przez œredniowieczn¹ mistykê, a po nowo ytn¹ filozofiê (G.W. Leibniz, E. Swedenborg). Zwieñczeniem tych e by³a fundamentalna rozprawa zatytu³owana Emanuel Swedenborg. Miêdzy empiri¹ a mistycyzmem (1992). W tym okresie nieobce by³o równie Profesorowi zainteresowanie myœl¹ romantyczn¹ i neoromantyczn¹ (w tym przede wszystkim M. Heideggera, M. Schelera, H.-G. Gadamera). Dog³êbne badania rzeczonych koncepcji doprowadzi³y Boles³awa Andrzejewskiego do stworzenia nowatorskiej syntezy, okreœlonej przez Niego mianem homo universus w celu zaznaczenia, i kategoria ta oznacza cz³owieka z jednej strony wkomponowanego w Schellingiañskie uniwersum, a z drugiej to samego z tym e. Wbrew stanowisku wiêkszoœci swoich inspiratorów, Profesor dopowiedzia³ jednak e, i cz³owiek jest to samy z uniwersum nie tyle pod wzglêdem iloœci, ile raczej pod wzglêdem jakoœci, poniewa iloœciowo poszczególne czêœci uniwersum nie mog¹ byæ rzecz jasna obdarzone stopniem duchowego uaktywnienia równym cz³owiekowi. Tak to w ujêciu Profesora cz³owiek znalaz³ siê na szczycie owej przyrodniczej hierarchii, w³aœnie z racji swego uposa enia œwiadomoœciowego. Profesor Andrzejewski postawi³ jednak w tym miejscu dalsze pytanie: Jak cz³owiek mo e staæ siê owym homo universus, a wiêc cz³owiekiem z jednej strony mocno osadzonym w swym tle œrodowiskowym, a z drugiej dysponuj¹cym pewnym g³êboko ekologicznym wyczuciem? Kryterium i narzêdziem s³u ¹cym temu celowi uczyni³ Profesor komunikacyjn¹ gotowoœæ, a tak e œwiadomoœæ nieodzownoœci podejmowania prób dialogu oraz zrozumienia otaczaj¹cego nas œwiata. W tym miejscu wprowadzi³ Profesor kolejn¹ fundamentaln¹ kategoriê, jak¹ by³ homo communicativus. Jakkolwiek kategoria to pozostawa³a podrzêdn¹ wobec koncepcji homo universus, to jednak zosta³a ona pomyœlana jako swoistego rodzaju œrodek zaradczy wobec problemów i wyzwañ wspó³czesnej komunikacji. Szczególnie istotne by³o tutaj to, i mia³a ona przywróciæ cz³owieka jego otoczeniu, z którego zosta³ on wyrywany na skutek egzystencjalnej technokratyzacji, komercjalizacji i wybuja³ej racjonalizacji. Profesor Andrzejewski argumentowa³, i przyjêcie koncepcji homo universus oraz integralnie zwi¹zanej z ni¹ koncepcji homo communicativus daje uzasadnion¹ nadziejê na zahamowanie zasygnalizowanych wy ej niekorzystnych procesów spo³ecznych. Ponadto koncepcja ta mia³a tak e umo liwiæ w³aœciw¹ deszyfracjê licznych sygna³ów kulturowych i przyrodniczych, zanim te, jak ostrzegaj¹ romantycy, stan¹ siê naszymi dzwonami pogrzebowymi. Szkicowo tutaj przedstawione humanistyczne, antropologiczno-filozoficzne i filozoficzno-komunikacyjne refleksje, pojawiaj¹c siê ju w licznych wczeœniejszych publikacjach, znalaz³y swój bodaj e najpe³niejszy wyraz w najnowszej ksi¹ ce Profesora Homo universus. Mensch und Sprache in der deutschen und polnischen Philosophie (Würzburg 2011). Ksi¹ ka zawiera z jednej strony bogate przemyœlenia Profesora z zakresu filozofii niemieckiej, filozofii polskiej oraz filozofii jêzyka i komunikacji, ale te z drugiej

18 Intelektualna droga Profesora Boles³awa Andrzejewskiego 17 strony daje œwiadectwo Jego nieustannej, obecnej tak e w wielu innych publikacjach, troski o miêdzykulturowe porozumienie i o tworzenie miêdzynarodowych mostów. Powy sze ustalenia stanowi¹ oryginalny i twórczy wk³ad Profesora w polsk¹ myœl filozoficzn¹. Pozostaj¹ one silnym Ÿród³em inspiracji dla filozoficznych poszukiwañ komunikacyjnych Jego uczniów. Wspólnym wysi³kiem powstaje naukowe zjawisko, okreœlane coraz czêœciej mianem Poznañskiej Szko³y Komunikologicznej, za której twórcê uznawany jest Profesor Andrzejewski. Warto wreszcie podkreœliæ równie wielki wk³ad Profesora w rozwój nauczania filozofii i teorii komunikacji. W 2003 roku Profesor utworzy³ w Instytucie Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Zak³ad Teorii i Filozofii Komunikacji, obejmuj¹c dydaktyczn¹ i formaln¹ opiekê nad studiami na specjalnoœci komunikacja spo³eczna. Stworzone przez Profesora studia by³y pierwsz¹ tego typu specjalnoœci¹ w Polsce, a liczni studenci mogli i wci¹ mog¹ uczestniczyæ w wyk³adach Profesora Andrzejewskiego, koncentruj¹cych siê wokó³ takich obszarów badawczych, jak filozofia niemiecka, filozofia odrodzenia i oœwiecenia czy, naturalnie, teoria i filozofia komunikacji i filozofia jêzyka. W tym roku przypada dwudziesta rocznica za³o enia i redagowania przez Profesora ciesz¹cego siê miêdzynarodow¹ renom¹ czasopisma Lingua ac Communitas, w którym autorzy z ró nych œrodowisk i krajów prezentuj¹ swoje rozwa ania i badania dotycz¹ce jêzyka, komunikacji, rozumienia czy poznania. W celu propagowania lepszego rozumienia problemów spo³ecznych oraz fenomenu komunikacji spo³ecznej Profesor redaguje równie takie periodyki, jak Homines Hominibus (w Wy szej Szkole Pedagogiki i Administracji w Poznaniu) czy Symbolae Europaeae (w Politechnice Koszaliñskiej). Ponadto Profesor jest cz³onkiem rad naukowych wielu wydawnictw. Rok 2011 to szczególna data w yciu Profesora Andrzejewskiego. Przypada nañ bowiem 65. rocznica Jego urodzin. Z tej okazji pragniemy yczyæ Jubilatowi, bêd¹cemu dla wielu z nas jak wdziêcznie ujmuj¹ to Niemcy: Doktorvater dalszych równie twórczych i oryginalnych co dotychczas pomys³ów badawczych, inicjatyw organizacyjnych i sukcesów naukowych, a tak e zdrowia, wszelkiej pomyœlnoœci i wytrwa³oœci w realizacji przedsiêwziêtych zamiarów. Nie ulega przy tym w¹tpliwoœci fakt, i grono przyjació³ i kontynuatorów wybitnego dzie³a komunikacyjnego Profesora mo e siê tylko powiêkszaæ. Marek Kazimierczak

19

20 Boles³aw Andrzejewski Curriculum vitae Urodzony 28 lipca 1946 roku w Grójcu pow. Œroda Wielkopolska. Szko³a Podstawowa oraz Liceum Ogólnokszta³c¹ce ukoñczone w Œrodzie Wielkopolskiej studia na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza filologia germañska. Od 1 wrzeœnia 1969 asystent w Instytucie Filozofii UAM. Od 1 marca 1975 adiunkt, tam e. Od 1 lutego 1982 docent, tam e. Od 1 listopada 1990 profesor nadzwyczajny UAM. Od 1 czerwca 1993 profesor tytularny. Od 1 grudnia 1998 profesor zwyczajny obrona pracy doktorskiej nt. Inspiracje pragmatystyczne w pogl¹dach filozoficznych W³adys³awa Mieczys³awa Koz³owskiego habilitacja na podstawie ksi¹ ki Animal symbolicum. Ewolucja neokantyzmu Ernsta Cassirera. Autor b¹dÿ redaktor 25 ksi¹ ek oraz ok. 140 artyku³ów naukowych w jêzyku polskim, niemieckim, angielskim, hiszpañskim oraz chorwackim. Za³o yciel oraz redaktor naczelny trzech miêdzynarodowych czasopism naukowych. Cz³onek Redakcji kilku Wydawnictw. W latach 1978, 1984/1985, 1992, 1994/1995, 2002, 2008 stypendysta Fundacji im. Aleksandra von Humboldta w RFN (Heidelberg, Moguncja, Bonn, Dortmund, Jena, Kilonia, Greifswald). W roku 1987 (jesieñ) wyk³ady na dwóch Uniwersytetach (Katolicki i Narodowy) w Buenos Aires. Od wrzeœnia 1989 do lutego 1990 goœæ Instytutu Szwedzkiego w Sztokholmie oraz badania nad nowo ytn¹ filozofi¹ i kultur¹ szwedzk¹.

21 14 Curriculum vitae Czynne uczestnictwo w wielu miêdzynarodowych konferencjach, miêdzy innymi: Miêdzynarodowe Kongresy Kantowskie w Moguncji (1981 i 1990) oraz w Halle (1981), Miêdzynarodowy Nadzwyczajny Kongres Filozoficzny w Cordobie, Argentyna (1987), Miêdzynarodowe Sympozjum Heideggerowskie w Bonn (1990), Kongres T³umaczy Literatury Humanistycznej w Sonthofen, Niemcy (1991), Miêdzynarodowy Kongres Heglowski w Norymberdze (1992), 28. Kolokwium Lingwistyczne w Graz (1993), XX Miêdzynarodowy Kongres Heglowski w Budapeszcie (1994), II Miêdzynarodowy Kongres Uniwersalizmu w Orlando (1995), 31. Kolokwium Lingwistyczne w Bern (1996), XVII Deutscher Kongress für Philosophie w Lipsku (1996), XXI Miêdzynarodowy Kongres Heglowski w San Sebastian (1996), 32. Kolokwium Lingwistyczne w Kassel (1997), XX Œwiatowy Kongres Filozofii w Bostonie (1988), XXII Miêdzynarodowy Kongres Heglowski w Utrechcie (1998), 33. Kolokwium Lingwistyczne w Salonikach (1998), 34. Kolokwium Lingwistyczne w Germersheim (1999), 35. Kolokwium Lingwistyczne w Innsbrucku (2000), 37. Kolokwium Lingwistyczne w Jenie (2002), XXIV Miêdzynarodowy Kongres Heglowski w Jenie (2002), XXI Œwiatowy Kongres Filozofii w Istanbule (2003), 42. Kolokwium Lingwistyczne w Rodos, Grecja (2007), Miêdzynarodowa konferencja Investigacion en el aula en L1 y L2. Mitos y realidades, Bogota, Kolumbia (2007), XXII Œwiatowy Kongres Filozofii w Seulu (2008), Kongres Humboldt-Gesellschaft w Magdeburgu (maj 2011). Wspó³praca z Instituto Italiano per gli Studi Filosofici w Neapolu. Czynne uczestnictwo w kilkudziesiêciu krajowych konferencjach naukowych. Organizacja w Poznaniu dziesiêciu miêdzynarodowych i interdyscyplinarnych konferencji naukowych. Cz³onkostwo kilku Towarzystwa naukowych w kraju i za granic¹: Internationale Association for Germanic Studies, Internationale Sprachunion Deutsch (prezydent), Allgemeine Gesellschaft für Philosophie in Deutschland, Sociedad Argentina de Historiadores w Buenos Aires, Sociedad de la Amigos de la Historia w Buenos Aires, Verein Deutsche Sprache delegat na Polskê, Kant-Gesellschaft w Bonn, Hegel-Gesellschaft w Berlinie,

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Marketing us³ug w teorii i praktyce Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski seria wydawnicza Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Jolanta

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Einführung durch Berlin wird den Erwartungen seiner polnischen Nachbarn bislang nicht gerecht Ergebnisse des 85. Stadtforums am 5. Oktober 2001 Unter dem

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa

za pośrednictwem 00-898 Warszawa Al. Solidarności 127 (art. 398 2 kpc) ul. Góralska 5 01-112 Warszawa (WZÓR) Warszawa, dn. 2012 r. SĄD APELACYJNY SĄD PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH w Warszawie za pośrednictwem Sądu Okręgowego XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Warszawa 00-898 Warszawa Al. Solidarności

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Mieczysław Lubański : bibliografia (1994-2004). Studia Philosophiae Christianae 40/2, 9-12

Ksiądz Profesor Mieczysław Lubański : bibliografia (1994-2004). Studia Philosophiae Christianae 40/2, 9-12 Ksiądz Profesor Mieczysław Lubański : bibliografia (1994-2004). Studia Philosophiae Christianae 40/2, 9-12 2004 Studia P h ilosophiae C h ristianae U K SW 40(2004)2 KSIĄDZ PROFESOR MIECZYSŁAW LUBAŃSKI

Bardziej szczegółowo

Roman Darowski, Filozofia jezuitów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w XIX wieku

Roman Darowski, Filozofia jezuitów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w XIX wieku Rocznik Filozoficzny Ignatianum The Ignatianum Philosophical Yearbook PL ISSN 2300 1402 www.ignatianum.edu.pl/rfi XX / 1 (2014), s. 125 129 Recenzje Reviews Wiesław S Wyższa Szkoła Medyczna w Sosnowcu

Bardziej szczegółowo

Ida Kurcz. Psychologia języka i komunikacji

Ida Kurcz. Psychologia języka i komunikacji Ida Kurcz Psychologia języka i komunikacji Spis treœci PRZEDMOWA DO WYDANIA DRUGIEGO............................... 9 ROZDZIA I. PSYCHOLOGIA JÊZYKA A PSYCHOLINGWISTYKA I SOCJOLINGWISTYKA. UWAGI WSTÊPNE..................

Bardziej szczegółowo

Bibliografia prac naukowych, dydaktycznych i popularyzatorskich Profesora Lesława Tatarowskiego za lata 1970 2009

Bibliografia prac naukowych, dydaktycznych i popularyzatorskich Profesora Lesława Tatarowskiego za lata 1970 2009 Bibliografia prac naukowych, dydaktycznych i popularyzatorskich Profesora Lesława Tatarowskiego za lata 1970 2009 1970 1. Związkowa Organizacja Zakładowa, [w:] Uniwersytet Wrocławski w latach 1945 1970,

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie pedagogiczne

Przygotowanie pedagogiczne Przygotowanie pedagogiczne Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/08/7405/7773 Cena netto 3 700,00 zł Cena brutto 3 700,00 zł Cena netto za godzinę 13,31 zł Cena brutto za godzinę 13,31 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

GODNOŚĆ, HOSPICJUM, ŻYCIE. Doświadczenie hospicjum w nauczaniu etyki i filozofii

GODNOŚĆ, HOSPICJUM, ŻYCIE. Doświadczenie hospicjum w nauczaniu etyki i filozofii GODNOŚĆ, HOSPICJUM, ŻYCIE Doświadczenie hospicjum w nauczaniu etyki i filozofii Filozofowie starożytni życie i śmierć traktowali poważnie. Najwięksi z nich, tacy jak Platon, przekazali nam m.in. taką koncepcję

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Spis treści XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Rozdział 1 8 Badanie tajemnic psychiki i zachowania 11 Psychologia: definicje, cele i zadania 20 Historyczne podstawy psychologii 23 Wspó³czesne

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

INTERDYSCYPLINARNĄ KONFERENCJĘ NAUKOWĄ

INTERDYSCYPLINARNĄ KONFERENCJĘ NAUKOWĄ ZAKŁAD SOCJOLOGII Wyższej Szkoły Turystyki i Języków Obcych w Warszawie we współpracy z ZAKŁADEM FILOZOFII Wydziału Nauk Społecznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie zapraszają na I INTERDYSCYPLINARNĄ

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI ŚCIĘGOSZÓW Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Fundacja Ścięgoszów, zwana dalej Fundacją ustanowiona przez Łukasza Perkowskiego Olgę Sobkowicz zwanych dalej fundatorami, aktem

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ

Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ W dniu 200.. roku, w Płocku pomiędzy: 1. Szkołą Wyższą im. Pawła Włodkowica w Płocku Filia w Wyszkowie, z siedzibą w Wyszkowie przy ul. Geodetów 45a,

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia z etyką. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia z etyką. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia z etyką 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA

Bardziej szczegółowo

Z mamą i tatą w szkole

Z mamą i tatą w szkole Z mamą i tatą w szkole Program autorski adresowany do rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w Myślachowicach. Autorzy programu: Agnieszka Godyń Monika Wentrys Myślachowice 2004 1 WSTĘP Rodzic nie może tylko

Bardziej szczegółowo

Telewizja publiczna z misją Opracowała: Anna Równy

Telewizja publiczna z misją Opracowała: Anna Równy Szkoła gimnazjalna Scenariusz z wykorzystaniem nowych mediów i metod aktywizujących (45 min) Telewizja publiczna z misją Opracowała: Anna Równy CC BY-NC-ND Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH: JOHANNES VOLKELT I MOŻLIWOŚĆ METAFIZYKI

SYLLABUS ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH: JOHANNES VOLKELT I MOŻLIWOŚĆ METAFIZYKI Tomasz Kubalica SYLLABUS ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH: JOHANNES VOLKELT I MOŻLIWOŚĆ METAFIZYKI Zagadnienia 1 1. Wprowadzenie do problemu metafizyki 2. Johannes Volkelt wobec filozofii Kanta 3. Problem metafizyki

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, t. VIII, s. 409 411 HENRYK PIELKA

Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, t. VIII, s. 409 411 HENRYK PIELKA Z ŻAŁOBNEJ KARTY Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, t. VIII, s. 409 411 HENRYK PIELKA 14 listopada 2010 roku zmarł dr hab. Henryk Pielka. Profesor Henryk Pielka, nauczyciel akademicki, humanista,

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego warsztaty: Dokumentowanie awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego opracowanie: E. Rostkowska Wojewódzki Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 30 C- 15 L- 0 P- 0 Pws- S- 0

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 30 C- 15 L- 0 P- 0 Pws- S- 0 Wydział Zarządzania Nazwa programu kształcenia (kierunku) Politologia Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne Specjalność: Ścieżka dyplomowania: Nazwa przedmiotu: Miedzynarodowe stosunki polityczne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

2 Uchwała wchodzi w ycie z dniem podjcia. REKTOR dr hab. in. Zygmunt Bk, prof. AJD

2 Uchwała wchodzi w ycie z dniem podjcia. REKTOR dr hab. in. Zygmunt Bk, prof. AJD UCHWAŁA NR 20/2009 Senatu Akademii im. Jana Długosza w Czstochowie z dnia 28 stycznia 2009 r. w sprawie zatwierdzenia Arkusza działalnoci i wyników pracy nauczyciela akademickiego dla pracowników Wydziałów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: GEOGRAFIA POLITYCZNA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 CA 7. TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Załącznik nr 6 REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Na podstawie atr.55 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz.U. z 1991 roku nr 59 poz.425) ze zmianami

Bardziej szczegółowo

Edukacja ekologiczna

Edukacja ekologiczna Edukacja ekologiczna Urząd Gminy w Bolimowie od listopada 2008 roku do czerwca 2009 roku realizuje program edukacji ekologicznej pn. Integracja mieszkańców gminy Bolimów wokół działań służących ochronie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA SĘDZIÓW PEŁNIĄCYCH FUNKCJĘ PRZEWODNICZĄCYCH WYDZIAŁÓW GOSPODARCZYCH W SĄDACH OKRĘGOWYCH I REJONOWYCH

PROGRAM SZKOLENIA DLA SĘDZIÓW PEŁNIĄCYCH FUNKCJĘ PRZEWODNICZĄCYCH WYDZIAŁÓW GOSPODARCZYCH W SĄDACH OKRĘGOWYCH I REJONOWYCH KCSC 141O 28/ 08 PROGRAM SZKOLENIA DLA SĘDZIÓW PEŁNIĄCYCH FUNKCJĘ PRZEWODNICZĄCYCH WYDZIAŁÓW GOSPODARCZYCH W SĄDACH OKRĘGOWYCH I REJONOWYCH ISTOTA FUNKCJI PRZEWODNICZĄCEGO WYDZIAŁU I JEJ ZNACZENIE DLA

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 15 C- 15 L- 0 P- 0 Ps- 0 S- 0

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 15 C- 15 L- 0 P- 0 Ps- 0 S- 0 Wydział Zarządzania Nazwa programu kształcenia (kierunku) Politologia Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonatne Specjalność: - Ścieżka dyplomowania: - Nazwa przedmiotu: Rodzaj obieralny 6 przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

P-RAr-6-3 TRYB I ZASADY WYKONYWANIA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH NA KIERUNKU ARCHITEKTURA I URBANISTYKA

P-RAr-6-3 TRYB I ZASADY WYKONYWANIA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH NA KIERUNKU ARCHITEKTURA I URBANISTYKA Strona:1/5 P-RAr-6-3 TRYB I ZASADY WYKONYWANIA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH Strona:2/5 1. ZAKRES PROCEDURY Zakres procedury obejmuje opis trybu i zasad wykonania prac dyplomowych magisterskich na kierunku

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Mów dziecku, że jest mądre, że umie, że potrafi... W szkole nie tylko wiedza ma być nowoczesna, ale również jej nauczanie

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-60677-37-7. Recenzent: Prof. dr hab. Jerzy Babiak

ISBN 978-83-60677-37-7. Recenzent: Prof. dr hab. Jerzy Babiak Recenzent: Prof. dr hab. Jerzy Babiak Copyright by Wydawnictwo Naukowe Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu ul. Umultowska 89, 61-614 Poznañ, tel.

Bardziej szczegółowo

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej OPIS WYDARZENIA Kim jesteœmy? powsta³a w 2012 roku w Krakowie. W ramach dzia³alnoœci statutowej, Fundacja realizuje programy edukacyjne i aktywizuj¹ce, koncentruj¹ce siê na tematyce ekologicznej. Pomys³

Bardziej szczegółowo

Po studiach związana zawodowo ze szkołą podstawową jako nauczyciel/wychowawca w nauczaniu początkowym.

Po studiach związana zawodowo ze szkołą podstawową jako nauczyciel/wychowawca w nauczaniu początkowym. dr Elżbieta Wieczór ewieczor@umk.pl Wykształcenie: Studia magisterskie pedagogiczne o specjalności pedagogika wczesnoszkolna na UMK, praca magisterska nt."pedagogiczne innowacje w nauczaniu początkowym".

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY Moduł/Przedmiot: Literatura specjalistyczna Instrumenty historyczne Kod modułu: xxx Koordynator modułu: wykł. Henryk Kasperczak

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia Załcznik nr 42 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj nie powinna

Bardziej szczegółowo

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego.

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego. STATUT KOŁA NAUKOWEGO METOD ILOŚCIOWYCH działającego przy Katedrze Statystyki i Ekonometrii Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego I. Postanowienia ogólne. 1. Koło Naukowe

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego

Kancelaria Radcy Prawnego Białystok, dnia 30.03.2007 r. OPINIA PRAWNA sporządzona na zlecenie Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów w Warszawie I. Pytania: 1. Czy zakaz ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, ujętych

Bardziej szczegółowo

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury.

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury. identyfikator /6 Druk nr 114 UCHWAŁY NR... Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia... w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 29 Rektora Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r.

ZARZĄDZENIE NR 29 Rektora Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r. ZARZĄDZENIE NR 29 Rektora Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie wprowadzenia arkuszy oceny nauczycieli akademickich w celu przeprowadzenia okresowej

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego.

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO z dnia 28 października 2014 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny Program profilaktyczny Liceum Filmowego z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Warszawskiej Szkole Filmowej prowadzonego przez Fundację Edukacji i Sztuki Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego LATERNA

Bardziej szczegółowo

Political Science Review

Political Science Review Nr 1/2009 kwartalnik Political Science Review Spis treœci Artyku³y PRZEGL D POLITOLOGICZNY NR 1/2009 by Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM 7 Karol B. JANOWSKI 25 Przemys³aw UKIEWICZ Stereotypy w polityce polskiej

Bardziej szczegółowo

Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej

Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej Anna Tyrała Anna Siemek-Filuś PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2011 Recenzował prof. dr hab. TADEUSZ BUKSIŃSKI Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: MARKETING POLITYCZNY 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/6 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 6 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30 CA 7.

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków

Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków Kazimierz Krzysztofek Szkoła WyŜsza Psychologii Społecznej Fundacja Pro Cultura Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków Kongres Bibliotek Publicznych Warszawa, 22-23.11. 2010

Bardziej szczegółowo

Problematyka pedagogiki muzyki trudna jest do jednoznacznego

Problematyka pedagogiki muzyki trudna jest do jednoznacznego Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXIX/2013 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 421 http://dx.doi.org/10.12775/aunc_ped.2013.005 Monika Kamper-Kubańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Lubelskiego Koła Regionalnego Instytutu Audytorów Wewnętrznych IIA Polska za rok 2014.

Sprawozdanie z działalności Lubelskiego Koła Regionalnego Instytutu Audytorów Wewnętrznych IIA Polska za rok 2014. Lublin, dnia 19 lutego 2015 r. Sprawozdanie z działalności Lubelskiego Koła Regionalnego Instytutu Audytorów. I. W celu realizacji obowiązku określonego w paragrafie 7 pkt.8 Regulaminu Organizacyjnego

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W ŻABNIE 1 Kolegium Sędziów Podokręgu Piłki Nożnej w Żabnie (zwane dalej KS PPN) jest społecznym organem sędziów piłki nożnej i działa zgodnie z niniejszym

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk Sygn. akt II UK 27/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 lutego 2016 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Czerwonej

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich 1. W oparciu o inicjatywę Stowarzyszenia Konferencje i Kongresy w Polsce (SKKP) oraz zadania statutowe Polskiej Organizacji Turystycznej (POT) i działającego

Bardziej szczegółowo

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Postanowienia ogólne 1) Niniejsze Zasady dotyczą stypendiów doktoranckich wypłacanych

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół

UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.14a ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

Katolicki Uniwersytet. Jana Pawła II

Katolicki Uniwersytet. Jana Pawła II Katolicki Uniwersytet L u b e l s k i Jana Pawła II FILOZOFIA TEORETYCZNA /filozofia STUDIA FILOZOFIA w KUL przygotowuje do samodzielnych i dojrzałych decyzji życiowych. Rozpoczęcie studiowania od FILOZOFII

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PUBLIKACJI PROFESORA JÓZEFA PÓŁTURZYCKIEGO (wykaz obejmuje książki autorskie, współautorskie oraz redakcje naukowe)

WYKAZ PUBLIKACJI PROFESORA JÓZEFA PÓŁTURZYCKIEGO (wykaz obejmuje książki autorskie, współautorskie oraz redakcje naukowe) Studia Dydaktyczne 26/2014 ISSN 1230-1760 WYKAZ PUBLIKACJI PROFESORA JÓZEFA PÓŁTURZYCKIEGO (wykaz obejmuje książki autorskie, współautorskie oraz redakcje naukowe) Rok 1966 Józef Półturzycki, O technice

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

OTWARTE SPOTKANIE CZŁONKÓW I SYMPATYKÓW STOWARZYSZENIA HYDROGEOLOGÓW POLSKICH

OTWARTE SPOTKANIE CZŁONKÓW I SYMPATYKÓW STOWARZYSZENIA HYDROGEOLOGÓW POLSKICH OTWARTE SPOTKANIE CZŁONKÓW I SYMPATYKÓW STOWARZYSZENIA HYDROGEOLOGÓW POLSKICH Ciechocinek, 17.11.2014r. AGENDA SPOTKANIA Stan członkowski SHP Działania SHP w 2014r. Sytuacja finansowa SHP Plan działań

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu 3. ZOH1-7

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu 3. ZOH1-7 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: PODSTAWY ZARZĄDZANIA HOTELAMI 4. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 1 dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Ustalenie celu naszych spotkań w semestrze Ustalenie technikaliów Literatura, zaliczenie Przedstawienie punktu startowego

Bardziej szczegółowo

WALNE ZGROMADZENIE CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI Jachranka 25-26 października 2007r.

WALNE ZGROMADZENIE CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI Jachranka 25-26 października 2007r. WALNE ZGROMADZENIE CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI Jachranka 25-26 października 2007r. W dniach 25-26 października 2007r. w Ośrodku Centrali PKP S.A. w Jachrance odbył się VII Krajowy

Bardziej szczegółowo

W przypadku kandydatów do klasy o ukierunkowaniu politechnicznym brane będą pod uwagę oceny z następujących przedmiotów: a) matematyka b) fizyka

W przypadku kandydatów do klasy o ukierunkowaniu politechnicznym brane będą pod uwagę oceny z następujących przedmiotów: a) matematyka b) fizyka Szczegółowe warunki rekrutacji Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Władysława Broniewskiego w Strzelcach Opolskich w roku szkolnym 2016/2017 opracowany na podstawie: Ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo społeczne

Bezpieczeństwo społeczne Bezpieczeństwo społeczne Potrzeby współczesnego społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa Potrzeba - odczuwany brak czegoś i chęć jego zaspokojenia. W literaturze znana jest hierarchia potrzeb według Maslowa

Bardziej szczegółowo

Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia Zarządu Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół III Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia Zarządu Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół III Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia W posiedzeniu udział wzięli następujący członkowie Zarządu: Andrzej Kurowski, Barbara Powązka, Alicja Bogdanowicz, zgodnie z listą obecności załącznik. Zebranie otworzył

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW. Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ

PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW. Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ ARTYKUŁY MAREK NAHOTKO: Współdziałanie metadanych w chmurze VIOLETTA PERZYŃSKA: Biblioteki Akademii Wychowania Fizycznego w Polsce realia

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Specjalność: EDUKACJA I REHABILITACJA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ SYLWETKA ABSOLWENTA potrafi podejmować

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Dyrektor szkoły: Sławomir Lorek 1

Dyrektor szkoły: Sławomir Lorek 1 Dyrektor szkoły: Sławomir Lorek 1 O szkole Szkoła kontynuuje tradycje Liceum Ogólnokształcącego, które powstało w 1965 roku w Koninie - Morzysławiu obok istniejącego juŝ Liceum Pedagogicznego Od 1 września

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016

Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016 Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016 1. Celem praktyk pedagogicznych jest: 1) zapoznanie studentów z całokształtem pracy nauczyciela

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIE OGÓLNE

I. POSTANOWIENIE OGÓLNE Załącznik do Zarządzenia Nr 26/2015 Rektora UKSW z dnia 1 lipca 2015 r. REGULAMIN ZWIĘKSZENIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO Z DOTACJI PODMIOTOWEJ NA DOFINANSOWANIE ZADAŃ PROJAKOŚCIOWYCH NA UNIWERSYTETCIE KARDYNAŁA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA XX sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży z dnia 1 czerwca 2014 r. w sprawie propagowania wśród młodzieży postaw obywatelskich

UCHWAŁA XX sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży z dnia 1 czerwca 2014 r. w sprawie propagowania wśród młodzieży postaw obywatelskich UCHWAŁA XX sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży z dnia 1 czerwca 2014 r. w sprawie propagowania wśród młodzieży postaw obywatelskich Art. 1. 1. Należy zachęcić posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej do uchwalenia

Bardziej szczegółowo

PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo

PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo PODATEK VAT W PRAKTYCE - weekendowo Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/12/8058/7959 Cena netto 990,00 zł Cena brutto 990,00 zł Cena netto za godzinę 66,00 zł Cena brutto za godzinę 66,00 Możliwe

Bardziej szczegółowo

Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii

Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii WSTĘP Kształtowanie właściwego stosunku do przyrody, wyrabianie nawyków umiejętnego jej chronienia, wymaga

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie

Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera z siedzibą w Krakowie KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Rocznik studiów 2012/2013 Wydział Kierunek studiów Administracja

Bardziej szczegółowo