Sieci urządzeń mobilnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sieci urządzeń mobilnych"

Transkrypt

1 Sieci urządzeń mobilnych Część 3 wykładu Mobilne-1

2 Mapa wykładu Wprowadzenie Dlaczego mobilność? Rynek dla mobilnych urządzeń Dziedziny badań Transmisja radiowa Protokoły wielodostępowe Systemy GSM Systemy satelitarne Bezprzewodowe sieci lokalne Mobilne-2

3 Historia komunikacji satelitarnej Arthur C. Clarke publikuje eseje o Pozaziemskich przekaźnikach pierwszy satelita: SPUTNIK! pierwszy satelita komunikacyjny ECHO pierwszy satelita geostacjonarny SYNCOM pierwszy komercyjny satelita geostacjonarny Early Bird (INTELSAT I): 240 dupleksowe kanały telefoniczne lub 1 kanał TV, okres życia 1.5 roku Mobilne-3

4 Historia komunikacji satelitarnej trzy satelity MARISAT dla komunikacji morskiej pierwszy system satelitarnej telefonii mobilnej INMARSAT-A pierwszy system satelitarnej telefonii mobilnej z komunikacją danych INMARSAT-C pierwszy cyfrowy system telefonii satelitarnej globalne systemy satelitarne dla małych telefonów mobilnych Mobilne-4

5 Zastosowania Telekomunikacyjne globalne połączenia telefoniczne zastąpione przez sieci światłowodowe szkielet dla sieci globalnych komunikacja w odległych lub słabo rozwiniętych obszarach geograficznych globalna komunikacja mobilna Inne satelity pogodowe satelity rozsiewcze radia i telewizji satelity militarne satelity dla nawigacji i lokalizacji (n.p., GPS) systemy satelitarne mające na celu rozszerzenie systemów komórkowych (n.p., GSM lub AMPS) Mobilne-5

6 Klasyczny system satelitarny Inter Satellite Link (ISL) Mobile User Link (MUL) Gateway Link (GWL) MUL GWL małe komórki (spotbeams) stacje bazowe lub bramy całe pole (footprint) ISDN PSTN: Public Switched Telephone Network PSTN GSM Dane użytkowników Mobilne-6

7 Podstawy Satelity na orbitach kołowych siła przyciągania Fg = m g (R/r)² siła odśrodkowa Fc = m r ω² r=3 2 gr 2 (2π f ) m: masa satelity R: promień ziemi (R = 6370 km) r: odległość satelity od środka ziemi g: przyciąganie grawitacyjne (g = 9.81 m/s²) ω: prędkość kątowa (ω = 2 π f, f: częstotliwość obrotu) Stała orbita Fg = Fc Mobilne-7

8 Okresy obrotu satelitów i orbity 24 okres satelity [h] prędkość [ x1000 km/h] odległość synchroniczna 35,786 km promień orbity 40 x106 m Mobilne-8

9 Podstawy orbity kołowe lub eliptyczne całkowity czas obrotu zależy od odległości satelity od Ziemi nachylenie: kąt pomiędzy orbitą a równikiem elewacja: kąt pomiędzy satelitą a horyzontem LOS (Line of Sight) do satelity konieczna dla połączenia potrzebna wysoka elewacja, mniejsze zakłócenia przez n.p. budynki Mobilne-9

10 Podstawy Uplink: łącze od stacji bazowej do satelity Downlink: łącze od satelity do stacji bazowej zwykle, oddzielne częstotliwości na uplink i downlink przełącznik na satelicie nadaje/odbiera i zmienia częstotliwości przezroczysty przełącznik: tylko zmienia częstotliwości regenerujący przełącznik: dodatkowo regeneracja sygnału Mobilne-10

11 Nachylenie (inklinacja) płaszczyzna orbity satelity orbita satelity perygeum δ nachylenie δ płaszczyzna równika Mobilne-11

12 Elewacja Elewacja: kąt ε pomiędzy odcinkiem łączącym satelitę ze środkiem pola oraz płaszczyzną horyzontu (styczną do powierzchni ziemi) minimalna elewacja: najmniejsza elewacja potrzebna do komunikacji z satelitą ε po le Mobilne-12

13 Łącza satelitarne Osłabienie i moc odbieranego sygnału określone są przez cztery parametry: moc nadawczą zysk anteny nadawczej odległość pomiędzy nadawcą a odbiorcą zysk anteny odbiorczej L: strata f: częstotliwość nośna r: odległość c: prędkość światła 4π r f L= c 2 Problemy zmienna moc odbieranego sygnału z powodu propagacji wielościeżkowej przerwania z powodu cienia (brak LOS) Możliwe rozwiązania Margines łącza eliminujący zmienność mocy sygnału różnorodność satelitów (użycie wielu widocznych satelitów jednocześnie) pozwala użyć mniejszej mocy nadawczej Mobilne-13

14 Atmosferyczne tłumienie sygnału Osłabienie sygnału w % Przykład: częstotliwość 4-6 GHz tłumienie deszczu 30 tłumienie mgły ε tłumienie atmosferyczne elewacja satelity Mobilne-14

15 Orbity I Rozróżniamy cztery różne typy orbit satelitarnych w zależności od kształtu i średnicy orbity: GEO: orbita geostacjonarna, ok km powyżej powierzchni ziemi LEO (Low Earth Orbit): ok km MEO (Medium Earth Orbit) lub ICO (Intermediate Circular Orbit): ok km HEO (Highly Elliptical Orbit) orbity eliptyczne Mobilne-15

16 Orbity II GEO (Inmarsat) HEO MEO (ICO) LEO (Globalstar, Irdium) wewnętrzne i zewnętrzne pasy Van Allena earth Pasy Van-Allena: zjonizowane cząstki km i km nad powierzchnią ziemi km Mobilne-16

17 Satelity geostacjonarne Orbita 35,786 km od powierzchni ziemi, orbita w płaszczyźnie równika (nachylenie 0 ) całkowity obrót dokładnie w jeden dzień, satelita jest zsynchronizowany z obrotem Ziemi pozycja anten może być stała, nie potrzeba jej zmieniać satelity zwykle mają duże pole (do 34% powierzchni Ziemi!), dlatego trudno jest ponownie używać częstotliwości Mobilne-17

18 Satelity geostacjonarne złe elewacje w obszarach o szerokości geogr. powyżej 60 z powodu stałej pozycji nad równikiem potrzebna wysoka moc nadawcza duże opóźnienie ze względu na wysokość (ok. 275 ms) nie jest użyteczne dla globalnej komunikacji małych telefonów mobilnych i transmisji danych, typowo używany dla transmisji radiowej i telewizyjnej Mobilne-18

19 Systemy LEO Orbita ok km nad pow. Ziemi widoczność satelity przez ok minut możliwy globalny zasięg radiowy opóźnienie porównywalne z ziemską rozmową zagraniczną, ok ms mniejsze pola, lepsze wykorzystanie częstotliwości ale potrzebne przekazywanie od jednego satelity do drugiego potrzeba wiele satelitów dla globalnego zasięgu bardziej złożone systemy z powodu ruchomych satelitów Mobilne-19

20 Systemy MEO Orbita ok km nad pow. Ziemi porównanie z systemami LEO: mniejsza prędkość satelitów potrzeba mniej satelitów prostszy system dla wielu połączeń, nie potrzeba przekazywania większe opóźnienie, ok ms potrzebna większa moc nadawcza potrzebne specjalne anteny dla mniejszych pól Mobilne-20

21 Ruting Możliwe rozwiązanie: łącza pomiędzy satelitami potrzeba mniej bram przekazywanie połączeń lub pakietów w obrębie sieci satelitarnej tak długo, jak to możliwe tylko jeden uplink i downlink dla każdego końca połączenia potrzebny dla połączenia dwóch mobilnych telefonów Problemy: bardziej złożone sterowanie antenami pomiędzy satelitami duża złożoność systemu z powodu ruchomych ruterów większe zużycie paliwa dlatego krótszy okres życia satelity Mobilne-21

22 Ruting połączeń w telefonii satelitarnej Mechanizm podobny do GSM Bramy utrzymują rejestry danych użytkownika HLR (Home Location Register): statyczne dane VLR (Visitor Location Register): (ostatnio znane) położenie stacji mobilnej SUMR (Satellite User Mapping Register): satelita przypisany do stacji mobilnej położenie wszystkich satelitów Rejestracja stacji mobilnych Lokalizacja stacji mobilnej przez pozycję satelity żądanie danych użytkownika z HLR aktualizacja VLR oraz SUMR Połączenie ze stacją mobilną lokalizacja przez HLR/VLR podobnie jak w GSM tworzenie połączenia przez odpowiedniego satelitę Mobilne-22

23 Przekazywanie w systemach satelitarnych Ruch satelitów zwiększa częstość i złożoność przekazywania w porównaniu do systemów komórkowych Przekazywanie w polu jednego satelity handover z jednej komórki w polu do drugiej stacja pozostaje w polu satelity, lecz zmienia komórkę Przekazywanie pomiędzy satelitami stacja mobilna opuszcza pole jednego, wchodzi w pole drugiego satelity Przekazywanie pomiędzy bramami stacja mobilna pozostaje w polu satelity, lecz zmienia bramę Przekazywanie pomiędzy systemami przekazywanie z sieci satelitarnej do ziemskiej sieci komórkowej Mobilne-23

24 Mapa wykładu Wprowadzenie Dlaczego mobilność? Rynek dla mobilnych urządzeń Dziedziny badań Transmisja radiowa Protokoły wielodostępowe Systemy GSM Systemy satelitarne Bezprzewodowe sieci lokalne Mobilne-24

25 Cechy bezprzewodowych sieci LAN Zalety bardzo elastyczne możliwe tworzenie sieci ad-hoc bez infrastruktury i planowania (prawie) nie ma problemów z przewodami bardziej odporne na sytuacje awaryjne i katastrofalne Wady zwykle mała przepustowość w porównaniu do sieci przewodowych (1-10 Mb/s) wiele rozwiązań niestandardowych, szczególnie o wyższych przepustowościach, standardy powstają powoli (n.p. IEEE ) produkty muszą być zgodne z regulacjami narodowymi dotyczącymi radia stworzenie globalnych systemów trwa długo Bezpieczeństwo informacji Mobilne-25

26 Cele projektowe sieci WLAN małe zużycie mocy technologia transmisyjna odporna na zakłócenia bezpieczeństwo informacji globalne działanie stacji mobilnych brak specjalnych licencji na używanie sieci WLAN prostota w użyciu ochrona inwestycji w sieci przewodowe bezpieczeństwo radiowe (niskie promieniowanie) przezroczystość dla warstwy aplikacji znajomość lokalizacji, gdy jest to potrzebne Mobilne-26

27 Podczerwień a radio Podczerwień Radio Zalety Zalety proste, tanie, dostępne w wielu urządzeniach mobilnych nie potrzeba licencji proste ekranowanie Wady interferencja ze światłem słonecznym, źródłami ciepła itd. łatwo zasłonić/wchłonąć światło IR mała przepustowość Przykład IrDA (Infrared Data Association) interfejs dostępny wszędzie można użyć doświadczenia z radiowych sieci WAN większy zasięg (radio przechodzi przez ściany, meble itd.) Wady bardzo niewiele częstotliwości bez licencji ekranowanie trudne, zakłócenia przez inne urządzenia elektryczne Przykład WaveLAN, HIPERLAN, Bluetooth Mobilne-27

28 Bezprzewodowa sieć LAN IEEE b pasmo radiowe GHz bez licencji do 11 Mb/s w warstwie fizycznej, używa direct sequence spread spectrum (DSSS) wszystkie hosty używają tego samego kodu dzielącego szeroko używane, korzysta z punktów dostępowych a pasmo 5-6 GHz do 54 Mb/s g pasmo GHz do 54 Mb/s Używają CSMA/CA do wielodostępu Wszystkie mają wersję z punktami dostępowymi i adhoc Mobilne-28

29 Sieci ad-hoc a infrastrukturalne sieć infrastrukturalna AP: Access Point AP AP sieć przewodowa AP sieć ad-hoc Mobilne-29

30 architektura sieci infrastrukturalnej Stacja mobilna (STA) LAN STA1 802.x LAN terminal z łącznością radiową do punktu dostępowego Basic BSS1 Portal Access Point grupa stacji używających tej samej częstotliwości Punkt dostępowy Sieć szkieletowa Access Point ESS Service Set (BSS) stacja połączona z siecią bezprzedową i szkieletową Portal BSS2 most do innych sieci (przewodowych) Sieć szkieletowa STA LAN STA3 sieć łącząca sieci BSS w jedną logiczną sieć (EES: Extended Service Set) Mobilne-30

31 architektura sieci ad hoc LAN Bezpośrednia komunikacja na STA1 mniejszym obszarze STA3 IBSS1 STA2 Stacja (STA): terminal z dostępem do medium radiowego Independent Basic Service Set (IBSS): grupa stacji na tej samej częstotliwości IBSS2 STA5 STA LAN Mobilne-31

32 IEEE standard fixed terminal mobile terminal infrastructure network access point application application TCP TCP IP IP LLC LLC LLC MAC MAC MAC MAC PHY PHY PHY PHY Mobilne-32

33 Warstwy i funkcje PLCP (Physical Layer MAC Convergence Protocol) carrier sense protokoły wielodostępowe, fragmentacja, szyfrowanie PMD (Physical Medium Zarządzanie MAC Dependent) modulacja, kodowanie synchronizacja, roaming, MIB, zarządzanie mocą Zarządzanie PHY wybór kanału, MIB LLC MAC Zarządzanie MAC PLCP Zarządzanie PHY PMD Zarządzanie stacją PHY DLC Zarządzanie stacją koordynacja wszystkich funkcji zarządzania Mobilne-33

34 Warstwa fizyczna (podstawowa wersja) 3 wersje: 2 radiowe (zwykle 2.4 GHz), 1 w podczerwieni przepustowości 1 do 2 Mb/s FHSS (Frequency Hopping Spread Spectrum) DSSS (Direct Sequence Spread Spectrum) Podczerwień Warstwa fizyczna protokołu została zastąpiona najpierw w wersji b, potem w g Mobilne-34

35 warstwa MAC I - DFWMAC Usługi ruchowe Asynchroniczna usługa ruchowa (obowiązkowa) wymiana pakietów przy jakości best-effort możliwość komunikacji rozsiewczej Usługa z gwarancją ograniczonego opóźnienia (opcjonalna) Metody dostępowe DFWMAC-DCF CSMA/CA (obowiązkowe) unikanie kolizjie przez losowy mechanizm cofania minimalna odległość w czasie pomiędzy pakietami pakiet ACK dla potwierdzenie (nie przy broadcast) DFWMAC-DCF z RTS/CTS (opcjonalne) Distributed Foundation Wireless MAC unika problemu z ukrytym terminalem DFWMAC- PCF (opcjonalne) punkt dostępowy odpytuje terminale według listy Mobilne-35

36 warstwa MAC II Priorytety określone przez różne odstępy między ramkami nie ma gwarantowanych, twardych priorytetów SIFS (Short Inter Frame Spacing) najwyższy priorytet, dla ACK, CTS, odpowiedzi na odpytywanie PIFS (PCF IFS) średni priorytet, dla usługi PCF (gwarancje maksymalnego opóźnienia) DIFS (DCF, Distributed Coordination Function IFS) najniższy priorytet, dla usługi asynchronicznej DIFS medium zajęte DIFS PIFS SIFS dostęp, jeśli medium jest wolne przez czas DIFS kolizje następna ramka t Mobilne-36

37 protokół CSMA/CA DIFS DIFS medium zajęte następna ramka dostęp bezpośredni gdy medium jest wolne przez DIFS okno kolizji (mechanizm losowego wycofywania) t szczelina czasowa stacja gotowa do nadawania rozpoczyna nasłuchiwanie medium (Carrier Sense w oparciu o CCA, Clear Channel Assessment) jeśli medium jest wolne przez okres Inter-Frame Space (IFS), stacja może rozpocząć nadawanie (IFS zależy od rodzaju usługi) jeśli medium jest zajęte, stacja musi czekać na wolny okres IFS, a potem dodatkowo czekać losowy czas wycofywania (unikanie kolizji, wielokrotność szczeliny czasowej) Mobilne-37

38 konkurujące urządzenia DIFS DIFS DIFS boe stacja1 bor DIFS boe bor boe zajęte boe zajęte boe bor boe zajęte boe boe zajęte stacja2 zajęte stacja3 stacja4 boe bor stacja5 bor t zajęte medium zajęte (ramka, ack itp.) boe czas wycofywania pakiet dochodzi do warstwy MAC bor pozostały czas wycofywania Mobilne-38

39 DFWMAC z RTS/CTS Wysyłanie pakietów unicast Stacja może wysłać ramkę RTS z parametrami rezerwacji po odczekaniu czasu DIFS (rezerwacja określa, na jak długo potrzebne jest medium) Potwierdzenie przez ramkę CTS po czasie SIFS przez odbiorcę (jeśli jest gotów) Nadawca może wysłać dane od razu, potwierdzenie przez ramkę ACK Inne stacje zachowują rezerwacje otrzymane przez RTS i CTS w Net Allocation Vector (NAV) DIFS nadawca RTS dane SIFS odbiorca Inne stacje SIFS CTS SIFS NAV (RTS) NAV (CTS) Oczekiwanie na medium ACK DIFS dane t Konkurencja o medium Mobilne-39

40 Fragmentacja DIFS nadawca frag1 RTS SIFS odbiorca CTS SIFS frag2 SIFS ACK1 SIFS NAV (RTS) NAV (CTS) Inne stacje SIFS NAV (frag1) NAV (ACK1) ACK2 DIFS dane Konkurencja o medium Mobilne-40 t

41 DFWMAC-PCF cz.i t0 t1 SuperRamka (SuperFrame) Medium zajęte PIFS D1 koordynator SIFS SIFS Stacje bezprzewodowe NAV stacji SIFS D2 SIFS U1 U2 NAV Mobilne-41

42 DFWMAC-PCF cz.ii t2 Koordynator D3 PIFS SIFS D4 t3 t4 CFend SIFS Stacje bezprzewodowe NAV stacji U4 NAV Okres bez konkurencji t Okres konkurencji Mobilne-42

43 Format ramki Typy ramek Ramki sterujące, ramki zarządzające, ramki danych Numery sekwencyjne Potrzebne z powodu wielokrotnych transmisji po stracie ACK Adresy nadawcy, odbiorcy (fizyczny), identyfikator BSS, nadawcy (logiczny) Różne bajty bity Czas wysyłania, suma kontrolna, dane sterujące ramki, dane Frame Duration/ Address Address Address Sequence Address Control ID Control Data CRC 1 Protocol To From More Power More Type Subtype Retry WEP Order version DS DS Frag Mgmt Data Mobilne-43

44 Znaczenie 4 adresów MAC scenariusz do DS sieć ad-hoc 0 sieć z infrastrukturą, 0 od AP sieć z infrastrukturą, 1 do AP sieć z infrastrukturą, 1 w obrębie DS od DS 0 1 addres 1 addres 2 addres 3 addres 4 DA DA SA BSSID BSSID SA - 0 BSSID SA DA - 1 RA TA DA SA DS: Distribution System AP: Access Point DA: Destination Address SA: Source Address BSSID: Basic Service Set Identifier RA: Receiver Address TA: Transmitter Address Mobilne-44

45 Ramki specjalne: ACK, RTS, CTS Potwierdzenie (ACK) bytes ACK Request To Send RTS Clear To Send Frame Receiver Duration Control Address CRC bytes Frame Receiver Transmitter Duration Control Address Address bytes CTS Frame Receiver Duration Control Address 4 CRC 4 CRC Mobilne-45

46 Zarządzanie w w. MAC Synchronizacja Próbuj znaleźć sieć LAN, próbuj pozostać w sieci LAN Zegarek, itd. Zarządzanie energią Tryb hibernacji bez tracenia komunikatów Okresy snu, buforowania ramek, pomiarów ruchu Asocjacja/Ponowna asocjacja Integracja w sieci LAN roaming, czyli zmiana sieci przez zmianę punktu dostępowego scanning, czyli aktywne poszukiwanie sieci MIB - Management Information Base Baza danych służących do zarządzania siecią Mobilne-46

47 Synchronizacja (w sieci z infrastrukturą) Sygnał nawigacyjny (beacon) Nadawany ciągle przez punkt dostępowy Okres sygnału nawigacyjnego Punkt dostępowy medium B B zajęte zajęte B zajęte B zajęte t Wartość znacznika czasu B Ramka sygnału nawigacyjnego Mobilne-47

48 Synchronizacja (w sieci ad-hoc) Okres sygnału nawigacyjnego stacja1 B1 B1 B2 stacja2 medium busy busy B2 busy busy t Wartość znacznika czasu B Ramka sygnału nawigacyjnego Losowe opóźnienie Mobilne-48

49 Zarządzanie energią Pomysł: wyłączyć nadajnik-odbiornik, jeśli nie jest potrzebny Ang. Transceiver = nadajnik-odbiornik Stany stacji: sen i czuwanie Timing Synchronization Function (TSF) Stacje budzą się w tym samym czasie Infrastruktura Traffic Indication Map (TIM) Lista odbiorców unicast, wysyłana przez AP Delivery Traffic Indication Map (DTIM) Lista odbiorców broadcast/multicast, wysyłana przez AP Ad-hoc Ad-hoc Traffic Indication Map (ATIM) Ogłoszenia odbiorcy przez stacje buforujące ramki Bardziej złożone nie ma centralnego AP Kolizje ramek ATIMs są możliwe (skalowalność?) Mobilne-49

50 Zarządzanie energią przez okresy czuwania (infrastruktura) Okres TIM Punkt dostępowy Okres DTIM D B T zajęty zajęty medium T d D B zajęty zajęty p stacja d t T TIM D B broadcast/multicast DTIM czuwa p Odpyty- d Transmisja danych do/z stacji wanie PS Mobilne-50

51 Zarządzanie energią przez okresy czuwania (ad-hoc) Okres ATIM Okres sygnału nawigacyjnego B1 stacja1 A B2 stacja2 B Ramka sygnału nawigacyjnego czuwa B2 B1 D a d t Losowe opóźnienie A transmisja ATIM D Transmisja danych a potwierdzenie ATIM d potwierdzenie danych Mobilne-51

52 Roaming Brak połączenia lub złe połączenie? Wykonaj: Skanowanie Skanuj otoczenie, czyli nasłuchuj sygnałów nawigacyjnych lub wysyłaj próbne ramki i czekaj na odpowiedź Żądanie ponownej asocjacji Stacja wysyała żądanie do nowego punktu dostępowego AP Odpowiedź na żądanie asocjacji sukces: AP odpowiedział, stacja bieże udział w jego sieci porażka: stacja kontynuuje skanowanie AP akceptuje żądanie asocjacji Informuje system dystrybucji o nowej stacji System dystrybucji aktualizuje bazę danych (n.p., informacje lokalizacyjne) zwykle, system dystrybucji informuje stary AP, który może zwolnić zasoby Mobilne-52

53 WLAN: IEEE b Co nowego? Definiuje nową warstwę PHY. Wszystkie protokoły MAC, zarządzania pozostają te same Przepustowość danych użytkownika maks. około. 6 Mb/s Częstotliwości Używa częstotliwości w wolnym paśmie ISM 2.4 GHz Ochrona informacji Ograniczona, mało bezpieczny WEP, SSID Dostępność Wiele produktów, producentów Specjalne zalety/wady Zalety: wiele zainstalowanych systemów, wiele doświadczenia, dostępne na całym świecie, wolne pasmo ISM, wielu producentów, zintegrowane z komputerami przeniośnymi, proste Wady: duże zakłócenia w paśmie ISM, brak gwarancji jakości, wolne Mobilne-53

54 Wybór kanału (bez nakładania) Europa (ETSI) kanał kanał kanał MHz [MHz] USA (FCC)/Kanada (IC) kanał kanał 6 kanał MHz [MHz] Mobilne-54

55 WLAN: IEEE a Częstotliwość USA 5 GHz: wolne pasmo ISM , , GHz Multipleksacja: Orthogonal FDM (nowa forma FDM) Czas nawiązywania połączenia Bezpołączeniowe/zawsze włączone Ochrona informacji Ograniczona, mało bezpieczny WEP, SSID Dostępność Kilka produktów i producentów Jakośc usług Typu best-effort (podobnie jak we wszystkich produktach ) Specjalne zalety/wady Zalety: wolne pasmo ISM, dostępne, proste, używa pasma 5 GHz, w którym jest mniej zakłóceń Wady: bardziej wrażliwe na przeszkody z powodu wyższej częstotliwośći, brak QoS Mobilne-55

56 Kanały dla a / USA U-NII kanał 5350 [MHz] 16.6 MHz centralna częstotliwość = *numer kanału [MHz] kanał [MHz] 16.6 MHz Mobilne-56

57 WLAN: IEEE g Co nowego? Definiuje nową warstwę PHY. Wszystkie protokoły MAC, zarządzania pozostają te same Przepustowość danych maks. 54 Mb/s Nowa modulacja, kody nadmiarowe, oraz OFDM jak w 80.11a Częstotliwości Używa częstotliwości w wolnym paśmie ISM 2.4 GHz takie same, jak b Dostępność Wiele produktów, producentów Specjalne zalety/wady Zalety: wiele zainstalowanych systemów, wiele doświadczenia, dostępne na całym świecie, wolne pasmo ISM, wielu producentów, zintegrowane z komputerami przeniośnymi, proste Wady: duże zakłócenia w paśmie ISM, brak gwarancji jakości Mobilne-57

58 Przyszłość WLAN Ochrona informacji: i Istniejący standard mało wdrożeń Nowy standard ochrony informacji: w Poprawa bezpieczeństwa ramek sterujących w warstwie MAC Przepustowość: n: 540 Mb/s! Pasmo to samo, co b/g: 2.4 GHz! Prawdopodobne zakończenie prac: 2007 rok Pierwsze urządzenia: 2006 rok (Linksys, D-link, Netgear, Belkin) Mobilne-58

59 ETSI - HIPERLAN Bezprzewodowy LAN obsługujący priorytety i czas życia ramek Standard ETSI Standard Europejski Rozszerzenie standardów sieci lokalnych Od początku integruje usługi dla aplikacji wrażliwych na opóźnienia Rodzina HIPERLAN jeden standard nie spełnia wszystkich wymagań: zasięgu, przepustowości, jakości usług ograniczeń komercyjnych HIPERLAN 1 jest standardem od 1996 roku nie ma produktów! Mobilne-59

60 Przegląd: orginalna rodzina protokołów HIPERLAN A pplication F requency T opology A ntenna R ange Q os M obility Interface D atarate P ow er conservation H IP E R L A N1 w irelessla N H IP E R L A N2 H IP E R L A N3 H IP E R L A N4 accesstoa T M w irelesslocal point-to-point fixednetw orks loop w irelessa T M connections G H z G H z decentralizedadcellular, point-topoint-to-point hoc/infrastructure centralized m ultipoint om ni-directional directional 50m m 5000m 150m statistical A T Mtrafficclasses(V B R,C B R,A B R,U B R ) < 10m /s stationary conventional LA N A T Mnetw orks 23.5M bit/s > 20M bit/s yes 155M bit/s not necessary HIPERLAN 1 nigdy nie był produkowany, pozostałe standardy zostały zmodyfikowane i zmieniły nazwy! Mobilne-60

61 HIPERLAN 1 Wiele terminali może chcieć nadawać z tym samym priorytetem faza rywalizacji Węzeł z priorytetem p słucha kanału przez p ramek Jeśli kanał jest wolny przez cały okres p ramek, węzeł potwierdza swój priorytet przez transmisję ciągu bitów ( , wysoka przepustowość) Węzeł zaprzestaje próby nadawania, jeśli usłyszy sygnały w kanale Faza rywalizacji kończy się, gdy węzeł potwierdzi swój priorytet transmisja danych zwycięzca wysyła dane (choć nadal istnieje niewielka szansa kolizji) do synchronizacji służy ostatnia transmisja danych Mobilne-61

62 Trochę historii: Czemu bezprzewodowy ATM? gładkie połączenie z przewodowym ATM, sieć o wysokiej wydajności, oferująca różne rodzaje zintegrowanych usług Sieci ATM skalują się od sieci LAN do WAN, a mobilność jest potrzebna zarówno w lokalnych, jak i rozległych sieciach Oferuje QoS dla komunikacji multimedialnej Połączenie sieci ATM i komunikacji mobilnych, bezprzewodowych urządzeń jest naturalne Bezprzewodowe ATM jest przydatne z punktu widzenia operatora sieci telekomunikacyjnej Problem: bardzo duża złożoność nie ma produktów Mobilne-62

63 Bluetooth Koncepcja Uniwersalna łączność radiowa dla połączeń ad-hoc Połączenie komputerów z urządzeniami peryferyjnymi, przenośnymi, klasy PDA, telfonami komórkowymi zastępuje IrDA Wbudowane w inne urządzenia, cel: 5 /device (2002: 50 /USB Bluetooth) Krótki zasięg (do 10 m), niski pobór mocy, wolne pasmo ISM 2.45 GHz Transmisja danych i dźwięku, około 1 Mb/s przepustowości Jeden z pierwszych modułów (Ericsson). Mobilne-63

64 Bluetooth Historia (było: 1994: Projekt MC-link firmy Ericsson Zmiana nazwy: Bluetooth po królu Haraldzie Blåtand Gormsen [syn Gorma], Królu Danii w 10-tym wieku 1998: założenie Bluetooth SIG (Special Interest Group), 1999: ustawienie kamienia runicznego w Ercisson/Lund ;-) 2001: pierwsze produkty na rynku masowym, opublikowana wersja 1.1 specyfikacji ) Special Interest Group Członkowie założyciele: Ericsson, Intel, IBM, Nokia, Toshiba Dodani promotorzy: 3Com, Agere (poprzednio: Lucent), Microsoft, Motorola ponas 2500 członków Wspólna specyfikacja i certyfikacja produktów Mobilne-64

65 Historia i hi-tech : Ericsson mobile communications AB reste denna sten till minne av Harald Blåtand, som fick ge sitt namn åt en ny teknologi för trådlös, mobil kommunikation. Mobilne-65

66 i prawdziwy kamień runiczny Położony w Jelling, Dania, ustawiony przez Króla Haralda Blåtand dla upamiętnienia jego rodziców. Kamień ma trzy strony jedna strona pokazuje obraz Chrystusa. Inskrypcja na kamieniu: "Harald król wykonał ten wspaniały pomnik ku pamięci Gorma, swojego ojca, i Thyry, swojej matki. Ten Harald który podbił całą Danię i norwegię i nawrócił Duńczyków na Chrześcijaństwo." Tak mogły wyglądać orginalne kolory kamienia. A propos: Blåtand oznacza ciemnej karnacji (a nie z niebieskim zębem ) Mobilne-66

67 Krótka charakterystyka Bluetooth Technologia sieci bezprzewodowych o małej mocy, małym zasięgu Zakłócenia za strony bezprzewodowych sieci LAN, telefonów bezprzewodowych, mikrofalówek: metrów bezkierunkowy nie to samo co podczerwień Łączy małe urządzenia Protokół MAC udostępnia: Używa nie licencjonowanego pasma GHz do 721 kb/s pomaga przeskakiwanie po częstotliwościach naprawę błędów ARQ Każdy węzeł ma 12-bitowy adres Mobilne-67

68 Charakterystyka bardziej szczegółowa Pasmo ISM 2.4 GHz, 79 (23) kanałów RF, oddzielenie częstotliwości nośnych o 1 MHz FHSS oraz TDD Przeskakiwanie po częstotliwościach z częstością 1600 zmian na sekundę Pseudolosowy ciąg częstotliwości, ustalany przez kontrolera ("master") Time division duplex dla oddzielenia nadawania i odbierania Łącze głosowe SCO (Synchronous Connection Oriented) Kody nadmiarowe (FEC, forward error correction), brak retransmisji, 64 kb/s dupleks, punkt-punkt, komutacja kanałów Łącze danych ACL (Asynchronous ConnectionLess) Asynchroniczne, szybkie potwierdzenia, punkt-wielopunkt, do kb/s symetrycznie lub 723.2/57.6 kb/s asymetrycznie, komutacja pakietów Topologia Nakładające się na siebie pikosieci (gwiazdy) tworzą "scatternet" Mobilne-68

69 Pikosieć (ang. Piconet) Zbiór urządzeń połączonych w sposób ad-hoc Jedno urządzenie pełni rolę koordynatora ("master"), pozostałe są podwładnymi ("slave") przez czas istnienia pikosieci Koordynator ustala sekwencję częstotliwości, podwładni muszą się synchronizować Każda pikosieć ma niepowtarzalny ciąg częstotliwości Udział w pikosieci = synchronizacja z ciągiem częstotliwości Każda pikosieć ma jednego koordynatora o najwyżej 7 podwładnych jednocześnie (ponad 200 może być nieaktywnych, "parked") P S S M P SB S P M=Master S=Slave SB P=Parked SB=Standby Mobilne-69

70 Tworzenie się pikosieci Wszystkie urządzenia pikosieci zmieniają częstotliwości jednocześnie Koordynator daje podwładnym swój czas zegara i identyfikator ID Ciąg częstotliwości: ustalany przez identyfikator ID (48 bitów, niepowtarzalny na całym świecie) Okres zmian częstotliwości ustalany przez czas zegara Adresowanie Active Member Address (AMA, 3 bit) Parked Member Address (PMA, 8 bit) SB SB SB SB SB S SB SB SB SB SB P S M P S P SB Mobilne-70

71 Scatternet Połączenie wielu nakładających się pikosieci poprzez wspólne urządzenia koordynujące lub podwładnych Urządzenia mogą być podwładnymi w jednej pikosieci, a koordynatorami w drugiej Komunikacja pomiędzy pikosieciami Urządzenia przeskakujące pomiędzy pikosieciami P S S S P P M Pikosieci (każda z przepustowością do 1 Mb/s) M SB M=Master S=Slave P=Parked SB=Standby S P SB SB S Mobilne-71

72 Stos protokołów Bluetooth Apl. głosowe Apl. danych vcal/vcard TCP/UDP OBEX telefonia AT modem commands IP BNEP PPP zarządzanie TCS BIN SDP Sterowanie RFCOMM (serial line interface) Audio Logical Link Control and Adaptation Protocol (L2CAP) Host Controller Interface Link Manager Pasmo podstawowe (baseband) Radio AT: attention sequence OBEX: object exchange TCS BIN: telephony control protocol specification binary BNEP: Bluetooth network encapsulation protocol SDP: service discovery protocol RFCOMM: radio frequency comm. Mobilne-72

73 Warstwa radia: określa częstotliwości, modulację Pasmo ISM 2.4 GHz, 79 RF kanałów, kanałów RF, oddzielenie częstotliwości nośnych o 1 MHz FHSS oraz TDD Przeskakiwanie po częstotliwościach z częstością 1600 zmian na sekundę Pseudolosowy ciąg częstotliwości, ustalany przez kontrolera ("master") Time division duplex dla oddzielenia nadawania i odbierania Mobilne-73

74 Warstwa pasma podstawowego 625 µs fk M fk+1 fk+2 fk+3 fk+4 fk+5 fk+6 S M S M S M t fk fk+3 fk+4 fk+5 fk+6 M S M S M t fk fk+1 fk+6 M S M t Mobilne-74

75 Rodzaje łącz pasma podstawowego Transmisja pakietów w oparciu o odpytywanie (TDD) SCO (Synchronous Connection Oriented) Głos Okresowe przydzielanie jednej ramki, 64 kb/s full-duplex, punkt-punkt ACL (Asynchronous ConnectionLess) Dane MASTER SLAVE 1 SLAVE 2 Zmienna długość ramki (1,3,5), asymetryczna przepustowość, punktwielopunkt SCO f0 ACL f4 SCO f6 f1 ACL f8 f7 SCO f12 f9 ACL f14 SCO f18 f13 f19 f17 f5 ACL f20 f21 Mobilne-75

76 Niezawodność Wolne przeskakiwanie po częstotliwościach według wzorca ustalonego przez koordynatora Chroni przed zakłóceniami na niektórych częstotliwościach Oddziela od innych pikosieci (FH-CDMA) Naprawa błędów: wysyłamy 3 kopie każdego pakietu, odbiorca podejmuje decyzję większościową Retransmisje MASTER Tylko tryb asynchroniczny, bardzo szybkie A C C F NAK ACK H Błąd w danych (nie w nagłówku!) SLAVE 1 B D E SLAVE 2 G G Mobilne-76

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point dr inż. Krzysztof Hodyr Sieci Bezprzewodowe Część 4 Topologie sieci WLAN sieć tymczasowa (ad-hoc) sieć stacjonarna (infractructure) Topologie sieci WLAN Standard WiFi IEEE 802.11 Sieć tymczasowa (ad-hoc)

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w sieciach bezprzewodowych WiFi. Krystian Baniak Seminarium Doktoranckie Październik 2006

Bezpieczeństwo w sieciach bezprzewodowych WiFi. Krystian Baniak Seminarium Doktoranckie Październik 2006 Bezpieczeństwo w sieciach bezprzewodowych WiFi Krystian Baniak Seminarium Doktoranckie Październik 2006 Wprowadzenie Agenda Problemy sieci bezprzewodowych WiFi Architektura rozwiązań WiFi Mechanizmy bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Alokacja zasobów w kanałach komunikacyjnych w LAN i MAN

Alokacja zasobów w kanałach komunikacyjnych w LAN i MAN Alokacja zasobów w kanałach komunikacyjnych w LAN i MAN Single broadcast channel - random access, multiaccess Statyczna ( FDM,TDM etc.) Wady słabe wykorzystanie zasobów, opóznienia Dynamiczne Założenia:

Bardziej szczegółowo

WLAN bezpieczne sieci radiowe 01

WLAN bezpieczne sieci radiowe 01 WLAN bezpieczne sieci radiowe 01 ostatnim czasie ogromną popularność zdobywają sieci bezprzewodowe. Zapewniają dużą wygodę w dostępie użytkowników do zasobów W informatycznych. Jednak implementacja sieci

Bardziej szczegółowo

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę!

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Dr inż. Jacek Mazurkiewicz Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Pozycja systemów

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych CONFidence 2005 // Kraków // Październik 2005 Agenda Sieci bezprzewodowe LAN 802.11b/g 802.11a Sieci bezprzewodowe PAN Bluetooth UWB Sieci bezprzewodowe PLMN GSM/GPRS/EDGE

Bardziej szczegółowo

(Nie)bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci lokalnych (WLAN)

(Nie)bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci lokalnych (WLAN) (Nie)bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci lokalnych (WLAN) Krzysztof Szczypiorski Instytut Telekomunikacji Politechniki Warszawskiej K.Szczypiorski@tele.pw.edu.pl http://krzysiek.tele.pw.edu.pl Konferencja

Bardziej szczegółowo

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Komórkowe naziemne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Założenia systemu GSM Usługi: Połączenia głosowe, transmisja danych, wiadomości tekstowe I multimedialne Ponowne użycie częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 6. Marcin Tomana marcin@tomana.net WSIZ 2003

Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 6. Marcin Tomana marcin@tomana.net WSIZ 2003 Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 6 Marcin Tomana WSIZ 2003 Ogólna Tematyka Wykładu Lokalne sieci bezprzewodowe System dostępowy LMDS Technologia IRDA Technologia Bluetooth Sieci WLAN [2/107] Materiały

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Sieci przewodowe Ethernet Standard IEEE 802.3 Wersja Base-T korzystająca ze skrętki telefonicznej jest w chwili obecnej jedynym powszechnie używanym standardem

Bardziej szczegółowo

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Access Point. Access Point. Topologie sieci WLAN. Standard WiFi IEEE 802.11 Bezpieczeństwo sieci WiFi

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Access Point. Access Point. Topologie sieci WLAN. Standard WiFi IEEE 802.11 Bezpieczeństwo sieci WiFi dr inż. Krzysztof Hodyr Sieci Bezprzewodowe Część 4 Topologie sieci WLAN sieć tymczasowa (ad-hoc) sieć stacjonarna (infractructure) Topologie sieci WLAN Standard WiFi IEEE 802.11 Bezpieczeństwo sieci WiFi

Bardziej szczegółowo

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Seminarium poświęcone sieci bezprzewodowej w Politechnice Krakowskiej - projekt Eduroam USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Wprowadzenie Problematyka

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Sieci bezprzewodowe. Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej. dr inż. Andrzej Opaliński. www.agh.edu.

Sieci komputerowe. Sieci bezprzewodowe. Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej. dr inż. Andrzej Opaliński. www.agh.edu. Sieci komputerowe Sieci bezprzewodowe Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej dr inż. Andrzej Opaliński Plan wykładu Wprowadzenie Transmisja sygnału, fale elektromagnetyczne Topologie sieci

Bardziej szczegółowo

WYBRANE TECHNOLOGIE BEZPRZEWODOWEJ TRANSMISJI DANYCH

WYBRANE TECHNOLOGIE BEZPRZEWODOWEJ TRANSMISJI DANYCH ZESZYTY NAUKOWE 87-101 Dariusz CHAŁADYNIAK 1 WYBRANE TECHNOLOGIE BEZPRZEWODOWEJ TRANSMISJI DANYCH Streszczenie Artykuł dotyczy podstawowych informacji o możliwościach i działaniu wybranych technologii

Bardziej szczegółowo

Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX.

Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX. Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX. Autor: Paweł Melon. pm209273@zodiac.mimuw.edu.pl Podział sieci ze względu na zasięg lub sposób użycia: WAN MAN LAN PAN VPN Możemy też do każdego skrótu

Bardziej szczegółowo

ANDROID (5) dr Marek Piasecki Warsztaty programowania urządzeń mobilnych 16.XI.2011

ANDROID (5) dr Marek Piasecki Warsztaty programowania urządzeń mobilnych 16.XI.2011 ANDROID (5) dr Marek Piasecki Warsztaty programowania urządzeń mobilnych 16.XI.2011 MoŜliwe aplikacje w TouristPOI: lokalizacja identyfikacja pozycji na podstawie wykrywania sygnału BT (~10m) komunikacja

Bardziej szczegółowo

VLAN 450 ( 2.4 + 1300 ( 5 27.5 525787 1.3 (5 450 (2.4 (2,4 5 32 SSID:

VLAN 450 ( 2.4 + 1300 ( 5 27.5 525787 1.3 (5 450 (2.4 (2,4 5 32 SSID: Access Point Dwuzakresowy o Dużej Mocy Gigabit PoE AC1750 450 Mb/s Wireless N ( 2.4 GHz) + 1300 Mb/s Wireless AC ( 5 GHz), WDS, Izolacja Klientów Bezprzewodowych, 27.5 dbm, Mocowanie ścienne Part No.:

Bardziej szczegółowo

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej Systemy Telekomunikacji Satelitarnej część 1: Podstawy transmisji satelitarnej mgr inż. Krzysztof Włostowski Instytut Telekomunikacji PW chrisk@tele.pw.edu.pl Systemy telekomunikacji satelitarnej literatura

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci LAN 802.11

Bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci LAN 802.11 Bezpieczeństwo bezprzewodowych sieci LAN 802.11 Maciej Smoleński smolen@students.mimuw.edu.pl Wydział Matematyki Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego 16 stycznia 2007 Spis treści Sieci bezprzewodowe

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak

Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych Dariusz Chaładyniak Podstawy działania sieci bezprzewodowych Rodzaj zajęć: Wszechnica Popołudniowa Tytuł: Podstawy działania

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowe sieci LAN Wprowadzenie do sieci PAN - Bluetooth

Bezprzewodowe sieci LAN Wprowadzenie do sieci PAN - Bluetooth Bezprzewodowe sieci LAN Wprowadzenie do sieci PAN - Bluetooth Józef Woźniak Katedra Teleinformatyki, WETI PG Wizja Personal Area Network Home Area Network Bluetooth standard komunikacji radiowej urządze

Bardziej szczegółowo

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM 7.2 Sieci GSM W 1982 roku powstał instytut o nazwie Groupe Spécial Mobile (GSM). Jego głównym zadaniem było unowocześnienie dotychczasowej i już technologicznie ograniczonej komunikacji analogowej. Po

Bardziej szczegółowo

IEEE 802.11b/g. Asmax Wireless LAN USB Adapter. Instrukcja instalacji

IEEE 802.11b/g. Asmax Wireless LAN USB Adapter. Instrukcja instalacji IEEE 802.11b/g Asmax Wireless LAN USB Adapter Instrukcja instalacji Nowości, dane techniczne http://www.asmax.pl Sterowniki, firmware ftp://ftp.asmax.pl/pub/sterowniki Instrukcje, konfiguracje ftp://ftp.asmax.pl/pub/instrukcje

Bardziej szczegółowo

1.Wprowadzenie WLAN. Bezpieczeństwo w Systemach Komputerowych. Literatura. Wprowadzenie Rodzaje sieci bezprzewodowych.

1.Wprowadzenie WLAN. Bezpieczeństwo w Systemach Komputerowych. Literatura. Wprowadzenie Rodzaje sieci bezprzewodowych. Bezpieczeństwo w Systemach Komputerowych WLAN 1. 2. 3. Zagrożenia dla WEP/WPA/WPA2 Haking 12/2010, WPA2-PSK Haking 11/2010, niekonwencjonalne ataki Haking 9/2008, Hakowanie Wi-Fi Haking 4/2008, Hakowanie

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak zakłóceń od

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager

Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager Architektura sieci WAN Światłowód Systemy radiowe Sieć transportowa

Bardziej szczegółowo

Marcin Szeliga marcin@wss.pl. Sieć

Marcin Szeliga marcin@wss.pl. Sieć Marcin Szeliga marcin@wss.pl Sieć Agenda Wprowadzenie Model OSI Zagrożenia Kontrola dostępu Standard 802.1x (protokół EAP i usługa RADIUS) Zabezpieczenia IPSec SSL/TLS SSH Zapory Sieci bezprzewodowe Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Sieci bezprzewodowe cz.3

Sieci bezprzewodowe cz.3 Zakład Informatyki Przemysłowej Akademia Górniczo Hutnicza Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Sieci bezprzewodowe cz.3 Autor: Jarosław Durak IEEE802.16 WiMAX WiMAX Nie jest technologią a znakiem

Bardziej szczegółowo

Sieci bezprzewodowe WiFi

Sieci bezprzewodowe WiFi Sieci bezprzewodowe WiFi przegląd typowych ryzyk i aspektów bezpieczeństwa IV Konferencja Bezpieczeństwa Informacji Katowice, 25 czerwca 2013r. Grzegorz Długajczyk ING Bank Śląski Czy sieci bezprzewodowe

Bardziej szczegółowo

Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu

Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu Łukasz Naumowicz Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu radiowego Zwielokrotnienie przepływności

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo sieci WiFi. Krzysztof Cabaj II PW Krzysztof Szczypiorski IT PW

Bezpieczeństwo sieci WiFi. Krzysztof Cabaj II PW Krzysztof Szczypiorski IT PW Bezpieczeństwo sieci WiFi Krzysztof Cabaj II PW Krzysztof Szczypiorski IT PW Plan wykładu Wprowadzenie WiFi a inne sieci radiowe Podstawy działania sieci WiFi Zagrożenia Sposoby zabezpieczania Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo teleinformatyczne

Bezpieczeństwo teleinformatyczne Bezpieczeństwo teleinformatyczne BIULETYN TEMATYCZNY Nr 1 /czerwiec 2007 Bezpieczeństwo sieci WiFi www.secuirty.dga.pl Spis treści Wstęp 3 Sieci bezprzewodowe 4 WEP 4 WPA 6 WPA2 6 WPA-PSK 6 Zalecenia 7

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Bezprzewodowa sieć 2,4 GHz, optymalizowana dla transferu danych z małą prędkością, z małymi opóźnieniami danych pomiędzy wieloma węzłami ANT Sieć PAN (ang. Personal

Bardziej szczegółowo

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie:

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie: Wykład 5 Ethernet IEEE 802.3 Ethernet Ethernet Wprowadzony na rynek pod koniec lat 70-tych Dzięki swojej prostocie i wydajności dominuje obecnie w sieciach lokalnych LAN Coraz silniejszy udział w sieciach

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY ETI ZESPOŁU SZKÓŁ W TARNOBRZEGU Nr 1 Seria: Teleinformatyka 2012 SIECI BEZPRZEWODOWE I STANDARD 802.11

ZESZYTY ETI ZESPOŁU SZKÓŁ W TARNOBRZEGU Nr 1 Seria: Teleinformatyka 2012 SIECI BEZPRZEWODOWE I STANDARD 802.11 ZESZYTY ETI ZESPOŁU SZKÓŁ W TARNOBRZEGU Nr 1 Seria: Teleinformatyka 2012 Zespół Szkół im. ks. S. Staszica w Tarnobrzegu SIECI BEZPRZEWODOWE I STANDARD 802.11 Streszczenie Bezprzewodowa sieć lokalna (WLAN)

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 9 -

Technologie informacyjne - wykład 9 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 9 - Prowadzący: Dmochowski

Bardziej szczegółowo

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point Routery Vigor oznaczone symbolem G (np. 2900Gi), dysponują trwale zintegrowanym koncentratorem radiowym, pracującym zgodnie ze standardem IEEE 802.11g i b. Jest to zbiór protokołów, definiujących pracę

Bardziej szczegółowo

SAGEM Wi-Fi 11g CARDBUS ADAPTER Szybki start

SAGEM Wi-Fi 11g CARDBUS ADAPTER Szybki start SAGEM Wi-Fi 11g CARDBUS ADAPTER Szybki start Informacje o tym podręczniku Podręcznik ten opisuje sposób instalacji i eksploatacji adaptera CARDBUS WLAN (Wireless Local Access Network). Prosimy o zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Systemy satelitarne 1

Systemy satelitarne 1 Systemy satelitarne 1 Plan wykładu Wprowadzenie Typy satelitów Charakterystyki systemów satelitarnych Infrastruktura systemów satelitarnych Ustanowienie połaczenia GPS Ograniczenia GPS Beneficjenci GPS

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Zajęcia 2 Warstwa łącza, sprzęt i topologie sieci Ethernet

Sieci komputerowe. Zajęcia 2 Warstwa łącza, sprzęt i topologie sieci Ethernet Sieci komputerowe Zajęcia 2 Warstwa łącza, sprzęt i topologie sieci Ethernet Zadania warstwy łącza danych Organizacja bitów danych w tzw. ramki Adresacja fizyczna urządzeń Wykrywanie błędów Multipleksacja

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Studia stacjonarne I stopnia: rok I, semestr II

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Studia stacjonarne I stopnia: rok I, semestr II SIECI KOPMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE (SKiTI) Wykład 9 Sieci WLAN - WiFi Opracowanie: dr inż. Tomasz Rutkowski Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

Zadania z sieci Rozwiązanie

Zadania z sieci Rozwiązanie Zadania z sieci Rozwiązanie Zadanie 1. Komputery połączone są w sieci, z wykorzystaniem routera zgodnie ze schematem przedstawionym poniżej a) Jak się nazywa ten typ połączenia komputerów? (topologia sieciowa)

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Wykład 6: DNS. Sieci bezprzewodowe. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski

Sieci komputerowe. Wykład 6: DNS. Sieci bezprzewodowe. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Sieci komputerowe Wykład 6: DNS. Sieci bezprzewodowe. Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Sieci komputerowe (II UWr) Wykład 6 1 / 34 DNS (protokół pomocniczy warstwy piatej) Sieci

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE. Dariusz CHAŁADYNIAK Józef WACNIK

SIECI KOMPUTEROWE. Dariusz CHAŁADYNIAK Józef WACNIK MODUŁ: SIECI KOMPUTEROWE Dariusz CHAŁADYNIAK Józef WACNIK NIE ARACHNOFOBII!!! Sieci i komputerowe są wszędzie WSZECHNICA PORANNA Wykład 1. Podstawy budowy i działania sieci komputerowych WYKŁAD: Role

Bardziej szczegółowo

Emil Wilczek. Promotor: dr inż. Dariusz Chaładyniak

Emil Wilczek. Promotor: dr inż. Dariusz Chaładyniak Emil Wilczek Promotor: dr inż. Dariusz Chaładyniak Warszawa 2011 TESTY I ANALIZY Wydajności sieci celem jest sprawdzenie przy jakich ustawieniach osiągane są najlepsze wydajności, Zasięgu sieci - sprawdzanie

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 Transmisja danych i sieci komputerowe. Rodzaje nośników. Piotr Kolanek

Wykład 2 Transmisja danych i sieci komputerowe. Rodzaje nośników. Piotr Kolanek Wykład 2 Transmisja danych i sieci komputerowe Rodzaje nośników Piotr Kolanek Najważniejsze technologie Specyfikacja IEEE 802.3 przedstawia m.in.: 10 Base-2 kabel koncentryczny cienki (10Mb/s) 100 Base

Bardziej szczegółowo

TP-LINK 8960 Quick Install

TP-LINK 8960 Quick Install TP-LINK 8960 Quick Install (na przykładzie Neostrady) Podłączenie urządzenia Konfiguracja połączenia xdsl Włącz swoją przeglądarkę internetową i w polu adresowym wpisz http://192.168.1.1/ i naciśnij klawisz

Bardziej szczegółowo

Wireless Access Point Instrukcja instalacji 1. Wskaźniki i złącza urządzenia...1 1.1 Przedni panel...1 1.2 Tylni panel...1 2. Zawartość opakowania...2 3. Podłączenie urządzenia...2 4. Konfiguracja połączenia

Bardziej szczegółowo

Akademickie Centrum Informatyki PS. Wydział Informatyki PS

Akademickie Centrum Informatyki PS. Wydział Informatyki PS Akademickie Centrum Informatyki PS Wydział Informatyki PS Akademickie Centrum Informatyki Wydział Informatyki P.S. Warstwy transmisyjne Protokoły sieciowe Krzysztof Bogusławski tel. 449 41 82 kbogu@man.szczecin.pl

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w 802.11

Bezpieczeństwo w 802.11 Bezpieczeństwo w 802.11 WEP (Wired Equivalent Privacy) W standardzie WEP stosuje się algorytm szyfrujący RC4, który jest symetrycznym szyfrem strumieniowym (z kluczem poufnym). Szyfr strumieniowy korzysta

Bardziej szczegółowo

Features: Specyfikacja:

Features: Specyfikacja: Router bezprzewodowy dwuzakresowy AC1200 300 Mb/s Wireless N (2.4 GHz) + 867 Mb/s Wireless AC (5 GHz), 2T2R MIMO, QoS, 4-Port Gigabit LAN Switch Part No.: 525480 Features: Stwórz bezprzewodowa sieć dwuzakresową

Bardziej szczegółowo

IEEE 802.11b/g. Asmax Wireless LAN USB Adapter. Instrukcja obsługi

IEEE 802.11b/g. Asmax Wireless LAN USB Adapter. Instrukcja obsługi IEEE 802.11b/g Asmax Wireless LAN USB Adapter Instrukcja obsługi Nowości, dane techniczne http://www.asmax.pl Sterowniki, firmware ftp://ftp.asmax.pl/pub/sterowniki Instrukcje, konfiguracje ftp://ftp.asmax.pl/pub/instrukcje

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Wykład I. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład I 1 Tematyka wykładu: Co to jest sieć komputerowa? Usługi w sieciach komputerowych Zasięg sieci Topologie

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny Konwerter Protokołów

Uniwersalny Konwerter Protokołów Uniwersalny Konwerter Protokołów Autor Robert Szolc Promotor dr inż. Tomasz Szczygieł Uniwersalny Konwerter Protokołów Szybki rozwój technologii jaki obserwujemy w ostatnich latach, spowodował że systemy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak

Bardziej szczegółowo

2010-04-12. Magistrala LIN

2010-04-12. Magistrala LIN Magistrala LIN Protokoły sieciowe stosowane w pojazdach 2010-04-12 Dlaczego LIN? 2010-04-12 Magistrala LIN(Local Interconnect Network) została stworzona w celu zastąpienia magistrali CAN w przypadku, gdy

Bardziej szczegółowo

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Organizacja ISO opracowała Model Referencyjny Połączonych Systemów Otwartych (model OSI RM - Open System Interconection Reference Model) w celu ułatwienia realizacji otwartych

Bardziej szczegółowo

ISO/OSI warstwach 2 i 1 Standardy IEEE podwarstwy

ISO/OSI warstwach 2 i 1 Standardy IEEE podwarstwy Ethernet Standard Ethernet zorganizowany jest w oparciu o siedmiowarstwowy model ISO/OSI. Opisuje funkcje toru komunikacyjnego, umieszczonego w modelu ISO/OSI w warstwach 2 i 1 (fizyczna i łącza danych).

Bardziej szczegółowo

Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki dchalad@wwsi.edu.pl

Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki dchalad@wwsi.edu.pl Podstawy działania sieci bezprzewodowych Dariusz Chaładyniak Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki dchalad@wwsi.edu.pl < 174 > Informatyka + Wszechnica Popołudniowa > Podstawy działania sieci bezprzewodowych

Bardziej szczegółowo

MODEM. Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92

MODEM. Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92 SPRZĘT SIECIOWY Urządzenia sieciowe MODEM Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92 Zewnętrzny modem USB 2.0 DATA/FAX/VOICE (V.92) 56Kbps Zewnętrzny modem 56Kbps DATA/FAX/VOICE V.92 (RS-232) MODEM

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Sieć bezprzewodowa (ang. Wireless LAN) sieć lokalna zrealizowana bez użycia przewodów używa fal elektromagnetycznych (radiowych lub podczerwonych) do

Sieć bezprzewodowa (ang. Wireless LAN) sieć lokalna zrealizowana bez użycia przewodów używa fal elektromagnetycznych (radiowych lub podczerwonych) do SIECI BEZPRZEWODOWE Sieć bezprzewodowa (ang. Wireless LAN) sieć lokalna zrealizowana bez użycia przewodów używa fal elektromagnetycznych (radiowych lub podczerwonych) do przesyłania informacji z jednego

Bardziej szczegółowo

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB PLANET WNL-U555HA to bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB i odłączaną anteną 5dBi. Zwiększona moc

Bardziej szczegółowo

BLUETOOTH. Rys. 1. Adapter bluetooh

BLUETOOTH. Rys. 1. Adapter bluetooh BLUETOOTH 1. Wstęp teoretyczny Bluetooth jest darmowym standardem opisanym w specyfikacji IEEE 802.15.1. Jest to technologia bezprzewodowej komunikacji krótkiego zasięgu pomiędzy różnymi urządzeniami elektronicznymi,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r.

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r. (TEM) Telekomunikacja mobilna 1. Pasmo zajmowane przez transmisję cyfrową, a szybkość transmisji i przepustowość łącza radiowego. 2. Kodowanie informacji transmitowanej w cyfrowych systemach wizyjnych.

Bardziej szczegółowo

Rodzaje sieci bezprzewodowych

Rodzaje sieci bezprzewodowych Rodzaje sieci bezprzewodowych Bezprzewodowe sieci rozległe (WWAN) Pozwala ustanawiad połączenia bezprzewodowe za pośrednictwem publicznych lub prywatnych sieci zdalnych. Połączenia są realizowane na dużych

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CYFROWEJ TRANSMISJI INFORMACJI

LABORATORIUM CYFROWEJ TRANSMISJI INFORMACJI POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Radioelektroniki WIECZOROWE UZUPEŁNIAJĄCE STUDIA MAGISTERSKIE LABORATORIUM CYFROWEJ TRANSMISJI INFORMACJI Ćwiczenie 3 Temat: Badanie łącza Bluetooth Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Mapa wykładu. 5.6 Koncentratory, mosty, i switche 5.7 Bezprzewodowe łącza i sieci lokalne 5.8 PPP 5.9 ATM 5.10 Frame Relay

Mapa wykładu. 5.6 Koncentratory, mosty, i switche 5.7 Bezprzewodowe łącza i sieci lokalne 5.8 PPP 5.9 ATM 5.10 Frame Relay Mapa wykładu 5.1 Wprowadzenie i usługi warstwy łącza 5.2 Rozpoznawanie i naprawa błędów 5.3 Protokoły wielodostępowe 5.4 Adresy w sieciach LAN oraz protokół ARP 5.5 Ethernet 5.6 Koncentratory, mosty, i

Bardziej szczegółowo

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran Sieci WAN Mgr Joanna Baran Technologie komunikacji w sieciach Analogowa Cyfrowa Komutacji pakietów Połączenia analogowe Wykorzystanie analogowych linii telefonicznych do łączenia komputerów w sieci. Wady

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE WWW.EDUNET.TYCHY.PL. Protokoły sieciowe

SIECI KOMPUTEROWE WWW.EDUNET.TYCHY.PL. Protokoły sieciowe Protokoły sieciowe Aby komputery połączone w sieć mogły się ze sobą komunikować, muszą korzystać ze wspólnego języka, czyli tak zwanego protokołu. Protokół stanowi zestaw zasad i standardów, które umożliwiają

Bardziej szczegółowo

Adresy w sieciach komputerowych

Adresy w sieciach komputerowych Adresy w sieciach komputerowych 1. Siedmio warstwowy model ISO-OSI (ang. Open System Interconnection Reference Model) 7. Warstwa aplikacji 6. Warstwa prezentacji 5. Warstwa sesji 4. Warstwa transportowa

Bardziej szczegółowo

Sieci bezprzewodowe WLAN (Wireless LAN)

Sieci bezprzewodowe WLAN (Wireless LAN) Sieci bezprzewodowe WLAN (Wireless LAN) Na wykładzie zostaną omówione radiowe sieci bezprzewodowe, wykorzystujące standardy z grupy IEEE 802.11. Zalety WLAN Łatwy montaż. Brak kabli połączeniowych (mniejsze

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

Zastosowania PKI dla wirtualnych sieci prywatnych

Zastosowania PKI dla wirtualnych sieci prywatnych Zastosowania PKI dla wirtualnych sieci prywatnych Andrzej Chrząszcz NASK Agenda Wstęp Sieci Wirtualne i IPSEC IPSEC i mechanizmy bezpieczeństwa Jak wybrać właściwą strategię? PKI dla VPN Co oferują dostawcy

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 dr inż. Michał Sajkowski Instytut Informatyki PP pok. 227G PON PAN, Wieniawskiego 17/19 Michal.Sajkowski@cs.put.poznan.pl tel. +48 (61) 8

Bardziej szczegółowo

W standardzie zarządzania energią ACPI, dopływ energii do poszczególnych urządzeń jest kontrolowany przez:

W standardzie zarządzania energią ACPI, dopływ energii do poszczególnych urządzeń jest kontrolowany przez: Zadanie 61 W standardzie zarządzania energią ACPI, dopływ energii do poszczególnych urządzeń jest kontrolowany przez: A. chipset. B. BIOS. C. kontroler dysków. D. system operacyjny. Zadanie 62 Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami Struktury sieciowe Struktury sieciowe Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne 15.1 15.2 System rozproszony Motywacja

Bardziej szczegółowo

Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym. (http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym. (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Sieć komórkowa infrastruktura telekomunikacyjna umożliwiająca łączność bezprzewodową swoim abonentom w zakresie przekazywania

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowa transmisja danych. Paweł Melon

Bezprzewodowa transmisja danych. Paweł Melon Bezprzewodowa transmisja danych Paweł Melon pm209273@students.mimuw.edu.pl Spis treści Krótka historia komunikacji bezprzewodowej Kanał komunikacyjny, duplex Współdzielenie kanałów komunikacyjnych Jak

Bardziej szczegółowo

Transmisja danych multimedialnych. mgr inż. Piotr Bratoszewski

Transmisja danych multimedialnych. mgr inż. Piotr Bratoszewski Transmisja danych multimedialnych mgr inż. Piotr Bratoszewski Wprowadzenie Czym są multimedia? Informacje przekazywane przez sieć mogą się składać z danych różnego typu: Tekst ciągi znaków sformatowane

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty

Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty Wprowadzenie 13 Rozdział 1. Zdalny dostęp 17 Wprowadzenie 17 Typy połączeń WAN 19 Transmisja asynchroniczna kontra transmisja synchroniczna

Bardziej szczegółowo

Karta sieci bezprzewodowej AirPlus Xtreme G 2.4 GHz Cardbus. Dysk CD (ze sterownikami i podręcznikiem użytkownika)

Karta sieci bezprzewodowej AirPlus Xtreme G 2.4 GHz Cardbus. Dysk CD (ze sterownikami i podręcznikiem użytkownika) Urządzenie działa z systemami operacyjnymi Windows XP, Windows 2000, Windows ME, Windows 98SE. Przed rozpoczęciem Opakowanie karty powinno zawierać następujące pozycje: DWL-G650 Karta sieci bezprzewodowej

Bardziej szczegółowo

Przemysław Jaroszewski CERT Polska / NASK

Przemysław Jaroszewski CERT Polska / NASK Bluetooth Zagrożenia w teorii i praktyce Przemysław Jaroszewski CERT Polska / NASK Agenda Wprowadzenie Bezpieczeństwo protokołu Bezpieczeństwo implementacji Złośliwe oprogramowanie Podsumowanie Czym jest

Bardziej szczegółowo

PORADNIKI. Architektura bezprzewodowego systemu WAN

PORADNIKI. Architektura bezprzewodowego systemu WAN PORADNIKI Architektura bezprzewodowego systemu WAN Bezprzewodowy WAN W tej części podam bliższy opis systemów bezprzewodowych WAN. Tu opiszę architekturę systemu, plany czasowe i charakterystyki. W porównaniu

Bardziej szczegółowo

Rys.1 Struktura warstwowa protokołu DFWMAC standardu IEEE 802.11

Rys.1 Struktura warstwowa protokołu DFWMAC standardu IEEE 802.11 PODWARSTWA MAC. Typy dostępu MAC Specjalnie dla bezprzewodowych sieci lokalnych zaprojektowano protokół DFWMAC (Distributed Foundation Wireless Medium Access Control), który specyfikuje funkcje i zasady

Bardziej szczegółowo

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153 Przedmowa 1. Sieci telekomunikacyjne 1 1.1. System telekomunikacyjny a sieć telekomunikacyjna 1 1.2. Rozwój sieci telekomunikacyjnych 4 1.2.1. Sieci telegraficzne 4 1.2.2. Sieć telefoniczna 5 1.2.3. Sieci

Bardziej szczegółowo

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Szyfrowana wersja protokołu HTTP Kiedyś używany do specjalnych zastosowań (np. banki internetowe), obecnie zaczyna

Bardziej szczegółowo

Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak

Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych. Dariusz Chaładyniak Wszechnica Popołudniowa: Sieci komputerowe Podstawy działania sieci bezprzewodowych Dariusz Chaładyniak Podstawy działania sieci bezprzewodowych Rodzaj zajęć: Wszechnica Popołudniowa Tytuł: Podstawy działania

Bardziej szczegółowo

Sieci Komputerowe Standardy i rodzaje sieci

Sieci Komputerowe Standardy i rodzaje sieci Sieci Komputerowe Standardy i rodzaje sieci dr Zbigniew Lipiński Instytut Matematyki i Informatyki ul. Oleska 48 50-204 Opole zlipinski@math.uni.opole.pl Zagadnienia Podstawowe pojęcia dotyczące sieci:

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowy ruter kieszonkowy/punkt dostępowy DWL-G730AP. Dysk CD z Podręcznikiem użytkownika. Kabel ethernetowy kat. 5 UTP

Bezprzewodowy ruter kieszonkowy/punkt dostępowy DWL-G730AP. Dysk CD z Podręcznikiem użytkownika. Kabel ethernetowy kat. 5 UTP Urządzenie można skonfigurować za pomocą każdej nowoczesnej przeglądarki internetowej, np. Internet Explorer 6 lub Netscape Navigator 6.2.3. DWL-G730AP Bezprzewodowy ruter kieszonkowy/punkt dostępowy D-Link

Bardziej szczegółowo

Systemy bezprzewodowe (wireless( Systemy satelitarne

Systemy bezprzewodowe (wireless( Systemy satelitarne Systemy bezprzewodowe (wireless( systems) Systemy satelitarne Krzysztof Wlostowski e-mail: chrisk@ tele. pw. edu. pl pok. 467 tel. 234 7896 1 Systemy transmisyjne Podstawy Telekomunikacji PTT 2 Standardy

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 dr inż. Michał Sajkowski Instytut Informatyki PP pok. 227G PON PAN, Wieniawskiego 17/19 Michal.Sajkowski@cs.put.poznan.pl tel. +48 (61) 8

Bardziej szczegółowo

Instrukcja szybkiej instalacji

Instrukcja szybkiej instalacji Instrukcja szybkiej instalacji Urządzenie działa z systemami operacyjnymi Windows XP, Windows 2000, Windows ME, Windows 98SE, Macintosh OS X (wersja 10.2.x lub nowsza). Przed rozpoczęciem Karta USB do

Bardziej szczegółowo

Łączność bezprzewodowa (tylko wybrane modele)

Łączność bezprzewodowa (tylko wybrane modele) Łączność bezprzewodowa (tylko wybrane modele) Instrukcja obsługi Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation, zarejestrowanym

Bardziej szczegółowo

Sieci Komputerowe. Wykład 1: TCP/IP i adresowanie w sieci Internet

Sieci Komputerowe. Wykład 1: TCP/IP i adresowanie w sieci Internet Sieci Komputerowe Wykład 1: TCP/IP i adresowanie w sieci Internet prof. nzw dr hab. inż. Adam Kisiel kisiel@if.pw.edu.pl Pokój 114 lub 117d 1 Kilka ważnych dat 1966: Projekt ARPANET finansowany przez DOD

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych

Architektura Systemów Komputerowych. Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych Architektura Systemów Komputerowych Transmisja szeregowa danych Standardy magistral szeregowych 1 Transmisja szeregowa Idea transmisji szeregowej synchronicznej DOUT Rejestr przesuwny DIN CLK DIN Rejestr

Bardziej szczegółowo