Krakowska Szkoła Wyzsza im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. rawmcze. fi] POD REDAKCJĄ MARKA NOWAKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krakowska Szkoła Wyzsza im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. rawmcze. fi] POD REDAKCJĄ MARKA NOWAKA"

Transkrypt

1 Krakowska Szkoła Wyzsza im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego St u d i a fi] rawmcze R o z p r a w y B m a t e r i a i y POD REDAKCJĄ MARKA NOWAKA

2 STUDIA PRAWNICZE

3 STUDIA PRAWNICZE ROZPRAWY I MATERIAŁY pod redakcją Marka Nowaka Biblioteka Kiakowskiej Szkoły Wyzszej im A F Modrzewskiego Kraków 2007

4 Rada Wydawnicza Krakowskiej Szkoły Wyzszej im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego: Klemens Budzowski, Zbigniew Maciąg, Jacek M. Majchrowski Recenzje: prof. dr hab. Bogumił Brzeziński, prof. dr hab. Krzysztof Pałecki, prof. dr hab. Andrzej Szumański, dr Iwona Skrzydlo-Niżnik Redaktor prowadzący: Halina Baszak-Jaroń Korekta redakcyjna: Margerita Krasnowolska, Kamila Zimnicka-Warchol Projekt okładki i stron tytułowych: Joanna Sroka 'b l O Copyright by Krakowska Szkoła Wyższa im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Kraków 2007 ISBN Żadna częsc tej publikacji nie może być powielana ani magazynowana w sposob umożliwiający ponowne wykorzystanie ani tez rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie za pomocą srodkow elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, bez uprzedniej pisemnej zgody właściciela praw autorskich Na zlecenie: Krakowskiej Szkoły Wyzszej im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego www ksw.edu.pl Wydawca: Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp. z o.o. - Oficyna Wydawnicza AFM Kraków 2007 Sprzedaz prowadzi: Księgarnia Krakowskiego Towarzystwa Edukacyjnego sp. z o.o. Kampus Krakowskiej Szkoły Wyzszej im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego ul. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Kraków tel/faks: (012) ; pl Łamanie: Joanna Sroka Druk i oprawa: Eikon Plus

5 SPIS T R E Ś C I Jerzy Malec Rzeczpospolita w dobie demokracji szlacheckiej, czyli tzw. polska anomalia?...9 The Commonwealth of Poland-Lithuania at the time of the Noble Democracy, or the Polish Anomaly? Die Republik Polen im Zeitalter der Adeligen-Demokratie - polnische Anomalie? Mai Nowak Wstęp...45 Część i 'rwsza Z PROLi MATYKI OCÓLNOUSTROJOWE) Tadeusz Bit nat Miejsce doi ny prawniczej w procesie tworzenia prawa Marcin Sal ^/czypiński Zasadnosć zi my klauzuli zasady współżycia społecznego Dianę Ryland Patient Mobility in the European Union: A Freedom to Choose?...79

6 Część druga ZACADNIENIA PRAWNOADMINISTRACYJNE Samanta Kowalska Prawna ochrona dobr kultury. Wybrane regulacje oraz proponowane zmiany...97 Agnieszka Zemke-Górecka Prywatyzacja w ochronie zdrowia Marek Balicki Obecny kształt służby cywilnej w Polsce a tendencje światowe Piotr Feczko Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) instrumentem realizacji zadań publicznych w Polsce i w innych krajach U E Marcin Halkiewicz Masowe uczestnictwo osób jako przesłanka reglamentacji organizowania zgromadzeń, imprez masowych i pozostałych imprez artystycznych i rozrywkowych erzy Paśnik Stosunek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych. Uwagi de lege lata i de leg eferen d a Częs6 trzecia DYLEMATY DOKTRYNY - PRAWO KARNE I PROCESOWE Marek J. Lubelski O racjonalny system kar i środków karnych Katarzyna Banasik Wokół projektu zmian prawa wykroczeń...211

7 Zyta Dymińska Świadek koronny jako instrument zwalczania przestępczości w świetle zmiany ustawy o świadku koronnym Część czwarta Z ZACADNIEŃ PRAWA FINANSOWECO Apoloniusz Kostecki Prawotwórcze oddziaływanie orzecznictwa na kształt prawa podatkowego Irena Czaja-Hliniak Postulaty zmian ustawowych regulacji ograniczających korzystanie z niektórych uprawnień emerytalnych Marek Klink Rola doradców podatkowych i ich wpływ na działalność legislacyjną Magdalena Pelikan-Krupińska Zasada wewnętrznej i zewnętrznej spojnosci systemu podatkowego i jej realizacja w praktyce polskiej Robert Wolański Zmiany o charakterze progospodarczym w prawie podatkowym wiatach Wojciech Fili Sprzedaż wysyłkowa w podatku od towarow i usług na tle dyrektywy Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspolnego systemu podatku od wartości dodanej Anna Folgier Działalność gospodarcza gmin - wybrane zagadnienia

8 Część piąta KONSTRUKCJE PRAWA CYWIl NECO I HANDLOWECO Bogusława Cnela Propozycje uregulowania ochrony konsumenta w polskim prawie prywatnym międzynarodowym Paweł Jan Juszczyk Krajowa Izba Odwoławcza - nowy system w prawie zamówień publicznych Jakub Biernat Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe po dziale spadku. Uwagi de lege ferenda Tamara Milenkovic Kerkovic 'rhe Legał Issues of Franchising Agreement in Serbia - Enacting the Disclosure Law or Not Część szósta PRAWO PRACY - ODNIESIENIA WSPÓŁCZESNE Henryk Lewandowski Transfer czy likwidacja. Rozwazania na gruncie polskiego prawa pracy z uwzględnieniem prawa wspólnotowego Jaroslav Nekoranec, Miroslav Hraśok Pravna ochrana pred pracovnou diskriminaciou Jaroslav Nekoranec, Miroslav Hraśok Pravny aspekt etickeho kódexu zamestnanca v śtatnej slużbe Jowita Natalia Grochowska Alimentacja osob niepełnosprawnych i w podeszłym wieku Noty o autorach...461

9 J e r z y M a le c R z e c z p o s p o l i t a W D O B I E D E M O K R A C J I S Z L A C H E C K I E J, C Z Y L I T Z W. P O L S K A A N O M A L I A? Gdy dzis zastanawiamy się nad istotą polskiej dem okracji, chętnie odwołujemy się do naszych tradycji z tego zakresu, czyli do tzw. demokracji szlacheckiej, której narodziny datują się na przełom X V i X V I stulecia. Służy ona jed nak także niekiedy nawet do usprawiedliwiania niedostatków naszego teraźniejszego porządku dem okratycznego, bo z jednej sti >ny ową dem okrację stanu szlacheckiego cech o wać miała szerząca s.ę anarchia i nadmierna decentralizacja państwa, z drugiej - po je j upadku, nastąpił kres polskiej państwowości, zabory i pozbawienie polskiego społeczeństwa jakichkolw iek elem entów demokracji. C zy rzeczywiście Rzeczpospolita doby dem okracji szlacheckiej stanowiła nie najlepszy w zór dem okratycznego porządku państwa? Czy ow wykreowany w X V I wieku system ustrojowy państwa należy określić mianem polskiej anomalii? W jakiej rzeczywistości geopolitycznej przyszło mu funkcjonować? O to kilka pytań, na które należałoby udzielić odpowiedzi. Podstawowym systemem politycznym nowożytnej Europy był bez wątpienia absolutyzm, zatem ustrój zgoła odm ienny od tego, który

10 10 Je r z y M a l e c rozpoczęła w Polsce budować średnia szlachta zrzeszona w tzw. ruchu egzekucyjnym, zdecydowanie wroga hasłom absolutum dominium. Pow stanie absolutnej form y państwa było ścisłe związane z limitowaniem uprawnień politycznych, nabytych przez stany w dobie ustroju stanowego. W iązało się to najczęściej z likwidacją, a co najmniej ze znacznym ograniczeniem przez władcę zgromadzeń stanowych i przejm ow aniem przezeń pełnej władzy suwerennej. M onarchia absolutna charakteryzowała się skupieniem w jednym ręku pełni władzy, a także instytucjonalnym utożsamieniem osoby monarchy z najwyższym organem państwa. Klasyczny reprezentant tej formy ustrojowej, król Francji Ludw ik X IV, miał wyrazić tę zasadę w formule 1 'Etat ce moi ( państwo to ja ). W ład ca absolutny był jednocześnie najwyższym ustawodawcą, wykonawcą praw i sędzią. Podległy mu aparat adm inistracyjny państwa spełniał niepomierną rolę w utrwaleniu i zabezpieczeniu nieograniczonej władzy króla. D latego też w procesie wykształcania i ugruntowywania się władzy absolutnej budowano now oczesną dostosowaną do potrzeb strukturę zarządu, zarówno centralnego, jak i lokalnego. M iała ona zarazem zapewnić poddanym racjonalny lad, stabilizację, porządek i bezpieczeństwo. Zarząd państwa oparty został na dwóch podstawowych zasadach: centralizm u i biurokratyzmu. Pierwsza związana była z obowiązkiem podporządkowania się organu niższego organowi wyższemu, a ostatecznie z podporządkowaniem całej struktury władzy monarsze. Z a sadę biurokratyzmu cechował natomiast zawodowy charakter administracji i profesjonalizm jej przedstawicieli, czyli urzędników. Stopniowo kształtowały się wówczas dalsze zasady organizacji aparatu władzy, takie jak: resortowość, hierarchiczne podporządkowanie oraz kolegialność. M onarchia absolutna oparta została na dwóch zasadniczych filarach: silnej, scentralizowanej administracji oraz stale powiększanej armii za- ' D. Malec, f. Malec, H istoria adm inistracji i myśli administracyjnej, wyd. 2, Kraków 2003, s. 15, 31 i nast.

11 R z e c z p o s p o l it a w d o b ie d e m o k r a c ji s z l a c h e c k ie j. 11 wodowej. Stanow iły one nieodzowny elem ent stabilnosci sprawowania rządów, choc zarazem był to niebywale kosztowny instrum ent władzy. W m onarchiach absolutnych X V I I I stulecia utrzym anie armii pochłaniało niem al połowę wydatków budżetu państwa, niew iele m niej kosztowała rozbudowywana sukcesywnie adm inistracja. Absolutyzm przechodził rożne fazy rozwoju, przybierał także w poszczególnych okresach historycznych rozm aite odmiany: od wczesnego absolutyzmu, poprzez jeg o wydanie klasyczne, absolutyzm oświecony, aż po schyłkową form ę m onarchii policyjnej2. W rezultacie przetrwał w niektórych państwach do połowy X I X wieku, a w R osji nawet do początków X X stulecia. Podkreślić wypada, że absolutyzm ośw iecony stanow ił próbę m odernizacji starego porządku społeczno-politycznego, dość zresztą skuteczną biorąc pod uwagę trwałość centralistycznych m onarchii w A ustrii, Prusach czy R osji, w przeciwieństwie do losów klasycznej m onarchii absolutnej we Francji, obalonej krwawą rewolucją u schyłku X V III wieku3. K ształto w anie s ię p o lsk ie j fo rm y p a ń stw a D o końca istnienia m onarchii stanow ej ustrój państw a polskiego nie różnił się zasadniczo od form ustrojow ych fu n k cjo nujących w innych państw ach europejskich. Sytu acja poczęła się zm ieniać w wyniku uzyskania przez szlachtę niezw ykle szerokich przywilejów. Z a kres m onarchii stanow ej w Polsce przyjm uje się rok , kiedy stan szlach ecki w yw alczył sobie przod ującą p ozycję w państw ie, pozbaw iając króla spraw ow ania najw yzszej w ładzy 2 S. Grodziski, Porownawcza historia ustrojow państwowych, Kraków 1998, s. 143 i nast. ). Malec, Ustrój polityczny, [w:] Encyklopedia historyczna świata, t. 5: Historia nowożytna, oprać. nauk. A. Podraża, red. tomu P. Franaszek et al., Kraków 2000, s. 112 i nast.

12 12 Je r z y M a l e c u staw odaw czej, prawa nakład ania podatków nadzwyczajnych, czy zw oływ ania p osp o litego ruszenia bez zgody szlacheckich sejm ików z ie m sk ich. W p rzeciw ieństw ie do w iększości krajów europejskich, w P olsce nie d oszło zatem do w ykształcenia się absolutyzm u, lecz z aczęła się rod zić specyficzna form a ustrojow a - rzeczpospolita szlachecka. O kres Rzeczypospolitej szlacheckiej, istniejący do upadku państwa w 1795 roku, cechowało przejęcie pełni władzy w ręce jednego stanu - szlachty, a zwłaszcza tej jego części, która określana jest mianem posesjonatow (szlachty osiadłej). D o początków X V II wieku dzierzyła ona władzę jako całość, później nastąpił zw rot w kierunku um ocnienia się pozycji m agnaterii kosztem pozostałych warstw stanu szlacheckiego4. R zeczpospolita szlachecka od zawartej w 1569 roku unii lubelskiej była związkiem dwóch państw: Polski czyli Korony, i W ielkiego Księstwa Litew skiego, połączonych w ęzłem unii realnej, będącej swoistą formą konfederacji. Zakładała ona istnienie wspolnego władcy, sejmu oraz prow adzenie jed nolitej polityki zagranicznej, przy zachowaniu odrębnych praw, urzędów, arm ii, skarbu oraz sądownictwa5. System dem okracji szlacheckiej cechowała słabość władzy monarszej. Stąd wytworzyło się przekonanie, że państwo polskie nie może byc uznawane za czystą m onarchię, a raczej za form ę mieszaną (tzw. repnblica mixta). Polegała ona na przyjęciu nomenklatury republikańskiej przy jednoczesnym utrzym aniu instytucji monarchii. Po wprowadzeniu elekcyjności tronu m onarcha był jednak wybierany przez ogoł szlachty, podległy prawu, a nawet m ógł być pozbawiony tronu przy pom ocy prawa oporu. Prawo takie, słynny articulus de non praestanda oboedientia (artykuł o prawie wypowiedzenia posłuszeństwa), zapisane zostało w uchwalonych w 1576 roku (choć sformułowanych trzy lata 1 Z. Kaczmarczyk, B. Lesnodorski, Ilistnria państw a i praw a Polski, t. 2: Od połow y XV wieku d o r. 1795, red. J. Bardach, Warszawa 1966, s. 31 i nast., 189 i nast., 474 i nast. 5 J. Malec, Szkice z dziejów federalizm u i myśli federalistycznej w nowożytnej Europie, wyd. 2. Kraków 2003, s. 39 i nast.

13 R z e c z p o s p o l it a w d o b ie d e m o k r a c ji s z l a c h e c k ie j. 13 wcześniej) Artykułach henrykowskich i weszło do przysięgi koronacyjnej krolow polskich. Najwyższym organem władzy w państwie był sejm, w którym m onarcha był tylko jednym z trzech stanów sejmujących, obok senatu i izby poselskiej. Sejm walny ukształtował się w drugiej połowie X V wieku, przez następne dwa stulecia rozszerzając swe kom petencje. Uważano, że za jego pośrednictwem szlachta realizuje swą suwerenną władzę w państwie. Stąd przejął on pełnię władzy ustawodawczej, uchwalanie podatkow, zwoływanie pospolitego ruszenia i powoływanie wojska zaciężnego, prawo wypowiadania w ojny i kontrolę nad polityką zagraniczną. D o niego należało także nadawanie szlachectwa (nobilitacje oraz - dla szlachty cudzoziemskiej - indygenaty) jak również stosowanie prawa łaski. Sejm był dwuizbowy. Składał się z senatu oraz izby poselskiej. Senat, wykształcony z dawnej rady królewskiej, tworzyli arcybiskupi i biskupi katoliccy, najwyżsi urzędnicy ziem scy: wojewodowie i kasztelanowie oraz grupa dygnitarzy zwanych m inistram i. Zaliczano do nich kanclerza, podkanclerzego, marszałków - wielkiego i nadwornego, a także podskarbiego. Po unii lubelskiej weszli do senatu odpowiedni dostojnicy z W ielkiego Księstwa Litew skiego i Prus Królewskich. Izba poselska była od 1505 roku reprezentacją wyłącznie szlachty. Posłów wybierano na sejm ikach ziem skich, wyposażając ich w instrukcje dotyczące głosowania na sejmie zgodnie z wolą wyborcow. Z czasem z o bowiązano ich do zaprzysięgania instrukcji, co powodowało, że poseł stawał się reprezentantem interesów ziem i, z której został wybrany, nie zas państwa. Obradam i izby kierował wybierany z grona posłów marszałek. O d czasu przyjęcia, jako fundamentalnych praw ustrojowych, A rty kułów henrykowskich, monarcha zobowiązany był zwoływać sejm co dwa lata. W sytuacjach szczególnych przewidywano zwoływanie sejmów nadzwyczajnych, pomiędzy sesjam i zwyczajnymi. Ścisłe okre

14 14 Je r z y M a l e c ślony, krotki czas obrad (sześć tygodni, a sesje nadzwyczajne zaledwie dwa tygodnie) m ożna było wydłużyć tylko za zgodą ogołu posłow. Porządek obrad kształtowany był w drodze praktyki i nigdy nie został wyczerpująco unormowany. Ustawy sejmu nosiły nazwę konstytucji i ogłaszane były w im ieniu króla. D o podjęcia uchwały sejmowej wymagana była jednomyślność wszystkich posłów oraz zgoda senatu i króla. Stało się to później jedną z głównych przyczyn kryzysu tej instytucji, a w rezultacie i całego państwa. Zaznaczyć trzeba, że w dobie demokracji szlacheckiej często w praktyce rezygnowano z tej zasady, przechodząc do porządku nad protestam i oponentów. Przysługujące każdemu posłowi prawo sprzeciwu, osławione liberum veto, traktowane było początkowo jako środek zupełnie wyjątkowy, mający stanowić zabezpieczenie i gwarancję ochrony wolności szlacheckiej. D o połowy X V II wieku nie zdarzyło się, by jed en poseł doprowadził do zerwania obrad sejmu. N a początku X V I wieku wśród szlachty zwyciężył pogląd o suwerenności prawa w państwie; podporządkowany został mu także sam m o narcha, zgodnie z zasadą głoszącą, iż: in Polonia lex est rex ( w Polsce prawo je st królem )6. Konstytucja N ihil novi ograniczyła władzę królewską przekazując ustawodawstwo w ręce sejmu, w którym władca był jedynie jednym z trzech elementów procesu legislacyjnego. P o zostaw iono mu najwyższą władzę administracyjną, ograniczoną jednak w praktyce głownie do obsady urzędów w państwie, formalnego zw ierzchnictwa nad wojskiem oraz kierowania polityką zagraniczną w okresie między sejm am i. Powodowało to ewoluowanie tej instytucji w stronę zbliżoną raczej do pozycji dożywotniego prezydenta republiki szlacheckiej. W zestawieniu z modelem absolutystycznym, gdzie monarcha był prawem (rex estlexi) i najwyższą władzą w państwie, w Polsce można było co naiwyzej powtórzyć za Janem Zamoyskim, że 6 Zob : W. Uruszczak, Sejm walny wszystkich państw naszych Konstytucja Nihil novi i sejm w R adom iu w 1505 roku> Radom 2005, s. nlb. 5.

15 R z e c z p o s p o l it a w d o b ie d e m o k r a c ji s z l a c h e c k ie j. 15 rex regnat et non gubernat ( król panuie lecz nie rządzi ), przy czym owo panowanie ograniczono do m inimum. Instytucją mającą służyć królowi radą i sprawować kontrolę nad jego polityką, byli senatorowie rezydenci. Powoływano ich na sejm ach zwyczajnych, w liczbie 16 na okres dwóch lat, przy czym u boku władcy stale przebywać m iało czterech rezydentów. Z e swei działalności składali oni sprawozdania sejmowi. W prow adzeni na m ocy A rtykułów henrykowskich, stanowili kolejny elem ent ograniczający sam odzielność monarchy. W terenie szlachta sprawowała rządy za pośrednictwem sejmików ziemskich. Z uwagi na anachroniczną strukturę adm inistracji lokalnej, te właśnie organy samorządu szlacheckiego zyskiwały stale na znaczeniu. Od połowy X V II wieku, w związku ze słabnącą pozycją sejmu i postępującą decentralizacją władzy wykonawczej, w nich począł się koncentrować główny zakres władzy państwowej. Doprowadziło to do wykształcenia się swoistej formy rządów sejmikowych 7. Podkreślić wypada, że szlachta, realizująca swe prawa polityczne poprzez m.in. wybór elekcyjnego monarchy, udział w sejm ikach i wybór posłów, stanowiła ok % ogołu społeczeństwa, co było ew enem entem w skali Europy. Przykładowo, tak znaczny procent społeczeństwa uzyskał prawa wyborcze w A nglii - uważanej za kolebkę dem okracji - dopiero w 1. połowie X I X wieku. W szystkie urzędy w państwie były obsadzane dożywotnio, bez przykładania szczególnej wagi do fachowości kandydatów. Powstawała też rozbudowana sieć urzędów czysto tytularnych: czesnikow, stolników, mieczników, łowczych itd. Na tle państw Europy zachodniej niezbyt chwalebnie wyróżniał więc Polskę całkowity brak nowoczesnych, zbiurokratyzowanych form administracji. D o końca Rzeczypospolitej szlacheckiej istniała stanowa struktura sądownictwa. Sądami pierwszej instancji dla szlachty były sądy ziem skie, 7 J. Malec, Ustrój polityczny..., s. 126 i nast.

16 l6 Je r z y M a l e c grodzkie i podkomorskie. Powołano natomiast instancję odwoławczą (apelacyjną), którą był utworzony w 1578 roku Trybunał Koronny (i odpowiednio dla Litwy, w 1581 roku,trybunał Litew ski)8. W miastach nadal funkcjonowały sądy rady miejskiej i ławy miejskiej oraz niektóre sądy wyższe prawa niem ieckiego. T e ostatnie traciły na znaczeniu w związku z utworzeniem - jako sądu apelacyjnego w sprawach m iejskich - sądu asesorskiego pod przewodnictwem kanclerza. S ą downictwo wiejskie pozostało w rękach w łaścicieli wsi, którzy uzyskali prawo karania swych poddanych nawet śmiercią. W praktyce rzadko z tego korzystali, przekazując w takim wypadku sprawę do rozpoznania przez sąd najbliższego miasta lub grodu. Zdecydowanym m ankam entem w organizacji państwa była słabość arm ii. Bazow anie na pospolitym ruszeniu szlacheckim, jako zasadniczej sile zbrojnej, przyczyniało się do nieustannego wzrostu zagrożenia Rzeczypospolitej ze strony państw ościennych. W dobie oligarchii m agnackiej sam model ustrojowy państwa nie uległ zm ianie. Z m ienił się natom iast, w związku z opanowaniem przez magnaterię struktur władzy, krąg osób decydujących o życiu politycznym kraju. Z a początek rządów oligarchicznych przyjmuje się lata , czasy rokoszu Zebrzydowskiego, kiedy szlachta po raz ostatni wystąpiła w walce m.in. o zerwanie sojuszu króla z senatorami oraz zaham owanie prób wprowadzenia władzy absolutnej. Klęska rokoszan stała się początkiem rządów m agnaterii, która w drugiej połowie X V II w ieku, po rokoszu Lubom irskiego, całkow icie przejęła ster władzy. N a stąpił wówczas dalszy upadek pozycji króla, a także - w wyniku kryzy- V!., I. 2, s Por tez: A. Lisiecki, Trybunał Głownv Koronny siedm io splendorów ośw iecony, Kraków 1638; H. Rutkowski, Trybunał Koronny w Piotrkowie, [w:] Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, red. B. Baranowski, Łodz 1989; W. Zarzycki, Trybunał Koronny dawnej Rzeczypospolitej, Piotrkjw Trybunalski 1993; 1. Wierzchowiecka, Uwagi do funkcjonow ania Trybunału Litewskiego na tle przem ian ustrojowych Rzeczypospolitej w drugiej połow ie XVII wieku, (w:] W ielokułturowos, połskiego pogranicza. Ludzie Idee Prawo, red. A. I.itynski i P. Fiedorczyk, Białystok 2003, s ; W. Witkowski, Trybunał Koronny w Lublinie - organizacja i funkcjonowanie. [w:] 400-łecie utworzenia Trybunału Koronnego w Lublinie, Lublin 1982, s, 59,

17 R z e c z p o s p o l it a w d o b ie d e m o k r a c ji s z l a c h e c k ie j. i 7 su ekonomicznego po licznych wojnach prowadzonych podczas tego stulecia - upadek znaczenia politycznego średniej szlachty. Stawała się ona coraz częściej uległym narzędziem w rękach magnatów, rywalizujących między sobą o władzę. Odwoływanie się przez rządzącą elitę do ciągle rzekomo aktualnej zasady rownosci szlacheckiej schlebiało szlachcie, dając złudne poczucie uczestnictwa w sprawowaniu władzy. To z kolei sprzyjało trwałości rządów magnackiej oligarchii i przyczyniło się jednocześnie do rozkładu struktur państwa. Rozpowszechniła się w tym czasie doktryna głosząca apoteozę złotej wołnosci szlacheckiej, której podstawowe źrenice stanowić miały: wolna elekcja i liberum veto. Zakładała ona też konieczność uzyskania równowagi inter maiestatem et libertatem, między królem dążącym do wzmocnienia władzy kosztem szlachty, a wolnością szlachecką prowadzącą ku anarchii. Instytu.,ę strzegącą tej rownowagi upatrywano w senacie, który coraz bardziej st;'. vał się symbolem rządów oligarchicznych9. W zakresie organizacji władz doszło wówczas do istotnego ograniczenia uprawnień króla i dalszej decentralizacji państwa. W 1652 roku po raz pierwszy uznano za ważny sprzeciw jednego tylko posła podczas uchwalania limitacji obrad sejmu. Liberum veto poczęło się stawać środkiem stosowanym nagminnie w interesie poszczególnych rodow magnackich, a często także obcych mocarstw. Prowadziło to do paraliżu obrad sejmu, a w konsekwencji i całego państwa. Czasy największego upadku sejmu przypadły na okres panowania dynastii saskiej ( ), kiedy to pomyślnie zakończyło obrady zaledwie pięć sejmów. W raz z postępującą dezorganizacją aparatu państwa, rosło znaczenie prywatnych państw magnackich, często dysponujących rozbudowaną strukturą administracji biurokratycznej, bliższą monarchiom absolutnym. Tym samym nakreślony w X V I stuleciu model ustrojowy państwa, nowoczesny i mogący stanowić przeciwwagę, czy wręcz konkurencję dła tendencji absolutystycznych, począł się degenerować i w rezultacie osłabiać struktury 9 S. Grodziski, Porownawcza historia..., s. 152 i nasi.

18 18 J e r z y M a l e c państwa. Swoista polska anomalia ustrojowa, jeszcze w dobie złotego wieku mająca jak najbardziej pozytywne konotacje, już w wieku X V II, a przede wszystkim w 1. połowie X V III stulecia, nabierać poczęła coraz bardziej pejoratywnego znaczenia. W epoce saskiej, wraz z przenikaniem do Polski idei oświecenia, ujawniać się zaczęły załążki nowoczesnych koncepcji postulujących pełną reform ę ustroju Rzeczypospolitej. Zaczęto dostrzegać niebezpieczeństwo płynące z ówczesnego przeświadczenia większosci szlachty, że Polska nierządem stojąca" daje gwarancję pomyślnej przyszłosci państwa i jego niewzruszonego status quo. Rzeczywistość polityczna była zgoła inna. Spadek znaczenia Polski na arenie międzynarodowej, perm anentne zrywanie sejm ów i sejmików, brak silnej władzy centralnej oraz przejęcie adm inistracji lokalnej przez nieskuteczny w swym działaniu i anachroniczny w form ie samorząd szlachecki, a wreszcie znikom a liczba wojska - wszystko to prowadziło Rzeczpospolitą do ostatecznego upadku. Sąsiedztw o silnych państw absolutnych wyposażonych w sprawny, scentralizowany aparat władzy czyniło to zagrożenie niezwykle realnym. Przeciw działać m iała temu podjęta w latach reforma państwa, której apogeum przypadło na obrady Sejm u C zteroletniego. W tedy to uchwalono pierwszą w Europie a drugą na swiecie konstytucję pisaną - Konstytucję 3 M aja, tworzącą nowoczesną strukturę w ładzy publicznej. Podjęte reform y przyszły jednak zbyt pożno. Nakreślony w Ustawie Rządow ej m odel ustrojowy państwa nie przetrwał długo. Ostateczny kres położyły mu wydarzenia m ające m iejsce po 1792 roku: konfederacja targowicka, sejm grodzieński i trzeci rozbior Polski. Przyczyn upadku Rzeczypospolitej nie sposób jednak upatrywać wyłącznie w czynnikach zew nętrznych, rozkładzie instytucji państwowych i nasilającej się anarchii w epoce saskiei, czy wreszcie w specyficznej polskiej anom alii ustrojow ej, która nie wytrzymała próby konfrontacji ze

19 R z e c z p o s p o l it a w d o b ie d e m o k r a c ji s z l a c h e c k ie j. 19 scentralizowaną monarchią absolutną państw ościennych. Przyczyniła się do tego także, zapewne jeszcze przedwczesna, próba budowania w Polsce demokratycznego państwa opartego na prawie10. m 10 Ibidem. Ponadto o uslroju Rzeczypospolitej szlacheckiej zob.: T. Maciejewski, Historia ustroju i prawa sądowego Polski, Warszawa 1999, 34 i nast.; R. Łaszewski, S. Salmonowicz, Historia ustroju Polski, Toruń 1995, s. 37 i nast.; A. Korobowicz, W. Witkowski, Historia ustroju i praw a polskiego ( ), Kraków 1998, s. 15 i nast. Na temat reform Sejmu Czteroletniego: B. Lesnodorski, Dzieto Sejmu Czteroletniego ( ). Studium historycznoprawne, Wrocław 1951.

20 J e r z y M a le c T h e C o m m o n w e a l t h o f P o l a n o - ~ L lt H U A N I A A T T H E T I M E O F T H E N O B L E D E M O C R A C Y, O R T H E P O L I S l 1 A n O M A L Y? Today, when we ponder upon the essence o f Polish democracy, we eagerly refer to our traditions in the area, namely the so-called the N obles Dem ocracy, w hich was bom at the turn o f the 15th century. It is even used at times as justification o f the deficiencies in our current dem ocratic order, even though the characteristic traits o f that dem ocracy o f the noble estate included the spread o f anarchy and excessive decentralisation o f the State. This is because after its fali, Polish Statehood cam e to an end and with the Partitions, Polish society was denied any elem ent o f democracy. D id the Com m onw ealth o f Poland - Lithuania (Rzeczpospolita) provide an im perfect standard o f dem ocratic order in the State in the days o f the N obles D em ocracy? O r should we, rather, refer to this political structure o f the State created in the 16th century as the Polish anomaly? W h a t was the geopolitical reality that that system operated in? These are but a handful o f questions that require answers. The basie poliucal system o f modern Europę was beyond doubt absolutism: a political structure lying at the other extreme from what was built in Poland by the middle ranking nobility. These latter gathered

21 T h e C o m m o n w e a l t h o f P o l a n d. 21 in the so-called Executive M ovem ent and were hostile to the ideas o f absolutum dominium. Ihe development o f the absolutist form o f the State was closely linked to the lim iting o f the political rights acquired by the estates at the time o f an estate-based system. In most cases this was paralleled by the significant lim itation, i f not liquidation, o f estate councils by the monarch and his takeover o f absolute sovereign power. The gathering o f all power in a single hand was characteristic o f absolute monarchy, much like the institutional personification o f the highest state organ in the person o f the ruler. The classic representative o f this form ot political structure, Louis X IV, is supposed to have expressed this principle in l Etat ce moi ( the state is m yself ).T h e absolute ruler was at the same tim e the supreme legislator, executor o f laws and judge.the state administration apparatus subject to the will o f the monarch played an immeasurably im portant role in the reinforcem ent and securing o f the ruler s absolute power. This is why modern m anagement structures adjusted to the needs were built both at central and local levels as part o f the process o f development and reinforcem ent o f absolute power. A t the same tim e, they were to provide the subjects with rational organisation, stability, order, and security. The management o f the state was based on two fundam ental principles: centralism and bureaucracy. The first was linked to the low er-ranking orgańs obligation to fali in line w ith the higher one, and eventually with the subordination o f the entire structure o f power to the m onarch. The principle o f bureaucracy in turn revolved around the professional character o f the administration and its representatives, i.e. officers. W ith these in place, further organisation o f the apparatus o f power was gradually developing' based, among other things, on the principles o f departmentalism, hierarchie subordination, and collegiality. 1 D. Malec, J. Malec, Historia administracji i myśli administracyjnej, [History of administration and administrative thought), 2nd ed, KiaKow 2003, pp. 15&1T, 31&tf.

22 22 Je r z y M a l e c A bsolute monarchy was based on two principal pillars: powerful, centralised adm inistration and a perm anently increasing permanent professional m ilitary force. A lthough an essential element o f stability in exercising power, they were uncom m only expensive to wield. In the absolute monarchies o f the 18th century, maintenance o f the army consumed nearly a h alf o f the state's expenditure, while the successively developed administration accounted for not much less. Absolutism went through various stages o f development, and would assume different characters in different eras. From the early absolutism, via its classical form the enlightened absolutism, to the finał form o f police monarchy2. A s a result, it survived in some states until the m id -19th century, and in Russia even to the early 20th. It should be emphasised that enlightened absolutism was an attempt at m odernising the old social and political order, and a fairly efficient one, should we take into account the robustness o f centralist monarchies in Austria, Prussia, and Russia, as contrasted with a classic example o f absolutist monarchy in France abolished towards the end o f the 18th century in the bloodthirsty revolution3. 2 S. Grodziski, Porównawcza historia ustrojów państwowych, [Comparative history of state systems], Kraków 1998, pp, 143&ff. 3 J. Malec, Ustrój polityczny, [Political system], [in:] Encyklopedia historyczna świata, [Historical encyclopaedia of the world], Vol. 5: Historia nowożytna, Modern history], Kraków 2000, pp. 112&fF.

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

UWAGA!!!! Nie odsyłać do Spółki ATTENTION!!!!! Do not send it to the Company

UWAGA!!!! Nie odsyłać do Spółki ATTENTION!!!!! Do not send it to the Company UWAGA!!!! Nie odsyłać do Spółki ATTENTION!!!!! Do not send it to the Company INSTRUKCJA ZAŁĄCZNIK DO PEŁNOMOCNICTWA DOTYCZĄCA WYKONYWANIA PRZEZ PEŁNOMOCNIKA PRAWA GŁOSU NA ZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Metropolization : Local Development and Government in Poland

Metropolization : Local Development and Government in Poland Metropolization : Local Development and Government in Poland Lydia COUDROY DE LILLE Université Lumière-Lyon 2 & Centre Géophile - Ecole Normale Supérieure de Lettres et Sciences Humaines de Lyon OCDE-

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Problem rozbie nego brzmienia imion i nazwisk

Problem rozbie nego brzmienia imion i nazwisk Miesiêcznik Notariatu Polskiego REJENT Rok 17 Nr 4(192) Kwiecieñ 2007 Artyku³y Spis treœci Aleksander Oleszko Podstawy dokonania czynnoœci notarialnych poza lokalem kancelarii notarialnej... 9 Romuald

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Wyroby medyczne Systemy zarządzania jakością Wymagania do celów przepisów prawnych

Wyroby medyczne Systemy zarządzania jakością Wymagania do celów przepisów prawnych POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 03.120.10; 11.040.01 PN-EN ISO 13485:2012/AC Wprowadza EN ISO 13485:2012/AC:2012, IDT Wyroby medyczne Systemy zarządzania jakością Wymagania do celów przepisów prawnych Poprawka

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego Zarządzanie Publiczne, 4(16)/2011, s. 95 118 Kraków 2012 Published online June 29, 2012 Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Prawna problematyka urz¹dzeñ przesy³owych

Prawna problematyka urz¹dzeñ przesy³owych Miesiêcznik Notariatu Polskiego REJENT Rok 17 Nr 6(194) Czerwiec 2007 Artyku³y Spis treœci Aneta M. Arkuszewska Notarialny tytu³ egzekucyjny... 9 Rafa³ Adamus Skutki uk³adu spó³ki jawnej zawartego w postêpowaniu

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Miesiêcznik Notariatu Polskiego REJENT Rok 24 Nr 8(280) Sierpieñ 2014 Spis tre ci Artyku³y Glosa

Miesiêcznik Notariatu Polskiego REJENT Rok 24 Nr 8(280) Sierpieñ 2014 Spis tre ci Artyku³y Glosa 1 2 Miesiêcznik Notariatu Polskiego REJENT Rok 24 Nr 8(280) Sierpieñ 2014 Artyku³y Spis treœci ukasz Bazañski Odrêbna w³asnoœæ w³ókna œwiat³owodowego zagadnienia ogólne... 9 Pawe³ Blajer Z historii rejestrów

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units

SYLABUS. Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units SYLABUS KIERUNEK STUDIÓW PRAWO, TRYB STACJONARNY STOPIEŃ EDUKACJI: STUDIA MAGISTERSKIE Opis poszczególnych przedmiotów Description of individual course units II.B. l Nazwa przedmiotu ( course title) PRAWO

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Nr 1(3)/2013 Rok wyd. III Cena 27,30 zł (w tym 5% VAT) ISSN 2083-4330

Nr 1(3)/2013 Rok wyd. III Cena 27,30 zł (w tym 5% VAT) ISSN 2083-4330 CZASOPISMO PRAWNICZE WYŻSZEJ SZKOŁY ZARZĄDZANIA I PRAWA IM. HELENY CHODKOWSKIEJ W WARSZAWIE Nr 1(3)/2013 Rok wyd. III Cena 27,30 zł (w tym 5% VAT) ISSN 2083-4330 Redaktor naczelny: Waldemar J. Wołpiuk

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

TORBY PAPIEROWE / OPAKOWANIA

TORBY PAPIEROWE / OPAKOWANIA TORBY PAPIEROWE / OPAKOWANIA Papierowe torby skrojone na miarę! W produkowanych przez nas torbach stosujemy nowatorskie rozwiązania i wysokiej jakości materiały. Przywiązujemy ogromna uwagę do detali.

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

STUDIES IN HISTORY. of Polish XVI

STUDIES IN HISTORY. of Polish XVI STUDIA Z DZIEJÓW I STUDIES IN HISTORY of Polish State and Law XVI STUDIA Z DZIEJÓW I kraków Lublin ŁÓdŹ 2013 Panu Profesorowi Adamowi Lityńskiemu Rada Wydawnicza Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza

Bardziej szczegółowo

Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka) Żaneta Mucha (ESN SGGW) Joanna Jóźwik (FRSE) Warszawa, 27 listopada 2015 r.

Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka) Żaneta Mucha (ESN SGGW) Joanna Jóźwik (FRSE) Warszawa, 27 listopada 2015 r. Przygotowanie Porozumienia o programie studiów/praktyki rola studenta, uczelni wysyłającej (wydziałowego i uczelnianego koordynatora Erasmusa+) i uczelni przyjmującej. Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka)

Bardziej szczegółowo

Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds

Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds European Commission Direktorate General for Energy and Transport Session 1 :Urban Transport Projects The EU regulatory framework for urban transport projects financed by Structural Funds Seminar on State

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

WYKAZ prac naukowo badawczych habilitanta zastosowanych w praktyce

WYKAZ prac naukowo badawczych habilitanta zastosowanych w praktyce WYKAZ prac naukowo badawczych habilitanta zastosowanych w praktyce Lp Temat i data opracowania (zadania lub problemu) Zwięzłe wyszczególnienie opracowanych zagadnień Forma przedstawienia wyników Ocena

Bardziej szczegółowo

Czy Rzeczypospolita Obojga Narodów była anomalią wśród innych państw europejskich? Przemiany ustrojowe w latach 1569-1791.

Czy Rzeczypospolita Obojga Narodów była anomalią wśród innych państw europejskich? Przemiany ustrojowe w latach 1569-1791. Czy Rzeczypospolita Obojga Narodów była anomalią wśród innych państw europejskich? Przemiany ustrojowe w latach 1569-1791. Dr Aleksandra Barwicka-Makula Unia lubelska (1 lipca 1569) Iż iuż Korona Polska,

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women Polska Federacja Klubów Business and Professional Women 5 października 2013 roku zainaugurowała we Dworze Podstolice Kampanię EQUAL PAY DAY na lata 2014-2015 pod hasłem: JOINT ACTION WSPÓLNA AKCJA. Polska

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Recenzent prof. zw. dr hab. Eugeniusz Zieliński. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-08-0

Recenzent prof. zw. dr hab. Eugeniusz Zieliński. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-08-0 Recenzent prof. zw. dr hab. Eugeniusz Zieliński Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-08-0 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 Spis treści TO SAMOŒÆ NAUK O MEDIACH MICHA DRO D Etyczne aspekty mediów integraln¹ czêœci¹ nauk o mediach.......11 JERZY OLÊDZKI Public relations i marketing medialny: zarz¹dzanie

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Patient Protection in Clinical Trials

Patient Protection in Clinical Trials Patient Protection in Clinical Trials Marek Czarkowski Bioethic Committee Warsaw Chamber of Physicians Factors affecting security and rights of research participants International regulations Domestic

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

D.Dobkowski sp.k. Zmiana zasad ujawniania i aktualizacji danych przedsiębiorców. Change in revealing and updating data of entrepreneurs

D.Dobkowski sp.k. Zmiana zasad ujawniania i aktualizacji danych przedsiębiorców. Change in revealing and updating data of entrepreneurs D.Dobkowski sp.k. Grudzień 2014 December 2014 Zmiana zasad ujawniania i aktualizacji danych przedsiębiorców Change in revealing and updating data of entrepreneurs Zmiana zasad ujawniania i aktualizacji

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część I

SPIS TREŚCI. Część I SPIS TREŚCI Część I ARTYKUŁY Ryszard Balicki Uniwersytet Wrocławski Zwierzchnictwo prezydenta RP nad siłami zbrojnymi (wybrane problemy) 13 Agnieszka Bień-Kacała Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Bardziej szczegółowo

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY POLAND TENDER Złotów: Usługi kominiarskie wykonywane w budynkach administrowanych przez Miejski Zakład Gospodarki Lokalami w Złotowie Numer ogłoszenia: 422442-2009; data zamieszczenia: 09.12.2009 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 Rada Naukowa Andrzej Antoszewski (Uniwersytet Wrocławski) Wiesław Bokajło (Uniwersytet Wrocławski) Nebojša Blanuša (Uniwersytet w Zagrzebiu) Zbigniew Czachór (UAM

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

Home Software Hardware Benchmarks Services Store Support Forums About Us

Home Software Hardware Benchmarks Services Store Support Forums About Us Shopping cart Search Home Software Hardware Benchmarks Services Store Support Forums About Us Home» CPU Benchmarks» CPU List CPU Benchmarks Video Card Benchmarks Hard Drive Benchmarks RAM PC Systems Android

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

STOSUNKI UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1917 1923

STOSUNKI UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1917 1923 STOSUNKI UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1917 1923 THE POZNAŃ SOCIETY FOR THE ADVANCEMENT OF THE ARTS AND SCIENCES INSTITUTE OF EUROPEAN CULTURE, ADAM MICKIEWICZ UNIVERSITY IN POZNAŃ GNIEZNO EUROPEAN STUDIES

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA MODELI WSPÓŁPRACY MIAST Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI W ZAKRESIE POLITYKI KULTURALNEJ NA PRZYKŁADZIE KRAKOWA I WARSZAWY

ANALIZA PORÓWNAWCZA MODELI WSPÓŁPRACY MIAST Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI W ZAKRESIE POLITYKI KULTURALNEJ NA PRZYKŁADZIE KRAKOWA I WARSZAWY Zarządzanie Publiczne, vol. 1(13), pp. 117-135 Kraków 2011 Published online February 9, 2012 ANALIZA PORÓWNAWCZA MODELI WSPÓŁPRACY MIAST Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI W ZAKRESIE POLITYKI KULTURALNEJ NA

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Competent authorities in Poland in the field of recognition of qualifications

Competent authorities in Poland in the field of recognition of qualifications LEKARZ DENTYSTA A) Instytucje właściwe w Polsce w zakresie uznawania kwalifikacji Competent authorities in Poland in the field of recognition of qualifications B) Instytucje właściwe w zakresie wystawiania

Bardziej szczegółowo

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip)

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Embeded systems Architektura układów PSoC (Cypress) Możliwości bloków cyfrowych i analogowych Narzędzia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

ANALIZA. przeciwko detencji dzieci- Amnesty International Polska, Polska Akcja Humanitarna, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej. 20 czerwca 2012 r.

ANALIZA. przeciwko detencji dzieci- Amnesty International Polska, Polska Akcja Humanitarna, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej. 20 czerwca 2012 r. ANALIZA przeciwko detencji dzieci- Amnesty International Polska, Centrum Pomocy Prawnej im. Fundacja Fundacja La Strada, Polska Akcja Humanitarna, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej. 20 czerwca 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie dotyczące Wniosku dla osób

Bardziej szczegółowo

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Einführung durch Berlin wird den Erwartungen seiner polnischen Nachbarn bislang nicht gerecht Ergebnisse des 85. Stadtforums am 5. Oktober 2001 Unter dem

Bardziej szczegółowo

Zaufać chmurze. Konferencja Wykonywanie nowej funkcji ABI pierwszy rok doświadczeń, Michał Jaworski, dyrektor ds. strategii Microsoft sp. z o.o.

Zaufać chmurze. Konferencja Wykonywanie nowej funkcji ABI pierwszy rok doświadczeń, Michał Jaworski, dyrektor ds. strategii Microsoft sp. z o.o. 26 stycznia 2016, Warszawa Zaufać chmurze Konferencja Wykonywanie nowej funkcji ABI pierwszy rok doświadczeń, Michał Jaworski, dyrektor ds. strategii Microsoft sp. z o.o. Jak zbudować zaufanie do chmury?

Bardziej szczegółowo

Informal Support in Ageing Societies

Informal Support in Ageing Societies Informal Support in Ageing Societies The Elderly, the Family and the Welfare State Dependency Ratios Myth and Reality The Elderly as Providers and Recipients Future Challenges Policy Implications 1 Dependency

Bardziej szczegółowo

03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Zmiana satelity dostarczającego sygnał Animal Planet HD. Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD

03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Zmiana satelity dostarczającego sygnał Animal Planet HD. Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD 03 April 2015 03 kwietnia 2015 r. Dear Sirs, Change of Delivery Satellite for Animal Planet HD We refer to the Affiliation Agreement with a Commencement Date of 01/11/2009 between ( DCEL / we ) and you,

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Ustrój polityczny Republiki Włoskiej

Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Rafał Czyrny Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Rzeszów 2013 Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Copyright Rafał Czyrny Rzeszów 2013 ISBN 978-83-62681-57-0 Wydawnictwo ARMAGRAF ul. Krakowska 21, 38-400

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

International Baccalaureate Diploma Programme. w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza

International Baccalaureate Diploma Programme. w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza nternational Baccalaureate Diploma Programme w Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym im. Melchiora Wańkowicza nternational Baccalaureate Organization Główną siedzibą organizacji jest Genewa, Szwajcaria. Programy:

Bardziej szczegółowo

raca Polaków w Niemczech

raca Polaków w Niemczech Edward Marek raca Polaków w Niemczech P ółtora wieku emigracji zarobkowej Warszawa 2008 3 Spis treści WPROWADZENIE... 9 Rozdział pierwszy WYCHODŹSTWO ZAROBKOWE POLAKÓW DO NIEMIEC DO ZAKOŃCZENIA I WOJNY

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych.

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych. Załącznik 1. Poniżej znajduje się kwestionariusz, za pomocą którego Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych zwróciło się do emitentów z prośbą o wyrażenie opinii na temat tzw. listy alertów. Spółki oceniały

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

Wysogotowo, 23 rd May 2007 To: Report submitted to the Polish Financial Supervision Authority Current report: 53/2007 Re: Resolutions adopted at the Annual General Meeting of Shareholders of PBG SA convened

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część I

SPIS TREŚCI. Część I SPIS TREŚCI Część I ARTYKUŁY Piotr Uziębło Uniwersytet Gdański Podstawy ustroju Grenlandii (wybrane zagadnienia) 13 Krzysztof Krysieniel Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu, Wydział Zamiejscowy w Chorzowie

Bardziej szczegółowo

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household CENTRAL STATISTICAL OFFICE STATISTICAL OFFICE IN KATOWICE Sustainable Development Indicators. Regional module The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Artyku³y

SPIS TREŒCI. Artyku³y SPIS TREŒCI Artyku³y Teresa SOKÓLSKA, Administracyjnoprawna regulacja ochrony dóbr kultury w Polsce stan prawny de lege lata......... 11 Katarzyna ZALASIÑSKA, Ochrona ruchomego dziedzictwa kulturowego

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie, licencje

Prawa autorskie, licencje Prawa autorskie, licencje Wyjaśnienie pojęć oraz tezy do dyskusji Michał Rad 21.10.2015 Przedstawione w dalszej części wykładu tezy są prywatnym poglądem autora i powinne być traktowane jako głos w dyskusji,

Bardziej szczegółowo