Zarządzanie finansami klubu piłkarskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarządzanie finansami klubu piłkarskiego"

Transkrypt

1 Studium Licencjackie Kierunek: Finanse i rachunkowość Specjalność: Finanse przedsiębiorstwa Bartosz Kulczycki Nr albumu Zarządzanie finansami klubu piłkarskiego Praca licencjacka napisana w Instytucie Finansów Korporacji i Inwestycji pod kierunkiem naukowym dr hab. Agaty Adamskiej Warszawa 2015

2 2

3 SPIS TREŚCI WSTĘP... 4 ROZDZIAŁ KLUB PIŁKARSKI A PRZEDSIĘBIORSTWO... 6 Popularność piłki nożnej... 6 Historia piłki nożnej jako biznesu... 8 Formy prawne i właściciele klubów piłkarskich Podobieństwa klubów piłkarskich i typowych przedsiębiorstw Produkt klubu piłkarskiego Cele klubu piłkarskiego ROZDZIAŁ ZARZĄDZANIE FINANSAMI KLUBU PIŁKARSKIEGO Znaczenie kapitału ludzkiego Koszty klubów piłkarskich Przychody klubów piłkarskich ROZDZIAŁ ZARZĄDZANIE FINANSAMI KLUBU AC MILAN Historia klubu AC Milan Forma i struktura AC Milanu Przychody AC Milanu Przychody AC Milanu ogółem na tle innych klubów Struktura przychodów AC Milanu Porównanie struktury przychodów AC Milanu i pozostałych drużyn Przychody AC Milanu z praw telewizyjnych Przychody AC Milanu z dnia meczowego Przychody komercyjne AC Milanu Błędy w zarządzaniu w AC Milanie Obrana strategia i przyszłość AC Milanu ZAKOŃCZENIE BIBLIOGRAFIA SPIS WYKRESÓW I TABEL STRESZCZENIE

4 Wstęp Dzięki ogromnej, a do tego nieustannie rosnącej popularności piłki nożnej na całym świecie, na rynku piłkarskim od lat trwa ekspansja inwestorów. Spotkania meczowe przyciągają przed telewizory coraz więcej widzów, co generuje wyższe zyski z reklam, kwoty kontraktów sponsorskich z klubami osiągają rekordowe poziomy, a ceny praw do kart zawodniczych oraz koszty ich utrzymania wzrastają w tempie szybszym niż kiedykolwiek. W wyniku tego czołowym drużynom piłkarskim udało się wygenerować roczne przychody przekraczające pół miliona euro. Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że sport ten jest dynamicznie rozwijającą się gałęzią biznesu o coraz poważniejszym znaczeniu w gospodarce światowej. AC Milan jest jednym z najbardziej utytułowanych klubów w historii piłki nożnej. Jeszcze stosunkowo niedawno, w latach , AC Milan trzykrotnie grał w finale Ligi Mistrzów, z czego dwa razy zdobył to trofeum. Według czasopisma Forbes, w roku 2014 wciąż nie ma we Włoszech więcej wartego klubu piłkarskiego 1, a w historii osiemnastu wydań Deloitte Football Money League, wydanie z roku 2015 jest pierwszym, w którym AC Milan nie zajmuje miejsca w pierwszej dziesiątce klubów na całym świecie o największych przychodach (jednak wciąż uplasowuje się na dwunastej pozycji) 2. Jak więc jest to możliwe, że klub z Mediolanu w ostatnich latach zmuszony jest sprzedawać swoje największe gwiazdy 3, po wielkim triumfie w 2007 r. największym międzynarodowym osiągnięciem był ćwierćfinał Ligi Mistrzów w 2012 r. 4, a w sezonach 2013/14 i 2014/15 zespół oscyluje w okolicy środka tabeli samej ligi włoskiej 56? Praca ta ma za zadanie udowodnić, że przyczynami kryzysu w mediolańskim klubie są nieodpowiednie decyzje ekonomiczne. Pierwszy z trzech rozdziałów poświęcony jest udowodnieniu, że klub piłkarski również jest przedsiębiorstwem, wymagającym 1 Strona internetowa magazynu o tematyce biznesowej Forbes 2 Raport Deloitte Football Money League Internetowy serwis poświęcony piłce nożnej The Hard Tackle 4 Strona internetowa Unii Europejskich Związków Piłkarskich UEFA 5 Strona internetowa amerykańskiej stacji telewizyjnej o tematyce sportowej ESPN 6 4

5 odpowiedniego zarządzania finansami. Drugi pozwala odpowiedzieć na pytanie, z czego składa się klub, jakie aktywa są dla niego najważniejsze oraz jakie decyzje dotyczące pozyskiwania kapitału oraz jego wydatkowania musi podejmować zarząd. W trzecim rozdziale przedstawione są błędy w rozdysponowaniu majątku klubu AC Milan, takie jak brak odpowiednich inwestycji w odpowiednim czasie oraz niewłaściwa strategia zarządzania. Efekty ekonomiczne odmiennych strategii finansowych, prowadzonych przez konkurencyjne kluby piłkarskie, pomagają zweryfikować poprawność decyzji zarządu drużyny. 5

6 Rozdział 1 Klub piłkarski a przedsiębiorstwo Popularność piłki nożnej Piłka nożna jest najbardziej popularnym sportem na świecie. Według raportu 7 opublikowanego przez FIFA (Międzynarodową Federację Piłki Nożnej), dotyczącego widowni telewizyjnej na mistrzostwach świata w piłce nożnej w 2010 roku w RPA, sporządzonego przez KantarSport, przynajmniej jedną minutę z całego turnieju w telewizji obejrzało 3,2 miliarda osób, co daje 46% światowej populacji. Jedynym sportowym wydarzeniem, cieszącym się porównywalną popularnością, są igrzyska olimpijskie według raportu 8 przygotowanego przez The Nielsen Company, igrzyska rozegrane w 2008 roku w Pekinie dotarły aż do 4,7 miliarda telewidzów (około 70% populacji). Dane te wymagają odpowiedniego sposobu interpretacji. Ponieważ około 26% gospodarstw domowych nie posiada telewizora 9, w praktyce niemożliwym byłoby jednoczesne zgromadzenie przed ekranami prawie całej reszty świata. Faktem jednak jest, że żadna inna impreza sportowa nie może pochwalić się takimi statystykami. Dla jeszcze jednego porównania, największe coroczne wydarzenie w świecie piłki nożnej, czyli finał Ligi Mistrzów, w 2013 r. przyciągnął przed telewizory największą ilość widzów w historii turnieju. Mecz między Bayernem Monachium a Borussią Dortmund oglądało na żywo 360 milionów osób 10. Super Bowl, czyli coroczny mecz o mistrzostwo w futbolu amerykańskim ligi National Football League, uchodzący w Stanach Zjednoczonych niemal za święto narodowe, swój rekord oglądalności ustanowił w 2012 roku, gdy dotarł do 111,3 miliona 11, co daje wynik ponad trzykrotnie mniejszy niż w przypadku piłki nożnej. 7 Strona internetowa Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej FIFA df 8 Raport dotyczący oglądalności Igrzysk Olimpijskich firmy badawczej Nielsen 9 Strona internetowa brytyjskiego dziennika The Guardian 10 Raport UEFA dotyczący oglądalności Ligi Mistrzów w sezonie 2012/ Strona internetowa sieci telewizyjnych kanałów informacyjnych CNBC 6

7 Ogromna, a do tego wciąż rosnąca popularność piłki nożnej na całym świecie jest doskonałym instrumentem do generowania przychodów. Dzięki zwiększającej się obecności w mediach tego sportu, kluby mogą zwiększać swoje wpływy, chociażby z kontraktów sponsorskich, czy praw do transmisji spotkań meczowych. Zobrazowaniem tej zależności jest wykres ilustrujący zmieniającą się w czasie wartość przychodów klubów piłkarskich zajmujących odpowiednio pierwszą, piątą, dziesiątą i dwudziestą pozycję w rankingu drużyn o największych wpływach według raportu Deloitte Football Money League 12. Wykres 1. Roczne przychody wybranych klubów piłkarskich według Deloitte Football Money League w milionach euro źródło: Football Money League 2015, Sports Business Group at Deloitte, styczeń 2015, s. 8 raportver2.pdf Co wynika z wykresu 1., zarówno drużyna zajmująca pierwszą, jak i piątą pozycję w roku 2014 wykazała ponad dwukrotnie wyższą wartość generowanych rocznych przychodów w stosunku do wyniku prezentowanego dekadę wcześniej. Różnice procentowe na przestrzeni tych dziesięciu lat w przypadku drużyn dziesiątej i dwudziestej są niższe, jednak niemal równie imponujące. Struktura przychodów, ich źródła oraz odpowiadające im koszty zostaną szczegółowo omówione w rozdziale drugim. 12 Raport Deloitte Football Money League raportver2.pdf 7

8 Historia piłki nożnej jako biznesu Zanim piłka nożna stała się tak popularna, jak w ciągu ostatnich lat, pierwsze drużyny zakładane były przez grupy znajomych lub istniejące już związki sportowe, a celem ich istnienia była wyłącznie przyjemność z gry i rywalizacji. Misją zamożnych właścicieli klubów piłkarskich, na przełomie wieków XIX i XX, było służenie klubom, by utrzymać je w dobrym stanie, a nie traktowanie ich jako źródła przychodu. Angielski The Football Association, czyli najstarszy na świecie związek piłkarski, również bronił piłkę nożną przed komercjalizacją, wprowadzając w 1899 tak zwany Rule 34, czyli zbiór przepisów, mających na celu podtrzymanie sportowego ducha i ograniczenie roli pieniądza 13. Według nich: dyrektor klubu piłkarskiego nie mógł pobierać wynagrodzenia, właściciel udziałów w klubach piłkarskich nie mógł otrzymywać z tego tytułu przychodów, a dywidendy były ograniczone do 5% wartości nominalnej posiadanych akcji, jeśli klub miał zostać zlikwidowany, wszelkie nadprogramowe aktywa musiały zostać rozdystrybuowane lokalnym sportowym funduszom pomocy lub instytucjom sportowym, co broniło kluby przed obdzieraniem z aktywów, czyli wyprzedaży majątku spółki po wcześniejszym kupnie jej akcji po niższej cenie (ang. asset stripping). Zasady te miały również na celu zapewnienie dostępu do piłki nożnej wszystkim zainteresowanym. Ponieważ kluby piłkarskie nie były nastawione na zysk, nie obciążały swoich fanów wysokimi cenami biletów na rozgrywane spotkania, co budowało ich lojalność i powodowało, że regularnie przybywali na stadiony. Miało to jednak też negatywne skutki - brak inwestycji powodował marnienie infrastruktur klubowych oraz brak zdolności do walki z chuligaństwem. Z powyższych przyczyn, Football Association potrzebowało uaktualnienia swoich regulacji, gdyż piłka nożna sama w sobie zmieniła się jako sport. W 1983 r. Tottenham Hotspur, należący wówczas do Irvinga Scholara, jako pierwszy klub piłkarski na świecie wyraził chęć wejścia na giełdę. Radcy klubu wysłali więc zapytanie do brytyjskiego związku 13 Strona internetowa zawierająca publikacje Paula Roberta Lloyda Strona internetowa brytyjskiego parlamentu 8

9 piłkarskiego, czy utworzenie holdingu Tottenham Hotspur plc (public limited company publiczna spółka akcyjna 14 ) nie narusza zasad przynależności do zrzeszenia. Klub piłkarski sam w sobie miał być jedynie jednostką zależną, a jego aktywa miały zostać przeniesione do jednostki dominującej. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na ominięcie restrykcji dotyczących dywidend oraz wynagrodzeń dyrektorów. Football Association ostatecznie zezwoliło na taki ruch. Model biznesowy Tottenhamu został następnie powielony przez większość dużych zespołów, nie tylko w lidze angielskiej. Zmiany te były pierwszym krokiem w kierunku komercjalizacji piłki nożnej. Dla właścicieli zespołów, kibice stali się rynkiem o nieelastycznym popycie, co oznacza, że gotowi są zapłacić więcej za bilety na mecze oraz gadżety drużynowe, jeśli tylko klub zażyczy sobie za nie większych kwot. Dla drużyn, których kręgi fanów już w latach 90. można było określać w milionach (np. Manchester United, Liverpool F.C., czy też Newcastle United), komercjalizacja okazała się być bardzo korzystna. Ostatnia dekada XX wieku była również okresem ogromnego wzrostu poziomu gry na boiskach, budowy nowoczesnych stadionów, zwiększenia importu graczy z zagranicy oraz dotarcia piłki nożnej do bardziej wpływowej publiczności. W tym czasie również dało się zaobserwować gigantyczne wzrosty pensji oraz cen prawa do kart zawodniczych, co obrazują wykresy rekordowych kwot za transfery zawodników między klubami oraz zmiany w czasie średniego tygodniowego wynagrodzenia dla piłkarza najwyższej ligi rozgrywkowej w Anglii. Wykres 2. Rekordowe kwoty transferowe w latach Źródło: Gareth Bale: The history of the world transfer record, BBC, Angielsko-polski słownik skrótów ekonomicznych PWN wg. 9

10 W roku 2013 nastąpił transfer o najwyższej dotychczas kwocie odstępnego w historii piłki nożnej. Walijski piłkarz Gareth Bale opuścił Tottenham Hotspur i podpisał kontrakt z Realem Madryt, za co angielska drużyna otrzymała kwotę 86 milionów funtów brytyjskich. Dla porównania, uznawany za jedną z największych legend futbolu Diego Maradona niecałe trzy dekady wcześniej dołączał do SSC Napoli za kwotę ponad siedemnastokrotnie niższą. Wykres 3. Zmiana w czasie średniego tygodniowego wynagrodzenia dla piłkarza najwyższej ligi piłkarskiej w Anglii źródło: From 20 to 33,868 per week: A quick history of English football s top-flight wages, Sportingintelligence, styczeń

11 Wraz z rosnącymi kwotami transferów, rosną również wydatki na wynagrodzenia. W najwyższej angielskiej lidze rozgrywkowej w latach średnia płaca piłkarza wzrosła ponad trzydziestokrotnie. O ile jeszcze na początku lat 90. najlepiej zarabiającym piłkarzem brytyjskich boisk był John Barnes z pensją wysokości 10 tysięcy funtów tygodniowo, niecałe dwadzieścia lat później Carlos Tevez podpisał kontrakt zapewniający mu tygodniowe zarobki rzędu 200 tysięcy funtów. Formy prawne i właściciele klubów piłkarskich Po tym, jak Tottenham Hotspur jako pierwszy wykonał krok w stronę wprowadzenia swoich akcji do obrotu giełdowego, większe kluby piłkarskie stały się przedsiębiorstwami na sprzedaż. Jedynymi liczącymi się na świecie drużynami, które pozostały w całości stowarzyszeniami członkowskimi (ang. member associations) 15, a nie spółkami kapitałowymi, są hiszpańskie Real Madryt, FC Barcelona, CA Osasuna i Athletic Bilbao 16. Kluby te są zarządzanie przez członków-kibiców, którzy drogą głosowania wybierają prezydenta. Oznacza to również, że prezydent nie może inwestować swoich pieniędzy w drużynę, a ta może wydawać jedynie z wygenerowanych przychodów 17. W przeciwieństwie do spółek kapitałowych, niemożliwym jest nabycie akcji takiego zespołu, a wykupić można jedynie członkostwo 18. Pozostałe hiszpańskie kluby piłkarskie przeistoczyły się w spółki, gdy w latach 90. były do tego prawnie zmuszone, ze względu na ogromne zadłużenie. W niemieckiej Bundeslidze prawo wymaga od klubów, by były w przynajmniej 51% własnością stowarzyszenia 19, co oznacza, że podobnie jak w czwórce wyżej wymienionych hiszpańskich drużyn, najwyżej postawioną osobą w klubie jest wybrany przez członków prezydent. Przykładem może być najbardziej utytułowana niemiecka drużyna w historii, w Polsce znana jako Bayern Monachium, jednak oficjalnie zarządzana przez spółkę FC 15 Internetowy serwis poświęcony prawu sportowemu LawInSport 16 Strona internetowa hiszpańskiego dziennika o tematyce biznesowej El Economista Peterson M., The Integrity of the Game and Shareholdings in European Football Clubs, GRIN Verlag, Monachium 2009, str Strona internetowa brytyjskiego nadawcy radiowo-telewizyjnego BBC

12 Bayern München AG (niem. Aktiengesellschaft spółka akcyjna). Spółka ta należy w 9,1% do spółki Adidas, w 9,1% do Audi, a cała reszta jest własnością klubu FC Bayern München e. V. (niem. Eingetragener Verein towarzystwo zarejestrowane). W lidze istnieją jednak dwa wyjątki od obowiązującej reguły - VfL Wolfsburg będący własnością koncernu Volkswagen AG i Bayer 04 Leverkusen, chemicznej grupy Bayer AG. Wynika to jednak z faktu, iż obie drużyny założone były jako drużyny fabryczne (ang. works team). Włoskie kluby najczęściej są własnością biznesmenów lub korporacji. Mimo wszystko nie są one tak atrakcyjnym celem dla inwestorów z zagranicy, jak kluby z ligi angielskiej, które niejednokrotnie są w rękach miliarderów (Manchester United - rodzina Glazerów, Manchester City - Sheikh Mansour, Chelsea - Roman Abramowicz). Największe włoskie drużyny przez lata służyły do budowania wizerunku i nadawania prestiżu, na przykład firmie FIAT w przypadku Juventusu Turyn oraz Silvio Berlusconiemu i jego rodzinnemu holdingowi Fininvest w przypadku AC Milanu. Podobieństwa klubów piłkarskich i typowych przedsiębiorstw 12 Z samej wysokości kwot, jakimi rocznie obracają największe kluby piłkarskie, wywnioskować można, że zarządzanie ich finansami wymaga odpowiedniej wiedzy oraz zdolności. Wciąż postępująca komercjalizacja futbolu powoduje, że kluby, chcące pozostać w światowej czołówce, muszą dbać o swoją kondycję finansową i rozwijać się przede wszystkim na płaszczyźnie marketingowej. Mimo że podejmowanie decyzji ekonomicznych należy do obowiązków zarządu, nawet z perspektywy zawodników wychodzących na boisko oraz ich sztabu szkoleniowego, piłka nożna ma więcej wspólnego z typowymi przedsiębiorstwami, aniżeli mogłoby się w pierwszej chwili wydawać 20. Celem drużyny piłkarskiej jest, najprościej mówiąc, wygrywanie przeciwko innym drużynom poprzez zdobycie większej liczby bramek w meczu. Analogicznie, typowe przedsiębiorstwa komercyjne szukają swojego zwycięstwa w zwiększaniu przewagi konkurencyjnej, na przykład poprzez maksymalizację zysku 21 lub posiadanie znacznego udziału w rynku 22. Za przygotowanie zespołu do spotkań meczowych, jak też za opracowanie taktyki oraz przydzielenie ról odpowiednim zawodnikom, odpowiedzialni są trenerzy. 20 Internetowy magazyn o tematyce biznesowej Business Finance Magazine 21 Noga A., Teorie przedsiębiorstw, PWE, Warszawa 2009, s Strategiczne planowanie marketingowe pr. pod red. Anieli Styś, PWE, Warszawa 1999, s

13 Podobnie, zadaniem menedżerów w przedsiębiorstwach jest sformułowanie strategii, a więc zadań, jakie należy wykonać, by zrealizować cele firmy 23. Podczas samych spotkań, ustawienie drużyny musi być odpowiednio dostosowane do sytuacji panującej na boisku. Tak, jak szkoleniowcy w piłce nożnej, dyrektorzy wykonawczy w firmach zobowiązani są do reagowania na zmiany zachodzące na rynkach, na których funkcjonują. By w dowolnym momencie meczu występująca jedenastka była w stanie skorygować swój styl gry, musi ona mieć wyćwiczone wcześniej na treningach konkretne schematy obronne i ofensywne. Analiza wielowariantowa w przedsiębiorstwach w zbliżony sposób pozwala na podjęcie najlepszych decyzji w zależności od zmian wewnątrz oraz na zewnątrz organizacji. Do wykonywania swoich obowiązków wymagane jest właściwe wyposażenie. Tak, jak piłkarze potrzebują akcesoriów sportowych, pracownikom przedsiębiorstw niezbędne jest odpowiednie oprogramowanie. Różnego rodzaju narzędzia analityczne pozwalają na zbadanie silnych i słabych stron zarówno przeciwnej drużyny, jak i konkurencyjnego przedsiębiorstwa. Corocznie, w klubach piłkarskich miejsce ma okres przygotowawczy, mający na celu między innymi podsumowanie minionego sezonu oraz sformułowanie celów na nadchodzące rozgrywki. Podobne zadanie w wielu organizacjach pełnią spotkania inauguracyjne poprzedzające kolejny rok obrotowy. By w pełni wykorzystać potencjał swoich zawodników, potrzebne jest ich odpowiednie przygotowanie fizyczne i psychiczne. Temu służą specjalne obiekty do ćwiczeń i rehabilitacji, podobnie jak w tradycyjnych przedsiębiorstwach kawiarenki, pokoje spotkań, czy innego rodzaju strefy relaksacyjne pozwalają pracownikom wyciszyć się, by wrócić do pracy ze spokojem. Nieuniknionym jest, że raz na jakiś czas w wyniku nieprzewidywalnych wydarzeń zabraknie kluczowej dla zespołu postaci. W piłce nożnej, zabezpieczeniem przed takim wypadkiem są gracze rezerwowi, gotowi, by wejść na boisko. By móc zastąpić pracownika w przypadku jego awansu czy choroby, menedżerowie szkolą aplikantów, którzy następnie będą mogli zająć wolne stanowisko. W klubach piłkarskich problemem nie są tylko chwilowe nieobecności, ale także zawodnicy zbliżający się do końca kariery. By ich zastąpić, potrzebni są skauci stale szukający utalentowanych młodych graczy, których można ściągnąć do zespołu. Podobnie, w organizacjach, dział HR szuka uzdolnionych potencjalnych pracowników. 23 Chrościcki Z., Zarządzanie firmą. wybrane problemy, C.H. Beck, Warszawa 1999, s

14 Dla sprawnego funkcjonowania zespołu, tak w szatni drużyny piłkarskiej, jak i w przedsiębiorstwie, potrzebne są osobowości pełniące role liderów, którzy dają przykład innym swoim zachowaniem, motywują oraz inspirują do działania. By móc rywalizować na najwyższym poziomie, kolektyw musi też być przekonany o swojej sile i wartości. Tak szkoleniowcy w piłce nożnej, jak i menedżerowie w firmach powinni udzielać wsparcia psychicznego oraz nie naruszać w żaden sposób poczucia godności ani honoru w swoich zespołach. W postawie piłkarzy na boisku kluczową rolę odgrywa także kondycja oraz przygotowanie atletyczne. Przedsiębiorstwa również coraz częściej inwestują w programy prozdrowotne dla pracowników, by zminimalizować ryzyko błędów podczas pracy. Kolejnym kluczem do sukcesu w sportach drużynowych jest praca zespołowa. Wielkie indywidualności zawsze odgrywają istotną rolę, jednak bez reszty drużyny nie osiągaliby takich sukcesów, jakie są w stanie osiągnąć z nią. W przedsiębiorstwach również pracownicy muszą zdawać sobie sprawę z efektu synergii wynikającego z podziału ich obowiązków i wspólnego celu. Z czego muszą zdawać sobie sprawę zarządzający, ani w drużynach sportowych, ani w przedsiębiorstwach nie istnieje nic takiego, jak perfekcja. W każdym przypadku należy zachować jakąś tolerancję na pomyłki i wyciągać wnioski z popełnionych błędów. Wspólne cechy drużyn piłkarskich w warstwie sportowej oraz typowych przedsiębiorstw ułatwiają wyobrażenie, że w obu typach organizacji zachodzą analogiczne procesy, wymagające podejmowania niemal identycznych działań i prezentowania tych samych wartości. Jednak jedenastka wychodząca na boisko i wspierająca ich ławka rezerwowych wraz z trenerem i jego asystentami to zaledwie niewielka część profesjonalnego klubu piłkarskiego. Produkt klubu piłkarskiego By móc zacząć szczegółowo omawiać źródła wpływów klubów piłkarskich oraz ich wydatki, należy wcześniej zrozumieć, co wyróżnia je pośród innych typów przedsiębiorstw. Przede wszystkim, uwagę zwraca fakt, że kluby nie wytwarzają ani materialnego produktu, ani nie świadczą typowych usług. Oczywiście, sprzedaż gadżetów klubowych jest popularnym zjawiskiem, lecz one są tylko dodatkiem do unikalnego wyrobu, za który płacą fani na całym świecie. 14

15 Według Jerzego Altkorna, produkt ogólnie pojęty można zdefiniować jako wszystko, co jest oferowane na rynku, aby zaspokoić potrzeby i pragnienia konsumentów. Produktem może być dobro materialne, usługa, miejsce, osoba, organizacja i in. Wiele produktów jest kompozycją elementów materialnych i niematerialnych 24. Idąc dalej, znajdziemy już bardziej konkretne definicje produktu sportowego: Matthew D. Shank definiuje produkt sportu jako dobro rzeczowe, usługę lub kombinację tych elementów, przeznaczone do zaspokojenia potrzeby widzów imprez sportowych, ich uczestników lub sponsorów 25, lub Produkt klubu sportowego jest więc przedmiotem złożonym, w którego skład wchodzą wzajemnie zależne elementy, w tym umiejętności graczy i zespołu, atrakcyjność spektaklu sportowego (widowisko) oraz znaku firmowego klubu wytwarzane i rozpowszechniane w sposób zinstytucjonalizowany 26. Należy jednak zaznaczyć, że to widowisko sportowe na żywo ma dla kibiców największą wartość, gdyż jest ukoronowaniem wysiłków wszystkich podmiotów w nie zaangażowanych, w tym również samych kibiców (ich obecność i doping na trybunach wpływają na to, jak dobrym produktem będzie widowisko zarówno dla nich samych, jak i dla mediów oraz sponsorów). Co jeszcze wyróżnia produkt drużyn sportowych spośród innych gałęzi przemysłu to fakt, że popyt na niego jest mniej uzależniony od jakości oferowanego produktu o ile słaby telefon z wieloma wadami zwyczajnie nie będzie się sprzedawał, znaczna część fanów klubu dalej będzie mu kibicować mimo słabszego okresu ze względu na silniejsze przywiązanie do marki 27. Można zatem podsumować, że klient, czyli nabywca wytwarzanego przez klub piłkarski produktu, przede wszystkim zainteresowany jest spektaklem, który tworzy drużyna o swoim wyrobionym znaku firmowym, złożona z graczy budujących jej markę. 24 Altkorn J., Podstawy marketingu, Instytut Marketingu, Kraków 2004, s Sznajder A., Marketing Sportu, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2008, s Panfil R., Zarządzanie w sporcie, str. 39 zarzadzanie_w_sporcie.pdf 27 Krüger Z., Corporate Structures of The Professional Sport Clubs and Ownership Restrictions, Leiden University LL.M. in International Business Law, Leiden

16 Cele klubu piłkarskiego Specyficzną cechą biznesu sportowego jest też sposób, w jaki mierzy się sukces klubu. O ile zwykłe przedsiębiorstwo może postawić sobie wiele celów operacyjnych, ich podstawowym zamysłem jest optymalizacja zysków. Klub piłkarski w pierwszej kolejności ocenia się jednak na podstawie wyników osiąganych na boisku i osiągnięcie nadwyżki finansowej w danym roku nie poprawi wizerunku drużyny, która zajmuje miejsce na dnie tabeli ligowej 28. Zarząd nie może zatem wyłącznie dbać o jak najlepszy stosunek przychodów do kosztów, a musi troszczyć się o zadowolenie kibiców z osiąganych rezultatów sportowych. Tymczasem od owego zadowolenia kibiców w znacznej mierze zależy znowu wielkość przychodów kluby wygrywające ważne trofea znacznie łatwiej poszerzają swoje bazy fanów na całym świecie, dzięki którym mają wyższe frekwencje na trybunach, są chętniej oglądalni w telewizji i sprzedają więcej gadżetów klubowych. Stąd też większe wydatki, prowadzące do zwiększenia jakości w warstwie sportowej, przynoszą następnie korzyści finansowe, które jednak, ze względu na ogromne ryzyko tego rodzaju inwestycji w piłce nożnej, niekoniecznie muszą przewyższyć poniesione wcześniej koszty. Istnieją przypadki, szczególnie częste wśród klubów z czołówki światowej pod względem wyników sportowych, gdy właściciel klubu nie jest zainteresowany odnoszeniem korzyści finansowych bezpośrednio z posiadania klubu. Wtedy najczęściej pokrywa coroczne straty, a klub, dzięki sukcesom sportowym, służy poprawieniu jego wizerunku publicznego. Miliarderzy-właściciele klubów nie mogą jednak poświęcić całego swojego majątku drużynie i sprawić, by wyłącznie dzięki pieniądzom stała się ona potęgą. Takim działaniom zapobiegać ma zaprezentowane po raz pierwszy w 2009 r. przez UEFA (ang. Union of European Football Associations Unia Europejskich Związków Piłkarskich) Financial Fair Play. Jest to zbiór regulacji, mający na celu między innymi poprawę zdolności finansowej klubów, którego najczęściej i najgłośniej dyskutowaną częścią jest ograniczenie strat netto do 45 milionów lub 30 milionów euro na przestrzeni 3 okresów rozliczeniowych w latach odpowiednio lub Niespełnienie warunków grozi między innymi karami finansowymi, ograniczeniem liczby zawodników danego klubu dopuszczonych do europejskich rozgrywek lub całkowitym wykluczeniem z nich drużyny. Jednakże, by 28 Stewart B., Sport Funding and Finance second edition, Routledge, Abingdon 2015, s Strona poświęcona objaśnieniu zasad Financial Fair Play 16

17 zachęcać do budowania klubów piłkarskich od podstaw, koszty poniesione z tytułu inwestycji w stadiony, obiekty treningowe i sektory młodzieżowe są wyłączone z branego pod uwagę wyniku finansowego 30. Głównym zamierzeniem Financial Fair Play jest bowiem ograniczenie wydatków na transfery oraz wynagrodzenia nieproporcjonalnych do przychodów klubów. Podsumowując, właściciele klubów piłkarskich muszą znaleźć odpowiednie rozwiązanie i zarządzać nimi w taki sposób, by jednocześnie realizować swoje własne założone cele oraz cele finansowe i sportowe klubu, przy czym kluczową kwestią jest to, że osiąganie jednych odbywa się kosztem innych, a do tego nieosiąganie jednych w przyszłości może utrudnić osiąganie innych

18 Rozdział 2 Zarządzanie finansami klubu piłkarskiego Znaczenie kapitału ludzkiego Pomimo różnic w prowadzeniu działalności, kluby piłkarskie nie różnią się od zwykłych przedsiębiorstw, jeśli chodzi o budowę bilansu. W tabeli 1. przedstawione są składniki aktywów ze sprawozdania finansowego Manchesteru United na rok Tabela 1. Aktywa Manchesteru United na AKTYWA Stan na w tys. GBP Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Goodwill Rejestracja zawodników Należności z tytułu dostaw i inne 41 Aktywa z tytułu podatku odroczonego Aktywa obrotowe Pochodne instrumenty finansowe - Należności z tytułu dostaw i inne Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Aktywa razem Źródło: Raport okresowy Manchester United plc za rok fiskalny zakończony 30 czerwca Spośród wymienionych pozycji szczególną uwagę przyciąga jeden ze składników aktywów trwałych, rejestracja zawodników (ang. players registration), gdyż nie występuje ona w typowych przedsiębiorstwach. Oznacza ona zamortyzowaną wartość księgową nabytych praw do kart zawodniczych. Nie zawsze jest wykazywana w bilansie oddzielnie w zależności od obowiązującego wzoru sprawozdania finansowego może być zakwalifikowana jako wartości niematerialne i prawne. Niezależnie jednak od przyjętych zasad rachunkowości, należy zwrócić uwagę na jej znaczący udział w ogóle rozpatrywanych 31 Raport okresowy Manchester United plc za rok fiskalny zakończony 30 czerwca

19 kwot. Świadczy to o szczególnej wadze aktywów ludzkich w klubach sportowych, a szczególnie piłkarskich. Zgodnie z definicją kapitału, mówiącą, że kapitałem jest zasób, który przedsiębiorstwo posiada i który stanowi pewną wartość oraz ma potencjał do pomnażania tej wartości 32, nie ulega wątpliwości, że ludzie (również sztab szkoleniowy i specjaliści, ale przede wszystkim zawodnicy) są głównym składnikiem kapitału każdego zawodowego klubu piłkarskiego 33. Zawodnicy, a konkretniej prawo do ich kart, upoważniające dany klub do zgłoszenia piłkarzy do rozgrywek organizowanych przez związek sportowy, bezsprzecznie są najważniejszym niematerialnym aktywem klubu. Bezpośrednio oddziałują na wyniki rozgrywanych meczów, mając tym samym wpływ na nastroje kibiców drużyny i powiązaną działalność komercyjną. Sprowadzenie znanego zawodnika do klubu może natychmiastowo umocnić jego reputację i prestiż, co po części wyjaśnia niebotyczne, wydawałoby się, kwoty wydawane na transfery. Menedżerowie, odpowiedzialni za przygotowanie drużyny do każdego spotkania, również mają wielką wartość, nie tylko ze względu na swój wpływ na postawę jedenastki na boisku. Nazwiska, takie jak Mourinho, Guardiola czy Ancelotti, samym swoim wydźwiękiem potrafią wzniecić zainteresowanie klubem, który trenują. O tym, jak ważny w piłce nożnej jest kapitał ludzki, świadczy również wielkość części przychodów przeznaczana na wynagrodzenia. Według danych zebranych przez Deloitte Sports Business Group 34, za sezon 2012/13 łączne przychody dwudziestu klubów piłkarskich z najwyższej ligi rozgrywkowej w Anglii wyniosły 2,9 miliarda euro, podczas gdy na same wynagrodzenia spożytkowały one 2,1 miliarda, czyli 71% przychodów. Ten sam wskaźnik we Włoszech wynosił również 71%, a w Hiszpanii, Niemczech i Francji odpowiednio 56%, 51% i 66%. W sumie przychody pięciu najsilniejszych lig piłkarskich w Europie wyniosły 9,8 miliarda euro, a wydatki na płace 6,2 miliarda, co daje około 62% ogółu wpływów, przy czym należy pamiętać, że są to wyłącznie koszty utrzymania zawodników i sztabu, nieuwzględniające kosztów sprowadzenia piłkarzy. 32 Janasz K., Janasz W., Wiśniewska J., Zarządzanie kapitałem w przedsiębiorstwie, Difin, Warszawa Pawlak W., Smoleń A., Finansowe aspekty transferów zawodniczych w zawodowych klubach piłkarskich, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Ogólny raport grupy Deloitte Sports Business Group dotyczący statystyk piłkarskich z sezonu 2012/

20 Koszty klubów piłkarskich Oprócz wydatków na wynagrodzenia, jak każde inne przedsiębiorstwo, kluby ponoszą koszty, dające się przyporządkować do różnych kategorii. Przykładowy podział znaleźć można w prezentacji Pawła Strawińskiego, zatytułowanej Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej 35. Pierwszą grupą, którą wyróżnia, są koszty stałe działalności, dzielące się na koszty infrastruktury oraz koszty obsługi imprez. Druga z nich to koszty zmienne działalności, do których zalicza się koszty organizacji imprez, płace oraz podatki. Koszty bieżącej działalności stanowią grupę trzecią, a składają się z kosztów utrzymania i kosztów obsługi bieżącej. Ostatnią już kategorią są koszty okazjonalne, takie jak inwestycje w nowe obiekty sportowe, czy ośrodki treningowe. Wyjaśniony został już udział wynagrodzeń w rocznych kosztach klubów piłkarskich. Relację między wysokością wynagrodzeń a rezultatami sportowymi osiąganymi przez drużyny zobrazować może wykres 4., będący zestawieniem średniej pozycji osiąganej w dwóch najwyższych ligach rozgrywkowych w Anglii w latach oraz wydatków na wynagrodzenia w danej drużynie. Wykres 4. Zestawienie średniej pozycji drużyny w dwóch najwyższych ligach rozgrywkowych w Anglii w latach oraz jej wydatków na wynagrodzenia. Źródło: Kuper S., Szymanski S., Soccernomics, Nation Books, Nowy Jork 2009, s Strawiński P., Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej, Wydział Nauk Ekonomicznych UW, 20

21 Według wyliczeń z Soccernomics autorstwa Simona Kupera oraz Stefana Szymanskiego, współczynnik determinacji między tymi dwoma zmiennymi wynosi 0,8872, co oznacza, że we wskazanych latach w tych ligach poziom wydatków na wynagrodzenia w prawie 89% wyjaśniał pozycję osiąganą w tabeli. Wyraźnie wskazuje to na fakt, że drużyny oferujące zawodnikom wyższe płace, a właściwie spełniające wymagania finansowe droższych w utrzymaniu zawodników, osiągają lepsze wyniki sportowe. Świadczy to o znaczeniu wysokości przychodów klubów piłkarskich, pozwalających na wypłacanie wyższych wynagrodzeń. Przychody klubów piłkarskich Ponieważ statystycznie, wraz ze wzrostem przychodów, kluby osiągają lepsze wyniki sportowe, należy zadać pytanie, skąd kluby piłkarskie pozyskują kapitał na swoje wydatki. Deloitte Football Money League dzieli przychody na trzy kategorie. Pierwsza z nich nazwana jest przychodami z dnia meczowego (ang. revenue from matchday) i zawiera w sobie sprzedaż biletów oraz inne wpływy z organizacji wydarzenia, jakim jest mecz. Drugą są przychody z praw do transmisji telewizyjnych (ang. broadcast rights), dzielone na wpływy z transmisji meczów ligi krajowej oraz rozgrywanych pucharów krajowych i międzynarodowych. Ostatnią kategorią są przychody z komercyjnych źródeł (ang. commercial sources), a pod nią kryją się wpływy ze sponsoringu, sprzedaży towarów (między innymi koszulek, gadżetów i akcesoriów klubowych) oraz innych działań komercyjnych. Na wykresie 5. przedstawiona jest struktura źródeł przychodów dwudziestu najbogatszych klubów piłkarskich z sezonu 2012/

22 Wykres 5. Struktura źródeł przychodów 20 klubów piłkarskich z największymi przychodami (w milionach euro) w sezonie 2012/2013 Źródło: Football Money League 2014, Sports Business Group at Deloitte, styczeń 2014, s. 9 Z wykresu, będącego jedynie porównaniem przychodów i ich źródeł poszczególnych drużyn, można wyczytać wiele istotnych informacji o różnicach między klubami oraz ligami w poszczególnych krajach. Z największą różnicą w danej grupie spotykamy się porównując przychody komercyjne między znajdującym się na szczycie Realem Madryt a zamykającym listę Atlético Madryt rozbieżność w tej kategorii wynosi ponad 171 milionów euro. Fakt, że największa dysproporcja ma miejsce w segmencie komercyjnym, jest kolejnym dowodem na to, że w czasach globalizacji piłki nożnej rozgłos i popularność klubu piłkarskiego ma ogromne znaczenie dla jego powodzenia finansowego. Oczywiste jest, że im bardziej popularny dany klub jest na świecie, tym większy popyt będzie na towary oznaczone jego logo, możliwe będzie otwarcie większej ilości punktów sprzedaży i osiągnięcie dzięki temu większych profitów. Należy jednak zaznaczyć, że sprzedaż akcesoriów klubowych jest jedynie częścią przychodów komercyjnych ich znaczącym segmentem są wpływy od sponsorów. Bardziej renomowane drużyny są doskonałym narzędziem do promowania się przez lokalne marki. Gdy kluby piłkarskie poszerzają swoją obecność na rynkach, takich jak Azja lub Afryka, miejsce ma nie tylko pojawianie się ich towarów w sklepach, ale i podpisanie nowych umów sponsorskich 22

23 z lokalnymi przedsiębiorstwami, chcącymi identyfikować się z solidną, rozpoznawalną na całym świecie marką. Przykładem takich działań w Polsce jest podpisanie przez polskie przedsiębiorstwo Oknoplast kontraktów sponsorskich z takimi drużynami jak Inter Mediolan 36, Borussia Dortmund 37 czy Olympique Lyon 38. Interesującym zjawiskiem jest również fakt, że przychody komercyjne nie tylko w 2013 r. były najbardziej znaczącą kategorią przychodów dwudziestu najbogatszych klubów piłkarskich, ale także wraz z postępującą globalną popularyzacją sportu zwiększały swój udział w ogóle ich przychodów przez ostatnie lata, co oznacza, że są one największym obszarem, w którym kluby piłkarskie powinny szukać zarobku. Obrazuje to pochodzący z portalu Business of Soccer wykres 6. Wykres 6. Udział wielkości źródeł przychodów klubów piłkarskich w ich przychodach ogółem w latach Źródło: Harris W., How Do Soccer Clubs Make Money?, Business of soccer, luty W latach od 2004 do 2013 udział przychodów komercyjnych w przychodach ogółem wzrósł o 10,9 punktu procentowego, podczas gdy wpływy z dnia meczowego oraz praw do transmisji spadły kolejno o 4,3 i 6,6 punktu. Przyspieszenie we wzroście udziału tego segmentu świadczy również o tym, że potencjał komercyjny nie został jeszcze wykorzystany. Jeśli kluby piłkarskie skupią swoje nakłady na rozwoju na rynkach, gdzie piłka nożna najszybciej zyskuje na popularności, możliwy jest wzrost udziału tego typu przychodów w całości o kolejnych kilka punktów procentowych. 36 Strona internetowa polskiego przedsiębiorstwa z branży okiennej Oknoplast

24 Innymi następstwami globalnego wzrostu popularności klubu piłkarskiego są zwyżki cen powierzchni na koszulkach przeznaczonej na logo sponsora oraz dostarczania oficjalnych strojów. Z tego też powodu ostatnio miejsce miało zawarcie umów sponsorskich opiewających na najwyższe kwoty w historii sportu 39 - Manchester United zawarł z korporacjami Adidas i Chevrolet umowy, dzięki którym klub będzie zarabiał kolejno 75 milionów oraz 53 miliony funtów brytyjskich rocznie 40. Nie powinno się jednak opierać swoich przychodów na ich jednej, konkretnej kategorii w razie wystąpienia nieprzewidzianych spadków wpływów z tej gałęzi, by zapobiec rujnującym skutkom braku oczekiwanych funduszy, klub powinien prowadzić zrównoważony rozwój we wszystkich sektorach. Dobrym przykładem jest wysokość przychodów z praw do transmisji FC Barcelony oraz Realu Madryt te dwa najsilniejsze w kraju kluby łącznie w sezonie 2013/14 otrzymały ponad jedną trzecią sumy przychodów wszystkich dwudziestu drużyn z ligi hiszpańskiej. Dla porównania w lidze angielskiej analogiczny wskaźnik wyniósł 12,4%, w niemieckiej 14,6%, a we włoskiej 20,6% 41. Z tego też powodu, dla zmniejszenia przepaści dzielącej kluby, hiszpański związek piłki nożnej planuje wyrównać różnice w korzyściach odnoszonych z praw do transmisji, co oznaczałoby ogromny spadek przychodów dla dwójki gigantów. Jednak, szczęśliwie dla Realu i Barcelony, ich przychody z innych źródeł są na tyle wysokie, że z pewnością pozwolą na skuteczne przeciwdziałanie narzuconym trudnościom Strona internetowa brytyjskiego dziennika informacyjnego The Daily Telegraph 750million-sponsorship-deal-with-Adidas.html

25 Rozdział 3 Zarządzanie finansami klubu AC Milan AC Milan jest klubem piłkarskim o historii bogatej w sukcesy, zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Pod względem liczby zdobytych Pucharów Europy, czyli najbardziej prestiżowego trofeum w piłce nożnej, klub z Mediolanu ustępuje jedynie Realowi Madryt 42. Od momentu wejścia w życie zmiany formy rozgrywek, czyli od sezonu 1991/1992, gdy mistrzostwa te przyjęły nazwę Ligi Mistrzów, AC Milan jest jedynym klubem, który rozgrywał finał aż 6 razy. Od kilku lat drużyna pogrążona jest jednak w coraz głębszym kryzysie, zarówno finansowym, jak i sportowym. By znaleźć przyczyny obecnej sytuacji, należy najpierw zlokalizować moment zwrotny w historii, w którym klub przestał nadążać za pozostałymi czołowymi drużynami europejskimi. Historia klubu AC Milan Klub znany dzisiaj jako AC Milan założony został w 1899 roku przez grupę angielskich imigrantów jako Milan Cricket and Foot-Ball Club, ale sekcja krykieta została zlikwidowana już 6 lat później 43. Jako Associazione Calcio Milan klub występuje od roku 1945, a era jego sukcesów na arenie krajowej oraz światowej zaczęła się wraz z początkiem lat 50 XX w. W ciągu trzech dekad Milan między innymi siedmiokrotnie zdobył mistrzostwo ligi włoskiej, cztery razy puchar Włoch, raz puchar interkontynentalny, dwa razy puchar Europy, a do tego wielokrotnie był finalistą lub zajmował miejsce w ścisłej czołówce najważniejszych światowych rozgrywek 44. Rok 1980 przyniósł Milanowi degradację do drugiej ligi włoskiej wraz z orzeczeniem sądowym po ujawnieniu afery czarnego totka (wł. totonero), związanej z organizacją nielegalnych zakładów piłkarskich oraz manipulacji wynikami meczów przez działaczy oraz piłkarzy dziewięciu włoskich klubów 45. Rossoneri (wł. czerwono-czarni, popularny _DOWNLOAD.pdf Oficjalna strona internetowa klubu AC Milan

26 przydomek AC Milanu) wygrali rozgrywki Serie B, by w 1982 r. znowu do tej ligi spaść, tym razem w wyniku słabych rezultatów sportowych, będących w dużej mierze wynikiem konfliktów i nieporozumień wewnątrz drużyny. W sezonie 1982/1983 AC Milan wygrał jednak rozgrywki, by po raz drugi awansować do Serie A i od tamtego momentu gra nieprzerwanie w najwyższej włoskiej lidze. Przez kolejne trzy sezony jednak zespół, zajmując pozycje w okolicy środka tabeli, nie przypominał tego, do którego kibice mogli przyzwyczaić się w ciągu ostatnich dekad 46. Pierwsza połowa lat 80. XX w. była dla Milanu okresem nie tylko kryzysu sportowego, ale też ogromnych problemów finansowych spowodowanych długiem w wysokości około 15 miliardów lirów 47, którego ówczesny prezydent, Giuseppe Farina, nie był w stanie uregulować. W 1985 r. kontrola włoskich organów ścigania Guardia di Finanza wykazała poważne ryzyko bankructwa. Z ratunkiem przybył włoski magnat mediowy, wówczas jedna z najbogatszych osób we Włoszech, Silvio Berlusconi 48. W roku 1986 przyszły premier Włoch, wraz ze swoim holdingiem Fininvest, wykupił drużynę oraz zainwestował w nią kwoty pozwalające nie tylko na wyrównanie zadłużenia, lecz także na powrót na szczyt piłkarskiego świata. Najbardziej pamiętną inwestycją z tamtego okresu prawdopodobnie było sprowadzenie do klubu w 1987 r. holenderskiego trio Van Basten Gullit Rijkaard. AC Milan z przełomu lat 80 i 90 jest powszechnie uważany za jedną z najsilniejszych drużyn w historii piłki nożnej, skąd też wziął się ich ówczesny przydomek Nieśmiertelni 49. To w tamtym okresie Rossoneri zdołali między innymi zdobyć mistrzostwo Włoch przez trzy sezony z rzędu oraz zostać ostatnią, do dnia dzisiejszego, drużyną, która zdołała obronić tytuł mistrza Europy. W ciągu siedmiu lat AC Milan aż pięciokrotnie rozgrywał mecz o tytuł najlepszego klubu na kontynencie. Spotkanie przeciwko FC Barcelonie z 18 maja 1994 r. zapisało się na kartach historii jako najwyższe zwycięstwo w finale Ligi Mistrzów piłkarze z Mediolanu rozgromili w Atenach Katalończyków Po odejściu ówczesnego trenera, Fabio Capello, do Realu Madryt, Milan odnotował dwa słabe sezony, dwukrotnie zajmując pozycję w środku tabeli, jednak kibice nie musieli 46 Polska strona internetowa poświęcona klubowi AC Milan 47 Archiwa włoskiego dziennika La Repubblica

27 długo czekać na powrót do elity. Nie tylko stulecie istnienia klubu zostało przypieczętowane kolejnym mistrzostwem kraju, ale wraz z początkiem XXI wieku stanowisko trenera objął Carlo Ancelotti, pod którego skrzydłami czarno-czerwoni już po dwóch latach wspólnej pracy sięgnęli po mistrzostwo Europy. Blisko powtórzenia tego wyczynu byli kolejne dwa lata później, gdy po dramatycznym pojedynku w finale oddali jednak tytuł Liverpoolowi. W roku 2006 miejsce miał pierwszy sygnał zwiastujący nadchodzące problemy. Po udanym, pod względem wyników sportowych, sezonie, Milan sprzedał swoją największą gwiazdę, Andrija Szewczenkę, za najwyższą, na tamte czasy, kwotę zapłaconą za zawodnika przechodzącego do ligi angielskiej 51. Tego samego lata Włochami wstrząsnęła informacja o kolejnej aferze korupcyjnej w świecie piłki nożnej 52. Ta, nosząca nazwę Calciopoli, nie ominęła również Rossonerich, którzy, wskutek oskarżeń o udział w procederze doboru przychylnych sędziów, ostatecznie otrzymali karę odjęcia 30 punktów od finalnego rezultatu w sezonie 2005/2006 oraz rozpoczęcia nowego sezonu z ujemnym dorobkiem o wartości -8 punktów. Po uwzględnieniu sankcji nałożonych na wszystkie zespoły, AC Milan zakończył rozgrywki na trzeciej pozycji, która uprawniała klub do wzięcia udziału w Lidze Mistrzów w następnym sezonie. Pomimo sprzedaży kluczowego gracza, Rossoneri znów sięgnęli po mistrzostwo Europy. Od roku 2008 klub zaczął stale odnotowywać straty finansowe, które minimalizował sprzedażami najbardziej wartościowych zawodników Kaki w 2009 r. za niecałe 70 milionów euro 53 oraz Ibrahimovicia i Thiago Silvy w 2012 r. łącznie za podobną kwotę 54. Jedynym sukcesem od czasów zwycięstwa w Lidze Mistrzów i następującej po nim wygranej w Klubowych Mistrzostwach Świata było mistrzostwo Włoch w 2011 r., czyli pierwszym sezonie po sprowadzeniu między innymi wspomnianego Ibrahimovicia. Klub, nie będąc w stanie udźwignąć zbyt wysokich kosztów, zdecydował się na ich ograniczenie, tym samym pozbawiając się siły sportowej. Przyczyn obecnie trwającego kryzysu można więc doszukiwać się już w połowie pierwszej dekady tego wieku. Historia pokazała już, jak AC Milanowi udawało się przezwyciężać trudne okresy zarówno w latach 80., jak i w 90. Tym razem jednak, w rezultacie corocznie ponoszonych przez klub strat, ogromnego zadłużenia i wprowadzenia Silva-to-big-spending-PSG.html 27

28 przez UEFA regulacji Financial Fair Play, ograniczających inwestowanie w kluby kwot niewspółmiernych do ich przychodów, powrót Rossonerich do czołówki światowej piłki może być o wiele trudniejszy i bardziej skomplikowany. Forma i struktura AC Milanu Gdy w 1986 r. Silvio Berlusconi objął stanowisko prezydenta AC Milanu, klub został włączony do zarządzanego przez rodzinę Berlusconich holdingu Fininvest, którego spółka dominująca Fininvest SpA (wł. società per azioni - spółka akcyjna) nadal posiada 99,97% udziałów w samym klubie 55. Do grupy należą również spółki Mediaset (lider na włoskim rynku telewizji komercyjnej), Arnoldo Mondadori Editore (największy włoski wydawca), Mediolanum (usługi bankowe oraz ubezpieczeniowe), a także mediolański teatr Teatro Manzoni 56. Wykres 7. Struktura grupy kapitałowej, do której należy AC Milan Źródło: Sustainability report 2012, AC Milan Group, kwiecień Sustainability report 2012, AC Milan Group, kwiecień Strona internetowa holdingu Fininvest 28

29 Sam klub, AC Milan SpA, dzieli się zaś na trzy oddziały: Milan Entertainment Srl przedsiębiorstwo, którego głównym celem jest zarządzanie i zwiększanie wartości całej grupy dla celów komercyjnych Milan Real Estate SpA przedsiębiostwo zajmujące się działalnością związaną z nieruchomościami oraz inicjatywami rozwoju obiektów sportowych klubu AC Milan Foundation socially useful NPO fundacja odpowiedzialna za rozpowszechnianie kultury sportowej, której celem jest zaspokajanie podstawowych potrzeb ludzkich. AC Milan posiada również pakiet udziałów o wysokości 50% w M-I Stadio Srl, spółce współzałożonej z drugim mediolańskim klubem F.C. Internazionale SpA. Spółka ta zajmuje się technicznym i komercyjnym zarządzaniem stadionu Stadio Giuseppe Meazza, na którym oba zespoły rozgrywają swoje mecze. Przychody AC Milanu Przychody AC Milanu ogółem na tle innych klubów By jeszcze raz zlokalizować moment, w którym brak odpowiednich decyzji finansowych doprowadził AC Milan do stagnacji finansowej, podczas gdy inne zespoły rozwijały się, wyprzedzając pod tym względem Rossonerich, należy obejrzeć porównanie obrotów klubów prezentujących podobny poziom sportowy na przestrzeni lat. Wykres 8. jest porównaniem wartości nominalnych przychodów zwycięzców Ligi Mistrzów w roku zdobycia trofeum dla lat

30 Wykres 8. Wartość przychodów zwycięzców Ligi Mistrzów w roku zdobycia trofeum dla lat źródło: Adi-Oula S., A decade of mismanagement: how Milan, Inter, and Juventus were overtaken by the English Premier League, serieaddicted, kwiecień W latach nie było klubu o wyższych rocznych przychodach w roku zdobycia mistrzostwa Europy od AC Milanu (przychody w wysokości 200,4 mln euro w 2003 r., najbliższy wynik w tym okresie osiągnął Liverpool FC z 181,2 mln euro w 2005 r.). Od roku 2006 do 2013, Milan w 2007 r. (227,2 mln euro) oraz reprezentujące to samo miasto Internazionale w 2010 r. (224,8 mln euro), byli triumfatorami o najniższych rocznych przychodach w roku zwycięstwa (najniższy poza nimi wynik to 259,1 mln euro FC Barcelony w 2006 r., a najwyższy 450,7 mln euro również FC Barcelony w 2011 r.). Dla jeszcze lepszego porównania, wykres 9. prezentuje coroczne przychody dwóch mediolańskich drużyn oraz Realu Madryt, który w 2015 r. po raz dziesiąty z rzędu został drużyną o największych przychodach wśród klubów piłkarskich na całym świecie. 30

Cennik kibica ceny piłkarskich gadżetów i biletów klubów Orange Ekstraklasy

Cennik kibica ceny piłkarskich gadżetów i biletów klubów Orange Ekstraklasy FOOTBALL BUSINESS GROUP przy współpracy z SPORT & BUSINESS FOUNDATION październik - listopad 2007 Cennik kibica ceny piłkarskich gadżetów i biletów klubów Orange Ekstraklasy Spis treści 1.Wstęp... 3 2.Zestawienie

Bardziej szczegółowo

Finanse LM. SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group

Finanse LM. SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group Styczeń 2007 Finanse LM SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group Al. Niepodległości 8a/8 6-875 Poznań +48 6 633 2 46 Email: info@sbf.pl www.sbf.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej

Podstawy mikroekonomiczne działalności sportowej Wydział Nauk Ekonomicznych UW The Evolving European Model of Professional Sports Finance Vladimir Andreff, Paul Staudohar Journal of Sports Economics, (2000) vol 3/1. Konkurencja doskonała Konkurencja

Bardziej szczegółowo

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY ZAPROSZENIE DO WSPÓŁPRACY Szanowni Państwo, Zapraszamy do zapoznania się z ofertą współpracy z sekcją koszykówki Legia Warszawa. Koszykarska

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group

SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group Styczeń 2007 Virtual advertising Reklama wirtualna w piłce nożnej SPORT & BUSINESS FOUNDATION Football Business Group Al. Niepodległości 8a/8 61-875

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2013 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2013 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2014 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ NA KONIEC 2001 ROKU ORAZ NA KONIEC I PÓŁROCZA 2002 R. WARSZAWA, 25 października 2002 r. Wstęp Raport poświęcony

Bardziej szczegółowo

Lech Cup & Lech Conference Oferta sponsoringowa

Lech Cup & Lech Conference Oferta sponsoringowa Lech Cup & Lech Conference 2011 Szanowni Państwo! W dniach 10-11 grudnia 2011 r. odbędzie się Lech Cup 2011 jeden z największych i najsilniej obsadzonych turniejów piłki nożnej chłopców do lat 12 w Europie.

Bardziej szczegółowo

Lech Cup & Lech Conference Oferta sponsoringowa

Lech Cup & Lech Conference Oferta sponsoringowa Poznań, 31 sierpnia 2011 r. Lech Cup & Lech Conference Oferta sponsoringowa Szanowni Państwo, W dniach 10-11 grudnia 2011 r. odbędzie się Lech Cup 2011 jeden z największych i najsilniej obsadzonych turniejów

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż Annals of Warsaw Agricultural University SGGW Forestry and Wood Technology No 56, 25: Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż SEBASTIAN SZYMAŃSKI Abstract: Kondycja ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

SPORTS_GOL Piłkarska Oferta Specjalna + EURO2012

SPORTS_GOL Piłkarska Oferta Specjalna + EURO2012 + EURO2012 Marketing Sportowy Sport był, jest i będzie najbardziej uniwersalną platformą sponsoringową, pozwala na masowe dotarcie do konsumentów. Marketing Sportowy w Internecie Internet to doskonałe

Bardziej szczegółowo

Tworzenie wartości w piłce nożnej Dźwignie sukcesu

Tworzenie wartości w piłce nożnej Dźwignie sukcesu Tworzenie wartości w piłce nożnej Dźwignie sukcesu Śniadanie prasowe Warszawa, 6 maja 2010 r. AAA Agenda Perspektywy rozwoju rynku 4 dźwignie tworzenia wartości klubów Wyniki sportowe Popularność Tożsamość

Bardziej szczegółowo

SPORT moim hobby. Prowadzący: Hubert Kardyś

SPORT moim hobby. Prowadzący: Hubert Kardyś 245 - Sport moim hobby Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_245 Zmień rolę na... Włącz tryb edycji Osoby Uczestnicy Aktywności Fora dyskusyjne Głosowania Quizy Zadania Zasoby

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy turniej piłkarski Polish Masters

Międzynarodowy turniej piłkarski Polish Masters 42-200 Częstochowa, ul. Dąbrowskiego 38, tel. +48/34/3615734, fax. +48/34/3664261 www.btsport.pl, e-mail: lech@btsport.pl Międzynarodowy turniej piłkarski Polish Masters 21-22 lipca Wrocław Stadion Miejski

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 36 par. 1 pkt 9) i 23) Statutu PZPN postanawia się, co następuje:

Na podstawie art. 36 par. 1 pkt 9) i 23) Statutu PZPN postanawia się, co następuje: Uchwała nr V/72 z dnia 21 kwietnia 2015 roku Zarządu PZPN w sprawie przyjęcia Regulaminu Krajowych Rozgrywek Eliminacyjnych w ramach Pucharu Regionów UEFA REGIONS CUP dziesiąta edycja 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT MONITORINGU

DEPARTAMENT MONITORINGU Mistrzostwa Europy w piłce nożnej EURO 2012. Widownia transmisji oraz udziały programów 1, 2, HD i od 8 czerwca do 1 lipca 2012 - podsumowanie DEPARTAMENT MONITORINGU WARSZAWA 2012 Mistrzostwa Europy w

Bardziej szczegółowo

KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA

KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA AGENDA KKPK MEDYK POLOmarket KONIN OFERTA MARKETINGOWA Piłka nożna jest kobietą. 03 05 06 19 24 ANALIZA DYSCYPLINY MARKETING PRZEZ SPORT KKPK MEDYK POLOmarket

Bardziej szczegółowo

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A.

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. (Podstawą zaprezentowanego tutaj materiału jest praca przygotowana przez studentów na zaliczenie przedmiotu z WPD w roku akademickim 2012/2013)

Bardziej szczegółowo

Oferta 2015. marketingowa

Oferta 2015. marketingowa Oferta 2015 marketingowa Mazurski Klub Sportowy Ełk Mamy ogromną przyjemność przedstawić Państwu naszą ofertę współpracy w zakresie promocji i marketingu, zawierającą s z e r e g r o z w i ą z a ń u m

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką?

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Marketing to nie wszystko Marcin Zbrzyzny Biuro Komunikacji Korporacyjnej Polkomtel S.A. Warszawa, 16 lutego 2009 Siatkówka Mężczyzn Liga Światowa 2005 Sponsoring

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie EURO 2012

Podsumowanie EURO 2012 Informacja prasowa z dnia 06.07.2012 r. Podsumowanie EURO 2012 Dom mediowy OMD przygotował podsumowanie EURO 2012. Poniżej przedstawiamy szacunkowe wpływy TVP z reklam, zestawienie najbardziej aktywnych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ROZGRYWEK O HALOWY PUCHAR POLSKI NA SEZON 2012/2013

REGULAMIN ROZGRYWEK O HALOWY PUCHAR POLSKI NA SEZON 2012/2013 REGULAMIN ROZGRYWEK O HALOWY PUCHAR POLSKI NA SEZON 2012/2013 Rozgrywki o Halowy Puchar Polski są masową imprezą piłkarską, mającą na celu wyłonienie najlepszej spośród wszystkich polskich drużyn futsalowych,

Bardziej szczegółowo

Przed założeniem ligi należy upewnić się:

Przed założeniem ligi należy upewnić się: Program Małej Ligi opiera się na wsparciu wolontariuszy i organizacji, które pragną mieć wpływ na aktywność sportową dzieci i młodzieży w swoich lokalnych społecznościach. Zasady funkcjonowania programu

Bardziej szczegółowo

WARTOŚĆ SPONSORINGU SPORTOWEGO W 2012 ROKU - STABILIZACJA

WARTOŚĆ SPONSORINGU SPORTOWEGO W 2012 ROKU - STABILIZACJA MILIARDY NEWSLETTER - PODSUMOWANIE 2012 WARTOŚĆ SPONSORINGU SPORTOWEGO W 2012 ROKU - STABILIZACJA WARTOŚĆ EKSPOZYCJI SPONSORÓW W TELEWIZJI: 2,5 MLD ZŁ NAJWIĘKSZE WARTOŚCI: PIŁKA NOŻNA, SIATKÓWKA, SKOKI

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

L. Widziak. Wroclaw University of Economics. Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa

L. Widziak. Wroclaw University of Economics. Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa L. Widziak Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport JEL Classification: A10

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 25.06.2015 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku Wartość aktywów ogółem zgromadzonych przez

Bardziej szczegółowo

Oferta miejsc biznes Warszawa 2 maja 2016 / godz. 16:00

Oferta miejsc biznes Warszawa 2 maja 2016 / godz. 16:00 Oferta miejsc biznes Warszawa 2 maja 2016 / godz. 16:00 Puchar Polski PUCHAR POLSKI TO NAJBARDZIEJ PRESTIŻOWE ROZGRYWKI PUCHAROWE W POLSCE ROZGRYWANE POD PATRONATEM PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

Bardziej szczegółowo

Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014

Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014 Oferta sponsorska SPR Pogoń Baltica Szczecin 2013-2014 Nasza strategia sukcesu 100% ZAANGAŻOWANIA 100% DETERMINACJI 100% KREATYWNOŚCI Cele sportowe na rok 2013 / 2014 Zwycięstwo w turnieju BALTICA SUMMER

Bardziej szczegółowo

Raport roczny SA-R Spółki AB S.A. za rok obrotowy 2014/2015. obejmujący okres od 01-07-2014 do 30-06-2015

Raport roczny SA-R Spółki AB S.A. za rok obrotowy 2014/2015. obejmujący okres od 01-07-2014 do 30-06-2015 Raport roczny SA-R Spółki AB S.A. za rok obrotowy 2014/2015 obejmujący okres od 01-07-2014 do 30-06-2015 31-08-2015 Wybrane dane finansowe przeliczone na euro WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. PLN w tys. EUR

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Klub piłkarski FKS STAL MIELEC oferta współpracy i reklamy

Klub piłkarski FKS STAL MIELEC oferta współpracy i reklamy Klub piłkarski FKS STAL MIELEC oferta współpracy i reklamy To dobra marka 2-krotny Mistrz Polski Wicemistrz Polski 16 miejsce w tabeli WSZECH CZASÓW LIGI POLSKIEJ Finalista Pucharu Polski Godny reprezentant

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

Europejski sportowy rynek pracy

Europejski sportowy rynek pracy Wydział Nauk Ekonomicznych UW The football players labor market: empirical evidence from the major European leagues Bernd Frick Scottish Journal of Political Economy, (2007) vol 54/3 Podstawy Płace Na

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Skarbiec

Sylabus gry terenowej Skarbiec Sylabus gry terenowej Skarbiec realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2010 W ramach gry terenowej Skarbiec zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r.

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r. Przygotowania do UEFA EURO 2012 18 stycznia 2012 r. 8 CZERWCA 2012 r. GODZ. 18:00 MECZ OTWARCIA UEFA EURO 2012 TM STADION NARODOWY W WARSZAWIE do meczu otwarcia Polska- Grecja pozostało 142 dni MISTRZOSTWA

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 21.10.2015 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2015 roku Wartość aktywów ogółem zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

Profil Grupy Spółka dominująca

Profil Grupy Spółka dominująca Agenda Profil Grupy PÓŁNOC Nieruchomości S.A. Segmenty działalności Grupy Inwestowanie w nieruchomości Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami Sieć franczyzowa PÓŁNOC Nieruchomości Zarządzanie nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011.

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. Rada Nadzorcza spółki eo Networks S.A. w trybie 17 pkt. 7 Statutu spółki w zw. z

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowa obiektów inżynierii lądowej i wodnej Working paper

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowa obiektów inżynierii lądowej i wodnej Working paper Sebastian Lewera Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowa obiektów inżynierii lądowej i wodnej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

I KWARTAŁ 2013 PREZENTACJA SKONSOLIDOWANEGO RAPORTU KWARTALNEGO

I KWARTAŁ 2013 PREZENTACJA SKONSOLIDOWANEGO RAPORTU KWARTALNEGO I KWARTAŁ 2013 PREZENTACJA SKONSOLIDOWANEGO RAPORTU KWARTALNEGO NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA Wypłata zaliczki na poczet przyszłej dywidendy za rok 2012 w wysokości 0,50 zł brutto na jedną akcję Zmiana formuły

Bardziej szczegółowo

Oferta Sponsorska. Szanowni Państwo!

Oferta Sponsorska. Szanowni Państwo! Klub Piłkarski Chrzanów Chrzanów 2009 Szanowni Państwo! Piłka nożna jest od wielu lat najpopularniejszą dyscypliną sportową w wielu krajach i ma najbardziej rozbudowane rozgrywki w skali świata. Na całym

Bardziej szczegółowo

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych Gospodarowanie w firmie Urszula Kazalska 1 Wydajność Ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu firmy. Firmy o niskiej wydajności przegrywają konkurencję

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

sygnatura Klubu: sygnatura Partnera: 1

sygnatura Klubu: sygnatura Partnera: 1 Umowa współpracy biznesowej LP Business Club Pakiet Brązowy Zawarta w Poznaniu, dnia 2012 roku pomiędzy: KKS Lech Poznań Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu, ul. Bułgarska 17, wpisaną do rejestru przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? Przemysław Wasilewski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2015 r. Przemysław Wasilewski

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

BILANS (Bilans sporządzony zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.11.2001 (DZ. U. 137 poz. 1539 z późn. zm.

BILANS (Bilans sporządzony zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.11.2001 (DZ. U. 137 poz. 1539 z późn. zm. Gdańsk, dn. 23 października 2010 r. Załącznik nr 1. do sprawozdania Rady Naczelnej z działalności ZKP za XVII kadencję. Sprawozdanie finansowo-organizacyjne. Corocznie sporządzane oraz upubliczniane przez

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

SKS Bałtyk to żywa historia nie tylko pomorskiej, ale również polskiej piłki nożnej. Przez wiele lat mogliśmy podziwiać grę piłkarzy gdyńskiego

SKS Bałtyk to żywa historia nie tylko pomorskiej, ale również polskiej piłki nożnej. Przez wiele lat mogliśmy podziwiać grę piłkarzy gdyńskiego SKS Bałtyk to żywa historia nie tylko pomorskiej, ale również polskiej piłki nożnej. Przez wiele lat mogliśmy podziwiać grę piłkarzy gdyńskiego Bałtyku na najwyższym poziomie polskich rozgrywek ligowych.

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Z opublikowanych na początku kwietnia tego roku danych wynika, że obroty firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF) wzrosły

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ

WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ WYKORZYSTAJ WYJATKOWĄ PLATFORMĘ SPONSORSKĄ LECHIA GDAŃSK: BEZCENNA WARTOŚĆ 70 LAT PIŁKARSKIEJ HISTORII 1945 POWSTANIE LEGENDARNEGO KLUBU 1948 PIERWSZY AWANS DO NAJWYŻSZEJ POLSKIEJ KLASY ROZGRYWKOWEJ Zwiąż

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE MŁODZIEŻY POLSKIM ZWIĄZKU BILARDOWYM

SZKOLENIE MŁODZIEŻY POLSKIM ZWIĄZKU BILARDOWYM SZKOLENIE MŁODZIEŻY POLSKIM ZWIĄZKU BILARDOWYM OKOŁO 7.OOO-(SIEDEM TYSIĘCY DZIECI)-TRENUJĄCYCH GŁÓWNIE W SZKOŁACH W SZKOŁACH ZNAJDUJE SIĘ BLISKO 200 STOŁÓW BILARDOWYCH!!! I ETAP II ETAP III ETAP IV ETAP

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy " Working paper

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy  Working paper Anna Mężyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy " Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe: analiza

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

MKS ZNICZ PRUSZKÓW OFERTA SPONSORSKA 2015/2016. www.zniczpruszkow.com.pl

MKS ZNICZ PRUSZKÓW OFERTA SPONSORSKA 2015/2016. www.zniczpruszkow.com.pl MKS ZNICZ PRUSZKÓW OFERTA SPONSORSKA 2015/2016 www.zniczpruszkow.com.pl W imieniu własnym, a także całego zarządu klubu piłkarskiego MKS Znicz Pruszków oraz setek wiernych kibiców miejscowej drużyny chciałbym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ROZGRYWEK TURNIEJÓW ORLIKÓW I ŻAKÓW OPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W SEZONIE 2013/2014

REGULAMIN ROZGRYWEK TURNIEJÓW ORLIKÓW I ŻAKÓW OPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W SEZONIE 2013/2014 REGULAMIN ROZGRYWEK TURNIEJÓW ORLIKÓW I ŻAKÓW OPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W SEZONIE 2013/2014 1. W zawodach uczestniczą chłopcy i dziewczęta urodzeni: a) ŻAKI 2005 i młodsi, b) ORLIKI - 2003 i młodsi

Bardziej szczegółowo

Agencja Promocji Sportu POLSKI SPORT, ul. Jana Pawła II, 16-400 Suwałki, NIP: 844-154-03-04 tel.: 87 562 60 33; e-mail: biuro@polskisport.com.

Agencja Promocji Sportu POLSKI SPORT, ul. Jana Pawła II, 16-400 Suwałki, NIP: 844-154-03-04 tel.: 87 562 60 33; e-mail: biuro@polskisport.com. Oferta uczestnictwa Liga Piłkarska na ORLIKU Suwałki kwiecień 2012 r. Szanowni Państwo, W imieniu Agencji Promocji Sportu Polski Sport pragnę złożyć na Państwa ręce ofertę uczestnictwa w rozgrywkach Ligi

Bardziej szczegółowo

Synteza zasad programu licencjonowania publicznych tarnsmisji UEFA EURO 2012. Wersja z lipca 2011 r.

Synteza zasad programu licencjonowania publicznych tarnsmisji UEFA EURO 2012. Wersja z lipca 2011 r. Synteza zasad programu licencjonowania publicznych tarnsmisji UEFA EURO 2012 Wersja z lipca 2011 r. 1 Niniejszy dokument stanowi syntezę zasad programu licencjonowania transmisji publicznych UEFA EURO

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

1 KS ślęza wrocław 2014/2015. współpraca biznesowa

1 KS ślęza wrocław 2014/2015. współpraca biznesowa 1 KS ślęza wrocław 2014/2015 współpraca biznesowa Zaproszenie do współpracy Serdecznie zapraszamy do współpracy z ekstraklasowym Klubem koszykówki 1 KS Ślęza Wrocław. Dotychczasowe działania pokazują,

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

PŁOCKA LIGA ŻAK U-9 REGULAMIN. I. Organizatorem Płockiej Ligi Żak U-9 jest Płocki Okręgowy Związek Piłki Nożnej. II. CEL.

PŁOCKA LIGA ŻAK U-9 REGULAMIN. I. Organizatorem Płockiej Ligi Żak U-9 jest Płocki Okręgowy Związek Piłki Nożnej. II. CEL. REGULAMIN I. Organizatorem Płockiej Ligi Żak U-9 jest Płocki Okręgowy Związek Piłki Nożnej. II. CEL. 1. Popularyzacja piłki nożnej wśród dzieci i rozbudzanie dziecięcych pasji. 2. Wychowanie przez sport.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15

Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15 Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15 2 Rynek budowlany na Węgrzech I. Ogólne podsumowanie roku 2014. W grudniu 2014 r. produkcja budowlana oraz prace montażowe były o 2,2% niższe niż w grudniu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej Magdalena Mordasewicz (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Katarzyna Madej (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Milena Wierzyk (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Zarządzanie wartością przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

DRAFT EKSTRAKLASA PIŁKARSKIEGO BIZNESU BIZNESU 2014 2014. Bogusław Biszof, Ekstraklasa S.A. Krzysztof Sachs, EY

DRAFT EKSTRAKLASA PIŁKARSKIEGO BIZNESU BIZNESU 2014 2014. Bogusław Biszof, Ekstraklasa S.A. Krzysztof Sachs, EY DRAFT EKSTRAKLASA PIŁKARSKIEGO BIZNESU BIZNESU 2014 2014 Bogusław Biszof, Ekstraklasa S.A. Krzysztof Sachs, EY 1 To już 6 lat 2 Potwittujmy o raporcie @_Ekstraklasa_ @Polsport @EY_Poland #PiłkaToBiznes

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Powrót do wyników Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Zatrudnieni e Na dzień 2 czerwca 2014 r. 400 pracowników (suma uwzględnia uczniów praktycznej nauki zawodu, osoby na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich,

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45.

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Kamila Potasiak Justyna Frys Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Słowa kluczowe: analiza finansowa, planowanie finansowe, prognoza

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Sponsor Tytularny. - oferta. Reklama jest tak potrzebna produktowi jak prąd elektryczny żarówce. Charles Wilp

Sponsor Tytularny. - oferta. Reklama jest tak potrzebna produktowi jak prąd elektryczny żarówce. Charles Wilp Sponsor Tytularny magazynu Oferta reklamowa żużlowego - oferta Reklama jest tak potrzebna produktowi jak prąd elektryczny żarówce. Charles Wilp O Firmie Jesteśmy producentem wykonawczym transmisji sportowych

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r.

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r. Aneks nr 1 z dnia 20 listopada r. do prospektu emisyjnego Marvipol S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 9 listopada r. Terminy pisane wielką literą w niniejszym dokumencie mają

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Leasing operacyjny nie jest wliczany do wartości aktywów bilansowych, co wpływa na polepszenie wskaźnika ROA (return on assets - stosunek zysku do aktywów) - suma aktywów nie

Bardziej szczegółowo

Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r.

Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r. Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r. 30 maja 2007 r. PEGAS NONWOVENS S.A. ma przyjemność przedstawić niezbadane skonsolidowane dane dotyczące wyników za pierwszy kwartał

Bardziej szczegółowo

ŚWIDNICKA LIGA PIŁKI RĘCZNEJ CHŁOPCÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

ŚWIDNICKA LIGA PIŁKI RĘCZNEJ CHŁOPCÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ŚWIDNICKA LIGA PIŁKI RĘCZNEJ CHŁOPCÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Pod Patronatem Prezydenta Miasta Świdnicy REGULAMIN LUTY 2015 MARZEC 2015 1 Świdnica, 12 stycznia 2015 r. Dyrektorzy Szkół Podstawowych Szanowni

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo