KURS ABI. Dzień 1 Podstawy pełnienia funkcji ABI SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KURS ABI. Dzień 1 Podstawy pełnienia funkcji ABI SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I"

Transkrypt

1 KURS ABI Dzień 1 Podstawy pełnienia funkcji ABI SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I I. Wyjaśnienie najważniejszych pojęć pojawiających się w ustawie o ochronie danych 1) dane osobowe, 2) przetwarzanie danych, 3) zbiór danych, 4) administrator danych, 5) administrator bezpieczeństwa informacji (inspektor ochrony danych), 6) generalny inspektor ochrony danych, 7) osoba upoważniona do przetwarzania danych, 8) procesor danych, 9) odbiorca danych, 10) system informatyczny służący do przetwarzania danych, 11) państwo trzecie. II. Organizacja ochrony danych 1) możliwe warianty funkcjonowania systemu ochrony danych, 2) podmioty obowiązane do wyznaczenia inspektora ochrony danych po r., 3) organizacja systemu ochrony danych, 4) struktura zarządzania w systemie ochrony danych, 5) analiza wpływu na działalność (business impact analysis - BIA), 6) zarządzanie ryzykiem w ochronie danych, 7) dokumentacja przetwarzania danych, 8) zastosowanie cyklu PDCA w odniesieniu do doskonalenia systemu ochrony danych, 9) gdzie w tym wszystkim jest miejsce dla ABI? MODUŁ II III. Administrator bezpieczeństwa informacji 1) wymagania kwalifikacyjne do pełnienia funkcji ABI, 2) umocowanie ABI w strukturze organizacji niezależność funkcji, 3) zastępcy ABI, 4) uprawnienia, sposób wyznaczenia i rejestracji ABI, 5) najczęstsze błędy w procesie rejestracji ABI, 6) obowiązki ABi związane z zapewnianiem przestrzegania przepisów o ochronie danych, 7) outsourcing funkcji administratora bezpieczeństwa informacji 8) odpowiedzialność ABi, 9) możliwe kierunki rozwoju zawodowego ABI.

2 IV. Filary zgodnego z prawem przetwarzania danych obowiązki administratora danych 1) przetwarzanie danych zgodnie z prawem podstawy prawne przetwarzania danych, 2) dopełnienie obowiązku informacyjnego względem osób, których dane dotyczą, 3) dołożenie szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, 4) stosowanie środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, 5) rejestracja zbiorów danych w GIODO. V. Organizacyjne środki ochrony danych 1) bezpieczeństwo danych przymioty, 2) przyczyny naruszeń przepisów o ochronie danych, 3) bezpieczeństwo osobowe, 4) dokumentacja przetwarzania danych, 5) nadawanie upoważnień do przetwarzania danych, 6) prowadzenie ewidencji osób upoważnionych, 7) zapewnianie kontroli nad tym, jakie dane osobowe, kiedy i przez kogo zostały do zbioru wprowadzone oraz komu są przekazywane. Moduł III VI. Techniczne środki ochrony danych 1) wybór technicznych środków ochrony danych, 2) kontrola dostępu i zabezpieczenie obszaru przetwarzania, 3) zabezpieczenia obszarów specjalnych, 4) przechowywanie dokumentacji papierowej, 5) wymagania dla systemów informatycznych, 6) dobre praktyki w zakresie procedury logowania, 7) dobre praktyki w zakresie zarządzania hasłami, 8) ochrona przed szkodliwym oprogramowaniem, 9) zabezpieczenia kryptograficzne, 10) urządzenia mobilne, 11) zarządzanie elektronicznymi nośnikami informacji, 12) telepraca, 13) kopie bezpieczeństwa, 14) zabezpieczenia przed awarią zasilania, VII. Uprawnienia GIODO oraz odpowiedzialność za naruszenie przepisów o ochronie danych 1) kontrole GIODO 2) przebieg kontroli 3) uprawnienia inspektorów GIODO 4) skutki kontroli 5) odpowiedzialność karna, cywilna i administracyjna za naruszenie przepisów o ochronie danych 6) niemierzalne konsekwencje uchybienia przepisom o ochronie danych RAZEM: 6 godz. Strona 2 z 9

3 Dzień 2 Przygotowanie dokumentacji ochrony danych SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM WARSZTATÓW MODUŁ I I. Środowisko prawne systemu ochrony danych 1. ogólne przepisy o ochronie danych 2. branżowe przepisy o ochronie danych 3. wymagania zainteresowanych stron (kontrahenci, podmioty dominujące, jednostki nadrzędne) 4. zalecenia i wystąpienia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych II. Organizacja systemu ochrony danych 1. wybór właściwego wariantu funkcjonowania systemu ochrony danych 2. struktura zarządzania w systemie ochrony danych 3. zespół wdrożeniowy systemu ochrony danych 4. rola administratora danych 5. przypisanie obowiązków, uprawnień oraz odpowiedzialności personelowi organizacji 6. formalne ustanowienie systemu ochrony danych dokumentacja przetwarzania danych 90 min. III. MODUŁ II Polityka bezpieczeństwa elementy składowe, sposób prowadzenia i aktualizowania - ćwiczenia 1. wykaz budynków, pomieszczeń lub części pomieszczeń, tworzących obszar, w którym przetwarzane są dane osobowe 2. wykaz zbiorów danych wraz ze wskazaniem programów zastosowanych do przetwarzania tych danych 3. opis struktury zbiorów danych wskazujący zawartość poszczególnych pól informacyjnych i powiązania między nimi 4. sposób przepływu danych pomiędzy poszczególnymi systemami 5. określenie środków technicznych i organizacyjnych niezbędnych dla zapewnienia poufności, integralności i rozliczalności przetwarzanych danych Strona 3 z 9

4 MODUŁ III IV. Opracowywanie, aktualizowanie oraz nadzór nad pozostałymi dokumentami funkcjonującymi w systemie ochrony danych ćwiczenie 1. nadawanie, modyfikowanie oraz odbieranie upoważnień do przetwarzania danych 2. prowadzenie ewidencji osób upoważnionych do przetwarzania danych 3. tworzenie klauzul zgody oraz dopełnianie obowiązku informacyjnego 4. opracowywanie oraz opiniowanie umów o powierzeniu przetwarzania danych 5. prowadzenie rejestru zbiorów danych 6. dokumentowanie procesu zapoznawania z przepisami o ochronie danych 90 min. MODUŁ IV V. Rejestracja zbiorów danych oraz administratora bezpieczeństwa informacji - ćwiczenia 1. Sposób zgłaszania zbioru oraz administratora bezpieczeństwa informacji do rejestracji GIODO 2. Ogólnokrajowy rejestr zbiorów danych i administratorów bezpieczeństwa informacji 3. Dokonywanie zmian w rejestrze zbiorów danych oraz administratorów bezpieczeństwa informacji 4. Wykreślenie zbioru oraz administratora bezpieczeństwa informacji z rejestru GIODO 5. Zwolnienia z obowiązku rejestracji zbiorów danych Indywidualne konsultacje RAZEM: 8 godz. Strona 4 z 9

5 Dzień 3 Przygotowanie dokumentacji ochrony danych VI. SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM WARSZTATÓW MODUŁ V - MK Weryfikacja wymagań w zakresie ochrony danych dla systemów informatycznych VIII. 1. zapewnienie kontroli dostępu do systemu informatycznego, 2. zapewnienie rozliczalności działań wykonywanych na danych 3. odnotowywanie daty pierwszego wprowadzenia danych do systemu 4. odnotowywanie identyfikatora użytkownika wprowadzającego dane osobowe do systemu 5. odnotowywanie źródła danych, w przypadku zbierania danych, nie od osoby, której one dotyczą 6. odnotowywanie informacji o odbiorcach, którym dane osobowe zostały udostępnione, dacie i zakresie tego udostępnienia 7. odnotowywanie sprzeciwu wobec przetwarzania danych w celach marketingowych MODUŁ VI MK Instrukcja Zarządzania Systemem Informatycznym elementy składowe, sposób prowadzenia i aktualizowania - ćwiczenia 1. procedury nadawania uprawnień do przetwarzania danych i rejestrowania tych uprawnień w systemie informatycznym oraz wskazanie osoby odpowiedzialnej za te czynności, 2. stosowanie mechanizmów kontroli dostępu do systemów informatycznych służących do przetwarzania danych 3. stosowane metody i środki uwierzytelnienia oraz procedury związane z ich zarządzaniem i użytkowaniem, 4. zasady nadawania identyfikatorów oraz haseł 5. sposób zabezpieczenia systemu informatycznego przed działalnością oprogramowania, którego celem jest uzyskanie nieuprawnionego dostępu do systemu informatycznego, 6. zabezpieczenie systemu informatycznego przed skutkami działania szkodliwego oprogramowania 7. zasady zabezpieczenia i użytkowania sprzętu komputerowego 8. środki ochrony kryptograficznej zasady postępowania z komputerowymi nośnikami informacji 9. procedury tworzenia kopii zapasowych zbiorów danych oraz programów i narzędzi programowych służących do ich przetwarzania, 10. sposób, miejsce i okres przechowywania kopii zapasowych, 11. zasady tworzenia oraz przechowywania kopii zapasowych MODUŁ VII MK IX. Techniczne środki ochrony danych 1. procedury rozpoczęcia, zawieszenia i zakończenia pracy przeznaczone dla użytkowników systemu 2. sposób, miejsce i okres przechowywania elektronicznych nośników Strona 5 z 9

6 informacji zawierających dane osobowe 3. zabezpieczenie przed awarią zasilania 4. procedury wykonywania przeglądów i konserwacji systemów oraz nośników informacji służących do przetwarzania danych 5. kontrola dostępu i zasady przebywania w obszarze przetwarzania danych 6. Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych Indywidualne konsultacje MODUŁ VII I. Wstęp do sprawdzenia (audytu) systemu ochrony danych 1. Zasady przeprowadzania sprawdzeń planowych oraz doraźnych 2. Określanie przedmiotu i zakresu sprawdzenia oraz przygotowywanie planu 3. Określanie kryteriów sprawdzenia 4. Zbieranie dowodów audytowych 5. Przygotowanie sprawozdania ze sprawdzenia oraz jego dystrybucja 6. Symulacja rozmowy audytowej odebranie ustnych wyjaśnień 30 min II. Przebieg kontroli GIODO MODUŁ VIII 1. Zakres przedmiotowy uprawnień kontrolnych Generalnego Inspektora 2. Rodzaje kontroli 3. Uprawnienia inspektora ochrony danych 4. Organizacja kontroli 5. Przebieg kontroli 6. Dokumentowanie czynności kontrolnych 7. Uprawnienia pokontrolne III. Konsekwencje kontroli GIODO 1. Rodzaje decyzji administracyjnych wydawane przez GIODO 2. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa 3. Środki odwoławcze od decyzji GIODO 4. Postępowania sądowo administracyjne 5. Niemierzalne konsekwencje kontroli GIODO 30 min. Indywidualne konsultacje RAZEM: 7 godz. Strona 6 z 9

7 Dzień 4 Audytor wewnętrzny systemu ochrony danych SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I I. Wyjaśnienie najważniejszych pojęć związanych z audytem systemu ochrony danych II. 1) Audyt 2) Audytor 3) Dowód z audytu 4) Ekspert techniczny 5) Kompetencje 6) Kryteria audytu 7) Plan sprawdzenia (audytu) 8) System ochrony danych 9) Ustalenia z audytu 10) Wnioski z audytu 11) Zakres audytu 12) Zespół audytujący 13) Zgodność/niezgodność Administrator bezpieczeństwa informacji (inspektor ochrony danych) rola w organizacji 90 min. 1) Wymagania kwalifikacyjne do pełnienia funkcji ABI 2) Umocowanie ABI w strukturze organizacji niezależność funkcji 3) Uprawnienia, sposób wyznaczenia i rejestracji administratora bezpieczeństwa informacji 4) Obowiązki ABI związane z zapewnianiem przestrzegania przepisów o ochronie danych : a) sprawdzanie zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych b) nadzorowanie opracowania i aktualizowania dokumentacji przetwarzania danych c) zapewnianie zapoznania osób upoważnionych do przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych d) prowadzenie rejestru zbiorów danych 5) Obowiązki i uprawnienie inspektora ochrony danych Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych 6) Administrator bezpieczeństwa informacji audytor wewnętrzny? Strona 7 z 9

8 III. MODUŁ II Audyt systemu ochrony danych przygotowanie (ćwiczenie) 1) Rodzaje audytów (sprawdzeń) a) pierwszej strony - sprawdzenie wewnętrzne (planowe i doraźne) b) drugiej strony sprawdzanie u procesora danych na żądanie GIODO c) trzeciej strony sprawdzenie na żądanie GIODO 2) Ustalanie celów i zakresu audytów 3) Kompetencje audytorskie administratora bezpieczeństwa informacji 4) Wybór członków zespołu audytowego 5) Identyfikowanie i szacowanie ryzyk związanych z programem audytów 6) Identyfikowanie zasobów dla programu audytu IV. Wymogi formalne dotyczące w zakresie realizacji sprawdzeń (ćwiczenie) 1) Zasady przygotowywania planu sprawdzeń 2) Terminy realizacji sprawdzeń 3) Zawiadomienie o rozpoczęciu sprawdzenia oraz o zakresie planowanych czynności 4) Zasady dokumentowania sprawdzeń 5) Zasady przygotowywania sprawozdania ze sprawdzenia 135 min. V. Metodyka prowadzenia audytu oraz analiza zebranych dowodów (ćwiczenie) 1) Zbieranie i weryfikowanie informacji 2) Przeprowadzanie przeglądu dokumentów 3) Pobieranie próbek audytowych 4) Wybór źródeł informacji 5) Przygotowywanie dokumentów roboczych 6) Prowadzenie rozmów audytowych 7) Odnotowywanie stwierdzonych zgodności lub niezgodności 8) Opracowanie ustaleń z audytu 9) Przygotowywanie wniosków z audytu MODUŁ III (ĆWICZENIA PRAKTYCZNE) VI. Przeprowadzenie sprawdzenia w podejściu procesualnym (ćwiczenie) 1) Ustalenie podstaw prawnych przetwarzania danych 2) Weryfikacja dopełnienia obowiązku informacyjnego 3) Weryfikacja dopełnienia obowiązku dochowania szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą 4) Weryfikacja zapisów dotyczących powierzenia przetwarzania danych 5) Ustalenie sposobu realizacji praw osób, których dane dotyczą 6) Weryfikacja adekwatności organizacyjno-technicznych środków ochrony danych 7) Weryfikacja zasad przekazywania danych do państw trzecich 8) Weryfikacja dopełnienia obowiązku rejestracji zbiorów danych VII. Przygotowanie sprawozdania ze sprawdzenia oraz jego dystrybucja (ćwiczenie) 1) Przygotowanie sprawozdania ze sprawdzenia 2) Dystrybucja sprawozdania ze sprawdzenia 3) Realizacja działań korygujących i korekcyjnych RAZEM: 5 godz. 45 min. Strona 8 z 9

9 Dzień 5 Praktyczne aspekty Europejskiego Rozporządzenia o ochronie danych SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I I. Organ nadzorczy (GIODO) 1) nowa rola, 2) status, 3) zadania i uprawienia, II. Sankcje za nieprzestrzeganie przepisów rozporządzenia. 1) administracyjne kary pieniężne - warunki ich nakładania i wysokość, 2) odszkodowanie za poniesioną szkodę, III. Przetwarzanie danych. 1) ogólne zasady przetwarzania danych, 2) przetwarzanie danych szczególnych kategorii, 3) zgoda na przetwarzanie danych dzieci. MODUŁ II IV. Prawa przysługujące osobie, której dane dotyczą 1) prawo do bycia zapomnianym,, 2) prawo do przenoszenia danych, 3) prawo do niepodlegania profilowaniu,, 4) zasada przejrzystości i inne. V. Obowiązki administratora danych 1) obowiązek rejestrowania czynności przetwarzania danych, 2) obowiązek zgłaszania naruszeń ochrony danych, 3) wdrożenie mechanizmów privacy by design i privacy by default i inne. 90 min. MODUŁ III VI. Inspektor ochrony danych 1) zadania inspektora ochrony danych, 2) sytuacje, w których jego wyznaczenie jest obligatoryjne. VII. Podmiot przetwarzający (procesor): 1) zakres i treść umowy z procesorem, 2) obowiązki procesora. MODUŁ IV VIII. Przekazywanie danych do państw trzecich: 1) zasady przekazywania danych. IX. Kodeksy postępowania i certyfikacja: 1) rola funkcjonowania kodeksów postępowań, 2) określenie procedur certyfikacji podmiotów dokonujących operacji przetwarzania przez podmioty certyfikujące, które uzyskały uprzednio akredytację w trybie art. 43 rozporządzenia RAZEM: 5 godz. 30 min. TOTAL: 32 godz. 15 min. Strona 9 z 9

PROGRAM NAUCZANIA KURS ABI

PROGRAM NAUCZANIA KURS ABI PROGRAM NAUCZANIA KURS ABI Dzień 1 Podstawy pełnienia funkcji ABI SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA MODUŁ I I. Wyjaśnienie najważniejszych pojęć pojawiających się w ustawie o ochronie danych 1) dane osobowe,

Bardziej szczegółowo

AKREDYTOWANY KURS ABI. KOMPLEKSOWE PRZYGOTOWANIE DO PEŁNIENIA FUNKCJI ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI (ABI)

AKREDYTOWANY KURS ABI. KOMPLEKSOWE PRZYGOTOWANIE DO PEŁNIENIA FUNKCJI ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI (ABI) AKREDYTOWANY KURS ABI. KOMPLEKSOWE PRZYGOTOWANIE DO PEŁNIENIA FUNKCJI ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI (ABI) SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU DZIEŃ I - PODSTAWY PEŁNIENIA FUNKCJI ABI Godziny REJESTRACJA

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU DZIEŃ I - WPROWADZENIE DO OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH REJESTRACJA UCZESTNIKÓW Zapytamy o Państwa oczekiwania wobec szkolenia oraz o zagadnienia, na wyjaśnieniu których szczególnie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU DZIEŃ I WPROWADZENIE DO OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU DZIEŃ I WPROWADZENIE DO OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM KURSU DZIEŃ I WPROWADZENIE DO OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 09.00 09.05 Zapytamy o Państwa oczekiwania wobec szkolenia oraz o zagadnienia, na Wyjaśnieniu których

Bardziej szczegółowo

Jakie są podstawowe obowiązki wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych?

Jakie są podstawowe obowiązki wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych? Jakie są podstawowe obowiązki wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych? Przypomnijmy. Ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych i prawa osób

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 29 kwietnia 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 29 kwietnia 2004 r. Dz.U.2004.100.1024 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicznych i organizacyjnych,

Bardziej szczegółowo

Obowiązki lekarza, lekarza dentysty wykonującego działalność leczniczą w ramach praktyki zawodowej związane z ochroną danych osobowych

Obowiązki lekarza, lekarza dentysty wykonującego działalność leczniczą w ramach praktyki zawodowej związane z ochroną danych osobowych Obowiązki lekarza, lekarza dentysty wykonującego działalność leczniczą w ramach praktyki zawodowej związane z ochroną danych osobowych Podstawa prawna: - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Administrator Danych Małgorzata Ziemianin Dnia 24.11.2015 roku w podmiocie o nazwie Publiczne Gimnazjum im. Henryka Brodatego w Nowogrodzie Bobrzańskim Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Dane osobowe Wg. Ustawy o ochronie danych osobowych: Dane osobowe każda informacja dotycząca osoby fizycznej pozwalająca na określenie tożsamości tej osoby. Przetwarzanie danych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo informacji. Opracował: Mariusz Hoffman

Bezpieczeństwo informacji. Opracował: Mariusz Hoffman Bezpieczeństwo informacji Opracował: Mariusz Hoffman Akty prawne dotyczące przetwarzania i ochrony danych osobowych: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI Dz. U. z 2004 r. Nr 100, poz. 1024 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicznych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie otwarte 2016 r.

Szkolenie otwarte 2016 r. Warsztaty Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Szkolenie otwarte 2016 r. PROGRAM SZKOLENIA: I DZIEŃ 9:00-9:15 Powitanie uczestników, ustalenie szczególnie istotnych elementów warsztatów, omówienie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE JACEK TURCZYNOWICZ YACHTING JACEK TURCZYNOWICZ ul. Gen. Józefa Zajączka 23/22, 01-505 Warszawa NIP: 1231056768, REGON:

Bardziej szczegółowo

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne.

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Rodzaje danych (informacji) m.in.: Dane finansowe Dane handlowe Dane osobowe Dane technologiczne Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Przetwarzane dane mogą być zebrane

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli problemowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy Łomża Ul. Skłodowskiej 1a, 18-400 Łomża NIP 7181268329, REGON 000534138

Protokół kontroli problemowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy Łomża Ul. Skłodowskiej 1a, 18-400 Łomża NIP 7181268329, REGON 000534138 Protokół kontroli problemowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy Łomża Ul. Skłodowskiej 1a, 18-400 Łomża NIP 7181268329, REGON 000534138 Kontrolę w dniach 16-17 marca 2009r. przeprowadziła: Pani Monika Kondratowicz

Bardziej szczegółowo

PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH KLIENTÓW PRZEZ SERWISY SPRZĘTU AGD Agnieszka Wiercińska-Krużewska 15 września 2016 r.

PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH KLIENTÓW PRZEZ SERWISY SPRZĘTU AGD Agnieszka Wiercińska-Krużewska 15 września 2016 r. PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH KLIENTÓW PRZEZ SERWISY SPRZĘTU AGD Agnieszka Wiercińska-Krużewska 15 września 2016 r. Przepisy prawa i przydatne informacje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM PRZETWARZAJĄCYM DANE OSOBOWE W FIRMIE SŁAWOMIR PIWOWARCZYK KAMIENICA 65, 32-075 GOŁCZA NIP: 678 262 88 45, REGON: 356 287 951......... pieczęć firmowa podpis

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA KRAJOWEGO REJESTRU KLIENTÓW HOTELOWYCH sp. z o.o.. Art. 1 Postanowienia ogólne

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA KRAJOWEGO REJESTRU KLIENTÓW HOTELOWYCH sp. z o.o.. Art. 1 Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Regulaminu KRKH sp. z o.o. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA KRAJOWEGO REJESTRU KLIENTÓW HOTELOWYCH sp. z o.o.. Art. 1 Postanowienia ogólne Zgodnie z art. 39a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Przykładowy wzór Wystąpienia GIODO dotyczy zastosowanych środków bezpieczeństwa* Wystąpienie o dokonanie sprawdzenia

Przykładowy wzór Wystąpienia GIODO dotyczy zastosowanych środków bezpieczeństwa* Wystąpienie o dokonanie sprawdzenia Przykładowy wzór Wystąpienia GIODO dotyczy zastosowanych środków bezpieczeństwa*... oznaczenie administratora bezpieczeństwa informacji oraz jego adresu do korespondencji Wystąpienie o dokonanie sprawdzenia

Bardziej szczegółowo

Art. 36a - Ustawa o ochronie danych osobowych (Dz. U r. poz. 922 z późn. zm.)

Art. 36a - Ustawa o ochronie danych osobowych (Dz. U r. poz. 922 z późn. zm.) NOWY OBOWIĄZEK ADO I ABI- SZKOLENIA PERSONELU Art. 36a - Ustawa o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.) ( ) 2. Do zadań administratora bezpieczeństwa informacji należy: 1) zapewnianie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie. Funkcja Administratora Bezpieczeństwa Informacji po deregulacji. Strona szkolenia Terminy szkolenia Rejestracja na szkolenie Promocje

Szkolenie. Funkcja Administratora Bezpieczeństwa Informacji po deregulacji. Strona szkolenia Terminy szkolenia Rejestracja na szkolenie Promocje Szkolenie Funkcja Administratora Bezpieczeństwa Informacji po deregulacji Strona szkolenia Terminy szkolenia Rejestracja na szkolenie Promocje Opis szkolenia Szkolenie w kompleksowy sposób zapoznaje uczestników

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo teleinformatyczne danych osobowych

Bezpieczeństwo teleinformatyczne danych osobowych Bezpieczna Firma Bezpieczeństwo teleinformatyczne danych osobowych Andrzej Guzik stopień trudności System informatyczny, w którym przetwarza się dane osobowe, powinien oprócz wymagań wynikających z przepisów

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHRUŚLINIE

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHRUŚLINIE POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHRUŚLINIE Chruślina 19-03-2015r. 1 POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Administrator Danych Dyrektor Szkoły Podstawowej w Chruślinie Dnia 10-03-2015r.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Administrator Danych Damian Cieszewski dnia 31 sierpnia 2015 r. w podmiocie o nazwie Zespół Szkół nr 1 w Pszczynie zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH SŁUŻĄCYCH DO PRZETWARZNIA DANYCH OSOBOWYCH W URZĘDZIE GMINY DĄBRÓWKA

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH SŁUŻĄCYCH DO PRZETWARZNIA DANYCH OSOBOWYCH W URZĘDZIE GMINY DĄBRÓWKA Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Dąbrówka Nr 169/2016 z dnia 20 maja 2016 r. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH SŁUŻĄCYCH DO PRZETWARZNIA DANYCH OSOBOWYCH W URZĘDZIE GMINY DĄBRÓWKA

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który nie powołał administratora bezpieczeństwa informacji

Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który nie powołał administratora bezpieczeństwa informacji Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który nie powołał administratora bezpieczeństwa informacji POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA. 1 1. PODSTAWA PRAWNA Niniejsza Polityka bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 15/13 WÓJTA GMINY ŚWIĘTAJNO z dnia 16 kwietnia 2013 r.

ZARZĄDZENIE Nr 15/13 WÓJTA GMINY ŚWIĘTAJNO z dnia 16 kwietnia 2013 r. ZARZĄDZENIE Nr 15/13 WÓJTA GMINY ŚWIĘTAJNO z dnia 16 kwietnia 2013 r. w sprawie Polityki bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Gminy Świętajno Na podstawie art. 36 ust. 2 Ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Administrator Danych... Imię i nazwisko właściciela firmy Dnia... data wdrożenia w przedsiębiorstwie o nazwie... Nazwa przedsiębiorstwa Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA SPRAW

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI Załącznik 1 POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI W celu zabezpieczenia danych gromadzonych i przetwarzanych w Urzędzie Miejskim w Ząbkowicach Śląskich oraz jego systemie informatycznym, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 473/2015 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 29 grudnia 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 473/2015 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 29 grudnia 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 473/2015 PREZYDENTA MIASTA KIELCE w sprawie powołania i określenia zadań Administratora Bezpieczeństwa Informacji, Administratora Systemów Informatycznych oraz Lokalnych Administratorów

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje o kursach

Szczegółowe informacje o kursach Szczegółowe informacje o kursach Adresaci: Cele: Dyrektorzy szkół/placówek oświatowych. ADMINISTRATOR DANYCH OSOBOWYCH (ADO) Przekazanie uczestnikom informacji dotyczących wymagań prawnych stawianym jednostkom

Bardziej szczegółowo

Raport z wewnętrznego audytu bezpieczeństwa danych osobowych w..

Raport z wewnętrznego audytu bezpieczeństwa danych osobowych w.. Raport z wewnętrznego audytu bezpieczeństwa danych osobowych w.. Autor: Jakub Staśkiewicz Data opracowania: maj 2016 Wersja dokumentu: 1.0 Spis treści 1 Wstęp...3 1.1 Podstawa prawna...3 2 Program audytu...4

Bardziej szczegółowo

Jak zorganizować szkolną infrastrukturę informatyczną (sieć informatyczną) Tadeusz Nowik

Jak zorganizować szkolną infrastrukturę informatyczną (sieć informatyczną) Tadeusz Nowik Jak zorganizować szkolną infrastrukturę informatyczną (sieć informatyczną) Tadeusz Nowik Program 1. Strategia bezpieczeństwa w szkole/placówce. 2. Realizacja polityki bezpieczeństwa infrastruktury IT.

Bardziej szczegółowo

administratora systemów informatycznych w Urzędzie Gminy i Miasta Proszowice NIE

administratora systemów informatycznych w Urzędzie Gminy i Miasta Proszowice NIE Zarządzenie nr 1/2015 z dnia 2 stycznia 2015 r. o zmianie zarządzenia w sprawie: wyznaczenia administratora bezpieczeństwa informacji oraz administratora systemów informatycznych w Urzędzie Gminy i Miasta

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA. Wykaz zbiorów danych oraz programów zastosowanych do przetwarzania danych osobowych.

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA. Wykaz zbiorów danych oraz programów zastosowanych do przetwarzania danych osobowych. 1 Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 243/09 Burmistrza Michałowa z dnia 14 września 2009 r. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Rozdział I. Rozdział II. Postanowienia ogólne. Deklaracja intencji, cele i zakres polityki

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH WRAZ Z INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANĄ PLATFORMĄ ELF24

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH WRAZ Z INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANĄ PLATFORMĄ ELF24 POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH WRAZ Z INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANĄ PLATFORMĄ ELF24 FIRMY ELF24 SP. Z O.O. SP. K. Z SIEDZIBĄ W POZNANIU Poznań, czerwiec 2015 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI...

Bardziej szczegółowo

PolGuard Consulting Sp.z o.o. 1

PolGuard Consulting Sp.z o.o. 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH po 1 stycznia 2015r. Prowadzący: Robert Gadzinowski Ekspert akredytowany przez PARP Phare 2002 Program: Dostęp do innowacyjnych usług doradczych Działanie:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W OŚRODKU KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W OŚRODKU KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 5/2012 Dyrektora Ośrodka Kultury w Drawsku Pomorskim z dnia 1 marca 2012 r. INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA w zakresie ochrony danych osobowych w ramach serwisu zgloszenia24.pl

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA w zakresie ochrony danych osobowych w ramach serwisu zgloszenia24.pl POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA w zakresie ochrony danych osobowych w ramach serwisu zgloszenia24.pl SPIS TREŚCI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE... 2 II. DEFINICJA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI... 2 III. ZAKRES STOSOWANIA...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Miasta Lublin

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Miasta Lublin w sprawie wprowadzenia Polityki bezpieczeństwa danych osobowych i Instrukcji zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Miasta Lublin Instrukcja zarządzania

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE SZKOLENIA PERSONELU JAKO NOWY OBOWIĄZEK ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI

SKUTECZNE SZKOLENIA PERSONELU JAKO NOWY OBOWIĄZEK ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI SKUTECZNE SZKOLENIA PERSONELU JAKO NOWY OBOWIĄZEK ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI Art. 36a - Ustawa o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.) ( ) 2. Do zadań administratora

Bardziej szczegółowo

ADMISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI

ADMISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ADMISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ZAKRES DZIAŁAŃ SZCZEGÓŁOWE DZIAŁANIA Nowe regulacje dot. Administratora Bezpieczeństwa Informacji (ABI): o kompetencje; o status w hierarchii Administratora danych;

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI. zadania: przepisami; Nowe kompetencje GIODO: Administratora danych; Przekazywanie danych do państw trzecich:

ADMINISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI. zadania: przepisami; Nowe kompetencje GIODO: Administratora danych; Przekazywanie danych do państw trzecich: ADMINISTRATOR BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ZAKRES DZIAŁAŃ SZCZEGÓŁOWE DZIAŁANIA Nowe regulacje dot. Administratora Bezpieczeństwa Informacji (ABI): o kompetencje; o status w hierarchii Administratora danych;

Bardziej szczegółowo

Dane osobowe w data center

Dane osobowe w data center Dane osobowe w data center obowiązki klienta i obowiązki dostawcy Jarosław Żabówka 2 Dlaczego chronimy dane osobowe? A dlaczego ja mam dbać o te dane, tylko dlatego, że tak sobie ustawodawca wymyślił Prezes

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 100/2015 WÓJTA GMINY STEGNA. z dnia 16 czerwca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 100/2015 WÓJTA GMINY STEGNA. z dnia 16 czerwca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 100/2015 WÓJTA GMINY STEGNA w sprawie wyznaczenia administratora bezpieczeństwa informacji oraz zastępców administratora bezpieczeństwa informacji w Urzędzie Gminy w Stegnie. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 623/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 16 sierpnia 2016 r.

Zarządzenie Nr 623/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 16 sierpnia 2016 r. Zarządzenie Nr 623/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 16 sierpnia 2016 r. w sprawie opisu stanowiska Administratora Bezpieczeństwa Informacji. Na podstawie 2 ust.2 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych w VII L.O. im. Juliusza Słowackiego w Warszawie.

Polityka bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych w VII L.O. im. Juliusza Słowackiego w Warszawie. Polityka bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych w VII L.O. im. Juliusza Słowackiego w Warszawie. Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2002 nr

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ODJ KRAKÓW

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ODJ KRAKÓW POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ ODJ KRAKÓW I. Podstawa prawna Polityka Bezpieczeństwa została utworzona zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne dane - dobre praktyki w szkole. Roman Pinoczek Dyrektor Szkoły

Bezpieczne dane - dobre praktyki w szkole. Roman Pinoczek Dyrektor Szkoły Bezpieczne dane - dobre praktyki w szkole Dyrektor Szkoły DANE UCZNIOWIE RODZICE ABSOLWENCI PRACOWNICY EMERYCI RENCIŚCI KONTRACHENCI INF. BIEŻĄCE KONTROLA ZARZĄDCZA ryzyko ryzyko ryzyko ryzyko ryzyko dostępu

Bardziej szczegółowo

Zadania Administratora Systemów Informatycznych wynikające z przepisów ochrony danych osobowych. Co ASI widzieć powinien..

Zadania Administratora Systemów Informatycznych wynikające z przepisów ochrony danych osobowych. Co ASI widzieć powinien.. Zadania Administratora Systemów Informatycznych wynikające z przepisów ochrony danych osobowych Co ASI widzieć powinien.. Czy dane osobowe są informacją szczególną dla Administratora Systemów IT? Administrator

Bardziej szczegółowo

Nowe przepisy i zasady ochrony danych osobowych

Nowe przepisy i zasady ochrony danych osobowych Nowe przepisy i zasady ochrony danych osobowych Jak przygotować i wdrożyć zmiany dotyczące przetwarzania i ochrony danych osobowych w kontekście nowych przepisów prawa, krajowych i europejskich Prowadzi:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM Gminna Biblioteka Publiczna w Zakrzówku ul. Żeromskiego 24 B, 23 213 Zakrzówek tel/fax: (81) 821 50 36 biblioteka@zakrzowek.gmina.pl www.gbp.zakrzowek.gmina.pl INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA Obowiązuje od: 01

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia - Rejestracja i bezpieczeństwo danych osobowych

Program szkolenia - Rejestracja i bezpieczeństwo danych osobowych Program szkolenia - Rejestracja i bezpieczeństwo danych osobowych DZIEŃ I Omówienie procedur ochrony danych osobowych i adaptacja nowych regulacji rozporządzenia UE 2016 Część I Ogólne podstawy ochrony

Bardziej szczegółowo

I Program szczegółowy akredytowanego Kursu dla Administratorów Bezpieczeństwa Informacji

I Program szczegółowy akredytowanego Kursu dla Administratorów Bezpieczeństwa Informacji I Program szczegółowy akredytowanego Kursu dla Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Kurs stanowi element kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Gminy Ostaszewo.

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Gminy Ostaszewo. Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 39/2015 Wójta Gminy Ostaszewo z dnia 27 maja 2015 r. INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM służącym do przetwarzania danych osobowych w Urzędzie Gminy Ostaszewo

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. Pozycja 14 ZARZĄDZENIE NR 14 MINISTRA SKARBU PAŃSTWA 1) z dnia 23 kwietnia 2015 r.

Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. Pozycja 14 ZARZĄDZENIE NR 14 MINISTRA SKARBU PAŃSTWA 1) z dnia 23 kwietnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SKARBU PAŃSTWA Warszawa, dnia 24 kwietnia 2015 r. Pozycja 14 ZARZĄDZENIE NR 14 MINISTRA SKARBU PAŃSTWA 1) z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie ochrony danych osobowych w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który powołał administratora bezpieczeństwa informacji

Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który powołał administratora bezpieczeństwa informacji Polityka bezpieczeństwa przeznaczona dla administratora danych, który powołał administratora bezpieczeństwa informacji POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA. 1 1. PODSTAWA PRAWNA Niniejsza Polityka bezpieczeństwa stanowi

Bardziej szczegółowo

Od Wykazu do Rejestru. Zmiany zasad dokumentowania zbiorów danych osobowych. Maciej Kołodziej

Od Wykazu do Rejestru. Zmiany zasad dokumentowania zbiorów danych osobowych. Maciej Kołodziej Od Wykazu do Rejestru Zmiany zasad dokumentowania zbiorów danych osobowych Maciej Kołodziej Stowarzyszenie Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Agenda 1. Rejestracja zbiorów danych osobowych 2. Wykaz

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 224/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 6 kwietnia 2016 r.

Zarządzenie Nr 224/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 6 kwietnia 2016 r. Zarządzenie Nr 224/ ABI/ 2016 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie opisu stanowiska Administratora Bezpieczeństwa Informacji. Na podstawie 2 ust. 2 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH w Urzędzie Miasta Kościerzyna

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH w Urzędzie Miasta Kościerzyna Załącznik nr 2 do Zarządzenia Burmistrza Miasta Kościerzyna nr 0050.3/2016 z dnia 8 stycznia 2016 roku INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Rola Administratora Bezpieczeństwa Informacji w zarządzaniu bezpieczeństwem informacji. Michał Cupiał

Rola Administratora Bezpieczeństwa Informacji w zarządzaniu bezpieczeństwem informacji. Michał Cupiał Rola Administratora Bezpieczeństwa Informacji w zarządzaniu bezpieczeństwem informacji Michał Cupiał ZMIANY od 1 stycznia 2015 roku ABI Metody rejestracji zbiorów danych osobowych Możliwość zlecania sprawdzeń

Bardziej szczegółowo

wraz z wzorami wymaganej prawem dokumentacją

wraz z wzorami wymaganej prawem dokumentacją NOWOŚĆ - NOWE ZADANIA ABI (INSPEKTORA) PO WEJŚCIU W ŻYCIE UNIJNEGO ROZPORZĄDZENIA O OCHRONIE DANYCH (RODO) wraz z wzorami wymaganej prawem dokumentacją (polityka bezpieczeństwa, instrukcja zarządzania

Bardziej szczegółowo

ABI EXPERT+ Ochrona danych osobowych. Warsztat specjalistyczny. Zadania Administratora danych osobowych. Skuteczne narzędzie ADO

ABI EXPERT+ Ochrona danych osobowych. Warsztat specjalistyczny. Zadania Administratora danych osobowych. Skuteczne narzędzie ADO Warsztat specjalistyczny Ochrona danych osobowych Zadania Administratora danych osobowych Najważniejsze podstawy prawne Ustawa o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tj. Dz. U. z 2015

Bardziej szczegółowo

Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych wraz z Instrukcją zarządzania systemem informatycznym przetwarzającym dane osobowe

Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych wraz z Instrukcją zarządzania systemem informatycznym przetwarzającym dane osobowe Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych wraz z Instrukcją zarządzania systemem informatycznym przetwarzającym dane osobowe w POLSKIE TOWARZYSTWO TANECZNE Wersja 1 Pieczęć firmowa: Opracował: Data: Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Zagadnienia ogólne

Rozdział I Zagadnienia ogólne Załączniki do decyzji nr 2/11 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 3 stycznia 2011 r. (poz. ) Załącznik nr 1 Instrukcja zarządzania systemem teleinformatycznym służącym do przetwarzania danych

Bardziej szczegółowo

Marcin Soczko. Agenda

Marcin Soczko. Agenda System ochrony danych osobowych a System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji - w kontekście normy PN-ISO 27001:2014 oraz Rozporządzenia o Krajowych Ramach Interoperacyjności Marcin Soczko Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. z siedzibą w Warszawie

Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. z siedzibą w Warszawie Polityka Bezpieczeństwa i Ochrony Danych Osobowych przetwarzanych przez Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Warszawie wprowadzona Zarządzeniem Dyrektora IFiS PAN nr 5/2016

Bardziej szczegółowo

Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych. w sklepie internetowym kozakominek.pl prowadzonym przez firmę Worldflame Sp. z o. o.

Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych. w sklepie internetowym kozakominek.pl prowadzonym przez firmę Worldflame Sp. z o. o. Polityka Bezpieczeństwa Danych Osobowych w sklepie internetowym kozakominek.pl prowadzonym przez firmę Worldflame Sp. z o. o. Spis treści 1. Ogólne zasady przetwarzania danych osobowych... 3 2. Analiza

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZENIA, SPRAWOZDANIA, JAWNY REJESTR ZBIORÓW DANYCH NOWE ZADANIA ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ORAZ OMÓWIENIE

SPRAWDZENIA, SPRAWOZDANIA, JAWNY REJESTR ZBIORÓW DANYCH NOWE ZADANIA ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ORAZ OMÓWIENIE SPRAWDZENIA, SPRAWOZDANIA, JAWNY REJESTR ZBIORÓW DANYCH NOWE ZADANIA ADMINISTRATORA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI ORAZ OMÓWIENIE PROGNOZOWANYCH NOWYCH REWOLUCYJNYCH ZMIAN dt. ABI ( INSPEKTORA DANYCH OSOBOWYCH)

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie danych osobowych w przedsiębiorstwie

Przetwarzanie danych osobowych w przedsiębiorstwie Przetwarzanie danych osobowych w przedsiębiorstwie Kwestię przetwarzania danych osobowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Danymi osobowymi w rozumieniu niniejszej

Bardziej szczegółowo

Administrator Bezpieczeństwa Informacji po zmianie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych

Administrator Bezpieczeństwa Informacji po zmianie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych Administrator Bezpieczeństwa Informacji po zmianie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych Opis Zapraszamy na kompleksowe szkolenie prowadzone przez wysokiej klasy ekspertów, podczas zajęć poznacie

Bardziej szczegółowo

Uwaga przypominamy o obowiązkach związanych z ochroną danych osobowych w praktyce lekarskiej i dentystycznej.

Uwaga przypominamy o obowiązkach związanych z ochroną danych osobowych w praktyce lekarskiej i dentystycznej. Uwaga przypominamy o obowiązkach związanych z ochroną danych osobowych w praktyce lekarskiej i dentystycznej. Każdy lekarz i lekarz dentysta prowadzący praktykę lekarską, mimo, że nie jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

XVI Forum Szpitali Ochrona danych osobowych w kontekście wejścia w życie unijnych regulacji

XVI Forum Szpitali Ochrona danych osobowych w kontekście wejścia w życie unijnych regulacji XVI Forum Szpitali Ochrona danych osobowych w kontekście wejścia w życie unijnych regulacji Mirosława Mocydlarz-Adamcewicz Administrator Bezpieczeństwa Informacji Wielkopolskiego Centrum Onkologii Członek

Bardziej szczegółowo

Agenda. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych -RODO. Jakie działania należy podjąć, aby dostosować firmę do wymagań rozporządzenia GDPR/RODO?

Agenda. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych -RODO. Jakie działania należy podjąć, aby dostosować firmę do wymagań rozporządzenia GDPR/RODO? Jakie działania należy podjąć, aby dostosować firmę do wymagań rozporządzenia GDPR/RODO? Maciej Byczkowski European Network Security Institute Agenda Nowy system przepisów dotyczących ochrony danych osobowych

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE INFORMACJE OGÓLNE

SYSTEM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE INFORMACJE OGÓLNE SYSTEM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE INFORMACJE OGÓLNE O prawidłowym systemie ochrony danych osobowych w przedsiębiorstwie można mówić wtedy, gdy dopełniane są wszystkie obowiązki administratora

Bardziej szczegółowo

Administrator Bezpieczeństwa Informacji - funkcja, pozycja i obowiązki po zmianach nowelizacyjnych z 2015 r.

Administrator Bezpieczeństwa Informacji - funkcja, pozycja i obowiązki po zmianach nowelizacyjnych z 2015 r. Administrator Bezpieczeństwa Informacji - funkcja, pozycja i obowiązki po zmianach nowelizacyjnych z 2015 r. Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/10/5061/3253 Cena netto 990,00 zł Cena brutto 1 217,00

Bardziej szczegółowo

2) stosowane metody i środki uwierzytelnienia oraz procedury związane z ich zarządzaniem i użytkowaniem,

2) stosowane metody i środki uwierzytelnienia oraz procedury związane z ich zarządzaniem i użytkowaniem, Wskazówki dotyczące sposobu opracowania instrukcji określającej sposób zarządzania systemem informatycznym, służącym do przetwarzania danych osobowych, ze szczególnym uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PROWADZENIE REJESTRU ZBIORÓW DANYCH OSOBOWYCH PRZEZ ABI BIURO GENERALNEGO INSPEKTORA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

PROWADZENIE REJESTRU ZBIORÓW DANYCH OSOBOWYCH PRZEZ ABI BIURO GENERALNEGO INSPEKTORA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH PROWADZENIE REJESTRU ZBIORÓW DANYCH OSOBOWYCH PRZEZ ABI BIURO GENERALNEGO INSPEKTORA OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH 23 lutego 2016 r. Warszawa 1 Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2, 00-193

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM Administrator Danych Damian Cieszewski dnia 31 sierpnia 2015 r. w podmiocie o nazwie Zespół Szkół nr 1 w Pszczynie zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA SPRAW

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia nr 29/2005/2006 Obowiązuje od 23.06.2006 r. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA

Załącznik do zarządzenia nr 29/2005/2006 Obowiązuje od 23.06.2006 r. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Załącznik do zarządzenia nr 29/2005/2006 Obowiązuje od 23.06.2006 r. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W DĄBROWIE GÓRNICZEJ CZĘŚĆ OGÓLNA Podstawa prawna: 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw

Bardziej szczegółowo

a) po 11 dodaje się 11a 11g w brzmieniu:

a) po 11 dodaje się 11a 11g w brzmieniu: Zarządzenie Nr 134/05 Starosty Krakowskiego z dnia 27 grudnia 2005r. - w sprawie zmiany Zarządzenia Starosty Krakowskiego Nr 40/99 z dnia 19 sierpnia 1999r. w sprawie ochrony danych osobowych, stosowanych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie : Administrator Bezpieczeństwa Informacji (2 dni)

Szkolenie : Administrator Bezpieczeństwa Informacji (2 dni) ZRBS/45/2015 Warszawa, dnia 05.06. Szanowni Państwo, Zarząd Banku Spółdzielczego Związek Rewizyjny Banków Spółdzielczych im. F. Stefczyka realizując swoją statutową działalność przesyła ofertę na szkolenie

Bardziej szczegółowo

Administrator bezpieczeństwa informacji /Inspektor ochrony danych

Administrator bezpieczeństwa informacji /Inspektor ochrony danych Konrad Gałaj-Emiliańczyk Administrator bezpieczeństwa informacji /Inspektor ochrony danych Kompetencje, obowiązki i odpowiedzialność. Poradnik praktyka z wzorami dokumentów (z suplementem elektronicznym)

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIASTA ZIELONA GÓRA PLAN SPRAWDZEŃ ZGODNOŚCI PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Z PRZEPISAMI O OCHRONIE DANYCH OSOBOWYCH

URZĄD MIASTA ZIELONA GÓRA PLAN SPRAWDZEŃ ZGODNOŚCI PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Z PRZEPISAMI O OCHRONIE DANYCH OSOBOWYCH DB-ABI.142.3.2016 URZĄD MIASTA ZIELONA GÓRA PLAN SPRAWDZEŃ ZGODNOŚCI PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Z PRZEPISAMI O OCHRONIE DANYCH OSOBOWYCH na okres 01.01.2016 r. - 31.12.2016 r. L.p. PRZEDMIOT SPRAWDZENIA

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA w zakresie ochrony danych osobowych w Spółdzielni Mieszkaniowej Cukrownik 1 1. Ochrona danych osobowych w SM Cukrownik ma na celu zapewnienie ochrony prywatności każdemu członkowi

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Zgodnie z 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI 1-2 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI 1-2 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE Warszawa 2015-07-14 POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI Zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2014 poz. 1182) 1-2 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE Spis treści:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH S A M O R Z Ą D O W A S Z K O Ł A P O D S T A W O W A i m. p o r. J A N A P E N C O N K A w G O W I N I E GOWINO ul. Wejherowska 60 84-215 SOPIESZYNO Tel. 572-06-29 NIP 588-18-42-812 REGON 190403213 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja ochrony danych osobowych w firmie

Dokumentacja ochrony danych osobowych w firmie Dokumentacja ochrony danych osobowych w firmie Obowiązek prowadzenia dokumentacji, o której będzie mowa w niniejszym artykule, spoczywa właściwie na każdym przedsiębiorstwie. Jeśli w toku prowadzonej przez

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu

Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu Załącznik nr 2 do Umowy nr CUI/.../.../.../2014 z dnia r. Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu 1. Uwagi i wymagania ogólne 1. Dokumentacja musi zostać dostarczona w wersji elektronicznej edytowalnej

Bardziej szczegółowo

Zmiana obowiązków zabezpieczania danych osobowych

Zmiana obowiązków zabezpieczania danych osobowych Nowe obowiązki zabezpieczenia danych osobowych po nowelizacji ustawy o ochronie danych osobowych fakty i mity Maciej Byczkowski Stowarzyszenie Administratorów Bezpieczeństwa Informacji Zmiana obowiązków

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI DYREKTORA JAKO ADMINISTRATORA DANYCH OSOBOWYCH

NOWE OBOWIĄZKI DYREKTORA JAKO ADMINISTRATORA DANYCH OSOBOWYCH NOWE OBOWIĄZKI DYREKTORA JAKO ADMINISTRATORA DANYCH OSOBOWYCH TOMASZ PAPROCKI WWW.ABIFUSION24.PL Ten i inne materiały konferencyjne XIV Konferencji OSKKO znajdziesz na stronie: www.oskko.edu.pl/konferencjaoskko2017

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym STORK Szymon Małachowski

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym  STORK Szymon Małachowski Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych w sklepie internetowym www.stork3d.pl prowadzonym przez firmę STORK Szymon Małachowski Właścicielem materialnych

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa ochrony danych osobowych i zarządzania systemem informatycznym w POYADE Group Poland sp. z o.o.

Polityka bezpieczeństwa ochrony danych osobowych i zarządzania systemem informatycznym w POYADE Group Poland sp. z o.o. Polityka bezpieczeństwa ochrony danych osobowych i zarządzania systemem informatycznym w POYADE Group Poland sp. z o.o. w Bydgoszczy Polityka bezpieczeństwa ochrony danych osobowych i zarządzania systemem

Bardziej szczegółowo

RODO Nowe zasady przetwarzania danych osobowych. radca prawny Piotr Kowalik Koszalin, r.

RODO Nowe zasady przetwarzania danych osobowych. radca prawny Piotr Kowalik Koszalin, r. RODO Nowe zasady przetwarzania danych osobowych radca prawny Piotr Kowalik Koszalin, 8.12.2017 r. AKTUALNE ŹRÓDŁA PRAWA W ZAKRESIE OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Akty prawne: ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W ZASOBACH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ LOKATORSKO- WŁASNOŚCIOWEJ w Konstancinie-Jeziornie.

REGULAMIN OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W ZASOBACH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ LOKATORSKO- WŁASNOŚCIOWEJ w Konstancinie-Jeziornie. REGULAMIN OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W ZASOBACH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ LOKATORSKO- WŁASNOŚCIOWEJ w Konstancinie-Jeziornie. I Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 29.08.1997 roku o ochronie danych osobowych

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROGRAMU CERTYFIKAT CHRONIMY DANE OSOBOWE

ZASADY PROGRAMU CERTYFIKAT CHRONIMY DANE OSOBOWE ZASADY PROGRAMU CERTYFIKAT CHRONIMY DANE OSOBOWE I. Cel Programu 1. Propagowanie zasad prawidłowego przetwarzania danych osobowych. 2. Promowanie Organizacji przestrzegających przepisy dotyczące ochrony

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. organizacji i przetwarzania danych osobowych.

REGULAMIN. organizacji i przetwarzania danych osobowych. 1 Załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 243/09 Burmistrza Michałowa z dnia 14 września 2009 r. REGULAMIN organizacji i przetwarzania danych osobowych. Rozdział 1. Postanowienia ogólne. Rozdział 2. Ogólne zasady

Bardziej szczegółowo

Global Information Security sp. z o.o.

Global Information Security sp. z o.o. Global Information Security sp. z o.o. Holistyczne Zarządzanie Informacją bezpieczeństwo informacji zarządzanie ryzykiem ochrona danych osobowych optymalizacja procesów biznesowych Zapraszamy na warsztaty

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem danych osobowych

Zarządzanie bezpieczeństwem danych osobowych Zarządzanie bezpieczeństwem danych osobowych - Praktyka wykonywania zadań ABI oraz konieczne zmiany statusu ABI i wymagań dotyczących cych bezpieczeństwa danych Agenda Działania ania SABI w sprawie zmiany

Bardziej szczegółowo