kontynuacja Agnieszka Kwiatkowska, Marlena Topolska-Skowrońska i Agnieszka Yoshioka1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "kontynuacja Agnieszka Kwiatkowska, Marlena Topolska-Skowrońska i Agnieszka Yoshioka1"

Transkrypt

1 Agnieszka Kwiatkowska, Marlena Topolska-Skowrońska i Agnieszka Yoshioka1 kontynuacja Materiały do pracy z osobami w stanie wegetatywnym, stanie minimalnej świadomości i zespole zamknięcia, do zastosowania zarówno w specjalistycznych ośrodkach, jak i w domu TORUŃ 2012

2 2 Od autorów Jestem... słyszę... czuję... 3 Autorzy: Agnieszka Kwiatkowska, Marlena Topolska-Skowrońska, Agnieszka Yoshioka Fotografia: Archiwum Fundacji Światło, Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego Fundacji Światło, Wojciech Głowacki (okładka) Opracowanie graficzne i skład: Katarzyna Rosik Od autorów Projekt został dofinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Wszystkie prawa zastrzeżone. Poradnik ani jej część nie może być przedrukowywana ani w żaden sposób reprodukowana lub odczytywana w środkach masowego przekazu bez pisemnej zgody Fundacji Światło Fundacja Światło ul. Grunwaldzka 64, Toruń tel./fax www. swiatlo.org Niniejszy poradnik kierowany jest do szerokiego grona terapeutów, którzy chcą wzbogacić swój warsztat pracy z osobą w stanie apalicznym. Lekturę polecamy również aktywnym rodzinom, przyjaciołom, którzy chcą poprawić jakość i komfort życia swoich bliskich. Powstała ona z chęci podzielenia się naszymi spostrzeżeniami, zainteresowaniami i osiągnięciami. Wieloletnia praca z osobami w stanie apalicznym zaowocowała wypracowaniem innowacyjnych metod. Proponowane przez nas zajęcia grupowe są możliwością wykorzystania w praktyce stymulacji polisensorycznej. Myślą przewodnią poradnika, który mają Państwo w ręku, oprócz walorów kształcąco-terapeutycznych była prezentacja przykładowych zajęć, których przeprowadzenie nie wymaga dużych nakładów finansowych. Książka ta może być inspiracją do samodzielnego tworzenia scenariuszy zajęć w zależności od inwencji twórczej prowadzących. Proponowane formy i metody pracy z osobami w stanie apalicznym były wielokrotnie stosowane w praktyce z tego względu możemy je polecić z pełnym przekonaniem. Uniwersalność niniejszej pozycji polega na tym, iż proponowane działania terapeutyczne są skierowane i można je dopasować do każdej osoby niezależnie od stopnia uszkodzenia mózgu. Owocem podejmowanych przez nas działań jest poradnik, do którego lektury serdecznie zachęcamy. Agnieszka Kwiatkowska, logopeda Marlena Topolska-Skowrońska, psycholog TORUŃ 2012 Wydanie II

3 4 Jestem... słyszę... czuję... Wstęp Wstęp Jestem... słyszę... czuję... 5 Wstęp Zanim się czemuś oddasz, zawsze jest wahanie, Szansa, by się wycofać, Zawsze nieudolność. Przy każdej inicjatywie i akcie tworzenia Jest jedna elementarna prawda, której nieświadomość zabija nieprzebrane idee I niezliczone plany: Że kiedy całkowicie się czemuś poświęcisz, Opatrzność też wykona swój ruch. Wszystko się wtedy zdarzy, aby ci pomóc, Co inaczej nigdy by się nie zdarzyło. Z decyzji wypływa cały strumień zdarzeń, Przynosząc z korzyścią dla ciebie najrozmaitsze Wypadki, spotkania i rzeczy, O których nikt by nie śnił, że mu się przydarzą. Cokolwiek robisz lub marzysz, że możesz to zrobić Zacznij tylko. W zdecydowaniu drzemie geniusz, siła i magia. Zacznij teraz. Johann Wolfgang Goethe pływ świeżego powietrza, gdy zrobi się zbyt duszno, z grzejnika popłynie ciepło, będzie też to, co jest podstawowe i niezbędne do życia picie, jedzenie, leki... Tak wygląda codzienność osób w stanie wegetatywnym. Czy to jednak naprawdę wszystko, co możemy dla nich zrobić? Nie wiemy przecież, czy nas widzą, słyszą, czują... Nie mamy prawa więzić ich w tak zawężonej przestrzeni. Przecież to nadal Asia, Beata, Marcin, Michał, Tomek...Każdy z nich jest niepowtarzalny, wyjątkowy. Nie można dać tylko tego, co do życia niezbędne. Potrzeba czegoś więcej, tego, po co sięgali, brali garściami, gdy jeszcze mogli. Tu rodzi się miejsce dla nas luka, którą możemy wypełnić, nie po to, aby się dowartościować, postawić sobie pomnik wspaniałomyślności, ale udostępnić to, co jest nam dane: nasze nogi, ręce, oczy, uszy, język... To po prostu nasz obowiązek. Taki sposób myślenia stał się fundamentem grupowych zajęć polisensorycznych, które prowadzone są już od kilku lat dla Śpiochów z Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego Fundacji Światło w Toruniu. Francuski psychofizjolog Henri Peron trafnie określił funkcje wrażeń zmysłowych, które jego zdaniem są przewodnikami życia gdyż kształtują nasze wiadomości o świecie. Dzięki narządom zmysłu niektóre zjawiska fizyczne są odzwierciedlane w mózgu. Sygnały, które do niego docierają są przekształcane i łączone z wrażeniami wcześniej nabytymi, tworząc w ten sposób informacje o świecie nas otaczającym. Wzrok, słuch, węch, dotyk, smak są w terapii Śpiochów traktowane jako zmysły równorzędne w postrzeganiu świata, bez podziały na lepsze i gorsze analizatory. Każdy z nich jest potencjalnym kanałem przekazu informacji i ma niewątpliwie wpływ na powstawanie obrazu składającego się z drobnych fragmentów. Stąd istotna rola ciągłego dopływu bodźców zmysłowych. Dostarczając szeregu wrażeń zmysłowych uruchamiany jest proces stymulacji, który jest narzędziem naszej pracy. Inspiracją zajęć grupowych jest świat przyrody. W działaniach związanych ze stymulacją wielozmysłową wykorzystujemy nieograniczoną bazę różnorodnych materiałów. Aby najpełniej to zobrazować przedstawimy przykładowe scenariusze zajęć. Mogą być one inspiracją do kolejnych tego typu stymulacji w zależności od inwencji twórczej prowadzących. Wstaje nowy dzień. Wewnątrz krzątający się personel, unoszący się aromat zupy mlecznej wymieszany z zapachem kosmetyków, z radia rozbrzmiewa poranne nabożeństwo. Za oknem biały puch otula ziemię. Srebrzą się drzewa i krzewy. Ciszę wypełnia brzmienie dzwonu, krakanie wron i skrzypiący pod nogami śnieg. To wszystko jest na wyciągnięcie dłoni, jest nam dane bezinteresownie, bezwarunkowo, jest jeśli tylko możemy i potrafimy z tego skorzystać. A co jeśli z jakiś powodów tego nie dostrzegamy? Gdy istnieje coś, co nas ogranicza i jest od nas niezależne? Jeśli nasze życie zamknięte jest w czterech ścianach, z możliwością ich opuszczenia wyłącznie przy udziale innych? Pomocna dłoń jest potrzebna także w najbliższej przestrzeni. Tylko dzięki niej zabłyśnie/ zgaśnie światło, będzie rozbrzmiewać muzyka, jest szansa na kolejny odcinek serialu, będzie do-

4 6 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję... 7 Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Temat: ZIMA POMOCE DYDAKTYCZNE: Białe materiały, zimowe pejzaże, kartki sztywnego papieru, farby, pastele, klej, krepa, bibuła, sznurek, nożyczki, guziki, koraliki, olejek miętowy, herbata malinowa, czekolada, grzaniec, czapki, szale, rękawice, skarpety, krem ochronny, pomadka, wazelina kosmetyczna, narty, kijki, gogle, łyżwy, sanki, dzwonki, trójkąty. MATERIAŁY MUZYCZNE: Zima, odpoczynek z muzyką i brzmieniem natury muzyka relaksacyjna, Bałwankowa rodzina muzyka: K. Kwiatkowska, słowa: M. Głogowska, Dzyń, dzyń, dzwonią dzwonki sań, Zima lubi dzieci A. Jurksztowicz, słowa: J. Cygan, Biały walczyk muzyka: F. Leszczyńska, słowa: M. Kownacka, Baśni zimowej R. Schuman, Sanna muzyka: A. Markiewicz, słowa: B. Kossuth, Przy kominku muzyka relaksacyjna, Kulig Skaldowie, Zima Cztery pory roku A. Vivaldi. WYBÓR TEKSTÓW: Zła zima M. Konopnicka, Śnieżny poranek St. Szuchow, Zima J. Ratajczak, Zimowe listy J. Jałowiec, Krysia lubi zimę Cz. Janczarski, Zima J. Czechowicz, Sypie śniegiem T. Chudy, Noc zimowa A. Nosalski. PRZEBIEG ZAJĘĆ: W celu efektywnego ich przeprowadzenia należy najpierw przygotować salę terapeutyczną. Do jej udekorowania służą białe płachty, z umieszczonymi na nich zimowymi pejzażami. Ze sufitu zwieszają się na różnych wysokościach elementy interaktywne imitujące płatki śniegu. Sala nasycona jest zapachem mięty. Z głośników dobiegają charakterystyczne odgłosy zimy ( Zima, odpoczynek z muzyką i brzmieniem natury ). Do sali wjeżdża 7 osobowa grupa Śpiochów. Następuje powitanie grupy, przedstawienie uczestników i wprowadzenie do tematu spotkania. Robimy to za pomocą zagadek-rymowanek, podając głośno odpowiedzi, których rozwiązania kojarzą się z zimą. W tym celu do manipulacji podajemy pacjentom ciepłe: wełniane, polarowe czapki, szale, rękawice, skarpety itp. Twarz i ręce smarujemy kremem ochronnym, usta pomadką, celem odpowiedniego przygotowania do wirtualnego zimowego spaceru, który wyświetlany jest na ścianie za pomocą rzutnika. W oddali słychać śmiech dzieci i piosenkę do wiersz M. Konopnickiej Zła zima. Śpiochy dotykają świeżo przyniesiony śnieg. Następnie przystępujemy do lepienia bałwana nasz będzie z waty przyklejonej do kartki papieru i ozdobionej różnymi materiałami plastycznymi: farby plakatowe, pastele, krepa, bibuła, guziki, koraliki itp. W trakcie wykonywania pracy z magnetofonu dobiegają piosenki: Bałwankowa rodzina (muzyka: K. Kwiatkowska, słowa: M. Głogowska), Zima lubi dzieci (A. Jurksztowicz, słowa: J. Cygan), Biały walczyk (muzyka: F. Leszczyńska, słowa: M. Kownacka). Po ulepieniu bałwana wracamy na gorącą czekoladę, którą wąchają i smakują przy dźwiękach Baśni zimowej R. Schumana. Następnie z rzutnika prezentowany jest materiał filmowy dotyczący jazdy figurowej na lodzie i łyżwiarstwa szybkiego, podczas którego Śpiochy dostają do ręki łyżwy. Po prezentacji multimedialnej pora na herbatę malinową, której zapach wysyca salę. Z magnetofonu dobiega dźwięk dzwonków i piosenka Dzyń, dzyń, dzwonią dzwonki sań, która wzbogacona jest grą Śpiochów na instrumentach (dzwonki, trójkąty). Jest to zapowiedź następnego etapu zajęć. Manipulacja skupia się na podanych w dłonie saniach, w trakcie której rozbrzmiewa Sanna (muzyka: A. Markiewicz, słowa: B. Kossuth). Na ścianie prezentowany jest kolejny już materiał filmowy. Tym razem to projekcja wideoklipu Kulig Skaldów. Po sannie wracamy na zbójnickiego grzańca. Odpoczywamy przy trzaskach płomieni zsynchronizowanych z głęboko przestrzenną muzyką Przy kominku. Po krótkim relaksie ponownie ruszamy na śnieg. Uczestnicy dostają w dłonie narty, kijki narciarskie, gogle, a z rzutnika emitowany jest fragment skoków narciarskich z udziałem Adama Małysza. Kolejnym, niezmiernie przyjemnym punktem spotkania, jest smakowanie lodów i czekoladowych pastylek miętowych, które zbliżamy do ust Śpiochów. Następnym, tym razem końcowym elementem jest odczytanie przez każdego terapeutę wiersza o zimie, który spisany jest dużą trzcinką i prezentowany w odległości ok. 20 cm od oczu podopiecznego ( Śnieżny poranek St. Szuchow, Zima J. Ratajczak, Zimowe listy J. Jałowiec, Krysia lubi zimę Cz. Janczarski, Zima J. Czechowicz, Sypie śniegiem T. Chudy, Noc zimowa A. Nosalski). Wierszom towarzyszy oprawa muzyczna A. Vivaldiego Zima Cztery pory roku ). Podsumowaniem spotkania jest podziękowanie za mile spędzone chwile i zaproszenie na kolejne.

5 8 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję... 9 Temat: WYCIECZKA DO WŁOCH POMOCE DYDAKTYCZNE: Sztywny papier, farby, klej, nożyczki, sznurek, ilustracje z zabytkami Włoch, mapa, materiał w kolorze zielonym, czerwonym i białym, przewodniki, rozmówki, plany miast, magazyny mody, aparat fotograficzny, pieniądze, plecak, okulary przeciwsłoneczne, czapki, krem do opalania, piłka plażowa, strój kąpielowy, cappuccino, wino, kawa, drożdżówka, tiramisu, makaron, ryż, ryba, mięso, bazylia, oliwki, wędlina, pomidor, ser żółty, bułka, majonez, pizza, winogrona, cytryny, słonecznik, lody. MUZYKOTEKA: Viva Italia, Noc w Wenecji Johann Strauss syn, Fly Zucchero, The Colection E. Ramazzotti, Cyrulik sewilski G. Rossini. WYBÓR TEKSTÓW: Romeo i Julia W. Szekspira. PRZEBIEG ZAJĘĆ: Sala zajęciowa podzielona jest na dwie części. Pierwsza z nich imituje lotnisko, dlatego na ścianach i suficie rozwieszone są chmury, a w górnym narożniku widoczna jest makieta samolotu. Druga część sali przedstawia natomiast już włoską scenerię, w związku z czym obfituje w fotografie i kartki z kalendarzy przedstawiające zabytki Włoch. Z boku sali zamieszczona jest mapa Włoch, a po przeciwnej stronie rozpostarta jest trójbarwna płachta symbolizująca flagę. Pacjenci wjeżdżają najpierw do części pierwszej, w której odbywa się powitanie i przedstawienie tematyki zajęć. Pacjenci przygotowują się do wycieczki wspólnie pakując potrzebne rzeczy, wśród których znajdują się: przewodniki, rozmówki, plany miast, pieniądze, aparat fotograficzny, okulary, czapeczka, strój kąpielowy, kremy do opalania, piłkę plażową. Po spakowaniu plecaka słyszalny jest odgłos samolotu, w trakcie którego przemieszczamy się do części drugiej sali, gdzie rozbrzmiewają utwory z płyty Viva Italia. Teraz przy cappuccino, drożdżówce i tiramisu (pobudzany jest zmysł węchu i smaku kropla napoju) ustalamy plan zwiedzania. Wycieczkę rozpoczynamy od odkrywania uroków Rzymu na dużym ekranie prezentowane są slajdy z zabytkami tego miasta: Koloseum, Forum Romanum, Panteon, Pizza Navona, Schody Hiszpańskie. Kiedy wyświetlana jest Fontanna di Trevi pacjenci dostają do dłoni monety, które zgodnie z opowiedzianą im w tym momencie tradycją, rzucają je za siebie. Następnie przechodzimy na Plac św. Marka, gdzie wśród odgłosu gołębi wypisujemy pamiątkowe pocztówki z pozdrowieniami dla najbliższych, a potem spożywamy regionalną kanapkę składającą się z: bułki chlebowej, grubego plastra szynki, sera, oliwek, pomidora, majonezu i przypraw (poprzez poznawanie poszczególnych warstw kanapki aktywizowane są wszystkie zmysły). Po krótkim odpoczynku ruszamy dalej w kierunku Bazyliki św. Piotra podziwiając posąg Chrystusa, Jana Chrzciciela i apostołów oraz balkon, z którego niegdyś Jan Paweł II udzielał błogosławieństwa. Równocześnie na ekranie prezentowane jest owe błogosławieństwo po wysłuchaniu, którego kierujemy się do środka. Tu podziwiamy: Pietę Michała Anioła, grób św. Piotra, relikwie oraz kopułę. Głowy pacjentów kierujemy ku górze, gdzie zamieszczone są freski. Z Rzymu przenosimy się do Toskani. Pacjenci dostają w dłonie kiście winogron i słoneczniki, które wpisane są w tutejszy krajobraz. Następnie udajemy się na obiad do restauracji, gdzie serwowane są: makaron, ryż, mięso, ryba, warzywa oraz grappa wódka winogronowa (pacjenci poznają wszystkimi zmysłami zgromadzone produkty). Kolejnym punktem wycieczki jest Wenecja. Tutaj podziwiamy maski, które będą inspiracją do zajęć karnawałowych oraz odbywamy wirtualną podróż gondolą po wielkim kanale. Z głośników dobiega operetka Johanna Straussa syna Noc w Wenecji. Będąc w romantycznym nastroju przenosimy się do Werony wsłuchując się w przytaczane fragmenty Romea i Julii Szekspira. Stamtąd bolidem teamu Ferrari (na ekranie prezentowane są fragmenty wyścigu Formuły I) udajemy się do Mediolanu. Pacjenci mają teraz za zadanie zaprojektować ubrania, wzorując się na najlepszych (Gucci, Valentino, Armani). W tym celu przeglądamy magazyny z modą, wycinamy najlepsze kreacje i przyklejamy je na kartki papieru. Tak przygotowane projekty służą do zorganizowania pokazu mody przy muzyce Zucchero i E. Ramazzotti. Czas na relaks udajemy się na sycylijską plażę. Po przybyciu smarujemy się kremami, zakładamy okulary, czapeczki. W dłoniach przesypujemy piasek, szukając muszli, kamyków. Następnie moczymy ręce w wodzie i poddajemy się kąpielom słonecznym ( twarze pacjentów naświetlane są lampą). Na plaży gramy też w piłkę pacjenci ustawiani są w kręgu i przy pomocy terapeutów odbijają piłkę plażową. Po grze dla ochłody smakują wodę z cytryną. Ostatnim punktem wycieczki jest kolacja w Neapolu serwowane są oczywiście pizza i wino. W trakcie tej stymulacji dodatkowo rozbrzmiewa fragment Cyrulika sewilskiego G. Rossiniego. Podróż kończymy ponownym przejechaniem do części pierwszej sali połączonym z odgłosem samolotu. Z naszej wycieczki przywozimy kilka pamiątek, które trafiają do pudełka ze skarbami, jakie gromadzimy z każdej wyprawy.

6 10 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję Temat: SYLWESTER POMOCE DYDAKTYCZNE: Ciemne materiały, błyszczący papier samoprzylepny, klej, nożyczki, krepa, farby, flamastry, brokat, piórka, koraliki, kolorowe papiery różnej faktury, pastele, sznurek, balony, serpentyny, konfetti, łańcuchy, świece, serwetki, sztućce, talerze, kubki, kieliszki, woreczki do lodu, popcorn, paluszki, chipsy, owoce, mąka, sól, śmietana, jajka, spirytus, cukier puder, sitko, olej, stolnica, wałek, noże, palnik gazowy, patelnia, napoje, wino musujące, szejker, mieszadełka, słomki, parasolki, szczotki do włosów, grzebienie, suszarki, prostownice, lokówki, lakier do włosów, żel do włosów, cienie do powiek, tusze do rzęs, kremy, pudry, pomadki, lakiery do paznokci, maszynki do golenia, pianki, balsamy po goleniu, perfumy, biżuteria, krawaty, muszki. MUZYKOTEKA: Najlepsze Przeboje Radia ZET, Eska Hity na czasie, RMF FM Polskie Przeboje, Jedzie pociąg z daleka R. Rynkowski, Happy New Year ABBA. PRZEBIEG ZAJĘĆ: W sali panuje półmrok dzięki zawieszonym na oknach granatowych płachtach z przyklejonymi gwiazdami, które mają symbolizować noc. Na środku zamieszczona jest dużego formatu kartka z kalendarza z datą 31 grudnia. Po wjeździe pacjentów do sali zapalamy światło i wprowadzamy w tematykę spotkania. Zajęcia rozpoczynamy od stworzenia odpowiedniego nastroju. W tym celu pacjenci dmuchają balony przy użyciu pompki, a następnie dekorują nimi salę. Do przyozdobienia sali używane są też kolorowe serpentyny i łańcuchy. W tle słychać dźwięki polskiej muzyki rozrywkowej Najlepsze Przeboje Radia ZET. Na stołach rozkładamy kieliszki, kubeczki, talerzyki, sztućce. Całość dekorujemy świeczkami, serwetkami i kwiatami. Po przygotowaniu sali zabieramy się za szykowanie smakołyków. Grupę dzielimy na męską i żeńską. Panowie będą zajmować się napojami, a panie zatroszczą się o przekąski. Aby umilić pracę włączamy dyskotekową muzykę Eska Hity na czasie. Panowie napełniają woreczki do lodu, szykują mieszadełka, słomki, parasolki, szejkery i butelki z trunkami. Zajmują się także zebraniem płytoteki na późniejszą imprezę. W tym czasie panie robią faworki i róże karnawałowe. Do ich przygotowania używają mąki, jajek, śmietany, soli i spirytusu. Powyższe produkty pacjenci z pomocą terapeutów dodają i zagniatają ciasto. Tak przygotowane rozwałkowują, wycinają formując odpowiednie kształty i smażą na patelni umieszczonej na pal- niku turystycznym znajdującym się wewnątrz pomieszczenia. Dzięki temu sala wypełnia się po chwili pięknym aromatem. Usmażone przysmaki karnawałowe posypywane są cukrem pudrem z domieszką wanilii i rozkładane na talerzach. Na stoły trafiają też paluszki, chipsy, popcorn i owoce. Ponieważ pomieszczenie jest już gotowe czas na zadbanie o siebie. Panie układają włosy za pomocą szczotki, lokówki, prostownicy, suszarki i lakieru. Następnie robią sobie sylwestrowy makijaż, w tym calu malują oczy, rzęsy, policzki, usta i paznokcie. Wszystkie powyższe czynności odbywają się z pomocą terapeutów. Po takich przygotowaniach pozostało jeszcze tylko dobranie odpowiednich ozdób klipsów, kolczyków, korali, broszek, bransoletek i perfum. W tym samym czasie panowie symulują golenie, żelują włosy, kropią się perfumami oraz dobierają muchy bądź krawaty. Zajmują się także wykonaniem kotylionów z kolorowej krepy. Na balu sylwestrowym nie może zabraknąć oczywiście masek. Pacjenci ozdabiają przygotowane wcześniej szablony za pomocą: farb, flamastrów, brokatu, piórek, koralików, kolorowe papieru różnej faktury, itp. Ponieważ przygotowania dobiegły końca pora rozpocząć imprezę. W tym celu gasimy światła, zapalamy świece, włączamy dyskotekowe oświetlenie, przygotowaną wcześniej muzykę i tańczymy. Po kilku tanecznych korowodach przystępujemy do konsumpcji smakołyków i mieszania trunków z lodem za pomocą szejkera. Następnie pacjenci biorą udział w różnych konkursach, np. podbijanie balona, dmuchanie konfetti słomką, czy wykonywanie znalezionych zadań wewnątrz przebitego przez nich szpilką balonika. Po przeprowadzonych konkurencjach losujemy wśród zgromadzonych osobę, której wręczamy lizak i zapraszamy do pokierowania pociągiem w rytm piosenki Ryszarda Rynkowskiego Jedzie pociąg z daleka. Po skończonych pląsach każdy z pacjentów spisuje z pomocą terapeuty swoje postanowienia noworoczne na sztywnym papierze, którego krawędzie są podpalane, aby nadać im rangi. Ponieważ zbliża się symboliczna północ pora odliczać czas. Na dużym ekranie wyświetlany jest zegar, widać kolejno pojawiające się cyfry od 10 do 0 i skandujący tłum ludzi wspólnie odliczający sekundy. Po wybiciu północy otwieramy szampana, rozlewamy go do kieliszków i smakujemy. Z głośników dobiega piosenka Happy New Year (ABBA), z pacjentami rzucamy konfetti i serpentyny. Imprezę kończymy tańcząc przy muzyce RMF FM Polskie Przeboje. Pacjenci wyjeżdżają z sali ze swoimi postanowieniami, które od dziś będą wisieć w ich pokojach. Jak widać istnieje duża różnorodność tematyczna, a w związku z tym szeroka gama możliwości stymulacji, która zależna jest od inwencji twórczej prowadzących.

7 12 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję Temat: JAPONIA POMOCE DYDAKTYCZNE Laleczki kokeshi, wachlarze, kimono, zwierzęta origami, kadzidełka, miseczki z laki, torba furoshiki, pałeczki, pędzelek do zielonej herbaty, chryzantemy, kolorowe kartki papieru, czarny tusz, kolorowe farby, pędzle, gałązki drzew, miseczki z wodą, wędzony łosoś, ugotowany ryż, zupa miso, sproszkowana zielona herbata, wzory piktogramów. MATERIAŁY MUZYCZNE Buddhist Chanting Nothing But Everything; Japan-Tokyo-Shibuya Street Sounds; Japanese tap dance from Zatoichi ; Spirited Away Theme Song Joe Hisaishi; Nausicaa Requiem Joe Hisaishi; Summer Joe Hisaishi WYBÓR TEKSTÓW Opowiadania autorskie PRZEBIEG ZAJĘĆ Tworzymy orientalną atmosferę. Do dekoracji używamy czerwonych materiałów (wschodzące słońce), papierowych żurawi (symbole szczęścia), zwierząt wykonanych w technice orgiami, drewnianych laleczek kokeshi, miseczek z laki i zestawu do parzenia zielonej herbaty. Na szybie okna eksponujemy kimono z wyhaftowanym złotym smokiem. W wazonach układamy chryzantemy (herb Japonii). Z głośników rozbrzmiewa dźwięk orientalnej melodii. Witamy Śpiochy i rozpoczynamy przygotowania do naszej podróży. Rozdajemy furoshiki, podziwiamy fakturę i gładkość materiałów, związujemy końce i ukrywamy w środku przedmioty związane z Japonią. Podchodzimy kolejno do Śpiochów i wkładając ich dłonie do furoshiki wyciągamy kolejne drobiazgi (wachlarze, laleczki kokeshi, pałeczki do jedzenia, pędzelek do zielonej herbaty etc.) Pozwalamy by dłonie dokładnie zbadały przedmiot, podczas gdy prowadzący, króciutko opowiada o każdej rzeczy z osobna. Podajemy każdemu, jako bodziec dotykowy flagę Japonii wykonaną z papieru ściernego z umieszczonym na środku jaskrawo-czerwonym symbolem słońca. Słyszymy jak pracują silniki samolotu, powoli dźwięk przechodzi w odgłosy najbardziej hałaśliwej japońskiej dzielnicy Shibuya. Jesteśmy w Tokio, na ekranie widzimy rozpędzone samochody, ludzi zmierzających w różnych kierunkach, słyszymy japońskie rozmowy. Jest nieznośnie gorąco, wachlujemy się wachlarzami, wskaźnik zanieczyszczenia powietrza jest jednym z najwyższych na świecie, zakładamy maseczki. Zmierzamy w stronę stacji kolejowej, skąd wyruszymy pociągiem do Hiroshimy. Na ekranie widzimy wjeżdżający na stację Shinkansen, japoński konduktor prosi o zajęcie miejsc. Przybywamy do Hiroshimy, na ekranie pojawiają się fotografie z Genbaku Domu jedynego miejsca ocalałego z wybuchu. Niedaleko tego miejsca, odwiedzamy pomnik japońskiego żurawia z setkami łańcuchów papierowych tsuru. Opowiadamy jego historię i historię senbazuru tysiąca żurawi (według japońskiej tradycji, jeżeli pragniemy, żeby bliska osoba wyzdrowiała, musimy ułożyć w tej intencji 1000 żurawi). Każdy Śpioch otrzymuje tsuru, wspólnie wieszamy je na gałązkach wierzbowych wraz z intencją zdrowia. Teraz wyruszymy do duchowego centrum Japonii Kioto. Na ścianie przewijają się fotografie najpiękniejszych świątyń i ogrodów, by móc jednak zajrzeć do środka, musimy się oczyścić. Każdy Śpioch obmywa usta i dłonie (dźwięk wody), uderza w dzwonek (dźwięki dzwonu) Widzimy wnętrze świątyń, z głośników dopływa czysty śpiew japońskich mnichów. Na ekranie pojawiają się drzewa z przywiązanymi karteczkami (karteczki symbolizują niepomyślne wróżby, problemy przeminą wraz z wiatrem). Każdy na kolorowym zwitku papieru odciska swój palec zamoczony w tuszu kolorowe papierowe wstęgi zawieszamy na gałązkach drzewa i wystawiamy na działanie wiatru W naszej wirtualnej świątyni płoną kadzidełka. Zgodnie z japońskim zwyczajem kierujemy dym w stronę niedomagającej części naszego ciała Jesteśmy zmęczeni i głodni. Na ekranie przewijają się fotografie tradycyjnych japońskich posiłków. Opowiadamy historię o japońskiej tradycji odkładania miseczki ryżu dla przodków z każdej nowo ugotowanej porcji i odlewania kieliszka sake z każdej otwartej butelki. Każdy Śpioch odkłada ze swojego talerzyka łyżeczkę ryżu do wspólnej miski i odlewa po łyżeczce sake do wspólnej szklanki. Próbujemy jeść pałeczkami, smakujemy zupę miso, plastry wędzonego łososia, sake. Na koniec posiłku oglądamy ceremonię parzenia machy japońskiej proszkowanej herbaty. Naszą sproszkowaną herbatę rozrabiamy z pomocą pędzelka wodą. Gotowy napój pijemy zgodnie z rytuałem. Na pamiątkę naszej podróży uczestnicy wraz z rodzinami losują nazwy najważniejszych wartości (Prawda, Miłość, Wolność, Piękno, Odwaga, Godność, Pełnia etc.) Rozdajemy pędzelki i czarnym tuszem podług wzoru malujemy ich piktogramy. Rozchodzimy się przy dźwiękach energetycznej muzyki z rytuałów płodności Shinto.

8 14 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję Temat: JESIEŃ POMOCE DYDAKTYCZNE Lampka zapachowa, olejek sosnowy, kasztany, żołędzie, szyszki, gałązki leszczyny, gałązki olszyny, rajskie jabłuszka, szyszki, suszone grzyby, konfitury śliwkowe, suszone śliwki, nalewka malinowa, suszone jabłka, orzechy laskowe i włoskie Wycinamy pieczątki z ziemniaków, pozwalamy by paluszki Śpiochów dokładnie zbadały kontury, a następnie wykonujemy z pomocą pieczątek jesienne prace. Rozdajemy kamyczki, wpierw badamy ich kształt, chłodną fakturę i z pomocą farb zmieniamy szare kamyki w kolorowe owady. Z białych kartek wycinamy przeróżne kształty liści, wraz z uczestnikami badamy te kształty i pomocą paluszków wypełniamy jesiennymi barwami. MATERIAŁY MUZYCZNE Mimozami jesień się zaczyna Niemen; Koncert jesienny Magda Umer; Mężczyzna jesienny Magda Umer; Kasztany Magda Umer; Pamiętasz była jesień Sława Przybylska; Żółty jesienny liść Sława Przybylska; Jesień idzie przez park Klenczon; Szum liści; Szum wiatru; Słota jesienna Dźwięki Natury WYBÓR TEKSTÓW Zagadki Smoka Obiboka ; Opowieści relaksacyjne Andrea Erkert PRZEBIEG ZAJĘĆ Na podłodze rozkładamy jesienne kolorowe liście, kasztany w łupinkach i żołędzie. Sala nasycona jest zapachem sosny. Przygotowujemy jesienny stolik na pomarańczowym nakryciu układamy gałązki, szyszki, kolorowe liście, suszone owoce, konfitury, nalewki, orzechy, korę drzewa. Jesteśmy w jesiennym lesie. Liście szeleszczą, z głośników płynie delikatny szum wiatru, wdychamy zapachy sosnowej żywicy. Witamy naszych Śpiochów i ich rodziny i wprowadzamy wszystkich w zagadnienia związane z jesienią poprzez zagadki ( Smok Obibok ), bodźce wizualne (duże, wyraźne fotografie), dotykowe (owoce jesieni) i słuchowe (Np. dźwięk łupania orzechów). Snujemy opowieść o jesiennej odsłonie przyrody. W tle Mimozy Niemena. Do miski wsypujemy szyszki, żołędzie, orzechy i kasztany i nakrywamy je kolorowymi liśćmi. Podchodzimy kolejno do uczestników i wydobywamy nasze skarby Delikatnie masujemy dłonie owocami jesieni. Jesień to również czas zbiorów, zapraw, przygotowania do zimy. Możemy przypomnieć Śpiochom jak smażyliśmy konfitury, przygotowywaliśmy nalewki, suszyliśmy jabłka. Przy każdej opowieści pobudzamy uczestników olfaktorycznie (suszone jabłka, śliwki, suszone grzyby), smakowo (konfitury, nalewki), słuchowo (łupanie orzechów laskowych i włoskich). Przy dźwiękach starych polskich melodii rozpoczynamy zajęcia plastyczne.

9 16 Jestem... słyszę... czuję... Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Autorskie scenariusze zajęć polisensorycznych Jestem... słyszę... czuję Temat: LATO POMOCE DYDAKTYCZNE Lampka zapachowa, olejek różany, konfitury wiśniowe, truskawki, maliny, lody, drobne kamyki, muszelki, piasek, spryskiwacz, papierowe łódki, cytryna, cukier. dmuchając przez słomkę próbujemy wprawić je w ruch. Pogoda zmienia się gwałtownie, w oddali słychać pierwsze grzmoty (Thunderstorm Sounds) decydujemy się na powrót. Jesteśmy w lesie. Powietrze gorące zawisło w przestrzeni, w oddali słychać byczenie pszczół ( Bees and Birds ), jest błogo, leniwie i gorąco. Wolnym, spokojnym głosem prowadzimy Śpiochy przez leśne bezdroża. Przed nami prześwit, polana, malinowy chruśniak przynosimy pacjentom słodkie maliny i truskawki, wpierw napawamy się zapachem owoców, następnie podajemy rozgniecione owoce i konfitury. Czas wracać do miasta. Przy dźwiękach Summer In the City, próbujemy lodów i samodzielnie przygotowanej lemoniady. By zachować wspomnienia próbujemy zatrzymać obraz morza wykorzystując w tym celu kawałki krepy, materiałów, naklejki etc. Tworzymy wraz ze Śpiochami i rodzinami prace plastyczne przy dźwiękach Vivaldiego. MATERIAŁY MUZYCZNE Cztery pory roku Lato Vivaldi; Miłość w Portofino Magda Umer; Letnia przygoda Marek Grechuta; Tyle słońca w całym mieście Anna Jantar; Lato pachnące miętą ; Lato, lato, lato czeka ; Bees and birds Muzyka Relaksacyjna; Summer Nights Grease; Sea Sounds, Thunderstorm Sounds Nature Calls Me; Summer In the City The Lovin Spoonful; WYBÓR TEKSTÓW Zagadki Smoka Obiboka ; Opowieści relaksacyjne Andrea Erkert PRZEBIEG ZAJĘĆ Tworzymy atmosferę błogiego lata. Na ekranie pojawiają się wzburzone fale, a z głośników dobiega dźwięk szumiącego morza. W sali umieszczamy pojemniki z piaskiem, kamyczkami, muszelkami. W koszyczku układamy pachnące letnie owoce, konfitury nakładamy na talerzyki. Zapalamy lampkę zapachową z olejkiem różanym. Witamy uczestników i z pomocą zagadek-rymowanek wprowadzamy w letni klimat spotkania. Podając rozwiązanie zagadki prezentujemy fotografię obrazującą rozwiązanie i bodziec z nim związany (np. Rankiem srebrzy się na łące. Potem wysuszy ją słońce, podajemy głośno i wyraźnie rozwiązanie, przedstawiamy fotografię rosy i delikatnie spryskujemy dłoń kropelkami wody). Przy dźwiękach szumu fal czytamy krótkie opowiadanie o pobycie na plaży. Wyruszamy na wakacje przy dźwiękach piosenki Lato, lato, lato czeka trzymając walizkę podchodzimy do każdego uczestnika i wkładamy do środka przedmioty, które przydadzą się podczas letniego urlopu (koło do pływania; okulary przeciwsłoneczne etc.). Stopniowo w tle pojawiają się polskie piosenki związane z letnią aurą. Po przybyciu na plażę podajemy Śpiochom miskę piasku z zakopanymi w nim muszelkami i kamykami, rozgrzebujemy piasek dłonią i wydobywamy ukryte skarby a następnie razem robimy babki, zamki itd. przyozdabiając je zdobyczami. Delektujemy się słońcem i zażywamy kąpieli słonecznej (Biotronic). Rozdajemy papierowe łódeczki i umieszczamy je w misce z wodą,

Poranny Krąg - stymulacja polisensoryczna według pór roku - JESIEŃ

Poranny Krąg - stymulacja polisensoryczna według pór roku - JESIEŃ Literka.pl Poranny Krąg - stymulacja polisensoryczna według pór roku - JESIEŃ Data dodania: 2006-05-26 10:30:00 Zamieszczona przeze mnie publikacja zawiera scenariusz zajęć prowadzonych metodą Porannego

Bardziej szczegółowo

Plan pracy wychowawczo-dydaktycznej w świetlicy 29 luty- 4 marzec Nasi pupile. Gry i zabawy. Temat tygodnia

Plan pracy wychowawczo-dydaktycznej w świetlicy 29 luty- 4 marzec Nasi pupile. Gry i zabawy. Temat tygodnia Plan pracy wychowawczo-dydaktycznej w świetlicy 29 luty- 4 marzec 2016 Nasi pupile Oglądanie filmów edukacyjnych. Rozmowy tematyczne Rozmowa dotycząca bezpieczeństwa pt.. Przestrzeganie zasad podczas zabaw

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym

Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym Konspekt zajęć logopedycznych z dzieckiem niedosłyszącym Temat: Nadchodzi wiosna Cele: - usprawnianie narządów artykulacyjnych, - zwrócenie uwagi na prawidłową wymowę głosek trzech szeregów : ciszącego,

Bardziej szczegółowo

Luty Mali Badacze. Motyw przewodni spoiwa integrujące OSNOWY TEMATYCZNE

Luty Mali Badacze. Motyw przewodni spoiwa integrujące OSNOWY TEMATYCZNE Luty Mali Badacze Motyw przewodni spoiwa integrujące Świat kryje wiele tajemnic. Skąd bierze się śnieg? Co pływa a co tonie? Co porusza elektryczne zabawki? przeglądając się w łyżce, widzimy się do góry

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacja zdrowotna - gimnazjum

Scenariusz zajęć edukacja zdrowotna - gimnazjum Scenariusz zajęć edukacja zdrowotna - gimnazjum Autor: mgr Beata Draczko Temat lekcji: Wiem, co jem. Zasady racjonalnego odżywiania się człowieka. Cel ogólny: - zapoznanie uczniów z zasadami racjonalnego

Bardziej szczegółowo

portal nauczycieli edukacji polskiej

portal nauczycieli edukacji polskiej Scenariusz zajęć edukacyjnych na podstawie założeń programu Poranny Krąg z wykorzystaniem planszy przestrzennej Cztery Pory Roku Plansza: Wiosna KOLOR zielony SMAK cytrynowy ŻYWIOŁ ziemia lub glina INSTRUMENT

Bardziej szczegółowo

Październik. TYDZIEŃ 1.: co nam niesie zmiany w lesie?

Październik. TYDZIEŃ 1.: co nam niesie zmiany w lesie? Październik TYDZIEŃ 1.: co nam niesie zmiany w lesie? Projekt sytuacji edukacyjnych (oprac. mgr Sylwia Kustosz, Edukator Froebel.pl) Przebieg spotkania w Porannym kole: PONIEDZIAŁEK: dary lasu 1. Nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Na rok przypadają cztery pory roku, które powtarzają się cyklicznie w przyrodzie.

Na rok przypadają cztery pory roku, które powtarzają się cyklicznie w przyrodzie. Na rok przypadają cztery pory roku, które powtarzają się cyklicznie w przyrodzie. Wykonaj obliczenia, a dowiesz się jakie to pory roku. Uporządkuj wyniki od najmniejszego do największego. Narysuj w kwadracie

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Oznaki wiosny. Scenariusz nr 2

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Oznaki wiosny. Scenariusz nr 2 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Oznaki wiosny Scenariusz nr 2 I. Tytuł scenariusza: Witaj wiosno. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): techniczna,

Bardziej szczegółowo

Zawody, których jeszcze nie znamy.

Zawody, których jeszcze nie znamy. Zawody, których jeszcze nie znamy. 27.02 03.03.2017r. Opracowała: Patrycja Nowicka Rozmowa dotycząca znanych przez dzieci zawodów, czym się zajmują m.in. policjant, lekarz, strażak. Pogadanki dotyczące

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Olga Lech. Blok tematyczny: Zima w przyrodzie. Scenariusz nr 7

Autor scenariusza: Olga Lech. Blok tematyczny: Zima w przyrodzie. Scenariusz nr 7 Autor scenariusza: Olga Lech Blok tematyczny: Zima w przyrodzie Scenariusz nr 7 I. Tytuł scenariusza: Jaka wygląda Pani Zima? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): polonistyczna

Bardziej szczegółowo

Tematy zajęć warsztatów kulinarno-plastycznych

Tematy zajęć warsztatów kulinarno-plastycznych Tematy zajęć warsztatów kulinarno-plastycznych Makaron z kaczką dziwaczką Nauka poprzez zabawę jak zrobić domowy makaron połączona z elementami muzyki. Dyskusja na temat różnych rodzajów makaronów. Z czego

Bardziej szczegółowo

Orzechy włoskie uprażyć na suchej patelni i bardzo drobno posiekać.

Orzechy włoskie uprażyć na suchej patelni i bardzo drobno posiekać. Kolejna świąteczna propozycja. Tym razem są to babeczki piernikowe z orzechami włoskimi i nadziewane marcepanem. Udekorowałam je czapeczkami Mikołaja z bitej śmietany zmieszanej z serkiem mascarpone i

Bardziej szczegółowo

Scenariusze zajęć prowadzonych metodą Porannego Kręgu

Scenariusze zajęć prowadzonych metodą Porannego Kręgu Scenariusze zajęć prowadzonych metodą Porannego Kręgu Opracowanie: Beata Cześniuk Magdalena Hertmanowska SCENARIUSZ 1 Temat: W Porannym kręgu stymulacja polisensoryczna JESIEŃ Cele ogólne: - rozwijanie

Bardziej szczegółowo

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 02 stycznia 13 stycznia 2017 r. Kompot wieloowocowy. Kompot wieloowocowy. PIĄTEK 06 I T R Z E C H K R Ó L I

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 02 stycznia 13 stycznia 2017 r. Kompot wieloowocowy. Kompot wieloowocowy. PIĄTEK 06 I T R Z E C H K R Ó L I OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 02 stycznia 13 stycznia 2017 r. 02 I 03 I 04 I 05 I Zupa grochowa z ziemniakami. Chleb. Ryż z truskawkami i jogurtem naturalnym. Rosół z makaronem. Kotlet drobiowy panierowany.

Bardziej szczegółowo

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE:

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE: ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI TEMATY TYGODNIA: 1. JESIEŃ W SADZIE 2. JESIEŃ NA DZIAŁCE 3. O SOBIE SAMYM 4. NASZE ZMYSŁY CELE GŁÓWNE: ROZWIJANIE UMIEJĘTNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Praca z tekstem, dyskusja, metody aktywne przy układaniu notatki skojarzeniowej, praca w grupach. Środki

Praca z tekstem, dyskusja, metody aktywne przy układaniu notatki skojarzeniowej, praca w grupach. Środki Izabela Hejne Krystosiak nauczyciel języka polskiego Szkoła Podstawowa nr 23 w Warszawie Temat: Widzę, słyszę, czuję i smakuję...świat. Lekcja jest jedną z pierwszych jednostek wprowadzających w klasie

Bardziej szczegółowo

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 30 stycznia 10 lutego 2017 r. Fasolka po bretońsku. Chleb. Oponki serowe. Kompot wieloowocowy.

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 30 stycznia 10 lutego 2017 r. Fasolka po bretońsku. Chleb. Oponki serowe. Kompot wieloowocowy. OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 30 stycznia 10 lutego 2017 r. 30 I 31 I 01 II 02 II 03 II Zupa fasolowa z ziemniakami. Chleb. Ryż z jabłkami i cukrem. Zupa neapolitańska. Kotlet drobiowy panierowany.

Bardziej szczegółowo

PRZYJŚCIE WIOSNY ZABAWY BADAWCZE

PRZYJŚCIE WIOSNY ZABAWY BADAWCZE Grażyna Szadkowska Pracownia Edukacji Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej ŁCDNiKP PRZYJŚCIE WIOSNY ZABAWY BADAWCZE Wychowanie przedszkolne (dzieci 5 6 letnie) Zajęcia w oparciu o założenia programu Poranny

Bardziej szczegółowo

Program rozwijania uzdolnień plastycznych u dzieci w wieku od 6 do 11 lat. Artystą być. Agnieszka Janas

Program rozwijania uzdolnień plastycznych u dzieci w wieku od 6 do 11 lat. Artystą być. Agnieszka Janas Program rozwijania uzdolnień plastycznych u dzieci w wieku od 6 do 11 lat Artystą być Agnieszka Janas Spis treści: 1.Wprowadzenie 2. Cele programu 3. Metody i formy pracy 4. Treści 5. Osiągnięcia uczniów

Bardziej szczegółowo

Metody i techniki: pokaz, ćwiczenia praktyczne, ćwiczenia ruchowe, praca plastyczna.

Metody i techniki: pokaz, ćwiczenia praktyczne, ćwiczenia ruchowe, praca plastyczna. Scenariusz zajęć Temat: Wakacyjne podróże. Cele operacyjne: Uczeń: wskazuje elementy krajobrazu nadmorskiego, górskiego i nizinnego, tworzy zbiory elementów o takich samych cechach, porównuje wielkości

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Olga Lech. Blok tematyczny: Zima w przyrodzie. Scenariusz nr 3

Autor scenariusza: Olga Lech. Blok tematyczny: Zima w przyrodzie. Scenariusz nr 3 Autor scenariusza: Olga Lech Blok tematyczny: Zima w przyrodzie Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza: Zimowy świat. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): polonistyczna,

Bardziej szczegółowo

Zabawy rozwijające zmysł dotyku i wzroku

Zabawy rozwijające zmysł dotyku i wzroku Zabawy rozwijające zmysł dotyku i wzroku I. Tajemnicza skrzynia 1. Cele: rozwój zmysłu dotyku, nauka rozpoznawania faktury poszczególnych przedmiotów, ćwiczenie pamięci. 2. Czas trwania: 30 minut. 3. Miejsce

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie bez chemii

Czyszczenie bez chemii Czyszczenie bez chemii Czarne Orły,,Czyszczenie fug 0,5 litra octu spirytusowego 10% soda oczyszczona 0,5 litra wody Mieszamy wodę i ocet, zrobiony płyn wlewamy do butelki. Spryskujemy fugi następnie posypujemy

Bardziej szczegółowo

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 14 listopada 25 listopada 2016 r. Kompot wieloowocowy.

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 14 listopada 25 listopada 2016 r. Kompot wieloowocowy. OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 14 listopada 25 listopada 2016 r. 14 XI 15 XI 16 XI 17 XI 18 XI Zupa z soczewicy z ziemniakami. Chleb. Ryż z truskawkami i jogurtem naturalnym. Krupnik z ziemniakami.

Bardziej szczegółowo

Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur.

Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur. Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur. Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów

Bardziej szczegółowo

ZDROWY STYL ŻYCIA GRA O ZDROWIE. Wybierz zdrowy styl życia i zostań zwycięzcą. Dofinansowane przez: Więcej na:

ZDROWY STYL ŻYCIA GRA O ZDROWIE. Wybierz zdrowy styl życia i zostań zwycięzcą. Dofinansowane przez: Więcej na: ZDROWY STYL ŻYCIA GRA O ZDROWIE Wybierz zdrowy styl życia i zostań zwycięzcą Dofinansowane przez: Więcej na: www.zdrowawatroba.uml.lodz.pl Masz 7, 9 a może 11 lat. Rośniesz, stajesz się coraz bardziej

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Jesień w koło nas - poznaję skarby jesieni.

Temat lekcji: Jesień w koło nas - poznaję skarby jesieni. Autor: Małgorzata Urbańska Klasa I Edukacja: społeczna, polonistyczna, matematyczna, przyrodnicza Cel/cele zajęć: Uczeń: - kształtowanie wrażliwości na piękno przyrody, - rozwijanie umiejętności porównywania

Bardziej szczegółowo

Wtorek r. Śniadanie. Poniedziałek r. Śniadanie. Obiad. Podwieczorek

Wtorek r. Śniadanie. Poniedziałek r. Śniadanie. Obiad. Podwieczorek Poniedziałek 05.12.2016 r. Chleb pełnoziarnisty z masłem osełką, chuda wędlina filet z indyka, pomidor, papryka czerwona Zalewajka Składniki: zakwas żytni, ziemniaki, kiełbasa zawierająca minimum 70% mięsa,,

Bardziej szczegółowo

Tydzień pierwszy ciało człowieka. 1. Głowa centrum dowodzenia

Tydzień pierwszy ciało człowieka. 1. Głowa centrum dowodzenia LIPIEC Tydzień pierwszy ciało człowieka 1. Głowa centrum dowodzenia - rozmowa - swobodne wypowiedzi dzieci, - przysłowia i powiedzenia w których występuje słowo głowa, - różne znaczenie jednego słowa,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Poznajemy siebie i kolegów Co nas łączy? tygodniowy Temat dnia Wspominamy lato Moja wakacyjna przygoda

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 5

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 5 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Woda w przyrodzie Scenariusz nr 5 I. Tytuł scenariusza: Życie w wodzie i jej otoczeniu. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

Metody i techniki nauczania: pokaz, pogadanka, inscenizacja, ćwiczenia praktyczne, praca plastyczna.

Metody i techniki nauczania: pokaz, pogadanka, inscenizacja, ćwiczenia praktyczne, praca plastyczna. Scenariusz zajęć Temat: Za co kocham lato? Cele operacyjne: Uczeń: formułuje wypowiedzi poprawne stylistycznie, opowiada, co znajduje się na ilustracji, ilustruje ruchem treść krótkiego opowiadania, dodaje

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

SYLWESTER NA JAMNEJ MIŁOŚNICY DOBREJ ZABAWY!

SYLWESTER NA JAMNEJ MIŁOŚNICY DOBREJ ZABAWY! SYLWESTER NA JAMNEJ MIŁOŚNICY DOBREJ ZABAWY! Koniec Roku, Sylwester to czas wyjątkowy, pełen nadziei na wspaniałą przyszłość, noworocznych postanowień i dobrej zabawy. Jeżeli znudziły się Państwu typowe

Bardziej szczegółowo

JEMY WARZYWA I OWOCE SEZONOWE. Przedszkole nr 6 w Dąbrowie Górniczej

JEMY WARZYWA I OWOCE SEZONOWE. Przedszkole nr 6 w Dąbrowie Górniczej SPRAWOZDANIE Z AKCJI PIRAMIDA ŻYWIENIA PRZEDSZKOLAKA EDYCJA JESIEŃ 2012 JEMY WARZYWA I OWOCE SEZONOWE Przedszkole nr 6 w Dąbrowie Górniczej Akcja w naszym Przedszkolu prowadzona była w miesiącu październiku

Bardziej szczegółowo

Pleśniak. Składniki: Wykonanie:

Pleśniak. Składniki: Wykonanie: Pleśniak Jeden z najstarszych przepisów, jaki mam spisany w swoim przepastnym zeszycie w niebieskich okładkach. Niestety nie kojarzę, skąd pochodzi, bo jest w naszej rodzinie od lat. Dzisiaj, zamiast tradycyjnego

Bardziej szczegółowo

Marzec Dzieci Pana Astronoma

Marzec Dzieci Pana Astronoma Marzec Dzieci Pana Astronoma Motyw przewodni spoiwa integrujące Mija dzień po dniu. Tydzień po tygodniu. Miesiąc po miesiącu. Wiosna, lato, jesień, Zima. Co rok przyroda powtarza ten sam rytm. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa III Edukacja: polonistyczna,przyrodnicza, plastyczna, muzyczna Cel/cele zajęć: --Kształtowanie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

WAKACJE z GCKiR w Konopiskach 2013r.

WAKACJE z GCKiR w Konopiskach 2013r. WAKACJE z GCKiR w Konopiskach 2013r. LP 22.07-26.07.2013 ZAJĘCIA MIEJSCE ZAJĘĆ 1 PONIEDZIAŁEK 22.07.2013r. godz. 13.00-17.00 1.. Projektant mody tworzenie ubrań (wycinanie ich z gazet lub kawałków materiałów)

Bardziej szczegółowo

Urok kwitnących sadów

Urok kwitnących sadów Urok kwitnących sadów 04.05-06.05.2016 r. Opracowała: Małgorzata Bądzyńska Zabawa muzyczno- ruchowa "Zabawa w kolory"; muzyka i tekst: Bożena Forma. Rozmowa na temat budzących się do życia drzew w sadach

Bardziej szczegółowo

Październik. TYDZIEŃ 2.: nasze pomysły, po co nam zmysły

Październik. TYDZIEŃ 2.: nasze pomysły, po co nam zmysły Październik TYDZIEŃ 2.: nasze pomysły, po co nam zmysły Projekt sytuacji edukacyjnych (oprac. mgr Sylwia Kustosz, Edukator Froebel.pl) PONIEDZIAŁEK: smak 1. Nauczyciel przedstawia dzieciom gościa Dyzia

Bardziej szczegółowo

Nadanie imienia grupie Wiewiórki Przygotowania do tej uroczystości trwały od połowy września. Włączyłam do nich zarówno dzieci jak i rodziców.

Nadanie imienia grupie Wiewiórki Przygotowania do tej uroczystości trwały od połowy września. Włączyłam do nich zarówno dzieci jak i rodziców. POWITANIE JESIENI 23 września 2016r. zgodnie z tradycją w naszym przedszkolu odbyła się impreza "Powitanie Jesieni", gdyż tego dnia kończy się astronomiczne lato, a zaczyna się kolejna pora roku - jesień.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Opracowała: Lucyna Górecka tydzień 4 Scenariusz zajęć nr 3 Temat dnia: Jesienne skarby Temat lekcji: Jesienne kompozycje I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne. II. Czynności przedlekcyjne: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 8

Scenariusz zajęć nr 8 Autor scenariusza: Olga Lech Blok tematyczny: Wspomnienia z wakacji Scenariusz zajęć nr 8 I. Tytuł scenariusza. Jeszcze trochę słońca. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. I. Tytuł scenariusza zajęć: Smaki lata. Blok tematyczny: Bezpiecznie na wakacje

Scenariusz nr 3. I. Tytuł scenariusza zajęć: Smaki lata. Blok tematyczny: Bezpiecznie na wakacje Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Bezpiecznie na wakacje Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza zajęć: Smaki lata. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące).

Bardziej szczegółowo

Lista zakupów na 7 dni diety

Lista zakupów na 7 dni diety Lista zakupów na 7 dni diety bakalie 1 Orzechy włoskie 54 2 Wiórki kokosowe 10 jaja 1 Jaja kurze całe ekologiczne 381 nabiał 1 Jogurt naturalny, 2% tłuszczu 800 2 Kefir, 2% tłuszczu 600 3 Maślanka spożywcza,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W świątecznym nastroju Scenariusz zajęć nr 7 Temat dnia: Czekamy na święta I. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. II. Czynności przed lekcyjne: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy?

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Scenariusz zajęć nr 106 Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Cele operacyjne: Uczeń: podaje elementy krajobrazu górskiego - góry utworzone ze skał, brak roślinności

Bardziej szczegółowo

Cytrynowy śmietanowiec

Cytrynowy śmietanowiec Cytrynowy śmietanowiec Szukacie szybkiego i prostego przepisu na ciasto? dobrze trafiliście zaglądając tutaj mało składników, mało czasu a blaszka ciasta gotowa migiem 500 ml śmietany 30-36 % 2 galaretki

Bardziej szczegółowo

WRZESIEŃ. TYDZIEŃ 4.: kończy się wrzesień, nadeszła jesień

WRZESIEŃ. TYDZIEŃ 4.: kończy się wrzesień, nadeszła jesień WRZESIEŃ TYDZIEŃ 4.: kończy się wrzesień, nadeszła jesień Projekt sytuacji edukacyjnych (oprac. mgr Sylwia Kustosz, Edukator Froebel.pl) Przebieg spotkania w Porannym kole: 1. Wyklaskiwanka: Wiosna, lato,

Bardziej szczegółowo

ZAWIADOMIENIE O ZMIANIE TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA(2)

ZAWIADOMIENIE O ZMIANIE TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA(2) 65-057 Zielona Góra ul. Podgórna 7 tel. +48 /68/456 52 00, 320 20 37 fax +48 /68/456 52 96 www.lubuskie.pl Znak sprawy: DA.III.272.2.11.2011.JK 2 Zielona Góra, 2011 03-22 ZAWIADOMIENIE O ZMIANIE TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia Autor: Magdalena Kubacka Klasa I Edukacja: przyrodnicza Cel/cele zajęć: - poszerzanie wiedzy o wodzie, jej stanach skupienia, występowaniu na Ziemi, przydatności, zagrożeniach, - poznanie trzech stanów

Bardziej szczegółowo

WIosenne przebudzenie w Mazurolandii!

WIosenne przebudzenie w Mazurolandii! WIosenne przebudzenie w Mazurolandii! Już od marca Mazurolandia zaprasza na żywą lekcję przyrody. Będziecie mogli zajrzeć do Chaty Leśnego Czarodzieja, gdzie posłuchacie ciekawych opowieści o żyjących

Bardziej szczegółowo

BLOKI TEMATYCZNE NA LIPIEC 2015

BLOKI TEMATYCZNE NA LIPIEC 2015 BLOKI TEMATYCZNE NA LIPIEC 2015 I TYDZIEŃ BEZPIECZNE ZABAWY 1. Kodeks bezpiecznych wakacji Zabawy ruchowe z użyciem piłek, woreczków i szarf. Jestem bezpieczny - przypomnienie zasad bezpieczeństwa podczas

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

Restauracja Bergamotka jest idealnym miejsce aby zorganizować przyjęcie weselne.

Restauracja Bergamotka jest idealnym miejsce aby zorganizować przyjęcie weselne. Restauracja Bergamotka jest idealnym miejsce aby zorganizować przyjęcie weselne. Nasza sala bankietowa mieści razem z parkietem tanecznym do 100 osób. Posiadamy również kameralną salą restauracyjną na

Bardziej szczegółowo

Ferie z Bałwankiem i przyjaciółmi

Ferie z Bałwankiem i przyjaciółmi Ferie z Bałwankiem i przyjaciółmi Termin zajęć: 25-29 stycznia 2016 w godz. 11:00-13:00. Tematy spotkań: Bałwanek w literaturze: opowiadania, wierszyki, zagadki Bałwanek w zabawie: quizy, gry, questy Bałwanek

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS DLA DZIECKA

JADŁOSPIS DLA DZIECKA JADŁOSPIS DLA DZIECKA Hania, 8 lat, uczennica Prawidłowo zbilansowana dieta zapewnia dziecku wszystkie niezbędne składniki do prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i umysłowego. Średnia wartość energetyczna:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 5

Scenariusz zajęć nr 5 Autor scenariusza: Olga Lech Blok tematyczny: Nadeszła jesień Scenariusz zajęć nr 5 I. Tytuł scenariusza: Jesień w parku. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (4 wiodące): polonistyczna,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 7. Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska. Blok tematyczny: Czas karnawału

Scenariusz nr 7. Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska. Blok tematyczny: Czas karnawału Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska Blok tematyczny: Czas karnawału Scenariusz nr 7 I. Tytuł scenariusza: Cztery pory roku. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): polonistyczna,

Bardziej szczegółowo

Płyny (mleko, soki itp.) podać w ilości szklanek podać rodzaj soku, zaw. tłuszczu w mleku

Płyny (mleko, soki itp.) podać w ilości szklanek podać rodzaj soku, zaw. tłuszczu w mleku DIETA BIEGACZA Poniższe ankiety posłużą do określenia zapotrzebowania energetycznego w warunkach przygotowań do startu w zawodach. Wyniki te zostaną odniesione do zapotrzebowania energetycznego bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

CZWARTEK 26 V B O Ż E C I A Ł O

CZWARTEK 26 V B O Ż E C I A Ł O OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 23 maja 03 czerwca 2016 r. 23 V 24 V 25 V Zupa z soczewicy z ziemniakami. Chleb. Ryż zapiekany z jabłkami i cynamonem. Zupa neapolitańska z makaronem ryżowym. Kotlet

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ LEKCJI PRZYRODY

SCENARIUSZ ZAJĘĆ LEKCJI PRZYRODY SCENARIUSZ ZAJĘĆ LEKCJI PRZYRODY Hasło: Czynności życiowe człowieka. Czym się odżywiamy? Temat: Składniki odżywcze i ich znaczenie dla organizmu. Cele: 1. Poziom wiadomości - uczeń - zna podstawowe składniki

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE II A 3. TEMAT ZAJĘC: WDRAŻANIE DO ZDROWEGO TRYBU ŻYCIA NA PODSTAWIE WYPRAWY DO KRAINY 5 PORCJI

KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE II A 3. TEMAT ZAJĘC: WDRAŻANIE DO ZDROWEGO TRYBU ŻYCIA NA PODSTAWIE WYPRAWY DO KRAINY 5 PORCJI KONSPEKT ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE II A 1. DATA: 3.12.2009r. 2. PROWADZĄCA: mgr Ilona Gretka 3. TEMAT ZAJĘC: WDRAŻANIE DO ZDROWEGO TRYBU ŻYCIA NA PODSTAWIE WYPRAWY DO KRAINY 5 PORCJI 6. CZAS ZAJĘĆ:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: polonistyczna, matematyczna, przyrodnicza Temat zajęć: Jesienny spacer. Cel/cele zajęć: Uczeń:

Bardziej szczegółowo

PROSTE LODOWE DESERY ROZKOSZ SMAKU

PROSTE LODOWE DESERY ROZKOSZ SMAKU PROSTE LODOWE DESERY ROZKOSZ SMAKU Lody czekoladowe z belgijską czekoladą i malinami Carte d'or Chocolate 300 gramów świeże maliny 10 łyżek gorzka czekolada 50 gramów 10 minut 2 osoby Łatwe 1. Nożem kroimy

Bardziej szczegółowo

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy Mały poradnik pralinkowy ały poradnik pralinkowy Pyszne przepisy na słodkie przysmaki Pyszne pralinki własnego wyrobu. Z pomocą dobrych składników, odpowiednich akcesoriów oraz odrobiny wprawy wyczarujecie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Olga Lech Blok tematyczny: Wspomnienia z wakacji Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza: Wspominamy miejsca, w których byliśmy. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Plan pracy Opiekuńczo- Wychowawczo- Dydaktyczny Wrzesień Grupa II dzieci 4-5 letnich

Plan pracy Opiekuńczo- Wychowawczo- Dydaktyczny Wrzesień Grupa II dzieci 4-5 letnich Plan pracy Opiekuńczo- Wychowawczo- Dydaktyczny Wrzesień Grupa II dzieci 4-5 letnich 1. Przedszkole- drugi dom. - współtworzenie przyjaznej atmosfery w grupie, przestrzeganie wspólnie ustalonych umów i

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Prusak Kraków Scenariusz zajęć całodziennych. Kształcenie zintegrowane kl.i

Małgorzata Prusak Kraków Scenariusz zajęć całodziennych. Kształcenie zintegrowane kl.i Małgorzata Prusak Kraków 5.01.2005. Scenariusz zajęć całodziennych. Kształcenie zintegrowane kl.i Temat bloku: Dbamy o swoje zdrowie. Temat dnia: Doskonalę swoje zmysły. Cele operacyjne: Uczeń: Metody:

Bardziej szczegółowo

Zestaw scenariuszy. Temat bloku czterech zajęć. Cztery pory roku. 1. Jesień

Zestaw scenariuszy. Temat bloku czterech zajęć. Cztery pory roku. 1. Jesień Temat bloku czterech zajęć Cztery pory roku 1. Jesień Cele zajęć: Zapoznanie z porą roku jesienią Doskonalenie umiejętności rozpoznawania i dostrzegania zmian zachodzących w przyrodzie, w bliższym i dalszym

Bardziej szczegółowo

Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie. Wzdęcia, zaparcia, biegunki, brak. Jak często? Po jakich produktach?

Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie. Wzdęcia, zaparcia, biegunki, brak. Jak często? Po jakich produktach? Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie Dane: Imię: Nazwisko: Data ur. Nr. Tel: E-mail: Wzrost: Waga: Obwód bioder: Obwód talii: Podstawowe Informacje: Miejsce pracy Godziny pracy Aktywność Fizyczna Aktualny

Bardziej szczegółowo

W LESIE. Po co jest las? scenariusz zajęć. Rozwijanie wrażliwości na charakter i nastrój utworów literackich.

W LESIE. Po co jest las? scenariusz zajęć. Rozwijanie wrażliwości na charakter i nastrój utworów literackich. W LESIE Po co jest las? scenariusz zajęć Cele: Zapoznanie z treścią wierszy J. Kulmowej. Rozwijanie wrażliwości na charakter i nastrój utworów literackich. Wyrażanie różnych stanów uczuciowych. Utrwalenie

Bardziej szczegółowo

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 3 14 października 2016 r. Zupa ziemniaczana. Chleb. Makaron z serem. Kompot wieloowocowy. Kompot wieloowocowy.

OBIADY. Dzień tygodnia Data Ważny od 3 14 października 2016 r. Zupa ziemniaczana. Chleb. Makaron z serem. Kompot wieloowocowy. Kompot wieloowocowy. OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 3 14 października 2016 r. 3 X 4 X 5 X 6 X 7 X Zupa ziemniaczana. Chleb. Makaron z serem. Jabłko Żurek z ziemniakami. Gołąbki z ryżem, kiełbasą i sosem pomidorowym. Banan

Bardziej szczegółowo

Święto Naszej szkoły.

Święto Naszej szkoły. Święto Naszej szkoły. 28.09-02.10.2015 r. Opracowała: Patrycja Nowicka Powstanie warszawskie - co dzieci pamiętają z poprzednich zajęć? Rozmowa z dziećmi. Czytanie dzieciom legend warszawskich. Co wiemy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Opracowanie scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W domu tydzień 8 Scenariusz zajęć nr 3 Temat dnia: Na straganie I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przed lekcyjne: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Przygotowujemy przyjęcie urodzinowe.

Temat lekcji: Przygotowujemy przyjęcie urodzinowe. Autor: Magdalena Kubacka Klasa I Edukacja: społeczna, polonistyczna, matematyczna, plastyczna Cel/cele zajęć: - poznanie zasad dobrego zachowania przy stole, -wzbogacanie słownictwa, poznanie znaczenia

Bardziej szczegółowo

PLAN DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZY DLA GRUPY ODKRYWCY NA MIESIĄC MARZEC Autor: p. Monika Adamowicz, p. Katarzyna Boińska

PLAN DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZY DLA GRUPY ODKRYWCY NA MIESIĄC MARZEC Autor: p. Monika Adamowicz, p. Katarzyna Boińska Tydzień 1 - Poczta Cele: poszerzanie zasobu słownictwa, przeliczanie zbiorów, kształtowanie umiejętności społecznych, nauka wiersza, poznanie nowej formy wypowiedzi: kartka pocztowa i list Temat dnia 06.03:

Bardziej szczegółowo

LATO ZIMA JESIEŃ WIOSNA

LATO ZIMA JESIEŃ WIOSNA zad.1 Cztery rysunki przedstawione poniżej obrazują pory roku: wiosnę, lato, jesień i zimę. Spróbuj nazwać poszczególne pory roku i powiedz, czym się od siebie różnią. Połącz nazwę pory roku z odpowiednim

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy po to, aby spełniać Wasze marzenia

Jesteśmy po to, aby spełniać Wasze marzenia Wesele Marzycie Państwo o pięknym, niepowtarzalnym dniu.. Czas odliczany do wesela powoli mija, a rzeczy do zrobienia jest całe mnóstwo. Jaki jest przebieg wesela, kiedy i co organizować? O co pytać w

Bardziej szczegółowo

1. Kanapka z kurczakiem i warzywami 2. do zabrania w pojemniku do szkoły

1. Kanapka z kurczakiem i warzywami 2. do zabrania w pojemniku do szkoły DRUGIE ŚNIADANIE 1. Kanapka z kurczakiem i warzywami Potrzebujemy: 1/4 piersi z kurczaka ser mozzarella (w wodzie) pesto bazyliowe 1/5 ogórka trzy plasterki pomidora chleb/bułka wielozbożowa Jak zrobić?

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą.

Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą. Scenariusz zajęć nr 51 Temat: Podróż w kosmos zasady zapisywania wyrazów małą i wielką literą. Cele operacyjne: Uczeń: pisze poprawnie wyrazy wielką literą (imiona, nazwiska, nazwy państw, miast) mnoży

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 5

Scenariusz zajęć nr 5 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Technika dawniej i dziś Scenariusz zajęć nr 5 I. Tytuł scenariusza zajęć: Zainteresuj się techniką aparat fotograficzny. II. Czas realizacji: 2 jednostki

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 18 Temat: Pożegnanie lata zegar odmierza czas.

Scenariusz zajęć nr 18 Temat: Pożegnanie lata zegar odmierza czas. Scenariusz zajęć nr 18 Temat: Pożegnanie lata zegar odmierza czas. Cele operacyjne: Uczeń: tańczy w rytmie walczyka do piosenki Żal nam słonecznej pogody, śpiewa ze słuchu piosenkę Żal nam słonecznej pogody,

Bardziej szczegółowo

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe!

Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów domowym sposobem, które oprócz wyśmienitego smaku są przede wszystkim zdrowe! FIMARO - Polskie przetwory według domowej receptury Anny Walczyńskiej

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami.

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami. PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ Temat ośrodka tygodniowego: Maj w sadzie. Temat ośrodka dziennego: Poznaj sad różnymi zmysłami. Kształtowane umiejętności ucznia w zakresie poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii!

Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii! Wiosenne przebudzenie w Mazurolandii! Już od marca Mazurolandia zaprasza na żywą lekcję przyrody. Będziecie mogli zajrzeć do Chaty Leśnego Czarodzieja, gdzie posłuchacie ciekawych opowieści o żyjących

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Nasza ziemia. Scenariusz nr 8

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Nasza ziemia. Scenariusz nr 8 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Nasza ziemia Scenariusz nr 8 I. Tytuł scenariusza: Życie w morzach i oceanach. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ OŚRODKÓW PRACY

KONSPEKT ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ OŚRODKÓW PRACY KONSPEKT ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ OŚRODKÓW PRACY I. Informacje ogólne dotyczące zajęć dydaktyczno-wychowawczych (tzw. metryczka zajęć): 1. Data: 2. Klasa: zet I III gimnazjum 3. Przedmiot: funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od października 2016 r.

OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od października 2016 r. OBIADY Dzień tygodnia Data Ważny od 17 28 października 2016 r. 17 X 18 X 19 X 20 X 21 X Zupa z soczewicy z ziemniakami. Chleb. Ryż z truskawkami i jogurtem naturalnym. Zupa pomidorowa z makaronem. Kotlet

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

program edukacyjny realizowany przez Luty 2016

program edukacyjny realizowany przez Luty 2016 program edukacyjny realizowany przez Luty 2016 W miesiącu lutym przedszkolaki z grupy Misie wzięły czynny udział w zajęciach dydaktycznych mających na celu PROMOWANIE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA WŚRÓD DZIECI

Bardziej szczegółowo

Karkówka w cebuli. Składniki. Wskazówki

Karkówka w cebuli. Składniki. Wskazówki Karkówka w cebuli Karkówka w cebuli jest prostym i szybkim daniem nawet na gościnny obiad. Podana z surówką z białej kapusty na sposób orientalny stanowi świetną kompozycję. Przepis na surówkę znajdziecie

Bardziej szczegółowo

Podstawowa wyprawka dla dziecka

Podstawowa wyprawka dla dziecka Podstawowa wyprawka dla dziecka Pierwsze ubrania 4 6 body / kombinezon dziecięcy 4 6 Koszulki, podkoszulki 4 śpioszki para skarpetek dziecięcych rajstopy 4 piżamy jednoczęściowe 2 okrycia głowy dla noworodków

Bardziej szczegółowo

PLTYCZNEJ PLAN PRACY LISTOPAD GRUPA: MANDARYNKI 82 PLAN PRACY WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ LISTOPAD

PLTYCZNEJ PLAN PRACY LISTOPAD GRUPA: MANDARYNKI 82 PLAN PRACY WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ LISTOPAD 82 PLAN PRACY WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ LISTOPAD PLTYCZNEJ PLAN PRACY LISTOPAD GRUPA: MANDARYNKI Tematy tygodniowe: Tydzień 1. Liście złote, kolorowe Tydzień 2. Ostrożnie! Ulica! Tydzień 3. Dbamy o naszą

Bardziej szczegółowo