Wydanie 3/2013 ISSN X1 października 2013 REKLAMA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydanie 3/2013 ISSN 2300-312X1 października 2013 REKLAMA"

Transkrypt

1 Wydanie 3/2013 ISSN X1 października 2013 Spadek prawa i obowiązki Jak się zmotywować do zmian? Sposoby na jesienną chandrę List od Redakcji z Drodzy czytelnicy, str. 2 str. 3 str. 4 Nie ma nic lepszego dla redakcji niż wiadomość, że grono naszych czytelników stale się powiększa. Od ostatniego wydania napłynęły do nas kolejne zgłoszenia prenumeraty. Ta informacja dodaje nam energii do działania i udowadnia, że warto tworzyć platformę wymiany opinii, o sprawach związanych z seniorami. Piszę platformę wymiany opinii, ponieważ do naszej redakcji napływają również listy od Was dotyczące ważnych tematów poruszanych na łamach gazety. Zapraszamy do kontaktu i wyrażania swojego zdania. Każdy głos w dyskusji jest istotny i każdy zasługuje na możliwość medialnego zaistnienia. Nastała jesień, dlatego postanowiliśmy zachęcić Was do aktywności w różnych wymiarach, m.in. tekstem na temat poszukiwania w sobie motywacji do działania. O tej porze roku sanatoria przeżywają oblężenie, dlatego postanowiliśmy wybrać się szlakiem najbardziej popularnych miejscowości uzdrowiskowych. Jakich? Odsyłamy na stronę 5. Naturalna apteczka będzie tym razem mocno naszpikowana energetycznymi roślinami, a znajdziecie tam ostrokrzew paragwajski oraz żeń-szeń. Znajdziecie również szczyptę dobrego humoru, ponieważ w chłodne dni nastrój powinien poprawić artykuł o Wiesławie Michnikowskim, legendarnym kabareciarzu. Poruszymy także kwestie dwóch modeli odwróconej hipoteki, temat spadku i praw spadkobierców oraz podpowiemy, jak radzić sobie z jesienną chandrą. Zachęcamy do wzięcia udziału w konkursie, w którym do wygrania będą cenne zestawy chodziarza, czyli kije do nordic walking i akcesoria. Z pewnością przydarzą się na jesienne spacery. Postanowiliśmy również zadbać o Waszą sprawność intelektualną. Na ostatniej stronie proponujemy gimnastykę umysłu. To nowy cykl, który rozpoczynamy w tym numerze. Życzymy miłej lektury i przypominamy, że czekamy na Wasze listy oraz propozycję tematów, o których chcielibyście przeczytać na łamach Kuriera dla Seniora. Agnieszka Wawrzeniuk-Zając Redaktor naczelna Prezes Klubu Familia 65+ REKLAMA Wokół odwróconej hipoteki zdążyło już powstać wiele mitów. Czym jest to pojęcie finansowe, na czym polega i jak je odróżnić od innych usług? Na te pytania odpowiadają eksperci, którzy dokonali dokładnej analizy odwróconej hipoteki, budzącej coraz większe zainteresowanie wśród osób starszych poszukujących poprawy jakości życia na emeryturze. Odwrócona hipoteka, to usługa finansowa od lat ciesząca się popularnością w krajach zachodnich np. w USA, Wlk. Brytanii, Niemczech, Skandynawii, na Węgrzech. Występuje w dwóch modelach: sprzedażowym (tzw. renta dożywotnia) oraz kredytowym (tzw. odwrócony kredyt hipoteczny). Oba rozwiązania funkcjonują na świecie równolegle, a główną różnicą między nimi jest długość wypłacanych świadczeń. Na naszym podwórku W Polsce funkcjonuje obecnie jedynie odwrócona hipoteka w postaci renty dożywotniej.oferowana jest przez wyspecjalizowane Fundusze Hipoteczne i proponowana jest osobom, które ukończyły 65 lat oraz są właścicielami nieruchomości (mieszkania, domu lub działki). Renta dożywotnia polega na dożywotnim pobieraniu pieniędzy, czyli renty, w zamian za przeniesienie prawa własności do nieruchomości. Jednocześnie osoba korzystająca z usługi renty dożywotniej otrzymuje prawo dożywotniego użytkowania nieruchomości, co jest zapisywane w umowie spisanej w formie aktu notarialnego i ujawniane w księdze wieczystej. Wszystko o kijkach Jedziemy do sanatorium str. 4 Jak ustrzec się oszustów? str. 4 str. 5 Odwrócona hipoteka. Dwa modele, różne prawa, jeden cel godne życie seniora. Warto zaznaczyć, że fundusze hipoteczne oferujące rentę dożywotnią działają w świetle prawa, w oparciu o zapisy kodeksu cywilnego: i artykuł 903. dotyczący renty dożywotniej. Te rozwiązania są obecne w polskim systemie prawnym już od 1964 roku i gwarantują emerytom podniesienie standardu jakości ich życia. Tymczasem drugie rozwiązanie, tj. model kredytowy w postaci odwróconego kredytu hipotecznego, jeszcze w Polsce nie funkcjonuje i żaden z podmiotów finansowych tej usługi nie oferuje. Co prawda, trwają prace legislacyjne nad wprowadzeniem modelu kredytowego na rynek finansowy, jednak projekt ustawy utknął w martwym punkcie i od kilku lat odwrócony kredyt hipoteczny wciąż czeka na uregulowania prawne. Emeryci, politycy, również dziennikarze często mylą oba pojęcia i nie widzą różnicy pomiędzy rentą dożywotni, a odwróconym kredytem hipotecznym. Chcę zaznaczyć, że są to dwa różne produkty finansowe. Tylko renta dożywotnia zapewnia wypłatę świadczeń w ciągu życia emeryta i pozwala na zapewnienie godnego życia dożywotnio podkreśla Katarzyna Brzeska -Miksa, prezes Funduszu Hipotecznego Familia, prekursora bezpiecznej renty dożywotniej opartej na trzech filarach zabezpieczeń seniora. W krajach europejskich, w odwróconym kredycie hipotecznym, senior otrzymuje świadczenia pieniężne tylko przez z góry określony czas na przykład 5 czy 10 lat i dzięki temu pozostaje właścicielem swojego mieszkania. Jednak by mieszkaniem tym mogli dysponować spadkobiercy, to w ciągu 12 miesięcy po śmierci seniora, będą oni musieli spłacić bankowi udzielony seniorowi kredyt wraz ze wszystkimi kosztami, odsetkami i innymi opłatami za cały okres kredytowania do dnia spłaty. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że kwota do spłaty bankowi może przewyższać wartość rynkową nieruchomości. Decyzja o skorzystaniu z odwróconego kredytu hipotecznego powinna być zatem skonsultowana ze spadkobiercami, którzy sami zdecydują, czy będą posiadać wolne środki na wykup mieszkania. Jeśli mieszkanie nie zostanie spłacone, przejmie je bank. Odwrócony kredyt hipoteczny według obecnego projektu założeń ustawy, to będzie dalej tylko kredyt udzielony pod zastaw nieruchomości dodaje prezes Funduszu Hipotecznego Familia. Czym się różni renta dożywotnia od odwróconego kredytu hipotecznego? Pierwsza i główna różnica polega na tym, że renta dożywotnia jest świadczeniem wypłacanym dożywotnio, natomiast odwrócony kredyt hipoteczny jest to świadczenie wypłacane, tylko na z góry określony czas. W przypadku renty dożywotniej wszystkie dodatkowe koszty, takie jak: podatek od nieruchomości, użytkowanie wieczyste czy ubezpieczenie tej nieruchomości oraz remonty, są ponoszone, przez fundusz hipoteczny. Natomiast w przypadku odwróconego kredytu hipotecznego koszty te spoczywają na kliencie.

2 2 Wydanie 3/2013 Prawo i Finanse 1 października 2013 Odwrócona hipoteka. Dwa modele, różne prawa, jeden cel godne życie seniora dokończenie ze strony 1 Kto płaci za utrzymanie i uruchomienie usługi? Zgodnie z zapisami w projekcie Ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym autorstwa Ministerstwa Finansów kredytobiorca, czyli senior będzie zobligowany do: utrzymywania nieruchomości w należytym stanie technicznym, terminowego uiszczania podatków i obowiązkowych opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz do zawarcia i posiadania umowy ubezpieczenia nieruchomości od zdarzeń losowych. Natomiast przy rencie dożywotniej tj. modelu sprzedażowym, koszty te pokrywa fundusz hipoteczny, dodatkowo poza wypłacaną seniorowi rentą dożywotnią. Model kredytowy zakłada, że senior będzie miał obowiązek zamieszkiwania nieruchomości z przerwami nie dłuższymi niż rok. Natomiast fundusze hipoteczne umożliwiają seniorowi stałe wynajmowanie mieszkania, zyskuje on więc tym samym dodatkowe, poza rentą dożywotnią, środki do życia. Różnicą pomiędzy obecnie oferowaną rentą dożywotnią a odwróconym kredytem hipotecznym, który od ponad czterech lat czeka na wprowadzenie, jest także kwestia kosztów związanych z uruchomieniem usługi. W przypadku modelu kredytowego ustawodawca nie wskazał jeszcze, kto będzie płacił za dodatkowe koszty związane z uruchomieniem kredytu takie jak: przygotowanie i rozpatrzenie wniosku, prowizja itd. możemy przypuszczać że koszty te powiększą kwotę do spłaty przez spadkobierców na etapie oddłużenia mieszkania z banku. W przypadku renty dożywotniej wszystkie koszty związane z przygotowaniem umowy, wyceną nieruchomości i procedurą Regulacje prawne dotyczące spadku towarzyszą człowiekowi już od starożytności. W polskim systemie prawnym tę kwestię reguluje prawo spadkowe. Czym jest spadek, co wchodzi w jego skład, jakie są prawa spadkobierców i co z podatkiem? Przepisy definiują spadek jako ogół cywilnych majątkowych praw i obowiązków zmarłego. W skład spadku wchodzi m.in.: własność rzeczy, udział we współwłasności, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, zastaw i hipoteka (ale tylko razem z wierzytelnością, którą zabezpieczają), prawo odkupu, prawo pierwokupu, prawo do jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu wypadku przy pracy, prawo wynikające z papierów wartościowych czy długi spadkowe. Natomiast w skład spadku nie wchodzą m.in. dobra osobiste, uprawnienia do renty, prawo dożywocia wynikające z umowy dożywocia, prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego, prawo do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. notarialną spoczywają na funduszu hipotecznym. Z punktu widzenia seniora istotnym aspektem jest, ile pieniędzy będzie otrzymywał dodatkowo do budżetu domowego co miesiąc. Renta dożywotnia jest waloryzowana każdego roku, oznacza to, że rok do roku jej wysokość wzrasta o poziom wzrostu cen towarów, usług i dóbr konsumpcyjnych. Na przykład osoba, która podpisuje umowę renty na kwotę 700 zł miesięcznie, po kilku latach otrzymywać może co miesiąc kwotę średnio o 100 złotych wyższą komentuje Katarzyna Brzeska-Miksa W modelu kredytowym, wypłacana kwota jest stała przez cały okres trwania umowy i nie podlega waloryzacji. Seniorzy nie muszą jednak czekać na ustawę, ponieważ już teraz mogą skorzystać z bezpiecznej renty dożywotniej w zamian za przeniesienie prawa własności do nieruchomości. Warto,jednak sprawdzić, czy firma, która ją oferuje, gwarantuje seniorowi wszystkie trzy filary zabezpieczenia klienta, czyli prawo dożywotniego użytkowania, ustanawianie hipoteki umownej na rzecz klienta na 100% wartości nieruchomości oraz poddanie się przez firmę egzekucji z art kodeksu cywilnego. przestrzega prezes Funduszu Hipotecznego Familia. Odwrócona hipoteka z jednej strony jest usługą finansową, która budzi kontrowersje, z drugiej, jednak cieszy się dużym zainteresowaniem emerytów, którzy szukają dodatkowych świadczeń na godne życie. Zwłaszcza że na ostatnim Forum Ekonomicznym w Krynicy Natomiast Fundusze Hipoteczne umożliwiają seniorowi stałe wynajmowanie mieszkania, zyskuje on więc tym samym dodatkowe poza rentą dożywotnią, środki do życia Spadek. Prawa i obowiązki Kto może być spadkobiercą? Przepisy prawa spadkowego mówią: żeby dziedziczyć, trzeba posiadać prawo dziedziczenia. Jest to zdolność do stania się spadkobiercą, czyli nabycia praw i obowiązków drogą dziedziczenia. Zdolność do dziedziczenia mają osoby fizyczne, które żyją w chwili otwarcia spadku, i osoby prawne, które w tej chwili istnieją. Ponadto mogą dziedziczyć: dziecko: w chwili otwarcia spadku (już poczęte) może być spadkobiercą jeżeli urodzi się żywe. Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od zgłoszenia testamentu. Kto nie może być spadkobiercą? Spadkobiercą nie może być osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Momentem otwarcia spadku, jest śmierć spadkodawcy. Sąd jednak w niektórych przypadkach może uznać spadkobiercę za niegodnego, który zostaje wyłączony z dziedziczenia. Sąd może to zrobić w przypadkach, gdy: spadkobierca dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu lub w taki sam sposób przeszkodził jemu w dokonaniu jednej z tych dwóch czynności, umyślnie ukrył lub zniszczył testament, podrobił lub przerobił testament albo świadomie skorzystał z testamentu podrobionego przez inna osobę. rząd przedstawił plany dotyczące systemu emerytalnego, które, jak oceniają ekonomiści, nie rozwiążą problemu niskich świadczeń emerytalnych. Jak podkreślają osoby na bieżąco śledzące proces tworzenia ustawy o odwróconej hipotece, nie zanosi się na to, aby ta regulacja szybko weszła w życie. Zapotrzebowanie na alternatywne rozwiązanie w postaci odwróconej hipoteki jest i będzie coraz większe, również z uwagi na prognozy demograficzne i problemy systemu emerytalnego w Polsce. Śladem krajów zachodnich odwrócona hipoteka może stać się dodatkowym filarem emerytalnym, który umożliwi osobom starszym uzyskanie dodatkowych pieniędzy na emeryturze. Zarówno renta dożywotnia, jak i odwrócony kredyt hipoteczny są rozwiązaniami, które poprawią jakość życia seniorów. Oba rozwiązania są potrzebne, gdyż dedykowane są różnym interesom seniora. To jednak problemy życia codziennego wpłyną na ostateczną decyzję seniora, które rozwiązanie jest dla niego lepsze. Dzisiaj jedno jest pewne. Z bezpiecznej renty dożywotniej oferowanej przez fundusze hipoteczne możemy skorzystać już teraz, a na odwrócony kredyt hipoteczny emeryt będzie musiał poczekać. Jak długo? Tego nikt nie wie. Seniorzy czekają już cztery lata, może poczekają następne cztery? Rodzi się jednak pytanie, czy polski emeryt ma czas, aby czekać? Przemek Adamowicz Co ważne, spadkobiercy nie może uznać za niegodnego, jeśli spadkodawca mu przebaczył. Czy można nie przyjąć spadku? Tak, decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku należy wyłącznie do spadkobiercy. Ustawodawca jednak zaznaczył, że zgłoszenie odrzucenia spadku, musi nastąpić w terminie 6 miesięcy od daty śmierci spadkodawcy. Jeśli spadkobiercy nie zgłoszą nieprzyjęcia spadku w tym terminie, uznaje się, że spadek przyjęli. Z odstąpienia od przyjęcia spadku korzystają najczęściej osoby, którym spadkodawcy oprócz rzeczy materialnych pozostawili również długi do spłaty. Podatek spadkowy Spadkobranie jest obciążone podatkiem od spadków i darowizn, którego wysokość jest uzależniona od przynależności do grup spadkowych Grupę pierwszą stanowią: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie. Grupa druga to: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych. Grupa trzecia: inni nabywcy. Na podstawie tego podziału określana jest skala podatkowa. W ustawie określone są również kwoty wolne od podatku. Artykuł powstał na podstawie informacji zawartych na portalu

3 Wydanie 3/2013 Godne życie 1 października Zaplanuj, działaj, kontroluj i ciesz się życiem Kampania telewizyjna propagująca aktywność seniora, namowy przyjaciół zachęcających do wspólnego wyjścia na kijki, do klubu emeryta, na koncert, a nawet opowieści sąsiadki z drugiego piętra o przeżyciach, podczas warsztatów dla osób starszych to tylko dodatkowe bodźce do zmiany jakości życia na starość. Jednak dopóki nie masz w sobie motywacji do jej przeprowadzenia będzie ciężko ruszyć z miejsca. Podpowiadamy, jak włączyć piąty bieg i korzystać z uroków jesieni życia. Motywacja jest tym, co pozwala zacząć. Nawyk pozwala Ci kontynuować. To mądre zdanie zawiera najważniejszą kwestię, która zawsze towarzyszy zmianie. Motywacja. Od niej wszystko się zaczyna, bez niej wszystko od razu się kończy. Bez niej nie zmienimy swoich nawyków i przyzwyczajeń, które blokują nas przed dokonaniem zmiany w życiu. Jak się zatem zmotywować, aby zapisać się do klubu seniora, wyjść na jesienny spacer, koncert, na warsztaty, na bezpłatne zajęcia dla emerytów, aby poprawić swój komfort życia na emeryturze? Wszystko zaczyna się od celu Cele są pierwszym krokiem. Musisz się zastanowić, co chcesz zrobić, dokąd zmierzasz, gdzie chcesz dojść i jak tego dokonasz. Warto na kartce zapisać swoje cele krótko- i długoterminowe, ustalić gdzie i w jakich godzinach odbywają się poszukiwane aktywności, zadzwonić i potwierdzić warunki oraz godziny, na mapie zaplanować pierwszą trasę, i wyjść z domu. Później systematycznie sprawdzać czy są realizowane. Zobacz siebie, czyli wewnętrzna motywacja do zmian Kiedy jesteś na początku drogi, wyobraź sobie siebie jak wyglądasz, co robisz, co czujesz, gdy już osiągniesz swój cel. Wizualizuj swoją radość, nowe przyjaźnie czy po prostu otoczenie. To pomoże w utrzymaniu koncentracji nad realizacją celów. Jak już zaczniesz wychodzić z domu, to regularnie sprawdzaj, na jakim etapie jesteś. Od czasu do czasu zajrzyj w kartkę i zobacz, czy realizujesz swoje założenia. Nie wypływaj od razu na głęboką wodę. Wyznacz sobie cel, który jest w Twoim zasięgu. Nie musisz od razu robić wszystkich rzeczy, które chciałbyś spróbować. Idź małymi kroczkami. Jeśli uznasz, że samemu jest nudno, zorientuj się, czy w Twoim otoczeniu nie ma osób, które również mają ochotę zmienić coś w swoim życiu, np. aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu lub zapisać się do Klubu Seniora. Nie odkładaj swojej zmiany na kolejne tygodnie, miesiące i lata. Skoro teraz odczuwasz potrzebę poprawy jakości swojego życia, nie zwlekaj. Zacznij od dziś. Nie wypływaj od razu na głęboką wodę. Wyznacz sobie cel, który jest w Twoim zasięgu Łatwiej powiedzieć, trudniej zrobić Cierpliwość jest cechą, którą niełatwo w sobie wypracować, jednak w trakcie dokonywania zmian, jest niezbędna. Efekty nie przyjdą od razu, dlatego warto myśleć o swoich długoterminowych celach, które mieliśmy odwagę sobie wyznaczyć, i po prostu zacząć je realizować. Jeśli widzisz, że wymówki są silniejsze od działania, wróć do wizualizacji. Pozwól, by wizja Twojej radości stała się motorem zmian. Działaj krok po kroku. Jak mówi stare przysłowie Nie od razu Rzym zbudowano, dlatego należy wytrwale działać, aby nie stracić cennej motywacji. A po każdym małym kroku, bądź z niego dumny, przygotuj dla siebie nagrodę i zapisz na kartce swój kolejny mały sukces. To pomaga. Jeśli Twoje działania przychodzą Ci z trudem, to spróbuj zrobić z nich przyjemność. Tak powinno być łatwiej i zdecydowanie prościej utrzymać systematyczność działania. Możesz również wyznaczać sobie drobne nagrody za każdy dzień konsekwentnej pracy. Cały czas wypatruj kolejnej inspiracji do działania. Może nią być np. sąsiadka, która zapisała się na dodatkowe zajęcia komputerowe dla emerytów, czy przyjaciel, który postanowił zająć się swoją młodzieńczą pasją. Na koniec pozostała jeszcze najważniejsza kwestia, czyli pozytywne myślenie o tym, że warto dokonać zmiany i poprawić jakość swojego życia. Pozytywne myślenie dodaje wiary i inspiracji, wpływa na nasze samopoczucie, podnosi samoocenę i pomaga w momentach, kiedy natrafimy na słabszy dzien. Życzę wytrwałości. Przemek Adamowicz Z miłości do filharmonii, Chopina i nie tylko... Urodziła się w Warszawie. Przeżyła okupację niemiecką oraz Powstanie Warszawskie. Skończyła szkołę teatralną. Z powodu obowiązującego nakazu pracy musiała porzucić rodzinne strony, przyjaciół i wyjechać do nowego miasta. Padło na Wrocław. Tutaj została i kontynuowała aktorską karierę. Pani Maria, bo o niej mowa, jest teraz na emeryturze. Korzysta z uroków jesieni życia, którą polepszyła sobie, decydując się na rentę dożywotnią w Funduszu Hipotecznym Familia. Zapytaliśmy Panią Marię dlaczego się na to zdecydowała. Redakcja: Jakie były Pani największe obawy przed podpisaniem umowy renty dożywotniej? Maria: Przede wszystkim, żyjemy w okropnych czasach, gdzie ludzie nie szanują siebie. Codziennie słyszymy o nowych oszustwach, klientach okradzionych przez firmy. I tego się bałam. Nie wiedziałam, na co stawiać. Nie jest łatwo pozbyć się mieszkania, które w moim przypadku jest dorobkiem całego życia. I to nie tylko moim, ale również mojego zmarłego męża, który ciężko pracował na tę nieruchomość przez wiele lat. Jednak wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane już na pierwszym spotkaniu z przedstawicielem firmy. Redakcja: Co zmieniło się w Pani życiu po podpisaniu umowy? Maria: Ja nigdy nie miałam żadnych problemów finansowych. Moja emerytura starczała mi na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, więc sobie radziłam. Jednak, skoro miałam możliwość powiększenia swoich dochodów, to czemu nie. Nadal mieszkam w swoim mieszkaniu i co miesiąc otrzymuję dodatkowe pieniądze. Redakcja: Na jakie cele przeznacza Pani rentę dożywotnią? Maria: Przede wszystkim na utrzymanie mieszkania i pokrycie opłat z tym związanych. Poza tym nie zapominam o swoich przyjemnościach. Dzięki rencie stać mnie na wyjście do teatru, czy filharmonii, która jest moją miłością. Uwielbiam muzykę poważną. Chopin i inni wspaniali muzycy są dla mnie świętością. Redakcja: Jak wyglądała procedura zawarcia umowy? Maria: Bardzo sympatycznie. Byłam mile zaskoczona przebiegiem. Wszystko odbyło się bardzo elegancko i na wysokim poziomie. Umowa została zawarta oczywiście u notariusza. Na zakończenie nawet się wzruszyłam Redakcja: Czy zawarcie umowy wpłynęło na warunki korzystania przez Panią z nieruchomości? Maria: Oczywiście, że nie. W tej chwili zupełnie tego nie odczuwam, że nie jestem już właścicielką mieszkania. Czasami nawet o tym zapominam. Trzystu tańczących seniorów liczy na wsparcie Klub Elita z Warszawy zwraca się z uprzejmą prośbą do osób, instytucji, organizacji czy firm, które są zainteresowane wsparciem 300 osobowej grupy seniorów-tancerzy pozostających bez sali, gdzie mogą rozwijać swoją pasję. Klub poszukuje miejsca na organizację zajęć tanecznych i terapii tańcem, prowadzonej dla osób starszych, wymagających pomocy. Dzięki spotkaniom, seniorzy mogli nawiązywać kontakty i wzajemnie się wspierać, jednak od kilku miesięcy Klub Elita nie może znaleźć lokum. Klub poszukuje sali na ok. 100 miejsc. Zajęcia wg planu odbywają się 2,3 razy w tygodniu. Wszystkie osoby zainteresowane wsparciem seniorów-tancerzy proszone są o kontakt z prezes Klubu Elita p. Iwoną Lempe, tel , Tymczasowo, od 3 października Klub Elita będzie się spotykał w studenckim pubie Equilibrium, przy alei Niepodległości 147 w godz Klub poszukuje dużej sali na spotkania w piątki, soboty lub niedziele.

4 Wydanie 3/ października Dbajmy o zdrowie Przygotuj się na walkę z jesienną chandrą padek nastroju, nadmierna senność, zwiększony apetyt na słodycze to tylko niektóre S objawy jesiennej depresji, która przychodzi po ciepłych, wakacyjnych miesiącach. Spokojnie. Nie ma powodów do obaw, ponieważ są sprawdzone, naturalne sposoby na przeciwdziałanie sezonowemu obniżeniu nastroju. Skąd się bierze jesienna depresja? Jej główną przyczyną jest obniżony poziom światła docierający do organizmu, szybki skok temperatury oraz spadek ciśnienia. Po okresie letnim, kiedy zaadaptowaliśmy się już do dużej ilości słońca, nagle przychodzą ponure i chłodne dni. Sposób reagowania na nie w dużym stopniu zależy od naszego temperamentu. Introwertyczne osoby ze skłonnością do refleksji zaszywają się w domu pod kocem. Ekstrawertycy dzielą się swoim nie najlepszym nastrojem ze światem i szukają pomocy na zewnątrz. Po pierwsze: aktywność. Przygotowując się na rzucenie rękawicy jesiennej chandrze, musimy koniecznie nastawić się na działanie zamiast bezczynnych refleksji. To idealny czas na rozpoczęcie długo odkładanych rzeczy do zrobienia. To również moment na poświęcenie swojego czasu na dawno zapomniane hobby, przyjemności oraz czas na inwestycje w siebie. Może właśnie teraz przeszła pora na naukę obcego języka, zapisanie się na kurs tańca lub jogi, podszkolenie swoich umiejętności zawodowych? A może warto pomyśleć o nowej aranżacji mieszkania, zmienić na bardziej energetyczne kolory ścian, odświeżyć barwy mebli? Nawet roboty na Rozwód z małą czarną Zmęczone ciało, spokojny umysł, dobrze zaciemniony pokój to podstawy zdrowego, jesiennego snu Czy możemy sobie wyobrazić rozpoczęcie kolejnego dnia bez kawy? Czy moglibyśmy spotkać się z przyjaciółmi w kawiarni bez naszej ulubionej herbaty? Postaramy się przekonać Was do stosowania zdrowych napojów poprawiających sprawność umysłową i koncentrację. Na pierwszy ogień, proponujemy wywar z korzenia żeń-szenia lub herbatę z tym składnikiem Roślina ta dziko występuje w Chinach, na Północy Płw. Koreańskiego oraz w Rosji. drutach, czy wyczyszczenie framugi okna ze starej farby będą dobrym początkiem jesiennej aktywności, która stanie się naszą mentalną witaminą budującą emocjonalną odporność. Polowanie na endorfiny Tuczącą, lecz sprawdzoną metodą na jesienny marazm, może być kilka kostek gorzkiej czekolady. Dlaczego? Ten ulubiony smakołyk podnosi poziom endorfin hormonu szczęścia. Są one odpowiedzialne za dobry nastrój, odczuwanie pozytywnej energii i szczęścia. Ich działanie opiera się na mechanizmie opioidowym, który wprowadza nasz mózg w stan euforii. Endorfiny produkowane są przez nasz organizm podczas różnych czynności, w tym pod wpływem aktywności fizycznej. Ruch i wysiłek fizyczny, zwłaszcza na świeżym powietrzu, to drugi ważny czynnik kuracji przeciwdziałającej jesiennej chandrze. Spacer, marsz z kijkami do nordic walking czy nawet delikatny trucht dostarczą naszemu organizmowi potrzebnego światła, cennych endorfin, a nam samym zapewnią lepsze samopoczucie. Dieta na poprawę nastroju Po wysiłku fizycznym czas na jedzenie. W okresach sezonowego spadku nastroju warto zadbać o właściwą dietę, która jest niezastąpionym sposobem walki z jesiennym przesileniem. Warto wyposażyć swoją lodówkę w produkty o niskiej zawartości cukru, a wysokiej kwasów omega-3. Proponujemy ograniczenie ilość kawy i herbaty kosztem np. tranu. Ponadto jedz jak najwięcej owoców, warzyw, kiełków pszenicy i co najmniej trzy razy w tygodniu tłuste ryby. Unikaj smażonych i mocno przetworzonych pokarmów. Zalecane jest spożywanie dużej ilości orzechów, siemienia lnianego, nasion dyni, słonecznika, sezamu. Naturalnymi antydepresantami są także: nabiał, warzywa liściaste oraz chleb razowy. Tak skonstruowana dieta poprawia samopoczucie i podnosi sprawność umysłową. Naturalna apteczka Red.PA Zalety żeń-szenia: Przeciwdziała zmęczeniu, znużeniu, bez użycia kofeiny energetyzuje organizm, działa pobudzająco, wzmacnia system nerwowy, przeciwdziała skutkom stresu fizycznego i emocjonalnego, stymuluje układ immunologiczny (odpornościowy) organizmu, wzmacnia pamięć, procesy myślenia i kojarzenia. Ponadto, obniża poziom cholesterolu we krwi (sprawcy miażdżycy i nadciśnienia), pomaga w kontroli cukrzycy, poprzez obniżanie poziomu cukru we krwi, chroni wątrobę przed ubocznymi skutkami działania leków, odgrywa znaczącą rolę w zwalczaniu raka, redukuje bóle mięśniowe, poprawia ogólną przemianę materii oraz pomaga w redukcji nadwagi. Gdzie kupić? Żeń-szeń można zakupić w każdym sklepie zielarskim w postaci np. herbaty lub w sklepach z naturalną żywnością, czy przyprawami. Korzeń żeńszenia jest również dostępny w różnych preparatach w aptece. W kolejnym numerze zaprezentujemy zdrowotne właściwości guarany. Jesiennym spacerkiem po zdrowie Wystarczą tylko dwa kije, wygodne buty, wolny czas i energia do działania. Choć ta forma rekreacji została wymyślona już w latach 20. XX wieku w Finlandii, to w Polsce dopiero od kilku lat cieszy się powodzeniem. O czym mowa? Oczywiście o nordic walking, czyli specyficznym rodzaju marszu z kijami Na pierwszy rzut oka wydaje się zwykłym spacerem, jednak jak się okazuje, poprawny marsz z kijami angażuje mięśnie klatki piersiowej, tricepsy, bicepsy, mięśnie ramion i brzucha. Trening lepszy od pływania czy joggingu Badania wykazały, że dobry trening techniki nordic walking pozwala osiągnąć takie korzyści zdrowotne jak: usprawnienie układu oddechowego i sercowo-naczyniowego oraz zwiększenie poboru tlenu przeciętnie o procent. Rozwija także wszystkie mięśnie kończyn dolnych, prostowników kończyn górnych, wzmacnia mięśnie tułowia, ramion i barków, zwiększa mobilność górnego odcinka kręgosłupa oraz łagodzi napięcia mięśniowe w okolicy barków. Niewielkie obciążenie stawów u osób ćwiczących nordic walking sprawia, że jest on zalecany osobom otyłym. Ponadto, w porównaniu ze zwykłym chodem, uprawiający nordic walking spala przeciętnie od 20% do 40% więcej kalorii. Kijki pomagają również w utrzymaniu lepszej postawy. Marsz z kijami, po dobrym opanowaniu techniki chodzenia, uaktywnia 90% mięśni całego ciała, podczas gdy pływanie tylko 65%, a jogging 60%. Zwiększa również pobór tlenu przeciętnie o 20 58%. Trening nordic walking oszczędza zarówno stawy, jak i kolana. Tani sport dla każdego Nordic walking jest tanią formą rekreacji. Kije można już kupić za złotych (para). Sport ten jest również szybki do nauczenia się oraz możliwy do uprawiania wszędzie i w każdym czasie, na dowolnym terenie i o dowolnej porze roku. Jego niewątpliwą zaletą jest mobilność. Kije możemy wszędzie zabrać, ponieważ nie zajmują dużo miejsca w bagażniku czy torbie. Red.PA

5 Wydanie 3/2013 Globtrotter 1 października I że Cię nie opuszczę, aż do końca turnusu Jedni dla zdrowia, inni po dobre samopoczucie, a niektórzy po nowe znajomości powody wyjazdu do sanatorium bywają różne. Stali bywalcy znają uzdrowiskową etykietę, wiedzą, gdzie są najlepsze fajfy i o czym się rozmawia z nowo poznaną kuracjuszką na wodzie. Dla sanatoryjnych weteranów czasami bardziej liczy się parkietoterapia niż elektro- czy hydroterapia. Zaczyna się od grzybobrania. Później wspólna zabawa karnawałowa, wiosenne ognisko, a kończy się na podziwianiu śródziemnomorskich plaż, czy egipskich piramid. Polscy seniorzy coraz częściej biorą przykład ze swoich zachodnich rówieśników. Zaczynają aktywnie spędzać wolny czas i wypoczywać w dalekich zakątkach świata, realizując swoje zapomniane marzenia. Dla sympatycznej Pani Krysi z turnusu trzeciego, od sympatycznego Pana Waldka pucio, pucio - historia słynnej Pani Krysi z pensjonatu Orzeł, o której śpiewał Wojciech Młynarski, jak się okazuje, wcale nie straciła na znaczeniu. Kilka lat temu, ośrodek badawczy OBOP przeprowadził badanie w 32 polskich uzdrowiskach, które potwierdziło miłosne nastroje kuracjuszy. 60% bywalców sanatoriów przyznaje się do romansów, a 15% panów jasno stwierdza, że wyjazd jest dla nich okazją do zawarcia nowej znajomości. Savoir-vivre w sanatorium W poznaniu drugiej osoby z pewnością pomaga znajomość obyczajów panujących w polskich uzdrowiskach. Nie bez znaczenia jest również sam ubiór. Sanatoryjnych świeżaków można rozpoznać już na pierwszym wieczorku zapoznawczym organizowanym na każdym turnusie. Przekonana się o tym Bogda, która na forum napisała: Polski senior świata się nie boi - To jest jak w piosence najtrudniejszy pierwszy krok trzeba spróbować i później jest już łatwiej- uśmiecha się Janina Kokowska, Przewodnicząca Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w Koszalinie. - Najlepiej zacząć od wyjazdu np. na wspólne grzybobranie, wycieczkę jednodniową, przyjść na zabawę karnawałową. Wówczas poznaje się ludzi, zawiązuje nowe znajomości, nowe przyjaźnie. Już wtedy jest nam ciężko spędzać czas przed telewizorem. Już nam się chce do ludzi. Potem przychodzą dłuższe wyjazdy, które poza zwiedzaniem są przede wszystkim wspólną zabawą. Od kilku lat proponujemy również wyjazdy zagraniczne dodaje Janina Kokowska. Chętnych na wyjazdy zagraniczne wśród seniorów przybywa z roku na rok. Jakie kierunki obierają polscy emeryci? - Paryż, Chorwacja, Hiszpania, a także Tunezja, Turcja czy Egipt. Wrażenia opowiadane pocztą pantoflową robią swoje. Do naszego zawiązku przystępuje coraz więcej osób zdradza Przewodnicząca Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w Koszalinie, który organizuje wyjazdy turystyczne dla seniorów. Zainteresowanie polskich emerytów zwiedzaniem świata potwierdza również Stanisław Dasiak z Gryfowa Śląskiego, szef stowarzyszenia emerytów z południa Polski. - Początkowo organizowaliśmy turnusy 7 dniowe, jednak z czasem nasi członkowie opowiedzieli się za dłuższym wypoczynkiem. W tej chwili organizujemy 10, a nawet 14 dniowe pobyty mówi szef stowarzyszenia. Ponieważ emeryci są wbrew pozorom bardzo wymagającym klientem, musimy mieć ogromne zaufanie do organizatora. Ważna jest oferta cena i co, za to mamy, ile jest posiłków, jaki jest program dodaje Stanisław Dasiak. Zwiedzanie, a potem Pobyty turystyczne organizowane, przez związki dla emerytów, to nie tylko całodniowe zwiedzanie i przemieszczanie się z miejsca na miejsce. W ofercie możemy znaleźć również wieczorki taneczne, wspólne ogniska i biesiady, a nawet karaoke czy nordic walking dla entuzjastów aktywnego wypoczynku. Walentyna Trybocka / Koszalin Pierwszy raz byłam 6 lat temu. Niedoświadczona...zabrałam ubranie typowo sportowe, wszystko na luz, a tam pełne zaskoczenie. Babeczki poubierane w ciuchy wieczorowe, naszyjniki itp., a ja jak z innej bajki. Ale wcale się tym nie przejmowałam, poznałam bardzo miłych ludzi, wyszalałam się na tańcach, że już nie wspomnę o skutkach zdrowotnych Stali bywalcy, zaprawieni w tzw. fajfach, czyli poobiednich potańcówkach, wiedzą, że oprócz dresu sportowego i szlafroka, warto do torby podróżnej spakować przynajmniej jedną suknię wieczorową, czy garnitur. Niezależnie od wieku i powodów przyjazdu na turnus, popołudniowe fajfy lub wieczorne dancingi, to obowiązkowy element dnia każdego kuracjusza. Świadczy o tym m.in. liczba zakładów fryzjerskich w miejscowościach uzdrowiskowych, które działają do późnych godzin. W legendarnym Ciechocinku przed wejściem do fryzjera można było, swego czasu spotkać nawet takie tabliczki: Byś w podrywaniu nie poniósł klęski, strzyżeniem wzmocnij swój urok męski lub Ludzie pragną teraz prawdy. Jedną z nich ujawnię szczerze: nie żałujcie na fryzjera, strzyżonego Pan Bóg strzeże (źródło: Polityka, nr 8, 2008 r.). Mekka towarzyskich kuracjuszy Zalety miejscowości uzdrowiskowych są różne, od walorów krajobrazowych po naturalne czynniki lecznicze. Są też zalety pozamedyczne, znane w środowisku kuracjuszy. Osoby, które poza ofertą zdrowotną cenią sobie ofertę towarzyską, z pewnością rozważą pobyt w trzech najbardziej rozrywkowych uzdrowiskach: w Ciechocinku, w Polanicy-Zdroju oraz Krynicy-Zdroju, która urosła do rangi mekki towarzyskich pensjonariuszy. W dobrym tonie jest pozdrowienie: Obyś tylko miał tyle zdrowia, ile będziesz miał możliwości chodzenia na dancingi w Krynicy. Niektórzy twierdzą nawet, że w Krynicy łatwiej znaleźć dancing niż restaurację, gdzie można smacznie zjeść. Kuracjusze stawiający na parkietoterapię będą zachwyceni, ponieważ w tej miejscowości wieczorki taneczne odbywają się codziennie. Warto dodać, że obowiązuje jedna zasada: zawsze panowie proszą panie. Niezależnie od turnusu największym zainteresowaniem cieszy się kultowy dancing w klubie Hawana. Wśród pensjonariuszy krąży nawet powiedzenie, że być w Krynicy i nie być w Hawanie, to jak być w Rzymie i papieża nie widzieć. Kaowiec pomoże Osoby ceniące sobie urozmaicony sposób spędzania czasu (nie tylko na zabiegach i dancingach), mogą liczyć na tzw. koawców. Większe kompleksy sanatoryjne, np. w Ciechocinku, zapewniają swoim klientom towarzystwo osoby, której zadaniem jest zorganizowanie różnych atrakcji i zajęć dla kuracjuszy, od nordic walking po gry i konkursy. Od turnusu, po całe życie Zabiegi, masaże, kąpiele to podstawa każdej wizyty w sanatorium. Po kuracji poprawiającej samopoczucie i sprawność przychodzi czas na pozostałe elementy pobytu. Niektórzy kończą na wspólnych spacerach, rozmowach na wodzie (korzystanie z pijalni wód), inni natomiast poznają bliską osobę przyjaciela lub partnera. Przemek Adamowicz Przykładowe ceny turnusów podane, przez Biuro Usług Turystycznych Ava Tour z Koszalina: Miejsce: pobyty nad morzem (Kołobrzeg, Ustronie Morskie, Darłówko, Sianożęty). Ceny za pobyty tygodniowe kształtują się od 380 do 550 wiosną i jesienią, natomiast latem zł za turnus. Szczegółowe informacje: Biuro Usług Turystycznych Ava Tour, tel Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów: lub

FILM - BANK (A2 / B1)

FILM - BANK (A2 / B1) FILM - BANK (A2 / B1) Pierre i Maria: Dzień dobry Pani! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Pierre: Jesteśmy zainteresowani założeniem konta w Państwa banku. Pochodzimy z Francji, ale teraz mieszkamy

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Serdecznie dziękuję trzem najważniejszym kobietom mojego życia: córce Agatce, żonie Agnieszce i mamie Oli za cierpliwość, wyrozumiałość, wsparcie,

Serdecznie dziękuję trzem najważniejszym kobietom mojego życia: córce Agatce, żonie Agnieszce i mamie Oli za cierpliwość, wyrozumiałość, wsparcie, Serdecznie dziękuję trzem najważniejszym kobietom mojego życia: córce Agatce, żonie Agnieszce i mamie Oli za cierpliwość, wyrozumiałość, wsparcie, natchnienie i niezłomną wiarę w sukces. Dziewczyny, bez

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Tematy i zagadnienia (cele) Korelacja ze ścieżką edukacyjną Metody i środki realizacji Osiągnięcia ucznia (realizacja celów) 1. Jak być dobrym zespołem? zasady

Bardziej szczegółowo

8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia

8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia http://produktywnie.pl RAPORT 8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia Jakub Ujejski Powered 1 by PROINCOME Jakub Ujejski Wszystkie prawa zastrzeżone. Strona 1 z 10 1. Wstawaj wcześniej Pomysł, wydawać

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Realizując projekt Akademii Zdrowego Przedszkolaka pod hasłem Odporność wzmacniamy bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy, jeden z tematów tygodniowych

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE I BEZPIECZNE FINANSE SENIORA V EDYCJA

NOWOCZESNE I BEZPIECZNE FINANSE SENIORA V EDYCJA NOWOCZESNE I BEZPIECZNE FINANSE SENIORA V EDYCJA MODUŁ 1 Renta dożywotnia a odwrócony kredyt hipoteczny TEST WIEDZY 1. Co to jest odwrócony kredyt hipoteczny? 2. Co to jest renta dożywotnia? 3. Czy w/w

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

KIESZONKOWE I CO DALEJ?

KIESZONKOWE I CO DALEJ? Aby Twoje dziecko mogło nauczyć się pewnych zasad i nawyków finansowych, to musi mieć na czym się uczyć. Czyli dostawać regularne i stałe kieszonkowe. Wtedy konieczna jest odpowiedź na 2 pytania: Ile dawać?

Bardziej szczegółowo

Informacje dla uczestników warsztatów oczyszczających z jogą 21.08-23.08.2015

Informacje dla uczestników warsztatów oczyszczających z jogą 21.08-23.08.2015 Informacje dla uczestników warsztatów oczyszczających z jogą 21.08-23.08.2015 Zapraszamy na warsztaty z jogą leczniczą wg S.Sivanandy połączone z zabiegami oczyszczającymi oraz dietą ayurvedyjską. To wspaniała

Bardziej szczegółowo

JOGA ŚMIECHU. czyli Coaching Radości

JOGA ŚMIECHU. czyli Coaching Radości JOGA ŚMIECHU czyli Coaching Radości JAK SIĘ CZUJESZ? JAKI MASZ NASTRÓJ? CO MÓWI TWOJE CIAŁO? ŚMIECH TO.. CZY POŚMIEJE SIĘ PANI ZE MNĄ? CZY POŚMIEJE SIĘ PAN ZE MNĄ? JOGA (sanskryt य ग) Słowo to pochodzi

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

1. Na podstawie jakiej umowy opiera się system emerytalny w Polsce? A. emerytalnej B. rentowej C. pokoleniowej D. pracowniczej

1. Na podstawie jakiej umowy opiera się system emerytalny w Polsce? A. emerytalnej B. rentowej C. pokoleniowej D. pracowniczej KONKURS P.T. ZADBAJ O SWOJĄ FINANSOWĄ PRZYSZŁOŚĆ SPONSOREM KONKURSU JEST AVIVA PRZEDSTAWICIELSTWO W BIELSKU BIAŁEJ (OSOBY ODPOWIEDZIALNE Z AVIVA DORADCY FINANSOWI MAGDALENA MIROSŁAWSKA I MAREK WIELGUS)

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K banki i jakie ZAJĘCIA 2: Dlaczego powstały banki i jakie są ich zadania? Grupa wiekowa: klasy I III szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Zajęcia powinny

Bardziej szczegółowo

HIGIENA I ROZWIJANIE PAMIĘCI W PRAKTYCE. Krzysztof Biel

HIGIENA I ROZWIJANIE PAMIĘCI W PRAKTYCE. Krzysztof Biel HIGIENA I ROZWIJANIE PAMIĘCI W PRAKTYCE Krzysztof Biel CZYM JEST PAMIĘĆ? Pamięć to proces, zdolność jednostki do rejestrowania, magazynowania (przetwarzania) bodźców i ich odtwarzania. SŁOWA, LICZBY, ANALIZA,

Bardziej szczegółowo

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA UNIVERSIDADE DA BEIRA INTERIOR SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 JOANNA ADAMSKA WSTĘP Cześć! Mam na imię Asia. Miałam przyjemność wziąć udział w programie Erasmus. Spędziłam 6 cudownych

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA zaawansowana Cel ogólny: ocena decyzji podjętej przez bohatera legendy. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Żyć zdrowo i aktywnie

Żyć zdrowo i aktywnie Żyć zdrowo i aktywnie Grupa projektowa : - Klaudia Skrobek - Kamila Stasiak - Tomek Stasiak ZSP Reptowo 2013 r. Zdrowie Zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SŁUCHANIE (A2)

EKONOMIA SŁUCHANIE (A2) EKONOMIA SŁUCHANIE (A2) Witam państwa! Dziś w naszej audycji porozmawiamy o tym jak inwestować, żeby nie stracić, jak oszczędzać i jak radzić sobie w trudnych czasach. Do studia zaprosiłam eksperta w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Ranking kredytów gotówkowych.

Ranking kredytów gotówkowych. . Money.pl wybrał najlepsze oferty kredytów gotówkowych dostępne w 24 bankach. Wzięliśmy pod uwagę, nie tylko oprocentowanie i prowizje, ale także całkowity koszt pożyczki oraz konieczność wykupu ubezpieczenia.

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Projekt "Seniorzy na wsi"

Projekt Seniorzy na wsi Projekt "Seniorzy na wsi" Analiza ankiet przeprowadzonych wśród seniorów na terenach wiejskich w województwie warmińsko-mazurskim Ankiety przeprowadzono w trzech grupach wiekowych 55-65 lat - 36 osób 66-75

Bardziej szczegółowo

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r.

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. 5:41.03 Bieganie korzyści. Bieganie jest najlepszym sposobem na podniesienie sprawności fizycznej, złapanie kondycji i może

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy

Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy Aktywność fizyczna Schemat postępowania w cukrzycy Aktywność fizyczna Ćwiczenia i gimnastyka są korzystne dla każdego, a w szczególności dla chorych na cukrzycę. W przypadku tej choroby wysiłek fizyczny

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja

2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja 2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja ADRESACI: uczniowie klas I VI Szkoły Podstawowej nr 7 PROWADZĄCY: wychowawcy klas CZAS I MIEJSCE ZAJĘĆ: - sala lekcyjna - październik listopad 2014 CEL GŁÓWNY: - poznanie

Bardziej szczegółowo

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH Szczegółową instrukcję znajdziesz tu: http://marciniwuc.com/ Miesiąc:. (np. Styczeń 2015) Punkt 1: Wyznacz Twoje 20 minut z finansami. Moje 20 minut na finanse to:

Bardziej szczegółowo

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy.

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy. 1. tétel 1/1. oldal Zestaw abiturienta ZESTAW 1 Za chwilę przystąpisz do egzaminu ustnego. Zestaw pytań składa się z trzech części (zadań). W części II i III masz 30 sekund na zastanowienie się i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu!

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Na wstępie mojego listu serdecznie Cię pozdrawiam. Chcę Ci opowiedzieć, jak dbam o siebie. Zdrowo się odżywiam. Piję soki owocowe. Chodzę z mamą na spacery. Dużo

Bardziej szczegółowo

Mój biznes Etap II. Analiza strategiczna

Mój biznes Etap II. Analiza strategiczna Mój biznes Etap II. Analiza strategiczna Źródło: www.uniwersytet-dzieciecy.pl W pierwszym etapie Konkursu przygotowaliście bardzo ciekawe propozycje nowych biznesów, oferujących zarówno towary, jak i usługi.

Bardziej szczegółowo

MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 wrzesień 1. Żegnajcie wakacje - Witaj szkoło- witaj świetlico! - Zapoznanie dzieci z salą świetlicową i wyposażeniem świetlicy. -Wykonanie

Bardziej szczegółowo

RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE

RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE RECEPTA NA ZDROWIE DLACZEGO WARTO ŻYĆ AKTYWNIE AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA powinna być przede wszystkim przyjemnością. Z pewnością każdy człowiek znajdzie dla siebie dyscyplinę, której uprawianie będzie sprawiało

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji. Przebieg zajęć: czas całkowity 90 minut. I. Rozpoczęcie zajęć 20 minut

Konspekt lekcji. Przebieg zajęć: czas całkowity 90 minut. I. Rozpoczęcie zajęć 20 minut Konspekt lekcji Poziom: Szkoła Podstawowa Klasa: 3 Liczebność klasy: 6-8 uczniów Wiek uczniów: 6-8 lat Ilość nauczycieli: 1 nauczyciel-wychowawca, 3 nauczycieli wspomagających Przedmiot: język angielski

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób i w jakim terminie otrzyma Pani/Pan

W jaki sposób i w jakim terminie otrzyma Pani/Pan Załącznik l ARKUSZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY ODWRÓCONEGO KREDYTU HIPOTECZNEGO l. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące kredytodawcy/pośrednika kredytowego Kredytodawca Adres Nr telefonu Adres poczty

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa Co to jest? Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) to możliwość zasilania swojego domowego budżetu dodatkowymi

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki. Barbara Małek STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.! NIE NALEŻY Y UNIKAĆ STRESU Dwa rodzaje reakcji na

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Ciągle nie mam czasu...

Ciągle nie mam czasu... Ciągle nie mam czasu... Wszyscy narzekamy na brak czasu, na nadmiar zajęć, na życie w stresie. Na pewno zgodzicie się z tymi stwierdzeniami: Czasem trzeba gospodarować rozsądnie i poświęcać go na naprawdę

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzonych badań ankietowych Projekt Sport for All

Raport z przeprowadzonych badań ankietowych Projekt Sport for All Raport z przeprowadzonych badań ankietowych Projekt Sport for All Miejsce przeprowadzenia badania ankietowego: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Technicznych w Czeladzi Wielkość próby badawczej: 170 uczniów

Bardziej szczegółowo

ZIMOWE WARSZTATY ARTYSTYCZNE. CHOCHOŁÓW 16 23 stycznia 2016

ZIMOWE WARSZTATY ARTYSTYCZNE. CHOCHOŁÓW 16 23 stycznia 2016 ZIMOWE WARSZTATY ARTYSTYCZNE CHOCHOŁÓW 16 23 stycznia 2016 PROGRAM WARSZTATÓW ARTYSTYCZNYCH Organizator: Młodzieżowy Dom Kultury- Dom Harcerza 30-059 Kraków, ul. Reymonta 18 Miejsce: Ośrodek szkolno- wypoczynkowy

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji I ETAP KSZTAŁCENIA KLASY I III Klasy 0a i 0b realizują programy: Czyste powietrz wokół nas, Moje dziecko idzie do szkoły, Bądźmy zdrowi, wiemy wiec działamy. Wybrany obszar KL. I KL. II KL. III Metody

Bardziej szczegółowo

TEMATY GODZIN WYCHOWAWCZYCH W KLASIE V

TEMATY GODZIN WYCHOWAWCZYCH W KLASIE V TEMATY GODZIN WYCHOWAWCZYCH W KLASIE V Lp. Temat Tematyka zajęć Ścieżka edukacyjna Termin 1. Wybór samorządu klasowego, prawa i obowiązki ucznia. 2. Bezpieczny pobyt w szkole 3. Jacy jesteśmy wobec siebie?

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna. Jak postępować w cukrzycy?

Aktywność fizyczna. Jak postępować w cukrzycy? Aktywność fizyczna Jak postępować w cukrzycy? AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Ćwiczenia i gimnastyka są korzystne dla każdego, a w szczególności dla chorych na cukrzycę. W przypadku tej choroby wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

KONKURSY. KONKURS 2 Zdobywamy odznakę Super Kucharzyka za najlepszy rysunek zdrowych słodyczy.

KONKURSY. KONKURS 2 Zdobywamy odznakę Super Kucharzyka za najlepszy rysunek zdrowych słodyczy. KONKURSY KONKURS 1 Najciekawszy plakat z hasłem zachęcającym do zrezygnowania ze słodkich napojów na rzecz wody oraz ze słodyczy na rzecz owoców, warzyw, pestek i orzechów. Wydaje się, że słodycze są nieodłącznym

Bardziej szczegółowo

ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY. Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich

ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY. Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich Zadbaj o przyszłość i bezpieczeństwo swoich najbliższych!

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Radzenie sobie ze stresem. moduł 4 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności

Radzenie sobie ze stresem. moduł 4 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności moduł 4 Temat 1, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Materiały dla uczestników i prezentacje znajdziesz na stronie www.akademiadlamlodych.pl w zakładce nauczyciele albo w załączonym do

Bardziej szczegółowo

10 Wypłaty z rachunku mogą być podejmowane do wysokości stanu oszczędności na rachunku, po pozostawieniu minimalnej kwoty wkładu określanej przez Zarz

10 Wypłaty z rachunku mogą być podejmowane do wysokości stanu oszczędności na rachunku, po pozostawieniu minimalnej kwoty wkładu określanej przez Zarz Regulamin rachunków oszczędnościowych z wkładami płatnymi na każde żądanie (rachunków A'VISTA) I. Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa zasady otwierania, prowadzenia i zamykania rachunków z wkładami

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Raźniak Czas wolny z językiem angielskim. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce : kwartalnik dla nauczycieli nr 3, 85-94

Aleksandra Raźniak Czas wolny z językiem angielskim. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce : kwartalnik dla nauczycieli nr 3, 85-94 Aleksandra Raźniak Czas wolny z językiem angielskim Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce : kwartalnik dla nauczycieli nr 3, 85-94 2007 Aleksandra Raźniak Szkoła Podstawowa nr 1 w Częstochowie Wyższa

Bardziej szczegółowo

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTA TO PIĘKNY CZAS, KIEDY MOŻEMY SPOTKAĆ SIĘ W RODZINNYM GRONIE I ZJEŚĆ ULUBIONE POTRAWY

ŚWIĘTA TO PIĘKNY CZAS, KIEDY MOŻEMY SPOTKAĆ SIĘ W RODZINNYM GRONIE I ZJEŚĆ ULUBIONE POTRAWY ŚWIĘTA TO PIĘKNY CZAS, KIEDY MOŻEMY SPOTKAĆ SIĘ W RODZINNYM GRONIE I ZJEŚĆ ULUBIONE POTRAWY Co jednak zrobić, by nie przesadzić z biesiadowaniem i nie cierpieć z powodu rozstroju żołądka? Przygotuj potrawy

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

WYZWANIE 21 DNI ZMIEŃ SWOJE NAWYKI

WYZWANIE 21 DNI ZMIEŃ SWOJE NAWYKI Dzień 1. 1. Przeanalizuj swoje codzienne działania i zapisz co najbardziej Cię oddala od osiągnięcia swojej idealnej, wymarzonej wagi. Te działania to utrwalone przez Ciebie nawyki i masz nad nimi kontrolę

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA NUMER 13 KWIECIEŃ 2016 W TYM NUMERZE: Informacja o projekcie Nowoczesne i bezpieczne finanse seniora V edycja Ogólnopolski system bezpłatnej pomocy prawnej Pozaodsetkowe koszty

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU W HISZPANII (PROGRAMU ERASMUS+)

SPRAWOZDANIE Z POBYTU W HISZPANII (PROGRAMU ERASMUS+) SPRAWOZDANIE Z POBYTU W HISZPANII (PROGRAMU ERASMUS+) Jeżeli jesteś żądny przygód nie boisz się nowych znajmości program ezamus+ jest właśnie dla Ciebie. Wyjazd na erazmusa sam czy ze znajomym sprawdzi

Bardziej szczegółowo

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO Jan Przewoźnik TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO ODNOWA, ODDECH, RELAKSACJA, WIZUALIZACJA SKALA HOLMESA RAHE A Test poziomu stresu TECHNIKI ODDYCHANIA

Bardziej szczegółowo

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY WPROWADZENIE DO PREZENTACJI Carl Rehnborg i Nutrilite historia Wyzwania związane ze zdrowym sposobem odżywiania się Pokoloruj swoją dietę Zdrowy

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA Newsletter NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA NUMER 12 WRZESIEŃ 2015 W TYM NUMERZE: ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA DŁUGI SPADKOWE NOWE ZASADY ODWRÓCONY KREDYT HIPOTECZNY WYBRANE ZAGADNIENIA (cz.3) Z PRACY PUNKTU INFORMACYJNO-DORADCZEGO

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości Damian Kleczewski Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości PRZEDMOWA WSTĘP ROZDZIAŁ I Najważniejszy jest cel ROZDZIAŁ II Dlaczego inwestować w mieszkania? Dlaczego inwestowanie w mieszkania się opłaca?

Bardziej szczegółowo

Żyj w dobrobycie Pozwól sobie na relaks Asertywność na codzień Quiz rodzinny

Żyj w dobrobycie Pozwól sobie na relaks Asertywność na codzień Quiz rodzinny Oferta warsztatów Żyj w dobrobycie Pozwól sobie na relaks Asertywność na codzień Quiz rodzinny ul. Farna 9A, tel. 505 972 352 www.harmonia.net.pl Warsztaty rozwoju osobistego Zapraszamy do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Informacje ogólne Spadek Spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. Natomiast do spadku nie naleŝą te prawa i obowiązki zmarłego, które były ściśle związane

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT PETYA (BG) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie

Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie Biuro podróży EUD Etap I. Planowanie Wprowadzenie do konkursu Zbliża się upragniona przez wszystkich uczniów przerwa wakacyjna czas odpoczynku i zabawy. Jednak lipiec i sierpień to miesiące, kiedy niektóre

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Radzenie sobie ze stresem. moduł 4 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Radzenie sobie ze stresem. moduł 4 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych moduł 4 Temat 1, Poziom 2 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 4 Temat 1 Poziom 2 Budowanie wytrwałości Podręcznik prowadzącego Cele szkolenia Każdy może czasem odczuwać stres lub być w słabszej

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

Fabryka czekolady konkurs. Etap I

Fabryka czekolady konkurs. Etap I Fabryka czekolady konkurs. Etap I Wprowadzenie do konkursu Duże przedsiębiorstwo produkujące różne rodzaje czekolad i czekoladek zdecydowało się otworzyć fabrykę w Twoim mieście. Niestety właściciele fabryki

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW

ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW lubimyczytac.pl Moim serwisem numer jeden, który wybrałam do konkursu jest portal lubimyczytac.pl. Jestem użytkownikiem tej strony od ponad 3 lat. Każdy kto lubi czytać

Bardziej szczegółowo

1. Uruchom stronię poczta.foof.pl (pisane bez www). Powinien wyświetlić się następujący ekran

1. Uruchom stronię poczta.foof.pl (pisane bez www). Powinien wyświetlić się następujący ekran Proces rejestracji jest dokładnie opisany na stronie konkursu. Skoro jednak masz problemy upewnij się, że prawidłowo wykonujesz następujące czynności. Jeżeli w dalszym ciągu będziesz miał problemy napisz

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Komputer sam w sobie nie jest zły. To ludzie czynią go niebezpiecznym! Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Nie wysyłaj swoich zdjęć

Bardziej szczegółowo