TRW i amortyzatory str. 7 n Brembo w internecie str. 8. Twój doradca w warsztacie. Telematyka. dla niezależnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TRW i amortyzatory str. 7 n Brembo w internecie str. 8. Twój doradca w warsztacie. Telematyka. dla niezależnych"

Transkrypt

1 Świat TRW i amortyzatory str. 7 n Brembo w internecie str. 8 motoryzacji Twój doradca w warsztacie NR INDEKSU ISSN /2014 marzec Technologie n Wyposażenie n Części zamienne n Urządzenia n Narzędzia n Rynek Skąd to zużycie Warto mieć rozeznanie, jakie mogą być przyczyny nadmiernego zużycia oleju przez silnik, gdyż dużo łatwiej wtedy ustalić tę właściwą, gdy zaistnieje taka potrzeba. str. I Low SAPS, czyli mniej popiołu Dokonując wyboru oleju silnikowego należy się kierować nie tylko klasą lepkościową, ale również zawartością substancji ulegających spopieleniu podczas spalania. Ma to bowiem wielki wpływ na żywotność filtra cząstek stałych. Nieorganiczne substancje zatykają bowiem pory filtra tak samo jak sadza, tyle że w przeciwieństwie do niej nie ulegają wypaleniu w procesie regeneracji filtra. str. VI Telematyka dla niezależnych Upowszechnienie systemów telematycznych w samochodach to kolejny przełom technologiczny, który czeka motoryzację. O tym, czy nowe rozwiązania będą szansą dla niezależnego rynku, czy też zagrożeniem, zdecydują w dużej mierze uwarunkowania prawne. Wielkie znaczenie będzie miała też jednak pomoc, którą niezależnemu rynkowi zaoferują dostawcy nowych technologii. Z prowadzonych badań wynika, że choć wiele poruszających się po drogach samochodów wymaga napraw, bądź czynności obsługowych, to jednak ich użytkownicy nie mają o tym pojęcia i w warsztatach stawią się dopiero wtedy, kiedy auto odmówi posłuszeństwa. W USA ten niewykorzystany potencjał na rynku usług serwisowych szacowany jest aż na 62 miliardy dolarów. Trudno precyzyjnie oszacować podobną wartość w Polsce, ale z pewnością i u nas będzie to niebagatelna kwota. Rozwiązania telematyczne mogą na bieżąco dostarczać zarówno warsztatowi jak i właścicielowi samochodu informacje potrzebne do podjęcia w odpowiednim momencie decyzji dotyczących prawidłowego serwisowania pojazdu, co w konsekwencji przekłada się na zwiększenie zysków osiąganych przez warsztaty i dystrybutorów części. Kiedy telematyka upowszechni się w naszym kraju, pozostaje pytaniem, na które nie da się na razie udzielić wiążącej odpowiedzi. Z całą pewnością można natomiast powiedzieć, że jest to nieuniknione. Za Atlantykiem system taki już bowiem działa i przynosi korzyści jego użytkownikom. Należy więc ten temat przybliżać, by oswajać z telematyką nasze warsztaty działające w sektorze niezależnym. Telematyka daje bowiem szansę na rozwój. str. 4 JANUSZ PIECHOCIŃSKI, minister gospodarki Polski przemysł motoryzacyjny to nie tylko montownie samochodów. Stajemy się europejskim zagłębiem produkcji komponentów samochodowych. W 2013 roku komponenty wytworzone w 900 krajowych fabrykach osiągnęły wartość blisko 60 miliardów złotych, a ponad połowa wytworzonych części została wyeksportowana. str. 6 PAWEŁ SZYMAŃSKI, Inter Cars Układ EGR potrafi płatać figle, bo trudno przewidzieć, kiedy przestanie działać tak jak powinien, do tego jego usterka często powoduje zapisanie błędu wskazującego na zupełnie inną awarię. Dlatego warto wiedzieć, na czym polegają niesprawności tego układu i jak przeprowadzić jego diagnostykę. str. 10 Ślady na płaszczu tłoka str. 14 n Dziwna awaria Vectry str. 18

2 WIADOMOŚCI Świat Motoryzacji 3/2014 Anglik nad Wisłą Językoznawcy obserwują zjawisko polegające na tym, że słowa zmieniają swoje desygnaty. Kiedyś na przykład sensatem nazywano tego, kto był przesadnie poważny i pozował na mędrca. Dziś to ten, kto we wszystkim dopatruje się sensacji. Przed laty słowo anglik zarezerwowane było dla folbluta, czyli konia pełnej krwi angielskiej. Teraz angliki to używane auta sprowadzane z Wielkiej Brytanii. Naszła mnie ta refleksja, kiedy usłyszałem, że kto chce sprowadzić sobie ze Zjednoczonego Królestwa np. stylowego Astona Martina, jakim jeździł agent 007, nie musi już przekładać kierownicy z prawa na lewo. Tak bowiem orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Czy to dobrze, czy to źle? Pan komendant jeden wie śpiewał przed laty pewien zasłużony, choć dziś już nieco zapomniany kabareciarz. Wiadomo natomiast z całą pewnością, że taka swoboda będzie rodziła w Polsce znacznie poważniejsze konsekwencje niż np. w Niemczech, gdzie teoretycznie też można rejestrować pojazdy lewostronne. Dlaczego? Ano dlatego, że używane auta pochodzące z rynku brytyjskiego, są sporo tańsze od pojazdów z kontynentalnej Europy. Dla statystycznego Niemca ta różnica w cenie nie jest kusząca na tyle, by męczyć się prowadzeniem auta dostosowanego do ruchu lewostronnego, ale w Polsce rzecz się przedstawia zgoła inaczej. Polak, jak wiadomo, jest urodzonym improwizatorem, a do tego kawaleryjską brawurę ma we krwi, co widać na drogach. Przedstawiciele Ministerstwa Gospodarki twierdzą, że import anglików może osiągnąć nawet 200 tysięcy egzemplarzy rocznie. Przyznam, że boję się myśleć, co się będzie działo na polskich szosach, jeśli owo oszacowanie okaże się trafne. Kiedy do dżygitów dysponujących samochodami z kierownicą po lewej stronie dołączą ci w anglikach, wyprzedający z równą ochotą co brakiem wyobraźni, można śmiało zakładać, że po jakimś wyjątkowo tragicznym wypadku premier z ministrem zwołają konferencję i ogłoszą, że najwyższa pora coś z tymi anglikami zrobić, bo się, drodzy obywatele, zrobiło strasznie niebezpiecznie. Gadanie w mediach będzie trwało mniej więcej tydzień, potem zaś jak zwykle wszystko rozejdzie się po kościach. Grzegorz Kacalski STARTUJE Master MechanIC Tylko do końca marca przyjmowane są zgłoszenia do Master n MechanIC, konkursu wiedzy technicznej, w którym nagrody zdobyć mogą nie tylko mechanicy, ale również właściciele warsztatów. Warunkiem przystąpienia do tej rywalizacji, która przebiegać będzie w dwóch kategoriach, a mianowicie aut osobowych i pojazdów użytkowych, jest wykupienie przynajmniej trzech miejsc w dowolnych szkoleniach dotyczących aut osobowych organizowanych przez Inter Cars, bądź jednego w szkoleniu poświęconym pojazdom użytkowym. DENSO DOŁĄCZA do TRW n Firma TRW Automotive Aftermarket ogłosiła zmianę nazwy prowadzonego przez nią programu lojalnościowego dla warsztatów. Została ona zmieniona z TRW Diamonds na Automotive Diamonds, co ma po odzwierciedlić rozwój programu związany między innymi z przystąpieniem do niego nowego partnera, a mianowicie firmy DENSO, obecnej na rynku części zamiennych Polski, Holandii, Wielkiej Brytanii, Austrii i Niemiec. Jednocześnie uczestnikom programu zaoferowane zostały kolejne funkcje i korzyści. Poza możliwością zbierania diamentów za zakup produktów kolejnej marki, warsztaty mogą teraz śledzić stan swojego konta na nowej stronie internetowej Przewiduje się, że w nieodległym czasie do programu dołączą kolejne HELLA TECHWORD konkurs i nowa funkcja Trwa konkurs dla użytkowników portalu n HELLA Techworld. Jego zasady są proste jedno pytanie, jedna odpowiedź (jest ona do odszukania na samym portalu) i już można wziąć udział w losowaniu nagród z logo Aston Martin Racing lub McLaren. Przewidzianych zostało 6 etapów konkursu. Każdy kolejny będzie zaczynał się co 2 tygodnie w środę. W każdym do wygrania są po 3 Sam konkurs polegać będzie na rozwiązywaniu testów sprawdzających wiedzę na temat budowy samochodów oraz ich obsługi i napraw. W każdej z kategorii nagrody zostaną przyznane trzem najlepszym uczestnikom. Dla zwycięzców będą one miały wartość 2000 zł, 2,5-raza wyższą otrzymają właściciele warsztatów, którzy zgłosili swych mechaników do konkursu. Szczegółowe informacje na temat konkursu dostępne są na stronie com.pl. marki, dzięki czemu jego uczestnicy będą mogli odnieść jeszcze więcej korzyści - Jesteśmy niezwykle zadowoleni z rozwoju programu i nawiązania współpracy z marką DENSO. Teraz, warsztaty na terenie całej Europy będą w stanie czerpać maksymalne korzyści z zakupu produktów OE wielu marek - powiedział Alexander Knorn z firmy TRW. Ideą zapoczątkowanego w 2010 roku programu było i jest wsparcie sprzedaży części wybranych marek. Kupując te części warsztaty zbierają punkty, czyli diamenty, które mogą następnie wymienić na wartościowe i praktyczne nagrody. Regularnie organizowane w ramach programu promocje zwiększają zainteresowanie produktami i pozwalają na zdobycie jeszcze większej liczby diamentów. By rozpocząć zbieranie diamentów, należy odwiedzić stronę: com i postępować zgodnie ze znajdującymi się na niej instrukcjami. Strona dostępna jest w siedmiu językach: angielskim, niemieckim, francuskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i holenderskim. równorzędne nagrody takie jak czapeczki, torby sportowe itp. Korzystając z okazji warto wspomnieć o zmianach na portalu. Otóż zyskał on nową funkcję Umów się na pokaz. Została ona przygotowaną z myślą o osobach zainteresowanych testerami mega macs. Potencjalny nabywca ma możliwość wpisania swoich danych kontaktowych, rodzaju urządzenia jakim jest zainteresowany, a w odpowiedzi telefonicznie skontaktuje się z nim przedstawiciel handlowy i umówi na prezentację testera w dogodnym terminie. 2 Świat Motoryzacji

3 Świat Motoryzacji 3/2014 HENGST dostawcą roku Podczas gali dostawców koncernu Daimler firma HENGST n Automotive została uhonorowana tytułem Dostawca roku Po raz pierwszy filtry HENGST bezpośrednio na linię produkcyjną silników Mercedes Benz trafiły w roku Od tego czasu minęło już ponad 50 lat, podczas których współpraca między obiema firmami uległa znacznemu poszerzeniu i zacieśnieniu. Dość powiedzieć, że obecnie HENGST jest nie tylko dostawcą samych filtrów, lecz całych modułów filtrujących przeznaczonych zarówno do silników samochodów osobowych, jak i ciężarowych. Jednocześnie HENGST razem z Daimlerem stał się pionierem projektowania i wdrażania nowych rozwiązań modułowych do silników spalinowych. Najważniejszym kierunkiem wspólnego działania obu firm jest obecnie praca nad przygotowaniem jednostek spełniających coraz ostrzejsze wymagania dotyczące emisji spalin. NOWY KATALOG sprężyn SACHS Najnowsze wydanie katalogu ZF Services SACHS n Sprężyny zawieszenia do pojazdów osobowych zawiera całą ofertę firmy w tym zakresie. Liczy ona 2943 referencje. W katalogu opisane zostały dokładnie wszystkie sprężyny SACHS do pojazdów osobowych wykonane ze stali (chromowowanadowej lub chromowej) i w osłonie silikonowej. W porównaniu z poprzednią edycją obejmuje on 673 nowych pozycji, co oznacza poszerzenie oferty o 23%. Publikacja ma 740 stron i jest dostępna zarówno w wersji drukowanej jak i online. Jej główna część dostępna jest w dwóch wersjach językowych - angielskiej i niemieckiej. Wstęp oraz kluczowe fragmenty zostały przetłumaczone na kolejne sześć języków, w tym polski. W katalogu zawarto dodatkowe informacje o zastosowaniu poszczególnych części, ułatwiające pracę warsztatom i dystrybutorom. Struktura oraz forma graficzna sprawiają, że korzystanie z publikacji nie nastręcza jakichkolwiek problemów. Najważniejsze informacje zostały wyróżnione, a konkretne produkty można bez trudu zidentyfikować dzięki załączonym rysunkom. Katalog dostępny jest w wersji PDF pod adresem: services/catalog. Opisy najnowszych wersji produktów znaleźć można ponadto online w katalogu WebCat. Wersję drukowaną warsztaty mogą zamawiać u dystrybutorów. Przedstawiciele firmy ZF Services przypominają, że wymiana sprężyn powinna być przeprowadzana zawsze parami, z wykorzystaniem wyłącznie produktów zamiennych wysokiej jakości. Sprężyny SACHS, podobnie jak amortyzatory czy łożyska amortyzatorów tej marki, to oryginalne części w pełni odpowiadające charakterystyce elementów przeznaczonych na pierwszy montaż. Świat Motoryzacji 3

4 TECHNIKA Świat Motoryzacji 3/2014 technologii teleinformatycznej przeznaczonej dla producentów samochodów. Telematyka Skaner, GPS i GSM w jednym System opracowany przez Delphi może bezproblemowo zintegrować się z systemami zarządzania i zamawiania części używanymi przez warsztaty. Zawiera on szereg konfigurowalnych, łatwych do użycia interfejsów sieciowych, dostosowanych również do smartfonów, pozwalających na spełnienie indywidualnych potrzeb zarówno kierowców, jak i właścicieli warsztatów. Delphi tworząc ów system, współpracowało z firmą ATT, która dysponuje unikatową wiedzą na temat tego, jak działają systemy zarządzania niezależnymi stacjami obsługi, które są niezbędnym uzupełnieniem doświadczenia Delphi w dziedzinie telematyki i produkcji komponentów fabrycznych. ATT doskonale orientuje się w systemach IT stosowanych dzisiaj przez warsztaty do zamawiania części, prowadzenia rachunkowości, ustalania harmonogramów i prowadzenia kont klientów. Wiedza ta pozwoliła stworzyć niezbędne rozwiązania dla dystrybutorów części. dla niezależnych Upowszechnienie systemów telematycznych w samochodach to kolejny przełom technologiczny, który czeka motoryzację. O tym, czy nowe rozwiązania będą szansą dla niezależnego rynku, czy też zagrożeniem, zdecydują w dużej mierze uwarunkowania prawne. Wielkie znaczenie będzie miała też jednak pomoc, którą niezależnemu rynkowi zaoferują dostawcy nowych technologii. Znakomitym przykładem jest firma Delphi, która opracowała rozwiązania mające zapewnić aftermarketowi dostęp do sieci telematycznej. Delphi przy współpracy z firmą Automotive Aftermarket Technologies opracowała zestaw aplikacji, które powalają pozwalają korzystać z dobrodziejstw telematyki również niezależnemu rynkowi części, czego przykładem jest aftermarket amerykański, na którym rozwiązania te znakomicie się sprawdzają. Firma opracowała również urządzenie telematyczne działające w systemie włącz i graj (plugand-play), oraz gotowe rozwiązania przeznaczone dla niezależnego rynku części zamiennych. Oferują one wiele takich samych opcji, co rozwiązania stosowane przez producentów samochodów, obsługują jednak pojazdy wielu marek. Projektując nowy produkt, Delphi korzystało ze swojego doświadczenia dostawcy Sercem systemu telematycznego Delphi jest urządzenie, które kierowca sam instaluje w złączu diagnostycznym umieszczonym pod deską rozdzielczą samochodu. Mieszczący się w dłoni element stanowi połączenie komputera, skanera OBD, GPS i telefonu komórkowego. Urządzenie nie wymaga żadnej obsługi ze strony kierowcy i jest kompatybilne z wszystkimi najważniejszymi markami i modelami samochodów produkowanych od 1996 roku. Produkt spełnia rygorystyczne normy stawiane przez przemysł samochodowy znosi skrajne wartości temperatury pracy i drgania, dzięki czemu jest trwały i niezawodny. Moduł charakteryzuje się znakomitą czułością anteny, zapewniając wyniki porównywalne z tymi, które osiągają urządzenia montowane fabrycznie. Zapraszamy do warsztatu System umożliwia nawiązanie bezprzewodowej komunikacji z samochodem za pośrednictwem modemu GSM. Wykorzystuje internet 4 Świat Motoryzacji

5 Świat Motoryzacji 3/2014 TECHNIKA i aplikacje umieszczone w tzw. chmurze, zapewniając dostęp do kompletnych systemów informacji diagnostycznej o pojeździe, oraz harmonogramów przeglądów producenta i serwisów. Do komunikowania się z magistralą samochodu, urządzenie telematyczne wykorzystuje, będące standardem w przemyśle samochodowym, protokoły OBDII. Podstawowe informacje, takie jak prędkość i liczba obrotów silnika są wykorzystywane do obliczania liczby przejechanych kilometrów. Dane są przesyłane za pośrednictwem modemu komórkowego do bezpiecznych serwerów Delphi, gdzie są przetwarzane. Na tej podstawie generowane są odpowiednie komendy, które są następnie przekazywane do serwerów klientów. Zestaw przyjaznych dla użytkownika interfejsów ATT, przeznaczonych na niezależny rynek części zamiennych, jest wykorzystywany do komunikowania się z niezależnymi stacjami obsługi, dystrybutorami i właścicielami pojazdów. Poprzez zintegrowanie systemu z systemem katalogowania części, opracowanym przez dostawcę, urządzenie może nie tylko zidentyfikować potrzebny element, ale może także zapewnić, że właściwe części będą się znajdować w magazynie w momencie, kiedy będą potrzebne. System bezpośrednio wysyła do użytkownika pojazdu maila bądź SMS z informacją o konieczności przeprowadzenia naprawy. Opracowane przez Delphi rozwiązanie pozwala na uzyskanie dostępu do elektronicznych katalogów producentów samochodów, zawierających zalecane harmonogramy napraw. Właściciele pojazdu zostaną przez system uprzedzeni, że zbliża się termin przewidzianej wymiany części. W ten sposób warsztat może sprzedać swoją usługę za pośrednictwem urządzenia telematycznego. Jak to wygląda w praktyce? Wyobraźmy sobie, że w samochodzie klienta zapala się lampka wzywająca kierowcę do wykonania przeglądu silnika lub wskazująca, że wystąpiła jakaś awaria. Urządzenie telematyczne zainstalowane w pojeździe odczytuje kod błędu i przesyła informację do serwerów Delphi, gdzie zostaje ona odkodowana a następnie przetransferowana, wraz z kodem VIN do serwerów ATT. Tam dane są przetwarzane i łączone z innymi informacjami znajdującymi się na koncie klienta oraz przesyłane do warsztatu włączonego w sieć, w uprzednio określonym formacie. System może zostać tak skonfigurowany, aby automatycznie wysyłał powiadomienie ( lub SMS) bezpośrednio do właściciela pojazdu. Spersonalizowana wiadomość może też zostać wysłana bezpośrednio z warsztatu. Kierowca informowany jest o pojawieniu się błędu, prawdopodobnej przyczynie, skutkach i niezbędnych lub zalecanych działaniach obsługowych. Telematyka oferuje tanie rozwiązania umożliwiające komunikację pomiędzy poszczególnymi urządzeniami i pozwala połączyć samochód z siecią, umożliwiając między innymi monitorowanie stanu technicznego pojazdu, kontrolowanie terminów przeglądów i wymian części eksploatacyjnych, zdalną kontrolę tras, po których porusza się auto oraz analizowanie przyzwyczajeń kierowcy. Z prowadzonych badań wynika, że choć wiele poruszających się po drogach samochodów wymaga napraw, bądź czynności obsługowych, to jednak ich użytkownicy nie mają o tym pojęcia i w warsztatach stawią się dopiero wtedy, kiedy auto odmówi posłuszeństwa. W USA ten niewykorzystany potencjał na rynku usług serwisowych szacowany jest aż na 62 miliardy dolarów. Trudno precyzyjnie oszacować podobną wartość w Polsce, ale z pewnością i u nas będzie to niebagatelna kwota. Rozwiązania telematyczne mogą na bieżąco dostarczać zarówno warsztatowi jak i właścicielowi samochodu informacje potrzebne do podjęcia w odpowiednim momencie decyzji dotyczących prawidłowego serwisowania pojazdu, co w konsekwencji przekłada się na zwiększenie zysków osiąganych przez warsztaty i dystrybutorów części. Gdzie samochód, gdzie dziecko Telematyka to nie tylko serwisowanie i powiadamianie o nagłych wydarzeniach. Rozwiązanie to wykorzytywane jest również do kontroli rodzicielskiej. Jak wiadomo, dziecko z prawem jazdy może przysporzyć rodzicom nie lada zmartwień. Dzięki urządzeniu Delphi można monitorować poczynania młodego kierowcy. W Stanach Zjednoczonych jest to coraz bardziej popularny sposób na na zadbanie o bezpieczeństwo dziecka. Rodzice mogą np. wyznaczyć granice geograficzne, poza które młody kierowca nie ma prawa wyjeżdzać, a także limity prędkości i godziny powrotu. Jeśli którekolwiek z ograniczeń zostanie naruszone, wówczas rodzic otrzyma lub wiadomość tekstową z ostrzeżeniem. Rodzic może też zalogować się na internetowym portalu i zobaczyć podsumowanie z historii jazdy swoich dzieci, włączając w to liczbę podróży, miejsce ich rozpoczęcia i zakończenia oraz sprawdzić, czy ustanowione ograniczenie prędkości było przestrzegane. Kiedy telematyka upowszechni się w naszym kraju pozostaje pytaniem, na które nie da się na razie udzielić wiążącej odpowiedzi. Z całą pewnością można natomiast powiedzieć, że jest to nieuniknione. Należy więc ten temat przybliżać, by oswajać z telematyką warsztaty działające w sektorze niezależnym. Telematyka daje bowiem szansę na rozwój. t Świat Motoryzacji 5

6 RYNEK Świat Motoryzacji 3/2014 Niezależny sektor coraz silniejszy Produkcja części motoryzacyjnych w Polsce wciąż rośnie. W 2013 roku komponenty wytworzone w 900 krajowych fabrykach osiągnęły wartość blisko 60 miliardów złotych. P Polski przemysł motoryzacyjny to nie tylko montownie samochodów. Stajemy się europejskim zagłębiem produkcji komponentów samochodowych powiedział wicepremier Janusz Piechociński podczas konferencji poświęconej podsumowaniu sytuacji niezależnego sektora części motoryzacyjnych. To coraz ważniejszy segment naszej gospodarki, tym bardziej, że ponad połowa wytworzonych w naszym kraju części jest eksportowana dodał minister. Alfred Franke, prezes Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych podsumował ubiegły rok w branży. Z danych zebranych przez SDCM wynika, że w 2013 r. wartość sprzedanej produkcji części samochodowych w Polsce wyniosła ponad 59 miliardów złotych. Warto powiedzieć, że był to kolejny rekordowy rok. Eksport stanowił zaś 50,6% produkcji. Większą sprzedaż odnotowali również polscy dystrybutorzy części. Ich przychody osiągnęły w ubiegłym roku wartość 10,235 mld złotych. Rynek części zamiennych i akcesoriów wzrósł więc o 12,1%. Wzrost dotyczył przede wszystkim segmentu części przeznaczonych do aut osobowych. W segmencie pojazdów ciężarowych był on mniejszy, co jest odzwierciedleniem ogólnej kondycji gospodarki, której probierzem jest koniunktura w branży transportowej. Optymistycznie rysują się również perspektywy na ten rok. Firmy prognozują dalszy wzrost przychodów, przy czym ponad połowa spodziewa się, że przekroczy on 10%. Godnym odnotowania wynikiem jest stale rosnący eksport osiągany przez polskich dystrybutorów części. W segmencie osobowym stanowi on już 16,5%, a w ciężarowym 7,1% ogólnych przychodów. Trzeba podkreślić, że są to firmy o polskim kapitale, które z powodzeniem konkurują z przedsiębiorstwami zachodnimi. Mniej pozytywnym wskaźnikiem jest natomiast spadający poziom marż, jakie uzyskują dystrybutorzy. Widać również zmiany na rynku usług warsztatowych. W Polsce jest on zdominowany przez serwisy niezależne. Liczba warsztatów systematycznie spada, choć miejsc pracy w branży warsztatowej przybywa. Dzieje się tak dlatego, że słabsze, mniejsze warsztaty, które nie inwestują w odpowiednie wyposażenie, szkolenia i dostęp do danych technicznych wypadają z rynku. Ich miejsce zajmują nowoczesne serwisy, w których przybywa stanowisk naprawczych. Z badań rynku przygotowanych przez SDCM wynika, że polscy kierowcy nadal relatywnie mało wydają na obsługę samochodów. Wciąż więc istnieje potrzeba działań edukacyjnych, które przyczynią się do podniesienia świadomości kierowców na temat związku stanu technicznego samochodów a bezpieczeństwa jazdy. Minister Janusz Piechociński, podsumowując konferencję, zwrócił uwagę na pokutujące mity. Niektórzy mówią, że polski przemysł motoryzacyjny właściwie nie istnieje, bo fabryki należą do koncernów zagranicznych. Tymczasem wśród producentów części są również ciekawe firmy z polskim kapitałem, które znakomicie sobie radzą i rozwijają się stwierdził minister. Trzeba też powiedzieć, że nie jest prawdą, iż fabryki motoryzacyjne lokowane są w Polsce wyłącznie z powodu niskich kosztów pracy. Czynników jest więcej, a wśród nich są również wysokie kwalifikacje polskich pracowników, w tym kadry inżynierskiej i menedżerskiej. Dzięki temu w Polsce tworzone są także centra badawczo-rozwojowe wyjaśnił Janusz Piechociński. t 6 Świat Motoryzacji

7 Świat Motoryzacji 3/2014 FIRMY Amortyzatory, bezpieczeństwo, TRW Wpływ stanu amortyzatorów na bezpieczeństwo ruchu drogowego to kwestia, która będzie przewijać się w najnowszej kampanii firmy TRW Automotive Aftermarket. Jednym z elementów najnowszej kampanii Corner Module prowadzonej przez TRW Automotive Aftermarket są działania mające uświadomić jak wielki wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego ma stan amortyzatorów. Według szacunków, w co czwartym pojeździe poruszającym się po Europie przynajmniej jeden amortyzator jest niesprawny (lub nawet uszkodzony), tym samym auta te poważnie zagrażają bezpieczeństwu na naszych drogach. TRW propaguje więc i wspiera program corocznych testów elementów zawieszenia (testy MOT), wykorzystując w tych zabiegach swą pozycje jednego z większych dostawców części, szczególnie właśnie podwoziowych. Amortyzatory należą do części mających kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa jazdy, dlatego jesteśmy zdania, że we wszystkich krajach UE należy je włączyć do grupy części podlegających obowiązkowym przeglądom i okresowym badaniom technicznym. U podstaw naszego przekonania i wynikających z tego działań leży troska o bezpieczeństwo. Niesprawne części zagrażają bowiem wszystkim użytkownikom dróg. Będziemy zatem nieprzerwanie o tym mówić poprzez wszystkie dostępne środki przekazu, aż osiągniemy zamierzony cel powiedział Denis Poncet, manager z działu dostaw części oraz serwisu układów kierowniczych, zawieszeń i amortyzatorów TRW. Dodajmy, iż w ramach kampanii poświęconej amortyzatorom firma TRW przygotowała cztery filmy (dotyczące nie tylko samej kampanii, ale też technologii +3 oraz procedur testowych), które dostępne są na stronie CornerModuleTV/. Przy okazji nie od rzeczy będzie wspomnieć, że TRW należy do La collective des amortisseurs, czyli do powołanej przez FIEV (francuski związek przedsiębiorstw wytwarzających części samochodowe) grupy producentów amortyzatorów o jakości OE. Grupa ta od lat stara się uświadomić opinii publicznej, jak ogromną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach odgrywają sprawne amortyzatory. Wykorzystuje w tym celu m.in. wyniki wielokrotnie przeprowadzanych badań, których celem było ustalenie wpływu uszkodzonych amortyzatorów na bezpieczeństwo jazdy. Niewątpliwie to właśnie te badania przyczyniły się do wprowadzenia we Francji testu szczelności amortyzatorów, jako obowiązkowego punktu okresowego badania technicznego pojazdu (testy MOT). Podniesieniu poziomu bezpieczeństwa służyć ma również inny krok firmy TRW związany z amortyzatorami. Jesteśmy zdania, że należy je wymieniać parami, dlatego sprzedajemy je w podwójnych opakowaniach mówi Denis Pincet. I dodaje: Nasza technologia +3 zapewnia niezawodne działanie amortyzatorów oraz ich płynną i precyzyjną pracę. Jest ona przy tym u nas standardem, podczas gdy konkurencja oferuje produkty równie wysokiej jakości jedynie w ramach oferty premium. W komunikacie przesłanym przez TRW można jeszcze przeczytać, że firma opiera się na technologii amortyzatorów dwururowych, co spełnia standardy montażu części OE, zaś technologia +3 obejmuje: t technologię tłoków PTFE, która zapewnia płynny ruch tłoka wewnątrz amortyzatora, zwłaszcza gdy jest on poddany działaniu sił poprzecznych, zwiększając płynność pracy i wytrzymałość części: t technologię Valve-all-discs, która zwiększa precyzję tłumienia. Zawór tłokowy zbudowany jest z warstw metalowych i elastycznych dysków, bez zastosowania sprężyn, które wykorzystują inni producenci; t technologię Mirror Polish Process, która zapewnia optymalną gładkość tłoka (0,08 µm), zwiększając wytrzymałość i zapewniając doskonałą szczelność. TRW szczyci się ponadto, że znajduje się obecnie w pierwszej trójce dostawców zapewniających największe pokrycie rynku przy jednocześnie najmniejszej różnorodności asortymentu. Oferuje bowiem około 1200 pozycji katalogowych, podczas gdy konkurenci mają w katalogu ok pozycji. Pozwala to klientom TRW zredukować koszty oraz oszczędzić przestrzenie magazynowe, ułatwia też logistykę. t EPS regenerowany Sprzedaż regenerowanych części elektrycznego wspomagania układu kierowniczego dostępnych w ofercie TRW osiągnęła wartości znacznie większe od prognozowanych podali przedstawiciele firmy. W porównaniu do konwencjonalnych, hydraulicznych systemów wspomagania układu kierowniczego, w których wykorzystywana jest pompa napędzana paskiem, system elektrycznego wspomagania kierownicy (EPS) firmy TRW pracuje znacznie wydajniej, potrzebując jedynie 10 procent energii zużywanej przez układ hydrauliczny. I to wyłącznie w czasie manewrów. Przekłada się to oczywiście na zmniejszenie zużycia paliwa od 0,3 do 0,4 l/100 km oraz obniżenie emisji dwutlenku węgla o około 7-8 g/km. System ten, m.in. za sprawą innowacyjnego czujnika momentu obrotowego, opierającego swoje działanie na module indukcyjnym, działa również znacznie precyzyjniej, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo i komfort jazdy. Dzięki bogatemu doświadczeniu TRW w produkcji rozmaitych części i podzespołów na pierwszy montaż, nasza oferta regenerowanych elementów do wspomaganych systemów kierowniczych cieszy się szybko rosnącym zainteresowaniem, stając się cennym dodatkiem do oferty Corner Module mówi Martin Hoefer z działu Regenerowanych Układów Kierowniczych. Rośnie zwłaszcza zainteresowanie elementami do systemów wspomaganych elektrycznie, czemu niewątpliwie sprzyja zwiększająca się szybko liczba nowych aut z EPS, co wynika z dążenia producentów pojazdów do zwiększenia bezpieczeństwa jazdy i zmniejszenia zużycia paliwa. Wszystkie części zamienne dostarczane przez TRW produkowane są według tych samych standardów, co części oryginalne i objęte są dwuletnią gwarancją. Naturalnym jest zatem, że w trakcie procesu regeneracji elementów układów kierowniczych wymieniany jest komplet uszczelek, zaś każda część budząca jakiekolwiek wątpliwości zastępowana jest nową. Świat Motoryzacji 7

8 FIRMY Świat Motoryzacji 3/2014 Nowa strona......nowa wyszukiwarka D Dzięki nowej wyszukiwarce dobranie części hamulcowych marki Brembo i Marchesini do dowolnego jednośladu stało sie znacznie łatwiejsze. Oprócz nowej strony internetowej przeznaczonej dla specjalistów działających na samochodowym rynku wtórnym, firma Brembo udostępniła również nową wyszukiwarkę umożliwiającą dobór komponentów układu hamulcowego z katalogu marek Brembo i Marchesini do dowolnego jednośladu. Jednocześnie przygotowany został zestaw ciekawostek, objaśnień i filmów na temat hamulców w motocyklach. Aby skorzystać z nowego narzędzia, należy wprowadzić odpowiednie informacje na temat pojazdu (marka, model, pojemność silnika, rok produkcji) w wyszukiwarce znajdującej sie na stronie Na tej podstawie aplikacja przeskanuje całą ofertę Brembo i Marchesini, po czym wskaże produkty, które są dostępne dla wybranego motocykla oraz miejsce, gdzie można je zakupić. FFirma Brembo stworzyła nową stronę internetową przeznaczoną dla specjalistów działających na rynku wtórnym. Można na niej znaleźć wiele informacji technicznych. Chcąc wyjść naprzeciw oczekiwaniom swoich klientów, Brembo stworzyło specjalną stronę internetową pełną informacji technicznych, w tym schematów montażu, rysunków technicznych, oferowanych nowości, z zawsze aktualnym katalogiem. Strona oferuje także wiele pomocnych usług, takich jak kalendarz szkoleń, instrukcje wideo i dokumentację techniczną. Duża część strony przeznaczona jest do bezpośredniej komunikacji z profesjonalistami. Dzięki temu można być zawsze na bieżąco z najnowszymi wiadomościami o produktach, wziąć udział w specjalnych akcjach promocyjnych lub uzyskać dostęp do informacji technicznych. Korzystający ze strony mogą również wziąć udział w teście: Jakim rodzajem zawodowca jesteś? Składa się on z 10 pytań z różnych dziedzin poczynając od sportu, kina aż po zwyczaje w pracy. Wyniki testu pokażą jak profesjonaliści widzą siebie i swoją pracę. Motocyklowa wyszukiwarka Brembo obejmuje ponad 7000 modeli jednosladów, począwszy od najbardziej ekskluzywnej serii motocykli sportowych, przez popularne skutery, po motocykle turystyczne. Ujęte zostały w niej również wszystkie produkty Brembo i Marchesini dostępne na rynku. Dzięki temu użytkownik ma dostęp do informacji o ponad 100 różnych rodzajach produktów: od klocków, przez tarcze, zaciski, cylindry hamulcowe i sprzęgła, po koła. Wszystkie te elementy podzielono przy tym na 4 kategorie: Racing (Wyścigi) - grupujacą produkty przeznaczone dla najbardziej wymagających motocyklistów; Performance (Osiągi) - obejmującą Nowa strona internetowa jest już dostępna w językach: włoskim, angielskim, polskim, rosyjskim i hiszpańskim. Trwa przygotowanie wersji francuskiej i niderlandzkiej. t produkty dedykowane kierowcom lubiącym dynamiczną jazdę; Premium zawierającą tarcze i klocki Brembo, które w pełni odpowiadają oryginalnym częściom; Genuine zawierająca klocki stworzone przez Brembo jako wyposażenie oryginalne (OEM). Każdy z produktów jest dokładnie opisany, a zamieszczone informacje zapewniają użytkownikom niezbędną wiedzę o danym elemencie. Dodatkowo można tu znaleźć ciekawostki i materiały wideo. Ponadto, dla każdego produktu wyszukiwarka proponuje dodatkowe elementy z oferty Brembo, które są dostępne i kompatybilne z wybranym produktem. Dodać ponadto należy, iż dzięki funkcji geolokalizacji wyszukiwarka wskazuje najbliższy punkt sprzedaży lub najbliższego oficjalnego dystrybutora w ponad 60 krajach, w których dystrybuowane są produkty Brembo. Nowe produkty i motocykle dodawane są oczywiście na bieżąco, a zatem użytkownik ma dostęp do wszystkich nowości Brembo i Marchesini. Wyszukiwarka Brembo została stworzona tak, by dostosowywała się do ekranów różnej wielkości i rozdzielczości, znajdujących się w najbardziej popularnych urządzeniach, od tabletów do komputerów osobistych i smartfonów. Niestety dostępna jest, przynajmniej obecnie, tylko w języku angielskim i włoskim. t 8 Świat Motoryzacji

9 Łożysko oporowe sprzęgła temperaturę pracy łożyska o 25%, dzięki czemu jego żywotność zwiększyła się czterokrotnie. W latach 70. wprowadzenie plastikowych elementów nośnych łożyska pozwoliło na dalszą redukcję jego masy i kosztów produkcji. Od tego momentu nastąpił też znacznie dynamiczniejszy rozwój układu sterowania sprzęgłem, poprawa jego wytrzymałości i ogólnej wydajności. W doskonaleniu układu sterowania sprzęgła, w tym oczywiście także łożyska oporowego, swój znaczny udział miała grupa Schaeffler. Była ona bowiem prekursorem wprowadzania nowych technologii i materiałów. I tak w latach 70. zamiast ciężkich odlewów i obrabianych elementów stalowych zaczęła stosować innowacyjne jak na owe czasy komponenty z tworzyw sztucznych, a także elementy tłoczone oraz hartowane. Masę typowego łożyska oporowego udało się w ten sposób zmniejszyć o około 50%, jednocześnie zwiększając jego żywotność ponad dwukrotnie. Nowe rozwiązania zaproponowane zostały także dla całego układu sterowania sprzęgłem, dzięki czemu zakłady należące do grupy Schaeffler były (i są) w stanie produkować komponenty ściśle ze sobą współpracujące i wpływające na optymalizację funkcjonowania całego układu przeniesienia napędu. Na przykład w krytycznym obszarze styku łożyska i tulei prowadzącej problemy związane ze smarowaniem przezwyciężono poprzez zastosowanie specjalnych elementów z tworzyw sztucznych i hartowanych tulei nie wymagających smarowania. Grupa Schaeffler (marki LuK, INA, FAG) należy do czołówki firm opracowujących nowatorskie rozwiązania dla przemysłu motoryzacyjnego. Specjalizuje się między innymi w konstrukcji komponentów przeznaczonych do układu napędowego, w tym komponentów sterowania sprzęgłem łożysk oporowych i elementów z nimi współpracujących. Pierwsze łożyska oporowe sprzęgła były robione z brązu lub elementów węglowych montowanych na żeliwnej lub kutej łapie. Rozwiązanie takie, powszechne na początku XX wieku, miało jednak tę wadę, że łożysko szybko się zużywało i musiało być często wymieniane. Na początku lat 30. brązowo-węglowe konstrukcje zostały więc wyparte przez znacznie trwalsze łożyska kulkowe, niemniej do połowy lat 30. zmiany w wyglądzie łożysk oporowych sprzęgła były nieznaczne. Wyraźne zmiany nastąpiły dopiero po wprowadzeniu tulei prowadzących. Wymagały one co prawda zastosowania większych łożysk, jednak zapewniały dużo większą stabilność całego układu. Przez całe lata 40. i 50. modyfikacje w układzie sterowania sprzęgłem polegały głównie na zmniejszaniu jego wielkości i jednoczesnym polepszaniu wytrzymałości i sprawności. Zmian tych dokonywano przede wszystkim poprzez stosowanie coraz lepszych smarów i nowych rodzajów materiałów uszczelniających. Poprawa tych dwóch elementów spowodowała, że czas eksploatacji łożysk oporowych stał się o wiele bardziej przewidywalny. Wysiłki, których celem była optymalizacja kosztów produkcji, ale też gabarytów łożysk oporowych kontynuowano oczywiście również w latach następnych. W roku 1967 zgłoszony został patent na samocentrujące się łożysko oporowe sprzęgła, czyli rozwiązanie które pozwalało łożysku na dopasowanie osi rotacji względem sprężyny talerzowej sprzęgła. Innowacja ta pozwoliła zmniejszyć Tworzone na zamówienie czołowych koncernów samochodowych indywidualne konstrukcje powstają obecnie przy użyciu najnowocześniejszych technologii elektronicznych. Grupa Schaeffler wykorzystuje do tego własne oprogramowanie, które pozwala opracowywać kompleksowe modele (na przykład właśnie łożysk oporowych) w celu ich optymalizacji. Dopiero po elektronicznej optymalizacji produkt rozpoczyna fazę testów, m.in. pod kątem zużycia i cichej pracy. Wszystko to razem sprawia, że od wielu już lat producenci samochodów korzystają z usług grupy Schaeffler pozyskując w ten sposób zaawansowane rozwiązania techniczne do swoich pojazdów. Zdjęcia: Schaeffler

10 SZKOLENIA Świat Motoryzacji 3/2014 Układ ten już od jakiegoś czasu spotykany jest powszechnie zarówno przy silnikach wysokoprężnych jak i benzynowych, albowiem pozwala zmniejszyć ilość szkodliwych składników w spalinach. Dzięki niemu część gazów wydechowych jest kierowana z powrotem do kolektora dolotowego, co skutkuje zmniejszeniem ilości tlenu komorze spalania i tym samym obniżeniem temperatury spalania paliwa. W rezultacie zmniejsza się emisja tlenków azotu NOx i jednocześnie następuje dopalanie węglowodorów HC. Przepływomierz powietrza Elektromagnetyczny zawór sterujący Przepustnica Zawór EGR Problemy z układem recyrkulacji spalin (1) W silnikach benzynowych do układu dolotowego może poprzez układ EGR powracać do 25% spalin, zaś w silnikach z zapłonem samoczynnym nawet 50%.Parametry jakie mają wpływ na wielkość recyrkulacji to temperatura cieczy chłodzącej, temperatura powietrza, ciśnienie atmosferyczne, położenie pedału przyspieszenia, obroty silnika, prędkość pojazdu. Układ EGR potrafi płatać figle, bo trudno przewidzieć kiedy przestanie działać tak jak powinien, do tego jego usterka często powoduje zapisanie w pamięci sterownika błędu wskazującego na zupełnie inną awarię. Nadmierne dymienie z rury wydechowej, zapalona kontrolka emisji spalin, szczególnie zaś narastające problemy z mocą silnika, to typowe objawy, a zarazem skutki, wadliwie działającego układu recyrkulacji spalin nazywanego powszechnie układem EGR (od angielskiej nazwy Exhaust Gas Recirculation). Paweł Szymański Życie zawodowe rozpoczął jako elektromechanik w serwisie Toyoty. Zdobyte tam doświadczenie warsztatowe pozwoliło mu ugruntować wiedzę uzyskaną podczas edukacji i uzupełnić ją o umiejętności praktyczne związane między innymi z diagnostyką usterek. W kolejnych latach pracował w serwisach autoryzowanych Hondy, Volvo, zaś ostatnie 8 lat w serwisie autoryzowanym Renault na stanowisku eksperta technicznego Niższa emisja Dwie metody Recylkulacja spalin może być realizowana na dwa sposoby: jako wewnętrzna lub zewnętrzną. W przypadku wewnętrznej jest uzyskiwana dzięki zmiennym fazom rozrządu. Wystarczy by w fazie wydechu wcześniej otwarty został zawór dolotowy, a część spalin dostanie się do kolektora ssącego i po czym ponownie trafi do cylindra. W praktyce warsztatowej z tym rodzajem recyrkulacji spotkamy się dość rzadko, biorąc pod uwagę, że w silnikach diesla, które tak ostatnio się rozpowszechniły z reguły nie stosuje się zmiennych faz rozrządu. 10 Świat Motoryzacji

11 Świat Motoryzacji 3/2014 SZKOLENIA W recyrkulacji zewnętrznej za dawkowanie spalin do kolektora dolotowego odpowiada zewnętrzny zawór, zwany zaworem EGR. W pierwszych rozwiązaniach wykorzystywano głównie zawory pneumatyczne sterowane na 0 lub 100% otwarcia. Później zaczęto używać zaworów elektromagnetycznych, które dzięki zastosowaniu do ich sterowania sygnału o zmiennym wypełnieniu impulsu, tzw. PWM, są dużo dokładniejsze (płynne sterowanie w przedziale od 0 do 100%). Dodatkowo w rozwiązaniu tym położenie elementu regulującego przepływ spalin może być sprawdzane dzięki czujnikowi potencjometrycznemu (umieszczonemu np. na dźwigni zaworu). Sterownik silnika monitoruje wychodzący z niego sygnał napięciowy, który jest też widoczny w parametrach rzeczywistych silnika. Diagnostyką takiego rozwiązania zajmiemy się później. Trudne warunki Bez względu na to, z jakim typem zaworu mamy do czynienia, należy mieć na uwadze, że warunki w jakich on pracuje są bardzo trudne. Wysoka temperatura i agresywne chemicznie spaliny powodują, iż trwałość, czy raczej czas niezawodnej pracy każdego zaworu jest ograniczony. Nie sposób jednak określić ile on wynosi, albowiem bardzo zależy to m.in. od sposobu eksploatacji pojazdu oraz stanu technicznego jednostki napędowej. Niezbędny demontaż Mając w warsztacie do naprawy samochód z objawami, o których wspomnieliśmy na wstępie, nie wiemy czy zawór EGR jest w tym aucie nieszczelny (np. wypalony), czy może nie działa on właściwie z powodu silnego zanieczyszczenia. Dopiero demontaż zaworu, a następnie jego oględziny oraz oględziny wnętrza kolektora dolotowego, pozwalają wyznaczyć tok dalszego postępowania. Wymienić lub oczyścić I tak, jeśli doszło do mechanicznego uszkodzenia grzybka lub wypalenia przylgni, dyskwalifikuje to zawór, a zatem trzeba go koniecznie zastąpić nowym. Jeśli jednak mamy do czynienia z silnym zabrudzeniem, czy nawet wręcz zatkaniem zaworu przez nagar, możemy próbować te zanieczyszczenia usunąć. Niejednokrotnie zawór dokładnie umyty oraz rozruszany przy pomocy generatora PWM działa jeszcze długo i bezawaryjnie, aczkolwiek pewniejszą i szybszą metodą jest oczywiście wymiana zaworu na nowy. Zawsze trzeba jednak pamiętać, że nagar nie odkłada się jedynie na samym zaworze, lecz również w całym kolektorze dolotowym powodując zmniejszenie przekroju jego kanałów. Kolektor zatem również należy zdemontować i doprowadzić do porządku, samo zainstalowanie nowego (czy oczyszczonego) zaworu EGR nie przyniesie długotrwałego rezultatu. Dodajmy jeszcze że płynność działania zaworu pneumatycznego można skontrolować za pomocą pompki podciśnieniowej, zaś by sprawdzić zawór elektromagnetyczny potrzebujemy generatora PWM. Sposób eksploatacji Poza stanem technicznym silnika i turbosprężarki bardzo duży wpływ na odkładanie się nagaru w kolektorze dolotowym, a więc i na blokowanie zaworu EGR, ma sposób eksploatacji samochodu. W aucie wykorzystywanym przede wszystkim na krótkich odcinkach, co jest równoznaczne z tym, że jego silnik często nie rozgrzewa się do odpowiedniej temperatury i dodatkowo jeszcze pracuje w wąskim zakresie prędkości obrotowych, powstają zwykle duże ilości zanieczyszczeń osiadających w kolektorze dolotowym. Z problemem tym praktycznie nie spotkamy się natomiast w samochodach eksploatowanych intensywnie na długich trasach. Rozmawiając z klientami po wykonaniu naprawy warto więc ich poinstruować, że dla poprawnego, a przede wszystkim długiego działania układu recyrkulacji spalin, należy stworzyć mu możliwość samooczyszczania odbywając od czasu do czasu intensywną jazdę na dłuższej trasie. Mylące komunikaty Zauważmy jeszcze, że wszystkie działania związane z wymianą bądź czyszczeniem zaworów EGR muszą być zakończone wyzerowaniem wartości adaptacyjnych w sterowniku silnika za pomocy testera diagnostycznego. Należy też pamiętać, że to przepływomierz informuje sterownik silnika o rzeczywistej ilości spalin kierowanych do układu dolotowego. Dlatego wszelkie usterki związane z nieszczelnością zaworu bądź pozostałych elementów układu recyrkulacji mogą być zapisane w pamięci błędów sterownika silnika jako usterki dotyczące właśnie masowego przepływomierza powietrza. Dla przykładu w Renault Laguna II 1.9 DCI usterka, jaką odczytamy w sterowniku silnika jest wtedy następująca: Obwód przepływomierza powietrza, niezgodność danych. Widząc taką informacje nietrudno w pierwszej chwili zasugerować się, że uszkodzony przepływomierz wysyła nieprawdziwe dane o rzeczywistym zużyciu powietrza. Nie musi to jednak być prawdą. Dlatego przed pochopną wymianą podzespołów należy najpierw przeprowadzić diagnostykę układu zasilania oraz układu recyrkulacji, o czym napiszemy już następnym razem. Nie zaślepiać W trosce o środowisko naturalnie należy odradzić przedstawianego na wielu forach internetowych zaślepiania kanałów EGR. Znacznie też podnosimy w ten sposób temperaturę spalin. W nowszych silnikach, w których stosuje się bardziej rozwinięte układy recyrkulacji, wszelkie modyfikacje są praktycznie niemożliwe. Musimy więc kłaść nacisk na właściwą obsługę i prawidłowe warunki eksploatacji. t Fot.Inter Cars Świat Motoryzacji 11

12 OLEJE Skąd to zużycie Warto mieć rozeznanie, jakie mogą być przyczyny nadmiernego zużycia oleju przez silnik, gdyż dużo łatwiej wtedy ustalić tę właściwą, gdy zaistnieje taka potrzeba. Każdy silnik w trakcie eksploatacji ma prawo zużywać pewną ilość oleju. Ilość ta zależy od cech samej jednostki oraz sposobu jej użytkowania, nie powinna jednak przekraczać wartości podawanej przez producenta silnika jako dozwolona. Jeśli jest większa, mówi się wówczas o podwyższonym zużyciu oleju. Pojęcia tego nie należy tylko mylić ze stratami oleju, albowiem te powodowane są wyciekami przez rozmaite nieszczelności. Nadmierne zużycie oleju może mieć wiele, bardzo różnych przyczyn. Warto by mechanik choć z grubsza coś o większości z nich wiedział, gdyż znacznie mu to ułatwić, poszukiwania tej właściwej, gdy zaistnieje taka potrzeba. Trudno bowiem szukać czegoś, jeśli nie wiemy, że w ogóle istnieje. A zatem nie od rzeczy będzie przedstawić listę najczęstszych powodów zwiększonego zużycia oleju silnikowego. Dodajmy jeszcze tylko, że została ona zaczerpnięta z opracowań firmy MAHLE,specjalizującej się m.in. w produkcji części silnikowych. Na skutek nieszczelności w turbosprężarce, na przykład z powodu zatarcia wirnika w jego łożyskowaniu, olej przedostaje się do układu dolotowego. Niedrożny (np. zatkany przez gromadzące się osady i zanieczyszczenia) przewód odprowadzający olej z turbosprężarki sprawia, że tłoczony pod ciśnieniem olej szukając ujścia z łożyskowania wirnika, przedostaje się do układu ssącego i do układu wydechowego. Na skutek usterki/zużycia pompy wtryskowej, która smarowana jest zazwyczaj olejem krążącym w układzie smarowania silnika, olej przedostaje się do paliwa i wraz z nim trafia do komory spalania. Przez nieszczelny układ dolotowy do cylindra dostają się zanieczyszczenia powodujące przyspieszone zużycie cylindra i tłoka, co z kolei skutkuje zwiększonym zużyciem oleju. Gdy tłok jest zbyt wysoki i dochodzi do jego stykania się głowicą, powstają wibracje oddziałujące na wtryskiwacz, które sprawiają, że wtryskiwacz nie zamyka się całkowicie. W efekcie do komory spalania trafia zbyt dużo paliwa, co może skutkować usterkami wynikającymi z jego nadmiaru (były one opisywane przed miesiącem), które z kolei są przyczyną zwiększonego zużycia oleju. Wydłużanie ponad normę czasu eksploatacji oleju silnikowego sprawia, że traci on swe właściwości, co sprzyja jego zwiększonemu zużyciu. Ignorowanie terminów wymiany oleju prowadzi do zapychania się i/lub do rozerwania papierowego wkładu filtra, przez co w układzie smarowania krąży zanieczyszczony olej powodując przyspieszone zużywanie się silnika, a tym samym i oleju. Skrzywione lub przekręcone korbowody powodują, że ruch tłoka nie jest prostoliniowy, przez co komora spalania nie jest dostatecznie uszczelniana. W krańcowym przypadku tłok może działać niczym pompa wpychając olej do komory spalania. Gdy pierścienie tłokowe są pęknięte, zablokowane albo źle zamontowane, nie stanowią skutecznej bariery między komorą spalania i skrzynia korbową. Przez spowodowane tym nieszczelności olej może przedostawać się do komory spalania. Źle dokręcone śruby głowicy (niewłaściwym momentem, w niewłaściwej kolejności itp.) mogą powodować zwichrowanie głowicy skutkujące wyciekami oleju. Nadmierne zużycie tłoków, pierścieni oraz cylindrów skutkuje zwiększonymi przedmuchami gazów z komory spalania, prowadząc do wzrostu ciśnienia w skrzyni korbowej. To zaś sprawia, że mgła olejowa może być przepychana poprzez odpowietrzenie skrzyni korbowej do układu dolotowego. Gdy poziom oleju w silniku jest za wysoki, obracający się wał korbowy może powodować powstawanie zbyt dużej ilości mgły olejowej. Jeśli dodatkowo olej jest przepracowany lub marnej jakości, tworzy się piana olejowa. Mgła i/lub piana zasysane są do układu odpowietrzenia skrzyni korbowej, przez który trafiają następnie do układu dolotowego i na koniec do komór spalania. W przypadku zakłóceń w procesie spalania, niespalone paliwo przedostaje się do oleju powodując jego rozcieńczenie i tym samym właściwości smarne oleju pogarszają się. Prowadzi to do wzmożonego zużywania się tłoka, pierścieni tłokowych, gładzi cylindrowej i w efekcie do zwiększonego zużycia oleju. Nieodpowiedni olej silnikowy (o niewłaściwej lepkości i/lub zbyt niskiej klasie jakościowej) może powodować zwiększone zużycie silnika, a w konsekwencji również samego oleju. Jeśli honowanie cylindrów zostanie wykonane wadliwie, olej będzie spływał po gładzi cylindrowej, przez co niedostateczne może się okazać smarowanie między tłokiem, pierścieniami i cylindrem. Prowadzi to do przyspieszonego zużycia tych elementów, a zatem również zwiększonego zużycia oleju. Podobnie rzecz będzie wyglądała, gdy wskutek naturalnego procesu starte zostaną rysy na powierzchni cylindra uzyskane w wyniku honowania. Olej, który wcześniej się w nich osadzał, teraz będzie spływał po gładzi, przez co pogorszy się smarowanie współpracujących ze sobą części. I Świat Motoryzacji - Dodatek olejowy 2014

13

14 OLEJE Shell i Hyundai w WRC Firma Shell wróciła na trasy Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Świata (WRC) jako partner tytularny zespołu Hyundai Shell World Rally Team. W silniku nowego modelu Hyundai i20 WRC stosowany będzie olej Shell Helix Ultra. Premierowy start auta smarowanego tym olejem miał miejsce podczas rajdu Monte Carlo. i producentom. Nawiązana właśnie współpraca z Hyundai Motorsport opiera się na globalnej współpracy firm Hyundai i Shell, która trwa już od 8 lat. Shell cieszy się, że może wspólnie z Hyundai Motorsport powrócić do Mistrzostw Świata WRC w nadchodzącym sezonie powiedział Colin Abraham, wiceprezydent d.s. marketingu w firmie Shell. Shell oraz Hyundai Motor Company już od ponad ośmiu lat ściśle współpracują ze sobą dostarczając wysokiej jakości produkty klientom na całym świecie. Samochód Hyundai i20 WRC, który bierze udział w jednej z najbardziej wymagających serii rajdów, skorzysta z doświadczenia i osiągnięć badawczorozwojowych firmy Shell. Specjalistyczna wiedza, jaką Shell podzieli się z firmą Hyundai przy okazji Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Świata została zgromadzona podczas wieloletnich, udanych projektów partnerstwa technicznego w innych obszarach sportów motorowych. Rajdowe Samochodowe Mistrzostwa Świata organizowane przez FIA (Féderation Internationale de l Automobile) to jedne z najbardziej wymagających imprez motorowych na świecie. Różne rodzaje nawierzchni (od lodowych i śnieżnych, aż po asfaltowe lub żwirowe) oraz rozmaite warunki klimatyczne (od -30 C do +40 C) sprawiają, że silniki poddawane są ekstremalnym próbom. Zadaniem olejów silnikowych Shell Helix Ultra jest ochrona wyczynowych jednostek napędowych i zapewnienie maksymalnej mocy i wydajności podczas każdego rajdu. Firmom Hyundai i Shell udało się stworzyć w ostatnich latach udany duet. Jesteśmy zadowoleni, że to właśnie Shell uczestniczy w rozwijaniu naszego programu WRC poprzez udział w zespole Hyundai Shell World Rally Team. Cieszymy się, że razem z firmą Shell będziemy mogli podążać tą ekscytującą drogą w naszym pierwszym sezonie powiedział G.H. Choi, prezes Hyundai Motorsport. Firma Hyundai stworzyła światowej klasy zespół, który jest w stanie nie tylko zapewnić zwycięstwo Hyundaiowi i20 WRC. Udział w rajdach zaowocuje z pewnością również korzyściami dla nabywców aut marki Hyundai dodał Roger Moulding, wiceprezes Shell. Przypomnieć należy, że Shell może pochwalić się kilkoma udanymi projektami partnerstwa w ramach Rajdowych Mistrzostw Świata WRC realizowanymi we współpracy z takimi firmami jak Ford, Škoda i Suzuki. Wspierane przez firmę Shell zespoły trzykrotnie wygrywały mistrzostwa producentów (Talbot w roku 1981, Peugeot w latach ) i dwukrotnie zdobyły tytuły mistrzowskie dla kierowców (Timo Salonen w 1985 r. i Juha Kankkunen w 1986 r.) Shell może poszczycić się długą historią sukcesów w najbardziej prestiżowych rajdach na świecie, w których zwyciężało wiele wspieranych przez Shell zespołów, a także tytułami mistrzowskimi przyznawanymi zarówno kierowcom, jak III Świat Motoryzacji - Dodatek olejowy 2014

15

16 OLEJE Castrol EDGE wzmocniony tytanem Castrol ogłosił wprowadzenie na rynek nowego oleju Castrol EDGE z technologią Titanium FST. W komunikacie, w którym podano tę wiadomość można przeczytać, iż w ten sposób otwiera się nowy rozdział w historii firmy. Nad stworzeniem nowego oleju pracował zespół chemików, fizyków i inżynierów z centrum badawczo-rozwojowego Castrol w Wielkiej Brytanii. Podczas tych prac skomponowanych i przebadanych zostało 2400 różnych mieszanek olejowych, przejechano ekwiwalent 3 milionów kilometrów testowych. W efekcie powstał olej, który wyraźnie przewyższa wymagania branżowe oraz normy wielu producentów samochodów. Castrol EDGE z technologią TITANIUM FST, wchodzący właśnie do sprzedaży, na polskim rynku będzie dostępny od kwietnia br. Wprowadzeniu tej najbardziej zaawansowanej linii olejów w historii firmy będzie towarzyszyła seria wydarzeń dla fanów sportów motorowych pod nazwą Testy Tytanu. Jako pierwszy przeprowadzony ma być Titanium Strong Blackout przejazd po najnowocześniejszym torze wyścigowym w Europie w niemal całkowitych ciemnościach, po trasie utworzonej przez promienie świetlne. Do udziału w tym teście zaproszeni zostali znani kierowcy Augusto Farfus z teamu BMW Castrol EDGE, Adrian Zaugg kierowca testowy Lamborghini oraz mistrz serii DTM 2013 z zespołem Audi Mike Rockenfeller. Nazwisko czwartego kierowcy, znango na całym świecie z wyjątkowych umiejętności panowania nad autem w ekstremalnych warunkach, na razie pozostaje tajemnicą. Nie mogę się doczekać, kiedy usiądę za kierownicą i sprawdzę swoje umiejętności podczas testu w tych niezwykłych warunkach powiedział Augusto Farfus. Jak podaje producent, nowy Castrol EDGE z technologią Titanium FST, dzięki specjalnemu dodatkowi tytanu, tworzy film olejowy o dwukrotnie większej trwałości przez co znacznie spada ryzyko zerwania filmu i jednocześnie minimalizowane jest tarcie. W rezultacie olej ten sprawia, że smarowany nim silnik jest w stanie osiągnąć maksimum swych możliwości. Więcej szczegółów dotyczących pierwszego Testu Tytanu firma Castrol przedstawi w nadchodzących tygodniach i miesiącach. Fani sportów motorowych będą mogli śledzić każdy etap wydarzenia na stronie: V Świat Motoryzacji - Dodatek olejowy 2014

17 OLEJE Low SAPS, czyli mniej popiołu Dokonując wyboru oleju silnikowego należy się kierować nie tylko klasą lepkościową, ale również zawartością substancji ulegających spopieleniu podczas spalania. Ma to bowiem wielki wpływ na żywotność filtra cząstek stałych. Jak wiadomo godzenie ekologii i motoryzacji owocuje wynalazkami, które często są przeklinane przez użytkowników samochodów. Jednym z takich rozwiązań jest stosowany we współczesnych dieslach filtr cząstek stałych DPF/ FAP. Jego zadaniem jest odseparowanie cząstek sadzy, która jak się okazuje jest bardzo szkodliwa, bowiem ma właściwości rakotwórcze. Nie zatkać na amen Filtr cząstek stałych wykonany jest z porowatego materiału, który jest przepuszczalny dla Z Budowa i zasada działania filtra cząstek stałych 1. Zaślepiony kanał wlotowy; 2. Wlot spalin z silnika; 3. Gromadzące się cząstki sadzy; 4. Przegroda porowata; 5. Zaślepiony kanał wylotowy; 6. Wylot gazów spalinowych. gazów, natomiast zatrzymuje drobiny wielkości nawet 1 mikrometra. Ma on strukturę równoległych kanalików, z których jedne zaślepione Z U góry nowy wkład filtra cząstek stałych jak widać składa się on z gęsto upakowanych, niewielkich kanalików. Jednym z warunków, by pozostawały one drożne i nie doszło do sytuacji pokazanej na dolnym zdjęciu, jest stosowanie oleju niskopopiołowego. X są na wejściu, drugie zaś u wylotu. Ułożone są one naprzemiennie, jak pola na szachownicy. Spaliny przechodzą przez ścianki kanałów, zaś drobiny sadzy zostają uwięzione w porach. Ceramiczny korpus filtra umieszczony jest w metalowej obudowie, wraz z katalizatorem. Ponieważ z czasem cząstki sadzy zatykają filtr, utrudniając przepływ spalin, konieczna jest jego okresowa regeneracja, która polega na wypaleniu zebranej sadzy i zamienieniu jej w dwutlenek węgla. No i tu dochodzimy do istoty sprawy. Do filtra DPF trafia nie tylko sadza powstała ze spalonego nie do końca paliwa, ale również cząstki będące pozostałością po spaleniu oleju silnikowego, co jest naturalnym zjawiskiem eksploatacyjnym. Te stałe, nieorganiczne substancje zatykają pory filtra tak samo jak sadza, tyle że w przeciwieństwie do niej nie ulegają wypaleniu w procesie regeneracji filtra, zmniejszając na stałe jego pojemność. Jak wiadomo, filtry DPF są irracjonalnie wręcz drogie i konieczność wymiany tego elementu często wiąże się ze znacznym wydatkiem. Aby zatem przedłużyć żywot filtra cząstek, należy stosować oleje niskopopiołowe, które w procesie spalania produkują znacznie mniej zmineralizowanych resztek. Tako rzecze ACEA W nomenklaturze anglojęzycznej oleje niskopopiołowe określane są mianem Low SAPS (Sulphated Ash, Phosphorus, Sulphur), co tłumaczy się: niska zawartość popiołu siarczanowego oraz związków fosforu i siarki. O ile popioły siarczanowe skracają żywot filtrów DPF, o tyle fosfor i siarka szkodzą katalizatorom. Stowarzyszenie Europejskich Producentów Samochodów wprowadziło specjalne normy olejów do silników Diesla z układami oczyszczania spalin, oraz silników benzynowych z katalizatorami - ACEA C1/C2/C3/C4. Obecnie praktycznie każda licząca się marka olejowa ma w swojej ofercie takie oleje. Oleje z grupy C dzielą się nie tylko według kryterium zawartości SAPS (mid lub low) ale także lepkością w temperaturze 150 stopni (HTHS). Niski HTHS ma za zadanie obniżenie zużycia paliwa natomiast wysoki zwiększenie ochrony silnika. Dobierając olej do konkretnego silnika najbezpieczniej kierować się wskazaniami producenta. I tak np. oleje klasy C1 zalecane są do silników Forda, Mazdy i Jaguara, C2 do aut koncernu PSA (Peugeot, Citroen), C3 do samochodów BMW, Mercedes Benz i VW, zaś C4 do aut marek Renault i Nissan. Klasyfikacja ACEA dla kategorii silników wyposażonych w system wtórnej obróbki spalin - C : C1 - oleje low SAPS dla silników wymagających olejów o niskim stopniu lepkości HTHS większej od 2,9MPa.s spełniające wymagania Euro IV C2 - oleje mid SAPS dla silników wymagających olejów o niskim stopniu lepkości większej od 2,9MPa.s spełniające wymagania Euro IV C3 - oleje mid SAPS dla silników wymagających olejów o HTHS wyższym niż 3,5MPa.s i spełniających wymagania Euro IV C4 - oleje low SAPS dla silników wymagających olejów o HTHS wyższym niż 3,5MPa.s i spełniające wymagania Euro IV. Z Również zawory EGR okazują się wrażliwe na typ stosowanego oleju silnikowego. Po lewej zawór EGR z silnika smarowanego normalnym olejem, po prawej z jednostki zalanej olejem niskopopiołowym. Świat Motoryzacji - Dodatek olejowy 2014 VI

18 SKF Pole Position VOLKSWAGEN Szczegółowe wytyczne do poprawnej wymiany pompy wody VKPC Część 1 Biuletyn ten zawiera opisane trudności jakie mogą pojawić się podczas wymiany pompy wody VKPC w samochodzie VW T5 (silnik AXD) oraz szczegółową instrukcję poprawnego montażu. Demontaż i wymiana tej pompy wody może czasem przysporzyć trudności, o ile nie stosuje się do zaleceń producenta auta i nie używa odpowiednich narzędzi. Prawidłowy montaż pompy skutkuje bezawaryjnym działaniem układu chłodzenia i oczywiście zadowoleniem użytkownika auta. VKPC zastosowania Producent Model Silnik Kod silnika MULTIVAN V 2.5 TDI AXD, AXE, BLJ, BNZ, BPC VW TOUAREG 2.5 R5 TDI BAC, BLK, BPD, BPE TRANSPORTER V 2.5 TDI AXD, AXE, BLJ, BNZ, BPC Install confidence

19 Instrukcja montażowa dla VW T5 z silnikiem AXD. 1. Spuść płyn chłodniczy z układu chłodzenia zgodnie z instrukcją producenta samochodu. Zdemontuj wszelkie przewody, rurki i podłączenia mogące przeszkadzać w dostępie do pokrywy pompy wody. Upewnij się że cały płyn chłodniczy został spuszczony. Jeżeli cokolwiek pozostanie w bloku może zanieczyścić olej silnikowy podczas demontażu pompy. 2. Z dołu silnika po jego lewej stronie zdemontuj prowadnicę bagnetu (A), wąż spustowy pompy wody (B) oraz korek spustowy płynu chłodniczego (C). Nie zgub miedzianej podkładki! Jeżeli nie zostanie to zrobione, płyn chłodzący z obudowy pompy wody dostanie się do miski olejowej. Jest to także dobra chwila na oczyszczenie węża spustowego pompy z wszelkich zanieczyszczeń i rdzy. Zdjęta pokrywa miski oleju. SKF to zastrzeżony znak handlowy SKF Group. SKF Group 2012 Treść niniejszej publikacji jest własnością wydawcy i nie może być reprodukowane (nawet częściowo) bez uprzedniego pisemnego pozwolenia. Zapewniono dokładność informacji zawartych w niniejszej publikacji ale wydawca nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody lub straty pośrednie, bezpośrednie lub wtórne wynikające z wykorzystania informacji tu zawartych. PUB 80/I EN.GB 2012

20 WARSZTAT Świat Motoryzacji 3/2014 Uszkodzenia elementów silnika (3) Zapobieganie t Należy zapewnić właściwy luz miedzy tłokiem i cylindrem odpowiednio dobierając tłok i obrabiając cylinder na odpowiedni wymiar t Należy zadbać o sprawność układu chłodzenia zwracając uwagę na takie elementy jak poziom płynu, pompa wody, stan paska, termostat, wentylator itd. oraz dopilnowując właściwego odpowietrzenia. Wiele awarii silnika powoduje nie tylko zakłócenia w jego pracy, ale również prowadzi do powstania charakterystycznych śladów na określonych elementach. Ślady te potrafią znacznie ułatwić ustalenie przyczyny niedomagań. NNiemiecka firma MAHLE należy do grupy czołowych wytwórców części silnikowych. Jej silne powiązania z rynkiem wtórnym sprawiają, że inżynierowie na bieżąco śledzą, które części (pochodzące od różnych wytwórców) stwarzają problemy i jakim awariom ulegają. Na tej podstawie starają się następnie ustalić, co mogło być przyczyną uszkodzeń oraz wskazują, jak im zapobiegać. Najbardziej typowe przypadki przedstawiane są później w publikacjach kierowanych przede wszystkim do osób zajmujących się naprawami silników. Opracowania te mają ułatwić postawienie właściwej diagnozy oraz zwrócić uwagę na najczęściej popełniane błędy, zarówno podczas naprawy, jak i w trakcie eksploatacji pojazdu. Wiele awarii wynika bowiem z niewłaściwego postępowania czy to mechanika, czy kierowcy. Przekonać się o tym można, zapoznając się z poprzednimi odcinkami naszego cyklu, jaki powstał na podstawie publikacji MAHLE. Pierwszy poświęcony był śladom, jakie pozostawiają awarie spowodowane zanieczyszczeniami przedostającymi się do wnętrza silnika, zbyt dużą ilością paliwa podawanego do komór spalania, przedostaniem się do cylindrów znacznej ilości cieczy (wody zassanej przez silnik, paliwa, płynu chłodzącego). Drugi odcinek dotyczył z kolei śladów jakie można napotkać na tłokach w górnej ich części. 1 2 Zatarcie płaszcza tłoka po obu stronach Często spotykanym przypadkiem uszkodzenia płaszcza tłoka jest jego zatarcie po obu stronach (fot. 1). Obszary, w którym do tego dochodzi pokryte są równoległymi rysami, z których część czyni wrażenie wypolerowanych (fot. 2). Co charakterystyczne pierścienie pozostają w zasadzie nieuszkodzone. Przyczyny Powodem takich uszkodzeń jest miejscowe przegrzanie tłoka. Ponieważ jego korona i denko nie są uszkodzone, należy więc w tym przypadku wykluczyć nieprawidłowości w procesie spalania. Pozostają zatem następujące możliwości: t Przegrzanie silnika. Ponieważ aluminium, z którego robiony jest tłok rozszerza się przy wzroście temperatury dwa razy bardziej niż żeliwo, z którego często wykonany jest cylinder, to w przypadku przegrzania silnika, może dojść do zatarcia tłoka. Przegrzanie może zaś być spowodowane; Zbyt małą ilością płynu w układzie chłodzenia; Niedostateczną cyrkulacją czynnika chłodzącego (np. z powodu uszkodzenia pompy wody, luźnego lub zerwanego paska, usterki termostatu); Zmniejszeniem wydajności układu chłodzenia (na skutek zmniejszenia przez nią przepływu powietrza, awaria wentylatora, zapowietrzeniem układu chłodzenia); t Zbyt mały luz miedzy tłokiem i cylindrem (z powodu błędów w obróbce cylindra lub złego doboru tłoka). 3 4 Jednostronne zatarcie na płaszczu tłoka Płaszcz tłoka może ulec zatarciu również z jednej strony, tej która na cylinder naciska z większa siłą (rys. 3). Pierścienie w sąsiedztwie tego miejsca są zwykle częściowo nadpalone (fot. 4). Po drugiej stronie tłoka na jego płaszczu nie ma żadnych uszkodzeń. Przyczyny Z kinematyki układu korbowo-tłokowego wynika, że podczas suwu pracy tłok naciska na cylinder jedną swą stroną. Jeśli zatem pojawiają się problemy ze smarowaniem tłoka, to w pierwszej kolejności występują one po tej, bardziej obciążonej stronie tłoka. Pierwotnym powodem jednostronnego zatarcia na płaszczu tłoka mogą zatem być: t Niedostateczne smarowanie gładzi cylindrowej spowodowane np. zbyt małą ilością oleju w silniku, niedrożnym kanałem olejowym w korbowodzie, zatkaną lub źle ustawiona dyszą oleju; t Rozcieńczenie oleju paliwem lub kondensatem, przez co jakość oleju ulega pogorszeniu, a tym samym film olejowy staje się mniej trwały; t Zastosowanie oleju o niewłaściwych cechach, nieodpowiedniego do danego silnika t W przypadku silnika chłodzonego powietrzem, miejscowe przegrzanie cylindra na skutek wyłamania żeber chłodzących lub ich silne zabrudzenie. 14 Świat Motoryzacji

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o.

Katalog szkoleń technicznych. Schaeffler Polska Sp. z o.o. Katalog szkoleń technicznych Schaeffler Polska Sp. z o.o. 08/2015 Treść katalogu szkoleń nie stanowi oferty w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Informacje na temat wszystkich szkoleń dostępne są

Bardziej szczegółowo

Zielono-żółta siła. Filtry do maszyn budowlanych

Zielono-żółta siła. Filtry do maszyn budowlanych Zielono-żółta siła Filtry do maszyn budowlanych Gwarantowana jakość oryginalnego wyposażenia. Program produktów MANN-FILTER do maszyn budowlanych: Filtry powietrza Filtry oleju Filtry wstępne paliwa Filtry

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU Wytyczne wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu przez

Bardziej szczegółowo

Zielono-żółta siła. Filtry do maszyn rolniczych

Zielono-żółta siła. Filtry do maszyn rolniczych Zielono-żółta siła Filtry do maszyn rolniczych Program produktów MANN-FILTER do maszyn rolniczych: Filtry powietrza Filtry oleju Filtry wstępne paliwa Filtry kabinowe Systemy odpowietrzania skrzyni korbowej

Bardziej szczegółowo

K O L E K C J A E X P E R T. W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O PEUGEOT. ZAPROJEKTOWANY, BY CIESZYĆ.

K O L E K C J A E X P E R T. W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O PEUGEOT. ZAPROJEKTOWANY, BY CIESZYĆ. K O L E K C J A E X P E R T W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O AMORTYZATORY WYCIERACZKI KLIMATYZACJA PEUGEOT POLSKA Sp. z o.o., 02/2007 Druk AMPiR Wzór zastrzeżony UKŁAD WYDECHOWY OŚWIETLENIE

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

GRUNT TO SPECJALIZACJA

GRUNT TO SPECJALIZACJA NAPRAWY, KTÓRE POWINIENEŚ WYKONYWAĆ W ASO 1 Autoryzowany Serwis Obsługi(ASO) posiada specjalistyczne narzędzia dostarczane przez producentów. Są one kompatybilne z konkretnym modelem auta. Dzięki nim Autoryzowany

Bardziej szczegółowo

SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ.

SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ. Silnik Podwozie SERWIS SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ. Znaczne pokrycie zapotrzebowania RYNKU pojazdów AZJATYCKICh SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW ODGRYWAJĄ

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA LAKIERNIA. SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH

MECHANIKA LAKIERNIA. SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH SERWIS MECHANIKA LAKIERNIA SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH SERWIS Firma PATYRA SERWIS rozpoczęła działalność w branży motoryzacyjnej w 2004 r. Solidność wykonywanych usług i ciągłe dążenie

Bardziej szczegółowo

Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe

Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe Chcesz osiągać lepsze wyniki, więcej sukcesów? Zostań partnerem programu warsztatowego Bosch Rozszerz ofertę Twojego serwisu:

Bardziej szczegółowo

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p MAHLE Aftermarket Informacja o produktach Termostaty fazowe Konwencjonalna regulacja temperatury: bezpieczeństwo w pierwszym rzędzie Optymalny przebieg procesu spalania w silniku samochodu osobowego zapewnia

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. 1. Przedmiot Umowy

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. 1. Przedmiot Umowy Załącznik nr 1 do Specyfikacji 1. Przedmiot Umowy Przedmiotem umowy są usługi serwisowe przy trzech biogazowych agregatach prądotwórczych produkcji DEUTZ AG (obecnie MWM) o mocy znamionowi 933 kw zainstalowanych

Bardziej szczegółowo

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 Właściwy silnik do każdego zastosowania 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 2 13.02.2013 10:55:38 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i naprawa samochodowych instalacji elektrycznych

Diagnostyka i naprawa samochodowych instalacji elektrycznych Biblioteka Sekcji Instalacji Diagnostyka i naprawa samochodowych instalacji elektrycznych Samochody z grupy VAG SKODA P r o f e s j o n a l n e e B o o k i Wstęp Drogi Czytelniku! Coraz większe wymagania

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020

Informacja prasowa. Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020 Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020 Głównym celem zastosowania automatycznego hydraulicznego układu Start -Stop w maszynach budowlanych było zmniejszenie zużycia paliwa

Bardziej szczegółowo

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel.

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. DŁUGODYSTANSOWY Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. Dodatkowe oszczędności Sterownik STAG Diesel jest alternatywną metodą zasilania do silników

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Zielono-żółci górą. Filtry do kompresorów

Zielono-żółci górą. Filtry do kompresorów Zielono-żółci górą Filtry do kompresorów Jeżeli chodzi o serwis, lepiej nie ryzykować: program filtrów do wszystkich kompresorów Separatory oleju Filtry powietrza Filtry oleju Przy każdym serwisie: najlepsza

Bardziej szczegółowo

Systemy hamulcowe Brembo. Wygoda najlepszego wyboru.

Systemy hamulcowe Brembo. Wygoda najlepszego wyboru. Systemy hamulcowe Brembo. Wygoda najlepszego wyboru. www.brembo.com OTO BREMBO Jakość i sukces, doświadczenie i innowacja, wydajność i niezawodność. Rysopis lidera Od zawsze Brembo jest synonimem wyjątkowo

Bardziej szczegółowo

ZNAKOMITY Sterownik najnowszej generacji dla ceniących prestiż i niezawodność. Najwyższa światowa jakość lider wśród sterowników autogaz

ZNAKOMITY Sterownik najnowszej generacji dla ceniących prestiż i niezawodność. Najwyższa światowa jakość lider wśród sterowników autogaz ZNAKOMITY Sterownik najnowszej generacji dla ceniących prestiż i niezawodność Najwyższa światowa jakość lider wśród sterowników autogaz Instalacja gazowa zalecana do nowoczesnych samochodów STAG-300 premium

Bardziej szczegółowo

i korzyści serwisowe Ograniczenie ryzyka Przewidywalność kosztów Elastyczność umowy Wyższa wartość pojazdu Komfort Oszczędność

i korzyści serwisowe Ograniczenie ryzyka Przewidywalność kosztów Elastyczność umowy Wyższa wartość pojazdu Komfort Oszczędność Pakiety serwisowe pakiety serwisowe zalety i korzyści Pakiety serwisowe to dwa rodzaje atrakcyjnych warunków opieki serwisowej dostosowanych do potrzeb użytkowników samochodów dostawczych marki Volkswagen

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Praktyka zawodowa

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Praktyka zawodowa PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Praktyka zawodowa powinna odbyć się: w semestrze II 4 tygodnie Praktyka zawodowa BHP podczas diagnozowania i naprania pojazdów Diagnozowanie i naprawianie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

LEKKA TECHNOLOGIA TMD FRICTION

LEKKA TECHNOLOGIA TMD FRICTION I N SI D E IN SID E LEKKA TECHNOLOGIA TMD FRICTION Lekkie klocki hamulcowe Textar z opatentowaną warstwą pośrednią www.textar.com INNOWACJA. WYDAJNOŚĆ. BEZPIECZEŃSTWO. WCZORAJ. DZIŚ. JUTRO. REWOLUCJA W

Bardziej szczegółowo

Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator

Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator TEST STANU AKUMULATORA VARTA : JAK TO DZIAŁA 1. Rola akumulatorów w ostatnim czasie bardzo się

Bardziej szczegółowo

Zielono-żółte bezpieczeństwo. Filtry do pomp próżniowych

Zielono-żółte bezpieczeństwo. Filtry do pomp próżniowych Zielono-żółte bezpieczeństwo Filtry do pomp próżniowych Serwis to kwestia zaufania! Program filtrów do wszystkich pomp próżniowych Separatory oleju Filtry powietrza Filtry oleju Dobry serwis gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych.

Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych. Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych. Umowy serwisowe CharterWay: oszczędny i niezawodny sposób, aby Twój pojazd mógł być stale w ruchu.

Bardziej szczegółowo

Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych Bezpieczeństwo przede wszystkim! Sprawdzenie skutera przed jazdą Rozdział 1 Obsługa codzienna

Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych Bezpieczeństwo przede wszystkim! Sprawdzenie skutera przed jazdą Rozdział 1 Obsługa codzienna Podziękowania 8 O poradniku 9 Numery identyfikacyjne i zakup części zamiennych 9 Bezpieczeństwo przede wszystkim! 10 Sprawdzenie skutera przed jazdą 11 Sprawdzanie poziomu oleju silniki dwusuwowe 11 Sprawdzanie

Bardziej szczegółowo

Uszczelnienia, zestawy uszczelnień i części serwisowe o jakości wyposażenia oryginalnego. Przegląd produktów. Elring-Service

Uszczelnienia, zestawy uszczelnień i części serwisowe o jakości wyposażenia oryginalnego. Przegląd produktów. Elring-Service Uszczelnienia, zestawy uszczelnień i części serwisowe o jakości wyposażenia oryginalnego D O B R A P R A K T Y K A Przegląd produktów Elring-Service Bezpieczeństwo w każdym calu: czy to uszczelki podgłowicowe

Bardziej szczegółowo

Tymczasem gdzieś w Polsce

Tymczasem gdzieś w Polsce Tymczasem gdzieś w Polsce Zawiozę Cię tam miła dziś z prędkością rakiety! o je je pakiety? Tak, tak! Pakiety! O pakiety serwisowe pytaj najbliższego dealera Mercedes-Benz. Adres znajdziesz tam, poniżej.

Bardziej szczegółowo

750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR. www.lotosquazar.eu

750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR. www.lotosquazar.eu 750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR www.lotosquazar.eu OLEJE SILNIKOWE LOTOS QUAZAR Postęp technologiczny sprawia, że silniki samochodów mają coraz większą moc, co umożliwia

Bardziej szczegółowo

Sprężarki klimatyzacji. Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego

Sprężarki klimatyzacji. Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego Sprężarki klimatyzacji Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego Sprężarki klimatyzacji Niezrównana niezawodność Zakres Technologia oparta na doświadczeniu Kierowcy i pasażerowie oczekują komfortowych warunków

Bardziej szczegółowo

Pompy oleju i wody marki PIERBURG

Pompy oleju i wody marki PIERBURG Pompy oleju i wody marki PIERBURG Dostępne teraz także na rynku posprzedażnym Firma Motorservice rozszerza asortyment pomp oleju i wody marki KOLBENSCHMIDT o produkty marki PIERBURG. Tym samym Motorservice

Bardziej szczegółowo

System informacji warsztatowej do serwisowania, napraw i diagnozy układów klimatyzacji samochodowej

System informacji warsztatowej do serwisowania, napraw i diagnozy układów klimatyzacji samochodowej Nowość: AUTODATA CD Układy Klimatyzacji Samochodowej System informacji warsztatowej do serwisowania, napraw i diagnozy układów klimatyzacji samochodowej Z początkiem 2008 roku wydawnictwo AUTODATA wzbogaciła

Bardziej szczegółowo

Oleje silnikowe LOTOS z formułą Thermal Control

Oleje silnikowe LOTOS z formułą Thermal Control Oleje silnikowe z formułą Thermal Control INTELIGENTNA FORMUŁA BEZGRANICZNA OCHRONA W olejach rodziny Thermal Control zostały zastosowane tak dobrane składniki, że zapewniają pełną ochronę silnika już

Bardziej szczegółowo

DLA SERWISÓW SAMOCHODOWYCH

DLA SERWISÓW SAMOCHODOWYCH Reklama w wyszukiwarce DLA SERWISÓW SAMOCHODOWYCH Czego użytkownicy szukają częściej? Kiedy najlepiej reklamować wymianę oleju, a kiedy rozrządu? Czy przepłacasz za kliknięcia w reklamę w Twoim mieście?

Bardziej szczegółowo

HC-CARGO z bliska. Your Expert in Parts

HC-CARGO z bliska. Your Expert in Parts Your Expert in Parts Your Expert in Parts HC-CARGO z bliska Nasi specjaliści Nasi pracownicy chętnie zaoferują Wam wszechstronną pomoc. W firmie HC-CARGO znajdziecie odpowiedzi na niemal wszystkie pytania

Bardziej szczegółowo

Opis pojazdu oraz komputera DTA

Opis pojazdu oraz komputera DTA Opis pojazdu oraz komputera DTA Identyfikacja pojazdu Pojazd budowany przez studentów Politechniki Opolskiej o nazwie własnej SaSPO (rys. 1), wyposażony jest w sześciu cylindrowy silnik benzynowy 2900

Bardziej szczegółowo

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji.

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji. Wspieramy w doborze, wdrażaniu oraz utrzymaniu systemów informatycznych. Od wielu lat dostarczamy technologie Microsoft wspierające funkcjonowanie działów IT, jak i całych przedsiębiorstw. Nasze oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SERWISOWANIA

PROGRAMY SERWISOWANIA KONTRAKTY SERWISOWE SPOKÓJ IVECO. Firma Iveco zajmuje wiodącą pozycję w świecie transportu. Zastosowanie części zamiennych Origin 100% Iveco oraz kwalifikacje pracowników sieci serwisowej gwarantują niezawodność

Bardziej szczegółowo

Narzędzia diagnostyczne

Narzędzia diagnostyczne Narzędzia diagnostyczne PRÓBNIK CIŚNIENIA WTRYSKU HS-A0020 TU-114 Miernik ciśnienia układu wtryskowego silniki benzynowe Ciśnienie max. 10bar Przeznaczenie serwis motoryzacyjny, badanie ciśnienia wtrysku

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

zapłonowe Irydowe świece DENSO Najwyższe osiągi, pionierska technologia

zapłonowe Irydowe świece DENSO Najwyższe osiągi, pionierska technologia Irydowe świece zapłonowe DENSO Najwyższe osiągi, pionierska technologia Świece zapłonowe Różnica DENSO Wstęp Cała rodzina DENSO DENSO przoduje w technologii świec zapłonowych oraz w produkcji systemów

Bardziej szczegółowo

Seria filtrów GL Wysokowydajne filtry

Seria filtrów GL Wysokowydajne filtry Seria filtrów GL Wysokowydajne filtry 2 Uwaga: skażenie! Wszystkie branże przemysłu stosują sprężone powietrze jako bezpieczny i niezawodny nośnik energii. Jednakże po wytworzeniu w chwili tłoczenia do

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10 87-100 Toruń www.trokotex.pl Zakłady Laminatów Poliestrowych Trokotex Sp. z o.o. są obecne na polskim rynku od 1987 roku, a ich produkty, głównie zbiorniki

Bardziej szczegółowo

Program Bosch Części i Diagnostyka Samochodowa

Program Bosch Części i Diagnostyka Samochodowa Program Bosch Części i Diagnostyka Samochodowa Program warsztatowy Bosch Części i Diagnostyka Samochodowa to oferta dla warsztatów naprawiających samochody z silnikami benzynowymi i wysokoprężnymi. Zapewnia:

Bardziej szczegółowo

USŁUGI SERWISOWE NASZ GŁÓWNY CEL TO

USŁUGI SERWISOWE NASZ GŁÓWNY CEL TO USŁUGI SERWISOWE NASZ GŁÓWNY CEL TO całkowita dyspozycyjność Twojego pojazdu Serwis maksymalnie dostosowany do potrzeb klienta Naprawa w serwisie jak i sam serwis to w wyobrażeniu klienta miejsce, w którym

Bardziej szczegółowo

JESTEŚMY PO TO, ABY WSPIERAĆ TWÓJ BIZNES NILFISK PAKIETY SERWISOWE SZYTE NA MIARĘ

JESTEŚMY PO TO, ABY WSPIERAĆ TWÓJ BIZNES NILFISK PAKIETY SERWISOWE SZYTE NA MIARĘ JESTEŚMY PO TO, ABY WSPIERAĆ TWÓJ BIZNES NILFISK PAKIETY SERWISOWE SZYTE NA MIARĘ PROFESJONALNY SERWIS POCZUJ RÓŻNICĘ Aby czyszczenie odznaczało się najwyższą jakością, musi spełniać dwa istotne wymogi.

Bardziej szczegółowo

Regulacja wydajności układów sprężarkowych. Sprężarki tłokowe

Regulacja wydajności układów sprężarkowych. Sprężarki tłokowe Regulacja wydajności układów sprężarkowych. Sprężarki tłokowe Rozbudowane instalacje chłodnicze stawiają przed nami sporo wymagań. Zapotrzebowanie cieplne układów nie jest stałe i wciąż się zmienia. Załączanie

Bardziej szczegółowo

24.06.2015. Sprawozdanie z przedsięwzięcia "Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym." WFOŚ/D/201/54/2015

24.06.2015. Sprawozdanie z przedsięwzięcia Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym. WFOŚ/D/201/54/2015 24.06.2015 Sprawozdanie z przedsięwzięcia "Budowa ekologicznego pojazdu zasilanego ogniwem paliwowym." WFOŚ/D/201/54/2015 1. Opis ogólny Wszystkie osoby mające możliwość obejrzenia pojazdu zostały poinformowane

Bardziej szczegółowo

1000 powodów by wybrać kompletny serwis. 10 niepodważalnych przyczyn dominacji koloru żółtego.

1000 powodów by wybrać kompletny serwis. 10 niepodważalnych przyczyn dominacji koloru żółtego. Obsługa Klientów 1000 powodów by wybrać kompletny serwis. 10 niepodważalnych przyczyn dominacji koloru żółtego. 01 18.500.000 produktów FANUC zainstalowanych na całym świecie 55 lat doświadczenia średni

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia ZAAWANSOWANE FORMOWANIE DLA PRZEMYSŁU SAMOCHODOWEGO Gdy klienci kładą silny nacisk na masę i wytrzymałość Wymagania odnośnie coraz lżejszych elementów z

Bardziej szczegółowo

Technical Info. Porady montażowe dotyczące wymiany paska zębatego Na przykładzie silnika Opel 1,8i 16V C 18 XE

Technical Info. Porady montażowe dotyczące wymiany paska zębatego Na przykładzie silnika Opel 1,8i 16V C 18 XE Technical Info www contitech de Porady montażowe dotyczące wymiany paska zębatego Na przykładzie silnika Opel 1,8i 16V C 18 XE Silnik 1,8i 16V C 18 XE w różnych wariantach pojemności montowany jest w dużych

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS

EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FOUND KLASTER GREEN CARS Klaster Green Cars Konsorcjum Klaster Green Cars (Stream) powstało w Warszawie w czerwcu 2007 roku rozpoczynając realizację programu

Bardziej szczegółowo

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW λ Sondy lambda NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW NIEMCY Centrum techniczne w Centrali Centrum techniczne w Komaki Fabryka DETROIT JAPONIA Centrum techniczne w Europie Centrum techniczne w

Bardziej szczegółowo

JEDŹ BEZPIECZNIE! Program ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej dla kierowców. Opracowała: Wioletta Wilisz

JEDŹ BEZPIECZNIE! Program ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej dla kierowców. Opracowała: Wioletta Wilisz JEDŹ BEZPIECZNIE! Program ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej dla kierowców Opracowała: Wioletta Wilisz Partnerzy Strategiczni Patronat medialny Partnerzy Strategiczni Spis treści 1. Wstęp 2. Harmonogram

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik 1 Dotyczy projektu nr WND-RPPD.01.01.00-20-021/13 Badania systemów wbudowanych do sterowania zasilania gazem oraz komunikacji w pojazdach realizowanego na podstawie umowy UDA-RPPD.01.01.00-20-

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż w kompletach na oś samochodu

Sprzedaż w kompletach na oś samochodu Wywiad IN: Dlaczego wybraliście strukturę spółki (SAS). Co właściwie ona oznacza? GL: Szybko stało się jasne, że SAS (Company Limited by Shares) będzie najbardziej wydajną formą współpracy, zapewniającą

Bardziej szczegółowo

Wycieraczki. Doskonałość w każdym calu

Wycieraczki. Doskonałość w każdym calu Doskonałość w każdym calu Przegląd Naturalnie pierwszy wybór Wycieraczki DENSO, charakteryzujące się unikatowym projektem, wykonane z materiałów doskonałej jakości zgodnie z najbardziej wymagającymi normami

Bardziej szczegółowo

Oferta Centrum Bezpieczeństwa Danych ZETO Katowice FIRM Backup Online

Oferta Centrum Bezpieczeństwa Danych ZETO Katowice FIRM Backup Online Oferta Centrum Bezpieczeństwa Danych ZETO Katowice FIRM Backup Online Katowice, maj 2012 r. Centrum Bezpieczeństwa Danych ZETO Katowice 2 Nowa usługa dla firm i oferta dla klientów Państwa firmy Usługa

Bardziej szczegółowo

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o.

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o. Pilarki STIHL budowa i obsługa Andreas STIHL Spółka z o.o. Jednostka napędowa tłoki z dwoma pierścieniami uszczelniającymi łożysko czopu korbowego poddane specjalnej obróbce (karbonitrowanie) Zalety: długa

Bardziej szczegółowo

Stanowisko koalicji utworzonej przez organizacje branży motoryzacyjnej w kwestii pokładowych systemów telematycznych

Stanowisko koalicji utworzonej przez organizacje branży motoryzacyjnej w kwestii pokładowych systemów telematycznych Stanowisko koalicji utworzonej przez organizacje branży motoryzacyjnej w kwestii pokładowych systemów telematycznych Centrum Prasowe PAP, 8 września 2015 r. Koalicja R2RC : Koalicja R2RC Celem Koalicji

Bardziej szczegółowo

NASZ SERWIS DLA PAŃSTWA SERWISU

NASZ SERWIS DLA PAŃSTWA SERWISU NASZ SERWIS DLA PAŃSTWA SERWISU Obecnie MAHLE Aftermarket zapewnia Państwu również urządzenia do serwisowania klimatyzacji Behr. MAHLE Aftermarket i Behr Service partnerstwo dla dobrego klimatu Firma Behr

Bardziej szczegółowo

HDI_SID807 Informacje o obwodzie paliwa

HDI_SID807 Informacje o obwodzie paliwa 1 of 2 2014-09-07 15:54 Użytkownik : Pojazd : 308 /308 VIN: VF34C9HR8AS340320 Data wydruku : 7 wrzesień 2014 15:54:42 Początek sesji samochodu : 07/09/2014-15:50 Wersja przyrządu : 07.49 HDI_SID807 Informacje

Bardziej szczegółowo

Typowe uszkodzenia przy pompach wody i ich przyczyny

Typowe uszkodzenia przy pompach wody i ich przyczyny Typowe uszkodzenia przy pompach wody i ich przyczyny www.meyle.com Pompy wodne marki MEYLE innowacyjna technika zamiast technicznego zastoju Prawidłowy dobór wysokowartościowych poszczególnych elementów

Bardziej szczegółowo

Przedstawiciele naszych Najlepszych Warsztatów Partnerskich. na wyścigach Formuły 1 we Włoszech

Przedstawiciele naszych Najlepszych Warsztatów Partnerskich. na wyścigach Formuły 1 we Włoszech Informacja prasowa Białystok, 10 września 2012 Przedstawiciele naszych Najlepszych Warsztatów Partnerskich na wyścigach Formuły 1 we Włoszech Wspaniałe samochody, zawrotna prędkość i zacięta rywalizacja

Bardziej szczegółowo

Samochód ważny element naszego życia.

Samochód ważny element naszego życia. Samochód ważny element naszego życia. Samochód dla wielu z nas jest podstawowym środkiem transportu bez którego nie wyobrażamy sobie funkcjonowania. Dzięki niemu możemy dojechać do pracy, na zakupy, na

Bardziej szczegółowo

The Battery Replacement Programme

The Battery Replacement Programme Nasza wizja... Uwolnić naszych partnerów od rosnących kosztów i problemów z coraz bardziej skomplikowaną wymianą akumulatorów, zwłaszcza w najbardziej zaawansowanych samochodach (w tym z systemem Start&Stop).

Bardziej szczegółowo

Najgorzej wypadły natomiast województwa: podlaskie i warmińsko-mazurskie (po 36 proc.), śląskie (34 proc.) oraz wielkopolskie (32 proc.).

Najgorzej wypadły natomiast województwa: podlaskie i warmińsko-mazurskie (po 36 proc.), śląskie (34 proc.) oraz wielkopolskie (32 proc.). KOMUNIKAT PRASOWY Warszawa, 5 listopada 2014 r. Najwięcej aut z prawidłowym ciśnieniem w województwie opolskim najgorzej w Wielkopolskiem Ciśnienie pod kontrolą 61 proc. samochodów w Polsce ma nieprawidłowe

Bardziej szczegółowo

Copyright 2014 HUSSAR Gruppa S.A., 02-781 Warszawa, ul. Rotmistrza Witolda Pileckiego 63, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st.

Copyright 2014 HUSSAR Gruppa S.A., 02-781 Warszawa, ul. Rotmistrza Witolda Pileckiego 63, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. KRS: 0000395118, NIP: 9512219781, REGON: 141016434, Kapitał zakładowy 498.600,00 PLN (opłacony w całości), www.hussar-gruppa.com, Kapitał własny 12,6 mln, Zyskowność: 18,9 %, 1 My też mamy transport, więc

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH

TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH TEMATYKA SZKOLEŃ TECHNICZNYCH Szkolenia odbywają się na warsztacie. Szkolenia podzielone jest na dwie części teoretyczną i praktyczną na warsztacie. Pierwszą częścią jest wykład teoretyczny trwający ok.

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Kia Rio i Optima Autami Flotowymi 2014r. Warszawa 09.12.2014

Informacja prasowa. Kia Rio i Optima Autami Flotowymi 2014r. Warszawa 09.12.2014 Informacja prasowa Warszawa 09.12.2014 Kia Rio i Optima Autami Flotowymi 2014r. Członkowie Stowarzyszenia Kierowników Flot Samochodowych wytypowali spośród ponad 70 modeli auta szyte na miarę potrzeb polskich

Bardziej szczegółowo

EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0

EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 2 POLSKI EW1051 Czytnik kart inteligentnych ID USB 2.0 Spis treści 1.0 Wprowadzenie... 2 1.1 Funkcje i właściwości... 2 1.2 Zawartość opakowania... 2 2.0 Instalacja

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013

Informacja prasowa. Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013 Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013 Po branży modowej i producentach luksusowych zegarków problem dotarł do sektora maszyn budowlanych. Podróbki części zamiennych zalewają

Bardziej szczegółowo

Twój partner. w gastronomii! www.mmgastro.pl

Twój partner. w gastronomii! www.mmgastro.pl Twój partner w gastronomii! www.mmgastro.pl FIRMA M&M Gastro to lider sprzedaży profesjonalnego sprzętu dla gastronomii, firma gwarantująca każdemu klientowi profesjonalną i kompleksową obsługę od projektu

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji

Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji Analiza na przykładzie Spółdzielni Piekarsko Ciastkarskiej w Warszawie Warszawa, Lipiec 2013 Spółdzielnia Piekarsko Ciastkarska w Warszawie SPC to największy

Bardziej szczegółowo

Daimler planuje nową fabrykę silników w Polsce

Daimler planuje nową fabrykę silników w Polsce Zwiększenie zdolności produkcyjnych Mercedes-Benz Cars Daimler planuje nową fabrykę silników w Polsce Informacja prasowa 4 maja 2016 r. W miejscowości Jawor ma powstać pierwsza w Polsce fabryka silników

Bardziej szczegółowo

E-commerce w exporcie

E-commerce w exporcie E-commerce w exporcie Radosław BARTOCHOWSKI International Trade Technologies Sp. z o.o. Jasionka 954, 36-002 Jasionka Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny www.itt-poland.com 1. Możliwości automatyzacji

Bardziej szczegółowo

System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki

System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie zarządzania dokumentacją, procesami i budżetem w jst Kuba Lewicki System Informatyczny dla Administracji Samorządowej SIDAS - narzędzie

Bardziej szczegółowo

Pióra wycieraczek TRP

Pióra wycieraczek TRP Części TRP do układów klimatyzacji Pióra wycieraczek TRP Optymalna widoczność i jakość Pióra wycieraczek TRP zapewniają optymalną widoczność i wysoką jakość w przystępnej cenie. Pełny asortyment dla ciężarówek

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

Pracujemy z pasją a nasze motto to perfekcyjna obsługa Klienta.

Pracujemy z pasją a nasze motto to perfekcyjna obsługa Klienta. FIRMA Jesteśmy prężną i solidną firmą z kilkunastoletnim doświadczeniem zdobytym na rynku krajowym i zagranicznym. Projektujemy i dostarczamy kompleksowe rozwiązania dla szerokiego grona Odbiorców z różnych

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy. Test 100 000 km na LPG. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego.

Raport końcowy. Test 100 000 km na LPG. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego. Metodologia badania: 1. Test drogowy w cyklu mieszanym (miasto 20%, trasa 80%). 2. Pomiary cykliczne (co 15tys. km.) z udziałem rzeczoznawcy

Bardziej szczegółowo

Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza

Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza zgodnie z zaleceniami Unii Europejskiej. Konferencja REMONTY I UTRZYMANIE TUCHU W PRZEMYŚLE - Zakopane

Bardziej szczegółowo

Badanie techniczne to nie przegląd

Badanie techniczne to nie przegląd Strona 1 z 8 MOTORYZACJA Badanie techniczne to nie przegląd Poniedziałek, 21 lipca (00:21) Komentarze: 27 Zaliczenie obowiązkowego badania technicznego wcale nie gwarantuje, że auto jest sprawne. Część

Bardziej szczegółowo

Układy hydrauliczne firmy Bosch Rexroth w ciągnikach rolniczych Farmtrac

Układy hydrauliczne firmy Bosch Rexroth w ciągnikach rolniczych Farmtrac Układy hydrauliczne firmy Bosch Rexroth w ciągnikach rolniczych Farmtrac PI 090028 Ciągnik FT 7110DT Ciągnik serii 600 (na zdjęciu FT 690DT) Firma Bosch Rexroth posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników za IV kwartał 2013 Grupy OPONEO.PL. Bydgoszcz, luty 2014 rok

Prezentacja wyników za IV kwartał 2013 Grupy OPONEO.PL. Bydgoszcz, luty 2014 rok Prezentacja wyników za IV kwartał 2013 Grupy OPONEO.PL Bydgoszcz, luty 2014 rok profil grupy kapitałowej OPONEO.PL lider rynku e-sprzedaży ogumienia i felg w Polsce firma z 13 letnim doświadczeniem w branży

Bardziej szczegółowo

Miechy pneumatyczne TRP Genuine

Miechy pneumatyczne TRP Genuine Oferta wysokiej jakości części dla pojazdów ciężarowych, Miechy pneumatyczne są dziś standardowym wyposażeniem osi w przyczepach/naczepach, pojazdach ciężarowych i autobusach. Oprócz komfortu jazdy po

Bardziej szczegółowo

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl .firma Dostarczamy profesjonalne usługi oparte o nowoczesne technologie internetowe Na wstępie Wszystko dla naszych Klientów Jesteśmy świadomi, że strona internetowa to niezastąpione źródło informacji,

Bardziej szczegółowo

COMPACT MSL seria 2,2-15 kw. Proste i kompletne rozwiązanie odpowiadające podstawowym wymogom.

COMPACT MSL seria 2,2-15 kw. Proste i kompletne rozwiązanie odpowiadające podstawowym wymogom. COMPACT MSL seria 2,2-15 kw Proste i kompletne rozwiązanie odpowiadające podstawowym wymogom. COMPACT Seria MSL Sprężarki MSL, w sposób idealny łączą w sobie prostotę budowy oraz przystępność cenową sprężarek

Bardziej szczegółowo

CITROËN SERVICE SKRÓCONY PRZEWODNIK DLA WARSZTATÓW NIEZALEŻNYCH

CITROËN SERVICE SKRÓCONY PRZEWODNIK DLA WARSZTATÓW NIEZALEŻNYCH CITROËN SERVICE SKRÓCONY PRZEWODNIK DLA WARSZTATÓW NIEZALEŻNYCH CITROËN SERWIS / REJESTRACJA CITROËN SERVICE DLA WARSZTATÓW NIEZALEŻNYCH CO TO JEST? Jest to nowoczesna aplikacja internetowa będąca wygodnym

Bardziej szczegółowo

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy!

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Dobrze od samego początku Inteligentna praca to wielka różnica Dobry początek to

Bardziej szczegółowo

AlphaElectric Nabierz mocy z elektryczną mobilnością

AlphaElectric Nabierz mocy z elektryczną mobilnością AlphaElectric Nabierz mocy z elektryczną mobilnością AlphaElectric nowy wymiar mobilności Motoryzacja jest jednym z obszarów, w którym zmiany zachodzą w zawrotnym tempie. Obecnie jesteśmy świadkami postępu

Bardziej szczegółowo

Firma Techbud istniejąca od 1993 r. jest generalnym przedstawicielem w Polsce firm John Deere i Yanmar.

Firma Techbud istniejąca od 1993 r. jest generalnym przedstawicielem w Polsce firm John Deere i Yanmar. O naszej firmie Firma Techbud istniejąca od 1993 r. jest generalnym przedstawicielem w Polsce firm John Deere i Yanmar. Silniki wysokoprężne tych producentów mają zastosowanie w maszynach budowlanych,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU EMULATORA FAP/DPF http://www.emulatory.com.pl email: biuro@fap-dpf.pl

INSTRUKCJA MONTAŻU EMULATORA FAP/DPF http://www.emulatory.com.pl email: biuro@fap-dpf.pl INSTRUKCJA MONTAŻU EMULATORA FAP/DPF http://www.emulatory.com.pl email: biuro@fap-dpf.pl 1. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU Emulator FAP/DPF to urządzenie opracowane w celu skutecznego emulowania obecności sprawnego

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo