Możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii na Dolnym Śląsku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii na Dolnym Śląsku"

Transkrypt

1 Możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii na Dolnym Śląsku Materiały z konferencji: Wdrażanie przepisów UE regulujących wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w wybranych krajach członkowskich, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia wykorzystania biomasy organizowane we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnoślaskiego Dolnośląską Agencją Energii i Środowiska Stowarzyszeniem na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Temat: Możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii na Dolnym Śląsku 1. Zasadność stosowania odnawialnych źródeł energii Przyrost populacji ludności na świecie oraz intensywnie rozwijające się gospodarki zwłaszcza państw azjatyckich powodują stały wzrost zużycia energii. Intensywny rozwój gospodarki światowej przyczynia się do dynamicznego wzrostu zużycia konwencjonalnych nośników energii. Liczne analizy wzrostu zużycia energii wskazują, iż nadszedł czas aby na szeroką skalę zająć się zagadnieniami związanymi z alternatywnymi źródłami energii. Mając powyższe na uwadze, Unia Europejska uruchomiła liczne projekty badawcze, ukierunkowane na rozwój technologii pozyskiwania i przetwarzania energii z odnawialnych źródeł. Biomasa zajmuje istotne miejsce w bilansowaniu energii państw, także w aspekcie realizacji podjętych zobowiązań odnośnie udziału energii z odnawialnych źródeł w bilansie energetycznym poszczególnych członków UE. Za energetycznym wykorzystaniem biomasy przemawia nie tylko jej potencjał energetyczny, ale i efekt ekologiczny. Podczas spalania biomasy występuje praktycznie zerowa emisja zanieczyszczeń w postaci dwutlenku węgla do atmosfery. Mówi się o tzw. bilansie zerowym, ponieważ podczas spalania biomasy poziom emisji dwutlenku węgla do atmosfery nie przekracza ilości, jaką rośliny pobrały w fazie wzrostu. Ponadto np. emisja dwutlenku siarki jest znacznie niższa aniżeli przy spalaniu węgla czy ropy naftowej. Wykorzystanie roślin w celach energetycznych tworzy również nowe miejsca pracy zarówno w miastach jak i w terenie. Biomasa jest jednym z największych odnawialnych źródeł energii na świecie. Dostarcza 1250 mln ton masy, co stanowi 14 % światowego zużycia energii. W celach energetycznych można wykorzystywać także inne odnawialne nośniki energii jak : drewno odpadowe w przemyśle drzewnym i leśnictwie, odpadowe opakowania, plantacje roślin energetycznych (jak: wierzba, topola, miscanthus, ślazowiec pensylwański, topinambur), słoma i ziarno zbóż, biogaz z odpadów produkcji zwierzęcej oraz z odpadów ściekowych i organicznych (gnojowica, odpady organiczne z cukrowni, gorzelni, browarów itd., (gnojowica, obornik), osadów ściekowych, wysypisk śmieci, biopaliwa płynne (bioetanol, oleje roślinne, biodiesel). Polska jest krajem, w którym potencjalne zasoby biomasy do zagospodarowania wynoszą ponad mln ton słomy odpadowej, 4 mln ton odpadów drzewnych tj. chrust, trociny, kora, zrębki; około 6 mln ton osadów ściekowych przemysłu celulozowo papierniczego, spożywczego oraz miejskich odpadów komunalnych. Daje to w rezultacie około 30 mln ton biomasy rocznie, co jest równoważne mln ton węgla (Tokarz 2002). Argumentami przemawiającymi za wykorzystaniem

2 odnawialnych źródeł są: stałe i pewne dostawy krajowego nośnika energii, zapewnienie dochodu przy ograniczeniach produkcji roślinnej i zwierzęcej, tworzenie nowych miejsc pracy, ograniczenie emisji CO2 przy spalaniu nośników odnawialnych, aktywizacja ekonomiczna, przemysłowa i handlowa lokalnych społeczeństw, decentralizacja produkcji energii (wyższy poziom bezpieczeństwa energetycznego poprzez poszerzenie oferty producentów energii). Możliwe wady energetycznego zagospodarowanie biomasy i innych nośników to: ryzyko zmniejszenia bioróżnorodności w przypadku wprowadzenia monokultur roślin o przydatności energetycznej, spalanie biopaliw, jak każde spalanie, powoduje emisję NOx, podczas spalania biomasy, zwłaszcza zanieczyszczonej pestycydami, odpadami tworzyw sztucznych lub związkami chloropodobnymi, wydzielają się dioksyny i furany (pożary lasów i spalanie drewna) o toksycznym i rakotwórczym działaniu, popiół z niektórych rodzajów biomasy w temperaturze spalania topi się, zaślepia ruszta, co stanowi poważne utrudnienie procesu spalania. W Polsce, w najbliższych latach należy spodziewać się wzrostu wykorzystania głównie biomasy ze słomy i drewna a także innych, odnawialnych nośników energii jak energetyka wiatrowa oraz energia promieniowania słonecznego. W najbliższym okresie będzie dominować wykorzystanie biomasy poprzez procesy spalania w energetyce rozproszonej oraz poprzez współspalanie biomasy z nośnikami kopalnymi. Kierunkiem rozwojowym będzie natomiast pozyskiwanie biopaliw płynnych z biomasy drewna w tzw. instalacjach kogeneracji ciepła i elektryczności (jednoczesne wytwarzanie ciepła i elektryczności). Pod względem energetycznym słoma sucha jest dobrym paliwem; wartość opałowa wynosi ok. 16,1 17,4 MJ/kg co oznacza, że 2 tony tego nośnika energii jest równoważne 1 tonie węgla. Zestawione w tabeli 1 wartości opałowe wskazują, że wartość opałowa słomy w znacznym stopniu uzależniona jest od jej wilgotności, rodzaj słomy, stanu w jakim została ona zebrana z pola. Długie pozostawienie słomy na polu przyczynia się do zmian wyglądu słomy a przede wszystkim traci na wartości opałowej. Słoma cechuje się stosunkowo małą gęstością a jednocześnie znaczną ilością frakcji lotnych, co sprawia, że przy jej spalaniu pojawiają się określone problemy. Popiół jako pozostałość z niepalnych substancji może stanowić problem dla kotłowni, zwłaszcza na niską temperaturę topnienia około st.c. Tabela 1. Wartość opałowa słomy (Szlachta 2001) Analizując przydatność słomy jako surowca energetycznego należy stwierdzić, że emisja związków podczas jej spalania w dużym stopniu zależy od przebiegu procesu spalania i wzrasta w miarę spalania niezupełnego. Badania duńskie wykazały bliski związek między obecnością związków PAH i CO a zawartością tlenków węgla. Proces spalania słomy istotnie zależy od wilgotności słomy, zarówno pod względem przebiegu i kompletności spalania jak i uzyskiwanej ilości ciepła (tab.2). Bardzo ważną sprawą w procesie spalania słomy są paleniska, które powinny zapewniać dostarczenie do strefy spalania odpowiedniej ilości powietrza (nadmiaru powietrza), co może zminimalizować emisję dioksyn do atmosfery. Drugim co do wielkości odnawialnym źródłem energii jest biomasa drzewna. W Polsce szacuje się niewykorzystanej odpadowej biomasy na energię około 244 PJ/a co daje nam trzecie miejsce w Europie Środkowo - Wschodniej.

3 Tabela 2. Uzyskiwane oraz teoretyczne ilości ciepła przy spalaniu słomy świeżej i szarej (Denysiuk, Piechocki 2005) Drewno może być pozyskiwane z plantacji energetycznych tzw. roślin szybkiej rotacji, do których zalicza się: wierzbę (około 350 gatunków), topolę, różę wielokwiatową, śluzowiec pensylwański, rdest japoński, topinambur) itp., odpadów leśnych, odpadów produkcyjnych z zakładów przemysłu drzewnego oraz odpady z innych gałęzi przemysłu. Wartość opałowa drewna surowego zaraz po ścięciu wynosi MJ/kg (50 % wilgotności) i ulega zwiększeniu do około 19 MJ/kg po wysuszeniu (15 20% wilgotności). Spalanie biomasy drzewnej ze względu na zróżnicowanie pod względem wilgotności, morfologii i przy zróżnicowanym składzie chemicznym może mieć miejsce w kotłach do tego przystosowanych. W większości są to kotły do spalania fluidalnego o nietypowej mocy w porównaniu z dotychczas stosowanymi. Niewątpliwą zaletą spalania fluidalnego jest możliwość spalania paliw o znacznej wilgotności obniżenie temperatury spalania, pełniejsze spalanie cząstek przy znacznym ograniczeniu emisji tlenków azotu, mniejsza komora spalania, wiązanie w złożu fluidalnym w wyniku reakcji chemicznych siarki poprzez reakcję tlenków siarki z tlenkiem wapnia, spalanie biomasy drzewnej o wartości opałowej od 6 MJ/kg, zawartość cząstek niepalnych do 60 %. Szacuje się, że obecnie w Polsce pracuje około 2000 tysięcy różnego typu kotłów przystosowanych do spalania biomasy drewna w postaci zrębem, brykietu, peletów, trocin, kory oraz odpadów przemysłu przetwarzającego drewno i papieru. W grupie technologii przetwarzania biomasy można wydzielić metody pośredniego i bezpośredniego upłynniania biomasy, a także procesy pirolizy. Proces ten jest to przetwarzanie masy drzewnej, którego produktem jest ciekłe biopaliwo. Proces polega na cieplnej degradacji biomasy w warunkach ograniczonego dostępu do powietrza, przy stosunkowo niskiej temperaturze około oc a faza gazyfikacji w temperaturze około oc. W wyniku procesu pirolizy uzyskuje się gaz palny, paliwo ciekłe (olej), i paliwo stałe (węgiel drzewny, ksylit). Proporcje pomiędzy tymi nośnikami zależą od przebiegu i rygoru procesu technologicznego, a w szczególności od temperatury. I tak przyjmuje się, iż: % energii zawartej w biomasie przechodzi do paliw stałych, % - przechodzi do oleju, 20 % - przechodzi do frakcji gazowych (resztę stanowią straty procesu). Na świecie istnieją już instalacje doświadczalne, jednak rezultat ekonomiczny są wciąż dyskusyjne, ponieważ szacunkowy koszt baryłki oleju wynosiłby około 18 $ i jest oceniany jako wysoki, Według natomiast niektórych korporacji sprawność procesu pirolizy przekracza 72 % a wytwarzane paliwo może konkurować z ropą przy cenie poniżej 21 $ za baryłkę. W ostatnimi czasie wiele mówi się o wykorzystanu paliw ciekłych uzyskiwanych z biomasy. Pozyskany alkohol metylowy i etylowy pochodzenia roślinnego w wielu krajach służy jako dodatek do paliw tradycyjnych. Idealnym surowcem do produkcji paliw roślinnych są rośliny uprawiane na terenach skażonych. Także wykorzystanie tzw. biogazu

4 powstałego w wyniku fermentacji biomasy ma przed sobą przyszłość. Poziom rozwoju technicznego biogazowi na świecie jest zróżnicowany. Najwięcej biogazowi rolniczych jest w na kontynencie azjatyckim (Chiny 6 7 mln, Indie około 1 mln, szereg działa również w Tajlandii i Wietnamie). Są to przeważnie proste technicznie biogazownie wykonane tanimi sposobami gospodarskimi w nie izolowanych podziemnych komorach fermentacyjnych. Najbardziej zaawansowane technologicznie biogazownie powstają w Europie. Już w latach 1980 zaczęto budować biogazownie w byłej NRD oraz Danii. Obecnie uważa się, że są to najbardziej zaawansowane technologicznie biogazownie na świecie. W Danii działało w roku dużych scentralizowanych biogazowi rolniczych odbierających odpady przynajmniej z kilku większych farm zwierzęcych oraz 20 instalacji w indywidualnych fermach. Biogazownie duńskie produkują obecnie ponad 260 GWh energii elektrycznej rocznie. W Niemczech obecnie działa około 1800 biogazowni rolniczych zlokalizowanych głównie na fermach indywidualnych pracujących w większości na nawóz i inne odpady organiczne. Inwestycje w tym sektorze wynoszą 10 mln euro rocznie. Stosowanie biopaliw w warunkach polskich wymaga ciągłej promocji tego rodzaju paliwa. Nowe technologie energetyczne wykorzystujące drewno, odpady biologiczne, a zwłaszcza słomę są jeszcze na etapie badawczym. Jednakże już można powiedzieć, iż efekty środowiskowe wykorzystania biomasy na cele energetyczne to znaczne ograniczenie dwutlenku węgla i tlenków siarki do atmosfery. Ponadto w obliczu nadchodzącego kryzysu energetycznego, zwłaszcza deficytu na rynku ropy naftowej, to alternatywa zapewniająca niezależność na rynku paliw. 2. Możliwości uprawy biomasy w rejonie Dolnego Śląska Trudna sytuacja w rolnictwie, zwłaszcza w rejonach podgórskich a także ograniczone kwotami wielkości produkcji rolniczej po wejściu do struktur UE sprawiają, że zachodzi potrzeba poszukiwania alternatywnego wykorzystania gruntów rolniczych, dotychczas rolniczo użytkowanych lub odłogowanych. Szacuje się, że w skali kraju z areału rolniczo użytkowanego można wyłączyć ok. 2,5-2,8 mln. ha i przeznaczyć ją na uprawę roślin energetycznych. Tabela 3. Powierzchnia odłogów i ugorów w Polsce (Szlachta 2001) Mając na uwadze znaczący udział powierzchni gruntów stanowiących ugory lub odłogowanych w rejonie Dolnego Śląska (tab.3) stanowiący ok. 6,4-7,1 % w skali kraju sprawia, że nasz region jest szczególnie predysponowany pod kątem zakładania plantacji roślin energetycznych. Postawienie na energię odnawialną może znacząco ożywić społeczności lokalne, stworzyć nowe miejsca pracy w rejonach o szczególnie wysokim bezrobociu. Rejon Dolnego Śląska ze względu na ukształtowanie terenu i klimat powinien być przodującym w zakresie upraw wierzby krzewiastej (szczególnie w regionie podgórskim) a także innych roślin energetycznych jak miscanthus (trzcina C4), topinambur,

5 ślazowiec pensylwański. Także tereny o silnym zanieczyszczeniu gleb gorszej jakości powinny być zagospodarowane w kierunku pozyskiwaniu biomasy. Odłogowane grunty orne lepszej jakości należy przeznaczać pod uprawę rzepaku z przeznaczeniem na biopaliwo oraz pod inne rośliny energetyczne przydatne do produkcji etanolu. Także słoma powinna znaleźć znacznie większy udział w bilansie energetycznym Dolnego Śląska, gdzie przeważają dobre gleby, natomiast potrzeby żywieniowe im ściółkowe są odpowiednio niższe. Literatura: Denesiuk W, H., Piechocki J.: Techniczne i ekologiczne aspekty wykorzystania słomy na cele grzewcze. Wydawnictwo UW-M. Olsztyn, J. Szlachta: Wykorzystanie słomy (zbożowej i rzepakowej) do ogrzewania budynków mieszkalnych i szklarni. Konferencja FSNT-NOT, J. Szlachta:2001. Energetyczne możliwości wykorzystania biomasy. Doradztwo rolnicze dla wsi dolnośląskiej, Paszków, J. Takarz: Szanse rozwoju energetyki odnawialnej. Czysta Energia 10(14). Autor: Józef Szlachta, Instytut Inżynierii Rolniczej AR we Wrocławiu Źródło: - Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska s.c.

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Anna Jędrejek Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych GEOINFORMACJA synonim informacji geograficznej; informacja uzyskiwana poprzez interpretację danych

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Biomasa alternatywą dla węgla kamiennego

Biomasa alternatywą dla węgla kamiennego Nie truj powietrza miej wpływ na to czym oddychasz Biomasa alternatywą dla węgla kamiennego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu dr Bożena Niemczuk Lublin, 27 października

Bardziej szczegółowo

Efektywny rozwój rozproszonej energetyki odnawialnej w połączeniu z konwencjonalną w regionach Biomasa jako podstawowe źródło energii odnawialnej

Efektywny rozwój rozproszonej energetyki odnawialnej w połączeniu z konwencjonalną w regionach Biomasa jako podstawowe źródło energii odnawialnej Biomasa jako podstawowe źródło energii odnawialnej dr inż. Magdalena Król Spotkanie Regionalne- Warsztaty w projekcie Energyregion, Wrocław 18.02.2013 1-3 Biomasa- źródła i charakterystyka 4 Biomasa jako

Bardziej szczegółowo

WYSOKOTEMPERATUROWE ZGAZOWANIE BIOMASY. INSTYTUT BADAWCZO-WDROŻENIOWY MASZYN Sp. z o.o.

WYSOKOTEMPERATUROWE ZGAZOWANIE BIOMASY. INSTYTUT BADAWCZO-WDROŻENIOWY MASZYN Sp. z o.o. WYSOKOTEMPERATUROWE ZGAZOWANIE BIOMASY ZASOBY BIOMASY Rys.2. Zalesienie w państwach Unii Europejskiej Potencjał techniczny biopaliw stałych w Polsce oszacowano na ok. 407,5 PJ w skali roku. Składają się

Bardziej szczegółowo

Zasoby biomasy w Polsce

Zasoby biomasy w Polsce Zasoby biomasy w Polsce Ryszard Gajewski Polska Izba Biomasy POWIERZCHNIA UŻYTKÓW ROLNYCH W UE W PRZELICZENIU NA JEDNEGO MIESZKAŃCA Źródło: ecbrec ieo DEFINICJA BIOMASY Biomasa stałe lub ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ ENERGETYCZNY ROLNICTWA GMINY BEJSCE

POTENCJAŁ ENERGETYCZNY ROLNICTWA GMINY BEJSCE POTENCJAŁ ENERGETYCZNY ROLNICTWA GMINY BEJSCE Andrzej Pacocha Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach ZASOBY GRUNTOWE CZYLI CZYM

Bardziej szczegółowo

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Bioenergia w krajach Europy Centralnej, uprawy energetyczne. Dr Hanna Bartoszewicz-Burczy, Instytut Energetyki 23 kwietnia 2015 r., SGGW 1. Źródła

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DEPARTAMENT ŚRODOWISKA, ROLNICTWA I ZASOBÓW NATURALNYCH POTENCJAŁ WYKORZYSTANIA ODPADÓW BIODEGRADOWALNYCH NA CELE ENERGETYCZNE W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Anna Grapatyn-Korzeniowska Gdańsk, 16 marca 2010

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ORAZ POTENCJAŁU JEGO ZASPOKOJENIA ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W LATACH

OCENA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ORAZ POTENCJAŁU JEGO ZASPOKOJENIA ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W LATACH Prezentacja projektu współfinansowanego przez Komisję Europejską pn. Infrastruktura Elektroenergetyczna Program UE Inteligentna Energia dla Europy, umowa nr IEE/08/Agencies/431/S12.529246 OCENA ZAPOTRZEBOWANIA

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyrodnicze uwarunkowania do produkcji biomasy na cele energetyczne ze szczególnym uwzględnieniem produkcji biogazu rolniczego Dr inż. Magdalena Szymańska

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania potencjału biomasy odpadowej w województwie pomorskim. Anna Grapatyn Korzeniowska Gdańsk, 10 marca 2011 r.

Możliwości wykorzystania potencjału biomasy odpadowej w województwie pomorskim. Anna Grapatyn Korzeniowska Gdańsk, 10 marca 2011 r. Możliwości wykorzystania potencjału biomasy odpadowej w województwie pomorskim Anna Grapatyn Korzeniowska Gdańsk, 10 marca 2011 r. Wojewódzkie dokumenty strategiczne Program Ochrony Środowiska Województwa

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r.

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r. 1 Odnawialne Źródła Energii w 2006 r. Biomasa stała 91,2 % Energia promieniowania słonecznego

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. 2. Alternatywa dla paliw kopalnianych. 3. Co to są odnawialne źródła energii (OZE)? 4. Biomasa, jej rodzaje i zastosowanie

Plan prezentacji. 2. Alternatywa dla paliw kopalnianych. 3. Co to są odnawialne źródła energii (OZE)? 4. Biomasa, jej rodzaje i zastosowanie Ekologiczne paliwa stałe, płynne i gazowe jako lokalne źródła energii odnawialnej Dr inż. Adam Małecki Plan prezentacji 1. KIEDY POLSKIE ROLNICTWO STANIE SIĘ SAMOWYSTARCZALNE ENERGETYCZNIE 2. Alternatywa

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w energetyce

Biogazownie w energetyce Biogazownie w energetyce Temat opracował Damian Kozieł Energetyka spec. EGIR rok 3 Czym jest biogaz? Czym jest biogaz? Biogaz jest to produkt fermentacji metanowej materii organicznej przez bakterie beztlenowe

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego 27 listopada 2007, Warszawa Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczno-Energetyczny

Wydział Mechaniczno-Energetyczny Polska Geotermalna Asocjacja im. prof. J. Sokołowskiego Wydział Mechaniczno-Energetyczny Lokalna energetyka geotermalna jako podstawowy składnik OZE w procesie dochodzenia do samowystarczalności energetycznej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biogazu jako paliwa transportowego

Wykorzystanie biogazu jako paliwa transportowego Wykorzystanie biogazu jako paliwa transportowego dr Tadeusz Zakrzewski Prezes Krajowej Izby Biopaliw 12 marzec 2010 r Kielce. Wykorzystanie biomasy rolniczej do celów energetycznych. Biogazownie rolnicze

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ORAZ POTENCJAŁU JEGO ZASPOKOJENIA ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W LATACH

OCENA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ORAZ POTENCJAŁU JEGO ZASPOKOJENIA ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W LATACH Prezentacja projektu współfinansowanego przez Komisję Europejską pn. Infrastruktura Elektroenergetyczna Program UE Inteligentna Energia dla Europy, umowa nr IEE/08/Agencies/431/S12.529246 OCENA ZAPOTRZEBOWANIA

Bardziej szczegółowo

Drewno jako surowiec energetyczny w badaniach Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu

Drewno jako surowiec energetyczny w badaniach Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu Drewno jako surowiec energetyczny w badaniach Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu dr inż. Wojciech Cichy mgr inż. Agnieszka Panek Zakład Ochrony Środowiska i Chemii Drewna Pracownia Bioenergii Dotychczasowe

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 Instytut: Techniczny Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji Kod kierunku: 06.9 Specjalność:

Bardziej szczegółowo

NOVAGO - informacje ogólne:

NOVAGO - informacje ogólne: NOVAGO - informacje ogólne: NOVAGO Sp. z o. o. specjalizuje się w nowoczesnym gospodarowaniu odpadami komunalnymi. Zaawansowane technologicznie, innowacyjne instalacje w 6 zakładach spółki, pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Możliwości produkcji i wykorzystania biomasy na cele energetyczne

Możliwości produkcji i wykorzystania biomasy na cele energetyczne Możliwości produkcji i wykorzystania biomasy na cele energetyczne Anna Grzybek IBMER Warszawa Polskie Towarzystwo Biomasy POLBIOM POLSKIE TOWARZYSTWO BIOMASY Gdańsk, 30 05 2008 Europa weszła w nową erę

Bardziej szczegółowo

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Odpady z biogazowni - poferment Poferment obecnie nie spełnia kryterium nawozu organicznego. Spełnia natomiast definicję środka polepszającego właściwości

Bardziej szczegółowo

2 / Energia z biomasy

2 / Energia z biomasy 9 Uzasadnienie ekonomiczne Ceny instalacji wiatraka z regulatorami i inwertorem zależą od ich klasy i kształtują się od 000 zł do 20000 zł za 1 kw mocy. Wiatrak o mocy 1 kw może średnio wytworzyć 1750

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE)

Odnawialne Źródła Energii (OZE) Odnawialne Źródła Energii (OZE) Kamil Łapioski Specjalista energetyczny Powiślaoskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Kwidzyn 2011 1 Według prognoz światowe zasoby energii wystarczą na: lat 2 Energie

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce

Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce FREE ARTICLE Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce Źródło: Raport Rynek kotłów na biomasę w Polsce Joanna Bolesta, Aneta Więcka Lipiec 2015 Wykorzystanie energii spalania biomasy do celów grzewczych

Bardziej szczegółowo

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne:

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne: Energia z biomasy Pojecie biomasy: Biomasa to substancja organiczna pochodzenia roślinnego, powstająca poprzez fotosyntezę. Do biomasy zaliczamy również odpady z produkcji zwierzęcej oraz gospodarki komunalnej

Bardziej szczegółowo

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej OTRZYMYWANIE PALIWA GAZOWEGO NA DRODZE ZGAZOWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej Dlaczego termiczne przekształcanie

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny

SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE. Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny SEMINARIUM UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Tytuł referatu Bioenergia w Polsce. Uprawy energetyczne w Polsce stan obecny ITP. Oddz. Warszawa /POLBIOM Anna Grzybek 23.-24.04.2015 r.,

Bardziej szczegółowo

Poprawa stanu środowiska poprzez wykorzystanie możliwości zagospodarowania odpadów na Dolnym Śląsku. Mariusz Żebrowski Agnieszka Król Beata Biega

Poprawa stanu środowiska poprzez wykorzystanie możliwości zagospodarowania odpadów na Dolnym Śląsku. Mariusz Żebrowski Agnieszka Król Beata Biega Poprawa stanu środowiska poprzez wykorzystanie możliwości zagospodarowania odpadów na Dolnym Śląsku Mariusz Żebrowski Agnieszka Król Beata Biega KILKA SŁÓW O NAS Mariusz Żebrowski Doradca dla Esperotia

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie biomasy z odpadów komunalnych

Pozyskiwanie biomasy z odpadów komunalnych Pozyskiwanie biomasy z odpadów komunalnych Dr inż. Lech Magrel Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku Białystok, 12 listopad 2012 r. Definicja biomasy w aktach prawnych Stałe lub ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa.

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa. Czy biomasa jest odpadem? Łukasz Turowski Co to jest biomasa? W obliczu nałożonych na Polskę prawem Unii Europejskiej zobowiązań polegających na zwiększaniu udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Planowany udział energii (%) ze źródeł 35 30 25 20 15 10 5 odnawialnych w latach 2010-2030

Bardziej szczegółowo

Co można nazwać paliwem alternatywnym?

Co można nazwać paliwem alternatywnym? Co można nazwać paliwem alternatywnym? Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Alternatywa Alternatywą dla spalarni odpadów komunalnych może być nowoczesny

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej INNOWACYJNE TECHNOLOGIE dla ENERGETYKI Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej Autor: Jan Gładki (FLUID corporation sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra S.A. tworzą trzy elektrownie:

PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra S.A. tworzą trzy elektrownie: PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra S.A. tworzą trzy elektrownie: Elektrownia Dolna Odra Elektrownia Dolna Odra moc elektryczna 1772 MWe, moc cieplna 117,4 MWt Elektrownia Pomorzany Elektrownia Pomorzany

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W GOSPODARSTWACH ROLNYCH ASPEKTY EKONOMICZNE ORAZ PRAWNE W KONTEKŚCIE USTAWY O OZE

WYKORZYSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W GOSPODARSTWACH ROLNYCH ASPEKTY EKONOMICZNE ORAZ PRAWNE W KONTEKŚCIE USTAWY O OZE WYKORZYSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W GOSPODARSTWACH ROLNYCH ASPEKTY EKONOMICZNE ORAZ PRAWNE W KONTEKŚCIE USTAWY O OZE Prof. dr hab. inż. Mariusz J. Stolarski Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Jacek Piekacz EDF Polska Warszawa 11 października 2012r Grupa EDF - największym inwestorem zagranicznym na rynku energii elektrycznej i ciepła w Polsce

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako paliwo. dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii. Kraków 30 maja 2006

Biomasa jako paliwo. dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii. Kraków 30 maja 2006 Biomasa jako paliwo dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Kraków 30 maja 2006 Mazurski jesienny krajobraz 1 Zrębki drzewne Na niemal

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Biogazownie rolnicze w Polsce doświadczenia z wdrażania i eksploatacji instalacji

Biogazownie rolnicze w Polsce doświadczenia z wdrażania i eksploatacji instalacji Biogazownie rolnicze w Polsce doświadczenia z wdrażania i eksploatacji instalacji Lech Ciurzyński Wiceprezes Zarządu DGA Energia Sp. z o.o. Kielce, 12 marca 2010 r. Program prezentacji I. Co to jest biogazownia?

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

BioMotion. Wprowadzenie do dyskusji

BioMotion. Wprowadzenie do dyskusji BioMotion IBMER- Warszawa Wprowadzenie do dyskusji Doc. dr hab. inż. Anna Grzybek Europa weszła w nową erę energetyczną Dostęp do energii ma kluczowe znaczenie dla codziennego życia każdego Europejczyka.

Bardziej szczegółowo

Instytut Technologiczno-Przyrodniczy odział w Warszawie. Zakład Analiz Ekonomicznych i Energetycznych

Instytut Technologiczno-Przyrodniczy odział w Warszawie. Zakład Analiz Ekonomicznych i Energetycznych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy odział w Warszawie Zakład Analiz Ekonomicznych i Energetycznych lukasz.kujda@wp.pl www.itp.edu.pl 1 O Instytucie Instytut prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Niska emisja sprawa wysokiej wagi

Niska emisja sprawa wysokiej wagi M I S EMISJA A Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Suwałkach Sp. z o.o. Niska emisja sprawa wysokiej wagi Niska emisja emisja zanieczyszczeń do powietrza kominami o wysokości do 40 m, co prowadzi do

Bardziej szczegółowo

Instytut Maszyn Przepływowych im. R. Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk Wysokotemperaturowe zgazowanie biomasy odpadowej

Instytut Maszyn Przepływowych im. R. Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk Wysokotemperaturowe zgazowanie biomasy odpadowej Instytut Maszyn Przepływowych im. R. Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk Wysokotemperaturowe zgazowanie biomasy odpadowej I. Wardach-Święcicka, A. Cenian, S. Polesek-Karczewska, D. Kardaś Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Rolniczy potencjał surowcowy produkcji biopaliw zaawansowanych w Polsce

Rolniczy potencjał surowcowy produkcji biopaliw zaawansowanych w Polsce Konferencja Biopaliwa - rozwój czy stagnacja? Rolniczy potencjał surowcowy produkcji biopaliw zaawansowanych w Polsce Jarosław Wiśniewski Naczelnik Wydziału Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Analiza energetycznego wykorzystania biomasy

Analiza energetycznego wykorzystania biomasy Kamil Boral Inżynieria Energii Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Analiza energetycznego wykorzystania biomasy 1. WSTĘP Na całym świecie obywatele krajów rozwiniętych są

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli... XIII VII Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli................... XIII 1. Wprowadzenie............................... 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw....................... 1 1.2. Definicja biomasy............................

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

CHARAKTERYSTYKA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Regionalny Plan działań BIOMASA w województwie pomorskim Plan ma na celu wdrożenie działań prowadzących do upowszechnienia wykorzystania biomasy w województwie pomorskim, zawartych w dokumencie Regionalna

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020

PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 F u n d a c ja n a r z e c z E n e r g e ty k i Z r ó w n o w a żo n e j PERSPEKTYWY ROZWOJU RYNKU OZE W POLSCE DO ROKU 2020 Cele Dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promocji wykorzystania energii z OZE Osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Jacek Dach, Instytut Inżynierii Biosystemów Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu KONFERENCJA Nowatorska produkcja energii

Bardziej szczegółowo

C Z Ę Ś Ć IV MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY GMINY ŁUKTA Z SĄSIADUJĄCYMI GMINAMI W ZAKRESIE GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ

C Z Ę Ś Ć IV MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY GMINY ŁUKTA Z SĄSIADUJĄCYMI GMINAMI W ZAKRESIE GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ C Z Ę Ś Ć IV MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY GMINY ŁUKTA Z SĄSIADUJĄCYMI GMINAMI W ZAKRESIE GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ Gdańsk 2009 C Z Ę Ś Ć IV - SPIS TREŚCI 1. CHARAKTERYSTYKA GMINY ŁUKTA ORAZ SĄSIADUJĄCYCH GMIN...

Bardziej szczegółowo

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła Biomasa i wykorzystanie odpadów - klimatycznie neutralne źródła energii dla Polski Konferencja Demos Europa Centrum Strategii Europejskiej Warszawa 10 lutego 2009 roku Eddie Johansson Rindi Energi eddie.johansson@rindi.se

Bardziej szczegółowo

Istniejący potencjał produkcji biomasy z upraw energetycznych czy jest szansa na rozwój plantacji energetycznych? Prof. dr hab. inż.

Istniejący potencjał produkcji biomasy z upraw energetycznych czy jest szansa na rozwój plantacji energetycznych? Prof. dr hab. inż. Istniejący potencjał produkcji biomasy z upraw energetycznych czy jest szansa na rozwój plantacji energetycznych? Prof. dr hab. inż. Antoni Faber Forum Biomasy produkcja, kontraktowanie, logistyka Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

Biogazownie Rolnicze w Polsce

Biogazownie Rolnicze w Polsce 1 Biogazownie Rolnicze w Polsce Biogazownia co to jest? Dyrektywa 2003/30/UE definiuje biogaz: paliwo gazowe produkowane z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, które może być oczyszczone

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH BIOPALIW Z BIOMASY STAŁEJ

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH BIOPALIW Z BIOMASY STAŁEJ Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2007 Mariusz Stolarski, Stefan Szczukowski, Józef Tworkowski Katedra Hodowli Roślin i Nasiennictwa Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Założenia organizacyjne Romuald Bogusz Członek Zarządu Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój www.pige.org.pl, Otoczenie prawno-rynkowe nowej działalności Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce

Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce FREE ARTICLE Analiza rynku kotłów na biomasę w Polsce Źródło: Raport Rynek kotłów na biomasę w Polsce - Podsumowanie 2013 roku Joanna Bolesta, Grzegorz Kunikowski, Aneta Więcka Lipiec, 2014 Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Analiza potencjału gmin do produkcji surowców na cele OZE Projektowanie lokalizacji biogazowni rolniczych

Analiza potencjału gmin do produkcji surowców na cele OZE Projektowanie lokalizacji biogazowni rolniczych Analiza potencjału gmin do produkcji surowców na cele OZE Projektowanie lokalizacji biogazowni rolniczych Mateusz Malinowski Anna Krakowiak-Bal Kraków, kwiecień 2014 r. Rządowe plany rozwoju biogazowni

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie norm jakości pelletów i brykietów

Wdrażanie norm jakości pelletów i brykietów Wdrażanie norm jakości pelletów i brykietów dr inż. Wojciech Cichy Instytut Technologii Drewna w Poznaniu Konferencja Rynek pelet i brykietów możliwości rozwoju Bydgoszcz 8 czerwca 203 r. MIĘDZYNARODOWE

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM Dr inż. Anna Żornaczuk-Łuba Zastępca dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwo Środowiska Polanica Zdrój 23 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Stańczyk. CZYSTE TECHNOLOGIE UśYTKOWANIA WĘGLA

Krzysztof Stańczyk. CZYSTE TECHNOLOGIE UśYTKOWANIA WĘGLA Krzysztof Stańczyk CZYSTE TECHNOLOGIE UśYTKOWANIA WĘGLA GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2008 Spis treści Wykaz skrótów...7 1. Wprowadzenie...11 1.1. Wytwarzanie i uŝytkowanie energii na świecie...11

Bardziej szczegółowo

Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka. Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016

Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka. Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016 Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016 Bardziej zrozumiały powód Podlaskie importuje energię Węgiel, gaz, OO 970 mln Energia elektryczna 900 mln

Bardziej szczegółowo

PGNiG TERMIKA nasza energia rozwija miasta

PGNiG TERMIKA nasza energia rozwija miasta PGNiG TERMIKA nasza energia rozwija miasta Kim jesteśmy PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej wytwarzanych efektywną metodą kogeneracji, czyli skojarzonej produkcji

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski dr inż. Dariusz Wiśniewski

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski dr inż. Dariusz Wiśniewski Uniwersytet Warmińsko-Mazurski dr inż. Dariusz Wiśniewski Celem prowadzonych badań jest możliwość wykorzystania energetycznego pofermentu Poferment obecnie nie spełnia kryterium nawozu organicznego. Spełnia

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Podstawy polityki energetycznej UE Komisja Europejska 10 stycznia 2008 przyjęła pakiet działań w obszarze energii i zmian klimatu dla UE do 2020 r. Gł

Podstawy polityki energetycznej UE Komisja Europejska 10 stycznia 2008 przyjęła pakiet działań w obszarze energii i zmian klimatu dla UE do 2020 r. Gł PRODUKCJA ROLNICZA CELE ENERGETYCZNE Jan Kuś Warszawa- 2011 Podstawy polityki energetycznej UE Komisja Europejska 10 stycznia 2008 przyjęła pakiet działań w obszarze energii i zmian klimatu dla UE do 2020

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Uzasadnienie celowości szkoleń Dynamiczny wzrost zużycia energii w gospodarstwach, wzrost

Bardziej szczegółowo

Dyrektor Oddziału Badawczo-Rozwojowego CENTRIA Wyższa Szkoła Zawodowa Botnii Środkowej Kokkola, Finlandia Węgliniec

Dyrektor Oddziału Badawczo-Rozwojowego CENTRIA Wyższa Szkoła Zawodowa Botnii Środkowej Kokkola, Finlandia Węgliniec Mgr inż. Lasse Janson Dyrektor Oddziału Badawczo-Rozwojowego CENTRIA Wyższa Szkoła Zawodowa Botnii Środkowej Kokkola, Finlandia 22.10.2008 Węgliniec Fińskie rozwiązania efektywnej przemiany surowców bioenergetycznych

Bardziej szczegółowo

Potencjalna rola plantacji roślin energetycznych w Polsce.

Potencjalna rola plantacji roślin energetycznych w Polsce. Potencjalna rola plantacji roślin energetycznych w Polsce. Ryszard Gajewski POLSKA IZBA BIOMASY www.biomasa.org.pl Warszawa, 08 czerwca 2016 r. Biomasa jest typowo lokalnym paliwem ü Powinna być wykorzystywana

Bardziej szczegółowo

Możliwośćrealizacji zrównoważonego współspalania w ciepłownictwie Prezentuje: Łukasz Baran Debata 24 maj 2013 r. Plan prezentacji 1. Doświadczenie Ecoenergii przy współspalaniu biomasy 2. Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 PL-KSUB-SNS:2014 Katalog otwarty dokumentów uwierzytelniających pochodzenie biomasy na cele energetyczne

Załącznik nr 1 PL-KSUB-SNS:2014 Katalog otwarty dokumentów uwierzytelniających pochodzenie biomasy na cele energetyczne PL-KSUB-SNS:2014 Katalog otwarty dokumentów uwierzytelniających pochodzenie biomasy na cele Wersja 1.0 Gdynia, 25 października 2016r. Wydanie nr: 4 Data wydania: 25.10.2016 r. Strona 2/ 7 Wytwórcy/ Dostawcy

Bardziej szczegółowo

Biopaliwa w transporcie

Biopaliwa w transporcie Biopaliwa w transporcie 20.01.2009 Andrzej Szajner Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Sytuacja na rynkach światowych Malejące zasoby surowców naturalnych i rosnące ceny!! wzrost cen ropy naftowej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8 Biomasa. 8.1 Źródła biomasy

Rozdział 8 Biomasa. 8.1 Źródła biomasy Rozdział 8 Biomasa Biomasa to masa organiczna zawarta w organizmach roślin i zwierząt. Jest to najstarsze i najszerzej współcześnie wykorzystywane odnawialne źródło energii. Należą do niej zarówno odpadki

Bardziej szczegółowo

Emisja CO2 z upraw biopaliw

Emisja CO2 z upraw biopaliw Emisja CO2 z upraw biopaliw Autor: Włodzimierz Kotowski, Eduard Konopka ( Energia Gigawat nr 6-7/2013) Kraje Unii Europejskiej podjęły w 2009 roku zobowiązanie o zwiększeniu do 10% udziału biokomponentów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów i symboli Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i symboli XIII 1. Wprowadzenie 1 1.1. Definicja i rodzaje biopaliw 1 1.2. Definicja biomasy 3 1.3. Metody konwersji biomasy w biopaliwa 3 1.4. Biopaliwa 1. i 2. generacji

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Rafał Pudełko POLSKIE Wykorzystanie biomasy stałej w Europie PLAN PREZENTACJI: Aktualne dane statystyczne Pierwsze pomysły dot. energetycznego wykorzystania biomasy

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie słomy w lokalnej. gospodarce energetycznej na

Zastosowanie słomy w lokalnej. gospodarce energetycznej na Zastosowanie słomy w lokalnej gospodarce energetycznej na przykładzie PEC Lubań Krzysztof Kowalczyk Człuchów 02-03.10.2014 Kalendarium ciepłownictwa w Lubaniu Pierwsze kotłownie komunalne ok. 4,0 [MW]

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE PRZEDSI"BIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. OLSZTYN WYKORZYSTANIE BIOMASY W INWESTYCJACH MIEJSKICH GDA!SK 26-27.10.

MIEJSKIE PRZEDSIBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. OLSZTYN WYKORZYSTANIE BIOMASY W INWESTYCJACH MIEJSKICH GDA!SK 26-27.10. MIEJSKIE PRZEDSI"BIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. OLSZTYN WYKORZYSTANIE BIOMASY W INWESTYCJACH MIEJSKICH GDA!SK 26-27.10.2006 OLSZTYN Stolica Warmii i Mazur Liczba mieszka#ców 174 ty$. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia,

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i

Bardziej szczegółowo

Oferta badawcza. XVI Forum Klastra Bioenergia dla Regionu 20 maja 2015r. dr inż. Anna Zamojska-Jaroszewicz

Oferta badawcza. XVI Forum Klastra Bioenergia dla Regionu 20 maja 2015r. dr inż. Anna Zamojska-Jaroszewicz Oferta badawcza XVI Forum Klastra Bioenergia dla Regionu 20 maja 2015r. dr inż. Anna Zamojska-Jaroszewicz Struktura organizacyjna PIMOT Przemysłowy Instytut Motoryzacji Pion Paliw i Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r.

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r. ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY 07.11.2013 r. Zamiast wprowadzenia podsumowanie OŹE Dlaczego? Przyczyny: filozoficzno etyczne naukowe

Bardziej szczegółowo