Eksperymentalne badania dna oraz osadów jeziorek krasowych na terenie Lasów Golejowskich z wykorzystaniem georadaru.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Eksperymentalne badania dna oraz osadów jeziorek krasowych na terenie Lasów Golejowskich z wykorzystaniem georadaru."

Transkrypt

1 Zeszyty Studenckiego Ruchu Materiały 20 Sesji Studenckich Naukowego Uniwersytetu Kół Naukowych Uniwersytetu Humanistyczno- Przyrodniczego Humanistyczno- Przyrodniczego Jana Kochanowskiego Jana Kochanowskiego w Kielcach, 2011 w Kielcach, 2011 Mikołaj Łyskowski Ewelina Mazurek Studenci V roku Inżynierii Środowiska, specjalność: Geofizyka Środowiska Studenckie Koło Naukowe Geofizyków Geofon Akademia Górniczo Hutnicza w Krakowie im. Stanisława Staszica Recenzent: dr inż. Jerzy Ziętek Eksperymentalne badania dna oraz osadów jeziorek krasowych na terenie Lasów Golejowskich z wykorzystaniem georadaru. Streszczenie: Eksperymentalne wykorzystanie badań georadarowych podczas badania dna jezior krasowych oraz nieskonsolidowanych osadów dennych przynosi bardzo dobre rezultaty. Wyniki pomiarów są jednoznaczne oraz przynoszą dokładną informację o głębokości jezior, morfologii ich dna oraz miąższości powstających i gromadzących się tam osadów biogenicznych. Zaletą tej metody jest możliwość bezpośredniego nadzoru nad prowadzonymi pomiarami oraz wgląd w otrzymywane wyniki już podczas ich akwizycji. Dzięki temu możliwa jest szybka zmiana parametrów pomiarowych lub też całej metodyki badań w przypadku wystąpienia jakichkolwiek zakłóceń lub komplikacji spowodowanych czynnikami środowiskowymi. Metoda ta przynosi doskonałe rezultaty w każdych warunkach pogodowych, jednak najlepsze rezultaty dla tego typu pomiarów otrzymuje się porą zimową, podczas profilowań na tafli lodu. Jakość uzyskanych wyników jest także efektem wysokiej czystości wody w jeziorkach. Słowa kluczowe: georadar, jezioro, dno, osady, echogram, profile Wstęp Metoda georadarowa we współczesnym, bardzo zaglomeryzowanym świecie jest doskonałym narzędziem badawczym. Bezinwazyjne pomiary, różnorakość dostępnych podzespołów do aparatury oraz konkurencja wśród producentów stawia tą metodę jako jedną z najtańszych metod geofizycznych dostępnych na rynku. Także szybkość uzyskiwanych wyników jest niezwykle duża i bardzo dobrze przedstawiana w postaci kolorowych echogramów (przekrojów czasowych).

2 Charakterystyka metody Metoda georadarowa GPR (ang. Ground Penetrating Radar) to metoda geofizyczna, w której wykorzystywane są fale elektromagnetyczne o zakresie od 10 do 6000 MHz. Aparatura składa się z jednostki centralnej oraz dwóch anten, z których każda pełni inną funkcję: antena nadawcza wysyła fale, które przenikając przez ośrodek odbijają się od poszczególnych granic zmian właściwości dielektrycznych, antena odbiorcza rejestruje nadany sygnał i przesyła go do jednostki centralnej. (Karczewski 2007) Najczęściej badania wykonywane są jako profilowania refleksyjne, w których zapisywane są wartości zmian właściwości dielektrycznych ośrodka. Penetrująca w głąb fala elektromagnetyczna, wytworzona przez antenę nadawczą, napotykając na granicę zmian tych właściwości odbija się, a urządzenie poprzez antenę odbiorczą oraz jednostkę centralną rejestruje wartość zmiany amplitudy fali oraz czas jej propagacji. Kolejnym elementem, bardzo ważnym, jest wyzwalacz odległościowy, czyli licznik metra bieżącego profilu, może być podłączony bezpośrednio do anteny lub jednostki centralnej. Występują dwa typy tego elementu: pierwszy przypadek: jest to kółko ciągnięte za anteną po powierzchni terenu, zliczające obroty, po czym zamieniane są one na przebytą odległość, drugi przypadek: jest to rolka z bawełnianą nicią, która rozwijając się obraca mechanizm podobny jak w poprzednim przypadku. (Wardas i inni 2011) Niestety jak większość z dostępnych metod badań, ta także ma wady. Jest nią pewny rodzaj kapryśności. Ośrodek teoretycznie doskonały do jej zastosowania brak zasolenia, niskie tłumienie fali - może okazać się całkowicie nieczytelny w echogramie i odwrotnie, zasolony ośrodek może dać czysty i czytelny obraz lecz ograniczony zasięgiem głębokościowym. (Wardas i inni 2011) Poniżej znajduje się schemat działania metody (Rysunek 1.). Rysunek 1. Schemat działania metody georadarowej (autor: M. Łyskowski, opracowano na podstawie: Karczewski 2007). Zapis pomiarów georadarowych nazywany jest echogramem, gdzie na osi pionowej znajduje się czas propagacji fali elektromagnetycznej w ośrodku (jednostka: [ns] nanosekunda), zaś na osi poziomej metr bieżący profilu (dla badań prowadzonych przy

3 użyciu wyzwalacza odległościowego). W celu przeliczenia osi pionowej na skalę głębokościową wykorzystuje się prędkość propagacji fali odczytaną z danych tabelarycznych lub określoną na podstawie pomiarów prędkości (WARR). Cel pomiarów Celem prowadzonych pomiarów była chęć poznania przebiegu dna oraz miąższości osadów dennych, a także procesów powstawania jezior typu krasowego. Takie badania wymagają zastosowania metod badań z różnych dziedzin nauki o ziemi. Dzięki prostocie zastosowania metody georadarowej, to właśnie ta stała się jedną z kluczowych w prowadzonych badaniach. Okazało się, że jest ona doskonałym wyborem i dzięki rewelacyjnym wynikom z pierwszych pomiarów, które przeprowadzono w zimie 2010 roku, ponowiono je w lecie 2010 roku na większą skalę. W zimie 2011 roku przeprowadzono ponownie wszystkie pomiary, tym razem nie tylko na terenie Lasów Golejowskich, a także w okolicach Miasta Staszowa. Badania te wykonano przy użyciu dwóch najnowszych georadarów produkcji szwedzkiej (Mala Geoscience, model ProEx) i włoskiej (Ingegneria dei sistemi - IDS). Za każdym razem cel pomiarów się nie zmienił: chęć poznania głębokości i morfologii dna jeziorek oraz wyznaczenie miejsc występowania, a także miąższości osadów dennych. Dzięki wielokrotnej i już wieloletniej współpracy z dr Arturem Zielińskim (pracownikiem Uniwersytetu im. Jana Kochanowskiego w Kielcach), który swój czas poświęca badaniom nad jeziorami krasowymi w Lasach Golejowskich, możliwe jest dokładniejsze opisanie procesu ich powstawania oraz przewidywania dalszych zachowań zjawisk krasowych na tym terenie. Metodyka pomiarów Do zaprezentowanych w artykule pomiarów użyto radaru produkcji szwedzkiej firmy MALA Geoscience - modelu RAMAC/GPR. Pomiary ośrodka wodnego przeprowadzono wzdłuż kilku profili dla dwóch różnych anten nieekranowanych. Lokalizację profili przedstawiono na mapie zamieszczonej w artykule (Mapa 1.). Mapa 1. Mapa z wyznaczonymi przebiegami profili pomiarowych - lato 2010 rok

4 Do pomiarów wykorzystano anteny nieekranowane o dwóch częstotliwościach. Antenę 50MHz (czerwone profile na Mapie 1.) niska częstotliwość powoduje spadek rozdzielczości, jednakże zwiększa zasięg głębokościowy (fala elektromagnetyczna penetruje głębiej). Antena charakteryzuje się także zwiększoną czułością na fale odbite od drzew (fale w powietrzu). Antenę 200MHz (zielone profile na Mapie 1.) antena ta charakteryzuje się wyższą rozdzielczością, mniejszą czułością na fale odbite od drzew oraz zmniejszonym zasięgiem penetracji w głąb ośrodka. Uzyskane wyniki i ich interpretacja W celach prezentacji pokazane zostaną tylko wybrane profile, na których wykonano pomiary, w tym dwa bliźniacze dla dwóch anten o różnych częstotliwościach w celu porównania jakości zapisu. Surowe dane, które aparatura radarowa zapisuje na komputerze koniecznie trzeba poddać skomplikowanej obróbce. Polega ona na przetwarzaniu zapisanego sygnału przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, w taki sposób, aby obraz odfiltrować z ewentualnych zakłóceń spowodowanych przez elektronikę, czy też odbicia fali elektromagnetycznej w powietrzu. Ze względu na sposób zapisu oraz na coraz to niższe wartości zapisywanych danych osłabienie wartości sygnału ze wzrostem głębokości, konieczne jest także umiejętne wzmocnienie, tak aby nie zafałszować wyniku i co za tym idzie nie nakreślić sztucznych granic zmian własności dielektrycznych w badanym ośrodku. Słabo widoczne, łagodne hiperbole to odbicia od drzew rosnących w pobliżu badanych jeziorek krasowych. Można je usunąć w trakcie przetwarzania, jednakże może to spowodować także usunięcie refleksów użytecznych. Są one na tyle małe, że nie przeszkadzają w interpretacji założonego celu pomiarów, gdyż refleksy od dna i osadów dennych są znacznie mocniejsze oraz lepiej odzwierciedlają się na echogramach, które zamieszczone są poniżej (Echogramy 1-3.). Ważne jest zaznaczenie, iż pokazane poniżej echogramy charakteryzują się przewyższeniem skali pionowej nad poziomą. Warto dodać także informację o fakcie, iż w celu uzyskania wyników o poprawnej głębokości przyjęto wartość prędkości rozchodzenia się fali elektromagnetycznej w ośrodku wodnym. Prędkość powinna być zwiększona, gdy fala elektromagnetyczna przechodzi przez ośrodek skonsolidowany (skały budujące dno jezior), co spowodowałoby rozciągnięcie obrazu, jednakże obecne programy do przetwarzania danych georadarowych nie udostępniają takiej możliwości.

5 Echogram 1. Echogram z profilu 5 (PROF5) wykonany przy użyciu anteny nieekranowanej 50MHz. Echogram 1. dobrze odwzorowuje przebieg dna stawu. Między 35, a 85 metrem bieżącym profilu przebieg dna staje się trudny do rozróżnienia. Widoczne są natomiast nieskonsolidowane osady denne między 10, a 35; 60, a 100 oraz 120 i 160 metrem bieżącym profilu, których miąższość waha się od 2.5 do nawet 4.5 [m]. Widoczne przewyższenie między 100, a 120 metrem bieżącym profilu jest powodem przepłynięcia blisko cypelka na jeziorku. Echogram 2. Echogram z profilu 2 (PROF2) wykonany przy użyciu anteny nieekranowanej 200MHz.

6 Echogram 2. przedstawia bliźniaczy profil. Jest przejrzysty, jednakże najgłębsze fragmenty dna zanikają. Zmiana częstotliwości spowodowała zmniejszenie odbieranych odbić od drzew. Mimo mniej wyraźnego przebiegu dna można bez obaw napisać, że miedzy 90, a 10 metrem bieżącym profilu dno stawu sięga 6.5 [m]. Ujawniają się też osady denne między: 10, a 60 metrem o zmiennej miąższości sięgającej do około 1 [m]; 90, a 130 metrem o miąższości do nawet 3 [m]; oraz między 130, a 180 metrem cienkie (do około 0.5 [m]) osady pojawiające się na wywyższeniu dna. Echogram 3. Echogram z profilu 4 (PROF4) wykonany przy użyciu anteny nieekranowanej 200MHz Echogram 3. ukazuje wyraźny i czysty od odbić w powietrzu obraz dna, który przerwany jest między 65, a 115 metrem bieżącym profilu. Powodem tego jest wysokie tłumienie fali elektromagnetycznej nadawanej przez antenę. Mimo to lekki refleks pojawia się więc z pewną dozą ostrożności można powiedzieć, że na 88 metrze pojawia się dno na głębokości około 6.4 [m] między 80, a 90 metrem pojawia się słaby, ciągły refleks od dna. Nie widać osadów dennych, można jedynie do nich jedynie przypisać refleksy na głębokości około 3.8 [m] między 40, a 70 metrem profilu. Podsumowanie Wykorzystanie badań georadarowych w celu określenia głębokości oraz morfologii den jezior jest bardzo skutecznym rozwiązaniem. Minimalny zakres błędu, czy też uzyskanie negatywnych (nieczytelnych) wyników jest bardzo mały. Największy wpływ na to ma częstotliwość anten, czyli ich ewentualny zły dobór przez prowadzącego pomiary oraz warunki w jakich prowadzono pomiary. Dzięki doświadczeniu dr inż. Jerzego Ziętka (pracownika Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie) uniknięto tego typu błędów oraz doprowadzono do finalizacji, a także wzmocnienia współpracy między nim, a dr Arturem Zielińskim z Uniwersytetu im. Jana Kochanowskiego w Kielcach.

7 Uzyskane wyniki przestawiają jednoznaczny i łatwo interpretowalny obraz badanych ośrodków (jezior) i stawiają metodę georadarową na pierwszym miejscu w kolejności wykorzystania z całej puli metod geofizycznych w tego typu badaniach. Bibliografia J. Karczewski; Zarys metody georadarowej ; Uczelniane Wydawnictwo Naukowo- Dydaktyczne AGH Kraków; Kraków 2007; M. Wardas, J. Ziętek, M. Łyskowski, W. Tabaszewski; Możliwość wykorzystania zanieczyszczenia miedzią i ołowiem osadów w nawarstwieniach archeologicznych Krakowa do wyznaczania lokalizacji historycznych kolektorów ścieków ; artykuł w druku; Noon, D.A., Stickley, G.F. and Longstaff, D.; A frequency-independent characterisation of GPR penetration and resolution performance ; Journal of Applied Geophysics, numer 40(1-3) , strony: ;

Wyniki badań metodą georadarową budynku dawnego kościoła Żłobka Chrystusa (Kripplein Christi) we Wschowie

Wyniki badań metodą georadarową budynku dawnego kościoła Żłobka Chrystusa (Kripplein Christi) we Wschowie Wyniki badań metodą georadarową budynku dawnego kościoła Żłobka Chrystusa (Kripplein Christi) we Wschowie Wrocław 201 RADAR Wilczyce, ul. Borowa 28A 51-61 Wrocław tel. 509 99 11 fax 71 67 24 55 info@gpr.pl

Bardziej szczegółowo

POMIARY TŁUMIENIA I ABSORBCJI FAL ELEKTROMAGNETYCZNYCH

POMIARY TŁUMIENIA I ABSORBCJI FAL ELEKTROMAGNETYCZNYCH LŁ ELEKTRONIKI WAT POMIARY TŁUMIENIA I ABSORBCJI FAL ELEKTROMAGNETYCZNYCH dr inż. Leszek Nowosielski Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Elektroniki Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej LŁ

Bardziej szczegółowo

Logistyka - nauka. Logistyka 4/2013. Mikołaj Łyskowski 1, Ewelina Mazurek 2 AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Logistyka - nauka. Logistyka 4/2013. Mikołaj Łyskowski 1, Ewelina Mazurek 2 AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Mikołaj Łyskowski 1, Ewelina Mazurek 2 AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Analiza konsekwencji doboru nieodpowiedniej prędkości propagacji fali elektromagnetycznej w trakcie interpretacji inżynierskich

Bardziej szczegółowo

Badania geofizyczne dróg i autostrad

Badania geofizyczne dróg i autostrad Badania geofizyczne dróg i autostrad Z ostatniego raportu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o stanie dróg krajowych wynika, iż ponad połowa dróg krajowych wymaga przeprowadzenia różnego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY GEORADAROWEJ DO LOKALIZACJI INFRASTRUKTURY KOMUNALNEJ W OBRĘBIE REJONU DYNÓW DUBIECKO

ZASTOSOWANIE METODY GEORADAROWEJ DO LOKALIZACJI INFRASTRUKTURY KOMUNALNEJ W OBRĘBIE REJONU DYNÓW DUBIECKO 255 Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Krośnie ZASTOSOWANIE METODY GEORADAROWEJ DO LOKALIZACJI INFRASTRUKTURY KOMUNALNEJ W OBRĘBIE REJONU DYNÓW DUBIECKO Abstrakt Pogórze Dynowskie to największy mezoregion

Bardziej szczegółowo

Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym

Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym 1. Badania nieniszczące wprowadzenie Badania nieniszczące polegają na wykorzystaniu nieinwazyjnych metod badań (bez zniszczenia

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH

WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH WYKORZYSTANIE CIEKÓW POWIERZCHNIOWYCH W MONITOROWANIU JAKOŚCI EKSPLOATOWANYCH ZBIORNIKÓW WÓD PODZIEMNYCH Przemysław Wachniew 1, Damian Zięba 1, Kazimierz Różański 1, Tomasz Michalczyk 2, Dominika Bar-Michalczyk

Bardziej szczegółowo

Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta Sp. z o.o. ul. Gen. S. Maczka Łódź

Port Lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta Sp. z o.o. ul. Gen. S. Maczka Łódź Badania georadarowe w Porcie Lotniczym Łódź im. Władysława Reymonta dla oceny stanu technicznego nawierzchni, warstw konstrukcyjnych oraz podbudowy drogi startowej miejscowość gmina powiat województwo

Bardziej szczegółowo

6 Wytrzymałość na rozciąganie przy rozłupywaniu Uszkodzenia nawierzchni Normy i przepisy / Literatura...21

6 Wytrzymałość na rozciąganie przy rozłupywaniu Uszkodzenia nawierzchni Normy i przepisy / Literatura...21 TPA Sp. z o.o. Tel.: +48 (0)22 / 738 22 00 ul. Parzniewska 8 Fax: +48 (0)22 / 738 22 01 PL - 05800 Pruszków / Polska http://www.tpaqi.com Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres prac...3 3 Pomiary georadarem

Bardziej szczegółowo

Andrzej Pepel Prace naukowo-badawcze w PBG...3

Andrzej Pepel Prace naukowo-badawcze w PBG...3 ABSTRAKTY Tadeusz Krynicki Wybrane przykłady wyników badań sejsmicznych i główne kierunki ich zastosowań...2 Andrzej Pepel Prace naukowo-badawcze w PBG......3 Michał Stefaniuk, Tomasz Czerwiński, Marek

Bardziej szczegółowo

Aplikacja metody GPR do badania dróg na terenach o zwiększonym zagrożeniu deformacjami o genezie krasowej

Aplikacja metody GPR do badania dróg na terenach o zwiększonym zagrożeniu deformacjami o genezie krasowej Ewelina Mazurkiewicz 1, Mikołaj Łyskowski 2, Anna Strzępowicz 3 AGH w Krakowie Aplikacja metody GPR do badania dróg na terenach o zwiększonym zagrożeniu deformacjami o genezie krasowej Wprowadzenie W pracy

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12] 2 3 4 1. W pracach egzaminacyjnych oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia do wykonania

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Przedmiot: Badania nieniszczące metodami elektromagnetycznymi Numer Temat: Badanie materiałów kompozytowych z ćwiczenia: wykorzystaniem fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY 2006 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie

WARSZTATY 2006 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie WARSZTATY 2006 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 505 510 Grzegorz BEZIUK*, Remigiusz MYDLIKOWSKI*, Adam SZYNKIEWICZ** * Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie metody georadarowej w badaniach konstrukcji podłogi posadowionej na gruncie

Zastosowanie metody georadarowej w badaniach konstrukcji podłogi posadowionej na gruncie Zastosowanie metody georadarowej w badaniach konstrukcji podłogi posadowionej na gruncie Dr hab. inż. Magdalena Rucka, mgr inż. Jacek Lachowicz Politechnika Gdańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY TOMOGRAFII ELEKTROOPOROWEJ DO LOKALIZACJI STRUKTUR KRASOWYCH

ZASTOSOWANIE METODY TOMOGRAFII ELEKTROOPOROWEJ DO LOKALIZACJI STRUKTUR KRASOWYCH ZASTOSOWANIE METODY TOMOGRAFII ELEKTROOPOROWEJ DO LOKALIZACJI STRUKTUR KRASOWYCH Michał Rudzki Geofizyka Toruń Sp. z o.o. WSTĘP Szybki rozwój specjalistycznych technik elektronicznych i informatycznych,

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 4 Media transmisyjne część Program wykładu Widmo sygnałów w. cz. Modele i tryby propagacji Anteny Charakterystyka kanału radiowego zjawiska propagacyjne 1 Transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Imię i Nazwisko... Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Opracowanie: Piotr Wróbel 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu, metodą różnicy czasu przelotu. Drgania

Bardziej szczegółowo

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)185 4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu

Bardziej szczegółowo

Recenzja. czł. koresp. PAN Główny Instytut Górnictwa Pl. Gwarków 1, Katowice

Recenzja. czł. koresp. PAN Główny Instytut Górnictwa Pl. Gwarków 1, Katowice Prof. dr hab. inż. Józef Dubiński czł. koresp. PAN Główny Instytut Górnictwa Pl. Gwarków 1, Katowice Katowice, 15.05.2016r. Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Tomasza ŁĄTKI pt. Metoda oceny stopnia

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2 Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska Wykład 2 RADAR (ang. Radio Detection And Ranging) Radar to urządzenie służące do wykrywania obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak:

Bardziej szczegółowo

BADANIA STANU TECHNICZNEGO WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH BADANIA GEOFIZYCZNE

BADANIA STANU TECHNICZNEGO WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH BADANIA GEOFIZYCZNE BADANIA STANU TECHNICZNEGO WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH BADANIA GEOFIZYCZNE Więcej informacji: tel. kom. 600 354 052; 601 322 033; marketing@pbg.com.pl Przyczyny uszkodzeń wałów: osłabienie struktury korpusu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe facje sejsmiczne w jeziorze wigry

Podstawowe facje sejsmiczne w jeziorze wigry VII Zjazd Geomorfologów Polskich kraków 2005 Podstawowe facje sejsmiczne w jeziorze wigry Wyniki badań późnoglacjalnych i holoceńskich osadów jeziora Wigry metodami sejsmiki wysokiej rozdzielczości (sejsmoakustyki)

Bardziej szczegółowo

GEORADAROWA OCENA KONSTRUKCJI NASYPÓW DROGOWYCH

GEORADAROWA OCENA KONSTRUKCJI NASYPÓW DROGOWYCH ISSN 1644-0765 DOI: www.acta.media.pl Acta Sci. Pol. Formatio Circumiectus 14 (2) 2015, 17 24 GEORADAROWA OCENA KONSTRUKCJI NASYPÓW DROGOWYCH Stanisław Bacior Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wiesław Nawrocki

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU METODĄ QUINCKEGO I KUNDTA

WYZNACZANIE PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU METODĄ QUINCKEGO I KUNDTA I PRACOWNIA FIZYCZNA, INSTYTUT FIZYKI UMK, TORUŃ Instrukcja do ćwiczenia nr 4 WYZNACZANIE PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU METODĄ QUINCKEGO I KUNDTA 1. Cel ćwiczenia Ćwiczenie składa się z dwóch części. Celem pierwszej

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

Lekcja 16. Temat: Linie zasilające

Lekcja 16. Temat: Linie zasilające Lekcja 16 Temat: Linie zasilające Fider w technice radiowej, w systemach nadawczych i odbiorczych jest to fizyczne okablowanie przenoszące sygnał radiowy z nadajnika do anteny lub z anteny do odbiornika,

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki superheterodynowe

Odbiorniki superheterodynowe Odbiorniki superheterodynowe Odbiornik superheterodynowy (z przemianą częstotliwości) został wynaleziony w 1918r przez E. H. Armstronga. Jego cechą charakterystyczną jest zastosowanie przemiany częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnić praktyczne zagadnienia tworzenia cyfrowej mapy dna

Wyjaśnić praktyczne zagadnienia tworzenia cyfrowej mapy dna C1 I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: HYDROGRAFIA. Kod przedmiotu: HA. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego 4. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia 6. Dział:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 4 POMIARY REFRAKTOMETRYCZNE Autorzy: dr

Bardziej szczegółowo

Polaryzacja anteny. Polaryzacja pionowa V - linie sił pola. pionowe czyli prostopadłe do powierzchni ziemi.

Polaryzacja anteny. Polaryzacja pionowa V - linie sił pola. pionowe czyli prostopadłe do powierzchni ziemi. Parametry anten Polaryzacja anteny W polu dalekim jest przyjęte, że fala ma charakter fali płaskiej. Podstawową właściwością tego rodzaju fali jest to, że wektory natężenia pola elektrycznego i magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Fala na sprężynie. Projekt: na ZMN060G CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Dźwięk\Fala na sprężynie.cma Przykład wyników: Fala na sprężynie.

Fala na sprężynie. Projekt: na ZMN060G CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Dźwięk\Fala na sprężynie.cma Przykład wyników: Fala na sprężynie. 6COACH 43 Fala na sprężynie Program: Coach 6 Cel ćwiczenia - Pokazanie fali podłużnej i obserwacja odbicia fali od końców sprężyny. (Pomiar prędkości i długości fali). - Rezonans. - Obserwacja fali stojącej

Bardziej szczegółowo

Pomiary transportu rumowiska wleczonego

Pomiary transportu rumowiska wleczonego Slajd 1 Akademia Rolnicza w Krakowie WIŚiG Katedra Inżynierii Wodnej dr inż. Leszek Książek Pomiary transportu rumowiska wleczonego wersja 1.2 SMU Inżynieria Środowiska, marzec 2009 Slajd 2 Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego

Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego Akademia Górniczo-Hutnicza im.s.staszica w Krakowie KATEDRA MASZYN ELEKTRYCZNYCH Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego Program ćwiczenia: A Silnik wykonawczy elektromagnetyczny 1. Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko (e mail) Grupa:

Imię i nazwisko (e mail) Grupa: Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail) Rok: Grupa: Zespół: Data wykonania: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 12: Przetworniki analogowo cyfrowe i cyfrowo analogowe budowa i zastosowanie. Ocena: Podpis

Bardziej szczegółowo

WFiIS CEL ĆWICZENIA WSTĘP TEORETYCZNY

WFiIS CEL ĆWICZENIA WSTĘP TEORETYCZNY WFiIS LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI Imię i nazwisko: 1. 2. TEMAT: ROK GRUPA ZESPÓŁ NR ĆWICZENIA Data wykonania: Data oddania: Zwrot do poprawy: Data oddania: Data zliczenia: OCENA CEL ĆWICZENIA Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej

CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej CPT-CAD - Program do tworzenia dokumentacji geologicznej i geotechnicznej Trzy w jednym?? Moduł CPT-CAD jest przeznaczony do tworzenia: map przekrojów geologicznych i geotechnicznych własnych rysunków

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA

POLITECHNIKA POZNAŃSKA POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI PRZEMYSŁOWEJ Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćwiczenie nr 6 Temat: Sprzęgacz kierunkowy.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Łapsa Wyznaczenie prędkości fal ultradźwiękowych metodami interferencyjnymi

Krzysztof Łapsa Wyznaczenie prędkości fal ultradźwiękowych metodami interferencyjnymi Krzysztof Łapsa Wyznaczenie prędkości fal ultradźwiękowych metodami interferencyjnymi Cele ćwiczenia Praktyczne zapoznanie się ze zjawiskiem interferencji fal akustycznych Wyznaczenie prędkości fal ultradźwiękowych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku

Wyznaczanie prędkości dźwięku Wyznaczanie prędkości dźwięku OPRACOWANIE Jak można wyznaczyć prędkość dźwięku? Wyznaczanie prędkości dźwięku metody doświadczalne. Prędkość dźwięku w powietrzu wynosi około 330 m/s. Dokładniejsze jej

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. LESŁAW ZABUSKI ***

dr hab. inż. LESŁAW ZABUSKI *** POMIARY INKLINOMETRYCZNE dr hab. inż. LESŁAW ZABUSKI Konsultant Rozenblat Sp. z o.o. *** CEL Celem pomiarów inklinometrycznych jest stwierdzenie, czy i w jakim stopniu badany teren podlega deformacjom,

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych

Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w palnikach odkrytych NAFTA-GAZ kwiecień 2011 ROK LXVII Mateusz Rataj Instytut Nafty i Gazu, Kraków Analiza porównawcza sposobu pomiaru jakości spalania gazu w ch odkrytych Wstęp W związku z prowadzonymi badaniami różnego typu

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory gdzie: vi prędkość fali w ośrodku i, n1- współczynnik załamania światła ośrodka 1, n2- współczynnik załamania światła ośrodka 2. Załamanie (połączone z częściowym odbiciem) promienia światła na płaskiej

Bardziej szczegółowo

PL B1. System kontroli wychyleń od pionu lub poziomu inżynierskich obiektów budowlanych lub konstrukcyjnych

PL B1. System kontroli wychyleń od pionu lub poziomu inżynierskich obiektów budowlanych lub konstrukcyjnych RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 200981 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 360320 (51) Int.Cl. G01C 9/00 (2006.01) G01C 15/10 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

BADANIE ANTENY TUBOWEJ I ANTENY SOCZEWKOWEJ

BADANIE ANTENY TUBOWEJ I ANTENY SOCZEWKOWEJ WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI L a b o r a t o r i u m A n t e n INSTRUKCJA LABORATORYJNA ĆWICZENIE NR 15: BADANIE ANTENY TUBOWEJ I ANTENY

Bardziej szczegółowo

Długoterminowe procesy zarastania oraz stan jakości wód jezior Słowińskiego Parku Narodowego na podstawie badań teledetekcyjnych

Długoterminowe procesy zarastania oraz stan jakości wód jezior Słowińskiego Parku Narodowego na podstawie badań teledetekcyjnych Długoterminowe procesy zarastania oraz stan jakości wód jezior Słowińskiego Parku Narodowego na podstawie badań teledetekcyjnych Maciej Gąbka Andrzej Rybak, Dominik Kopeć, Mariusz Ptak, Jan Niedzielko,

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski.

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. 1 ARCHITEKTURA GSM Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. SIEĆ KOMÓRKOWA Sieć komórkowa to sieć radiokomunikacyjna składająca się z wielu obszarów (komórek), z których każdy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metody

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

4. Ultradźwięki Instrukcja

4. Ultradźwięki Instrukcja 4. Ultradźwięki Instrukcja 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie właściwości fal ultradźwiękowych i ich wykorzystania w badaniach defektoskopowych. 2. Układ pomiarowy Układ pomiarowy składa się

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik geolog 311[12] 1 2 3 4 W pracach egzaminacyjnych oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia do wykonania

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

Wykonawcy: Data Wydział Elektryczny Studia dzienne Nr grupy:

Wykonawcy: Data Wydział Elektryczny Studia dzienne Nr grupy: POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI PRZEMYSŁOWEJ Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćwiczenie nr 3 Temat: Pomiar charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.03 Podstawowe zasady modulacji amlitudy na przykładzie modulacji DSB 1. Podstawowe zasady modulacji amplitudy

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METOD GEOELEKTRYCZNYCH W ROZPOZNAWANIU BUDOWY PODŁOŻA CZWARTORZĘDOWEGO.

ZASTOSOWANIE METOD GEOELEKTRYCZNYCH W ROZPOZNAWANIU BUDOWY PODŁOŻA CZWARTORZĘDOWEGO. ZASTOSOWANIE METOD GEOELEKTRYCZNYCH W ROZPOZNAWANIU BUDOWY PODŁOŻA CZWARTORZĘDOWEGO. Arkadiusz Piechota Streszczenie. Niniejszy artykuł opisuje podstawy fizyczne metod elektrooporowych, opartych na prawie

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km.

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km. ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Kod pracy Wypełnia Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Fizyki Imię i nazwisko ucznia... Szkoła...

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA program podstawowy 2017 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Wyznaczenie pozycji anteny odbiornika może odbywać się w dwojaki sposób: na zasadzie pomiarów

Bardziej szczegółowo

BADANIE ANTENY ŚCIANOWEJ

BADANIE ANTENY ŚCIANOWEJ WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI L a b o r a t o r i u m A n t e n INSTRUKCJA LABORATORYJNA ĆWICZENIE NR 4: BADANIE ANTENY ŚCIANOWEJ WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

BADANIE ANTENY Z REFLEKTOREM KĄTOWYM

BADANIE ANTENY Z REFLEKTOREM KĄTOWYM WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI L a b o r a t o r i u m A n t e n INSTRUKCJA LABORATORYJNA ĆWICZENIE NR 3: BADANIE ANTENY Z REFLEKTOREM

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ do lokalizacji elektroakustycznych przetworników pomiarowych w przestrzeni pomieszczenia, zwłaszcza mikrofonów

PL B1. Układ do lokalizacji elektroakustycznych przetworników pomiarowych w przestrzeni pomieszczenia, zwłaszcza mikrofonów PL 224727 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224727 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391882 (51) Int.Cl. G01S 5/18 (2006.01) G01S 3/80 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Propagacja fal radiowych

Propagacja fal radiowych Propagacja fal radiowych Parametry fali radiowej Podstawowym parametrem fali jest jej częstotliwość czyli liczba pełnych cykli w ciągu 1 sekundy, wyrażany jest w Hz Widmo (spektrum) fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa

Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Frialit -Degussit Ceramika tlenkowa Pomiar poziomu cieczy i ciał stałych Zastosowanie: Pomiar poziomu cieczy i ciał stałych Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99.7 Produkcja Friatec Czujniki poziomu coraz

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Tomisław Gołębiowski, prof. PK Kraków, r.

Dr hab. inż. Tomisław Gołębiowski, prof. PK Kraków, r. Dr hab. inż. Tomisław Gołębiowski, prof. PK Kraków, 27.08.2017 r. Politechnika Krakowska Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Geotechniki Zakład Geodezji, Geofizyki i Geologii Inżynierskiej ul. Warszawska

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik geolog 311[12]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik geolog 311[12]-01 Czerwiec 2009 Zadanie egzaminacyjne Wykonaj przekrój geologiczny na podstawie załączonej mapy geologicznej i profili otworów wiertniczych wzdłuż linii A B. Przy sporządzaniu przekroju geologicznego zastosuj dwudziestopięciokrotne

Bardziej szczegółowo

Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej

Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej Układ aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrodę w postaci płyty mosiężnej Paweł GÓRSKI 1), Emil KOZŁOWSKI 1), Gracjan SZCZĘCH 2) 1) Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI Ć W I C Z E N I E N R 2 ULTRADZWIĘKOWE FALE STOJACE - WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FAL

LABORATORIUM Z FIZYKI Ć W I C Z E N I E N R 2 ULTRADZWIĘKOWE FALE STOJACE - WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FAL Projekt Plan rozwoju Politechniki Częstochowskiej współfinansowany ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Numer Projektu: POKL.4.1.1--59/8 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 15/15

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 15/15 PL 226438 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 226438 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 406862 (22) Data zgłoszenia: 16.01.2014 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie System AIS Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie - 2 - Treść prezentacji: AIS AIS i ECDIS AIS i VTS AIS i HELCOM Podsumowanie komentarz - 3 - System AIS (system

Bardziej szczegółowo

PL B1. Urządzenie do pomiaru poziomowości i prostoliniowości elementów wydłużonych, zwłaszcza szyn suwnicowych

PL B1. Urządzenie do pomiaru poziomowości i prostoliniowości elementów wydłużonych, zwłaszcza szyn suwnicowych RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205362 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 374034 (22) Data zgłoszenia: 31.03.2005 (51) Int.Cl. G01C 15/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210969 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383047 (51) Int.Cl. G01R 23/16 (2006.01) G01R 23/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych budowa i zasada działania przyrządów analogowych magnetoelektrycznych

Bardziej szczegółowo

UMO-2011/01/B/ST7/06234

UMO-2011/01/B/ST7/06234 Załącznik nr 9 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Wykonawca: APIS GEO Iwona Kacprzak Ul. Turowska Kobyłka Zleceniodawca: Jacobs Polska Sp. z o. o. Al. Niepodległości Warszawa

Wykonawca: APIS GEO Iwona Kacprzak Ul. Turowska Kobyłka Zleceniodawca: Jacobs Polska Sp. z o. o. Al. Niepodległości Warszawa ZAŁĄCZNIK 9 DOKUMENTACJA Z BADAŃ GEOFIZYCZNYCH OKREŚLAJĄCA ROZPRZESTRZENIENIE IŁÓW ZASTOISKOWYCH NA PLANOWANYM ODCINKU WSCHODNIEJ OBWODNICY WARSZAWY W KILOMETRAŻU OK. 1+600 2+140 REJON OBSZARU NATURA 2000

Bardziej szczegółowo

Osady denne jezior i rzek

Osady denne jezior i rzek VII Zjazd Geomorfologów Polskich kraków 2005 Osady denne jezior i rzek w świetle badań georadarowych (gpr) Możliwość rejestracji miąższości i rozprzestrzenienia osadów dennych rzek i zbiorników wodnych

Bardziej szczegółowo

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Doświadczenie: Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Cele doświadczenia Celem doświadczenia jest zbadanie zależności drogi przebytej w ruchu przyspieszonym od czasu dla kuli bilardowej

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.08 Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych za pomocą modulacji AM 1. Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA AUTOMATYKI I ELEKTRONIKI. Badanie układu regulacji dwustawnej

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA AUTOMATYKI I ELEKTRONIKI. Badanie układu regulacji dwustawnej POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ATOMATYKI I ELEKTRONIKI ĆWICZENIE Nr 8 Badanie układu regulacji dwustawnej Dobór nastaw regulatora dwustawnego Laboratorium z przedmiotu: ATOMATYKA

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób pomiaru cech geometrycznych obrzeża koła pojazdu szynowego i urządzenie do

(54) Sposób pomiaru cech geometrycznych obrzeża koła pojazdu szynowego i urządzenie do RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)167818 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 3 7 2 5 (22) Data zgłoszenia: 0 6.0 3.1 9 9 2 (51) Intcl6: B61K9/12

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony środowiska 311[24]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony środowiska 311[24]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 21 Strona 2 z 21 Strona 3 z 21 Strona 4 z 21 Strona 5 z 21 Strona 6 z 21 W pracy egzaminacyjnej podlegały ocenie następujące elementy wykonane przez zdającego: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej,

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE PUNKTU INWERSJI

CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE PUNKTU INWERSJI INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ć W I C Z E N I E N R FCS - 7 CECHOWANIE TERMOELEMENTU Fe-Mo I WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie

WARSZTATY 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie WARSZTATY 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Materiały Warsztatów str. 309 324 Henryk MARCAK, Tomisław GOŁĘBIOWSKI, Sylwia TOMECKA-SUCHOŃ Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Geologii, Geofizyki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie metody MASW do wyznaczania profilu prędkościowego warstw przypowierzchniowych

Zastosowanie metody MASW do wyznaczania profilu prędkościowego warstw przypowierzchniowych Mat. Symp. str. 493 499 Robert SIATA, Jacek CHODACKI Główny Instytut Górnictwa, Katowice Zastosowanie metody MASW do wyznaczania profilu prędkościowego warstw przypowierzchniowych Streszczenie Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

WARUNKI HYDRAULICZNE PRZEPŁYWU WODY W PRZEPŁAWKACH BLISKICH NATURZE

WARUNKI HYDRAULICZNE PRZEPŁYWU WODY W PRZEPŁAWKACH BLISKICH NATURZE Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki Leszek Książek WARUNKI HYDRAULICZNE PRZEPŁYWU WODY W PRZEPŁAWKACH BLISKICH NATURZE Kraków,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ATLASU METRYK RADAROWYCH DLA TWORZENIA PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH KOMPONENTÓW ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

KONCEPCJA ATLASU METRYK RADAROWYCH DLA TWORZENIA PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH KOMPONENTÓW ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 19, 2009 ISBN 978-83-61576-09-9 KONCEPCJA ATLASU METRYK RADAROWYCH DLA TWORZENIA PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH KOMPONENTÓW ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Bardziej szczegółowo

Woltomierz analogowy AC/DC [ BAP_ doc ]

Woltomierz analogowy AC/DC [ BAP_ doc ] Woltomierz analogowy AC/DC [ ] Uwagi wstępne dot. obsługi Ustawić przyrząd w stabilnej pozycji (poziomej lub nachylonej). Sprawdzić, czy igła jest ustawiona na pozycji zerowej (śruba regulacji mechanicznej

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu.

Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu. Efekt Dopplera Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu. Wstęp Fale dźwiękowe Na czym

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program rozszerzony. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program rozszerzony. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA 2015-2016 program rozszerzony dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu ŹRÓDŁA: MATERIAŁY Z PREZENTACJI FIRMY TELEATLAS: METODYKA MOBILE MAPPING SYSTEM, WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Osuwiska podwodne w jeziorze wigry w świetle

Osuwiska podwodne w jeziorze wigry w świetle VII Zjazd Geomorfologów Polskich kraków 2005 Osuwiska podwodne w jeziorze wigry w świetle badań sejsmicznych wysokiej rozdzielczości Podczas profilowania sejsmicznego jeziora Wigry stwierdzono występowanie

Bardziej szczegółowo

Rozdzielczość rozpoznania nieciągłości w ośrodku silnie niejednorodnym za pomocą metod georadarowej i sejsmicznej

Rozdzielczość rozpoznania nieciągłości w ośrodku silnie niejednorodnym za pomocą metod georadarowej i sejsmicznej WARSZTATY 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Materiały Warsztatów str. 465 476 Zenon PILECKI* / **, Jerzy ZIĘTEK*, Elżbieta PILECKA**, Jerzy KARCZEWSKI*, Jerzy KŁOSIŃSKI** * Akademia Górniczo-Hutnicza,Wydział

Bardziej szczegółowo

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW.

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. 3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. Przy rozchodzeniu się fal dźwiękowych może dochodzić do częściowego lub całkowitego odbicia oraz przenikania fali przez granice ośrodków. Przeszkody napotykane

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Zbiorcze zestawienie wyników badań ankietowych dotyczących oceny przebiegu i organizacji studiów doktoranckich (ankieta doktorancka)

Zbiorcze zestawienie wyników badań ankietowych dotyczących oceny przebiegu i organizacji studiów doktoranckich (ankieta doktorancka) Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie Pełnomocnik Rektora ds. Jakości Kształcenia Zbiorcze zestawienie wyników badań ankietowych dotyczących oceny przebiegu i organizacji studiów doktoranckich

Bardziej szczegółowo

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o.

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. AGENDA Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. Zagadnienia projektowe dla sieci WLAN skomplikowane środowisko dla propagacji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2 Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska Wykład 2 SAR Geometria zobrazowania (azimuth direction) https://directory.eoportal.org/web/eoportal/satellite-missions/s/seasat Geometria zobrazowania

Bardziej szczegółowo

Mierzymy długość i szybkość fali dźwiękowej. rezonans w rurze.

Mierzymy długość i szybkość fali dźwiękowej. rezonans w rurze. 1 Mierzymy długość i szybkość fali dźwiękowej rezonans w rurze. Czas trwania zajęć: 2h Określenie wiedzy i umiejętności wymaganej u uczniów przed przystąpieniem do realizacji zajęć: Uczeń: - opisuje mechanizm

Bardziej szczegółowo