remonty kolejny etap S. 4 uzaleznień uczą się by spełnić swoje marzenia s. 6 KONFERENCJA OŚRODKA W PARZYMIECHACH s. 5

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "remonty kolejny etap S. 4 uzaleznień uczą się by spełnić swoje marzenia s. 6 KONFERENCJA OŚRODKA W PARZYMIECHACH s. 5"

Transkrypt

1 Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Branicach Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Neuropsychiatryczny w Opolu Wyd. 178 LIPIEC-SIERPIEŃ 2014 Rok XVII nowa metoda terapii uzaleznień remonty kolejny etap S. 4 Program rehabilitacyjny KONFERENCJA OŚRODKA W PARZYMIECHACH s. 5 uczą się by spełnić swoje marzenia s. 6

2

3 Spis treści WYDARZENIA Grill w letni czas Celina Zacharska...3 Bazylika Św. Rodziny dbałość, która budzi szacunek Hieronim Śliwiński...3 Remonty kolejny etap Hieronim Śliwiński...4 Nowa metoda w terapii uzależnień Ośrodek Terapii Uzależnień w Parzymiechach...5 Uczą się, by spełnić marzenia Hieronim Śliwiński...6 Ogródek pyszna sprawa R. Czepczor i M. Koziura...7 Wiara a choroba R. Czepczor i M. Koziura...7 WRAŻENIA, ODCZUCIA, OPINIE... Dzień dobry Kalimera! Magdalena Wiącek...8 Krótka historia Wariatki E. Żłobicka...10 Dziecko w dorosłym, dorosły w dziecku Justyna Jonek...11 Podążając za zasadami Grzegorz Wójcicki...16 Mógł Tuwim, to może i Kurowski KaJ...18 Czas relaksu, czas planowania Belka...19 Kwestionariusz cz. II Jacek Robinson Różycki...20 Bajki uczą nie tylko dzieci H. Śliwiński...25 TWÓRCZOŚĆ Baśń JESTEM EWA...12 Zdrada i inne wiersze Belka...15 Zbyt ciasne serce i inne wiersze ks. M.Kluczny, Z. Brożek, A. Iwanowicz...17 Do Ciebie Boże... Zbigniew Brożek...20 Ocalić i inne wiersze Belka...21 Szczęście zakratowane cz. II Belka...22 Kryminał i inne wiersze M. Wiącek, J. R. Różycki, A. Iwanowicz, Piotr Radiměřský...22 FASCYNACJE Wielka cisza Piotr Radiměřský...9 Wyznania czyetlnika... Justyna Jonek...15 STAŁE RUBRYKI Z pamiętnika pacjenta Janusz Hoffman...26 REDAKCJA Redaktor naczelny: Hieronim Śliwiński, Koordynator w WSZN Opole: Iwona Kapral. Adres redakcji: Redakcja Miesięcznika ZYGZAK, Pracownie Terapii Zajęciowej, BRANICE, ul. Szpitalna 18, Internet: Druk: Zakład Aktywności Zawodowej im. Jana Pawła II w Branicach. Grill w letni czas Pod koniec czerwca, korzystając ze wspaniałej pogody, Pracownie Terapii Zajęciowej zorganizowały dla swoich podopiecznych grill w ogrodzie przy pracowniach. Była to forma nagrody dla tych osób, które aktywnie biorą udział w zajęciach rehabilitacyjnych. Kiełbaskę, dodatki do niej i słodkie bułki zasponsorował Cichy Przyjaciel pracowni, który już wielokrotnie przy różnych okazjach fundował chorym przysmaki, a który pragnie pozostać anonimowy. Przysmaków było tyle, że nawet najwięksi smakosze mieli dość i nie byli w stanie więcej zmieścić w brzuchu. Oczy by jadły, ale brzuchy były pełne. W czasie pieczenia kiełbasek chorzy słuchali muzyki, śpiewali wesołe piosenki, żartowali. Chorzy i terapeuci mieli okazję skorzystać z nowej formy relaksu chodzenie po foli bąbelkowej bosymi stopami. To było bardzo przyjemne przeżycie i takie trzeszczące. Nie dało się przejść po folii i się nie uśmiechnąć. Odpoczywano na kocach i karimatach w cieniu drzew, łasowano smakowicie pachnące kiełbaski i słodkie bułeczki. Spędziliśmy bardzo miłe przedpołudnie. Wszyscy uczestnicy tej przyjemnej, plenerowej imprezy pragną z serca podziękować Cichemu Przyjacielowi PTZ za smaczny dar i możliwość przyjemnego spędzenia czasu na łonie natury. (Zdjęcia na str. 28) Celina Zacharska Bazylika Św. Rodziny dbałość, która budzi szacunek Z początkiem sierpnia zakończył się kolejny etap prac remontowych w bazylice pw. Św. Rodziny położonej w sercu branickiego szpitala. Została wymieniona instalacja elektryczna, która w znacznej części była instalowana w czasie budowy bazyliki na początku lat 30. ubiegłego wieku. Ks. Alojzy Nowak, już od 14 lat dba by bazylika, która każdorazowo budzi podziw u zwiedzających, odzyskała swoją niegdysiejszą świetność. W to dzieło włożył całe swoje serce, a sekundują Mu w tym Parafianie, którzy dobrowolnymi datkami wspierają te prace. Niezwykle ważna jest w tym względzie również życzliwość Dyrekcji szpitala. Te czynniki sprawiły, że tak wiele udało się już zrobić. H. Śliwiński ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

4 Wydarzenia remonty kolejny etap W Samodzielnym Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Branicach nie ustają prace remontowe i modernizacyjne. Z informacji jaką uzyskaliśmy od p. Jarosława Gospodarczyka kieronika Działu Administracyjno-Technicznego wynika, że zakończony został remont dachu w pawilonie J (powierzchnia ok m 2 ) i instalacji c.o. W pawilonie trwa obecnie wymiana instalacji ciepłej wody i ocieplanie stropów. Prace te realizowane są w ramach programu Zwiększenie efektywności energetycznej SWSdNiPCh w Branicach poprzez kompleksową termomodernizację etap I współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata w ramach osi priorytetowej nr IV Ochrona środowiska, Działanie 4.3 Ochrona powietrza, odnawialne źródła energii. Zakończona został budowa wind w pawilonie D (winda wewnętrzna) i w pawilonie C (winda zewnętrzna, panoramiczna). Odbył się odbiór wewnętrzny obu wind, a w połowie września odbędzie się odbiór przez dozór techniczny oraz przez PEFRON. Został również wdrożony I etap Systemu Informatycznego e-usługi, realizowanego w ramach programu Wprowadzenie e- -Usług w WSZN Opole i SWSdNiPCh w Branicach. We wrześniu ma rozpocząć się remont Oddziału Leczenia Objawów Abstynencyjnych B7 oraz wykonanie stref przeciwpożarowych w pawilonach C i D w celu dostosowania ich do obowiązujących przepisów p.poż. W planach na ten rok jest również naprawa chodników obok pawilonu B i remont altany terapeutycznej obok pawilonu C. Hieronim Śliwiński Winda panoramiczna pawilon C Wejście do windy wewnętrznej w pawilon D Odnowiony dach w pawilonie J - widok z wieży kościoła Pawilon J - widok od strony bramy głównej 4 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

5 Konferencję rozpoczął p. Andrzej Rybak Nowa metoda w terapii uzależnień Sprawozdanie z konferencji w Branicach W dniu 10 lipca 2014 r. w pięknej sali konferencyjnej Samodzielnego Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. Biskupa J. Nathana w Branicach odbyła się, z inicjatywy p. Marka Grzyba prezesa Ośrodka Terapii Uzależnień sp. z o.o. w Parzymiechach, konferencja regionalna na temat Innowacyjna Metoda Terapeutyczna w stacjonarnym Leczeniu Uzależnień Alkoholowych Osób Dorosłych. Od strony logistycznej organizatorów wsparł p. Janusz Gawlik kierownik Oddziału Terapii Uzależnień miejscowego szpitala. Konferencję rozpoczął p. Andrzej Rybak koordynator projektu, w prezen- tacji przedstawiła założenia, cele które projekt zakłada, czyli opracowanie wdrożenie i spopularyzowanie innowacyjnej metody leczenia uzależnień. Podkreślił wagę przyznanych funduszy europejskich bez których projekt ten nie miałby szans na powstanie. Następnie głos zabrał p. Marek Grzyb lekarz psychiatra, specjalista psychoterapii uzależnień oraz certyfikowany specjalista terapii krótkoterminowej skoncentrowanej na rozwiązaniu, który w swojej prezentacji bardzo ciekawie i z pasją opowiedział o drodze, którą podążał ku innowacyjnej metodzie terapeutycznej. Opowiedział o powodach podjęcia wysiłku wdrożenia tej metody. W tym wystąpieniu poznaliśmy również podstawowe różnice między metodami oraz sposób funkcjonowania dwóch podejść terapeutycznych w jednym ośrodku. Dla OTU w Parzymiechach nowa metoda jest poszerzeniem oferty, a co za tym idzie możliwością dotarcia do tych grup odbiorców, do których do tej pory tradycyjny model terapii nie trafiał. To w jaki sposób w chwili obecnej w Ośrodku Terapii w Parzymiechach jest zorganizowana terapia w dwóch równorzędnych obok siebie współistniejących metodach tj. terapii skoncentrowanej na rozwiązaniu i terapii strukturalno-strategicznej wzbudziło duże zaciekawienie. Model terapii krótkoterminowej skoncentrowanej na rozwiązaniu różni się całkowicie od tradycyjnych koncep- lek. med. Marek Grzyb Konrad Grzyb Barbara Wojtasik dr Leszek Cichobłaziński ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

6 Wydarzenia cji leczenia długoterminowego, opartego na rozumieniu uzależnienia, jako nieuleczalnej choroby i metodzie tzn. 12 Kroków AA. Jest alternatywą dla obecnie stosowanego w Polsce podejścia, będąc szczególnie pomocnym osobom z zaburzeniami zachowania związanymi z alkoholem, które nie decydują się na abstynencję od alkoholu, jako nadrzędny cel do końca życia. Największe zainteresowanie uczestników konferencji wzbudziła część prezentacji w której p. M. Grzyb opowiedział o autorskim programie terapii opartym na modelu terapii skoncentrowanej na rozwiązaniu. Pan M. Grzyb podzielił się również doświadczeniami z etapu wdrażania metody tj. szkolenia terapeutów jak również z okresu testowania metody. Uczestnicy Konferencji w kuluarach wyrażali niedosyt; chcieliby się dowiedzieć jeszcze więcej o innowacyjnej metodzie i ubolewali, ze tak mało czasu i środków poświęca się na poszukiwaniu nowych, nowoczesnych metod w leczeniu uzależnień. W dalszej części konferencji specjaliści psychoterapii z Ośrodka w Parzymiechach Barbara Wojtasik i Konrad Grzyb zaprezentowali opisy przypadku i opowiedzieli o procesie testowania metody. Wzbudziło to bardzo duże zainteresowanie szczególnie wśród praktyków psychoterapii uzależnień, którzy w licznym gronie byli obecni na konferencji. Konferencja zakończyła się prezentacją badań naukowych dotyczących innowacyjnej metody terapii uzależnień, wyniki badań zaprezentowała dr Leszek Cichobłaziński, współautor badań oraz prezentacją Autorskiego Programu Aktywizacji Zawodowej. Konferencja trwała jednakże dalej w postaci interesującej dyskusja w kuluarach podczas lunchu. Uczestnicy konferencji podkreślali trud włożony przez Dyrektora ośrodka i jego współpracownika w proces wdrażania innowacyjnej metody leczenia uzależnień, sygnalizowali chęć bliższego tj. praktycznego, poznania metody za pomocą warsztatów, staży. Naprzeciw oczekiwaniom uczestników konferencji wyszedł p. M. Grzyb, który zapowiedział coroczne organizowanie przez Ośrodek w Parzymiechach konferencji Co nowego w leczeniu uzależnień. Tekst przesłany z Ośrodka w Parzymiechach Uczą się, by spełnić swoje marzenia Realizacja specjalnego programu rehabilitacyjnego realizowanego w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym trwa od blisko 3 miesięcy. Jak pisaliśmy w poprzednim wydaniu naszej gazety, uczestniczy w nim 22 pensjonariuszy zakładu. Program zajęć prowadzonych z uczestnikami obejmuje m.in. zajęcia ruchowe rano i po południu, zajęcia grupowe i indywidualne z psychologiem, indywidualne konsultacje z lekarzem, zajęcia komputerowe, treningi kulinarne i muzykoterapię. Muzykoterapia Zajęcia komputerowe Większość osób uczestniczących w programie wdrożyło się w zajęcia i z chęcią w nich uczestniczy. Widoczna jest u nich chęć zrobienia czegoś dobrego dla siebie, ale również dla innych. Niebagatelny wpływ ma na to dobra, koleżeńska atmosfera panująca w trakcie zajęć. Ze swej strony życzymy osobom uczestniczącym w programie rehabilitacyjnym wytrwałości, satysfakcji czerpanej z pracy nad sobą i spełnienia marzeń. Hieronim Śliwiński 6 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

7 Wydarzenia Ogródek pyszna sprawa Mamy własny ogródek! Dzięki staraniom chorych i terapeutów zajęciowych z pawilonu K, w którym mieszczą się oddziały Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego uzyskaliśmy pozwolenie Dyrekcji na zagospodarowanie pod ogródek działki znajdującej się obok magazynu Zakładu Energetyki Cieplnej. Trzeba było włożyć sporo pracy w jej zagospodarowanie, ale trud ten opłacił się, bo chorzy robili to z prawdziwą radością, a zasiane warzywa pięknie rosną i cieszą oko. Posialiśmy marchew, buraczki, rzodkiew, posadziliśmy także pomidory, jak również piękne kwiaty, by działka wyglądała bardziej domowo. Chorzy pod opieką terapeutów mogą aktywnie brać udział w pielęgnacji ogródka pieląc i podlewając grządki. Dorodne warzywa są wykorzystywane w czasie prowadzonych w pracowni treningów kulinarnych. Praca w naszym ogródku jest formą hortiterapii, czyli terapii związanej z przebywaniem w ogrodzie, która pomaga nie tylko w leczeniu chorób o podłożu psychicznym, ale także przy wielu innych dolegliwościach. Są dowody naukowe na to, że praca w ogrodzie uszczęśliwia! Hortiterapia ma swe początki w starożytnym Egipcie, gdzie kapłani i lekarze zalecali spacery po ogrodach jako środek na choroby umysłowe. Sam Hipokrates twierdził, że przyroda jest lekarstwem w każdej chorobie. Leczenie ogrodami, pomijając dobroczynną rolę wysiłku fizycznego i ruchu, pomaga zachować równowagę psychiczną, zmniejsza stres i polepsza koncentracje. Właśnie dzięki naszemu ogródkowi wielu chorych chętniej wychodzi na świeże powietrze i angażują się w prace ogrodnicze, co pozwala im poczuć się w ZOL-u prawie jak u siebie w domu, o czym czasem opowiadają w trakcie zajęć. Roksana Czepczor i Mateusz Koziura Praca w ogródku jako forma hortiterapii Trening kulinarny Wiara a choroba Choroba nie jest istotą życia, tylko wyzwaniem, któremu trzeba stawić czoła. Każdego miesiąca odbywają się Msze Święte dla pensjonariuszy z 4 oddziałów Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego (trzech mieszczących się w pawilonie K i jednego w pawilonie A) Samodzielnego Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Branicach. Celebruje je kapelan szpitala ks. Alojzy Nowak z Parafii pw. Św. Rodziny. Msze odprawiane są w intencji wszystkich pensjonariuszy. Dla wielu chorych to ważne wydarzenie w ich ZOL-owskim życiu. Dlatego chętnie śpiewają nabożne pieśni i odmawiają wspólnie modlitwy. Przed mszą jest możliwość przystąpienia do spowiedzi świętej. Dzięki mszy osoby wierzące zaspakajają swoje potrzeby duchowe. Wspólna modlitwa umacnia pozytywne więzi i ma działanie terapeutyczne, botam gdzie jest choroba, tam trzeba też podtrzymywać nadzieję, a uczestnictwo we mszy działa na osoby wierzące wspomagająco. Wiedzcie, że nie jesteście samotni na drodze życia, gdyż towarzyszy wam Chrystus, który was nigdy nie zawiedzie. (św. Jan Paweł II) Roksana Czepczor i Mateusz Koziura Bóg jest wszędzie, w każdym życia naszego momencie gdy chodzę, gdy siedzę, gdziekolwiek jestem, tam Bóg za mną idzie. a życie jak rzeka raz z prądem raz pod prąd przepływa, trzeba je brać takim jakim jest i cieszyć się każdym dniem... to wiary, nadziei i miłości trzeba by żyć i być Ela Mizgała ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

8 Wrażenia, odczucia, opinie... Dzień dobry Kalimera! Jeżeli wyruszasz do Itaki, proś, aby twoja podróż była długa, obfita w przygody i nauki. Konstandinos P. Kawafis Witam wszystkich, pragnę opowiedzieć o mojej wakacyjnej podróży do Grecji. Magicznego miejsca na ziemi, gdzie można spotkać miłych ludzi, a także zobaczyć piękne plaże stworzone do odpoczynku. Pojechałam tam razem z moją mamą. Była to pielgrzymka śladami św. Pawła Apostoła zorganizowana przez Uniwersytet Teologiczny w Opolu. Towarzyszył nam w tej wyprawie przesympatyczny ksiądz Norbert Widok. Naszą podróż zaczęliśmy 28 czerwca 2014 roku Mszą Świętą w kościele seminaryjno-akademickim pw. Świętej Jadwigi Śląskiej. Po uroczystej mszy wszyscy z wypiekami na twarzy, po pożegnaniu się z bliskimi, którzy niestety nie mogli towarzyszyć nam w tej wyprawie, wsiedliśmy do autobusu. Przywitała nas cudowna pilotka Pani Kasia, która swoją erudycją sprawiła, że podróż do kraju oliwą pachnącym stała się niezapomnianym przeżyciem i na długo ta pielgrzymka pozostanie w mojej pamięci. Grecja przywitała nas piękną pogodą. Na termometrze temperatura przekraczała 32 stopnie. Słońce przygarnęło nas w swoje gorące ramiona i towarzyszyło nam do końca pielgrzymki. (...)Życzyć sobie winieneś by długa była wędrówka. Oby wiele było poranków letnich, w których z jakąż rozkoszą, z jakąż radością będziesz przypływał do portów przedtem ci jeszcze nie znanych. ITAKA Konstandinos P. Kawafis Pierwszym miejscem pobytu były Saloniki. Urosły one do rangi drugiego pod względem wielkości miasta w Grecji. Najważniejszy zabytek to Biała Wieża, a także piękna, duża Rotunda. Nie zapomnę zespołu wiszących klasztorów z XIV wieku usytuowanych na skalnych szczytach nazywanych przez wszystkich Meteory z greckiego z powietrza. Całodzienny wypoczynek nad morzem Egejskim sprawił, że nabraliśmy sił do dalszego pielgrzymowania. Gdy słońce stanęło w zenicie, a jego gorące promienie spadały na kamienie, to nie było mowy o spacerze brzegiem morza, ponieważ kamienie parzyły w stopy. Osobiście zakochałam się w teatrze Epidauros słynie on ze swoich ogromnych rozmiarów, a także z doskonałej akustyki. Wypowiadane przez znajdującą się na scenie osobę słowa są doskonale słyszalne na całej ogromnej widowni. To co w Mykenach zachwyca, to potężne mury i wszystkim znana Brama Lwów. Spojrzałam także w twarz Agamemnona. Ateny podobnie jak inne stolice są bardzo dużym i hałaśliwym miastem. Tłumy ludzi, turystów przeróżnej karnacji, sklepy z pamiątkami, liczne knajpki. Jeśli ktoś to lubi to dzielnica Aten Plaka będzie dla niego wspaniałym nieodzownym miejscem do odpoczynku. Msze święte mieliśmy bardzo często na świeżym powietrzu. Czułam się wtedy jak pierwsi chrześcijanie, gdy msze święte odprawiał święty Paweł Apostoł. Ostatnim punktem naszej wyprawy były Delfy i wyrocznia,,pytia. Pamiętam jak kiedyś w liceum wykładowca, który uczył nas matematyki prosił abyśmy rozwiązali zadanie. Gdy ktoś tego zadania nie umiał zrobić, zaczynał się motać i zaczynał mówić o czymś innym, wtedy nauczyciel stawał przy tablicy i mówił Nie pleć, nie pleć, bo pleciesz jak Pytia. Będąc w Delfach przypomniała mi się ta sytuacja. Grecja żegnała nas ogromnymi polami bawełny, pięknymi żółtymi słonecznikami, pasmem gór Olimp, a także drzewami oliwnymi, które rozkładały swoje gałązki jakby chciały nam wszystkim pomachać i powiedzieć Adio, Cherete. (...)Itaka dała ci tę piękną podróż, bez Itaki nie wyruszyłbyś w drogę. Niczego więcej ci już dać nie może. Wróciwszy tak mądry, po tylu doświadczeniach, zrozumiesz prawdziwie co to jest Itaka. ITAKA Konstandinos P. Kawafis Magdalena Wiącek 8 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

9 Fascynacje Wielka cisza Gdy Philip Gröning, po dziewiętnastu latach od pierwszej rozmowy z przeorem klasztoru, dostał pozwolenie na nakręcenie filmu, na ponad 3 miesiące zamieszkał wśród mnichów, aby dzielić z nimi codzienność i osobiście odczuć panującą w zakonie atmosferę. Jest wiele filmów które na zawsze pozostaną w naszej pamięci takim niewątpliwie jest WIELKA CISZA w reżyserii Philip Gröninga. Jest to również film, który po obejrzeniu może zmienić całe nasze życie i nic już nie będzie takie jakie było przed obejrzeniem. Coś sobie uświadomisz? Otworzą się jakieś drzwi, które wcześniej były zamknięte? Coś w wielkiej ciszy usłyszysz, coś zobaczysz? Bo właściwie nieważne, czym Wielka cisza jest. Ważne, kim jesteś Ty. Czy jesteś gotowy na takie coś. Jeżeli tak to zapraszam do obejrzenia. Klasztor Kartuzów, położona w malowniczych Alpach Francuskich siedziba zakonu o najsurowszej regule w kościele katolickim. Tutaj zewnętrzny świat nie ma dostępu. Rytm dnia wyznacza modlitwa, od samego rana po wieczór, przy posiłku i przy każdej wykonywanej czynności. Tutaj wszechobecnie panuje skupienie i kontemplacja. Czytanie Biblii, śpiewanie psalmów, rąbanie drewna, doglądanie warzyw i ziół w przyklasztornym ogrodzie. Każda czynność jest pełna prawdziwej głębokiej wiary. Tutaj modlitwa przestaje wyznaczać rytm dnia tutaj cały dzień i każda jedna czynność staje się modlitwą. Gdy Philip Gröning, po dziewiętnastu latach od pierwszej rozmowy z przeorem klasztoru, dostał pozwolenie na nakręcenie filmu, na ponad 3 miesiące zamieszkał wśród mnichów, aby dzielić z nimi codzienność i osobiście odczuć panującą w zakonie atmosferę. Film jest wyjątkowy, nie tylko z uwagi na bycie jedynym nakręconym w klasztorze, wyjątkowa jest sama forma tego dokumentu. Nie ma tutaj żadnych dat, historycznych rysów, długich wypowiedzi ekspertów czy wywiadów. Podczas całego obrazu pojawia się zaledwie kilka, niejako przypadkiem posłyszanych dialogów i parominutowa wypowiedź jednego ze starszych mnichów, reszta jest ciszą. Przez ponad dwie godziny i 40 minut reżyser jest tylko niemym obserwatorem uporządkowanego klasztornego życia. Kamera, która stara się być jak najbardziej niezauważalna, pokazuje nam zakonną codzienność taką, jaka jest. Gotowanie, roznoszenie jedzenia do cel, spożywanie posiłku, praca, modlitwa, nauka a wszystko zatopione w ciszy, ciszy pełnej ładu i ukojenia. Zgrabne lawirowanie między pełnymi barwy i ostrości pejzażami, kadrami detali, portretami zakonników i ich pracy oraz nieostrymi i celowo słabymi jakościowo zapisami kontemplacji płatków śniegu, deszczu, krów schodzących z pastwiska to wszystko sprawia, iż widz przeniesiony zostaje w zupełni inny wymiar, gdzie czas przestaje być odczuwalny, a myśli przestają pędzić w gąszczu nieistotnych spraw. Nie jest to kino łatwe i na pewno nie polecam tego obrazu zwolennikom komercyjnej papki rodem z Hollywood. Nie jest to także najlepsza pozycja na piątkowe popołudnia. Jednak każdego, kto czasami zadaje sobie pytanie o sprawy ostateczne, każdego kto szuka odpowiedzi na te najistotniejsze pytania o życie i Boga zachęcam do znalezienia odrobiny czasu na ten dokument. Mnisi z klasztoru w Charteseuse odnaleźli w ciszy codziennej modlitwy spokój i wielką radość, my natomiast, widzowie, dostaliśmy wspaniałą szansę na odrobinę refleksji i zadumy. I jeszcze jedno nie jest to oczywiście film dla wszystkich. Nie jest dla osób kochających w kinie popijać colkę i komentować akcję. Nie dla poszukujących w kinie rozrywki i odmóżdżenia. Nie, nie, nie. To nie tutaj. Ten film męczy ale z tego wysiłku rodzi się coś bardzo, bardzo ważnego. Obraz ten jest bowiem sam w sobie tak mistyczny, jak miejsce, które przedstawia. Pokazuje tylko drogę na którą jeśli wejdziesz, to... poznasz siebie? Odnajdziesz coś? Zapraszam więc bardzo serdecznie do obejrzenia tego filmu. Piotr Radimirsky ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

10 KRÓTKA HISTORIA WARIATKI (...) To, że jestem chorującą w niczym mi nie przeszkadza, ani w życiu rodzinnym, mam na myśli córkę, syna i jedną z pięciu sióstr, ani w pracy zawodowej, ani we własnym osobistym rozwoju. Miałam trzydzieści lat gdy pojawiły się u mnie zaburzenia psychiczne. Mało powiedziane, zespół maniakalno-paranoidalny. Dzisiaj mam 48 lat, czyli osiemnaście lat już jestem osobą chorującą. Przyjmuję leki obowiązkowo. Pierwszy raz koleżanka mnie zaprowadziła do szpitala. Miałam małą córeczkę, zaledwie pięcioletnią. Ubrałam ją w jakieś ciuszki i poszłam z nią do kościoła. Potem do teatru, gdzie pracuję do dziś. Jestem aktorką. Choroba szarpała mną i targała. Bałam się każdego cienia, swojego oddechu i każdej pary oczu, które wydawało mi się, że patrzą na mnie z każdej dziury, ściany, muru. Miałam wrażenie, że założyli mi podsłuch, kamery, że jestem obserwowana i prześladowana, że kosmici mnie podglądają. Straszne? Śmiejecie się, że głupia? Ja głęboko w to wierzyłam i to była moja rzeczywistość. Gdyby nie Basia, znajomi w pracy, to nie wiem gdzie teraz byłabym. Potem koleżanki bały się ze mną spać w pokoju na wyjazdach służbowych. Rodzina się zjechała. Gadali: Wariatka. Weź się w garść. Zapina spinki dziecięce we włosy. (A ja tylko bawiłam się ze swoim dzieckiem) Śmieszne? Głupie? Taka była moja rzeczywistość. Potem wiele lat borykałam się z własnymi emocjami, bólem, rozdarciem, jednak nie przeszkadzało mi to w wychowywaniu córeczki, potem wzięłam bratanka na wychowanie i jego chorą na raka matkę? Siostra zadzwoniła do mnie i powiedziała, żebym ich wyrzuciła, bo muszę myśleć o sobie. Ja ich nie wyrzuciłam. Wychowywałam, opiekowałam się chorą osobą, mimo własnego chorowania. Łatwo nie było, ale byłam zaparta w swoim działaniu. Matka mojego bratanka zmarła, dzisiaj chłopak ma osiemnaście lat. Jestem z niego dumna i zadowolona z siebie. Kocham syna, jak swoje własne dziecko, całym sercem kocham. Przeszłam osądzanie, czyli jako osoba chorująca musiałam mieć kuratora, jeśli chciałam go nadal wychowywać. Córka wyjechała do Wrocławia, urodziła córeczkę, gdy ja po raz drugi trafiłam do szpitala, ponieważ odstawiłam leki. Wierzyłam, że po 11 latach brania ich z pewnością jestem już zdrowa. Leki brane nieustająco spowodowały mnóstwo skutków ubocznych, ale największą sprawą była wiara we własne uzdrowienie. To był błąd? Nie. Patrzę na to teraz z innej perspektywy. Miałam szczęście, że trafiłam do szpitala ponownie. Dzięki temu zmieniono mi leki na inne i co najważniejsze poznałam mnó- stwo ciekawych ludzi, co pozwoliło mi na osobisty rozwój. Właśnie w szpitalu nauczyłam się wielu artystycznych technik jak tkactwo, malarstwo, zaczęłam pisać do ZYGZAK-a, w którym jest mnóstwo mojej twórczości, zdjęć prac, zdjęć osobistych. Nie boję się tego, nie wstydzę. Wręcz przeciwnie, jestem dumna. Mało? W Radio Opole przeprowadzono ze mną wywiad jako osobą chorującą psychicznie, gdzie jasno i otwarcie mówiłam czym się zajmuję, kim jestem. Dzisiaj ten wywiad można odsłuchać na blogu: Publicznie w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora na jednej z pierwszych imprez, dzisiaj już Stowarzyszenia Mój Duch Przyjazny otwarcie o tym mówiłam. Dzisiaj jestem wiceprezesem tego stowarzyszenia. Krótko: Stowarzyszenie Mój Duch Przyjazny działa na rzecz osób chorujących psychicznie i nie tylko psychicznie. Działamy poprzez kulturę i sztukę, wydobywając osoby tworzące. Wspieramy się wzajemnie. Organizujemy wystawy, wieczory poetyckie spektakle teatralne. Promujemy również rękodzieło i inne dziedziny sztuki. Poprzez wspólne działania dajemy świadectwo, że osoby chorujące są piękne i tworzą piękności. Naszym założeniem jest także jawnie mówić o swoich problemach, jednak nikt do niczego nie zmusza. Sprawa jest dobrowolna. Ja należę do osób, które nie wstydzą się własnego wariactwa, delikatniej ujmując nie wstydzę się własnego chorowania. Nic w tym nadzwyczajnego, ani złego. Powiem więcej, jako osoba chorująca spotykam na swojej drodze całe mnóstwo dobra, dobrych ludzi i szereg życzliwości. Jedyne czego mi brakuje, to rodziny, która nie w całości, ale częściowo się 10 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

11 odsunęła ode mnie. Jest to małomiasteczkowe podejście do osób, które czegoś więcej chcą od życia, do chorujących psychicznie. Problemem zaściankowości mojej rodziny jest to, że łykam tabletki na prawidłowe funkcjonowanie mózgu, który nota bene jest takim samym organem ciała ludzkiego jak wątroba, trzustka czy inny organ. Powiem tak: choroba psychiczna jest moją dolegliwością, ale to dzięki tej chorobie uświadomiłam sobie swoją wartość jako człowieka i istoty ludzkiej. Pamiętam jak pierwszy raz wydrukowano w ZYGZAK-u, gazetce szpitala psychiatrycznego, mój tekst Tereska, Droga jakich wiele, pierwsze moje zdjęcie. Byłam dumna z siebie i czułam się wyróżniona, że oto ktoś wreszcie mnie zauważył, docenił, dowartościował przez to. Kiedy otrzymałam Zygzaka, ręce mi drżały, byłam poruszona i niewyobrażalnie szczęśliwa. To było wielkie przeżycie. Czułam, że mam bliskie osoby wokół siebie i nie jest to bynajmniej rodzina, a personel szpitala. Swego czasu byłam częstym gościem szpitala psychiatrycznego, gdy już przestałam być pacjentką. Dzisiaj odwiedzam tam bliskie mi osoby, które traktują mnie jak przyjaciela i to jest dla mnie największa wartość. To, że jestem chorującą w niczym mi nie przeszkadza, ani w życiu rodzinnym, mam na myśli córkę, syna i jedną z pięciu sióstr, ani w pracy zawodowej, ani we własnym osobistym rozwoju. Nie narzekam z powodu choroby, w ogóle nie narzekam, nie przeklinam, nie chowam się w mysią dziurę z powodu choroby, przeciwnie żyję jawnie, otwarcie i ze szczęściem. Zawsze chodzę z podniesioną głową i nie szukam kamieni pod stopami. Elżbieta Żłobicka Wrażenia, odczucia, opinie... Dziecko w dorosłym, DOROSŁY w dziecku Lubię obserwować dzieci. Można się od nich wiele nauczyć i wiele prawd sobie przypomnieć, jeśli ma się odwagę i siłę, by ocalić dziecko w sobie. dejść do stoliczka, podać bułkę i zauważyć, że dziewczynki ładnie się bawią pisakami. Dorośli dyskutują o tym, stawiają diagnozy: Czasem współpracuje, jest pomocna, a czasami taki egoista z niej wychodzi... Następna maleńka chwilka spokoju. Dziewczynki piją soczki. Blondynka wzdycha: Ja mogę robić tak wiele, że ja nie wiem, co ja mam robić! Kobieta dzielnie odpowiada i napomina: Myszko, trochę ciszej. Nie skaczemy po kanapie. Bobyś się przewróciła i płakała. Ostrożnie, żebyś się nie uderzyła... Dziewczynki zaangażowały się w zabawę, której nie znałam z dzieciństwa. Nowa zabawa nazywa się mama i dziecko. Oczywiście obie dziewczynki chciały być ma- Byłam w kawiarni, której klimat bardzo lubię. W powietrzu unosi się zapach kawy, wystrój wnętrza stanowią półki z książkami i tablice z wypisanymi kredą sentencjami. Na ciemnej szkolnej tablicy zapisano także menu. Wybieram karmelową kawę i karmelowe ciasto (miodownik). Siedzę i obserwuję dwie dziewczynki. Może czteroletnie. Zbyt do siebie niepodobne, by były siostrami. Może ich mamy są przyjaciółkami i jedna z nich opiekuje się czeladką. Dwuosobową. Składającą się z brunetki i blondynki. Blondynka ma trudny do ujarzmienia temperament, silne zdanie i przywódczy charakter. Jeśli moglibyśmy życie przyrównać do pieśni, ona byłaby urodzoną dyrygentką. Docierają do mnie strzępki rozmów: Carny to mój ulubiony kolor. Nie, nie, nie! Nie będziemy malować świeczek na torcie, bo to nudne przecież jest. Dyskusja kolorowa toczy się dalej: Ona wzięła mój ulubiony kolor!!! I już do łez bliziutko... Kobieta natomiast siedzi z laptopem na kolanach i niestrudzenie uspokaja: Masz tyle ulubionych kolorów, weź po prostu inny. Przez maleńką chwilkę panuje spokój. Nagle: Tati, tati, tatusiu, a gdzie moja bułka? I dziewczynka biegnie boso w stronę taty, który musi pomami, a żadna nie chciała być dzieckiem. W końcu któraś została dziewcynką Kalolinką. A mama napominała: Ale, ale, ale... Chodź, dziecko, stój tu, uważaj, żebyś na nóżkę nie nadepnęła. Po maleńkiej chwilce zmodyfikowano schemat zabawy: dla trzech osób. Była mama, starsza siostra i dzidziuś. Tylko grzecznie się bawić, OK? Bez odpowiedzi. Bez odzewu. Piłam kawę i zastanawiałam się, jak długo dziewczynki będę uzbrojone w siłę, spontaniczność i poczucie, że mają moc sprawczą. I zastanawiałam się, czy społeczeństwo i kultura wyrządzą im coś w rodzaju krzywdy. I zastanawiałam się, ile z dziecka potrafiłam w sobie ocalić. Justyna Jonek Dorosły uśmiecha się średnio 17 razy w ciągu dnia, a dziecko 400 razy! Zmień tę statystykę... Uśmiechaj się!!! ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

12 Twórczość Baśń JESTEM Dom mojej młodości. Przypomnij sobie niewiarygodne moje z niego odejście Mamo. Myślę, że się przyzwyczaiłaś. Śmierć ojca była do przewidzenia. Zostałaś sama jak paluszek. Krysia ma swoją rodzinę. Czasami Cię odwiedzi. Pamiętam Tatusia. Jego bezradność. Jego powolne konanie. Gdy już wyszedł z kliniki. Gdy byłeś chory przyniosłam ci trampki, gdy ćwiczyłeś na szpitalnej siłowni. Twój paraliż. Twoja mózgowa niewinność. Niemoc karygodnej wódki. Przemoc alkoholu. W granicach tolerancji. Udar mózgu jako krytyka młodości. Kochałam cię. Nie chciałam żebyś umarł. Rozumiałam cię. Pomogłam Ci. Zabroniłam Ci. Powstrzymałam Cię. Wytrąciłam Ci kieliszek z ręki. Nawróciłam Cię. Wyraziłeś skruchę. Cieszyłeś się życiem. Przestałeś pić. Wcześniej. Jaka była feta. Nasze domowe przyjaźnie w gościach. Dyskusje wieczorowe przy suto zastawionym stole. Grzybki marynowane śliskie płaczki maślaczki płaczące dziewiczne panienki. Grzyby, które żyją w kupie, są to opieńki. W zalewie kółeczka marchewki i cebulki, ziele angielskie, koreczki, śledzik. Przystawka na pierwszym miejscu. Na podłużnym stole szynka różowa, smaczna, tak dużo kosztuje, a także bigos myśliwski i nieśmiertelna sałatka jarzynowa. Jest to pycha. Na temat pokarmów. Zastanawiam się nad tym, ile smaków składa się na ten sklep. Stół ma być wystawny. Słodycze do kawy, a może herbaty. Przepyszne ciasta, ciasta kolorowe i takie różne. Takie jak zazwyczaj. A tort pulchny, sernik, keks z bakaliami, piernik z kokosem, makowiec trochę siwy, tortowe ciastka i kruche ciasteczka, ptysie, bezy, szarlotka i pełna misa owoców. Jakie szkła, kryształy, literatki, kieliszki, lampki na koniaczek. Wędlina ułożona na porcelanowych owalnych talerzach. Barszczyk z krokietem. Móżdżek w kokilkach i studzienina. Cały czas wódka, wino, miód pitny, dżin z tonikiem. Do późna w nocy polityka. Tato zasłużył na chorą głowę. Mój Boże. Nie wiedział co się stanie potem. To jest odległe w czasie. Tym opilstwem tłumaczę jego chorobę. Nieszczęśnik. Przed śmiercią nie panował nad mową. Nie umiał się wypowiedzieć. Wysławiał się z kłopotem. Przez jakiś czas nie pił alkoholu za moją przyczyną. Nie robił tego od mojej ingerencji aż do śmierci. Upodobał sobie taśmy video. Bardzo polubił filmy. Oglądał je ciągle. Umierał tak dyskretnie. Nie zwierzał się. Nie mógł kierować autem. Potem wyjechałam. Gdy już tu byłam na miejscu dożywotnim, dowiedziałam się o tym nieszczęściu. O jego zejściu. Przybyłam wtedy do Miasteczka Miłosierdzia. Zaczął się nowy, najbardziej dziwny czas mojej egzystencji. Tyle lat panie dziejku. Na pogrzeb tatusia nie udałam się. Mama pozostała sama. Dom zaistniał pustką. Starsza waleczna kobieta. Szczególnie wtedy, gdy jest taka zaradna. Zdana na niedobry los. Mówi się, że to ostatni wyż. Niekiedy trzecia młodość. Góra doświadczeń. Mądrość. Życiowy upór. Mama ma ogromną wolę życia. Chyba się nie mylę. Koniec końców. Jeszcze jest teraz. Podróż do mnie wymaga zakupów. Jestem na Mamy utrzymaniu. Mam też pieniążki od Taty. Państwo mi wypłaca dolę. Codzienny żywot w uzdrowisku psychiatrycznym. To wywczasy na naszą kieszeń. Starczy, aby było wygodnie. Leczenie ziszcza nasze marzenia. Jest tu wielka biblioteka. Można do woli czytać, pisać, malować w pracowniach, nawet kuchcić. Gimnastykować się, sypiać po obiedzie. Chodzić na chór. Czuć się w pełni szczęśliwym. Spacerować. Można gnić, jeśli jest się leniwym. Swawola, tańce, zabawa. Uroczysty grill. Terapia. Program jest zadowalający. Odwiedziny mojej Mamuni. 12 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

13 Jest w leciech. Mimo to dobrze się trzyma. Dźwiga wiktuały. Dużo do jedzenia. Bardzo apetyczne. Kosmetyki też mi przywozi. Kosztowne perfumy. Pieniące, pachnące mydełko. Mamusia przyjeżdża do mnie co trzy tygodnie. Ponownie stwierdzam, iż pomimo podeszłego wieku jest silna. Gdy przyjeżdża, opowiada mi o sobie. Mówi, jak tęskni, popłakuje. Opłakuje za Tatą. Zwierza mi się ze swojego bólu. Jak stało się pusto. Wspominamy moje dzieciństwo. Młodość. To jest wzruszające, że pamięta tyle dobroci, a zło omija. Przymierzam bluzkę z bawełny, miękką i wesołą, z aplikacją słońca w promykach. Otrzymałam kierpce. Zawsze mam zaspokojone braki w garderobie. Przywiezione jedzenie smakuje mi. To są Mamy wymysły kulinarne. Serce w piekarniku. Chorobowa restauracja. Szczyty to dźwiganie literatury. Znawczyni mojej pasji. Jej zawód, władca biblioteki. Zalecanie lektury. Mama wie, jak pragnę książek. Przyjechała nie na próżno. Zawsze się stara. Jest pomysłowa. Dostarcza mi prasy literackiej. Od siostry otrzymałam maskotkę. Kupiła mi zabawkę. Rozkoszna figurka z gliny pokryta lakierem. Mały aniołek. Przekazany w moje ręce. Dziękuję ci bardzo. Bardzo, bardzo, bardzo ci dziękuję. Spełnienie tęsknoty za domem. Poza tym Mama dzwoni do mnie. Pamiętam, jak oczekuję co tydzień na telefon. Czekam wiernie jak piesek. Dzielą nas kilometry. Są pokonane. Tęsknota to codzienna przywara. Czym jest jestestwo. Zaspokajanie braków. Chorągiewka niezgodna z działaniem. Presja umysłowości. Iskierka absurdu, pojemnym w balladzie ukojeniu muzyką. Czy to wre. Jaka ja jestem. W jaki sposób istnieje łączność między mną a nimi. Dlaczego czuję się, że wyprawiam omyłki. Błąd natury będący błędem w sztuce. Indolencja matczyna, zestarzenie się. Klamka zapada. To wypadek. Nieszczęśliwy wypadek. Nic o tym nie wiem i tak jest dobrze. Linie papilarne. Co w nich widzisz. Twórcza materia pomysłów. Ażeż brak. Związek karykatury z wielbicielami. Sceptyka. Warsztatowy szew. Łapanka kulomiotnego wiersza. Brzmienie kryształowej ciszy. Dewiacja. Wyrzucanie na śmietnik książek. Co tak boli, jak śmierć Bogdanki. Szum nieznośny ulicy. Przemieszczam się w czasie. Powracam w myślach do dzieciństwa. Chłopczyk ma nowoczesne zabawki. Samochodziki na resorach. Wiecie on ma marki. Niekancerowane znaczki pocztowe nie na wysyłkę. Zaprosił mnie na oględziny. Jego mama zgodziła się szczególnie. Byłam u niego całe popołudnie. Mój mały przyjaciel. Za zgodą rodziców. Przedstawił mi, jak wspomniałam, bardzo bogatą kolekcję owych znaczków pocztowych. Coś przepięknego. Ich papiernicza uroda. Czystość. Nieskazitelna estetyka. Pietyzm. Klasery to atrakcja i udział w sztuce. Higiena matrymonialna. Podział uwagi między koleżanką a kolegą. To mi się śni. Jesteśmy podzieleni. Imponuje mi jego królestwo. On podziwia to co ja uwielbiam. Czym się bawię. W jego towarzystwie zdobywam wiedzę, jaką ma płeć. Wrócę do tego. Teraz wam opowiem o moich zabawkach. Są dziewczyńskie. Moja mała plastikowa łazienka na wzór prawdziwej i pralka, która sama pierze, porcelanowy miniaturowy serwis do kawy, herbaty. Mały medyk w zestawie, pukle waty, słuchawki, witaminy, plastry i co jeszcze. Zdobyłam prawdziwą strzykawkę. Mam sztuczne zwierzątka. Całe ZOO. O, i lalki i misie. Mam dużo skrawków, by ubrać lalki. Kokarda dla misia. A jest też pajacyk z gumy! Żabka, bąk, klocki, mozaikowy ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

14 Twórczość kalejdoskop. Mam małą drukarenkę z pieczątką, stos książek z pięknymi obrazkami, puzzle. Gry planszowe. Huśtawka przymocowana w drzwiach. Wracam do chłopca. Kupił w składnicy harcerskiej modele samolotów. Będzie je sklejał. Ma małą na wzór prawdziwej kolejkę torową. Mój przyjaciel jest dżentelmenem. Le Pettit Prince. Moi państwo. Zaznajomiono nas. Niestety nasze drogi się rozeszły. To już przeminęło. Refleksja. Z tak dawno. Wspominam od kiedy tylko sięgam pamięcią. Mam dużo czasu na przemyślenia. W naszym ośrodku krzewi się kultura doznań. Terapia miejscowa polega na przywróceniu umiejętności, potrzebnych aby żyć. I żeby to była aprobata istnienia. To cały kombinat. Inwestycja. Tak to się trzyma. Naturalny obowiązek rzeczy wyklucza upadki. Gdy się chce zdrowia. Do tego dąży. Trzeba na coś liczyć. Człowiek chory skazany jest na żywot, w którym musi pokonać stress. Jaka jest okolica. Jak tu naokoło zielono. Ależ rajsko. Liście szczególnie rozwiązłe drzewa. Plama krajobrazu materialnej biologii, konstrukcja złożonych tkanek. Jak pięknie jest na dworze. Park i ławeczki. Romantycznie. Kolonada, która przypomina mi najwcześniejsze dzieciństwo. Strzały światła. Blask bije w oczy. Robię daszek z dłoni. Patrzę wysoko do góry. Lato to pora szaleńcza. Basen, las za miastem, wczasy w górach, morze dla wolnych. Mama mnie odwiedziła. Było ślicznie. Tym razem mama mi zakupiła klapki ortopedyczne. Gorąc to czas okrągłej, pyzatej, opalonej gęby. To nie obraza, to po staropolsku. To czas poziomki. Prysznic i sjesta. Jagody. W jej środku mikroskopijne ziarno. Sztuka życia. Wielkie widowisko. Zastanawiam się, czy mam prawo walczyć. Z pokutą jestem co dnia. Stychy czytam ciągle. Psalmy karmią mnie nadzieją ustawiczną i przedziwną. Ksiądz odprawia u nas mszę co miesiąc. Przychodzi do oddziału. Jest to wielka Kościołu rola. Wysłuchanie Sługi zbawienia. Dziękujemy ci Księże za obecność Boga w naszym mieszkaniu. Tu na miejscu w Branicach jest Bazylika. Jest misterna i bogata. Witraże, nawa. Ławki. Przy ołtarzu balaski. Pobocza. Konfesjonał. Jest ambona. Jest mikrofon. Jest obok kaplica. Co roku odbywa się u nas biesiada. Ale frajda. Fajnie jest. Tańcujemy. Bajera. Śmiejemy się głośno. Ja wtedy zawsze mam dobry humor, który rzednie. Jest zamieszanie, śpiew. Nagłośnienie. Duże poczucie wolności. A nagle. Przepraszam. Bardzo przepraszam. Koi mnie cisza i znowu i tak jest dobrze. Tak to jest a tak. Tak musi być. Muszę odejść. W warunkach szpitalnych czuję się dobrze, bezpiecznie i tak będzie zawsze. Jestem tu na stałe. Jestem tu do śmierci. Śmieję się i się karam. Czasem się buntuję. Kocham być sama. Ach jaka cisza. Dziewczyn nie ma w pokoju. Są na terapii. A ja czytam, maluję, piszę. Jest boski spokój. Nie lubię rozmów. Czasami słucham i odpowiadam lakonicznie, sporadycznie i niechętnie. Najczęściej zgadzam się z opinią bliźnich. To jest mój upadek. Czuć się wyzwolonym to dla mnie niemożliwe. Jestem w psychiatryku. Krytyka otoczenia. Nie mam poczucia ciągłości. Stan mój to awaria. Widzieć łzy w oczach tych, którzy są ze mną do końca. Wybić się. Oderwać od dna. Zawiesić się na sterze. Z pewnością mnie zechcesz. Umiarkowana walka o przyszłość. Miejsce. Błędy podstawowe. Obłędne Universum. To ja. Literacki kustosz. Oprowadzam po miejscu, gdzie straszy. Moja choroba dobija mnie. Koronacja. Otwieram książkę. Po co tu. Moja piosenkowa banialuka. Wybór należy do pani. Kobiece pretensje. Stałe poczucie winy. Wątek ten sam. Aparycja. Jestem twoją żywicą. Usłysz proszę mgiełko, fiołku, muzyka. A o tym nie wiedziało. Dziś na obiad był kapuśniak. Twoja kancelaria. Twój dźwięk. Do tego stopnia wrażliwe jak kiedyś. Czy ktoś opublikował tomik Latoś i inne moje wiersze, na przykład Proso, czy poemat Język polski? Kwiaty się ścina. Tekst i grafika: EWA Materia Stek Stęk Stępa Mam... Tat... Bat Greka Rzym Treska Ja wiem Bo wiem Bowiem Czyli Czem Chatka Kolargola Matematyka Rachunek Suma Suma Suma Rum Trygonometria Algebra Słownik Przy Na Do Ja Wam Dam Bilet Omlet Do wyjścia Oko Lico Około Mniam Papu Lu Piuska Krawat Na nowo Krem Sos Farsz EWA 14 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

15 Fascynacje Anne Fadiman, Ex libris Wyznania czytelnika Dziewiętnaście funtów starych książek to przysmak co najmniej dziewiętnaście razy większy niż funt świeżego kawioru - pisze autorka, obdarowana przez męża kartonami z książkami. A wszystko zaczęło się od zaślubin dwóch księgozbiorów. O tym, że eseje Anny Fadiman cechuje znaczna siła oddziaływania, mogę poświadczyć osobiście. Otóż po przeczytaniu jednego z nich, Wiecznego atramentu, odezwała się we mnie nieodparta pokusa, by zerwać się, pójść do sklepu i kupić pióro, co też niezwłocznie uczyniłam. Wprawdzie nie jest tak stylowe jak opisywany niebieski parker ani nie wiąże się z nim żadna mroczna anegdota, pokroju tej o Walterze Scotcie, któremu na polowaniu nagle przyszło do głowy genialne zdanie i by się nie ulotniło, pisarz zabił kruka, a potem piórem umoczonym w jego krwi zapisał słowa, ale swój urok ma. Mogę dodać, że podobnego rodzaju tęsknot książka budzi więcej. Po przetrawieniu Psot wieloczłonowców zaobserwowałam u siebie chęć wzięcia udziału w podobnej zabawie. Zasady są proste kto wynajdzie najdłuższe słowo, zwycięża. Z autorką wygrał jej starszy brat Kim paradimetylaminobenzaldehydem. Kiedy połknęłam esej o zwyczaju czytania książek w miejscach przez nie opisywanych, przypomniałam sobie, iż Nieznośną lekkość bytu zgłębiałam w Czechach, ojczyźnie autora. Z Kundery nic już prawie nie pamiętam, za to mam gdzieś czterolistną koniczynę, zasuszoną w tej właśnie książce, i wynotowany cytat o pięknie O pasjach i przyjemnościach miłośnika książek pisze Anna Fadiman wnikliwie, błyskotliwie, dowcipnie. Przedstawia swoją rodzinę, wyłapującą w restauracji literówki w menu (jak smakuje kaczka po rekińsku?). Opisuje reakcję męża po usłyszeniu pytania: Czy uważasz mnie za niezrównanej piękności i nieskalanej czystości kwiat, który został położony na twej piersi?. Wątpliwość ta towarzyszyła lekturze Zwierciadła prawdziwej kobiecości. Księgi nauk, pomocnych kobiecie w jej ziemskiej drodze. Zapewne nie każdy uważa, że najlepszym prezentem urodzinowym jest kilka kilogramów książek z antykwariatu, ale niejeden się zaśmieje, gdy przeczyta o najczęstszej reakcji autorki na gastronomiczne odwołania w literaturze, czyli o przemożnej chęci najazdu na lodówkę. Taki dystans zbliża. Justyna Jonek Zdrada Gdy ją zdradził chichy krzyk wydała z siebie potem błagał i przepraszał prosił, szeptał czułe słowa kłamał ciągle już gotowa przyjąć jego przeprosiny podarować wszystkie winy jednak zdanie swe zmieniła żyć z nim już nie potrafiła tak codziennie dnia każdego wyszedł z domu co miał zrobić sama w kącie dzisiaj płacze nie wybacza myśl ta trudna do niej wraca i pogodzić nie potrafi myśli swoich swoich uczuć jakże trudnych taka kolej zdarzeń durnych Między wiersze Między wiersze wkładam swe uczucia. Myślę, piszę, tworzę ale kogo to obchodzi. Gubię się w powodzi uczucia swego, lecz nadzieja jest przede mną, że Ty wreszcie mnie dostrzeżesz, to co cenne nie odbierzesz. W serce wkradłeś się ukradkiem. Czy to jest przypadkiem? Od niechcenia? Bo masz czas? A ja tęsknię, marzę, śnię... Czy Ty okłamałeś mnie tym spojrzeniem, swą czułością? Skoro milczysz, to tak jest. Belka ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

16 Wrażenia, odczucia, opinie... PODĄŻAJĄC ZA ZASADAMI Jesteśmy tym, co w swoim życiu powtarzamy. Doskonałość nie jest jednorazowym aktem, lecz nawykiem. ARYSTOTELES Mamy XXI wiek, a w światowej kulturze wciąż żyje wiara w przeznaczenie i jego nieuchronność, wiara w to, że pewne sytuacje w naszym życiu są wcześniej zaprogramowane i nie unikniemy ich w żaden sposób. To bardzo szkodliwe przyzwyczajenie, kiedy ludzie zaczynają automatycznie przypisywać przyczynom niektórych wydarzeń z ich życia, zrządzeniu losu, a nie decyzjom podejmowanym przez nich samych oraz przez innych ludzi. To jakby zbiorowa psychoza, która dotyczy najczęściej ludzi ze średnich warstw społeczeństwa, którzy dorastali w trudnych warunkach, lecz co zaskakujące, ułomność ta dotyczy także niektórych dobrze usytuowanych i wykształconych osób. We współczesnym, szybko rozwijającym się świecie nie ma chyba już miejsca na filozoficzne dywagacje typu: nieunikniony wpływ siły wyższej na porządek świata. Zwłaszcza, że szybki rozwój nauk np. takich jak fizyka, medycyna czy biologia, zawdzięczamy również Statystyce i Teorii Prawdopodobieństwa. Warto więc nieustannie przypominać, że tego typu światopogląd jak wiara w przesądy, należy traktować raczej jak rodzaj nawyku z którym można i należy walczyć. A to przez edukowanie ludzi i przeciwstawianie się ignorancji, czyli wcielanie w życie innych zdrowych nawyków. Nawyki i przyzwyczajenia mają bardzo silny wpływ na nasze życie, lecz pamiętajmy, że nawyki można zmieniać. Niektórych dobrych zwyczajów możemy także się uczyć od innych ludzi. Z kolei takie nawyki jak praca nad sobą samym czy samodyscyplina stanowią podstawę dla dobrych stosunków z innymi, a np. to, jakimi otaczamy się osobami ma silny wpływ na następujące sfery: naukę i pracę zdrowie psychiczne i naszą kondycję poczucie bezpieczeństwa i stabilizację nawyki(!) Jeżeli chcielibyśmy lepiej panować nad swoim życiem i np. nieco zmienić swoje złe nawyki, wtedy moglibyśmy np. skorzystać z przedstawionych poniżej przykładów. PRZYKŁAD I Większość życiowych problemów starajmy się rozwiązywać w gronie rodzinnym lub wraz ze swoim partnerem. Wówczas stwarzamy okoliczność, którą odbieramy jako niewygodną dla losu. Stajemy się bowiem świadkami sytuacji, w której pozorny wpływ przeznaczenia zaczyna dotyczyć dwojga lub więcej osób, a więc wpływ ten znacząco słabnie. Trzeba też zdawać sobie sprawę z faktu, że zarówno my jak i inni ludzie, osiągamy dojrzałość dla rozmaitych spraw w różnych momentach życia. Należy więc zawsze szukać bliższych więzi, tak aby wzajemnie się wspierać i uzupełniać w swojej pracy zawodowej i umiejętnościach społecznych. Wszelkie nawyki myślowe dużo lepiej i szybciej się utrwalają gdy powiązać je z jakąś aktywnością fizyczną. Widać to wyraźnie w przykładzie II. Nawyk jest albo najlepszym sługą, albo najgorszym panem. Nathaniel Emmons PRZYKŁAD II Planujmy, zaczynając od codziennych, prostych czynności jak toaleta poranna, wysiłek fizyczny, praca, edukacja itp. Ułóżmy plan tygodniowy. Decyzja życiowa ustalająca pewien stały rytm działania, to systematyczne przeciwstawianie się idei nieuchronności losu. Większość osób nie zdaje sobie nawet sprawy, jakie drzemią w nich możliwości. PRZYKŁAD III Zapiszmy się u doświadczonego psychologa na warsztaty odkrywania uzdolnień (talentów). Poznając lepiej siebie, nabieramy pewności i chęci do życia, które staje się wtedy ciekawsze i bogatsze. Ludzie są leniwi i posługują się swoim językiem w sposób niechlujny, a ponadto negatywnie-sugestywny. PRZYKŁAD IV Bądźmy bardziej precyzyjni, używając przy tym tzw. języka proaktywnego np. zamiast: MUSZĘ myślmy MOGĘ, zamiast NIC NIE MOGĘ ZROBIĆ myślmy ZOBACZMY CO DA SIĘ ZROBIĆ itp. Tego typu ćwiczenie, stosowane, gdy przydarzy się okazja, znacznie poszerza nasz krąg wpływu, poprawiając relacje z innymi oraz zwiększa znacznie szansę na sukces w życiu. Życie oparte na osobistych zasadach przebiega znacznie ciekawiej i łatwiej, a gdy te zasady są głęboko zakorzenione w nas samych (jak nawyki) i nie są sprzeczne z wartościami, wnosimy także wiele dobra w życie innych. PRZYKŁAD V Można nawet zmienić nieco porządek rzeczy, stymulując lub kształtując tak pozornie trwałe ogniwa rzeczywistości, jak przepisy prawne i normy techniczne. Może tak być, gdy tylko w należyty sposób zadbamy o popularyzację swojej myśli technicznej czy styl i jakość świadczonych usług. Oto jak wygląda ten łańcuch/cykl zależności: Przepisy prawne powstają przy rozwiązywaniu problemów życiowych lub napotykaniu na nowe sytuacje, gdzie często siłą inicjującą są dobrodziejstwa wynikające z osiągnięć technicznych. Zasady kierowania rodzą się w umysłach ludzi, którzy działają zgodnie z prawem lub przeciw niemu. Jednak gdy pielęgnujemy nasze dobre nawyki, to zaraz za tym idzie sposób zarządzania, co ma bezpośredni związek z funkcjonowaniem warsztatu czy firmy. W ten sposób, dzięki dyscyplinie, myśli technicznej, uczciwości(!) i oryginalnym ideom możemy stymulować lub kształ- 16 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

17 tować takie domeny, jak normy techniczne, oraz inspirować grupy ludzi odpowiedzialnych za ich ustalanie. Dzięki temu możemy też pośrednio (często mimowolnie) wpływać na stanowione prawo, dotyczące dziedzin w których technika odgrywa ważną rolę. Istnienie norm technicznych jest konsekwencją posiadania wiedzy specjalistycznej i korzystania z niej przez ludzi świadomie (oraz aktywnie) uczestniczących w swoim życiu psychicznym i dobrze znających swoje potrzeby. Normy techniczne są ustalane w celu popularyzacji nauki, konieczności standaryzacji oraz w celu zachowania technicznego i prawnego ładu. Jak widać, życie pełne jest możliwości. Ponieważ wydaje się, że działanie jedynie w pojedynkę może być rzeczywiście mało efektywne, to pozostaje nam oswoić się z faktem, że dopiero praca ukierunkowana na przezwyciężenie własnych słabości oraz budowanie trwałych więzi z innymi, podparta niejednokrotnie jakimś nawykiem (np. regularnym wysiłkiem fizycznym) czyniona chociażby w intencji dowolnie złożonego celu powinna przynosić oczekiwane rezultaty. Wszystko zaczyna się w naszej głowie. Siej myśl zbieraj pracę, siej pracę zbieraj nawyk, siej nawyk zbieraj charakter, siej charakter zbieraj los głosi maksyma. Jesteśmy skazani jedynie na los wywalczony własną, świadomą pracą. Grzegorz Wójcicki Zbyt ciasne serce Przychodzisz i pytasz o drogę do serca; Ja wciąż jak głuchy odwracam się tyłem Wciąż jeszcze nie chcę do końca usłyszeć Że chcesz mnie całego na wieki. A ja wciąż dzielę me serce na drobne I ciągle zbyt małym domem zostaje By wszystkich móc objąć, co bliscy mi bardzo I ciągle niedosyt głęboki zostaje A Ty wciąż mnie uczysz Twej ekonomii Że gdy Tobie oddam całe serce moje To w nim znajdzie miejsce każdy człowiek mały I nigdy się dzielić sercem nie przestanę Więc dzisiaj otwieram drzwi serca mojego Tobie Boże, Któremu Miłość jest na imię Tobie oddaję tych co w sercu moim I kochaj ich zawsze za mnie i przeze mnie Ks. Marian Kluczny Jeśli chcesz Jeśli chcesz to odejdź nawet dziś Nie wrócą przecież tamte dni. Ty wiesz, ja wiem więc jeśli chcesz. Jeśli chcesz. Jeśli dawno już zgubiłaś ślad Do marzeń naszych, naszych snów. Pożegnaj mnie idź jeśli chcesz Znajdziesz może gdzieś Swoje miejsce pośród dnia. Spotkasz może gdzieś Lepszą miłość, lepszy świat. Minie wiele lat I czas zatrze wspomnień ślad Sama wiesz. Nie umiałem może kochać tak, Choć chciałem ci pół świata dać I nieba pół i wiatr i deszcz. Sama wiesz. Gdy odejdziesz będzie pusto tak I smutniej będzie śpiewał ptak. Zbigniew Brożek Nie wszyscy wiedzą W środku nocy sny pobladły. Pogasły w świecach, w cieniu dnia Wyblakły błękit wyobraźni Zostawił tylko mi twój ślad. Nie szukajmy prócz siebie nic więcej, Niepotrzebne nam niebo bez gwiazd. Nie pytajmy nikogo o szczęście, o to wszystko co dobre jest w nas Śnił mi się wczoraj pewien obraz Bezbarwny pejzaż szarych pól I tak myślałem, że cię spotkam, Że przyjdziesz piękna do mych snów Nie szukajmy prócz siebie niczego Jeszcze błądzić będziemy nie raz By odnaleźć swą drogę do czegoś Trzeba umieć wędrować bez gwiazd Zbigniew Brożek Pożegnalne nuty zaszum mnie liśćmi w tęczowych kolorach otul muzyką jesiennego wiatru z szelestem lato babie pożegnamy w kieszeni kasztan zostawię na szczęście pożegnam buki i płonące klony wierzbie rozczeszę potargane włosy żurawiom kompas podrzucę w prezencie gęsiom wywróżę wiosenne powroty z lipy wystrugam pasterską fujarkę i zagram tanga pożegnalne nuty niech wspomnieniami otuli mi serce nim wiosna majem zielonym powróci nim deszcz sprowadzi smutne krajobrazy pragnę się cieszyć słoneczna jesienią odwiedzić lasy przecież są tak cudne jak morze gdy zachód barwi je czerwienią a gdy nasycę serce kolorami zapalę stosy niech płyną do nieba liściaste dusze siwymi smugami z duszą poety co czar ich opiewa Andrzej Iwanowicz ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

18 Wrażenia, odczucia, opinie... MÓGŁ TUWIM, TO MOŻE I KUROWSKI Od bujającej w obłokach naiwności wolę taką poezję, która rodzi bunt, krytycyzm i ironiczny śmiech mówi o swojej twórczości Kurowski. Oficjalna promocja książki Mirosława Kurowskiego, zatytułowanej Będę wciąż pytał w twoim imieniu odbędzie się 19 września 2014 roku (piątek), o godzinie 17.00, w czytelni namysłowskiej Biblioteki Publicznej. Według kalendarza świąt nietypowych będzie to Dzień Dzikiej Flory, Fauny i Naturalnych Siedlisk, a więc dotyczący sfer nadzwyczaj bliskich Mirkowi. Swój udział w poetyckiej imprezie promocyjnej zapowiedział Staszek Młynarski z Głogówka, a więc spodziewać się można znakomitej oprawy wokalno-muzycznej zwłaszcza, że swój udział (warunkowo) zapowiedzieli również Małgosia Pasznicka z Wołczyna, Marcin Kowalski z Wrocławia oraz Jurek Górniak duchem wciąż Wenianin. Chęć przyjazdu zadeklarowała Grupa Cabineth z Zabrza, oczekując za to jedynie zwrotu poniesionych kosztów (niewielkich!). Zatem jeżeli pojawi się sponsor, bez wątpienia pojawi się także Cabineth. Lista wykonawców jeszcze jest niezamknięta, a na muzycznym horyzoncie Studio Piosenki NOK, Szkoła Muzyczna w Namysłowie i być może dwie niedawne poetessy-wenianki, Magda Kownacka i Ela Łuczkiewicz. Mirosław Kurowski jest w KMT Wena od niedawna, ale jest twórcą literacko bardzo kreatywnym. Jego utwory (tak prozę jak i wiersze) zawiera almanach Wciąż szukam pióra Mickiewicza (z 2013 roku) a także pokonkursowy zbiór utworów laureatów V edycji Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego O różę Karoliny (2013) bo trzeba wiedzieć, że w piątej edycji konkursu Mirosław Kurowski zajął I miejsce. Wiele jego utworów znaleźć można na internetowych stronach KMT Wena, Facebooku a zwłaszcza blogu Meandry. W Meandrach zamieszczane są różne formy literackie Mirosława od felietonów poczynając, poprzez wiersze, na Notkach w bloku na boku kończąc (owe Notki, to krótkie refleksje, spostrzeżenia i uwagi zapisywane na gorąco). Od bujającej w obłokach naiwności wolę taką poezję, która rodzi bunt, krytycyzm i ironiczny śmiech mówi o swojej twórczości Kurowski. Żeby taki cel zrealizować stosuje formy błyskotliwe, wartkie, pełnokrwiste, nie unikając prowokacji i pewnego rodzaju skandalizowania. Nie powinno to nikogo gorszyć. Wszak i w poprzednich epokach artyści, pisarze często pisali prowokatorskie dzieła i zachowywali się szokująco ryzykowali i tworzyli teksty, które bardzo silnie oddziaływały na ludzką wyobraźnię i psychikę, teksty, które były całkowicie sprzeczne z wyznawanymi dotąd poglądami i wartościami. Stosowali groteskę, parodię, nie stronili od wulgaryzmów, neologizmów, często opisywali sytuacje wręcz absurdalne i niemożliwe oraz przedstawiali ostre sceny erotyczne. Jednym z takich prowokatorów był tworzący w dwudziestoleciu międzywojennym poeta Julian Tuwim (tak, ten od Lokomotywy i wielu wspaniałych wierszy dla dzieci!). Mógł Tuwim, to teraz może i Kurowski szczególnie, że jego twórczość jest oryginalna, pozbawiona naśladownictwa. Jest Mirosław szczególnie wrażliwy na piękno przyrody i na wciąż postępującą dewastację środowiska a także na niewolenie ludzi (w szerokim rozumieniu tego zjawiska). Szczególną uciechę sprawiają mi neologizmy a zwłaszcza ulubiona forma Mirosława, która nieodparcie kojarzy mi się z Mechaniczną pomarańczą, brytyjskim dramatem science fiction z 1971 roku, który był ekranizacją powieści Anthony ego Burgessa o tym samym tytule. Tutaj dla pełnego zrozumienia posłużę się przykładem, przytaczając króciutki cytat z owego dzieła: To co teraz, ha? Byłem ja, to znaczy Alex i trzech moich kumpli, to znaczy Pete, Georgie i Jołop, a Jołop to znaczy po nastojaszczy jołop, i siedzieliśmy w Barze Krowa zastanawiając się, co zrobić z tak pięknie rozpoczętym, a wieczór był chujnia, mrok, ziąb, zima, sukin kot, choć suchy. Mam nadzieję, że teraz jest wszystko jasne aż do głębi. Tom z utworami Mirosława Kurowskiego Będę wciąż pytał w Twoim imieniu, jest kolejną, trzydziestą trzecią książką wydaną pod znakiem KMT Wena w dziewiętnastym roku istnienia Klubu. Polecam ją Twojej szczególnej uwadze, Szanowny Przyszły Czytelniku, bo warta tego. KaJ 18 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

19 Wrażenia, odczucia, opinie... Czas relaksu, czas planowania Trwają wakacje. W chwili obecnej trwa u mnie czas planów, ale może trzeba podsumować ubiegły sezon. Dla mnie sezon zaczyna się we wrześniu a kończy w czerwcu. Rytm ten wyznacza praca w teatrze. Dla mnie to był bardzo udany czas tego roku. Pracowałam dużo, ale też miałam dużo wolnego. Finansowo nie było źle. Stać mnie było na normalne życie. Byłam u mojej córci kilka razy, teraz znowu do niej wyruszam. Chwile z nią i moimi wnuczętami są przepiękne i nic ich nie zastąpi, nawet moja działka. Dużo przepracowałam czasu przy robótkach ręcznych. Stworzyłam kilka fantastycznych rzeczy, tym razem odzieży. Jestem z tego zadowolona, ponieważ nie była to praca odtwórcza, ale twórcza. Bazowałam na własnym doświadczeniu i pomysłach. Odkryłam ciekawą rzecz dla dziewiarek znaną że można bezszwowo tworzyć fantastyczne kostiumy. Skończyłam swoją sukienkę do spektaklu Mój Duch Przyjazny. Jestem z tego bardzo zadowolona. W pracy zawodowej wiodło mi się fantastycznie. Zdradzę też, że w przyszłym sezonie czeka mnie praca w Dziadach. Trzeba zbierać siły. A pogoda dopisuje i dosyć dobrze w tym roku znoszę upały. Cieszę się swoją działką, pracuję na niej nie tylko w ziemi, ale również piszę na niej, dziergam i odpoczywam. Moja enklawa spokoju. Jedynym moim, na razie marzeniem niedoścignionym, jest spędzenie urlopu gdzieś na wyjeździe, ale w tym roku kroi się szansa, że spędzę czas u mojej siostry ukochanej na wsi. Jednak będzie to czas rehabilitacji. O zdrowie trzeba zadbać, żeby móc cierpliwie i z przyjemnością pracować cały następny sezon. A potem do pracy. Ale nie mówmy już o pracy, bo to potem. Teraz trzeba łykać swobodę i relaksować się. Zanim pojadę do córci, pobędę sobie na działce, gdzie kwitną fantastyczne kwiaty, jest przepięknie kolorowo, daleko od ludzi, od zgiełku miasta, szumu samochodów. Ptaki dokazują i podfruwają blisko mnie. Jakiś trzmiel przeleci, bąki kolorowe siadają na kwiatach, jabłonie wydały owoc, drzewa cień rzucają, a ja siedzę i przenikam swobodą. Belka Dziewczyna przy fontannie płaskorzeźba Jacek Pietrzyk ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ

20 Do Ciebie Boże... dedykacja dla szkolnych kolegów Dałeś mi Boże szczęścia ponad miarę, Gdy odnalazłem swych dawnych kolegów, Gdy pod murami Jasnej Góry stałem Razem z innymi w zielonym szeregu. Dałeś mi Boże radości zbyt wiele, Gdy u Marcina na Tumskim Ostrowie Twojego sługi dobrzy przyjaciele Prosili Ciebie dla niego o zdrowie. Dałeś mi Panie nadziei na lata, Którą darować chciałbym wszystkim wokół, Lecz nie wystarczą wszystkie skarby świata Aby powstrzymać dziś łzę w moim oku. Aby powstrzymać łkanie mego serca, Co tak cichutko ku Tobie się wznosi. Ja wiem, że wszystko jest dziś w Twoich rękach\ Więc wraz z innymi chciałbym Ciebie prosić Klękam przed Tobą prosząc Ciebie o to, Byś nas wysłuchać Dobry Boże raczył. Zabierz klejnoty, zabierz srebro, złoto, Lecz nie zabieraj Panie nam przyjaciół. Pozostaw Boże nam na życia jesień, Tych, co cenimy tak jak mało kogo. Bo w nich jest radość, co nadzieję niesie, Bo w nich jest Boże przecież nasza młodość. Zbigniew Brożek Burza słów runęła, potoki łez spłynęły, tama emocji pękła, ciężkie pioruny przez chwil kilka biły pocałunki je wnet stłumiły pochmurne niebo moc swą straciło uśmiechem zajaśniało Wrażenia, odczucia, opinie... Kwestionariusz Część II Tak bym chciał NAPISAĆ KSIĄŻ- KĘ O MOIM ŻYCIU o Francji mojej Francji o mojej kuracji, o moim nędznym życiu (mówię nędznym bo i otarłem się o świat nędzy chociaż ten świat związany był o dziwo z kulturą szeroko pojętą). Taką książkę moją aby ją napisać trzeba się odważyć. Odważyć się uzewnętrznić i skonfrontować z czytelnikiem. To czego również się boję, to tego, że cała moja bieda (przepraszam, że pozwalam sobie na przywłaszczanie określeń samego Fryderyka Chopina jednak to z tym twórcą i człowiekiem najbardziej się utożsamiam), którą ja uznaję jako moją biedę i nad którą lamentuję, zostanie przez kogoś wykpiona i zbagatelizowana. Ktoś powie: «to nic ja przeżyłem więcej i ciekawsze rzeczy». Zawód który chciałbym wykonywać to wykładowca języka francuskiego, lub tłumacz. Chciałbym mieszkać we Francji bądź w Belgii, gdyż kocham kulturę francuską, literaturę, język, cenię sobie francuskie poczucie humoru i charakter Ja jestem bardzo nieśmiały. Blokuję się. Jednak w pokoju gdy piszę wyzwala się we mnie energia pozytywna i kreatywność. Powiedzmy, że mogę dać coś najlepszego co tylko we mnie jest, wręcz drzemie we mnie światu tylko wtedy gdy piszę sam w pokoju. Zatem muszę się często zamykać w czterech ścianach, bo tylko wtedy jestem uczynny i wartościowy dla świata dla czytelników, z którymi pragnę się komunikować. i łagodne usposobienie Francuzów oraz urodę Francuzek. Pół roku spędziłem we Francji łącznie na podróżach autostopem oto moja wyprawa. Jestem akurat w trakcie pisania tekstu o tym. Czułem wtedy zew natury, poczucie wolności (bliskie Strzelcom) samodzielność, instynkt przetrwania i poczucie mocy oraz odwagi. Chciałbym się wybrać na wyprawę w czasie WYPRAWĘ W CZASY XIX WIECZNE. Poznać Chopina, Liszta, Beethovena, być pianistą wirtuozem wizja optymistyczna. Chciałbym wybrać się też ale to już niemożliwe... w podróż Titanikiem i przeżyć miłość życia I PRZEŻYĆ... BĄDŹ ZGINĄĆ ŚMIERCIĄ HERO- ICZNĄ W OBRONIE KOBIETY LUB INNYCH WYŻSZYCH WARTOŚCI BYĆ MOŻE PO TO, BY JUŻ NIC NIE CZUĆ I BY JUŻ NIE CIERPIEĆ. Mam dobry rym i rytm w moich tekstach poetyckich co stanowi bazę dla treści. Nie sądzę aby moje teksty były zwykłymi rymowankami. Niektórym z nich poświęciłem tydzień lub dwa. Nie piszę na siłę. Piszę wtedy kiedy czuję komfort. To tak jak kobieta dla 20 ZYGZAK LIPIEC-SIERPIEŃ 2014

Kocham Cię 70 sekund na minutę, 100 minut na godzinę, 40 godzin na dobę, 500 dni w roku...

Kocham Cię 70 sekund na minutę, 100 minut na godzinę, 40 godzin na dobę, 500 dni w roku... Wyznania Wyznania Kocham Cię 70 sekund na minutę, 100 minut na godzinę, 40 godzin na dobę, 500 dni w roku... Wolę być chwilą w Twoim życiu niż wiecznością w życiu innej!!! Nie wiem, czy chcesz ze mną chodzić,

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Działanie nr 7 - druga wymiana.

Działanie nr 7 - druga wymiana. Realizacja projektu "MAM PRAWO! Transfer nowoczesnych programów i metod terapii i edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do Centrum dla dzieci niepełnosprawnych ORIONI w Zestafoni" Działanie nr 7

Bardziej szczegółowo

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein)

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein) Wiesław Ozga TreningAntystresowy.pl Afirmacje - modlitwa dziękczynna Powinniśmy wiedzieć czego chcemy, widzieć to, cieszyć się i z wielką wdzięcznością dziękować Bogu za to, że nasz doskonały plan staje

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom.

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. Mogą to być koty: Gdyby również zaszła taka potrzeba zaopiekowalibyśmy się

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu!

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Na wstępie mojego listu serdecznie Cię pozdrawiam. Chcę Ci opowiedzieć, jak dbam o siebie. Zdrowo się odżywiam. Piję soki owocowe. Chodzę z mamą na spacery. Dużo

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać!

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłosne Wierszyki Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłość jedyna jest Miłość nie zna końca Miłość cierpliwa jest zawsze ufająca

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy.

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy. 5 6 Tyle nam powiedział Święty Paweł, jaka może być miłość: cierpliwa, wytrwała... Widzimy taką miłość w życiu między ludźmi. Możemy ją opisać, używając słów mniej lub bardziej udanych, ale można się zgubić

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą DZIEŃ BEZ CIEBIE Dzień bez Ciebie Dzień bez Ciebie jakoś tak szary to brak mej części i mało widzę co istnieje najpiękniej gdy nie błyszczą Twe słowa tylko przy Tobie nie wiem czy się martwić to myśli

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

NIE BLEDNIJ, KORALICZKU!

NIE BLEDNIJ, KORALICZKU! NIE BLEDNIJ, KORALICZKU! W ogrodzie pojawiła się mamusia Piotra i zabrała syna do domu. Chłopak szepnął Karolci, by nikomu nie mówiła o ich przygodzie. Dziewczynka też wracała do domu. Spotkała tatusia,

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

odkryj pełnię zdrowia

odkryj pełnię zdrowia W C Z A S Y R E G E N E R A C Y J N E 2 0 1 5 odkryj pełnię zdrowia Regeneracja w puszczy Odkryj z nami pełnię zdrowia w 8 dni! Zapraszamy Cię na wczasy, jakich dotąd nie oferowano! Zapraszamy Cię w piękny

Bardziej szczegółowo

MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 MIESIĘCZNE PLANY PRACY ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 wrzesień 1. Żegnajcie wakacje - Witaj szkoło- witaj świetlico! - Zapoznanie dzieci z salą świetlicową i wyposażeniem świetlicy. -Wykonanie

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

Ważne daty w czerwcu

Ważne daty w czerwcu Czerwiec 2016 PISEMKO ŚWIETLICY SZKOLNEJ SP 109 IM. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W WARSZAWIE Witajcie to już ostatni numer naszej świetlicowej gazetki w tym roku szkolnym. Zapraszamy do lektury. Miłej zabawy!

Bardziej szczegółowo

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień.

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień. Witaj, Nazywam się Magdalena Kluszczyk. Jestem self-leadership coachem i coachem kariery. Wspieram ludzi w budowaniu i odkrywaniu sukcesu na własnych warunkach. Stwórz wizję kariery to pierwszy krok na

Bardziej szczegółowo

Scenariusz widowiska scenicznego Zdrowo żyj Dzieci 5 6 letnie

Scenariusz widowiska scenicznego Zdrowo żyj Dzieci 5 6 letnie Scenariusz widowiska scenicznego Zdrowo żyj Dzieci 5 6 letnie Teksty narratora i słowa piosenek Ewy Knap Choreografia Małgorzata Piotrowicz W widowisku wykorzystano muzykę zespołu ABBA Samorządowe Przedszkole

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Einstein na półmetku Przy pisaniu kolejnego artykułu o projekcie postanowiliśmy wykorzystać opinie uczestników, czyli uczniów szkół Powiatu Lubańskiego. Oto co sądzą o Einsteinie: Na zajęciach byliśmy

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień 2014, numer 1 Grudzień W numerze: Wywiad z kierownikiem świetlicy p. Lidią Majewską Zimowe trendy Skąd się wzięła kolęda? Kącik plastyczny Uśmiechnij się Chwila relaksu GADU-GADU Z P. LIDIĄ MAJEWSKĄ- KIEROWNIKIEM

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA... (imię i nazwisko dziecka przyjmowanego do przedszkola) Data i miejsce urodzenia dziecka... Pesel.. Imiona rodziców... Rodzeństwo (imię, nazwisko, wiek).... Adres

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA Działamy przy Zespole szkół Miejskich Nr 1 W Mszanie Dolnej od 2009 roku. Zachęceni wezwaniem Jana Pawła II do gotowości niesienia pomocy potrzebującym, przystąpiliśmy do projektu,,mieć

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Dzieci 6-letnie Temat: RADOŚĆ I SMUTEK PRAWEM DZIECKA Cele ogólne: Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Cele szczegółowe: DZIECKO: poznaje prawo do radości i smutku potrafi

Bardziej szczegółowo

Media a prawa dziecka

Media a prawa dziecka Media a prawa dziecka Pomysł na lekcję Uczniowie dowiedzą się, że każde dziecko ma swoje prawa, których nikt nie może im odebrać w kontekście mediów będzie to prawo do informacji, z którym łączą się m.in.

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 48

Bardziej szczegółowo

Jak motywować uczniów do nauki

Jak motywować uczniów do nauki Jak motywować uczniów do nauki Właściwa nagroda/ pochwała zawiera konkretne i precyzyjne informacje, które dokładnie wskazują, co dziecko osiągnęło, w czym się poprawiło docenianie nie tylko końcowego

Bardziej szczegółowo

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE Będąc szczęśliwym jesteś niemal jak słońce emanujesz wewnętrznym ciepłem i energią. Blask, który się z Ciebie emanuje ma moc oświetlenia wszystkich ścieżek, którymi chcesz pójść. Czasami jednak boisz się

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS

Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS Pomocny Patrol PIELGRZYMKOWY GAZETKA INFORMACYJNA SZKOLNYCH KÓŁ CARITAS DIECEZJI OPOLSKIEJ NR 11 2011 ROK NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS W numerze m.in.: Ks. Jarosław napisał Nasze rozmowy Z cyklu

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak JA W przyszłości chciałabym być, opowiedziałam o tym na zbiórce. Nazywam się W wolnym czasie lubię Urodziny

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 CO TO JEST CZYTANIE? techniczne rozpoznawanie znaków; zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest realizowany w ramach umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

"PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA"

PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA "PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA" Maciej Rak kl.4a 1 PEWNEGO DNIA W SZKOLE NA LEKCJI MATEMATYKI: PANI: Dzieci, proszę o ciszę!!! STAŚ: Słuchajcie pani, bo jak nie, to zgłoszę wychowawczyni żeby wpisała

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. 2/2009 10.04.2007 r. Dobry Promyk Słońca Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. JAN PAWEŁ II W t y m n u m

Bardziej szczegółowo

czytanie Jak najwcześniej

czytanie Jak najwcześniej Każdy rodzic chce, by jego dzieci wyrosły na mądrych i kochających ludzi. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2014/2015

ROK SZKOLNY 2014/2015 ROK SZKOLNY 2014/2015 Październik - Opowieści z leśnej polany - przedstawienie muzyczne - Fabryka krówek - do Milanówka grupa IV i V - uroczyste Pasowanie na Przedszkolaka grupa I - wycieczka na pocztę

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r

Konferencja Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym Warszawa, 23.10.2013r Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r E W A K O S U N I W E R S Y T E T Ł Ó D Z K I K W E S T I O N A R I U S Z P R E D Y S P O Z Y C J I Z A W O D O W Y

Bardziej szczegółowo

Pultusk24 Walentynkowe wiersze

Pultusk24 Walentynkowe wiersze Walentynka nr 1 To nasze pierwsze Walentynki po ślubie, a ja to święto niesłychanie lubię. W dniu zakochanych 14 lutego Zdarzyć się może coś wyjątkowego. Składam Ci więc Mężu z serca wprost życzenia, by

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo