Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu do instytucji zaufania publicznego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu do instytucji zaufania publicznego"

Transkrypt

1 Halina Zadora* Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu do instytucji zaufania publicznego Wstęp Celem artykułu jest diagnoza relacji przedsiębiorstwa kredytobiorcy z bankiem. Quasi-monopolistyczna pozycja banku narzuca warunki kredytowania szkodzące podmiotom sfery realnej. Zwraca się uwagę, że instytucje zaufania publicznego to nie przywilej, lecz zobowiązanie banku, i nie tylko wobec deponentów, ale także kredytobiorców. 1. Ile przedsiębiorstwa w banku dylematy definicyjne Dylematy definicyjne nie dotyczą przedsiębiorstwa sfery realnej, zwanego dalej przedsiębiorstwem, lecz banku. Od dłuższego czasu spotykamy w literaturze określenie przedsiębiorstwo bankowe, a nawet przemysł bankowy [Mishkin, 2002, s. 391]. Tym samym daje się do zrozumienia, że bank to przedsiębiorstwo i można objąć go tą samą definicją co przedsiębiorstwo 1. To, że u podstaw działania banku, tak jak przedsiębiorstwa, leży maksymalizacja zysku (z podobnym dylematem co do formuły liczenia), nie wystarczy, by bank stał się przedsiębiorstwem. Musielibyśmy przede wszystkim pozbawić bank miana instytucji zaufania publicznego, do jakiej pretenduje, lub przyjąć, że bank sprzeniewierzył się zasadzie zaufania publicznego. Ale i tak pozostałoby wiele innych cech, które w sposób istotny podmioty te różnią od siebie. Warto przedstawić niektóre z nich, bo ani nie są bagatelne, ani daremne z punktu widzenia podjętego tematu. Przedsiębiorstwo, aby mogło działać na rynku, musi być wyposażone w kapitał, w pierwszym rzędzie w kapitał własny. Żaden bank nie udzieli mu kredytu, jeśli nie będzie zabezpieczony odpowiednio większym kapi- * Dr hab., Katedra Finansów, Wydział Finansów i Ubezpieczeń, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, ul. Bogucicka 3, Katowice 1 Popularne definicje określają bank po prostu jako przedsiębiorstwo usługowe [Jaworski, Zawadzka, 2001, s. 17].

2 596 Halina Zadora tałem własnym. Oczekiwaną przez bank normą bezpieczeństwa jest podwójne pokrycie kapitału obcego kapitałem własnym 2. A jeśli w trakcie trwania umowy kredytowej przedsiębiorstwo złamie tę zasadę i kapitał obcy przewyższy kapitał własny, wówczas bank może uznać przedsiębiorstwo za niewypłacalne, może umowę kredytową wypowiedzieć lub domagać się niekorzystnej dla przedsiębiorstwa jej renegocjacji 3. Bank, jako przedsiębiorstwo, nie musi spełniać takich wyśrubowanych norm co do wartości kapitału własnego. Pozwala mu się taki ma być formalny wymóg Bazylei III na niewielki (w porównaniu z przedsiębiorstwem), udział kapitału własnego, zaledwie 3-procentowy. Oznacza to, że bankom jako przedsiębiorstwom zezwala się na działalność z wyjątkowo wysoką dźwignią finansową, niemożliwą do zaakceptowania i zastosowania w przedsiębiorstwie. Siłą rzeczy banki nie są podmiotami samofinansującymi, czego wymaga się od przedsiębiorstw. Bank, w przeciwieństwie do przedsiębiorstwa, można rzec z definicji, nie posiada zdolności do pokrywania strat, jeśli przekroczy owe 3% kapitału własnego 4. W przypadku przedsiębiorstwa ubiegającego się o kredyt bank rygorystycznie domaga się spełnienia warunku płynności finansowej. Bank także musi spełnić wymogi płynności. Ale choć formuła jest podobna, normy nieporównywalne. I tak, np. dla banku wskaźnik płynności powyżej 0,9 (do 3 mies.) traktuje się jako dobry, w przypadku przedsiębiorstwa za taki uznaje się wskaźnik płynności finansowej powyżej 1,5. Nieporównywalne są także skutki naruszenia tych norm. Bank może z dużą łatwością, z pomocą banku centralnego, odzyskać płynność. Niewielu interesuje się natomiast przedsiębiorstwem zagrożonym upadłością z powodu utraty płynności finansowej 5. Dlaczego? Jak argumentuje literatura 2 Minimalnym warunkiem, na jaki bank może przystać, to jednokrotne pokrycie kapitału obcego kapitałem własnym. 3 Co prawda o zdolności kredytowej decyduje cały zestaw różnych innych norm, ale wypłacalność jest dla banku najważniejsza. 4 Poniższe przykłady wskazują, że udział kapitału własnego bywa też dużo mniejszy udział kapitału własnego w pasywach ING Group, w latach wahał się od 1,42% (w 2008 r.) do 4,09% (w 2000 r.), w Deutsche Bank Group od 1,45% (w 2008 r.) do 4,70% (w 2000 r.), a Commerzbank Group zaledwie 3% przekroczył tylko w latach , w pozostałych, wcześniejszych latach udział kapitału własnego wyniósł niewiele ponad 2% [Pyka, 2012, s. 162]. 5 Bank tracący płynność jest na ustach wszystkich. Argument, że jest za duży, by upaść działa magiczne na bank centralny, rząd, finansowe instytucje ponadnarodowe,

3 Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu 597 przedmiotu, dlatego że istnieje potrzeba specjalnego traktowania banków [ ] w związku z istotnymi kosztami upadłości [Jaworski, Zawadzka, 2001, s. 108]. Z powyższych porównań jasno wynika, że bank to jednak nie przedsiębiorstwo. Dalszym uzasadnieniem tej tezy jest ocena relacji: przedsiębiorstwo bank. 2. Bank jako przedsiębiorstwo bankowe w relacjach z przedsiębiorstwem-kredytobiorcą Typowe stosunki między przedsiębiorstwami to relacje konkurencyjne (między dostawcami) oraz negocjacyjne (między dostawcami a nabywcami). W następstwie negocjacji wypracowane stanowisko przyjmuje formę kontraktu (umowy). Konieczność uzgadniania stanowisk wynika z rozbieżności interesów obu stron, ale też z woli zawarcia porozumienia. Gdy strony negocjacji przyjmują postawę konfrontacyjną, wówczas nie są w stanie uzgodnić swych stanowisk i zawarcie kontraktu staje się niemożliwe. Kontrakt jest trudny do zawarcia także wtedy, gdy jedna ze stron ma lepszą alternatywę, czyli posiada wariant zapasowy, który (przez tę stronę) może być zrealizowany, w razie gdy negocjacje prowadzone są nie po jej myśli. Ów wariant zapasowy BATNA 6, wyznacza pole manewru i granice wzajemnych ustępstw negocjującym stronom. Jest także źródłem przewagi negocjacyjnej. Gdy jedna ze stron ma szerszy zakres alternatywnych wyborów, jest to silniejsza BATNA niż drugiej strony negocjacji, jeśli ta bądź nie posiada alternatywy, lub jest to bardzo słaba BATNA. W sytuacji przewagi negocjacyjnej jednej strony, przy determinacji (do zawarcia kontraktu) drugiej strony, porozumienie może być osiągnięte, ale na warunkach nierównych korzyści (np. 80:20). Taki efekt negocjacyjny jest możliwy, gdy żadna ze stron nie jest skora do dalszych ustępstw w przekonaniu, że negocjowanie większych korzyści dla siebie doprowadzi do zerwania porozumienia, co skutkowałoby zerowymi korzyściami dla obu stron. W trakcie negocjacji nie sposób uniknąć napięć, gdyż strony balansują między współpracą a konfrontacją. W warunkach równowagi negocjacyjnej, przed przyjęciem stanowiska konfrontacyjnego chroni strony ich w końcu na rynki finansowe. W przypadku przedsiębiorstwa zainteresowanie budzą co najwyżej te duże i tylko ewentualnie z powodu wzrostu bezrobocia. 6 W teorii negocjacji sytuację najlepszej alternatywy dla negocjowanego kontraktu określa się jako BATNA (best alternative to the negociated agreement) [Tyszka, 2004, s. 470].

4 598 Halina Zadora wspólny interes uniknięcie porażki negocjacyjnej. Natomiast, gdy wyraźna jest przewaga negocjacyjna jednej ze stron, przyjmuje ona wówczas postawę konfrontacyjną i wygrywa wszystko, co jest do wygrania kosztem drugiej strony. Warto odnieść typowy, oparty na współpracy, proces negocjacyjny między przedsiębiorstwami do relacji między przedsiębiorstwem a przedsiębiorstwem bankowym, zwanym dalej bankiem. Analizując typową procedurę kredytową, łatwo stwierdzić, że warunek symetrii w negocjacjach nie jest spełniony. Mechanizm negocjacyjny między przedsiębiorstwem a bankiem opiera się na wyraźnej przewadze negocjacyjnej banku 7. Asymetria występuje już na starcie procesu negocjacyjnego. Wynika z siły BATNA. W przypadku ponad 90% przedsiębiorstw (czyli małych przedsiębiorstw) kredyt bankowy jest najczęściej jedyną możliwą formą pozyskania kapitału, podczas gdy bank posiada wiele alternatywnych wyborów alokacji wolnego kapitału. Wobec małych przedsiębiorstw (nierzadko też średnich) bank przyjmuje postawę quasi-monopolistyczną. W pogoni za zyskiem bank ujawnia niemal zwierzęcą naturę, w której łatwym łupem staje się, niemające wyboru, przedsiębiorstwo. Co więcej, bank traktuje często przedsiębiorstwo jak naiwniaka, a w najlepszym przypadku jako narzędzie do osiągnięcia własnych celów [Dembiński, 2011, s. 93]. Z punktu widzenia banku, osiągnięcie porozumienia z przedsiębiorstwem o niskiej pozycji negocjacyjnej nie jest priorytetem. Dlatego tak często przyjmuje on stanowisko konfrontacyjne, narzucające warunki, publicznie łagodząc je argumentem, że jest zobowiązane do ochrony interesów deponentów 8. W relacjach przedsiębiorstwo bank zamiast zaufania pojawia się nieufność, która czyni współpracę, niezbędną w negocjacjach warunków kredytowych, utrudnioną, jeśli nie niemożliwą. Wyjątkiem są relacje banku z dużymi korporacjami (których udział ilościowy 7 Dotyczy języka umowy kredytowej, parametrów kredytu, charakteru umowy kredytowej, która wiąże kredytobiorcę warunkami trudnymi do spełnienia, np. nadmierne zabezpieczenia [Korenik, 2009, s. 111]. 8 Literatura przedmiotu, a za nią banki, uzasadniają ostre warunki negocjacji także asymetrią informacji. Jeśli temu zjawisku przyjrzeć się bliżej, to asymetria informacji dotyka nie banki, lecz przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwa są zmuszone do złożenia pełnej informacji na swój temat, uzupełniane następnie w trakcie trwania umowy kredytowej. Banki natomiast chronią swoje informacje, często ponad miarę. Przykłady asymetrii przedstawiono w dalszej części artykułu.

5 Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu 599 w gospodarce jest znikomy). W przypadku korporacji wszystko podlega negocjacji: marże, kwoty zaangażowania banku, oprocentowanie, warunki spłaty, zakres obsługi bankowe 9. Ponieważ duże korporacje współpracują z wieloma bankami, ich BATNA jest silna. Sentencja powyższych wywodów jest następująca. Bank zajmuje stanowisko konfrontacyjne wobec małych i średnich przedsiębiorstw, a koncyliacyjne wobec dużych korporacji. Powróćmy do ogólnych rozważań nad relacjami przedsiębiorstwa z bankiem. Wiele uprawnień banku, nadanych przez prawo bankowe, zapewnia mu przewagę negocjacyjną. Praktycznie tylko jedna strona kontraktu kredytowego, czyli bank, ma prawo do rozwiązania umowy kredytowej 10. Tylko jedna ze stron bank, ma możliwość przekazania praw i obowiązków osobie trzeciej. Jednostronne przeniesienie ryzyka kredytowego za pośrednictwem kredytowych instrumentów pochodnych (KIP) lub sekurytyzacji kredytów czyni także relacje banku z przedsiębiorstwem przedmiotem transakcji 11. Co więcej, przedsiębiorstwo jest nieświadome tego, że bank sprzedał relacje osobie trzeciej 12. Dzięki możliwości szybkiego transferu ryzyka, bank nie przywiązuje wagi do oceny ryzyka kredytowego, a jeśli to czyni, to powierzchownie, ze szkodą dla kredytobiorcy 13. Taka postawa banku sprawia, że moral hazard przenosi się także na przedsiębiorstwo. Skoro bank nadmiernie łago- 9 Wtedy przychodzi bank do firmy, bo pierwsze spotkanie ma miejsce w siedzibie klienta. Jeśli z jakichś powodów firma nie może zwiększyć finansowania kredytem inwestycyjnym, bank poszukuje alternatywnych rozwiązań (emisje obligacji, akcji). Bank przyjmuje postawę koncyliacyjną, jest gotowy przebudować standardową ofertę i skroić ją na potrzeby korporacyjnego klienta. 10 Przykładów świadczących o tym, że relacje finansowania przez bank nie są zrównoważone, jest wiele. Jeden z nich to prawo do zerwania umowy kredytowej, zmiany warunków kredytowania w trakcie trwania umowy lub jednostronnej renegocjacji zapisów umowy, by nie wspomnieć o skali zabezpieczeń kredytu wielokrotnie przewyższających jego wartość, bezwzględne uruchamianie zabezpieczeń w sytuacji zagrożenia wypłacalności, nie licząc się z konsekwencjami dla bytu przedsiębiorstwa. 11 Przedsiębiorstwo przekazane stronie trzeciej traci podmiotowość, staje się aktywem, a relacje wypracowane w procesie negocjacji są przedmiotem transakcji [Dembiński, 2011, s. 107]. 12 Co więcej, pogorszenie sytuacji finansowej kredytobiorcy, a nawet jego niewypłacalność, może dla banku być finansowo korzystne, bo uprawnia go do realizacji kontraktu KIP. 13 Nasilający się moral hazard zmusił unijne sądownictwo do wymuszania na bankach, by te ponosiły konsekwencje szkód zawinionych przez nie na rzecz przedsiębiorstw. W orzecznictwie europejskim coraz częściej stosuje się określenia nadmierne zadłuże-

6 600 Halina Zadora dzi wymogi zdolności kredytowej, w pogoni za zyskiem, w przedsiębiorstwie, w myśl przekonania, że bank zawsze wie co robi, wyzwalają się zachowania ryzykowne. Warto niniejsze rozważania zamknąć następującą sentencją. Wielu wyznaje przekonanie, że system bankowy nigdy wcześniej nie miał tak nieograniczonej możliwości ekspansji kredytowej, jak w XXI w. Niewielu jest przekonanych, że nadzwyczajna ekspansja kredytu zmieniła naturę ekonomiczną systemu bankowego, w konsekwencji czego banki przeobraziły kapitalizm w kredytyzm 14. Za czasów kapitalizmu o długookresowym rozwoju gospodarczym decydowała akumulacja oszczędności. Obecnie opiera się nie na akumulacji oszczędności, lecz na akumulacji kredytu, który daje ułudę rozwoju gospodarczego. 3. Zaufanie publiczne to zobowiązanie czy przywilej banku? Literatura przedmiotu nie radzi sobie z wykreowaną dualnością banku. Uważa bank za klasyczne przedsiębiorstwo nastawione na maksymalizację zysku, a równocześnie postrzega jako instytucję zaufania publicznego [Flejterski, 2011, s. 107]. Odnosi się wrażenie, że te dwa ujęcia zostały nałożone na siebie i, tworząc dwa w jednym, uczyniły z banku bank. W tym miejscu warto przypomnieć klasyczne rozumienie banku. Bank to instytucja, powołana w imię prawa, na podstawie zezwoleń właściwych władz nadzorczych, w celu przyjmowania depozytów i jednoczesnego udzielania kredytów 15. Dla potrzeb niniejszego punktu pomijamy fakt, że współczesne banki prowadzą działalność w jeszcze wielu innych obszarach finansów 16. Mimo pogłębiania się tych przemian, działalność depozytowo-kredytowa nadal jednak pozostaje podstawową. Dzieje się tak dlatego, że za przemianami nie, nadmierne wspomagania finansowe czy ingerowanie w zarządzanie cudzym przedsiębiorstwem [Korenik, 2009, s. 97]. 14 Jak pisze Ducan, pojęcie kredytyzm stworzył z braku lepszego określenia [Ducan, 2012, s. 211]. 15 Bankiera nie czyni samo udzielanie kredytu Bankierstwo zaczyna się ( ), kiedy przyjmuje depozyty ( ) i płaci od nich właścicielom odsetki lub przechowuje się ich pieniądze z jakąś korzyścią dla siebie [Bratkowski, 2003, s. 17]. 16 Wystarczy w tym celu przywołać następujące liczby. I tak np. udział papierów wartościowych w aktywach sektora bankowego w latach wahał się w Polsce od 16,94% (w 2008 r.) do 21,72% (w 2003 r.), w strefie euro od 18,52% (w 2000 r.) do 20,49% (w 2009 r.), w USA od 19,97% (w 2009 r.) do 25,36% (w 2003 r.) [Pyka, 2012, s. 102].

7 Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu 601 w bankach nie podążają przemiany w finansowaniu przedsiębiorstw. Nadal głównym źródłem finansowania obcego pozostaje kredyt bankowy. Nie ma też żadnych oznak, które wskazywałyby, że społeczeństwo odchodzi od składania depozytów w bankach. Koncentrując się na działalności depozytowo-kredytowej banku, odniesiemy się do zasadniczego wątku rozważań, czyli banku jako instytucji zaufania publicznego. Niejasne znaczenie tego pojęcia rodzi chaos. W literaturze przedmiotu pojęciu temu przypisuje się wiele znaczeń. Uważa się, że banki ex definitione należy traktować jako dobro publiczne 17. Twierdzi się nawet, że system bankowy jest dobrem społecznym, a zatem całe społeczeństwo powinno ponosić koszty z nim związane [Jaworski, Zawadzka, 2001, s. 208]. Po przeciwnej stronie formułowanych ocen znajdują się opinie autorów, którzy odbierają bankowi prawo do określania się instytucją zaufania publicznego. Klasyczna bankowość, w której bank zabiegał na rynku depozytowym o oszczędności ludności, udzielał kredytów i zarabiał na różnicy w ich oprocentowaniu, odchodzi pomału do lamusa [Pawłowicz, 2012, s. 12]. Banki bezpowrotnie utraciły historyczne prawo do określania się mianem instytucji zaufania publicznego. Obecnie są to zwykłe przedsiębiorstwa, które nie różnią się od tysięcy innych firm handlowych, które obracają pieniędzmi tak, jak inne zbożem, nieruchomościami czy innymi dobrami usługowymi [Heller, 2012]. Potępia się banki, że w pogoni za zyskiem doprowadziły świat do kryzysu finansowego. Czyny takie ocenia się jako godzące w dobro wspólne (publiczne) i łamiące zasady odpowiedzialności wobec społeczeństwa 18. Równocześnie bezpieczeństwo ekonomiczne banków uznaje się za dobro publiczne, wymagające specjalnych przywilejów ze strony państwa, np. ratowania ich przed upadłością. Powyższy przegląd stanowisk wymaga komentarza. Uznając kluczową rolę banku w pełnieniu funkcji depozytowo-kredytowych i rozliczeniowych, do czego zobowiązuje bank prawo bankowe, nie ma miejsca na przywileje z tytułu pełnienia tych funkcji. To są zobowiązania. Najczęściej o banku, jako instytucji zaufania publicznego, mówi się przy okazji 17 Stawia się wręcz znak równości między dobrem publicznym a instytucją zaufania publicznego, pisząc: banki postrzegane są bowiem jako instytucje zaufania publicznego, dobro publiczne [Jaworski, Zawadzka, 2001, s. 208]. 18 Nie może być tak, że ciężar ratowania banków i zaufania publicznego do systemu bankowego spada na społeczeństwo.

8 602 Halina Zadora jego działalności depozytowej. Zobowiązania banku są w tym obszarze sprecyzowane. Bank zobowiązuje się, by każdy depozyt prowadzony był w interesie deponenta. Zgodnie z umową depozytową zobowiązuje się do ochrony depozytu i jego dostępności, w każdym momencie, przez cały czas trwania umowy, która wygasa, gdy deponent zażąda jego zwrotu. I tylko taki bank, który bez wyjątku zaspokaja życzenie wypłaty, zasługuje na miano instytucji zaufania publicznego 19. Nie jest to żadną miarą przywilej, lecz obowiązek przestrzegania zobowiązań wobec deponentów. Dla banku to wyzwanie, gdyż zawsze doświadcza pokusy, by naruszyć obowiązek bezpiecznego przechowywania i wykorzystać zdeponowane pieniądze do własnych celów, osiągając zyski [De Soto, 2009, s. 27]. Ulegając pokusie niedopełnienia zobowiązania depozytowego, bank nie tylko łamie zasadę zaufania publicznego, lecz popełnia oszustwo [De Soto, 2009, s. 27]. Współcześnie przyjęto prawnie uregulowaną zasadę podtrzymania zaufania publicznego banków przez stworzenie instytucji publicznej ochraniającej depozyty 20. Realizacja gwarancji jest pośrednia via pomoc bankom, którym grozi utrata zaufania publicznego z tytułu zagrożenia ich wypłacalności 21. Warto podkreślić, że ochrona zaufania publicznego banku, sprawowana przez powołaną instytucję publiczną, nie uzależnia realizacji gwarancji od sposobu wykorzystania przez bank zgromadzonych depozytów. W żadnym zakresie instytucje gwarancji depozytów nie nadzorują i nie ingerują w działalność kredytową przez co jest ona oderwana od działalności depozytowej 22. W konsekwencji, ochroną zaufania publicznego banku objęta jest niewielka część aktywności rynkowej banku. 19 W historii bankowości przywołuje się przykład Banku Amsterdamskiego (XVII w.), który zaspokajał każde, bez wyjątku życzenie wypłaty depozytu na żądanie, zasługując sobie na publiczne zaufanie z tytułu absolutnej wypłacalności banku, co było zarówno dowodem adekwatności kapitałowej, jak i tego, że bank Amsterdamski utrzymywał stuprocentową stopę rezerw [DeSoto, 2009, s. 79]. 20 Pierwszy powszechny system ochrony depozytów powstał w USA w następstwie Wielkiego Kryzysu W Polsce instytucją taką jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny [Bankowy Fundusz Gwarancyjny, 2005, s. 185]. 21 Jedynie w sytuacji, gdy wartość pomocy byłaby wyższa od realizacji gwarancji, instytucja interweniująca realizuje gwarancje bezpośrednio na rzecz deponentów. 22 Bank może te środki przeznaczyć, w pogoni za zyskiem, na nadmiernie ryzykowne przedsięwzięcia, nie odzyskując ich w sytuacji wystąpienia ryzyka.

9 Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu Inkorporacja zasady zaufania publicznego na działalność kredytową i relacje przedsiębiorstwo bank Jak przedstawiono, system gwarantowania depozytów jest systemem niezrównoważonym i potrzebuje wsparcia przez odpowiedni nadzór nad kierunkiem spożytkowania depozytów przez bank. Ów nadzór, w języku ubezpieczeń, określa się mianem prewencji. W niniejszym rozumieniu byłoby to działanie zapobiegawcze, polegające na przeciwdziałaniu skutkom finansowym z tytułu utraty kapitału pochodzącego z gwarantowanych depozytów. Uzasadnieniem prewencji są raz po raz formułowane opinie, że ochrona zewnętrzna depozytów to spiritus movens negatywnej selekcji i moral hazard 23. Warto sformułułować następujący postulat. Dla wzmocnienia zaufania publicznego banku należy objąć pewną formą instytucjonalnej ochrony działalność kredytową. Zakres ochrony powinien odpowiadać wartości zgromadzonych i objętych gwarancją depozytów 24. Rozwiązania formalne powinny dotyczyć okresu finansowania, sposobu płatności i rozliczeń z tytułu wykorzystanego kapitału oraz przedmiotu kredytowania. Gdy chodzi o okres kredytowania, jego długość wyznacza czas realizacji inwestycji. Nie powinno być tak, że kredyt musi być spłacony, zanim przedsięwzięcie zostanie ukończone, i nie zależy od tego, czy i jak szybko przedsiębiorstwo osiągnie zysk z tego przedsięwzięcia. Bank kredytujący zamiast odsetek otrzymuje udział w zysku generowanym przez finansowane przedsięwzięcie 25. Relacje przedsiębiorstwo bank trwają przez cały okres finansowania i realizacji projektu. Przy takim sposobie kredytowania transfer ryzyka kredytu przez bank i handel relacjami są niemożliwe. Zabezpieczeniem kredytu jest projekt. 23 Negatywna selekcja i moral hazard przejawiają się w angażowaniu się banku w działalność kredytową o nadmiernym ryzyku, przy jednoczesnej rezygnacji z kredytowania przedsięwzięć o niskim ryzyku i mniejszym zysku. 24 Celowo z rozważań wyłączono konsekwencje bankowości opartej na rezerwie cząstkowej. Istnieje pełna wiedza na temat skali destrukcji, jaką mechanizm ten wywołuje, łamiąc zasadę zaufania publicznego. Rozwiązanie problemu jest znane należy odejść od modelu bankowości opartej na cząstkowej rezerwie. Póki co, pozostaje to jednak w sferze rozważań teoretycznych. 25 Za pomoca tego rozwiązania odwołujemy się do popularnej od dłuższego czasu w piśmiennictwie naukowym bankowości islamskiej, fundamentem której jest m.in. bezodsetkowy charakter działalności kredytowej i zastąpienie jej udziałem w zyskach i stratach (tzw. reguła profit and loss sparing, PLS) [Korenik, 2010].

10 604 Halina Zadora Przedsiębiorstwo ma prawo oczekiwać, że bank, zainteresowany sukcesem przedsięwzięcia, będzie aktywnie współuczestniczył w zarządzaniu realizacją projektu. Dzięki temu ryzyko kredytowe jest dużo niższe, a zwrot kapitału i zysk banku oraz przedsiębiorstwa pewniejsze. Kładzie się nacisk na zyskowność projektu. Pozostaje kwestia nadzorowania inwestowania zgromadzonych depozytów objętych gwarancjami. Nadzór ten może sprawować bank centralny, tak jak nadzoruje działalność kredytową w dotychczasowej formie, albo instytucja gwarancji depozytów. Preferowane powinny być takie kierunki inwestowania, które wynikają z potrzeb gospodarki realnej. Bank nie może przeznaczać tych środków na finansowanie inwestycji finansowych nierzeczywistych. Bank, objęty nadzorem nad działalnością kredytową w zakresie odpowiadającym wartości zgromadzonych i gwarantowanych depozytów, nie może inwestować w przedsięwzięcia o wysokim ryzyku utraty kapitału, bo obciążałby ryzykiem depozyty, a zatem i gwaranta. Jeśli tak uczyni, realizacja gwarancji z tytułu utraty kapitału zostanie dokonana bezpośrednio na rzecz deponenta z pominięciem banku, który ponosi za swe decyzje pełną odpowiedzialność finansową. Przychodzi czas, by bank, oprócz przesłanek stricte finansowych, w swej działalności uwzględniał interes sfery realnej społeczny. Apele, by bank wykazał się w swej działalności postawą odpowiedzialności społecznej, są nieskuteczne 26 musi być do tego instrumentalnie zmuszony. Jednym z obszarów działania, do których bank powinien być nakłaniany, są inwestycje społecznie pożądane. Pozostaje do rozstrzygnięcia, czy lista takich obszarów inwestycyjnych jest proponowana przez władzę publiczną i podana do publicznej wiadomości czy bank samodzielnie dokonuje wyboru spośród propozycji inwestycyjnych zgłoszonych przez przedsiębiorstwa 27. Ponieważ ostatecznym kryterium wyboru przez bank 26 Jak dotąd nieskuteczne są np. także sankcje prawne wobec banku niestosującego się do bazylejskich regulacji ostrożnościowych i dokumentów zgodności. Dzieje się tak, mimo że banki jako instytucje zaufania publicznego zobowiązane są do przestrzegania określonych regulacji ostrożnościowych, tym bardziej że [ ] funkcja zapewnienia zgodności w szczególny sposób powiązana jest z procesami zarządzania ryzykiem oraz szacowaniem kapitału niezbędnego na jego pokrycie [Gospodarowicz, Nosowski, 2012, s. 466]. 27 Na kanwie odpowiedzialności społecznej banku proponuje się objąć jego działalność kredytową programem na rzecz finansowania społecznie odpowiedzialnego. Finansowanie społecznie odpowiedzialne (ang. social responsible investing, SRJ) można określić jako poszukiwanie takich inwestycji, które jednocześnie są dochodowe oraz wpływają po-

11 Relacje przedsiębiorstwo bank w odniesieniu 605 jest efektywność projektu, bo od tego zależy jego zysk, można liczyć na racjonalne wybory zarówno ze strony banku, jak i przedsiębiorstwa. Aktywność banku w tej dziedzinie jest ograniczona, bo zależy od jego aktywności depozytowej, a dokładniej od skali gwarancji depozytów. Nie zawiera w sobie zatem całej działalności kredytowej objętej dotychczasowymi zasadami. Zakończenie Bank, pełniący funkcje instytucji zaufania publicznego, nie jest przedsiębiorstwem, jak się to przedstawia w literaturze. Wynikające z pełnienia tej funkcji zobowiązania banku dotyczą sensu stricto zarówno działalności depozytowej, jak i kredytowej, co najmniej w takim zakresie, w jakim depozyty objęte są gwarancjami. Literatura 1. Bankowy Fundusz Gwarancyjny: Systemy gwarantowania depozytów w Polsce i na świecie (2005), PWE, Warszawa. 2. Bratkowski S. (2003), Nieco inna historia cywilizacji. Dzieje banków, bankierów i obrotu pieniężnego, Biblioteka Nowoczesności, Warszawa. 3. Dembiński P.H. (2011), Finanse po zawale, Studio Emka, Warszawa. 4. De Soto J.H. (2009), Pieniądz, kredyt bankowy i cykle koniunkturalne, Instytut Ludwiga von Misesa, Warszawa. 5. Ducan R. (2012), The new depression. The breakdown of the paper money economy, John Wiley & Sons Singapore PTc, Ltd. 6. Flejterski S. (2011), Banki jako współsprawcy, współofiary i współbeneficjenci globalnego kryzysu finansowego, [w:] Od kryzysu do ożywienia. Dylematy współczesnej polityki finansowej, red. J.L. Bednarczyk, W. Przybylska- -Kapuścińska, CeDeWu, Warszawa. 7. Gospodarowicz A., Nosowski A. (2012), Zarządzanie instytucjami kredytowymi, C.H. Beck, Warszawa. 8. Heller J. (2012), dostęp dnia Jaworski W.L., Zawadzka Z. (red.) (2001), Bankowość. Podręcznik akademicki, Poltext, Warszawa. zytywnie na społeczeństwo. Program przyjął nazwę Forum Inwestycji Społecznych (ang. social investment forum, SIF) [Gospodarowicz, Nosowski, 2012, s. 458].

12 606 Halina Zadora 10. Korenik D. (2009), Odpowiedzialność banku komercyjnego. Próba syntezy, Difin, Warszawa. 11. Korenik D. (2010), Specyfika bankowości niekonwencjonalnej, [w:] Bankowość a kryzys na rynkach finansowych, red. A. Janc, Zeszyty Naukowe nr 140 Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań. 12. Mishkin F.S. (2002), Ekonomika pieniądza, bankowości i rynków finansowych, PWN, Warszawa. 13. Pawłowicz L. (2012), Ile naprawdę warte są banki, Forbes, nr Pyka J. (2012), Rynkowe instrumenty finansowe w alokacji kapitału bankowego, Difin, Warszawa. 15. Tyszka T. (2004), Psychologia ekonomiczna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk. Streszczenie Od kiedy depozyty gwarantowane są przez państwo, ich ochrona przez banki straciła na znaczeniu. Równocześnie, w funkcji kredytowej, relacje pomiędzy bankami a przedsiębiorstwami stały się silnie asymetryczne. Aby banki mogły stać się instytucjami zaufania publicznego, jest konieczne, aby ich funkcja kredytowa, przynajmniej w łącznej kwocie depozytów, była objęta prewencją państwa. Słowa kluczowe depozyty, zaufanie publiczne, funkcje kredytowe Public trust institutions with regards to relations between enterprises and banks (Summary) Since deposits are guaranteed by governments banks safekeeping function is of no importance. Meanwhile in their crediting function the relations between banks and enterprises has become highly asymmetrical. For banks to become institutions of public trust it is necessary that their crediting function, at least within the level of deposits, is subjected to government prevention. Keywords deposits, public trust, crediting functions

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / IV Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III, semestr letni (semestr szósty) Specjalność Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS. rok studiów semestr wykłady l. godzin. ćwiczenia l. godzin stacjonarne I stopnia III 6 30 15 stacjonarne magisterskie

SYLLABUS. rok studiów semestr wykłady l. godzin. ćwiczenia l. godzin stacjonarne I stopnia III 6 30 15 stacjonarne magisterskie Wydział Nauk Ekonomicznych i Prawnych UPH w Siedlcach SYLLABUS Instytut Administracji, Samorządu i Prawa Kierunek Administracja Specjalność Administracja gospodarcza Przedmiot Podstawy bankowości (prawo

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 2 Bank Gospodarstwa Krajowego jako państwowa instytucja finansowa o dużej wiarygodności specjalizuje się w obsłudze sektora finansów publicznych. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Z-EKO-378 Finanse i bankowość Finance and banking. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki

Z-EKO-378 Finanse i bankowość Finance and banking. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-EKO-378 Finanse i bankowość Finance and banking A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 1 Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 2 Triada celów w wersji tradycyjnej Rentowność Bezpieczeństwo/Ryzyko Płynność Bank nie może osiągać równocześnie więcej niż jednego celu

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak TEST ADEKWATNOŚCI Odpowiedzi na pytania zawarte w teście zawierają informacje niezbędne do dokonania przez Towarzystwo oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr Rok III / semestr VI Specjalność Bez specjalności Kod

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Niniejsze Sprawozdanie stanowi wykonanie Polityki Informacyjnej Domu Maklerskiego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Założenia Umowy Kapitałowej Przyjętej w 1988r.(Bazylea I) podstawowym wyznacznikiem

Bardziej szczegółowo

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne

/I'iio I 80,4. B 375915. Wydaimie III zmkelome. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne /I'iio I 80,4. o o Wydaimie III zmkelome B 375915 Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 15 Rozdział 1 POLSKI SYSTEM BANKOWY 17 1.1. System bankowy jako cząść systemu finansowego 18 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13 Spis treści Wstęp......................................... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE..... 13 Rozdział 1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego.............................

Bardziej szczegółowo

Problem walutowych instrumentów pochodnych

Problem walutowych instrumentów pochodnych Problem walutowych instrumentów pochodnych (diagnoza, terapia, rekonwalescencja) Dr Andrzej Stopczyński Dyrektor Zrządzający Pionem Nadzoru Bankowego w UKNF 1. Fowardy, swapy, opcje,...? 2. Dlaczego zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Informacje wprowadzające Niniejsze zestawienie zawiera opis zmodyfikowanych produktów kredytowych dostępnych w Alior Bank S.A. w ramach projektu systemowego pt. Planowanie

Bardziej szczegółowo

Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok

Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok Załącznik Nr 6 do Uchwały Zarządu Nr 105/2014 z dnia 11.12.2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 45/2014 z dnia 22.12.2014 r. Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok opracowała:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM Dr Maciej Piechocki ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W literaturze fachowej spotkać można wiele definicji ryzyka. W grupie nauk ekonomicznych ryzyko wbudowane jest w istotę zarządzania, które sprowadza się do trzech

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Czy kryzys finansowy wymusi zmiany w dotychczasowych modelach biznesowych europejskich banków? Maciej Stańczuk Polski Bank Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Uniwersytet w Białymstoku 5 grudnia 2013 r. O czym będziemy rozmawiać? 1.Jak powstały banki?

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r.

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r. Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw Warszawa 10 grudnia 2008 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank państwowy z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze jednostek centralnych, samorządów

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przez państwo oszczędzania w Kasach Oszczędnościowo - Budowlanych na Węgrzech prezentacja dla Senatu RP, Warszawa dr Iván FERENCZ 8 marca

Wspieranie przez państwo oszczędzania w Kasach Oszczędnościowo - Budowlanych na Węgrzech prezentacja dla Senatu RP, Warszawa dr Iván FERENCZ 8 marca Wspieranie przez państwo oszczędzania w Kasach Oszczędnościowo - Budowlanych na Węgrzech prezentacja dla Senatu RP, Warszawa dr Iván FERENCZ 8 marca 2016 r. Agenda 1. Ramy prawne: Kontekst ustawodawczy,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY JOANNA redakcja naukowa SWIDERSKA WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY Ujęcie instytucjonalne Difin Spis treści Wprowadzenie 11 Część I System gwarantowania depozytów 15 Rozdział 1. Geneza i uwarunkowania tworzenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Pieniądz i polityka pieniężna. Działalność bankowa i polski system bankowy

Spis treści. Pieniądz i polityka pieniężna. Działalność bankowa i polski system bankowy Spis treści Pieniądz i polityka pieniężna 1. Istota pieniądza... 15 2. Funkcje pieniądza... 15 3. Współczesne formy pieniądza... 17 4. Istota i cele polityki pieniężnej państwa... 19 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego Eugeniusz Gostomski Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego 1 Ryzyko kredytowe to niebezpieczeństwo, iŝ kredytobiorca nie zwróci w ustalonym terminie kredytu wraz z odsetkami i bank poniesie stratę.

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Projekt z zakresu edukacji ekonomicznej dofinansowany przez Narodowy Bank Polski realizowany przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy

Projekt z zakresu edukacji ekonomicznej dofinansowany przez Narodowy Bank Polski realizowany przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy Zarządzaj efektywnie swoim budżetem domowym Projekt z zakresu edukacji ekonomicznej dofinansowany przez Narodowy Bank Polski realizowany przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy O projekcie Cel główny

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Informacje organizacyjne. Warunki zaliczenia. Program wykładów. Egzamin pisemny: pytania zamknięte lub otwarte. Kontakt: Konsultacje:

FINANSE. Informacje organizacyjne. Warunki zaliczenia. Program wykładów. Egzamin pisemny: pytania zamknięte lub otwarte. Kontakt: Konsultacje: Informacje organizacyjne FINANSE Kontakt: email: bogumila.brycz@pwr.wroc.pl tel. 071 320 29 27 dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Konsultacje: środa 13.00-15.00 czwartek 11.00-13.00

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy Dziennik Ustaw Nr 110-6722 - Poz. 1270 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (poz. 1270) SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE MRF-01 O STANIE KAPITAŁU NETTO, STOPIE ZABEZPIECZENIA, POZIOMIE

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Dr Jan Zaunar. 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa

Dr Jan Zaunar. 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa Dr Jan Zaunar 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa Temat Nr 1: Cechy szczególne banku jako przedsiębiorstwa 1. Podstawowe kierunki działalności banku W odróżnieniu od zwykłych przedsiębiorstw, które

Bardziej szczegółowo

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących poprawie efektywności energetycznej Marek Zaborowski i Arkadiusz Węglarz KAPE S.A. Czym jest ESCO ESCO energy service company,

Bardziej szczegółowo

Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW

Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW Dr Daria Zielińska Główny Ekolog ds. Klientów Korporacyjnych Centrum Korporacyjne w Poznaniu Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Kurs na Złoto powiązane z ceną złota ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii

Bardziej szczegółowo

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ Zadanie 1 ZADANIE DO WYBORU: Przedsiębiorstwo Bodomax zaciągnęło kredyt bankowy w wysokości 1. zł na okres dwóch lat. Roczna

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. 1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

KATEGORYZACJA KLIENTÓW

KATEGORYZACJA KLIENTÓW KATEGORYZACJA KLIENTÓW KATEGORYZACJA KLIENTÓW Spółka IronFX Financial Services Limited (zwana dalej "Spółką"), której siedziba znajduje się na 17, Gr. Xenopoulou, 3106 Limassol, Cypr, jest autoryzowana

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12.

Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12. Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 312.212 roku I. Informacje ogólne: Bank Spółdzielczy w Szumowie, zwany

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE 1. Sposób Klasyfikacji Klienta 1. ERSTE Securities Polska S.A.. (Firma

Bardziej szczegółowo

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w:

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w: (Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI UWAGA: W pytaniach 1 2 należy zaznaczyć właściwą odpowiedź w każdym podpunkcie. W pozostałych pytaniach należy zaznaczyć tylko jedną odpowiedź. 1. Proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. Część I WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1 Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Spis treści: Wstęp. Część I WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1 Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Bankowość korporacyjna. Maciej S. Wiatr Bankowość korporacyjna obejmuje w ujęciu szerokim zbiór specjalistycznych operacji finansowych wykonywanych przez banki komercyjne lub ich piony organizacyjne na

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI 1 grudnia 2015 r. Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przyjęła na posiedzeniu w dniu 1 grudnia 2015 r. stanowisko

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zbigniew Dobosiewicz

Bankowość Zbigniew Dobosiewicz Bankowość Zbigniew Dobosiewicz Autor, Zbigniew Dobosiewicz, przedstawił najważniejsze problemy bankowości, ujęte w sposób syntetyczny, a w niektórych przypadkach bardzo skrótowy. W praktyce każdy rozdział,

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Kamil Heliński, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu W niniejszej pracy przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r.

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE Bank Deutsche Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Kredytobiorca będąca Konsumentem osoba fizyczna lub osoby fizyczne wymienione

Bardziej szczegółowo