Wydatki na artykuły farmaceutyczne (leki)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydatki na artykuły farmaceutyczne (leki)"

Transkrypt

1 Doc. dr Zofia Skrzypczak Uniwersytet Warszawski Wydatki na artykuły farmaceutyczne (leki) Polska na tle krajów OECD Abstrakt Celem opracowania jest prezentacja dla Polski i pozostałych krajów OECD poziomu i źródeł finansowania wydatków na artykuły farmaceutyczne oraz pokazanie relacji wydatków na leki do wydatków na ochronę zdrowia oraz produktu krajowego brutto (PKB). Opracowanie zawiera także informację o wielkości i strukturze finansowania rynku farmaceutycznego w Polsce; przedstawiono wielkość rynku szpitalnego, wysokość refundacji leków przez państwo oraz poziom wydatków na leki ponoszonych przez gospodarstwa domowe. W skali całej gospodarki narodowej wydatki na leki stanowią ok. 30% wydatków na ochronę zdrowia, a w gospodarstwach domowych wydatki na leki, ustalone dzięki badaniom budżetów, osiągają poziom ponad 60% wydatków na zdrowie. Wprowadzenie Wydatki na artykuły farmaceutyczne (leki) są istotnym elementem składowym wydatków na ochronę zdrowia. Świadczą zarówno o obciążeniach bezpośrednio dotykających gospodarstwa domowe, jak i są odzwierciedleniem prowadzonej przez państwo polityki lekowej (np. przez funkcjonujący w danym kraju system refundacji leków). Celem opracowania jest prezentacja poziomu i charakterystyka źródeł finansowania wydatków na artykuły farmaceutyczne w krajach OECD, pokazanie relacji wydatków na leki do wydatków na ochronę zdrowia oraz produktu krajowego brutto (PKB) w tej części materiału obraz Polski przedstawiono na tle krajów OECD. W drugiej części opracowania pokazano rynek farmaceutyczny w Polsce oraz strukturę jego finansowania: wielkość rynku szpitalnego, wysokość refundacji leków przez państwo, a także poziom wydatków na leki ponoszonych przez gospodarstwa domowe. Wydatki na leki w krajach OECD Analiza materiałów OECD 1 dotyczących funkcjonowania systemów ochrony zdrowia pozwala stwierdzić, że średnie wydatki na leki per capita w krajach członkowskich Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) kształtowały się w 2006 roku na poziomie 440 USD (według parytetu siły nabywczej PPP). Wielkości przedstawione na rysunku 1 pokazują, iż najwyższe wydatki na leki, przypadające na 1 osobę, poniesiono w USA 843 USD; następna w rankingu Kanada miała wydatki ok. 640 USD, a kolejne miejsca z wydatkami mieszczącymi się w przedziale: 46

2 A RTYKUŁY USD zajęły: Belgia, Francja, Hiszpania, Włochy oraz Niemcy. Na ostatnich miejscach listy rankingowej z wydatkami na artykuły farmaceutyczne poniżej 300 USD na osobę znalazły się: Dania 286 USD, Polska 248 USD, oraz Meksyk 182 USD. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że zarówno w Polsce, jak i w Meksyku ogólne wydatki na ochronę zdrowia są także zdecydowanie niższe niż w pozostałych krajach OECD. W 2006 roku wydatki na ochronę zdrowia per capita wyniosły w Polsce 910 USD (według PPP), a w Meksyku 794 USD; w tym samym roku wydatki w USA kształtowały się na poziomie 6714 USD, w Kanadzie przekroczyły 3500 USD, a w Belgii, Francji, Holandii i w Niemczech były nieco niższe niż 3500 USD 2. Z powyższych względów, bardziej precyzyjnymi niż bezwzględne wydatki na zakup leków wskaźnikami pokazującymi obciążenia systemu ochrony zdrowia i gospodarki są: udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia oraz relacja wydatków na leki do PKB (rysunek 2). Najwyższy udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia charakteryzował w 2006 roku systemy ochrony zdrowia krajów postsocjalistycznych: Słowacji, Węgier (ponad 30%) i Polski (powyżej 27%). Ponad 20% udział wydatków na leki w wydatkach Rysunek 1. Poziom i struktura wydatków na artykuły farmaceutyczne per capita w krajach OECD w roku 2006 (w USD, według PPP) wydatki na leki ze rodków publicznych wydatki na leki ze rodków prywatnych Źródło: OECD Health Data 2008, czerwiec 2008 (www.oecd.org). USA Kanada Belgia Francja Hiszpania W ochy Niemcy Japonia W gry Portugalia Austria OECD Islandia Grecja Szwajcaria Australia Szwecja Finlandia Norwegia Korea S owacja Czechy Luksemburg Irlandia Nowa Zelandia Dania Polska Meksyk 47

3 Rysunek 2. Udział wydatków na artykuły farmaceutyczne w wydatkach na ochronę zdrowia i relacja wydatków na leki do PKB w krajach OECD w 2006 roku (%) % wydatków na zdrowie % PKB 3 2,5 2 W gry S owacja Portugalia na ochronę zdrowia wystąpił także w Korei Południowej (ok. 26%), Czechach i Meksyku (ok. 23%) oraz Hiszpanii i Portugalii (ponad 21%). USA Francja W ochy Hiszpania Belgia Kanada Korea Polska Czechy Niemcy Grecja Japonia Meksyk Austria Australia Finlandia Źródło: OECD Health Data 2008, czerwiec 2008 (www.oecd.org). Islandia Nowa Zelandia Szwecja Szwajcaria Dania Luksemburg Norwegia Polska, ze wskaźnikiem na poziomie 1,7%, znalazła się obok Czech, Niemiec, Grecji i Japonii w środkowej części zestawienia rankingowego. 1,5 1 0,5 0 Najniższy przekraczający tylko nieco poziom 8% udział wydatków na leki w wydatkach na zdrowie wystąpił w systemach ochrony zdrowia gospodarek Danii, Norwegii i Luksemburga. Relacja wydatków na artykuły farmaceutyczne do PKB (%) wahała się w krajach OECD w 2006 roku w przedziale ok. 0,5% 2,5%. Najniższy sięgający poniżej 1% wskaźnik charakteryzował Norwegię, Luksemburg i Danię; najwyższy liczący powyżej 2% wystąpił na Węgrzech, na Słowacji i w Portugalii. Środki przeznaczone na zakup artykułów farmaceutycznych pochodzą ze źródeł publicznych jest to bezpośrednie finansowanie (rynek szpitalny) i refundacja leków przez państwo (rynek apteczny) oraz prywatnych wydatki gospodarstw domowych na leki. Strukturę finansowania wydatków na leki w krajach OECD przedstawiono na rysunku 1, natomiast rysunek 3 obrazuje udział finansowania prywatnego w wydatkach na leki. Dla krajów OECD średni udział środków prywatnych w finansowaniu zakupu leków kształto- 48

4 A RTYKUŁY Rysunek 3. Udział wydatków prywatnych w wydatkach na artykuły farmaceutyczne w krajach OECD w 2006 roku (%) % udzia wydatków prywatnych w wydatkach na leki Meksyk USA Polska Kanada W ochy Belgia Korea Pd Australia Finlandia Dania wał się w roku 2006 na poziomie 40%. Nieco wyższy (mieszczący się w przedziale 40 50%) udział wydatków prywatnych na zakup leków charakteryzował system ochrony zdrowia Szwecji, Norwegii, Portugalii, Danii i Finlandii. W Polsce i Kanadzie udział finansowania prywatnego zakupu leków przekroczył poziom 60%; liczący 70% udział środków prywatnych charakteryzował rynek leków w USA, a najwyższy osiągający prawie 85% wystąpił w Meksyku. Najniższy liczący poniżej 10% udział wydatków prywatnych w finansowaniu leków wystąpił w Grecji, a wskaźnik na poziomie niższym niż 20% charakteryzował system ochrony zdrowia Luksemburga. Portugalia Norwegia Szwecja OECD Islandia Nowa Zelandia W gry Szwajcaria Austria Francja Czechy Japonia Hiszpania S owacja Niemcy Luksemburg Grecja Źródło: obliczenia własne na podstawie OECD Health Data 2008, czerwiec 2008 (www.oecd.org). Kolejną wielkością, świadczącą o obciążeniu społeczeństwa wydatkami na zakup artykułów farmaceutycznych, jest średnia cena detaliczna leku obowiązująca w danym kraju. Przy opracowaniu przez OECD wykazu produktów objętych badaniem obowiązywały następujące zasady 3 : wybrano produkty, które są porównywalne w badanych krajach (identyfikacja na podstawie tzw. substancji aktywnych), w każdym badanym kraju wykaz produktów musiał być reprezentatywny (miał odzwierciedlać produkty faktycznie wybierane przez gospodarstwa domowe). Na rysunku 4 przedstawiono średnią cenę detaliczną leków dla krajów OECD w 2005 roku. Jeżeli średnią cenę leku dla krajów OECD przyjmiemy na poziomie = 100, to najwyższe ceny przekraczające o 85% średnią dla OECD odnotowano w Szwajcarii, a w Islandii nastąpiło przekroczenie średniej ceny o prawie 60%. O niespełna 10% średnią cenę dla OECD przekroczono w Holandii, Austrii, Meksyku, Belgii i Luksemburgu; natomiast ceny o ok. 10% niższe od średniej 49

5 Tabela 1. Rynek farmaceutyczny w Polsce w latach (mld PLN, ceny detaliczne) Wyszczególnienie Wartość sprzedanych leków dynamika: - nominalnie - realnie* 12,74 115,8 107,6 14,46 113,5 115,4 16,05 110,9 125,1 17,22 107,3 131,1 18,50 107,4 136,5 19,28 104,2 140,5 20,88 108,3 148,9 2. Sprzedaż dla szpitali 1,20 1,27 1,36 1,54 1,70 1,85 1,98 3. Refundacja leków 5,18 5,46 6,35 5,89 6,18 6,60 6,68 4. Wydatki ludnoœci na zakup leków [1 - (2 + 3)] 6,36 7,73 8,34 9,79 10,62 10,83 12,22 *rok 2000 = 100 (ceny stałe z 2000 roku); jako deflatora użyto wskaźnika wzrostu przeciętnych cen leków, który w latach był wyższy niż przeciętny wskaźnik towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) Źródło: Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga II, Warszawa 2008, tab. 51, s ceny dla OECD odnotowano w Portugalii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Francji. Najniższe ceny leków (o ponad 30% niższe od średniej dla krajów OECD) wystąpiły w Turcji i Polsce w Polsce średnia cena leku była w 2005 roku o 32% niższa od średniej ceny dla krajów OECD. Polska znalazła się na ostatnim, 30. miejscu wśród krajów OECD oznacza to, iż średnie ceny leków w Polsce były najniższe wśród krajów OECD 3. Wydatki na leki w Polsce Informacje o transakcjach dokonywanych na polskim rynku leków mogą pochodzić z dwóch podstawowych źródeł: IMS Health gromadzi oraz publikuje dane o liczbie sprzedanych opakowań leków i wartości sprzedanych artykułów farmaceutycznych według cen producenta, Kamsoft SA zbiera dane z sieci aptek o liczbie sprzedanych opakowań i wartości sprzedanych leków według cen detalicznych (tj. cen producenta powiększonych o podatek VAT oraz marże: hurtową i detaliczną). W tabeli 1 przedstawiono, opierając się na informacjach zaczerpniętych z Zielonej Księgi II, obraz polskiego rynku leków w latach ; przedstawiono wartość sprzedanych leków w cenach detalicznych, w tym: wartość transakcji dokonanych na rynku szpitalnym i w ramach rynku aptecznego kwotę refundacji oraz wydatki ludności poniesione na zakup artykułów farmaceutycznych. W latach następował systematyczny wzrost wartości transakcji dokonywanych na polskim rynku leków (wyrażonych w cenach bieżących): w latach tempo wzrostu wynosiło kilkanaście procent rocznie, a w latach kilka procent rocznie. Jeżeli rok 2000 przyjmiemy jako rok bazowy (a ceny roku 2000 jako ceny stałe), to w latach nastąpił prawie 50% wzrost wolumenu zakupionych leków 5. Wartość transakcji na rynku szpitalnym stanowiła ok. 10% ogółu transakcji na rynku leków. Na rynku aptecznym zakup leków finansowany był z dwóch źródeł: publicznych refundacja leków i prywatnych zakupy dokonywane przez gospodarstwa domowe. Na rysunku 5 przedstawiono strukturę finansowania leków w Polsce w latach

6 A RTYKUŁY Sprzedaż leków na rynku szpitalnym wzrosła wprawdzie z 1,2 mld PLN w roku 2001 do prawie 2 mld PLN w roku 2007, ale udział rynku szpitalnego w rynku leków stabilizował się na poziomie ok. 10%. Rysunek 4. Średnie ceny detaliczne leków w krajach OECD w 2005 roku Srednia cena detaliczna leków (OECD = 100) Szwajcaria Islandia 159 Kanada 134 USA 130 Niemcy 127 Dania 120 Nowegia 119 Japonia 118 Irlandia 118 W ochy Refundacja leków przez państwo wzrosła w latach z poziomu 5,2 mld PLN do 6,7 mld PLN, ale tempo wzrostu środków przeznaczanych na refundację leków było niższe od tempa wzrostu wartości transakcji na rynku leków, co oznaczało malejący udział środków pochodzących z refundacji z ok. 40% w roku 2001 do ok. 30% w roku Nowa Zelandia Finlandia Holandia Austria Meksyk Belgia Luksemburg OECD Portugalia Szwecja Wielka Brytania Francja Australia Hiszpania Grecja W gry Czechy Korea S owacja Turcja Polska Udział finansowania prywatnego, tj. wydatków gospodarstw domowych na zakup leków, wzrósł w analizowanym okresie z poziomu 50% do prawie 60%. Interesujących danych o bezpośrednich obciążeniach polskich gospodarstw domowych Źródło: OECD Purchasing Power Parity Program, 2007 (www.oecd.org). wydatkami na zakup leków dostarcza analiza wyników badań budżetów gospodarstw domowych (BBGD), przeprowadzanych corocznie przez Główny Urząd Statystyczny na reprezentatywnej próbie respondentów. Spełnienie wymogu reprezentatywności umożliwia 51

7 Rysunek 5. Struktura finansowania leków w Polsce w latach % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Sprzeda dla szpitali Refundacja Wydatki ludno ci Źródło: obliczenia i opracowanie własne na podstawie tabeli 1. uogólnienie wyników badań na całą populację polskiego społeczeństwa. W tabeli 2 przedstawiono, dla lat , poziom miesięcznych wydatków (przypadających na 1 osobę) przeznaczonych na zakup artykułów farmaceutycznych oraz dynamikę ich zmian (nominalnych i realnych). Miesięczne wydatki na leki wzrosły w latach z poziomu ponad 17,50 PLN do ponad 24,50 PLN, czyli o ok. 7 PLN (wzrost o prawie 40%). Dynamika zmian nominalnych wydatków na leki była w poszczególnych latach mocno zróżnicowana: od kilkunastu procent (rok 2001 i 2004 w stosunku do roku poprzedniego), przez wzrost kilkuprocentowy (lata i w stosunku do lat poprzednich), po stabilizację na niezmienionym poziomie (rok 2005 w stosunku do 2004 roku). W analizowanym okresie następował niewielki wzrost realnych wydatków na leki; wyjątek stanowił rok 2004, w którym nastąpił ponad 11% wzrost oraz rok 2005, w którym nastąpił prawie 3% spadek wydatków realnych. Na rysunku 6 przedstawiono udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia oraz w wydatkach na dobra i usługi konsumpcyjne polskich gospodarstw domowych. Udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia wahał się w latach w wąskim przedziale: 64 66% (osiągając najwyższy poziom w roku 2002), a w roku 2007 zmniejszył się do poziomu ok. 61,5% 6. 52

8 A RTYKUŁY Tabela 2. Miesięczne wydatki gospodarstw domowych na zakup leków (na 1 osobę, w PLN) oraz dynamika zmian (%) w latach Miesięczne wydatki na leki (na 1 osobę, w PLN) 17,69 18,73 19,88 22,64 22,64 23,35 24,57 2. Dynamika wzrostu: - nominalnie 110,7 105,9 106,1 113,9 100,0 103,1 105,2 3. Dynamika wzrostu: - realnie 103,0 100,0 103,6 111,3 96,9 101,8 103,2 Źródło: zestawienie i obliczenia własne na podstawie: GUS , GUS Udział wydatków na leki w wydatkach na dobra i usługi konsumpcyjne wzrósł w okresie z poziomu 2,9% w roku 2001 do 3,3% w latach , a w roku 2007 obniżył się nieco do poziomu 3,2%. Podsumowanie W kontekście powtarzających się w mediach informacji o drogich lekach w Polsce, o pacjentach rezygnujących z realizacji recept ze względu na brak dostatecznych środków finansowych itp., pewne zdziwienie budzą dane OECD, mówiące o znikomych w porównaniu z innymi krajami kwotach wydawanych w Polsce na leki, o niskich średnich cenach leków. Należy jednak pamiętać, że dane w wyrażeniu bezwzględnym nie mówią wiele o Rysunek 6. Udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia oraz wydatkach na zakupy dóbr i usług konsumpcyjnych gospodarstw domowych w Polsce (%) udzia wydatków na leki w wydatkach na zdrowie udzia wydatków na leki w wydatkach ogó em 66, , , , , , , ,4 3,3 3,2 3,1 3 2,9 2,8 2,7 Źródło: zestawienie i obliczenia własne na podstawie: GUS , GUS

9 skali obciążenia gospodarki i społeczeństwa wydatkami na artykuły farmaceutyczne. Należy posługiwać się raczej wskaźnikami, opisującymi strukturę finansowania zakupu leków, udział wydatków na leki w wydatkach na ochronę zdrowia i relację wydatków na leki do PKB. Szczególnie niekorzystnie dla Polski przedstawia się udział finansowania prywatnego w wydatkach na leki wskaźnik ten kształtował się w 2006 roku w Polsce na poziomie ok. 60% (przy średniej dla krajów OECD 40%), co świadczy o bardzo dużym obciążeniu społeczeństwa wydatkami na zakup leków. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) już przekroczenie przez wskaźnik opisujący udział finansowania prywatnego poziomu 30% świadczy o problemach finansowych, które mogą mieć pacjenci przy zakupie zapisanych przez lekarza środków farmaceutycznych. i Szwajcaria. Przyjęto średnią cenę dla UE-25 = 100; Polska ze wskaźnikiem na poziomie 68 znalazła się na 32. miejscu, wyprzedzając w rankingu jedynie Macedonię (Konijn 2007). 5 Dzięki zastosowaniu cen stałych wyeliminowane zostały ruchy cenowe i wskaźnik odzwierciedla jedynie zmiany wolumenu (ilości) kupionych leków. 6 Analiza dotycząca dłuższego okresu: lat wykazała, iż nastąpił wzrost udziału wydatków na leki w wydatkach na zdrowie polskich gospodarstw domowych z poziomu ok. 50% w roku 1995 do ok. 65% w latach Zob. Skrzypczak Bibliografia Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce Zielona Księga II, wersja III 2008) Warszawa. Dostępne na GUS ( ) Budżety gospodarstw domowych. Warszawa. GUS ( ) Rocznik Statystyczny. Warszawa. Konijn, P. (2007) Statistics in focus. Economy and Finance, nr 45. Dostępne na OECD Health Data 2007 i Dostępne na org) OECD Purchasing Power Parity Program (2007) Dostępne na Skrzypczak, Z. (2008) Wydatki gospodarstw domowych na ochronę zdrowia w latach Handel Wewnętrzny, nr 4 5. Wydatki na leki stanowią poważną pozycję w wydatkach na ochronę zdrowia w Polsce. O ile w skali całej gospodarki narodowej (ujęcie makroekonomiczne) wydatki na leki stanowią ok. 30% wydatków na ochronę zdrowia, o tyle w odniesieniu do gospodarstw domowych (ujęcie mikroekonomiczne) wydatki na leki, rozpoznane dzięki badaniom budżetów, stanowią ponad 60% wydatków na zdrowie. 1 OECD Health Data 2008 (www.oecd.org). 2 OECD Health Data 2008 (www.oecd.org). 3 OECD Purchasing Power Parity Program, 2007 (www.oecd. org). 4 Również Eurostat przeprowadził w 2005 roku badania Pharmaceutical products comparative price levels in 33 European countries in 2005; ustalono dzięki nim średnią cenę leków w krajach UE (27 państw), 3 krajach kandydackich: Chorwacja, Macedonia i Turcja oraz 3 krajach EFTA: Islandia, Norwegia 54

Lekomania globalna. Wydatki na leki: skala zjawiska i poziom obciążeń gospodarstw. farmakoekonomika

Lekomania globalna. Wydatki na leki: skala zjawiska i poziom obciążeń gospodarstw. farmakoekonomika Wydatki na leki: skala zjawiska i poziom obciążeń gospodarstw Lekomania globalna Zofia Skrzypczak fot. Thomas Roepke/Corbis Koszty artykułów farmaceutycznych (leków) są istotnym elementem składowym wydatków

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia

Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki na ochronę zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004

Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004 Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004 Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/urzedy/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Metody obliczania produktu krajowego brutto (PKB)

Metody obliczania produktu krajowego brutto (PKB) Dochód narodowy Spis treści: 1. Sposoby liczenia produktu krajowego brutto... 2 2. Produkt krajowy brutto a dochód narodowy... 3 3. Co naprawdę wyraża dochód narodowy? Dochód narodowy jako wskaźnik dynamiki

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce

Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce Naczelna Izba Aptekarska Sytuacja ekonomiczna aptek w Polsce dr GRZEGORZ KUCHAREWICZ Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej NIA 2014 30 tysięcy polskich farmaceutów 14 100 aptek i punktów aptecznych Apteka

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie Na przełomie września i października 2010 r., w krajowym skupie, monitorowane rodzaje zbóż podstawowych były o około 2% droższe niż tydzień wcześniej.

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku WWW.OBSERWATORIUM.MALOPOLSKA.PL Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku Opracowanie: Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić?

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Szkolenie Urzędu Patentowego. Zarządzanie innowacją Warszawa, 12.10.2015 Marzenna Anna Weresa Instytut Gospodarki Światowej Kolegium

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Cel badania Identyfikacja zakresu wykorzystania handlu elektronicznego

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W pierwszym tygodniu października br. w krajowym skupie zbóż przeważały spadkowe tendencje cen. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Mierniki w ochronie zdrowia

Mierniki w ochronie zdrowia Mierniki w ochronie zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Barometr Ferratum Bank

Barometr Ferratum Bank Polski Świąteczny Barometr Ferratum Bank 2016 Wydatki w okresie Świąt Bożego Narodzenia w stosunku do dochodu gospodarstwa domowego WYDATKI WG. KRAJÓW WYDATKI WG. PRZEZNACZENIA NIEMCY 134 30.58% 20% LITWA

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99

Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99 Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99 Jerzy Kubasik Wybrane telekomy Europy Środkowej Český Telecom Matáv Telekomunikacja Polska S.A. Historia PPT Monopol Wydzielenie telekomu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich

O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich www.case-research.eu O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich 144. Seminarium mbank-case Andrzej Rzońca (SGH, TEP, FOR), Aleksander Łaszek (FOR) 28/04/2016

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby. Sygnały poprawy

Co mówią liczby. Sygnały poprawy EU27 Produkcja (9m2007): Tekstylia +1 % OdzieŜ +2 % Co mówią liczby. Raport. Tekstylia i odzieŝ w Unii Europejskiej.Trzy kwartały 2007 Produkcja Sygnały poprawy Po raz pierwszy od roku 2000 Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Słowa kluczowe: energia elektryczna, cena energii elektrycznej, gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie energii, zużycie

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke

Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke Opodatkowanie gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej w 2007 r. Józef Dopke Słowa kluczowe: gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie gazu, ciepło spalania, VAT, podatek, akcyza Streszczenie. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 Alex.Celinski@gmail.com Rozkład wyników Przedziały 30-minutowe Lp. Przedział Liczebność Częstość czasowy Liczebność Częstość skumulowana skumulowana 1 2:00-2:30

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie wydatków na ochronę zdrowia w polskich gospodarstwach domowych

Zróżnicowanie wydatków na ochronę zdrowia w polskich gospodarstwach domowych Dr Zofia Skrzypczak Wydział Zarządzania UW, WSPiZ im. L. Koźmińskiego skrzypczak@mail.wz.uw.edu.pl Zróżnicowanie wydatków na ochronę zdrowia w polskich gospodarstwach domowych Dzięki regularnie (od 50

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 212 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Nr 1137. Informacja. Wybrane wskaźniki poziomu życia ludności w Polsce na tle innych krajów UE. Małgorzata Dziubińska-Michalewicz

Nr 1137. Informacja. Wybrane wskaźniki poziomu życia ludności w Polsce na tle innych krajów UE. Małgorzata Dziubińska-Michalewicz KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wybrane wskaźniki poziomu życia ludności w Polsce na tle innych krajów UE Maj 2005 Małgorzata Dziubińska-Michalewicz

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny skupu żywca Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 14-20.10.2013 r. w Polsce żywiec wieprzowy skupowano średnio po 5,77. Było

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010)

Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010) Wynagrodzenia Polaków po 20 latach transformacji (1990-2010) Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w latach 1990-2010 3500 3000 2691 2944 3103 3225 2500 2000 1707 1924 2062 2133 2201 2290 2380 2477 1500

Bardziej szczegółowo

P O L S K A maja 2014 r.

P O L S K A maja 2014 r. P O L S K A 1989 2014 30 maja 2014 r. Podział administracyjny Polski Z dniem 1 stycznia 1999 r. weszła w życie reforma administracyjna, w wyniku której obowiązuje trójstopniowy podział kraju na województwa,

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2008 R. 1 PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W 2008 roku wartość wytworzonego produktu krajowego

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej VI Spotkanie Branży Paliwowej Wrocław, 6 października 2016

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku Szczecin 2016 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia 1 dla Polski

Bardziej szczegółowo

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów 2014-01-13 MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 4) wskaźnik urbanizacji 5) udział zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 42/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 42/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE W przedostatnim tygodniu października br. w Polsce obniżyły się ceny skupu żywca i zbytu mięsa. Ceny skupu żywca W dniach 21-27.10.2013 r. (według danych Zintegrowanego Systemu

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 43/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 43/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE W ostatnim tygodniu października 2013 r. w Polsce przeważały spadki cen skupu żywca i zbytu mięsa. Ceny skupu żywca Zgodnie z danymi Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki,

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, www.wojmos.com wojmos@wojmos.com Budżet UE Budżet UE tworzony jest z kilku źródeł. Należą do nich m.in..

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

WYNIKI PISA 2015 W POLSCE

WYNIKI PISA 2015 W POLSCE WYNIKI PISA 2015 W POLSCE PROJEKT PISA 3 obszary badania: rozumowanie w naukach przyrodniczych, czytanie i interpretacja oraz umiejętności matematyczne, Badanie co 3 lata od 2000 r. PISA 2015 to szósta

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt?

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? dr Anna Gardocka-Jałowiec Uniwersytet w Białymstoku 7 marzec 2013 r. Dobrobyt, w potocznym rozumieniu, utożsamiać można

Bardziej szczegółowo

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Łukasz Zalicki Partner EY V Forum Ochrony Zdrowia Krynica, 2 września 214 Wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia Analizując

Bardziej szczegółowo

MISJA HASCO-LEK. " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów "

MISJA HASCO-LEK.  Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów MISJA HASCO-LEK " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów " Rynek farmaceutyczny - dzień dzisiejszy i obserwowane kierunki zmian Michał Byliniak PPF

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów do Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów do Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka przyjazdów do Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r., podobnie jak w roku ubiegłym, badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej prowadzone są przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Opole 12.05.2011. Serdecznie witamy

Opole 12.05.2011. Serdecznie witamy Opole 12.05.2011 Serdecznie witamy Sonda rozpoczęła się 02.11.2010 a zakończyła się 30.04.2011 Wyniki badania mają pozwolić na zobrazowanie przyszłych zmian na rynku pracy związanych z otwarciem kolejnych

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 21/2015 TENDENCJE CENOWE

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 21/2015 TENDENCJE CENOWE RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE W przedostatnim tygodniu maja 2015 r. odnotowano wzrost krajowych cen zakupu żywca rzeźnego oraz cen zbytu półtusz wieprzowych i tuszek kurcząt. Ceny zbytu ćwierci wołowych

Bardziej szczegółowo