Konsument XXI wieku. Wpływ Internetu na gospodarkę Analiza kosztów i korzyści

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konsument XXI wieku. Wpływ Internetu na gospodarkę Analiza kosztów i korzyści"

Transkrypt

1 Konsument XXI wieku Wpływ Internetu na gospodarkę Analiza kosztów i korzyści SATUS Venture Kraków, 18 Maj 2012

2 Spis treści Wstęp... 3 Wskaźniki makroekonomiczne dotyczące wpływu Internetu na PKB... 5 Gospodarka Internetowa w Polsce... 5 Założenia do Analizy Kosztów i korzyści wykorzystania sieci Internet w skali kraju i w skali globalnej.. 7 e-administracja e-usługi przenoszone do Internetu e-usługi nowe e- commerce wyszukiwarki gry on-line społeczności budowa infrastruktury ITC Wyniki analizy ekonomicznej/kosztów i korzyści Internet wczoraj, dziś i jutro Czas spędzany przy internecie Zmiana w profilu konsumenta Możliwości pobudzania popytu Inwestowanie Podsumowanie

3 Wstęp Transformacja dobiegła końca to główna teza raportu Polska 2030 ogłoszonego pod kierownictwem Michała Boniego w 2009 roku. Historia polskiego sukcesu gospodarczego lat obok niewątpliwych atutów miała też trzy wyraźne słabości: - niskie poziomy inwestycji i oszczędności, - rezygnację z pracy znacznej części osób w wieku roboczym, - nie w pełni odpowiadającą polskiemu potencjałowi dynamikę wzrostu produktywności. Aktualnie konkurencyjność przedsiębiorstw wciąż w Polsce oparta jest na taniej sile roboczej. Co za tym idzie w przedsięwzięciach konkurujących kosztami pracy to kapitał uzyskuje najwyższą stopę zwrotu (mimo niskiej produktywności) i dopóki rynek tego nie zmieni to taki będzie główny trend inwestycyjny mimo nacisków na innowacyjność. Optymalne alokowanie swoich zasobów wymaga jednak spojrzenia na gospodarkę z perspektywy aktualnych zmian globalnych. Ekonomiści już zwracają uwagę, że pokryzysowy wzrost w krajach rozwiniętych napędzany będzie głównie inwestycjami kapitałowymi a nie pracą. Co się stanie z naszą konkurencyjnością w tych warunkach? Podejmowanie decyzji inwestycyjnych wymaga aktualnie szybszego reagowania na zmieniające się otoczenie makroekonomiczne. Wg Naukowców z Massachusetts zmiany cywilizacyjne gospodarcze i społeczne następują dynamiką wykładniczą. Niewątpliwie nadchodzą czasy, w których najwięcej zaczyna, więc zależeć od nas inwestorów, od słuszności naszych decyzji, wiedzy, ale również szybkości w obserwowaniu zmian w gospodarce globalnej. Wzorowanie się na trendach inwestycyjnych gospodarek wysoko rozwiniętych UE oraz USA wobec kryzysu tych wzorców powoduje większe trudności z odnalezieniem kierunków inwestycyjnych. Postęp technologiczny prawdopodobnie wyprzedza naszą ewolucję, edukację a być może również dezaktualizuje podstawowe zasady ekonomii i kapitalizmu. Gospodarka zmienia się a my pamiętamy nasze doświadczenia i próbujemy na siłę wkomponować nowe zjawiska w znane nam schematy. Zmienia się również profil naszego klienta/konsumenta i jego potrzeby a kluczem do nawiązania z nim transakcji handlowej przestaje być nowoczesna technologia, nawet innowacyjny produkt, usługa. Kluczem są jego preferencje. Jesteśmy również zmuszeni do konkurowania na rynku globalnym. W związku z tym do podjęcia właściwych decyzji inwestycyjnych potrzebujemy analizy zjawisk w skali globalnej a następnie wykorzystując lokalne uwarunkowania możemy szukać naszej konkurencyjności a nie odwrotnie. Inwestowanie w sektorze venture capital jest niewątpliwe sporym wyzwaniem i wymaga poszukiwania nośników wartości w przyszłości. Musimy sami analizować trendy globalne, wysuwać odważne tezy, inwestować zgodnie z własną analizą potrzeb klientów. Naśladownictwo już nie przynosi dostatecznie dobrych rezultatów. 3

4 Warto zadać sobie pytania: Czy większe prawdopodobieństwo dla firm posiadających rynek ma utrata czy utrzymanie tego rynku? Czy bezpiecznie jest inwestować w spółki rynkowe i jaki rynek muszą one posiadać? Czy o transakcjach gospodarczych decyduje wciąż podaż nowych produktów i usług czy też popyt, który być może nie jest nieskończony i stanowi barierę w dalszej ekspansji kapitalizmu? Co stanowi ograniczenie popytu? Czy długo potrwa okres wyrównywania zasobów między krajami i czy długoterminowo można budować przyszłość na zasobach innych krajów np. afrykańskich? Czy wciąż w gospodarce kolejnej dekady gra toczyć się będzie o określony na podstawie historycznych przepływów zdyskontowany Cash flow z kolejnych lat, którego być może w kolejnych latach nie będzie? Czy ochrona własności intelektualnej w wirtualnym świecie jest tylko ochroną partykularnych interesów związanych z globalizacją, czy zamiast stymulować nie ograniczy rozwoju gospodarczego? W raporcie poszukamy odpowiedzi na pytanie, w jakim miejscu globalnego systemu współczesnego kapitalizmu Polska się znalazła. Poniższy raport służy określeniu profilu klienta w najbliższej dekadzie, na który prawdopodobnie największy wpływ będzie miał Internet, jako efektywne narzędzie komunikacji oraz środowisko zaspakajania potrzeb materialnych i niematerialnych. Żeby zrozumieć preferencje naszego klienta musimy określić jego status materialny, możliwości związane z konsumpcją, motywację do pracy i cele. Fundamentem tych rozważań jest debata o wpływie Internetu na światowe PKB, ponieważ może to stanowić czynnik decydujący o tym czy najbardziej zadłużone kraje UE mają realną szansę wyjść ze spirali zadłużenia poprzez pobudzenie konsumpcji oraz czy główny czynnik rozwoju technologicznego, jakim jest Internet im w tym pomoże. Prawie wszyscy ekonomiści są zgodni, że Internet jest kluczowy dla rozwoju każdej gospodarki. Powszechny pogląd często usypia naszą czujność, w związku z tym postanowiliśmy przeprowadzić analizę wpływu Internetu na PKB. Przeważający pogląd o pozytywnym wpływie Internetu na PKB jest fundamentem decyzji politycznych, gospodarczych i społecznych. Aktualnie każdy projekt inwestycyjny osadzony jest w jakimś stopniu w środowisku Internetowym. Zachodzi jednak pytanie czy poprawa efektywności przedsięwzięć Internetowych wynikająca z ograniczania miejsc pracy, powiązana ze zmianą zachowań konsumentów nie prowadzi ostatecznie do spadku PKB. Rozwój i dostęp do Internetu, niewątpliwie powoduje szereg korzyści ekonomicznych i pobudza przedsiębiorczość. Jednakże warto przeanalizować, jakich grup te korzyści dotyczą. Czy skrajny scenariusz lepszego i tańszego zaspakajania naszych potrzeb nawet przy obniżającym się PKB jest niemożliwy? Czy może to być dla nas mimo wszystko scenariusz pozytywny i jak się w nim odnaleźć? Jak mógłby wyglądać profil konsumenta w takim scenariuszu oraz w jakie przedsięwzięcia inwestować w tak nietypowych okolicznościach? Niniejszy raport otwiera pole do dyskusji na ten temat i zawiera rekomendacje inwestycyjne wynikające z przeprowadzonej przez SATUS Venture analizy ekonomicznej. 4

5 Wskaźniki makroekonomiczne dotyczące wpływu Internetu na PKB Według raportu opublikowanego przez amerykańską agencję McKinsey Internet dostarcza już 3% światowego dochodu narodowego. Przedstawiona liczbowo suma robi jeszcze większe wrażenie: 1,7 bln dolarów to trzykrotny Produkt Krajowy Brutto Polski. Wykres 1. Udział gospodarki internetowej w PKB 7 Udziału gospodarki Internetowej w PKB 6 5 % Szwecja Wielka Brytania Korea Południowa USA Indie Francja Polska Źródło: MCKinsey Wg analityków dane są bezlitosne Internet ma bezwzględnie wpływ na wzrost gospodarczy. McKinsey twierdzi, że wkład Internetu w ekspansję gospodarki amerykańskiej byłby jeszcze większy, gdyby ustalono podstawy prawa międzynarodowego regulujące np. prawa autorskie w sieci. Amerykańskiej z pewnością, ale czy światowej? Spróbujemy to przeanalizować w dalszej części raportu, w analizie kosztów i korzyści. Gospodarka Internetowa w Polsce Internet staje się również siłą napędową polskiej gospodarki, twierdzą eksperci firmy doradczej Boston Consulting Group. Według ich badań, gospodarka internetowa, gdyby potraktować ją, jako odrębny sektor (tak jak przemysł, transport czy budownictwo), stanowiła już 2,7% polskiego PKB w 5

6 2009 r., kiedy Internet nie był jeszcze aż tak rozpowszechniony. W 2015 r. ma to już być prawie 77 mld zł, czyli 4,1 % PKB. Internet będzie miał wówczas wyższy udział w PKB niż sektor finansowy czy energetyczny. Warto porozmawiać również o metodologii, która posłużyła do stworzenia raportu. Wartość e- gospodarki obliczono, sumując transakcje kupna i sprzedaży, płatności dokonane online, usługi internetowe (w tym np. reklamę), opłaty za dostęp do Internetu czy inwestycje w infrastrukturę telekomunikacyjną. Po dodaniu wyszło 35,7 mld zł, czyli więcej, niż do polskiego PKB dokłada górnictwo (2% PKB). Internetową polską gospodarkę pchają do przodu głównie użytkownicy/konsumenci, którzy wygenerowali aż 62 % całej "Internetowej" części PKB. Największy udział, bo aż 22 mld zł, czyli 62% przychodów, w gospodarce internetowej ma konsumpcja, z handlem elektronicznym na czele. Polacy przekonali się do zakupów przez sieć, jak również do finalizowania transakcji online. Internet stał się dominującym kanałem zakupów biletów lotniczych oraz podstawowym źródłem informacji i decyzji o zakupie oferty turystycznej. Dokonując zakupów w sieci (ok. 3% handlu detalicznego) internauci oszczędzają 15% w stosunku do tego, co wydaliby w sklepach tradycyjnych, nawet po uwzględnieniu kosztów przesyłki. Badania przeprowadzone przez Gemius pokazują na przykładzie sklepów internetowych w Polsce, że sytuacja ciągle się poprawia. 6

7 Wykres 2. Sytuacja sklepów internetowych w Polsce 100% Sytuacja wg prowadzących sklepy internetowe dotycząca zysków i obrotów 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% zdecydowany spadek umiarkowany spadek bez zmian umiarkowany wzrost zdecydowany wzrost 20% 10% 0% Źródło: Geminus Zyski Obroty Założenia do analizy kosztów i korzyści wykorzystania sieci Internet w skali kraju i w skali globalnej Można zauważyć powyżej, że współcześni ekonomiści próbują szacować wpływ Internetu na gospodarkę, posługując się wskaźnikami makroekonomicznymi. Posługiwanie się danymi makroekonomicznymi do określenia wpływu Internetu na PKB może prowadzić do błędnych wniosków. Określając zbawienny wpływ Internetu na gospodarkę większość raportów podaje wzrost PKB Internetu natomiast nie wskazuje, jaki wpływ to PKB Internet ma na pozostałe składowe PKB. W większości PKB Internetu to transfer PKB spoza Internetu, więc prawdopodobnie nie jest to właściwy wskaźnik do pomiaru efektu ekonomicznego, jaki daje Internet. Narzędziem a nie sektorem jest Internet i traktowanie go, jako sektor nawet do celów analitycznych prowadzi do błędnych wniosków. Można raczej analizować wpływ Internetu na PKB a nie samo PKB Internetu, ponieważ takowe prawdopodobnie nie istnieje. 7

8 Niestety nie da się tego typu analizy przeprowadzić na bazie dostępnych danych statystycznych. Trzeba analizować poszczególne rodzaje przedsięwzięć, opierając się o szacunki. W związku z tym dyskutując o założeniach można dojść poprzez mądrość zbiorową do wyników. Analiza kosztów i korzyści jest zazwyczaj stosowana przez rządy państw do ewaluacji celowości danej interwencji. Główną zasadą w tej analizie jest wypisanie wszystkich czynników, które wpływają na gospodarkę po interwencji i umiejscowienie przy danej pozycji wartości pieniężnej. Wspomniana analiza kosztów i korzyści jest swego rodzaju subiektywnym postrzeganiem rzeczywistości np.: 1) szacowane jest, że Facebook dał zatrudnienie dla ludzi i przyniósł gospodarce USA ok 13 miliardów dolarów (szacunki R.H. Smith School of Bussines University of Meryland). 2) szacowane straty Brytyjskiej gospodarki wynikające z korzystania przez pracowników z Facebooka w czasie pracy to 130 milionów funtów miesięcznie Obliczenie prawdopodobnych kosztów i korzyści danego działania jest zazwyczaj bardzo trudne. W praktyce, analitycy próbują przewidzieć koszty i korzyści poprzez metody badawcze albo wyciąganie wniosków z zachowania rynku. Analiza kosztów i korzyści wykorzystania Internetu wymaga analizy każdego z rodzaju projektów internetowych oddzielnie a następnie podsumowania efektów. Dyskutować można i nawet trzeba o poszczególnych założeniach decydujących o końcowej tezie. Natomiast taka analiza pozwala nam odrzucić intuicyjną ocenę wpływu Internetu na światową gospodarkę oraz interpretację na podstawie danych makroekonomicznych, które nie ujmują kosztów i korzyści ekonomicznych. Do potrzeb analizy kosztów i korzyści Internetu nie posługujemy się jednak wartościami pieniężnymi. Posłużyliśmy się uproszczeniem w postaci wskazywania wielkości wpływu za pomocą strzałek. Poniżej w tabeli wskazaliśmy tezy do analizy kosztów i korzyści dla poszczególnych rodzajów projektów internetowych składających się na rynek internetowy. Wynikają one z analizy poszczególnych rodzajów projektów internetowych dokonanej poniżej. 8

9 Tabela 1. ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI INTERNETU E-usługi przeniesione do Internetu E-usługi nowe Czas użytkowników Efektywność procesów Powierzchnia/ budownictwo Miejsca pracy Inwestor, korzyści Kraj PKB Globalne PKB E-commerce Wyszukiwarki porównywarki E-administracja Gry on-line Społeczności PODSUMOWANIE Opracowanie własne 9

10 Analiza założeń: e-administracja Znacznie skraca procesy obsługi klienta, głównym efektem ekonomicznym jest oszczędność czasu klientów, (co najmniej kilkukrotna) i urzędników, zmniejszenie kosztów materialnych (materiały i surowce). Wraz ze zmniejszeniem zapotrzebowania na czas urzędników maleje zapotrzebowanie na miejsca pracy i powierzchnie, na których pracują urzędnicy. Projekty są bardzo rentowne z punktu widzenia urzędu, bardzo rentowne z punktu widzenia klientów urzędu, ale zadań urzędom nie przybywa, spada, więc czas poświęcany przez urzędników na realizację tych samych zadań. Efektem jest zmniejszenie ilości miejsc pracy urzędników (ogranicza konsumpcję), zmniejszenie zużycia materiałów, zmniejszenie powierzchni do obsługi procesów, co wpływa na zmniejszenie, PKB. Częściowo negatywny wpływ na gospodarkę może być rekompensowany znacznie dostępem do informacji o procesach realizowanych w e-usługach. Ocena kosztów i korzyści w przypadku e- administracji zależy jak wycenimy czas urzędników i klientów. Jeżeli uznamy, że czas zostanie wykorzystany produktywnie to z pewnością efektywność ekonomiczna tych inwestycji będzie bardzo wysoka, ale żeby je akceptować musielibyśmy wiedzieć, że znajdziemy dodatkowe miejsca pracy, które ten czas zagospodarują. e-usługi przenoszone do Internetu W zależności czy jest to zaspokajanie przez Internet tych samych potrzeb, które były zaspakajane poza Internetem, czy też są to nowe usługi, z nowymi wykreowanymi potrzebami efekty ekonomiczne będą różne. W związku z tym segmencie e-usług przenoszonych do Internetu przyjęto założenie, że są to te same usługi, jakie były realizowane bez pośrednictwa Internetu aktualnie świadczone za jego pośrednictwem. Oferowanie usług za pośrednictwem Internetu zazwyczaj wiąże się z szybszym, ale przede wszystkim tańszym ich zaspokojeniem. Efekty: konsolidacja usług - globalizacja, poprawa efektywności objawiająca się mniejszymi kosztami związanymi z pracą, powierzchnią ich świadczenia, czasem zarówno klientów jak i usługodawcy. Pojedyncza usługa jest, więc tańsza, ale różnica w cenie to głównie koszt społeczny utraconych miejsc pracy bezpośrednich i pośrednich. Ponownie pojawia się korzyść społeczna w postaci czasu zarówno usługodawców jak i klientów na zagospodarowanie. Jednakże bez możliwości jego zagospodarowania trudno uznać, że może mieć on pozytywny wpływ na gospodarkę. Negatywny efekt może być nieco skompensowany wzrostem ilości usług sprzedawanych w niższej cenie. Jednakże żeby efekt obniżki cen zrównoważył efekt kosztów społecznych musiałaby się zwiększyć sumaryczna wartość usługi i powinna towarzyszyć temu większa potrzeba i popyt. Tego typu e-usługi mają z pewnością pozytywny wpływ z punktu widzenia pojedynczego państwa, w przypadku tworzenia biznesów globalnych, ponieważ zabierają popyt innym krajom, ale z punktu widzenia globalnego trudno wykazać jest pozytywny wpływ. e-usługi nowe Tworzone są nowe e-usługi, które opierają się na nowej potrzebie lub kreują te potrzeby. Mają niewątpliwie pozytywny wpływ zarówno na PKB krajowe jak i globalne. Problem polega jednak na tym, że coraz trudniej jest uświadomić klientom nową potrzebę i przebić się z nową usługą. W większości mamy do czynienia z usługami porządkującymi informacje o już istniejących usługach, rzadko tworzące nowe usługi. Jest, więc niewielka ilość takich przedsięwzięć. 10

11 e- commerce Największa pozycja w PKB wg danych makroekonomicznych. Co jest motywatorem do kupowania przez Internet? Przede wszystkim oszczędność czasu i niższy koszt powodują, że zazwyczaj mając określoną potrzebę decydujemy się na zakup towaru w sklepie internetowym Wykres 3. Powody zakupów on-line % Najczęstsze powody zakupów online Źródło: Nielsen2011 Nabywając towar w sklepie Internetowym nie kupimy go ponownie w sklepie. Jest to, więc głównie zjawisko przenoszenia się zakupów do sieci. W sieci możemy kupować ok 15% taniej. Czym jest spowodowana ta oszczędność? Czy sklepy Internetowe mają mniejsze zyski niż zwyczajne? Nie. Gdyby tak było nie powstawałyby. To głównie oszczędności wynikające z miejsc pracy, kosztów materiałów i surowców, energii, czynszu a co za tym idzie powierzchni komercyjnych oraz efekt konsolidacji oferty. Wszystko to koszty społeczne, które można by zrównoważyć jedynie znacznym zwiększeniem sprzedaży, ale tu się pojawia ponownie pytanie o popyt. Czy rzeczywiście w niższej cenie kupimy na tyle więcej żeby zrównoważyć koszty społeczne. Niestety jest to mało prawdopodobne analizując dane o produkcji i konsumpcji w krajach rozwiniętych. Mimo, że kupując taniej możemy kupić więcej to prawdopodobnie w sklepach stacjonarnych jest więcej zakupów spontanicznych i skuteczniejszy marketing. Za pośrednictwem Internetu raczej kupujemy to, czego potrzebujemy. E-commerce ma, więc prawdopodobnie negatywny wpływ na gospodarkę zarówno krajową jak i globalną. Trudniej jest też stworzyć przedsięwzięcie globalne w e- commerce, które niewątpliwie miałoby bardzo dobry wpływ na gospodarkę kraju, które sięgałoby po popyt innych krajów. 11

12 Zwiększyła się efektywność wszelkich procesów gospodarczych. Oszczędność czasu. Mniej kontaktów telefonicznych i realnych. Oszczędność czasu w skali globalnej w skali kraju wzrost konkurencyjności gospodarki na tle innych. wyszukiwarki Poprawiają efektywność procesów gospodarczych, oszczędność czasu, obniża marże. Zmniejszają ilość miejsc pracy. Sprzyjają globalizacji z drugiej strony zwiększa dostęp do informacji napędzając gospodarkę. gry on-line Ogromna nowa dziedzina gospodarki, bardzo tanio kupuje czas i uwagę ludzi, odciągając ich od działań, które mogą uruchomić większe zasoby w gospodarce. Obecnie coraz łatwiej zaspokoić znaczną część potrzeb poprzez wirtualne wrażenia, tanio z niewielką wartością dodaną dla PKB. To wszystko fundowane jest niewielką ilością miejsc pracy. Są to jednak globalne biznesy w związku z tym każdy, kto tworzy i sprzedaje gry efektywnie zabiera czas użytkowników głównie z innych krajów. Z tego punktu widzenia gry mogą generalnie wpływać negatywnie na globalne PKB i konsumpcję, ale pozytywnie z punktu widzenia kraju, producenta, ponieważ użytkownicy z tego kraju i tak poświęcą czas na gry, tyle, że oferowane przez producenta z innego kraju. Pozytywnym efektem ekonomicznym gier może być pobudzanie popytu. społeczności Zaspokajają potrzeby rozrywki, przynależności i inne taniej niż w rzeczywistości i zastępują realne usługi, produkty, miejsca. Czas użytkownika kupowany jest w bardzo niskiej cenie i przy użyciu znikomej liczby miejsc pracy. budowa infrastruktury ITC Pozwala uzyskać sumę wszystkich efektów wskazanych powyżej, dostarczając przedsięwzięciom internetowym użytkowników. Z punktu widzenia kraju jak i konkurencyjności gospodarki jest kluczowa, ponieważ wpływa na konkurencyjność cenową kraju wobec innych i konkurencyjność gospodarki kraju w skali globalnej. Z punktu widzenia gospodarki globalnej jest wypadkową wszystkich efektów ekonomicznych wyszczególnionych powyżej przedsięwzięć ITC. Wynik i analizy ekonomicznej/kosztów i korzyści Wyniki analizy wskazują, że powszechny pogląd o zbawiennym wpływie Internetu na gospodarkę, nie jest tak oczywisty jakby na to wskazywała powszechna opinia. Jest dość prawdopodobne, że efekt globalny jest odwrotny. Bardzo ważną cechą analizy są odmienne wyniki w zależności od punktu widzenia (podmiot wdrażający projekt, państwo, świat). Przedsięwzięcia internetowe są niewątpliwie bardzo korzystne z punktu widzenia ich klientów i podmiotów wdrażających, korzystne mogą być z punktu widzenia kraju, w którym są wdrażane, ale wyłącznie w przypadku, gdy inwestorem jest spółka z danego kraju realizująca projekt globalny. W przypadku spółek globalnych, z poza kraju, efekt wpływu na krajowe PKB zazwyczaj będzie negatywny. Z analizy wynika również, że przedsięwzięcia internetowe prawdopodobnie niekorzystne wpływają na światową gospodarkę z punktu widzenia światowej gospodarki. Z pewnością trudno byłoby wykazać również pozytywny 12

13 wpływ na ilość miejsc pracy. Oczywiście interpretacja wyników wyglądałyby zupełnie inaczej gdybyśmy uznali, że czas, jaki uzyskujemy w wyniku realizacji projektów internetowych potrafimy wykorzystać na dodatkową konsumpcję i pracę. Jednakże aktualnie mamy problem ze wzrastającym bezrobociem, koniecznością wydłużenia wieku emerytalnego oraz zagospodarowania nadwyżki siły roboczej i nic nie wskazuje na to, aby sytuacja ta miała się w najbliższym czasie zmienić. W analizie ekonomicznej dla skali globalnej nie można przyjmować założenia, że osoby zwolnione w krajach o niskiej konsumpcji będą produkowały dobra na rzecz konsumpcji krajów, gdzie popyt jest bardzo wysoki. Pewnie takie założenie mogłoby się bronić wyłącznie do czasu wyrównywania różnic między krajami rozwijającymi się a rozwiniętymi, ale niewątpliwie świat dąży do równowagi. Aktualnie taka jest właśnie strategia ratowania się poszczególnych krajów rozwiniętych. Niewątpliwie nie może być to strategia długoterminowa, ponieważ swobodny przepływ zasobów i kapitału zniweluje ten potencjał. Wydaje się, że nieustanny wzrost popytu silnie pobudzany przez rządy wyczerpuje swoją dynamikę wzrostu. Utrzymywanie dynamiki konsumpcji lub nawet poziomu konsumpcji poprzez zadłużanie się krajów jak widać z ostatnich lat nie udaje się. W związku z tym trudno znaleźć uzasadnienia dla możliwości wykorzystania z potencjału wolnych miejsc pracy, czasu ludzkiego na wytworzenie nowych dóbr, które miałyby zaspokoić znacznie powiększający się popyt. Równocześnie w przyszłości znacznie mniejsze zasoby powinny pozwolić zaspokoić wszystkie dotychczasowe nasze potrzeby. Internet jest głównym motorem zaspakajania, innych niż materialne, potrzeb. Internet wczoraj, dziś i jutro Tyler Cowen autor książki The Great Stagnation ( Wielka Stagnacja ) liberalny ekonomista z amerykańskiego George Mason University, którego magazyn The Economist uznał właśnie za jednego z najbardziej wpływowych analityków gospodarczych minionej dekady, twierdzi, że w przeciwieństwie do wielkich fal innowacji wejście do sieci miało minimalny wpływ na wzrost gospodarczy, zamożność czy wzrost zatrudnienia. Od czasu, gdy na początku XIX w. Zachodni świat wkroczył w okres pierwszej fali wielkich innowacji (rewolucję przemysłową z upowszechnieniem masowej produkcji i budową sieci kolejowych), globalny PKB zwiększył się mniej więcej 80-krotnie. A średni dochód na głowę mieszkańca globu wzrósł w ostatnich 200 latach aż 11-krotnie. Aktualnie trudno znaleźć przesłanki do dalszego wzrostu. W pierwszej fazie funkcjonowania Internetu, dopóki konsumpcja rosła, Internet udrażniał procesy między kupującymi a sprzedającymi i pewnie tak mogłoby być do nieskończoności gdyby nie pewne ograniczenia związane z tym, że być może kapitalizm i demokracja nie jest receptą na świat: - ograniczenia w ewolucji (człowiek nie ma nieskończenie wiele wykreowanych potrzeb, nie nadąża za technologiami), - zaspokajanie potrzeb w inny sposób niż dobrami materialnymi, - oszczędność czasu wywołana przez technologie i wpływ na bezrobocie, - problemy demograficzne, - krótkowzroczność polityków, presja płacowa, zadłużanie krajów, - ograniczenia zasobów naturalnych do wytwarzania dóbr (zasoby energetyczne), - trend wyrównywania różnic między krajami generujących popyt. 13

14 Oczywiście większość ekonomistów powie, że od zawsze uważano, że rozwój technologii zlikwiduje miejsca pracy i jakoś się tak nie stało. Zawsze nowocześniej produkowaliśmy coraz więcej, zastępowaliśmy jednymi produktami inne i unowocześnialiśmy usługi, mało tego rosło zapotrzebowanie na infrastrukturę. Zawsze, z tym że realne dobra zastępowaliśmy realnymi. Teraz jest szansa i zagrożenie na zaspokajanie potrzeb ludzi w o wiele tańszy sposób, ze znacznie tańszą infrastrukturą. Poza tym zawsze zwiększała się konsumpcja. Nie wiadomo czy jest ona jednak nieskończenie elastyczna, prawdopodobnie nie. Być może poszukiwanie wzrostu popytu w krajach rozwijających jest ostatnim jego źródłem. Niekonieczne zasady kapitalizmu, które sprawdziły nam się w przeszłości muszą się sprawdzić w przyszłości. Aktualnie Internet to już nie tylko komunikacja, ale również zaspokajanie potrzeb, bez udziału dóbr realnych. Jeżeli nastolatek chce być poważany, to uznanie w równie ważnym środowisku zdobędzie poprzez ilość wirtualnych mieczy w grze zamiast poprzez pracę na rzecz realnych dóbr. Dotyczy to wszystkich krajów, ponieważ Internet taką postawę szerzy na cały świat. Coraz więcej mamy projektów związanych z symulacją wrażeń ze świata realnego lub zmierzających do zaspokojenia jak największej ilości potrzeb alternatywnych do świata realnego tymi metodami. W związku z tym, wydaje się, że pozytywny wpływ Internetu jako motoru generowania produktów w znacznym stopniu już się wyczerpał. Aktualnie widać, że społeczeństwo stopniowo przenosi się do Internetu i tam zaspokaja swoje potrzeby za pomocą w części wirtualnych w części realnych produktów i usług. Te wirtualne wytwarzane są wyjątkowo tanio. Tym samym można zastanowić się, co stanowi główny czynnik decydujący o PKB. Jeżeli założylibyśmy, że: - podaż produktów, nowych technologii i usług nie zwiększa znacząco transakcji, - wrażliwość klientów na nowinki technologiczne spada, - każde przedsięwzięcie analizujemy pod kątem potrzeb klienta, to o transakcjach decyduje popyt. Co będzie kluczowe dla popytu? Być może uwaga ludzka, czyli czas. Być może czas będzie najcenniejszym zasobem, który warto już dzisiaj wyceniać w przedsięwzięciach, jako główny czynnik cenotwórczy. Warto zastanowić się nad postawą konsumenta jutra? Czy w dalszym ciągu będzie miał siłę i motywację do konsumowania coraz więcej i nadążania za wciąż nową ofertą na pokrycie sztucznie wykreowanych potrzeb. Czy może odkryje, że jego materialne potrzeby w obliczu powszechnej dostępności informacji, przedmiotów nie są już dla niego podstawową motywacją i skoncentruje się na swoim istnieniu w społeczności. Swoje potrzeby zaspokajać będzie coraz w większym stopniu, tanio i za pośrednictwem Internetu a potrzebę pracy będzie odczuwał w coraz niższym stopniu. Wydaje się, że rozwój technologii i zdolności produkcyjnych świata wyprzedza naszą ewolucyjną zdolność do ich konsumowania w rytmie, jaki wyznaczył nam kapitalizm. Czas spędzany przy Internecie Z badań Ericsson ConsumerLab wynika, że ilość czasu spędzanego w sieci wzrosła czterokrotnie w ciągu ostatnich ośmiu lat. W Polsce przeciętny internauta spędza w Internecie średnio 18 godzin i 25 minut tygodniowo. 14

15 Wykres 4. Czas spędzony on-line w Polsce 50 Czas spedzony on-line Źródło: Ericsson Consumer Lab Wykres 5. Czas spędzony on-line w USA Liczba Godzin 45 Średnia miesięczna ilość godzin spędzanych on-line przez obywatela USA w 2010 roku Wiek Źródło:comScore 15

16 Jeżeli założymy, że w ciągu doby mamy ok 16 godzin na konsumpcję oznacza to, że ok 16% tego czasu zabiera nam Internet, który teoretycznie wytwarza tylko blisko 3% PKB. Efektywność czasu spędzonego w Internecie jest, więc ok 5 - krotnie niższa niż czasu konsumenta spędzonego poza i oczywiście jest to duże uproszczenie. Idąc jednak tym tropem warto zastanowić się, co będzie dalej. Jeżeli zamiast 18 h będziemy spędzać 36 godzin w Internecie czy PKB Internetu wzroście do 6%? Poniżej mamy średni czas on-line. PKB Internetu w USA wynosi około 4%. Dystans się powiększa. Nasuwa się, więc pytanie czy czas spędzany w Internecie jest na pewno efektywny z punktu widzenia PKB, oraz jak to może wyglądać za 5 lat? Jeżeli około połowę naszego czasu będziemy spędzać w wirtualnej rzeczywistości, czy na pewno będziemy tak duży nacisk jak dziś kładli na realne produkty, usługi i czy wystarczy nam czasu żeby je skonsumować? Po raz kolejny wskazuje to, że czas i uwaga klienta może być czynnikiem ekonomicznym, o który będziemy głównie zabiegać w najbliższej dekadzie i jego brak może zadecydować o zmniejszającej się konsumpcji. To niekoniecznie musi być dla ludzi zła wiadomość. Prawdopodobnie, poprzez Internet bardzo tanio będziemy zaspokajać swoje potrzeby i zupełnie nie mamy powodu żeby twierdzić, że będą zaspokojone gorzej niż teraz. Po prostu zmienią się nam priorytety. Oczywiście to ile czasu spędzamy w sieci, ma wpływ również na korzystanie z innych mediów. W Polsce np. można zauważyć spadek oglądalności telewizji i czytelnictwa tradycyjnych gazet. Jednakże jak widać na poniższym wykresie, Internet zmniejsza czas spędzany z innymi i czas spędzony przed TV. W 2004 r. przed pojawieniem się Facebooka i Twittera, Ericsson przeprowadził badania wśród Internautów, jak spędzają wolny czas. Wyniki przedstawia wykres poniżej. Wykres 6. Rozkład wolnego czasu ilość godzin czasu wolnego przeznaczonego na: kontakty osobiste, oglądanie TV czy spędzany online kontakty z innymi czas spędzony z partnerem TV 20 Internet 10 0 Godziny Źródło: Ericsson Consumer Lab 16

17 Żeby udowodnić pożeranie czasu przez świat wirtualny, być może nie są konieczne statystyki. Być może odpowiedzi należy poszukać bacznie obserwując otoczenie w najbardziej rozwiniętych krajach. Jeżeli młodzież większość czasu nawet podczas spotkań towarzyskich spędza posługując się smartfonem, jeżeli przemieszczając się nikt nie patrzy przez okno, ale do tableta, jeżeli ludzie skupiają się nad swoim wizerunkiem w sieci a nie wizerunkiem poza siecią a znajomości w sieci przedkładają ponad realne. Jeżeli coraz trudniej znaleźć powód do wyjścia z domu, jeżeli po przekroczeniu prędkości natychmiast zostaniemy zatrzymani czy będziemy potrzebować pięknego i szybkiego samochodu? Czy rzeczywiście będziemy konsumować spontanicznie, chętnie i coraz więcej? Prawdopodobnie nie. Zmiana w profilu konsumenta Dzięki Internetowi najlepiej możemy ustalić profil przyszłego konsumenta. Przeprowadzone badania przez TNS Digital Life dowiodło, że użytkownik Internetu zmienia się wraz z nowymi trendami i zmianami, jakie można zaobserwować w sieci. Internauta XXI wieku jest bardziej pewny siebie dzięki możliwościom, które daje mu Internet oraz sposobom poszerzania horyzontów. Pewność siebie zyskuje użytkownik poprzez wyrażanie swojej opinii. Popularność zyskują fora dyskusyjne, czaty i blogi. Wykres 7. Popularność blogów % Źródło: TNS 2012 Procent ludzi regularnie dodających wpisy na blogu, w wybranych krajach Turcja Chiny Meksyk Indie Włochy USA Wielka Brytania Jak możemy przeczytać w tegorocznym pierwszym Niezbędniku Inteligenta z lutego br. kryzys zmienił również przyzwyczajenia ludzi. Dotychczasowe bogacenie się i wydawanie pieniędzy, tym samym napędzanie machiny gospodarczej i PKB kraju osłabło. Człowiek neoliberalizmu, konsumpcjonista wymiera kres jego ery obnażył niektóre problemy naszych czasów. Istnieją, zatem dwa modele, na dodatek skrajne, postaw ludzi. Elinor Ostrom dowodzi, że pragnienie współpracy i bezinteresowna 17

18 wymiana jest równie silna u człowieka jak egoizm. Jako dowód na potwierdzenie swojej tezy, podaje przykład takich tworów jak Wikipedia czy Linux. Jej zdaniem era homo economicus zakończyła się, gdyż opierała się na pierwotnych instynktach. Za swoje badania Elinor Ostrom została nagrodzona Nagrodą im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii. Mamy również do czynienia ze zmiana preferencji korzystania z Internetu przez użytkowników, jako takich. Przede wszystkim dla Internautów najważniejszy jest teraz kontakt z innymi. Portale społecznościowe i komunikatory ułatwiają komunikację, ograniczając jednak kontakty bezpośrednie. Spotkania w sieci, aby zagrać ze znajomymi lub ludźmi z innego kraju, zapoczątkowały trend zwany grywalizacją. W najszerszym ujęciu polega ona na zmianie zachowań konsumenckich osób korzystających z aplikacji lub serwisów wykorzystujących mechanizmy rywalizacji. Grywalizacja zainteresowała naukowców z Uniwersytetu Stanford. Byron Reeves w książce Total engagement stwierdził, że grywalizacja tworzy złudzenie prostego życia opartego na prostych zasadach, takich jak w grze. Stwierdzenie to nabiera większego znaczenia, gdy uzmysłowimy sobie, jak często korzystamy z telefonu komórkowego i jak wiele elementów naszego życia od niego zależy. Zdaniem Douglasa Rushkoffa z Uniwersytetu Nowojorskiego, Internet zmienił całkowicie prawa rządzące dotychczasową ekonomią kapitalistyczną. Dawniej opierała się na racjonalności aktorów/użytkowników/konsumentów, którzy podejmują działania by zmaksymalizować zysk. W ekonomii Internetowej pojęcia te straciły swą moc i znaczenie. Racjonalny - Adam Smith czy Milton Friedman nie nazwaliby tak osobnika, poświęcającego cenne zasoby (wolny czas i wiedzę) na darmowe ulepszanie np. Wikipedii albo wrzucanie plików na YouTube. Cóż bowiem gospodarce narodowej po tych tworach, które dostają marne wpływy z darowizn/ abonamentu. Same Wikipedia czy YouTube ani nie pompują konsumpcji, ani nie generują nowych podatków. Makroekonomiczne możliwości pobudzania popytu Gospodarka światowa od 2008r. skurczyła się o 0,6%. W Europie i Ameryce nie ma już rozwiązań do stymulowania koniunktury. Ekonomistom nie sprawia problemu odtworzenie genezy kryzysu, nie widzą jednak skutecznej diagnozy, która uzdrowiłaby system. Winą za sytuację obarczono neoliberalizm. Ciągle zastanawiamy się jak stymulować gospodarkę a nie jaki kształt i kierunek jej nadać, by funkcjonowała bez pomocy i ingerencji państwa. Dyskusja na temat długu publicznego obnażyła paraliż władzy USA. Dług w 2011r. wyniósł 14,7 bln dolarów i był niemal równy PKB. Wielkość nie jest tu jednak problemem, tylko tempo przyrostu. Dane raportu Rezerwy Federalnej pokazuje skalę skurczenia się gospodarki na przykładzie zmniejszenia majątku amerykańskich gospodarstw domowych w 2011 r. o 2,4 bln dolarów ( poziom jak w 2005 r.) Wnioskiem jest fakt, iż na własne oczy możemy zobaczyć już problem z zachwianiem się dotychczasowego modelu konsumpcji. Skoro widoczne jest już zmniejszenie się majątków gospodarstw domowych, zmniejsza się ich dochód i zmienia zastany schemat konsumpcyjny. Ludzie zaczynają kupować mniej i szukają najtańszych rozwiązań. 18

19 Wykres 8. Zadłużenie krajów Procentowy udział zadłużenia w przełożeniu na PKB % Polska USA Francja Niemcy Grecja Irlandia Włochy Japonia Dane raportu Rezerwy Federalnej Zadłużenie Polski wyniosło w 2011 r. - 53,7% PKB, w USA 115,4%, we Francji 87,7%, w Niemczech 75%. Do najbardziej zadłużonych krajów Europy należą Grecja 162,8%, Irlandia 114,3% czy Włochy 114,1%. Na skalę światową najbardziej zadłużona jest Japonia 253,4% PKB. Inwestowanie W scenariuszu zmniejszającego się PKB jak zachować zasoby albo je pomnażać? Paradoksalnie najlepszym rozwiązaniem jest inwestowanie w głównego sprawcę zmniejszających się zasobów; czyli Internetowe globalne przedsięwzięcia, albo lokalne z wyraźnymi barierami wejścia dla konkurencji, w czas i uwagę ludzi, współpracę, czy dostęp do użytkowników, Paradoksalnie efektywniej może być inwestować w nowe innowacyjne spółki nie posiadające rynku, który mogłyby stracić i łatwo wpasowujące się w nową rzeczywistość gospodarczą. Prawdopodobnie warto również inwestować w potrzeby ludzkie związane ze zdrowiem, rozrywką odbiorem wrażeń. Podsumowanie 19

20 Z analizy makroekonomicznej oraz z powszechnej opinii ekonomistów wynika jednoznacznie pozytywny wpływ Internetu na PKB zarówno poszczególnych krajów jak i gospodarki światowej. Z analizy kosztów i korzyści, wykonanej w SATUS Venture wynika, że Internet: bardzo pozytywnie wpływa na efektywność procesów, powoduje znaczne oszczędności czasu potrzebnego do zaspokojenia potrzeb, powoduje oszczędność czasu, a co za tym idzie zmniejszenie ilości miejsc pracy, zmniejsza zapotrzebowanie na infrastrukturę, powierzchnie komercyjne i społeczne, negatywnie wpływa na budownictwo, może pozytywnie wpływać na PKB krajów, ale wyłącznie konkurencyjnych na rynku globalnym negatywnie wpływa na PKB globalne. Efekt ekonomiczny wynikający z tej analizy można by interpretować pozytywnie, jeżeli uznalibyśmy, że czas/miejsca pracy zaoszczędzone dzięki rozwojowi Internetu zagospodarujemy inaczej, ale na dzień nie znajdujemy takiej możliwości. Miejsca pracy, popyt nie pojawią się ze względu na następujące czynniki: wyczerpanie się pakietu działań pobudzających sztucznie konsumpcję koszt kapitału uniemożliwia dalsze zadłużanie się na rzecz konsumpcji na drukowanie pieniądza bez inflacji mogą sobie pozwolić tylko kraje bazujące na wzroście PKB z usług finansowych i copyrighters (USA), wyrównywanie się kosztu pracy i zaspokojenia potrzeb konsumenckich na całym świecie dłuższe życie ludzi, zmiana w postawach konsumenta. Być może w kolejnych kilku latach kluczową rolę odegra jeszcze poszukiwanie innych rynków zbytu w celu ratowania zasad kapitalistycznego wzrostu, ale długoterminowo świat będzie dążył do wyrównania takiej nierównowagi. Analiza czasu przeznaczanego na konsumpcję wskazuje, że aktualnie Internet angażuje 16% tego czasu a w Polsce odpowiada za 2,7% PKB. W ciągu 8 lat, czas korzystania wzrósł 4 krotnie. Jeżeli dynamika zostanie zachowana to pewnie dość szybko przekroczymy 50% czasu. Oczywiście nie oznacza to, że połowę PKB uzyskamy z Internetu. Pojawia się, więc wątpliwość czy rzeczywiście wystarczy nam czasu na skonsumowanie np. 90% PKB poza Internetem oraz czy ta konsumpcja pozostanie wciąż dla nas taka ważna. Prawdopodobnie coraz ważniejsze dla nas będzie zaspokajanie swoich potrzeb wielokrotnie taniej niż poprzez Internet. Profil konsumenta w scenariuszu spadającej konsumpcji w kolejnej dekadzie: spłacający długi poprzedniego pokolenia, z niższym wynagrodzeniem, pracujący 3-4 dni w tygodniu, ale do 70 roku życia taniej zaspakajający swoje potrzeby skupiony na rozrywce, rozwoju kulturalnym duchowym społecznym, mniej na dobrach materialnych 20

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014 + Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 21-214 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, sierpień 215 r. [mld MB] Poniższe zestawienia powstały w oparciu

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, marzec 2011 r. Dane rejestrowe spółki Power Price S.A. ul. Rosy Bailly 36 01-494 Warszawa tel./fax (22) 25 01 700 www.powerprice.pl e-mail: biuro@powerprice.pl

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

2013 Global report. Polska. w porównaniu ze światem. 2013 Global Report- Polska w porównaniu ze światem Public Ericsson 2013-10-09 Page 1

2013 Global report. Polska. w porównaniu ze światem. 2013 Global Report- Polska w porównaniu ze światem Public Ericsson 2013-10-09 Page 1 2013 Global report Polska w porównaniu ze światem 2013 Global Report- Polska w porównaniu ze światem Public Ericsson 2013-10-09 Page 1 Consumerlab Coroczne badania 100000 RESPONDENTÓW REPREZENTUJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, styczeń 2011 r. Profil działalności Power Price Podstawowym przedmiotem działalności spółki Power Price S.A. jest obsługa platformy e-commerce przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Grupa Nokaut rusza oferta publiczna

Grupa Nokaut rusza oferta publiczna Warszawa, 29 listopada 2011 rusza oferta publiczna Akwizycja Skąpiec.pl i Opineo.pl S.A. czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek cen opublikowała dziś prospekt emisyjny

Bardziej szczegółowo

Serwis, proszę! - Czy europejskie sklepy internetowe spełniają oczekiwania swoich klientów?

Serwis, proszę! - Czy europejskie sklepy internetowe spełniają oczekiwania swoich klientów? Serwis, proszę! - Czy europejskie sklepy internetowe spełniają oczekiwania swoich klientów? Jak wiadomo, udane zakupy często zależą od dobrego doradztwa. Tak uważają nie tylko klienci w centrach handlowych,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

RYNEK CONSUMER FINANCE

RYNEK CONSUMER FINANCE RYNEK CONSUMER FINANCE WZROST W OBLICZU WYZWAŃ I ZAGROŻEŃ? dr Piotr Białowolski Szkoła Główna Handlowa Kongres Consumer Finance, AGENDA PREZENTACJI Rynek consumer finance wielkość, cele sięgania po kredyt

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Polski rynek e-commerce 25.04.2010

Polski rynek e-commerce 25.04.2010 Polski rynek e-commerce 25.04.2010 1. Rynek handlu elektronicznego W 2009 roku na zakupy internetowe Polacy wydali 13,43 miliarda złotych. Oznacza to wzrost o 22% w stosunku do roku poprzedniego (w 2008

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA. na codziennych zakupach w oparciu o familo.com. Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu!

NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA. na codziennych zakupach w oparciu o familo.com. Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu! NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA na codziennych zakupach w oparciu o familo.com Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu! Karty rabatowo - lojalnościowe Zakupy w Internecie TRENDY XXI WIEKU

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

RAPORT mgenerator.pl HANDEL MOBILNY W PRAKTYCE. mgenerator.pl. praktycy.com 2. EDYCJA RAPORTU NA TEMAT RYNKU M-COMMERCE W POLSCE, UE I USA

RAPORT mgenerator.pl HANDEL MOBILNY W PRAKTYCE. mgenerator.pl. praktycy.com 2. EDYCJA RAPORTU NA TEMAT RYNKU M-COMMERCE W POLSCE, UE I USA RAPORT mgenerator.pl 2014 HANDEL MOBILNY W PRAKTYCE 2. EDYCJA RAPORTU NA TEMAT RYNKU M-COMMERCE W POLSCE, UE I USA AUTOR mgenerator.pl.. BADANIA praktycy.com PARTNER STRATEGICZNY Piotr Krawiec Prezes

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut Warszawa, 8 grudnia 2011 Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY Rola i wpływ energetyki na gospodarkę Wraz z efektem mnożnikowym energetyka tworzy 7,9% wartości dodanej; 612 tys. miejsc pracy bezpośrednio i w sektorach powiązanych;

Bardziej szczegółowo

E - c o m m e r c e T r a c k 11.2013-04.2014

E - c o m m e r c e T r a c k 11.2013-04.2014 W y n i k i t r a k i n g u E - c o m m e r c e T r a c k 11.2013-04.2014 O s t a t n i e p ó ł r o k u w e - c o m m e r c e Jak wyglądało ostatnie pół roku w e-commerce? Co internauci najczęściej kupowali

Bardziej szczegółowo

Handel internetowy w Polsce w dużym skrócie

Handel internetowy w Polsce w dużym skrócie Handel internetowy w Polsce w dużym skrócie Celem stworzenia dokumentu było, przedstawienie danych o rynku internetowym w Polsce firmom branży odzieżowej. Zagadnienia: Rynek internetowy w Polsce Co robimy,

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Polska energetyka czas na nową układankę? 1

Polska energetyka czas na nową układankę? 1 Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Polska energetyka czas na nową układankę? 1 Jan Szomburg Jr. Wiceprezes Zarządu Instytutu Badań nad Gospodarką

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od:

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Czy firma w internecie to nadal żyła złota czy też rynek jest już na tyle przesycony, że są niewielkie szanse na sukces?

Czy firma w internecie to nadal żyła złota czy też rynek jest już na tyle przesycony, że są niewielkie szanse na sukces? Czy firma w internecie to nadal żyła złota czy też rynek jest już na tyle przesycony, że są niewielkie szanse na sukces? Czy firma w internecie to nadal żyła złota czy też rynek jest już na tyle przesycony,

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Handel internetowy w Polsce 2014. Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2014-2019

Handel internetowy w Polsce 2014. Analiza i prognoza rozwoju rynku e-commerce na lata 2014-2019 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q4 Format: pdf Cena od: 1800 Sprawdź w raporcie Jaka będzie wartość sprzedaży internetowej w Polsce w 2019 roku? Jakie marki uruchomiły lub planują uruchomić

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Metoda DCF. Dla lepszego zobrazowania procesu przeprowadzania wyceny DCF, przedstawiona zostanie przykładowa wycena spółki.

Metoda DCF. Dla lepszego zobrazowania procesu przeprowadzania wyceny DCF, przedstawiona zostanie przykładowa wycena spółki. Metoda DCF Metoda DCF (ang. discounted cash flow), czyli zdyskontowanych przepływów pieniężnych to jedna z najpopularniejszych metod wyceny przedsiębiorstw stosowanych przez analityków. Celem tej metody

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Akcjonariusze TIM S.A.

Akcjonariusze TIM S.A. Wrocław, 20.03.2015 r. Krzysztof Folta Prezes Zarządu TIM S.A. Akcjonariusze TIM S.A. Szanowni Państwo, Mam zaszczyt przekazać Państwu jednostkowy Raport Roczny TIM SA oraz skonsolidowany Raport Roczny

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

V Konferencja dla Budownictwa

V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa, 21-22.05.2013 Uwarunkowania makroekonomiczne i średnioterminowe perspektywy dla naszej gospodarki Prof. Witold Orłowski V Konferencja dla Budownictwa,

Bardziej szczegółowo

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Avon Products Inc. (AVP) światowa firma kosmetyczna zajmująca się produkcją i dystrybucją kosmetyków

Bardziej szczegółowo

Liczy się tu i teraz!

Liczy się tu i teraz! Liczy się tu i teraz! 1. Musimy kupować, ale nie musimy sprzedawać. 2. Wszyscy chcemy żyć lepiej tzn. mieć więcej wolnego czasu i więcej pieniędzy. 3. Co powoduje, że nasz pomysł jest lepszy niż? a) brak

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r.

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r. JAK LICZĄ EKONOMIŚCI? JAK OPISYWAĆ GOSPODARKĘ? JAKIMI DANYMI POSŁUGUJĄ SIĘ EKONOMIŚCI? dr Michał Trzęsiok michaltrzesiok@uekatowicepl Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r dr Michał Trzęsiok

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Analiza zależności liniowych

Analiza zależności liniowych Narzędzie do ustalenia, które zmienne są ważne dla Inwestora Analiza zależności liniowych Identyfikuje siłę i kierunek powiązania pomiędzy zmiennymi Umożliwia wybór zmiennych wpływających na giełdę Ustala

Bardziej szczegółowo

Bariery innowacyjności polskich firm

Bariery innowacyjności polskich firm Bariery innowacyjności polskich firm Anna Wziątek-Kubiak Seminarium PARP W kierunku innowacyjnych przedsiębiorstw i innowacyjnej gospodarki 1 luty, 2011 Na tle UE niski jest udział firm innowacyjnych w

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Google Inc. (GOOG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Google Inc. - znana amerykańska firma z branży internetowej. Jej flagowym produktem jest wyszukiwarka Google,

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Dagmara Walada Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Plan prezentacji 1. Pojęcie bezrobocia 2. Stopa Bezrobocia i bezrobotni 3. Przyczyny bezrobocia 4. Bezrobocie w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne

Zarządzanie strategiczne 1 Zarządzanie strategiczne Metody i narzędzia BCG rafal.trzaska@ue.wroc.pl www.ksimz.ue.wroc.pl www.rafaltrzaska.pl BCG metoda portfelowa powstała 1969 model nazywany niekiedy Growth-ShareMatrix skonstruowana

Bardziej szczegółowo

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami?

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? W przeciągu ostatnich 20 lat, polskie firmy znacząco powiększyły swoje możliwości finansowe i wiele z nich zdecydowało się wyjść

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

E-handel i E-sklep. Jak wdroŝyć i wykorzystać w swoim Ŝyciu i pracy.

E-handel i E-sklep. Jak wdroŝyć i wykorzystać w swoim Ŝyciu i pracy. E-handel i E-sklep Jak wdroŝyć i wykorzystać w swoim Ŝyciu i pracy. Piotr Krośniak Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju UNDP Piotr.krosniak@undp.org Plan warsztatu Handel elektroniczny co to jest,

Bardziej szczegółowo

RAPORT POLSKI INTERNET 2009/2010. ul. Wołoska 7, budynek Mars, klatka D, II piętro 02-675 Warszawa, tel. (0 22) 874 41 00, fax (0 22) 874 41 01

RAPORT POLSKI INTERNET 2009/2010. ul. Wołoska 7, budynek Mars, klatka D, II piętro 02-675 Warszawa, tel. (0 22) 874 41 00, fax (0 22) 874 41 01 1 1 RAPORT POLSKI INTERNET 2009/2010 2 2 O raporcie Raport prezentuje kondycję rynku internetowego w Polsce w minionym roku 2009. Wzbogacony o dodatkowe analizy i komentarze, łączy rezultaty i jest wyborem

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo