4. NADZÓR NAD ŻYWNOŚCIĄ I ŻYWIENIEM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "4. NADZÓR NAD ŻYWNOŚCIĄ I ŻYWIENIEM"

Transkrypt

1 4. NADZÓR NAD ŻYWNOŚCIĄ I ŻYWIENIEM W 2014 roku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Golubiu-Dobrzyniu obejmowała nadzorem 345 obiekty żywności, żywienia i przedmiotów użytku. Skontrolowano łącznie 233 zakłady, co stanowi 67,5% obiektów w ewidencji. W skontrolowanych obiektach przeprowadzono 319 kontroli sanitarnych. Nałożono 2 mandaty karne na łączną kwotę 700 złotych. Nadzorem obejmowano również stołówki w placówkach wypoczynku letniego dzieci i młodzieży. Na podstawie arkuszy ocen zakładu produkcji, obrotu żywnością lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, dokonanych w oparciu o jednolite kryteria w całej inspekcji sanitarnej, pomimo stwierdzanych uchybień, w 2014 roku nie sklasyfikowano żadnego obiektu jako niezgodnych z wymaganiami prawa. W celu poprawy warunków sanitarno-technicznych w nadzorowanych obiektach wydano 11 decyzji merytorycznych, 43 decyzji płatniczych. Tabela poniżej przedstawia strukturę obiektów produkcji i obrotu środkami spożywczymi funkcjonujących na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego w 2014 roku. L.p. Grupa obiektów Liczba obiektów Liczba obiektów skontrolowanych Liczba obiektów ocenianych na podstawie arkuszy oceny stanu sanitarnego Liczba obiektów niezgodnych Liczba przeprowadzonych kontroli i rekontroli I Obiekty produkcji żywności Automaty do lodów Piekarnie Ciastkarnie Przetwórnie owocowowarzywne i grzybowe Zakłady przemysłu zbożowomłynarskiego Wytwórnie chrupek, chipsów i prażynek Inne wytwórnie żywności II Obiekty obrotu żywnością Sklepy spożywcze w tym super, hipermarkety Kioski Środki transportu Obiekty ruchome i tymczasowe Inne obiekty obrotu żywnością III 1 IV Zakłady żywienia zbiorowego otwarte Zakłady żywienia zbiorowego otwarte w tym zakłady małej gastronomii Zakłady żywienia zbiorowego zamknięte

2 1 2 Stołówki szkolne w tym żywienie w systemie cateringowym Stołówki w przedszkolach w tym żywienie w systemie cateringowym 3 Zakłady usług cateringowych RAZEM Stan sanitarny obiektów produkcji i obrotu środkami spożywczymi oraz żywienia zbiorowego Obiekty produkcji żywności Automaty do lodów W 2014 roku nadzorem objęte były 2 zakłady, funkcjonujące tylko w okresie letnim. Zatwierdzono 1 obiekt nowopowstały. Zakłady posiadają wdrożone zasady GHP (Dobra Praktyka Produkcyjna). W obiekcie przeprowadzono 2 kontrole. W kontrolowanych obiektach nieprawidłowości nie stwierdzono, nie prowadzono postępowania administracyjnego. Piekarnie Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Golubiu-Dobrzyniu w 2014 roku obejmowała nadzorem sanitarnym 6 zakładów piekarniczych, które oprócz produkcji pieczywa prowadziły także produkcję wyrobów ciastkarskich. Zatwierdzono 1 nowy obiekt. Wszystkie piekarnie zostały skontrolowane, 5 obiektów poddano ocenie według arkusza oceny zakładu produkcji. Ogółem w zakładach piekarniczych przeprowadzono 8 kontroli sanitarnych. W piekarniach stwierdzono m.in. następujące uchybienia: niewłaściwy stan sanitarno-techniczny pomieszczeń piekarni (zniszczona podłoga, ściany i sufity z zaciekami i odpadającą farbą), niewłaściwie doposażone stanowiska mycia rąk, zużyty i zniszczony sprzęt pomocniczy. W celu wyegzekwowania usunięcia uchybień stwierdzonych w piekarniach wydano 1 decyzję administracyjną. Ciastkarnie Działalność produkcyjna prowadzona była w 3 zakładach. W wyniku oceny zgodności z arkuszem stanu sanitarnego wszystkie oceniono jako zgodne. Wszystkie obiekty mają wdrożone procedury GHP (Dobra Praktyka Higieniczna)/GMP (Dobra Praktyka Produkcyjna) oraz system HACCP (System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli). W tej grupie obiektów pobrano 1 próbkę do badań laboratoryjnych, która została zakwestionowana ze względu na nieoznakowaną zawartość GMO (Organizm Genetycznie Modyfikowany). Najczęstsze uchybienia stwierdzone podczas kontroli: brak zabezpieczenia drzwi, okien w części produkcyjnej przed dostępem owadów i źródeł zanieczyszczeń zewnętrznych. 2

3 dokumentacja zakładu dotycząca GHP, GMP, HACCP prowadzona niesystematycznie, wymaga weryfikacji. niewłaściwe warunki przechowywania surowców. W celu wyegzekwowania usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w piekarniach wydano 1 decyzję administracyjną. Przetwórnie owocowo-warzywne i grzybowe Nadzorem sanitarnym objęty był 1 zakład. W obiekcie tym prowadzona jest działalność polegająca na przetwórstwie owoców i warzyw z upraw ekologicznych. Wprowadzono zasady GHP, GMP i opracowywano system HACCP. Przeprowadzono 1 kontrolę sanitarną. W kontrolowanym obiekcie nieprawidłowości nie stwierdzono. Decyzji administracyjnych nie wydawano. Interwencji nie odnotowano. Zakłady przemysłu zbożowo-młynarskiego Na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego w 2014 roku nadzorem sanitarnym objęte były 2 zakłady zbożowo-młynarskie. Są to zakłady, które posiadają wdrożone zasady GHP/GMP, a jeden- system HACCP. Przeprowadzono w nich 6 kontroli, w tym 4 kontrole interwencyjne związane z powiadomieniami w ramach systemu RASFF (Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznych Produktach Żywnościowych i Paszach). Przeprowadzone kontrole wykazały następujące nieprawidłowości: niewłaściwy stan sanitarno-techniczny sufitu i podłogi w magazynie gotowego wyrobu. niewłaściwy stanu sanitarno-techniczny terenu w obrębie zakładu. W tej grupie obiektów pobrano 2 próby do badań laboratoryjnych, żadnej nie kwestionowano. Wydano 1 decyzję administracyjną, sankcji karnych nie stosowano. Wytwórnie chrupek, chipsów i prażonek W 2014 r. pod nadzorem Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu znajdował się 1 zakład, w którym odbywa się produkcja chrupek kukurydzianych z grysiku kukurydzianego z dodatkami smakowymi. Zakład posiada wdrożone procedury GHP/GMP, a system HACCP w trakcie opracowywania i wdrażania. W kontrolowanym obiekcie nieprawidłowości nie stwierdzono. Decyzji administracyjnych nie wydawano. Interwencji nie odnotowano Obiekty obrotu żywnością Sklepy spożywcze Na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego działalność prowadziło 181 sklepów spożywczych, w tym 8 supermarketów. W bieżącym roku zatwierdzono 16 nowych obiektów. W 104 sklepach wdrożono zasady GHP, a system HACCP wdrożono w 98 sklepach. W omawianej grupie obiektów przeprowadzono 187 kontroli, w tym 50 kontroli interwencyjnych. W celu wyegzekwowania od przedsiębiorców usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wydano 5 decyzji administracyjnych. Ponadto przeprowadzono 1 kontrolę interwencyjną w związku z anonimową interwencją klienta na zanieczyszczenie terenu wokół sklepu. W trakcie kontroli interwencyjnej skontrolowano sposób składowania odpadów, częstotliwość ich usuwania. Nieprawidłowości nie stwierdzono. Zalecono właścicielowi 3

4 sklepu zwiększenie częstotliwości dezynfekcji kontenerów w okresie letnim. W ciągu 2014 roku pobrano 109 prób (108 prób artykułów spożywczych, 1 kosmetyk) do badań laboratoryjnych, żadnej nie kwestionowano. Do najczęściej odnotowywanych nieprawidłowości należały: nieprawidłowy stan techniczny pomieszczeń, urządzeń i sprzętu, przechowywanie środków spożywczych w niewłaściwych warunkach, tj. w temperaturach niezgodnych z deklaracją producenta i narażenie tej żywności na zanieczyszczenie, brak czystości i porządku w pomieszczeniach, brak monitoringu temperatur w urządzeniach chłodniczych, brak zachowanej segregacji asortymentowej środków spożywczych (głównie w urządzeniach chłodniczych), nie zapewnienie właściwych warunków do przechowywania odzieży ochronnej i osobistej, brak systematyczności w prowadzeniu zapisów z GHP (Dobrej Praktyki Higienicznej), brak dokumentacji z zakresu zasad Dobrej Praktyki Higienicznej. Przyczyn w/w nieprawidłowości można upatrywać częściowo w braku świadomości zatrudnionego personelu, a częściowo także w braku właściwego ich zaangażowania. Czasem zadecydowały o nich niedopatrzenia właściciela jak i pracowników, częściowo również niekorzystna sytuacja finansowa przedsiębiorcy, nie pozwalająca na częste remonty lub wymianę zużytego wyposażenia czy sprzętu. Kioski spożywcze W roku 2014 nadzorem sanitarnym objęto 3 kioski. Są to obiekty znajdujące się w szkołach prowadzące sprzedaż artykułów spożywczych w opakowaniach jednostkowych w ograniczonym zakresie. Pomieszczenia dzierżawione były przez osoby zewnętrzne, które mają zarejestrowaną działalność gospodarczą. Nie zaplanowano w nich kontroli w roku sprawozdawczym. Kontroli interwencyjnych także nie przeprowadzano w tych obiektach. Obiekty ruchome i tymczasowe W 2014 r. pod nadzorem Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu znajdowało się 5 obiektów. Przeprowadzono 2 kontrole sanitarne w tej grupie obiektów. W kontrolowanych obiektach nie stwierdzono nieprawidłowości. Na działalność obiektów nie otrzymano interwencji. Środki transportu W ewidencji obiektów nadzorowanych znajdowało się 34 firm transportowych, dysponujących środkami transportu do przewodu artykułów spożywczych. W roku 2014 zatwierdzono 9 nowych firm transportowych, w których stan sanitarny skontrolowanych pojazdów służących do przewozu artykułów spożywczych nie budził zastrzeżeń. Nie prowadzono postępowania administracyjnego. Inne obiekty obrotu żywnością W tej grupie obiektów znajdowało się 20 obiektów (apteki, gospodarstwa rolne-produkcja pierwotna). Przeprowadzono 12 kontroli sanitarnych, w tym 2 interwencyjne, w związku ze 4

5 zgłoszeniami w systemie RASFF (Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznych Produktach Żywnościowych i Paszach). Nieprawidłowości nie stwierdzono. Decyzji administracyjnych nie wydawano Obiekty żywienia zbiorowego - otwarte Nadzorem objętych było 47 zakładów, w tym 39 zakładów małej gastronomii. W roku 2014 zatwierdzono 14 nowych zakładów żywienia zbiorowego otwartego, w tym 13 zakładów małej gastronomii. Skontrolowano 38 zakładów żywienia zbiorowego otwartego, w tym 30 zakładów małej gastronomii. 35 zakładów żywienia zbiorowego otwartego, w tym 28 małej gastronomii miały wdrożone zasady GHP (Dobra Praktyka Higieniczna)/GMP (Dobra Praktyka Produkcyjna) oraz system HACCP (System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli). W zakładach żywienia zbiorowego otwartego najczęściej powtarzały się nieprawidłowości dotyczące: nieprawidłowego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń, niewłaściwych warunków przechowywania półproduktów i surowców, nie zapewnienia właściwych warunków do przechowywania odzieży ochronnej i osobistej, braku systematyczności w prowadzeniu zapisów GHP/GMP i HACCP. Powyższe nieprawidłowości występowały sporadycznie, aczkolwiek stwarzały zagrożenie spożycia żywności nie spełniającej wymagań zdrowotnych. W zakładach żywienia zbiorowego otwartego przeprowadzono 44 kontrole sanitarne (w tym 36 kontroli w zakładach małej gastronomii). Przeprowadzono 4 kontrole interwencyjne w związku z powiadomieniami w ramach systemu RASFF. Wydano 2 decyzje administracyjne nakazujące usunięcie nieprawidłowości Zakłady żywienia zbiorowego - zamknięte Pod nadzorem Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu w roku 2014 było 38 zakładów żywienia zbiorowego zamkniętego. Dwa zakłady jako nowopowstałe zostały zatwierdzone w roku sprawozdawczym. W roku 2014 skontrolowano 38 zakładów, w tym poddano ocenie według arkusza oceny stanu sanitarnego 18 zakładów. Wszystkie skontrolowane zakłady posiadały wdrożone zasady GHP/GMP oraz system HACCP. W zakładach żywienia zbiorowego zamkniętego przeprowadzono łącznie 40 kontroli, w tym 2 kontrole sanitarne interwencyjne w zakładzie usług cateringowych, w związku z dochodzeniem epidemiologicznym dotyczącym zatrucia na terenie nadzorowanym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Toruniu. Postępowania administracyjnego nie prowadzono. Stołówki szkolne Łącznie nadzorowano 23 stołówki szkolne, w tym 14 z żywieniem cateringowym. Zatwierdzono 1 stołówkę. W 9 stołówkach wdrożone są zasady GHP/GMP. Obiekty te prowadzą działalność produkcyjną w zakresie przygotowywania posiłków dla dzieci i młodzieży- są to obiady w większości jednodaniowe finansowane przez MOPS lub GOPS. W dalszym ciągu tę grupę obiektów charakteryzuje: brak funkcjonalności, występuje krzyżowanie prac i dróg technologicznych czystych i brudnych, 5

6 brak wydzielonych, w odpowiedniej ilości przygotowalni wstępnych, pomieszczenia zbyt małe w stosunku do potrzeb. Istniejący stan sanitarno-higieniczny wynika z braku możliwości wydzielenia pomieszczeń w związku z ograniczoną powierzchnią użytkową stołówek. W stołówkach szkolnych przeprowadzono 23 kontrole sanitarne, kontroli interwencyjnych nie przeprowadzano. Decyzji administracyjnych nie wydawano. Zauważa się w dalszym ciągu wzrost żywienia w systemie cateringowym. Stołówki na obozach i koloniach W 2014r. funkcjonowały 4 stołówki na koloniach w okresie letnim. W wyniku przeprowadzonych kontroli sanitarnych nie stwierdzono nieprawidłowości dotyczących stanu sanitarno-technicznego. W większości przypadków wypoczynek dzieci i młodzieży organizowany jest w placówkach nauczania, które są przygotowane do prowadzenia żywienia dzieci i młodzieży. Stołówki przedszkolne W roku 2014 nadzorowano 13 stołówek w przedszkolach, w tym 6 w systemie cateringowym. Jest to grupa obiektów, w których w szczególny sposób przestrzegany jest reżim sanitarny, ponieważ obiekty te mieszczą się w starym budownictwie, Aby zapobiec powstawaniu nieprawidłowości czy zbiorowych zatruć pokarmowych w obiektach tych reżim sanitarny jest podwyższony oraz opracowuje się procedury i instrukcje dotyczące właściwego prowadzenia procesów technologicznych. W wyniku przeprowadzonych kontroli obiektów nie stwierdzono nieprawidłowości. Zasady GHP/GMP w pełni realizowało 7 stołówek, wdrażany jest także system HACCP. W trzech obiektach przeprowadzono ocenę żywienia w oparciu o jadłospisy dekadowe. Nie stwierdzono nieprawidłowości. Zakłady usług cateringowych W roku 2014 pod nadzorem znajdowały się dwa obiekty. W wyniku przeprowadzonych kontroli sanitarnych nieprawidłowości nie stwierdzono. Jeden zakład ukierunkowany jest na obsługę imprez okolicznościowych, zaś drugi dostarcza posiłki głównie do szkół i przedszkoli Jakość zdrowotna środków spożywczych oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością W 2014 roku do badań laboratoryjnych w kontrolowanych obiektach żywności, żywienia, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyków pobrano i zbadano łącznie 119 prób, w tym 115 prób artykułów spożywczych, 3 przedmioty użytku, 1 kosmetyk. Próby te poddane były badaniom laboratoryjnym, ukierunkowanym m.in. na wykrycie występowania w nich pestycydów, metali, azotanów, mikotoksyn, substancji dodatkowych oraz mikrobiologii. Jedną próbkę zakwestionowano ze względu na nieoznakowaną zawartość GMO (Organizm Genetycznie Modyfikowany). 6

7 Spośród wysłanych do badań laboratoryjnych 3 próby stanowiły przedmioty użytku- kubeczki plastikowe jednorazowe, czajnik elektryczny oraz talerze płaskie. Prób kwestionowanych nie odnotowano w przypadku badań laboratoryjnych przedmiotów użytku Ocena wdrażania systemów kontroli wewnętrznej w zakładach produkcji i obrotu żywnością W dalszym ciągu Państwowa Inspekcja Sanitarna nadzoruje przestrzeganie przez producentów i dystrybutorów środków spożywczych przepisów w zakresie wdrażania i realizacji systemów kontroli wewnętrznej, zapewniających bezpieczeństwo zdrowotne żywności, w tym zasad Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP), Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) oraz wdrażania systemu HACCP (System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli). Stopień realizacji zasad GHP/GMP oraz HACCP w nadzorowanych obiektach w roku 2014 wyglądał następująco: L.p. Grupa obiektów Liczba obiektów Liczba obiektów skontrolowa nych Liczba obiektów z wdrożonymi zasadami GHP/GMP Liczba obiektów z wdrożonymi zasadami HACCP I Obiekty produkcji żywności Automaty do lodów Piekarnie Ciastkarnie Przetwórnie owocowo-warzywne i grzybowe Zakłady przemysłu zbożowo-młynarskiego Wytwórnie chrupek, chipsów i prażynek Inne wytwórnie żywności II Obiekty obrotu żywnością Sklepy spożywcze w tym super, hipermarkety Kioski Środki transportu Obiekty ruchome i tymczasowe Inne obiekty obrotu żywnością III Zakłady żywienia zbiorowego otwarte Zakłady żywienia zbiorowego otwarte w tym zakłady małej gastronomii IV Zakłady żywienia zbiorowego zamknięte Stołówki szkolne w tym żywienie w systemie cateringowym Stołówki w przedszkolach w tym żywienie w systemie cateringowym Zakłady usług cateringowych RAZEM Wyniki kontroli prowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w Golubiu-Dobrzyniu w zakresie wprowadzania systemów kontroli wewnętrznej, zapewniających bezpieczeństwo zdrowotne żywności wskazują, że liczba zakładów z wdrożonym systemem HACCP 7

8 ponownie wzrosła (2012r obiekty, 2013r obiekty, 2014r obiektów). Wzrost ten zawdzięczamy wprowadzeniem systemu HACCP w obiektach obrotu żywnością. W 56% obiektów nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Golubiu-Dobrzyniu w roku 2014 wprowadzono zasady Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) i Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP). W obiektach produkcji żywności i zakładach żywienia zbiorowego otwartego system kontroli GHP/GMP został wprowadzony odpowiednio w 88,2% i 74,5% obiektów. Połowa obiektów zajmujących się obrotem żywności stosuje systemy kontroli wewnętrznej. Na tym samym poziomie, co w roku poprzednim, utrzymała się liczba zakładów żywienia zbiorowego zamkniętego z wdrożonymi zasadami GHP/GMP ( 47,4% obiektów). Przeprowadzane kontrole obiektów, w których wprowadzono GHP/GMP i HACCP, wymagają w niektórych obiektach weryfikacji, a w niektórych wykazują braki w systematyczności w prowadzeniu dokumentacji Funkcjonowanie systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i paszach - RASFF, Unijny system szybkiego powiadamiania o produktach niebezpiecznych - RAPEX Powiadomienia w systemie RASFF zobligowały pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu do przeprowadzenia 55 kontroli interwencyjnych (rok kontrole interwencyjne), w związku z wprowadzeniem do obrotu następujących produktów: Lody śmietankowe Algida Big Milk, zakwestionowane z uwagi na stwierdzenie obecności bakterii Salmonella Herbata czarna liściasta ASSAM INDIA GREEN HILLS, zakwestionowanego z uwagi na przekroczonie najwyższego poziomu pozostałości ditiokarbaminianów Kakao Emix Słodka Pasja, zakwestionowanego z uwagi na przekroczonie najwyższego dopuszczalnego poziomu WWA i benzo(a)pirenu Czosnek sproszkowany, zakwestionowanego z uwagi na wysoki poziom ochratoksyny A Mąka kukurydziana, zakwestionowanego z uwagi na przekroczonie maksymalnego dopuszczalnego poziomu fumonizyn (suma B1 i B2) Rodzynki Sułtanki 100g, zakwestionowanego ze względu na obecność dwutlenku siarki brak deklaracji o składniku alergennym na etykiecie produktu Rekin błękitny (prionace glauca), zakwestionowanego ze względu na przekroczenie dopuszczalnego poziomu rtęci Chrupki zbożowe o smaku czekoladowych ciasteczek Magusie, zakwestionowanego ze względu na stwierdzenie obecności odłamków plastiku Naturalna woda mineralna, niegazowana, średniozmineralizowana POLARIS, zakwestionowanego ze względu na obecność bakterii grupy coli Woda mineralna Magne Vita, zakwestionowanego ze względu na obecność paciorkowców kałowych Naturalna woda mineralna niegazowana Krystynka 1,5l- zakwestionowanego ze względu na obecność bakterii grupy coli Otręby pszenne SANTE, zakwestionowanego ze względu na przekroczenie dopuszczalnego poziomu deoksyniwalenolu Mąka kukurydziana Melvit, zakwestionowanego ze względu na obecność substancji alergennej-gluten 8

9 FLIPS pałeczki kukurydziane produkt bezglutenowy, zakwestionowanego ze względu na obecność substancji alergennej-gluten. Przeprowadzono dochodzenie wyjaśniające. KROS Płatki owsiane błyskawiczne,,super Pump Max zakwestionowanego ze względu na stwierdzenie nieautoryzowanych składników w produkcie Przeprowadzone kontrole w tym zakresie wykazały brak zgłaszanych produktów w obrocie ze względu na ich sprzedaż klientowi finalnemu lub zwrot do producenta albo hurtownika. Nie doszło na nadzorowanym terenie do sytuacji zagrożenia życia i zdrowia w związku z wprowadzanie do obrotu niebezpiecznych produktów żywnościowych. System RAPEX funkcjonuje w Polsce od dnia wejścia do Unii Europejskiej i ma za zadanie gromadzenie i wymianę danych o produktach stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów, z wyłączeniem farmaceutyków, urządzeń medycznych oraz żywności i pasz. Dzięki szybkiej wymianie informacji między państwami członkowskimi i Komisją Europejską na temat produktów stwarzających zagrożenie istnieje możliwość podjęcia działań, by wykluczyć lub ograniczyć ich wprowadzanie na rynek lub wycofać z rynku. W roku 2014 przeprowadzono 6 kontroli sanitarnych w związku z nadesłanymi przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Bydgoszczy notyfikacjami wyrobów umieszczanych w systemie RAPEX (Unijny system szybkiego powiadamiania o produktach niebezpiecznych), stwarzających zagrożenie dla zdrowia konsumentów- nie stwierdzono poszukiwanych wyrobów w obrocie. W rejestrze zakładów nadzorowanych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Golubiu-Dobrzyniu znajdują się 3 obiekty obrotu kosmetykami, w których oceniane jest oznakowanie opakowań jednostkowych. Nie stwierdzono niezgodności Nadzór nad suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego Na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego w roku 2014 nie stwierdzono podmiotów reklamujących i sprzedających suplementy diety i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego za pośrednictwem internetu. Nie stwierdzono także produktów nieprawidłowo oznakowanych oraz reklamowanych z wyraźnym naruszeniem przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006r. Pod nadzorem Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu nie funkcjonują dystrybutorzy po raz pierwszy wprowadzający do obrotu środki spożywcze oraz nie stwierdzono takich produktów. Przeprowadzono 24 kontrole sanitarne w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego oraz kontroli interwencyjnych w systemie RASFF. Pobierano próbki środków wzbogaconych w witaminy i składniki mineralne, suplementów diety oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego Podsumowanie W 2014r. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Golubiu-Dobrzyniu obejmowała nadzorem 348 obiektów żywności, żywienia i przedmiotów użytku (2013r obiekty). Skontrolowano 233 obiekty ujęte w ewidencji (w 2013r obiekty). Przeprowadzono 319 kontroli sanitarnych i rekontroli, w tym 65 kontroli interwencyjnych (w 2013r kontroli sanitarnych, w tym 102 kontrole interwencyjne). 9

10 Kontrole interwencyjne przeprowadzano w związku: z otrzymywaniem powiadomień w systemie RASFF (System wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i paszach) o wprowadzeniu do obrotu niebezpiecznej żywności (2014r kontroli, 2013r kontrole), w związku z interwencją konsumenta dotyczącą niewłaściwej jakości produktu pn.: Mąka krupczatka typ 450 (4 kontrole). z nadesłanymi przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Bydgoszczy notyfikacjami wyrobów umieszczanych w systemie RAPEX (Unijny system szybkiego powiadamiania o produktach niebezpiecznych), stwarzających zagrożenie dla zdrowia konsumentów (w 2014r. - 6 kontroli, w 2013r. - 9 kontroli). W wyniku przeprowadzonych kontroli interwencyjnych stwierdzono brak zgłaszanych produktów w obrocie, ze względu na ich sprzedaż klientowi finalnemu lub zwrot do producenta albo hurtownika. Nie doszło na nadzorowanym terenie do sytuacji zagrożenia życia i zdrowia w związku z wprowadzanie do obrotu niebezpiecznych produktów żywnościowych. Ocenie stanu sanitarnego według arkusza oceny stanu sanitarnego poddano 188 obiektów. Na podstawie ocen stanu sanitarnego, dokonanych w oparciu o jednolite kryteria, pomimo stwierdzanych uchybień w 2014 roku nie sklasyfikowano żadnego obiektu jako niezgodnego z wymaganiami prawa. Zatwierdzono 50 nowych obiektów (w roku obiektów). W celu poprawy warunków sanitarno-technicznych w zakresie bezpieczeństwa żywności wydano 11 decyzji merytorycznych, nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Za stwierdzone naruszenia wymagań higieniczno-sanitarnych nałożono 2 mandaty karne na łączną kwotę 700 złotych. Łącznie w 2014 roku wydano 104 decyzje (w roku decyzje), w tym: 43 decyzje płatnicze (w roku decyzji płatniczych), 11 decyzji administracyjnych (w roku decyzji), 50 decyzji zatwierdzających zakład (w roku decyzji). Sytuacja w obszarze bezpieczeństwa produkowanej i wprowadzanej do obrotu żywności na terenie powiatu jest zadowalająca, co potwierdziły przeprowadzone kontrole sanitarne. Sukcesywnie zmniejsza się liczba stwierdzanych nieprawidłowości sanitarno-technicznych i higienicznych w obiektach produkcji i obrotu żywnością, co potwierdza się spadkiem liczby wydanych decyzji administracyjnych i płatniczych w stosunku do roku ubiegłego. Właściciele zakładów przeprowadzają prace modernizacyjne na miarę swoich możliwości finansowych i usuwają bieżące niezgodności, a w ramach opracowanych i wdrożonych systemów GHP (Dobra Praktyka Higieniczna) i GMP (Dobra Praktyka Produkcyjna) zapewniają by produkowana i wprowadzana do obrotu żywność była bezpieczna. W wyniku prowadzonego nadzoru stwierdzono, że w 193 zakładach produkcji i obrotu żywnością wdrożono zasady GHP/GMP (w roku w 270 obiektach), natomiast w 165 obiektach - system HACCP (w 2013r. - w 124 zakładach) na ogólną liczbę 233 skontrolowanych zakładów. W trosce o zdrowie konsumenta zbadano laboratoryjnie i oceniono ogółem 119 prób środków spożywczych, w tym: 107 prób żywności krajowej, 8 prób żywności pochodzącej z krajów UE bądź importowanej z krajów spoza Unii Europejskiej, 3 próby przedmiotów użytkowych, 1 próbę kosmetyków pobranych w ramach urzędowej kontroli i monitoringu. 10

11 Zakwestionowano 1 próbę krajowych środków spożywczych. Przyczyną dyskwalifikacji była nieoznakowana zawartość GMO, co nie stanowiło bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia konsumentów. W celu zapewnienia prawidłowego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego żywności w dalszym ciągu będzie kontynuowany nadzór sanitarny szczególnie w zakresie: prawidłowego znakowania środków spożywczych, w tym suplementów diety i produktów zawierających GMO, żywności bezglutenowej oraz kosmetyków, stosowania systemów kontroli wewnętrznej - zasad dobrej praktyki higienicznej (GHP), dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) oraz systemu HACCP w obiektach żywnościowo-żywieniowych, identyfikowalności surowców i produktów, zachowania łańcucha chłodniczego od surowca do gotowego produktu, co ma szczególne znaczenie w przypadku środków spożywczych łatwo psujących się, nadzoru nad jakością mikrobiologiczną i chemiczną środków spożywczych, przedmiotów użytku, kosmetyków. 5. WARUNKI SANITARNO-HIGIENICZNE W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH OŚWIATOWO-WYCHOWAWCZYCH Działalność Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie higieny dzieci i młodzieży miała na celu zapewnienie bezpiecznych warunków i odpowiedniego standardu higienicznego nauki, pobytu i wypoczynku dzieci i młodzieży w publicznych i niepublicznych szkołach i innych placówkach. Nadzorem w zakresie higieny dzieci i młodzieży w roku 2014 ogółem objęto 50 placówek, w tym: 45 placówek nauczania i wychowania, do których uczęszczało 5602 dzieci i młodzieży, 1 placówkę wsparcia dziennego, do których uczęszczało 30 dzieci i młodzieży, 4 placówki letniego wypoczynku dzieci i młodzieży, z których skorzystało 253 uczestników. Łącznie przeprowadzono w nich 142 kontrole, które nie wykazały usterek i nieprawidłowości. Wydano 1 decyzję zmieniającą termin wykonania nakazów, nałożonych w decyzji merytorycznej wydanej w roku Należy zauważyć, że liczba uczniów i wychowanków przebywających w kontrolowanych placówkach nauczania i wychowania powiatu golubsko-dobrzyńskiego charakteryzuje się tendencją spadkową ( , , , ). W roku 2014 na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego: powstał punkt przedszkolny w pomieszczeniach Szkoły Podstawowej w Wielkim Rychnowie gm. Kowalewo Pomorskie, utworzono Zespół Szkolno-Przedszkolny w Ostrowitym gm. Golub-Dobrzyń z połączenia działającej tam szkoły podstawowej i przedszkola, oddano do użytku boisko sportowe wielofunkcyjne przy Gimnazjum i Zespole Szkół w Zbójnie gm. Zbójno. W czasie wolnym od zajęć dydaktycznych zorganizowane były placówki wypoczynku dla dzieci i młodzieży. W czasie ich trwania przeprowadzono 4 kontrole sanitarne, w czasie których oceniano spełnianie wymogów sanitarno-higienicznych przez organizatorów 11

12 wypoczynku. Sprawując bieżący nadzór sanitarny skontrolowano 4 placówki wypoczynku letniego, w których wypoczywało 253 uczestników. 5.1 Stan techniczny oraz sanitarny budynków Stan sanitarno-techniczny placówek oświatowo-wychowawczych ulega z każdym rokiem znacznej poprawie. W wyniku przeprowadzonych kontroli nie stwierdzono usterek i nieprawidłowości, co przedstawiono w poniższej tabeli. Rodzaj placówek Liczba placówek objętych ewidencją skontrolowanych Liczba placówek skontrolowanych, w których stwierdzono: Budynki w złym Niewłaściwe warunki do stanie utrzymania higieny tylko technicznym ogółem Korzystanie z ustępów zewnętrznych Niezachowanie standardów dostępności do urządzeń sanitarnych Żłobki Przedszkola/inne formy wychowania przedszkolnego Szkoły podstawowe Gimnazja Zespoły szkół Placówki Liczba dzieci i młodzieży w skontrolowanych placówkach higienicznosanitarnym oraz technicznym higienicznosanitarnym opiekuńczowychowawcze wsparcia dziennego RAZEM Na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego wszystkie placówki oświatowe posiadały skanalizowane pomieszczenia sanitarne. W Szkole Podstawowej nr 1 w Golubiu-Dobrzyniu w roku 2013 zakończono adaptację kolejnych pomieszczeń na łazienki uczniowskie, w związku z czym wyłączono z użytku sanitariaty zewnętrzne. W roku 2014 oceniono stan sanitarno-higieniczny wszystkich nadzorowanych placówek. W okresie wakacyjnym, w większości placówek światowych przeprowadzane są prace remontowe i modernizacyjne, poprawiające ich stan sanitarno-techniczny. Przed rozpoczęciem roku szkolnego 2014/2015 przeprowadzono w niżej wymienionych placówkach następujące prace remontowe oraz doposażono w meble, sprzęt sportowy i komputerowy: Szkoła Podstawowa w Nowogrodzie gm. Golub-Dobrzyń: wymieniono pokrycie dachowe oraz orynnowanie, ocieplono budynek i pomalowano elewację, wymieniono drzwi wejściowe do budynku i drzwi do kotłowni; Szkoła Podstawowa w Węgiersku gm. Golub-Dobrzyń: ocieplono budynek i pomalowano elewację, założono solary, wymieniono instalację grzewczą, Brak dostępu do ciepłej wody w sanitariatach 12

13 wymieniono część ogrodzenia terenu szkoły; Szkoła Podstawowa w Pluskowęsach gm. Kowalewo Pomorskie: ocieplono budynek i pomalowano elewację, odnowiono parkiet w sali gimnastycznej, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych i korytarza; Szkoła Podstawowa w Wielkim Rychnowie gm. Kowalewo Pomorskie: wymieniono instalację grzewczą, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych i korytarza; Szkoła Podstawowa w Kowalewie Pomorskim: wymieniono odcinek kanału sanitarnego, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych; Szkoła Podstawowa Nr 1 w Golubiu-Dobrzyniu, ul. Zamkowa 19: przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych, korytarzy, sali gimnastycznej, odnowiono schody zewnętrzne od strony boiska, odnowiono podłogę w sali gimnastycznej; Zespół Szkolno-Przedszkolnym w Ostrowitem gm. Golub-Dobrzyń: przeprowadzono remont sanitariatów, wymieniono część stolarki okiennej, ocieplono budynek i pomalowano elewację; Szkoła Podstawowa w Płonnem gm. Radomin: wymieniono oświetlenie w całej szkole, przeprowadzono remont sanitariatów, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych, zakupiono sprzęt komputerowy, zakupiono meble do biblioteki; Szkoła Podstawowa we Wrockach gm. Golub-Dobrzyń: zakupiono sprzęt komputerowy, zakupiono meble do jednej z sal dydaktycznych, zamontowano siłownię zewnętrzną, wymieniono część ogrodzenia; Szkoła Podstawowa w Świętosławiu gm. Ciechocin: zakupiono meble edukacyjne do jednej z sal dydaktycznych, wymieniono podłogę na korytarzu, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych; Szkoła Podstawowa w Wielkiej Łące gm. Kowalewo Pomorskie: przeprowadzono remont malarski bloku sportowego, szatni i korytarza; Szkoła Podstawowa w Rużu gm. Zbójno: wymieniono ogrodzenie, przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych i korytarza; Gimnazjum im. Jana Pawła II w Kowalewie Pomorskim: przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych, docieplenie dachu na łączniku, remont malarski szatni i części korytarza; Gimnazjum w Golubiu-Dobrzyniu, ul. Szkolna 37: przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych, remont malarski części korytarzy; Gimnazjum w Zbójnie gm. Zbójno: wymieniono część stolarki okiennej; 13

14 Gimnazjum w Nowej Wsi gm. Ciechocin: przeprowadzono remont malarski zaplecza kuchennego oraz części korytarza; Zespół Szkół w Działyniu gm. Zbójno: przeprowadzono remont malarski szatni i części korytarza; Zespół Szkół w Zbójnie gm. Zbójno: przeprowadzono remont malarski sal dydaktycznych. We wszystkich placówkach powiatu golubsko-dobrzyńskiego przed 1 września 2014 roku wykonano również prace konserwatorsko- porządkowe Ocena warunków pobytu i nauki Oceniając warunki pobytu i nauki brano pod uwagę m.in.: infrastrukturę do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego, wyniki badań środowiska szkolnego, opiekę medyczną, dożywianie dzieci i młodzieży oraz nadzór nad gospodarką substancjami i preparatami chemicznymi w szkołach Infrastruktura do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego W ramach oceny infrastruktury do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego stwierdzono, że salę gimnastyczną z pełnym zapleczem sanitarnym (przebieralnie, sanitariaty, natryski) posiadało 14 placówek, w tym 5 szkół podstawowych, 5 gimnazjów i 4 zespoły szkół. Sposób wykorzystania przez uczniów natrysków po zajęciach sportowych przedstawia tabela poniżej. Rodzaj placówek skontrolowanych Liczba placówek posiadających salę gimnastyczną nieczynnymi w tym, z natryskami: czynnymi (z ciepłą wodą) używanymi tylko po nieużywanymi dodatkowych zajęciach sportowych szkoły podstawowe gimnazja zespoły szkół Razem Stwierdzono w trakcie prowadzenia bieżącego nadzoru sanitarnego nad placówkami oświatowymi, że z natrysków korzysta się w 3 placówkach (2 gimnazjach i 1 zespole szkół) tylko po dodatkowych zajęciach sportowych. W pozostałych 11 placówkach natryski są nie używane Ergonomia w placówkach nauczania i wychowania Tworzeniu jak najlepszych warunków nauki uzyskuje się poprzez przestrzeganie zasad ergonomii. Uzyskuje się to przez stosowanie w placówkach nauczania i wychowania mebli właściwie dobranych do wysokości ciała, posiadających certyfikaty zgodności, oznakowanych i prawidłowo zestawionych. Ocenę dostosowania mebli do wzrostu uczniów przeprowadzono w 4 placówkach (szkoły podstawowe) w 11 oddziałach. Wykonano 209 badań (627 oznaczeń). Nieprawidłowości w tym zakresie nie stwierdzono. 14

15 W powiecie nie funkcjonują placówki nie posiadające certyfikatów na sprzęt sportowy i meble. Odsetek mebli z certyfikatami: w 100% posiadało 20 placówek, w tym 15 przedszkoli, 3 szkoły podstawowe, 1 gimnazjum oraz 1 zespół szkół, powyżej 50% posiadało 17 placówek, w tym 2 przedszkola, 8 szkól podstawowych, 4 gimnazja i 3 zespoły szkół, do 50% mebli z certyfikatami stwierdzono w 5 szkołach podstawowych i 1 zespole szkół. W przypadku urządzeń i sprzętu sportowego sytuacja przedstawia się następująco: 100% urządzeń i sprzętu sportowego z certyfikatami posiada 16 placówek (10 przedszkoli, 4 szkoły podstawowe, 2 gimnazja), powyżej 50%- 20 placówek (7 przedszkoli, 7 szkół podstawowych, 3 gimnazja, 3 zespoły szkół), do 50% - 6 placówek (5 szkół podstawowych, 1 zespół szkół) Tygodniowy rozkład zajęć Prawidłowo skonstruowany rozkład zajęć lekcyjnych wpływa na zdrowie oraz możliwości psychofizyczne dzieci i młodzieży, a co za tym idzie na prawidłowy proces uczenia się i osiągane wyniki w nauce. Dla zaspokojenia podstawowych potrzeb fizjologicznych uczniów przy układaniu planów lekcji należy przestrzegać następujących zasad: stałe godziny rozpoczynania lekcji w każdym dniu tygodnia, równomierne rozłożenie liczby lekcji w poszczególnych dniach tygodnia, unikanie łączenia 2-3 jednostek tego samego przedmiotu, zwłaszcza wyeliminowania podwójnego zdwojenia lekcji, uwzględnianie w planie lekcji naprzemiennie zajęć o rożnej skali trudności i o rożnym charakterze. Należy brać pod uwagę zmiany dyspozycji do pracy uczniów w czasie każdej lekcji, dnia i tygodnia. W ramach higienicznej oceny rozkładów zajęć lekcyjnych przeprowadzono 376 badań (752 oznaczenia) w 26 placówkach (16 szkołach podstawowych, 5 gimnazjach, 5 zespołach szkół). Na ich podstawie stwierdzono, że rozkłady zajęć szkolnych we wszystkich placówkach ułożono zgodnie, z obowiązującymi w tej kwestii przepisami prawnymi Możliwość pozostawienia podręczników w szkole Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003r., nr 6, poz. 69 z późn. zm.) w 29 skontrolowanych szkołach (22 szkoły podstawowe, 7 gimnazjów) w pomieszczeniach placówek, zapewniono uczniom możliwość pozostawiania części podręczników i przyborów szkolnych Opieka medyczna W 12 szkołach działają gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, które spełniają wymagania określone w przepisach prawnych. W 14 szkołach, gabinety takie utworzono w pomieszczeniach zastępczych na terenie placówki. Skontrolowane szkoły 15

16 zapewniały opiekę pielęgniarki/higienistki we wszystkich placówkach. Identyczna sytuacja miała miejsce w roku Dożywianie dzieci i młodzieży W trakcie kontroli sanitarnych oceniono działalność placówek szkolnych w zakresie żywienia oraz dożywiania dzieci i młodzieży. W 2014 roku w 23 placówkach wydawano ciepłe posiłki (14 szkól podstawowych, 4 gimnazja, 5 zespołów szkół). 6 placówek wydawało wyłącznie posiłki jednodaniowe (3 szkoły podstawowe, 1 gimnazjum, 2 zespoły szkół). Z pełnych obiadów korzystało 1257 uczniów, a posiłki jednodaniowe otrzymywało 521 uczniów szkół powiatu golubsko-dobrzyńskiego. W stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się liczba uczniów korzystających ze śniadań szkolnych, organizowanych w placówkach (w 2013r uczniów, w 2014r uczniów). Nie zmieniła się liczba placówek wydających napoje, ale o 25% zmniejszyła się liczba uczniów z nich korzystających (w 2013r placówki, 2540 uczniów; w 2014r placówki, 1912 uczniów). Zmniejszyła się liczba uczniów korzystających z posiłków dofinansowywanych (w 2013r uczniów, w 2014r uczniów) Substancje i preparaty chemiczne w szkolnych pracowniach chemicznych Corocznie pracownik Państwowej Inspekcji Sanitarnej w Golubiu-Dobrzyniu ocenia prawidłowość prowadzonej przez szkoły gospodarki substancjami i preparatami chemicznymi wykorzystywanymi w pracy dydaktycznej. W roku 2014 placówki posiadały aktualny spis w/w substancji i preparatów. Pozostające na stanie substancje i preparaty chemiczne były oznakowane, zgodnie z wymaganiami zawartymi w karcie charakterystyki oraz przechowywane właściwie w zamkniętych pomieszczeniach. Nie było wśród nich preparatów przeterminowanych Inne działania Dowóz dzieci do szkół podstawowych i gimnazjów odbywa się na ogół autokarami szkolnymi. Dzieci przebywają pod opieką wychowawców bądź innych zatrudnionych osób. Należy zauważyć, że nie ma przestojów i długich oczekiwań dzieci na odjazdy autobusów. W sporadycznych przypadkach uczniowie mieli możliwość skorzystania ze świetlicy szkolnej. W nadzorowanych placówkach zwracano uwagę na mikroklimat w pomieszczeniach nie stwierdzono nadmiernego zagęszczenia w salach dydaktycznych, wilgotność oraz temperatura były w normie. Sale lekcyjne były wietrzone po każdej przerwie, nie było również zmianowości. W placówkach przedszkolnych w okresie ferii zimowych, w związku z niskimi temperaturami powietrza, przeprowadzono kontrole oceny temperatury w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzieci. Nie stwierdzono nieprawidłowości w/w wymienionym zakresie. Pomiar temperatury przeprowadzono w 4 placówkach (26 pomieszczeń). Oceniono warunki do utrzymania higieny osobistej. Nadzorowane placówki oświatowowychowawcze w wyniku wzmożonej profilaktyki grypy zapewniły właściwe warunki higieniczne. We wszystkich placówkach stwierdzono dostęp do bieżącej ciepłej wody, mydła w dozownikach, papieru toaletowego oraz suszarki lub ręczników jednorazowych do rąk. 16

17 Podczas kontroli w podległych placówkach udzielano instruktaży dotyczących właściwego doboru stanowiska pracy ucznia/przedszkolaka, przestrzegania zasad higieny osobistej oraz pozostawiono materiały edukacyjne dotyczące w/w zagadnienia. We wszystkich placówkach pozostawiono materiały edukacyjne opracowane przez Główny Inspektorat Sanitarny dotyczące wszawicy, grypy, udzielano instruktaży dotyczących przestrzegania zasad higieny osobistej. W związku z programem edukacyjnym Trzymaj Formę promowano zdrowy styl życia aktywność fizyczną oraz zasady zdrowego odżywiania. W szkołach, które miały sklepiki zwracano uwagę na asortyment znajdujący się w sprzedaży. W placówkach oświatowych oceniano przestrzeganie zakazu palenia tytoniu, pozostawiano materiały edukacyjne Podsumowanie Wszystkie skontrolowane szkoły zapewniały uczniom bezpieczne i higieniczne warunki do nauki. W miarę możliwości finansowych systematycznie są remontowane pomieszczenia dydaktyczne, pomieszczenia higieniczno-sanitarne, sale gimnastyczne, wymieniane na nowe meble (ławki, stoliki regulowane, szafki). We wszystkich nadzorowanych placówkach oświatowych stwierdzono właściwe warunki do utrzymania higieny osobistej, zapewniony jest właściwy stan techniczny oraz sanitarnohigieniczny pomieszczeń i armatury sanitarnej. Dzieci i młodzież mają dostęp do ciepłej bieżącej wody, mydła w dozownikach, suszarek do rąk lub ręczników jednorazowych, papieru toaletowego. W 2014r.oddano do użytku 1 boisko sportowe wielofunkcyjne: przy Gimnazjum i Zespole Szkół w Zbójnie gm. Zbójno. Oceniając sytuację dotyczącą opieki medycznej w szkołach w porównaniu do lat ubiegłych stwierdzono, że nie uległa ona zmianie. Gabinety profilaktycznej opieki zdrowotnej znajdują się w 12 placówkach, a gabinet stomatologiczny funkcjonuje tylko w 1 placówce. Większość placówek oświatowo-wychowawczych wyposażonych jest w meble certyfikowane i tak: w 20 placówkach odsetek mebli z certyfikatami wynosi 100 %, w 17 placówkach powyżej 50%, w 6 placówkach do 50%. Nadal znajdują się w użytkowaniu meble, urządzenia i sprzęt sportowy bez certyfikatów, które zakupione zostały przed 2002r. Są one jednak w dobrym stanie technicznym. Odsetek urządzeń i sprzętu sportowego z certyfikatami w skontrolowanych placówkach w 100% stwierdzono 16 placówkach, powyżej 50% w 20 placówkach i poniżej 50% w 6 placówkach. W 2014r. w porównaniu do lat ubiegłych liczba uczniów korzystających z pełnych obiadów i posiłków jednodaniowych oraz korzystających z posiłków dofinansowanych przez władze samorządowe i organizacje pozarządowe utrzymuje się na podobnym poziomie. Ogółem z różnych form dożywiania korzystało 1778 dzieci i młodzieży, co stanowiło 37,25% dzieci i młodzieży uczęszczającej do szkół. Nie stwierdzono niezgodności tygodniowego rozkładu lekcji z przepisami prawnymi oraz zasadami higieny. Rozkłady zajęć lekcyjnych z roku na rok bardziej spełniają wymagania higieniczne uczniów. Wszystkie szkoły zapewniają uczniom możliwość pozostawiania części podręczników i przyborów szkolnych. Nadzorowi sanitarnemu podlega wypoczynek zimowy i letni dzieci i młodzieży zgłoszony w elektronicznej bazie Ministerstwa Edukacji Narodowej. 17

18 Liczba dzieci młodzieży korzystająca z różnych form wypoczynku letniego w porównaniu do lat ubiegłych zwiększyła się (w 2012r dzieci i młodzieży, w 2013r dzieci i młodzieży, w 2014r dzieci i młodzieży). Dzieciom i młodzieży zapewniono właściwe warunki higieniczno-sanitarne w trakcie trwania wypoczynku. Stan techniczny oraz sanitarny budynków placówek oświatowo-wychowawczych ulega z każdym rokiem znacznej poprawie. W placówkach oświatowych przed rozpoczęciem roku szkolnego 2014/2015, dzięki dotacjom unijnym oraz środkom finansowym przekazanym przez samorządy, przeprowadzono szereg prac remontowych i modernizacyjnych, które poprawiały ich stan sanitarno-techniczny oraz zapewniły bezpieczny i higieniczny proces nauczania. 6. CHOROBY ZAWODWE, PREWENCJA CHORÓB ZAWODOWYCH, ŚRODOWISKO PRACY 6.1. Choroby zawodowe Do celów ustalenia orzeczenia w sprawie rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnione placówki medyczne, pracownicy inspekcji sanitarnej sporządzają oceny narażenia zawodowego u pracowników występujących o stwierdzenie choroby zawodowej, w oparciu o informacje dotyczącego całkowitego przebiegu zatrudnienia w narażeniu na czynnik szkodliwy, który może być przyczyną zaistnienia choroby zawodowej, bądź też w związku ze sposobem wykonywania pracy. W 2014 roku do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu wpłynęły 2 podejrzenia chorób zawodowych. Przeprowadzono 2 postępowania wyjaśniające i na tej podstawie organ I instancji wydał 3 decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej (w 2 przypadkach dochodzenie przeprowadzono w 2013r.) oraz 2 decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (również w stosunku do dochodzeń rozpoczętych w 2013 r.). Pozytywnie rozpatrzone wnioski o stwierdzenie choroby zawodowej stanowiły choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa (2 decyzje) oraz kontaktowe zapalenie skóry z podrażnieniem (1 decyzja). W pierwszym przypadku choroby zawodowe powstały w następstwie boreliozy u osób zawodowo związanych z leśnictwem. Okres narażenia osób na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej, wynosił 15 i 26 lat. Kontaktowe zapalenie skóry powstało na skutek narażenia na czynniki drażniące podczas prac związanych z obróbką ziemi i trwało 8 lat. Choroby zawodowe stwierdzone zostały u mężczyzn z grup wiekowych lat (2 osoby) i lat (1 osoba) Środowisko pracy W ewidencji obiektów Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Golubiu-Dobrzyniu w roku 2014 znajdowały się 162 zakłady pracy zatrudniające 3559 osób. Mimo niewielkiego spadku liczby zakładów pracy, liczba zatrudnionych w nich pracowników wzrosła o 35% (2013r pracowników, 2014r pracowników). Na terenie powiatu golubsko-dobrzyńskiego dominują zakłady małe, zatrudniające do 9 pracowników. Stanowią one 59,9% zakładów w ewidencji. Ich liczba zmniejszyła się w stosunku do poprzedniego roku (2014r zakładów, 2013r zakładów). Struktura liczbowa pozostałych zakładów pracy w roku 2014 i 2013 pozostawała na jednakowym poziomie. 18

19 Kontrole sanitarne przeprowadzono w 81 zakładach pracy ujętych w ewidencji obiektów (w roku w 79 zakładach pracy), zatrudniających 2004 pracowników. Łącznie przeprowadzono w nich 102 kontrole sanitarne. Strukturę podmiotów gospodarczych objętych ewidencją wg działów PKD przedstawia następująca tabela: PKD wszystkich razem do 9 10 do 49 Liczba zakładów w ewidencji zatrudniających pracowników 50 do i więcej razem skontrolowanych do 9 zatrudniających pracowników 10 do do i więcej Liczba zatrudnionych w zakładach 01 Rolnictwo Leśnictwo Produkcja artykułów spożywczych 13 Produkcja wyrobów tekstylnych 16 Produkcja wyrobów z drewna Liczba wg ewidencji skontrolowanych kontroli decyzji zakładów w których stwierdzono przekroczenia NDSiN Poligrafia Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych 22 Produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych 23 Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych 25 Produkcja metalowych wyrobów gotowych 28 Produkcja maszyn i urządzeń Produkcja mebli Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 37 Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków 38 Działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów, odzysk surowców Roboty budowlane

20 specjalistyczne 45 Naprawa pojazdów samochodowych Handel hurtowy Handel detaliczny Transport lądowy Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości Edukacja Opieka zdrowotna Działalność organizacji członkowskich 96 Pozostała indywidualna działalność usługowa RAZEM Bieżący nadzór sanitarny nad zakładami pracy polegał na ocenie środowiska pracy oraz kontroli przestrzegania przez pracodawców przepisów dotyczących higieny i warunków środowiska pracy, kontroli stosowania i dystrybucję substancji i mieszanin niebezpiecznych, kontroli warunków pracy pracowników eksponowanych na czynniki rakotwórcze. Przeprowadzane kontrole dotyczyły: 31 kontroli w ramach nadzoru nad substancjami chemicznymi i ich mieszaninami, w tym: 1 kontrolę u producenta (producent alkoholu etylowego 96,6%), 2 kontrole u formulatorów (kleje do systemu dociepleń, farby emulsyjne, akrylowe wewnętrzne i zewnętrzne, grunty, tynki akrylowe, produkty biobójcze powstające poprzez łączenie poszczególnych składników rozlewaniu lub pakowaniu ich w opakowania jednostkowe), 7 kontroli u dystrybutorów (sprzedaż detaliczna), 21 kontroli u stosujących substancje chemiczne i ich mieszaniny, 10 kontroli pod kątem narażenia na działanie substancji biobójczych, u podmiotów wprowadzających do obrotu (handel detaliczny, hurtownie), 16 kontroli warunki pracy pod względem narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych gr. 2 i 3. Skontrolowano m.in. producentów środków spożywczych, wyrobów z drewna, zakład zajmujący się zbieraniem i unieszkodliwianiem odpadów, 1 kontrolę w zakładzie, gdzie występuje narażenie na działanie substancji rakotwórczych (tlenek etylenu - wykorzystany do sterylizacji niskotemperaturowej wyprodukowanych wyrobów medycznych w zakładzie produkcji materiałów opatrunkowych oraz wyrobów medycznych). W celu poprawy warunków higieniczno-zdrowotnych wydano 19 decyzji administracyjnych, w tym 2 decyzje zmieniające termin wykonania zaleceń (w 2013r decyzji administracyjnych, w tym 1 zmieniająca). Nie wydano decyzji unieruchamiających stanowiska pracy, oddziały czy zakłady. Najczęściej występujące nieprawidłowości w skontrolowanych w roku 2014 zakładach pracy to: brak aktualnych pomiarów czynników szkodliwych na stanowisku pracy, uchybienia w zakresie substancji chemicznych i ich mieszanin, 20

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie i 20 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w 2012 r. sprawowała

Bardziej szczegółowo

WARUNKI SANITARNO-HIGIENICZNE W PLACOWKACH NAUCZANIA, WYCHOWANIA I WYPOCZYNKU 30 25

WARUNKI SANITARNO-HIGIENICZNE W PLACOWKACH NAUCZANIA, WYCHOWANIA I WYPOCZYNKU 30 25 WARUNKI SANITARNO-HIGIENICZNE W PLACOWKACH NAUCZANIA, WYCHOWANIA I WYPOCZYNKU 30 25 25 23 Nadzorem sanitarnym w zakresie higieny dzieci i młodzieży w roku 2012 objęto 74 jednostki organizacyjne obiektów

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU ROK 2013 W ewidencji obiektów na terenie objętym działaniem znajduje się 517 zakładów żywnościowożywieniowych, w tym: 25 obiektów produkcji żywności, 313

Bardziej szczegółowo

Ocena warunków sanitarnych w placówkach oświatowowychowawczych w 2012 roku

Ocena warunków sanitarnych w placówkach oświatowowychowawczych w 2012 roku Ocena warunków sanitarnych w placówkach oświatowowychowawczych w 2012 roku Informacje ogólne W roku 2012 spośród figurujących w ewidencji 41 679 placówek oświatowo-wychowawczych pracownicy pionu Higieny

Bardziej szczegółowo

Zima 2013. Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS)

Zima 2013. Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS) Zima 2013 Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS) Informacje ogólne W czasie ferii zimowych w 2013 roku pracownicy

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad substancjami i preparatami chemicznymi.

Nadzór nad substancjami i preparatami chemicznymi. Ocena stanu sanitarnego nadzorowanych przez PSSE w Tychach placówek nauczania i wychowania za 2014r. W 2014r. pracownicy sekcji Higieny Dzieci i Młodzieży przeprowadzili 472 kontrole bieżącego stanu sanitarno-higienicznego

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności W roku 2013 objętych nadzorem było 33188 obiektów w tym: - 1695 obiektów produkcji żywności, - 19458 obiektów obrotu żywnością,

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu sanitarnego nadzorowanych obiektów za 2008r. (analiza porównawcza za lata 2006 2008) PSSE TYCHY

Ocena stanu sanitarnego nadzorowanych obiektów za 2008r. (analiza porównawcza za lata 2006 2008) PSSE TYCHY Ocena stanu sanitarnego nadzorowanych obiektów za 28r. (analiza porównawcza za lata 26 28) PSSE TYCHY W 28 roku sekcja Higieny Dzieci i MłodzieŜy przeprowadziła 476 kontroli bieŝącego stanu sanitarno-higienicznego

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna Wrocław, 18 19 września 2014 roku Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 2 Kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Warszawa, 2012 r. Starszy Asystent Oddział Higieny Pracy Iwona Gralewicz AKTY PRAWNE REGULUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Działania. Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci. inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego

Działania. Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci. inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego Działania Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego Urszula Sztuka Polińska Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

Bardziej szczegółowo

1. Zakres nadzoru sanitarnego

1. Zakres nadzoru sanitarnego X. Stan sanitarny zakładów żywności, żywienia i przedmiotów użytku 1. Zakres nadzoru sanitarnego W roku 2008 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lęborku obejmował nadzorem 899 obiektów żywności,

Bardziej szczegółowo

X. Stan sanitarny zakładów żywności, żywienia i przedmiotów użytku

X. Stan sanitarny zakładów żywności, żywienia i przedmiotów użytku X. Stan sanitarny zakładów żywności, żywienia i przedmiotów użytku 1. Zakres nadzoru sanitarnego W roku 2009 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lęborku obejmował nadzorem 914 obiektów żywności,

Bardziej szczegółowo

Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków

Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy między innymi:

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 marca 2015 r. Poz. 379 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 12 marca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI OZNAKOWANIA LODÓW

INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI OZNAKOWANIA LODÓW INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI OZNAKOWANIA LODÓW Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Poznaniu w III kwartale 2010 roku przeprowadził na terenie Województwa Wielkopolskiego 4 działania kontrolne

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z Bezpiecznych Ferii 2015 na terenie powiatu kamieńskiego

Sprawozdanie z Bezpiecznych Ferii 2015 na terenie powiatu kamieńskiego Sprawozdanie z Bezpiecznych Ferii 2015 na terenie powiatu kamieńskiego W powiecie kamieńskim w okresie ferii zimowych w elektronicznej bazie zarejestrowano 6 turnusów, w tym 5 turnusów - w obiektach całorocznychhotelowych

Bardziej szczegółowo

4. Stan sanitarny obiektów żywnościowo-żywieniowych

4. Stan sanitarny obiektów żywnościowo-żywieniowych 4. Stan sanitarny obiektów żywnościowo-żywieniowych W 2007 roku w ewidencji znajdowało się 540 obiektów zajmujących się produkcją żywności, dystrybucją i obrotem środkami spożywczymi. W porównaniu do roku

Bardziej szczegółowo

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel (42) 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax (42)

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. z kontroli prawidłowości oznakowania środków spożywczych w zakresie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych

I N F O R M A C J A. z kontroli prawidłowości oznakowania środków spożywczych w zakresie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Nadzoru Higieny Komunalnej

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Nadzoru Higieny Komunalnej WYKAZ Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Nadzoru Higieny Komunalnej Data ostatniej aktualizacji: 14.11.2013r. Ustawa z dnia 14.03.1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej WYKAZ Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej Data ostatniej aktualizacji: 18.12.2013 r. I. Ustawa z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia...

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego internatu, bursy oraz innych placówek całodobowych zapewniających opiekę i

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! W ROKU SZKOLNYM 2008/2009 III EDYCJA I. CEL GŁÓWNY: Zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie. II.

Bardziej szczegółowo

Informacja o wynikach kontroli prawidłowości oznakowania lodów

Informacja o wynikach kontroli prawidłowości oznakowania lodów WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT INSPEKCJI HANDLOWEJ 25-950 Kielce, ul. Sienkiewicza 76 tel. 041 366-19-41, fax 366-22-34 e-mail : wiih.kielce@pro.onet.pl ŻG- 42-0331- 11/2010 Kielce dn. 04.10.2010 r. Informacja

Bardziej szczegółowo

STAN SANITARNY ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W 2013R.

STAN SANITARNY ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W 2013R. STAN SANITARNY ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W 2013R. 1 Rodzaje zakładów opieki zdrowotnej Na terenie powiatu słupeckiego w/g ewidencji na dzień 31.12.2013r. znajdowały się 135 placówki lecznictwa otwartego

Bardziej szczegółowo

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej.

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Zasady wprowadzania po raz pierwszy do obrotu suplementów diety, środków spożywczych

Bardziej szczegółowo

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej...

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego placówki opiekuńczo-wychowawczej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej Uwaga:

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU WEWNĘTRZNEGO Nr 3/2015

RAPORT Z AUDITU WEWNĘTRZNEGO Nr 3/2015 RAPORT Z AUDITU WEWNĘTRZNEGO Nr 3/2015 Nazwa audytowanej jednostki/komórki: Sekcja Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Koninie. Zakres audytu:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. dotycząca prawidłowości oznakowania i identyfikowalności produktów rolnictwa ekologicznego

INFORMACJA. dotycząca prawidłowości oznakowania i identyfikowalności produktów rolnictwa ekologicznego --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50 NIP

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Gmina Kępno jest organem dotującym: - 1 niepubliczne przedszkole.

Gmina Kępno jest organem dotującym: - 1 niepubliczne przedszkole. 8 września 2015 r. Gmina Kępno jest organem prowadzącym dla: - 5 przedszkoli samorządowych z siedzibą w siedmiu miejscowościach, - 4 oddziałów przedszkolnych przy szkołach podstawowych, - 9 szkół podstawowych,

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W ŁODZI

WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W ŁODZI WOJEWÓDZKA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W ŁODZI luty r. Kierownik Oddziału Higieny Komunaln mgr Marek Łukasiewicz Ustawa z dnia marca r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z r. Nr, poz. z późn.

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować się do kontroli. dr inż. Marzena Arndt-Dybko Z-ca Kierownika Oddziału Higieny Pracy

Jak przygotować się do kontroli. dr inż. Marzena Arndt-Dybko Z-ca Kierownika Oddziału Higieny Pracy Jak przygotować się do kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej dr inż. Marzena Arndt-Dybko Z-ca Kierownika Oddziału Higieny Pracy 1 ZAKRES KONTROLI ORAZ WYMAGANE DOKUMENTY: 2 PODSTAWOWE DOKUMENTY PODLEGAJĄCE

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach Dział Nadzoru Sanitarnego Oddział Higieny Komunalnej i Środowiska

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach Dział Nadzoru Sanitarnego Oddział Higieny Komunalnej i Środowiska Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach Dział Nadzoru Sanitarnego Oddział Higieny Komunalnej i Środowiska Informacja o wynikach kontroli podmiotów wykonujących działalność leczniczą pod

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe branż w podregionach i regionie

Wyniki finansowe branż w podregionach i regionie Wyniki finansowe branż w podregionach i regionie Dr Elżbieta Wojnicka Uniwersytet Gdaoski/Instytut Gospodarki WSIiZ Przedsięwzięcie środków Unii Europejskiej współfinansowane w ramach ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej w powiecie świebodzińskim. Higiena Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej w powiecie świebodzińskim. Higiena Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku 4. Stan sanitarny obiektów żywnościowo-żywieniowych W 2008 roku w ewidencji znajdowało się 530 zakładów zajmujących się produkcją żywności, dystrybucją i obrotem środkami spożywczymi. W porównaniu do roku

Bardziej szczegółowo

Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Gimnazjum Nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach od roku 2011 do nadal: Data rozpoczęcia kontroli

Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Gimnazjum Nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach od roku 2011 do nadal: Data rozpoczęcia kontroli Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Gimnazjum Nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach od roku 2011 do nadal: Nazwa organu przeprowadzającego kontrolę Tematyka przeprowadzonej OKE Jaworzno Gmina Pyskowice

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A T O R D L A O R G A N I Z A T O R Ó W W Y P O C Z Y N K U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y

I N F O R M A T O R D L A O R G A N I Z A T O R Ó W W Y P O C Z Y N K U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W OLEŚNICY, UL. 3 MAJA 20, 56-400 OLEŚNICA TEL.: (71)314-20-34; FAX: (71)314-20-35 E-MAIL: PSSE.OLESNICA@PIS.GOV.PL; BIP: PSSE.OLESNICA.IBIP.WROC.PL CAŁODOBOWY

Bardziej szczegółowo

Kraków, styczeń 2010 r.

Kraków, styczeń 2010 r. Kraków, styczeń 2010 r. I n f o r m a c j a z kontroli jakości i oznakowania wyrobów czekoladowych i wyrobów w polewie czekoladowej W IV kwartale 2009 roku przeprowadzono 12 kontroli, w tym 6 w placówkach

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET57/rhga (wyładunek i miejsca prezentacji rynek hurtowy, giełda i aukcja

Bardziej szczegółowo

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne Stosownie do planu pracy na IV kwartał 2011r. i programu kontroli nr DIH-81-17(1)/11/MJ przedkładam informację z wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej dr Paweł Wojciechowski Katedra Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r.

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Załącznik nr 1 Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Sekcja PKD Oszacowanie ze statusem Wydatki Funduszu Pracy (w tys. zł) Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo,

Bardziej szczegółowo

2/PKD16.29.Z Produkcja pozostałych wyrobów z drewna, produkcja wyrobów z korka, słomy i materiałów używanych do wyplatania,

2/PKD16.29.Z Produkcja pozostałych wyrobów z drewna, produkcja wyrobów z korka, słomy i materiałów używanych do wyplatania, Przedmiotem działalności Spółki jest: Przedmiotem działalności Spółki jest: 1/PKD02.40.Z Działalność usługowa związana z leśnictwem, 2/PKD16.29.Z Produkcja pozostałych wyrobów z drewna, produkcja wyrobów

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1/3 Strona 1. 1/3 Spis treści

Spis treści 1/3 Strona 1. 1/3 Spis treści Spis treści 1/3 Strona 1 1/3 Spis treści 1 Spisy, noty i podstawowe informacje 1/1 Od wydawcy 1/2 Noty autorskie 1/3 Spis treści 1/4 Instalowanie programu 1/5 Alfabetyczny indeks rzeczowy 2 Obowiązki i

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl

http://bydgoszcz.stat.gov.pl Szeroko rozumiane pojęcie warunków pracy obejmuje m. in.: charakterystykę warunków pracy, wypadki przy pracy, czas pracy i strajki. W niniejszym opracowaniu zawarto dane dotyczące warunków pracy i wypadków

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Garwolinie Sekcja Higieny Komunalnej (HK)

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Garwolinie Sekcja Higieny Komunalnej (HK) Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Garwolinie Sekcja Higieny Komunalnej (HK) UWAGA! Zgodnie z Konstytucją RP oraz ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT FUNDUSZY WYDZIAŁ FUNDUSZU PRACY Podejmowanie przez bezrobotnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy w podziale na rodzaje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI WEWNĘTRZNEJ PRZEDSZKOLA GMINNEGO W SZALEJOWIE DOLNYM

REGULAMIN KONTROLI WEWNĘTRZNEJ PRZEDSZKOLA GMINNEGO W SZALEJOWIE DOLNYM Załącznik do zarządzenia nr 7 2011/2012 Dyrektora Przedszkola Gminnego w Szalejowie Dolnym REGULAMIN KONTROLI WEWNĘTRZNEJ PRZEDSZKOLA GMINNEGO W SZALEJOWIE DOLNYM 1 Regulamin kontroli wewnętrznej, zwany

Bardziej szczegółowo

PLAN POPRAWY WARUNKÓW LOKALOWYCH I WYPOSAŻENIA GIMNAZJUM NR 6 WE WROCŁAWIU w latach 2012/2017

PLAN POPRAWY WARUNKÓW LOKALOWYCH I WYPOSAŻENIA GIMNAZJUM NR 6 WE WROCŁAWIU w latach 2012/2017 PLAN POPRAWY WARUNKÓW LOKALOWYCH I WYPOSAŻENIA GIMNAZJUM NR 6 WE WROCŁAWIU w latach 2012/2017 PIORYTETY PRACY 1. Dążenie do systematycznego poprawiania warunków lokalowych w szkole, modernizacja szkoły

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R.

RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. RAPORT Z MONITORINGU POZOSTAŁOŚCI PESTYDYCÓW W PRÓBKACH ŻYWNOŚCI W POLSCE PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 R. Warszawa, 2008 rok MONITORING I URZĘDOWA KONTROLA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW

Bardziej szczegółowo

O C E N A STANU SANITARNEGO I SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ MIASTA REJOWIEC FABRYCZNY w roku 2011

O C E N A STANU SANITARNEGO I SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ MIASTA REJOWIEC FABRYCZNY w roku 2011 O C E N A STANU SANITARNEGO I SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ MIASTA REJOWIEC FABRYCZNY w roku 2011 Państwowa inspekcja sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami zdrowotnymi środowiska bytowania człowieka (komunalnymi,

Bardziej szczegółowo

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa Zarys wymagań weterynaryjnych dotyczących przetwórstwa i sprzedaży produktów rybołówstwa lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności zwierzęcego pochodzenia Sprzedaż:

Bardziej szczegółowo

PLAN WYDATKÓW NA ROK 2016

PLAN WYDATKÓW NA ROK 2016 Tabela Nr 2 do uchwały budżetowej na rok 2016 Nr 98/XVI/15 Rady Miejskiej w Szydłowcu z dnia 30 grudnia 2015r. PLAN WYDATKÓW NA ROK 2016 Dział Rozdział Nazwa Plan Wydatki bieżące z tego Wydatki majątkowe

Bardziej szczegółowo

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący:

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Centrum Mazowsze zaprasza na kurs: SPECJALISTA DO SPRAW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO Termin:17, 18 listopada, 8, 9 grudnia 2014, 10:00-15:00 Miejsce zajęć: Warszawa, ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś Domowa produkcja kanapek, soki i dŝemy tzw.,,własnej roboty, fantazyjnie opakowane domowe ciasteczka pomysłów na biznes jest wiele. Niestety, produkcja

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH 1. Postanowienia niniejszego Regulaminu obowiązują: pracowników, studentów Akademii Wychowania

Bardziej szczegółowo

Informacja o wynikach kontroli przetworów mlecznych w kierunku ujawnienia konserwantów

Informacja o wynikach kontroli przetworów mlecznych w kierunku ujawnienia konserwantów WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT INSPEKCJI HANDLOWEJ 25-950 Kielce, ul. Sienkiewicza 76 tel. 041 366-19-41, fax 366-22-34 e-mail : wiih.kielce@pro.onet.pl ŻG- 0331-13/2010 Kielce dn. 20.10.2010r Informacja o wynikach

Bardziej szczegółowo

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję.

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję. Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2006 r. (Dz. U. Nr, poz. ) 1. 1. Bank tkanek i komórek powinien stanowić samodzielny budynek lub zespół budynków. 2 Dopuszcza się lokalizowanie banku

Bardziej szczegółowo

Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia

Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia Anna Smolarz WSSE w Warszawie Oddział Nadzoru Bezpieczeństwa Żywności, Żywienia i Kosmetyków

Bardziej szczegółowo

I n fo r m a c j a o p r z y g o to w a n i u placówe k

I n fo r m a c j a o p r z y g o to w a n i u placówe k I n fo r m a c j a o p r z y g o to w a n i u placówe k o ś w i a to w yc h d o r o k u szko l n e g o 2015/2016 Opracowanie: Referent ds. organizacyjnych Biura Placówek Oświatowych - Łukasz Bławat Rok

Bardziej szczegółowo

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, ul. Pocztowa 10, 59-820 Leśna, woj. dolnośląskie, tel. 75 721 14 94, fax. 75 721 14 94.

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, ul. Pocztowa 10, 59-820 Leśna, woj. dolnośląskie, tel. 75 721 14 94, fax. 75 721 14 94. Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 328678-2015 z dnia 2015-12-03 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Leśna ustawą z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (t.j... Termin składania ofert: 2015-12-14 Numer ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne 1. Celem Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! jest edukacja w zakresie trwałego

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu)

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) Data rozpoczęcia/zakończenia

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Zakładanie i prowadzenie placówek wychowania przedszkolnego

Zakładanie i prowadzenie placówek wychowania przedszkolnego Zakładanie i prowadzenie placówek wychowania przedszkolnego Czy prowadząc inną formę wychowania przedszkolnego mogę otrzymać dotacje z gminy? Osoba prowadząca wychowanie przedszkolne w niepublicznych innych

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych Narażenie na substancje chemiczne i ich mieszaniny w miejscu pracy omówienie wyników

Bardziej szczegółowo

Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113

Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:19113-2015:text:pl:html Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113 Specjalistyczny Szpital im.

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny (KIK/34) w ramach Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy (SPPW)

Projekt edukacyjny (KIK/34) w ramach Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy (SPPW) Projekt edukacyjny (KIK/34) w ramach Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy (SPPW) pt. Zapobieganie nadwadze i otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukację społeczeństwa w zakresie żywienia i

Bardziej szczegółowo

Protokół. z obrad Komisji Oświaty, Sportu i Zdrowia Rady Gminy Trąbki Wielkie. z 12 styczeń 2015 roku

Protokół. z obrad Komisji Oświaty, Sportu i Zdrowia Rady Gminy Trąbki Wielkie. z 12 styczeń 2015 roku Protokół z obrad Komisji Oświaty, Sportu i Zdrowia Rady Gminy Trąbki Wielkie Rozpoczęcie obrad godz. 13.00 Zakończenie obrad godz. 13.30 z 12 styczeń 2015 roku Posiedzenie rozpoczęło się w sali konferencyjnej

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z dnia 17 marca 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy zarobkowym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM IM. B. PRUSA W KARCZEWIE

REGULAMIN ORGANIZACYJNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM IM. B. PRUSA W KARCZEWIE REGULAMIN ORGANIZACYJNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM IM. B. PRUSA W KARCZEWIE Rozdział I Zakres działania i zasady funkcjonowania. 1. Publiczne Gimnazjum w Karczewie działa na mocy Ustawy z dnia 07 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW Nadchodzi lato, czas wysokich temperatur, wzmożonego ruchu turystycznego oraz sezonowych produktów spożywczych takich jak warzywa, owoce,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH

WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH I. Zasady dotyczące higieny. 1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Sprawowanie obowiązków z zakresu służby bhp zgodnie z Działem dziesiątym Kodeksu pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz innymi obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIETLICY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 260 im. Jana Matejki. w Warszawie

REGULAMIN ŚWIETLICY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 260 im. Jana Matejki. w Warszawie REGULAMIN ŚWIETLICY SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 260 im. Jana Matejki w Warszawie ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Świetlica szkolna, zwana dalej świetlicą, jest placówką wychowania pozalekcyjnego przeznaczona

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ NIEPUBLICZNYCH STOWARZYSZENIA SIÓDEMKA W TARNOWIE ROZDZIAŁ I NAZWA ZESPOŁU, SIEDZIBA I SKŁAD ORAZ INNE INFORMACJE O ZESPOLE

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ NIEPUBLICZNYCH STOWARZYSZENIA SIÓDEMKA W TARNOWIE ROZDZIAŁ I NAZWA ZESPOŁU, SIEDZIBA I SKŁAD ORAZ INNE INFORMACJE O ZESPOLE STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ NIEPUBLICZNYCH STOWARZYSZENIA SIÓDEMKA W TARNOWIE ROZDZIAŁ I NAZWA ZESPOŁU, SIEDZIBA I SKŁAD ORAZ INNE INFORMACJE O ZESPOLE 1 1. Zespół Szkół, którego dotyczy statut używa nazwy :

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej Załącznik nr 1 Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej (źródło: Ministerstwo Gospodarki www.mg.gov.pl) Ustawy dotyczące problematyki azbestowej (stan na wrzesień 2011 r.) 1. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z KONTROLI URZĄDZEŃ SPALAJĄCYCH PALIWA GAZOWE

INFORMACJA Z KONTROLI URZĄDZEŃ SPALAJĄCYCH PALIWA GAZOWE Warszawa, maj 2015 INFORMACJA Z KONTROLI URZĄDZEŃ SPALAJĄCYCH PALIWA GAZOWE [Podtytuł dokumentu] [DATA] ACER [Adres firmy] INFORMACJA o wynikach kontroli akcesoriów odblaskowych Termin: I kwartał 2015

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH Uczelnia Szkoła Główna Turystyki i Rekreacji 2015/2016 Wydział Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Profil kształcenia Turystyki i Rekreacji Dietetyka 1. Dietetyka dla osób aktywnych fizycznie 2.

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROZWÓJ STRUKTUR KLASTROWYCH W POLSCE WSCHODNIEJ

RAPORT ROZWÓJ STRUKTUR KLASTROWYCH W POLSCE WSCHODNIEJ MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO RAPORT ROZWÓJ STRUKTUR KLASTROWYCH W POLSCE WSCHODNIEJ ZAŁĄCZNIKI WARSZAWA Grudzień 2007 i regionalnej. Województwo lubelskie (według

Bardziej szczegółowo