NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT) ISSN: X

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT) ISSN: 2081-089X"

Transkrypt

1 NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT) ISSN: X

2

3 LABRATRIUM MIKRBILGICZNE testy konserwacji monitorowanie środowiska wytwarzania badanie powietrza metodą wolumetryczną badania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi posiadamy zatwierdzenie Państwowej Inspekcji Sanitarnej skuteczność roztworów środków dezynfekujących badanie wody produkcyjnej zespół wysoce wykwali kowanych mikrobiologów z wieloletnim doświadczeniem - mikrobiologia przemysłowa zwalnianie serii i certy kacja know how w zakresie mikrobiologii przemysłowej niestandardowe prace badawcze na produktach i przedmiotach użytku nadzór nad jakością portfolio certy katy tel./fax:

4 spis treści Dobra Praktyka Produkcyjna w przemyśle kosmetycznym 12 Testy kontaktowe ich rola w badaniu kosmetyków 14 Kosmetyki do cery wrażliwej 17 Raport z ceny Bezpieczeństwa Kosmetyku 21 Perfumy pachnące prawie jak oryginalne 24 Warto spróbować homogenności 2/2011

5 Nowości w produktach kosmetycznych 38 Jak opakowanie współtworzy produkt? 30 Polielektrolity i ich wpływ na woski WSKI do stosowania w procesie NA ZIMN 32 Lecytyna w kosmetyce właściwości i zastosowanie 40 Interpack in-cosmetics Cosmoprof Worldwide Z niezbędnika technologa Stylizacja włosów 2/2011

6 Szanowni Państwo Maria Kubsz redaktor wydania Świat Przemysłu Kosmetycznego Te kosmetyki stoją w każdej łazience. Znają je nasze mamy oraz babcie, swoją linię produktów mają też panowie. Pierwszy krem powstał ponad sto lat temu mowa oczywiście o firmie Nivea jednej z wiodących międzynarodowych firm w kategorii pielęgnacji skóry, którą już niedługo będziemy mogli zobaczyć od kuchni, zwiedzając fabrykę produkcyjną podczas organizowanego przez naszą redakcję już po raz drugi Kongresu Świata Przemysłu Kosmetycznego. Gorąco zachęcam do uczestnictwa w tym wydarzeniu, które odbędzie się października w Poznaniu w hotelu Novotel. prócz mocnego programu merytorycznego Kongres ten wzbogacony będzie o wystawę stoisk, na których firmy przedstawią ciekawe rozwiązania dla przemysłu kosmetycznego. Wieczorem odbędzie się uroczysta gala, podczas której zostaną rozlosowane nagrody ufundowane przez firmę Nivea oraz wydawnictwo Farmacom, a całość zostanie uwieńczona występem znanego kabaretu, którego nazwa pozostanie tajemnicą do samego końca. W oczekiwaniu na kongres zachęcam do lektury wakacyjnego wydania kwartalnika -Świat Przemysłu Kosmetycznego. Z okazji zbliżającego się lata w imieniu całej redakcji życzę Państwu wspaniałego wypoczynku. Rada Programowa: dr n. chem. Anna borska Dyrektor ds. techniczno-legislacyjnych Polskie Stowarzyszenie Producentów Kosmetyków i Środków Czystości Ewa Starzyk Dyrektor Naukowy Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego Kwartalnik Wydawnictwa FARMACM Wodzisław Śląski ul. 26 Marca 31/11 Redaktor Naczelny: Robert Miller tel./fax tel. kom Prenumerata i kolportaż: Wydawnictwo FARMACM Wodzisław Śląski ul. 26 Marca 31/11 tel./fax Cena egzemplarza ŚPK 10 zł Cena rocznej prenumeraty 35 zł Wpłat dokonywać można na konto: ING Bank Śląski /Wodzisław Śląski Redaktor wydania: Maria Kubsz tel./fax tel. kom Redakcja: Michał Łatas Tomasz Butyński, Teresa Kubsz-Miller, tel./fax DTP: PRGRAFIKA.com.pl Druk: Drukarnia BIMART Nakład: egz. Spis reklamodawców: Fabryka pakowań Kosmetycznych Pollena S.A. P.W Masterchem S.J. M I K R L A B Certyfikowane Laboratorium Badania Produktu GMP/GLP Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia Konsult Med Stalval IZIS Kosmetyczno Lekarska Spółdzielnia Pracy Specjalistyczne Laboratorium Badawcze ITA-TEST Trade&Consult Ltd. Sp. z o.o. Magazyn kierowany jest do specjalistów ds. utrzymania ruchu, technologów, automatyków, szefów działów produkcji, kontroli i zapewnienia jakości, szefów działów logistyki i zaopatrzenia oraz działów rozwoju produktów w zakładach produkujących kosmetyki. dbiorcami czasopisma są również uczestnicy targów, konferencji i szkoleń bran żowych, urzędy, ministerstwa, instytuty i biura projektowe. Redakcja zastrzega sobie prawo do zmian w tytułach i redagowania tekstów. Redakcja nie odpowiada za treść reklam. Wykorzystywanie materiałów i publikowanie reklam opracowanych przez Wydawcę wyłącznie za zgodą redakcji. 1/2011

7

8 8 produkcja Dobra Praktyka Produkcyjna w przemyśle kosmetycznym Halina Jodłowska Kosmetyki to produkty, które podlegają dogłębnej ocenie dokonywanej każdego dnia przez konsumentów. Wprowadzenie do sprzedaży produktu o niskiej jakości może spowodować utratę zaufania klientów, a co za tym idzie może narazić firmę na poważne starty finansowe. Produkcja kosmetyków zawsze takiej samej, wysokiej jakości wpływa na budowanie marki wśród wymagających klientów oraz powoduje wzrost jej wartości. To prawda, o której wiedzą wszyscy przedsiębiorcy nie tylko branży kosmetycznej. Celem każdej działalności gospodarczej, bez względu na jej rodzaj jest osiąganie zysku. Zysk jest możliwy do osiągnięcia tylko wtedy, gdy istnieje odpowiedni rynek zbytu na wytwarzanie produkty. Z kolei na istnienie rynku zbytu ma wpływ jakość oferowanych produktów. Aby wytwarzać produkty o odpowiednio wysokiej i powtarzalnej jakości producent musi wdrożyć odpowiedni system wytwarzania, który zagwarantuje produkcję zawsze zgodną z wymaganiami rynku. Systemem takim jest Dobra Praktyka Produkcyjna (GMP Good Manufacturing Practice). Co to jest GMP? Dobra Praktyka Produkcyjna GMP jest systemem opartym na dostępnych systemach zarządzania jakością, procedurach oraz instrukcjach, które mają zapewnić prawidłową jakość produktu fi nalnego oraz zagwarantować bezpieczeństwo w jego użytkowaniu. Dobra Praktyka Produkcyjna obejmuje stałą i ścisłą kontrolę wszystkich elementów procesu produkcyjnego rozpoczynając od zaopatrzenia w surowce, poprzez ich magazynowanie, produkcję, pakowanie, znakowanie, aż do składowania i dystrybucji gotowych produktów. Praktycznym sposobem uporządkowania zagadnień związanych z Dobrą Praktyką Produkcji jest podział na pięć grup zasad tzw. 5 P: Personel Pomieszczenia Procedury Produkcja Produkty Nadrzędną zasadą GMP jest wykluczenie z procesów produkcyjnych wszelkich działań przypadkowych i zapewnienie, aby te procesy przebiegały według ściśle określonych pisemnych instrukcji i procedur, gdzie szczegółowo opisana jest każda z wykonywanych czynności w przebiegu całego procesu wytwarzania. Przy wdrażaniu GMP zalecane jest eliminowanie wszelkich sytuacji grożących zanieczyszczeniem produktu obcymi substancjami i ciałami chemicznymi, fizycznymi oraz szkodliwą mikroflorą. Prowadzenie poprawnej dokumentacji oraz postępowianie według ustalonych zasad pozwala na uniknięcie błędów mogących zdarzyć się przy przekazywaniu informacji ustnie. W systemie GMP podstawowa zasada brzmi: to co nie zostało zapisane nigdy nie zostało wykonane i to co nie jest zapisane nie istnieje. Takie podejście zapewnia: należytą kontrolę systemu technicznego i sanitarnego pomieszczeń, urządzeń produkcyjnych i kontrolnych, możliwość ciągłej analizy parametrów operacji technologicznych, warunków otoczenia itp., odtworzenie całego procesu produkcyjnego (niezbędnego np. w przypadku reklamacji, zgłoszenia działań niepożądanych), identyfi kację osób odpowiedzialnych za wykonanie, nadzór i kontrolę ważnych etapów produkcji. drobina historii Zasady GMP zostały opracowane z myślą o produktach leczniczych na początku lat 70-tych ubiegłego wieku. Powodem ich opracowania były liczne przypadki zachorowań spowodowane złą jakością leków wprowadzanych na rynek oraz brakiem odpowiedniego nadzoru nad rynkiem produktów leczniczych. W roku 1971 w Wielkiej Brytanii opracowany został tzw. pomarańczowy przewodnik, w którym po raz pierwszy zawarto podstawowe zasady GMP. 2/2011

9 9 Długie lata polskie fi rmy farmaceutyczne pracowały w oparciu o wytyczne Światowej rganizacji Zdrowia (WH) i dopiero w roku 1994 opracowane zostały pierwsze polskie wytyczne dotyczące dobrej praktyki wytwarzania leków. becnie Dobre Praktyki Produkcyjne są stosowane w różnych branżach przemysłu gwarantując powtarzalną, wysoką jakość produktów oraz ich bezpieczeństwo. Po co GMP w przemyśle kosmetycznym? GMP w przemyśle kosmetycznym nie jest jeszcze obowiązkowe, ale wiele fi rm, zwłaszcza dużych, już wdrożyła lub wdraża zasady dobrej praktyki produkcyjnej. Posiadanie wdrożonych zasad systemu GMP ułatwia bowiem spełnienie wymagań prawnych obowiązujących w branży kosmetycznej. Wymagania te to m.in.: Kosmetyk wprowadzony do obrotu, używany w zwykłych lub w innych dających się przewidzieć warunkach, z uwzględnieniem w szczególności jego wyglądu lub prezentacji, oznakowania, wszystkich instrukcji użycia oraz innych wskazówek lub informacji pochodzących od producenta, nie może zagrażać zdrowiu ludzi. art. 4 Ustawy o kosmetykach, W krajowym systemie są gromadzone dane o kosmetykach i informacje o przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem tych kosmetyków. - art. 8 Ustawy o kosmetykach, Lekarz, który rozpoznaje przypadek zachorowania spowodowany użyciem kosmetyku, jest zobowiązany do niezwłocznego przekazania do krajowego systemu informacji o przypadku takiego zachorowania. j.w. Wymaganiom powyższym o wiele łatwiej jest sprostać mając dobrze wdrożony i sprawnie działający system jakości oparty na zasadach GMP. Ponadto Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych nakłada na przedsiębiorców obowiązek produkcji kosmetyków zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Produkcyjnej. Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2013 roku, ale już teraz wymaga to od wielu przedsiębiorców podjęcia działań przygotowawczych. Rozporządzenie to harmonizuje ze sobą przepisy UE, by stworzyć wewnętrzny rynek produktów kosmetycznych, gwarantując równocześnie wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi. d czego rozpocząć wdrażanie GMP? Podczas wdrażania zasad GMP bardzo pomocna staje się norma PN-EN IS 22716:2009 Kosmetyki Dobre Praktyki Produkcji (GMP) Przewodnik Dobrych Praktyk Produkcji, która zawiera wskazówki dotyczące produkcji, kontroli, składowania i transportu produktów kosmetycznych. Posługując się powyższą normą przeprowadza się w fi rmie audit wewnętrzny wstępny, który pozwala określić obszary, które wymagają zmiany w celu dostosowania ich do wymagań zawartych w normie. 2/2011

10 10 produkcja Zadanie nie jest trudne, ponieważ poszczególne rozdziały tej normy w uporządkowany sposób określają obszary, które wymagają nadzoru. Norma formułuje podstawowe zasady, które dotyczą poszczególnych obszarów. Zasady te to: Zasada dotycząca personelu - wszystkie osoby zaangażowane w prace z zakresu produkcji, kontroli i magazynowania produktów o określonej jakości powinny posiadać odpowiednią dla danego zakresu wiedzę i umiejętności. Zasada dotycząca pomieszczeń - wszystkie pomieszczenia powinny być odpowiednio zaprojektowane, tak aby możliwe było utrzymanie ich w odpowiedniej czystości, a tym samym, aby zapewniały one bezpieczeństwo produktu i minimalizowały ryzyko pomyłek. Zasada dotycząca wyposażenia - wyposażenie powinno być odpowiednie do zamierzonego celu i łatwe do czyszczenia, a jeśli to konieczne łatwe do konserwacji i dezynfekcji. Jeśli stosuje się systemy zautomatyzowane, to należy przewidzieć odpowiedni nadzór nad ich funkcjonowaniem. Zasada dotycząca surowców oraz materiałów opakowaniowych - powinny one spełniać wszystkie kryteria akceptowalności, odpowiednie, dla jakości poszczególnych wyrobów gotowych i pochodzić od kwalifikowanych dostawców. Zasada dotycząca produkcji - na każdym etapie procesu produkcji operacje wytwarzania i pakowania powinny być wykonywane zgodnie z jasno ustalonymi procedurami w celu uzyskania produktu końcowego spełniającego wyspecyfikowane kryteria. Zasada dotycząca wyrobu gotowego - gotowy produkt powinien spełniać zatwierdzone dla niego wymagania (kryteria akceptowalności). Przechowywanie produktów, ich wysyłka i ewentualne zwroty powinny być zorganizowane w sposób zapewniający zachowanie właściwej jakości gotowego produktu. Zasada dotycząca laboratorium kontroli jakości - zasady dotyczące pracowników, urządzeń, pomieszczeń, podwykonawców i dokumentacji należy stosować również w pracy kontroli jakości. Dział kontroli jakości jest odpowiedzialny za zapewnienie niezbędnych i odpowiednich kontroli, za próbkowanie oraz testowanie próbek w celu podjęcia decyzji o dopuszczeniu materiałów do użycia, a produktów do dystrybucji jedynie wówczas, jeżeli spełniają one wymagane kryteria akceptowalności. Zasada dotycząca odpadów - należy je usuwać terminowo oraz w sposób higieniczny. Zasada dotycząca podwykonawstwa - w zakresie czynności zlecanych zewnętrznym podwykonawcom należy podpisać pisemną umowę określającą odpowiedzialność. Umowa ma być wzajemnie potwierdzona i monitorowana. Celem jest uzyskanie produktu bądź usługi zgodnej z określonymi przez zleceniodawcę wymaganiami. Zasada dotycząca reklamacji i wycofania produktu z obrotu - wszystkie reklamacje dotyczące jakości powinny być zidentyfikowane, zbadane i we właściwy sposób przeanalizowane. ile to jest uzasadnione, należy podejmować dalsze działania. W przypadku decyzji o wycofaniu produktu z obrotu należy postępować w odpowiedni sposób z uwzględnieniem zasad GMP i podjąć niezbędne działania korygujące. W zakresie czynności zlecanych zewnętrznym podwykonawcom należy ustalić zasady postępowania w przypadku zaistnienia reklamacji. Zasada dotycząca kontroli zmian - zmiany, które mogą mieć wpływ na jakość produktu, powinny być zatwierdzane oraz wprowadzane w życie przez upoważnionych pracowników w oparciu o wystarczające dane. Zasada dotycząca auditów wewnętrznych audit wewnętrzny jest narzędziem do monitorowania spełniania wymagań Dobrej Praktyki Produkcji w zakresie produkcji kosmetyków i jeśli to uzasadnione również do proponowania podjęcia działań korygujących i zapobiegawczych. Zasada dotycząca dokumentacji - każda firma powinna opracować, wdrożyć i utrzymywać swój własny system 2/2011

11 produkcja 11 dokumentacji, który będzie się różnić w zależności od specyfiki przedsiębiorstwa oraz wyrobu gotowego. Dokumentacja ta może być prowadzona w formie elektronicznej. Ważne, aby opisywała i zawierała podjęte działania i ich historię. System ma wyeliminować ryzyko wynikające z interpretacji, straty informacji, pomyłek i błędów powstałych w skutek złej komunikacji ustnej. Analizując podczas auditu wstępnego poszczególne zasady normy łatwo można wskazać obszary wymagające zmiany. Wiele fi rm kosmetycznych posiada wdrożony i często certyfi kowany system jakości zgodny z normą IS Podczas wdrażania zasad GMP w oparciu o normę PN-EN IS 22716: 2009 najlepszym rozwiązaniem jest zintegrowanie obu systemów, zwłaszcza, że mają one wiele elementów wspólnych. Tworzenie odrębnej dokumentacji powoduje dezorientację i niechęć pracowników do stosowania różnych dokumentów opisujących ten sam obszar. Korzyści wynikające z wdrożenia GMP w firmie kosmetycznej to: usprawnienie zarządzania, dzięki zastosowaniu podejścia procesowego, uporządkowanie wewnętrznej struktury, podział kompetencji, odpowiedzialności i uprawnień podczas produkcji i procesów z nią związanych, usprawnienie systemu decyzyjnego oraz przepływu informacji podczas produkcji i procesów z nią związanych, obniżenie kosztów działalności poprzez monitorowanie i zarządzanie procesami w fi rmie, zapewnienie stabilnych, powtarzalnych wyrobów kosmetycznych, co zmniejsza potencjalną ilość reklamacji i skarg klientów, a tym samym zwiększa w ich oczach wiarygodność fi rmy, zwiększenie wydajności pracy podczas produkcji poprzez minimalizowanie strat, poprawa wizerunku fi rmy, większa wiarygodność w oczach klientów, zwiększenie sprzedaży przy mniejszych kosztach własnych, zmniejszenie liczby reklamacji, poprawa współpracy z dostawcami, spełnienie wymagań prawnych. Dekalog GMP Zanim zaczniesz jakąkolwiek pracę, upewnij się czy posiadasz wymagane procedury i instrukcje. Zawsze postępuj dokładnie wg instrukcji, nie stosuj skrótów lub usprawnień, które nie są opisane i sprawdzone. Jeśli czegoś nie wiesz lub nie rozumiesz, pytaj przełożonych lub sięgnij do odpowiedniej dokumentacji. Przed rozpoczęciem pracy upewnij się, że masz do czynienia z właściwym surowcem lub półproduktem. Upewnij się czy stan techniczny urządzeń i sprzętu jest odpowiedni oraz czy są one czyste. Pracuj tak, aby maksymalnie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia produktu, pomieszczeń, sprzętu, urządzeń. Bądź uważny, przeciwdziałaj błędom. Wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od założonych parametrów procesu produkcji zgłaszaj kierownictwu. Dbaj o higienę osobistą, utrzymuj swoje stanowisko w czystości i porządku. Dokładnie zapisuj wszystkie parametry procesu. Przyjmij na siebie odpowiedzialność za to co robisz. Podsumowanie bserwując na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zmiany jakie dokonują się w przemyśle kosmetycznym trudno oprzeć się wrażeniu, że wymagania dotyczące kosmetyków są coraz bardziej zbliżone do wymagań stawianych produktom leczniczym. Zmienia się bowiem sposób myślenia i świadomość użytkowników wyrobów kosmetycznych, a co za tym idzie rosną ich wymagania w odniesieniu do jakości i bezpieczeństwa stosowanych kosmetyków. Tak więc fi rmy kosmetyczne chcąc konkurować na rynku oraz zaspokoić ciągle rosnące wymagania klientów wdrażają coraz to nowe standardy jakości. Literatura Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 dotyczące produktów kosmetycznych. Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach tekst jednolity PN-EN IS 22716:2009 Kosmetyki Dobre Praktyki Produkcji (GMP) Przewodnik Dobrych Praktyk Produkcji. Poradnik GMP praca zbiorowa Dobra Praktyka Produkcji (GMP) w wytwórniach kosmetyków M. Urban. REKLAMA IS GHP GMP Konsult-Med Usługi doradcze - doradztwo - dokumentacja - audity - szkolenia tel fax

12 12 produkcja Testy kontaktowe ich rola w badaniu kosmetyków Dr n med. Kamila Padlewska Specjalista dermatolog-wenerolog Wyższa Szkoła Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie Kosmetyczno-Lekarska Spółdzielnia Pracy Izis Producenci kosmetyków coraz częściej poszukują na rynku surowców kosmetycznych opartych na naturalnych komponentach, które charakteryzują się łagodniejszym, bardziej skutecznym i kompleksowym działaniem niż surowce syntetyczne, które często wywołują objawy alergiczne. Kosmetyki z naturalnymi składnikami wpływają wszechstronnie na skórę zarówno pod względem pielęgnacyjnym, upiększającym jak i leczniczym. Dlatego też rośnie zainteresowanie surowcami kosmetycznymi pochodzenia naturalnego. właściwościach kosmetyku decyduje nie tylko zawarty w nim związek biologicznie aktywny, ale także surowce, które go otaczają. 2/2011

13 13 Dla oceny bezpieczeństwa i działania kosmetyków wdrożono różne metody badań takie jak: badania in vitro, próby na zwierzętach, testy na ludziach (testy zgodności, akceptacji, badania sensoryczne) i badania z wykorzystaniem specjalnej aparatury. Tematem tego artykułu są testy zgodności, a dokładnie testy dermatologiczne z udziałem ludzi. Testy zgodności są testami, które mają potwierdzić brak szkodliwych działań kosmetyku, podczas jego nałożenia na skórę lub na błony śluzowe. Ponieważ testy na zwierzętach i alternatywne metody mają ograniczoną wartość prognostyczną, jeżeli chodzi o działanie końcowego produktu na ludzi, potwierdzające testy zgodności kosmetyków z udziałem ludzi są wskazane zarówno ze względów naukowych jak i etycznych. Jednak warunkiem tych testów jest to, że znamy profi l toksykologiczny składników danego preparatu, określony na testach na zwierzętach lub z pomocą metod alternatywnych. czekuje się najwyższego stopnia bezpieczeństwa. Nie wolno badać na ludziach składników kosmetycznych, które zidentyfi kowano jako uczulające w testach na zwierzętach lub w uznanych metodach alternatywnych. Podstawowe zasady przeprowadzania testów z udziałem ludzi zebrane zostały w następujących dokumentach: Helsińska Deklaracja Światowego Stowarzyszenia Medycznego wraz z kolejnymi poprawkami (1964,1975,1983,1989,1996) zalecenie N R(90)3, Komitetu Ministerstw/Rady Europy, przyjęte 4 lutego 1990 projekt dyrektywy o stosowaniu Dobrej Praktyki Klinicznej Badań Produktów Medycznych w Unii Europejskiej krajowe przepisy dotyczące badań z udziałem ludzi To jakiego testu zgodności użyjemy zależy od wielu czynników np. rodzaju kosmetyku itp. d dawna stosuje się z dobrym efektem różne testy, pomimo tego, że nie ma ich wystandaryzowanych protokołów ani nie ma ich walidacji według ścisłych kryteriów. Testy kontaktowe produktów kosmetycznych dzieli się na dwie grupy. Pierwszą grupą są testy wykrywające potencjalne właściwości drażniące kosmetyków. Do drugiej grupy testów należą testy wykrywające z kolei potencjalne właściwości uczulające kosmetyków. Testy wykrywające potencjalne właściwości drażniące kosmetyków Typowymi testami tego rodzaju dotychczas używanymi są otwarty i/ lub zamknięty test skórny pojedynczy i/lub powtórny, które mają na celu wykrycie ostrych właściwości drażniących kosmetyków. Przykładami innych testów są: 21-dniowy test badający skumulowane podrażnienie, komorowy test oceny mydeł do badania detergentów czy komorowy skaryfi kacyjny test. Testy wykrywające potencjalne właściwości uczulające kosmetyków Testy kontaktowe wykrywające potencjalne właściwości uczulające kosmetyków są stosowane z udziałem ludzi od ponad 50 lat. Były one używane o wiele częściej w USA niż w Europie. Jest dostępnych wiele różnych testów. Różnią się one np. ilością naklejanych płatków, ich rozmieszczeniem. Jednakże nie jest całkowicie stwierdzone, które z tych testów są lepsze, a które gorsze. Testy kontaktowe wymagają dużego doświadczenia w przygotowaniu i wykonaniu. Możliwe są liczne błędy. Używa się 3 głównych metod: 1) Test z jednokrotnym użyciem płatków ( test Schwartz-Peck a) 2) Testy z powtarzanym użyciem płatków (Human Repeated Insult Patch Tests - HRIPT): z przerywaną ekspozycją (test Draize a, test Shelanski-Shelanski i test Voss-Griffi th a) z ciągłą ekspozycją (zmodyfi kowany test Draize a) 3) Test wzmocnienia (Human Maximization Test) Skuteczność wykonania powyższych testów zależy od wielu czynników takich jak: typu badanej substancji (składnika lub gotowego wyrobu), jej składu chemicznego i danych badań toksykologicznych na zwierzętach oraz planowanego sposobu użycia produktu. Wykonywanie testów kontaktowych podnosi kwestie etyczne, ponieważ istnieje ryzyko wywołania choroby u ochotników. Pomimo wielu lat prób z udziałem ludzi, ilość informacji na ten temat w literaturze naukowej jest bardzo ograniczona. Ryzyka nie da się wykluczyć. Brakuje informacji na temat ciężkości i częstości efektów ubocznych. Test Miejsce ekspozycji Liczba ekspozycji Czas trwania ekspozycji (godz.) Częstość ekspozycji Ekspozycja przypominająca Liczba testowanych osób Schwartz-Peck Górna część ramienia godz. test płatkowy + 4 tyg. test użytkowy 200 w kompletnym teście Draize Górna część ramienia lub pleców x w tyg. 24 godz. test płatkowy 200 Shelanski-Shelanski Górna część ramienia x w tyg. 48 godz. test płatkowy 200 Voss-Griffith Górna część ramienia x w tyg. 24 godz. test płatkowy 200 Zmodyfikowany Draize Górna lub dolna część pleców Ciągła 72 godz. test płatkowy 200 Wzmocnienia Nałożenie SLS na przedramię lub na łydkę x w tyg. Testy kontaktowe (Patrick i Maibach, 1995) 2% SLS na ½ godz., następnie 48 godz. test płatkowy z badaną substancją 25 2/2011

14 14 produkcja Kosmetyki do cery wrażliwej K.Pytkowska, J.Arct Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie Problem tzw. cery wrażliwej jest problemem narastającym na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Coraz większy odsetek populacji kobiet w krajach wysokorozwiniętych, w różnego rodzaju ankietach samooceny, relacjonuje negatywne reakcje na kosmetyki i czynniki środowiskowe, bądź wprost cerę wrażliwą. Jednym z większych problemów osób o takiej cerze jest dobór odpowiednich dla nich kosmetyków. U osób deklarujących tzw. cerę wrażliwą bariera naskórkowa najczęściej funkcjonuje gorzej niż u osób z cerą normalną, może też równolegle występować upośledzenie mechanizmów odpornościowych (jest to m.in. problem osób chorujących w wieku dziecięcym na atopowe zapalenie skóry). bjawy występujące u osób o cerze wrażliwej często są związane z podrażnieniami chronicznymi. Tego typu podrażnienia mogą pojawiać się jako skutek powtarzanej ekspozycji na czynniki potencjalnie drażniące, w tym na czynniki o różnym charakterze chemicznym i fi zycznym. Najczęstsze objawy podrażnień występujących przy wrażliwości to: zaczerwienienie, suchość skóry, nieprawidłowe złuszczanie, świąd oraz uczucie nadmiernego napięcia skóry. Podrażnienia chroniczne mogą być powodowane przez substancje drażniące aplikowane w bardzo niskich stężeniach lub przez substancje o bardzo niskim potencjale drażniącym, w takich przypadkach pierwsza aplikacja nie daje żadnych objawów, dopiero powtarzanie aplikacji powoduje odczuwalne zmiany. Wyżej opisany mechanizm powoduje, iż nie zawsze osoba dotknięta podrażnieniem może je skojarzyć z konkretnym stosowanym produktem. Podrażnienie u osób o cerze wrażliwej, może się pojawić na skutek aplikacji składników, które nie są powszechnie uznawane za drażniące. Powoduje to, że typowy kosmetyk, który pozytywnie przeszedł przez przedrynkowe procedury oceny bezpieczeństwa może nie nadawać się do pielęgnacji cery wrażliwej. Podkreślamy: może fakt, że kosmetyk nie ma deklaracji dla cery wrażliwej nie powoduje automatycznie, że wywoła podrażnienie. Co więcej źle zaprojektowany i nieprawidłowo oceniany kosmetyk do cery wrażliwej może podrażnienie wywołać. 2/2011

15 produkcja 15 Kiedy powstają podrażnienia? Żeby rozwinęło się podrażnienie składnik drażniący musi dotrzeć do żywych warstw naskórka musi przeniknąć przez warstwę rogową. W związku z tym jednym z podstawowych czynników determinujących skłonność do podrażnień (czyli posiadanie cery wrażliwej) jest stan bariery naskórkowej. U osób o cerze wrażliwej może występować zarówno niższa aktywność gruczołów łojowych, powodująca gorsze wykształcanie płaszcza wodno-lipidowego, zmniejszenie grubości s.c., zaburzenia funkcjonowania i odtwarzania cementu międzykomórkowego s.c. jak i połączenia tych czynników. Należy również pamiętać, że niektóre czynniki zewnętrzne mogą pogarszać funkcjonowanie bariery i nawet u osób o cerze normalnej zwiększać ryzyko podrażnień najważniejsze z nich to ultrafi olet (słońce, solaria) oraz środki powierzchniowo czynne, przede wszystkim niedbale lub zbyt oszczędnie opracowane kosmetyki myjące, środki do prania, mycia naczyń i wiele innych wyrobów chemii gospodarczej. Nie bez znaczenia są także inne czynniki środowiskowe zbyt suche powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach, dym papierosowy i zanieczyszczenia powietrza w miejscu pracy. Ze względu na to, że różne obszary ciała są w różnym stopniu narażone na działanie czynników zewnętrznych można wyróżnić obszary bardziej podatne na podrażnienia przede wszystkim twarz i dłonie. Ponieważ ekspozycja na czynniki uszkadzające barierę naskórkową zmienia się w rytmie rocznym, obserwuje się korelację częstotliwości występowania podrażnień z porami roku. Najwięcej podrażnień występuje zimą, decydującym czynnikiem jest tu obniżenie stopnia nawilżenia i związane nim zaburzenia funkcjonowania naskórka spowodowane niższą wilgotnością powietrza. Widać tu również silną korelację z wiekiem (większy odsetek podrażnień zimowych występuje u osób starszych). Często osoby o cerze wrażliwej relacjonują pogorszenie stanu skóry i zwiększenie wrażliwości w okresach nadmiernej pracy lub innych sytuacjach stresowych. Dzieje się tak dlatego, że stres jest jednym z czynników hamujących prawidłową regenerację bariery i zwłaszcza okresy przedłużającego się stresu będą sprzyjały wnikaniu substancji drażniących do naskórka. Zmiany funkcjonowania bariery naskórkowej związane z porami roku i ze stresem mogą powodować, że skóra zareaguje negatywnie na wcześniej wypróbowany, sprawdzony i bezpieczny kosmetyk. Powoduje to tym większą konieczność profesjonalnej oceny bezpieczeństwa kosmetyków deklarowanych dla cery wrażliwej. Podstawowe zasady recepturowania Wspomniane wyżej okresowe zmiany funkcjonowania naskórka oraz ryzyko występowania podrażnień chronicznych powodują, że kosmetyki do cer wrażliwych muszą być bardzo starannie opracowywane i badane. Jednym z podstawowych czynników jest tu właściwy dobór surowców. Większość składników stosowanych do wytwarzania kosmetyków to substancje całkowicie bezpieczne, nie mające możliwości przenikania do żywych warstw skóry, lub nie wywołujące podrażnień po przejściu Kosmetyki do cer wrażliwych powinny: być oparte na surowcach najwyższej jakości (bez drażniących zanieczyszczeń), stabilnych w warunkach przechowywania i stosowania kosmetyku, charakteryzować się odczynem zbliżonym do ph powierzchni skóry ( w granicach wartości 5,0 do 6,0), biernie wzmacniać a jeśli jest to możliwe, również regenerować barierę naskórkową, nawilżać skórę (złe nawilżenie zawsze powoduje osłabienie własności barierowych warstwy rogowej), działać filmotwórczo (tzn. pozostawiać na powierzchni skóry niewyczuwalną warstwę, wspomagającą naturalną barierę i chroniącą przed wnikaniem substancji drażniących), być oparte na łagodnych dla skóry spc (odpowiednie recepturowanie kosmetyków myjących, niejonowe spc jako emulgatory w kosmetykach pielęgnacyjnych), zawierać substancje przeciwpodrażnieniowe i łagodzące podrażnienia, zawierać filtry UV (za wyjątkiem kosmetyków spłukiwanych po użyciu np. myjących). 2/2011

16 16 produkcja Często osoby o cerze wrażliwej relacjonują pogorszenie stanu skóry i zwiększenie wrażliwości w okresach nadmiernej pracy lub innych sytuacjach stresowych. Dzieje się tak dlatego, że stres jest jednym z czynników hamujących prawidłową regenerację bariery i zwłaszcza okresy przedłużającego się stresu będą sprzyjały wnikaniu substancji drażniących do naskórka. przez warstwę rogową. Do takich substancji należą przede wszystkim rozpuszczalne w wodzie składniki nawilżające takie jak np. gliceryna, glikol propylenowy i inne polialkohole oraz substancje lipidowe, których zadaniem jest utworzenie warstwy okluzyjnej na powierzchni skóry: węglowodory, lipidy, woski itp.. Należy jednak pamiętać, że surowiec kosmetyczny prawie nigdy nie jest substancją idealnie czystą i może zawierać zanieczyszczenia, które z kolei mogą być przyczyną podrażnień. Jakość (i cena) w przypadku wielu surowców są związane właśnie ze stopniem ich czystości. Możemy mieć również do czynienia z sytuacją, kiedy z bezpiecznego surowca (np. oleju roślinnego zawierającego wysokonienasycone kwasy tłuszczowe) w wyniku rozkładu (np. pod wpływem UV i tlenu pochodzącego z powietrza) powstają związki drażniące. czywiście istnieją surowce, które albo same charakteryzują się wysokim potencjałem drażniącym, albo powodują zwiększenie przepuszczalności bariery naskórkowej i otwierają drogę substancjom drażniącym. Najgorszą sławą (nie całkiem zasłużoną), obok konserwantów i składników kompozycji zapachowych, cieszą się w tym zakresie środki powierzchniowo czynne (spc). Nie wszystkie środki powierzchniowo czynne drażnią i nie zawsze ułatwiają penetrację innym składnikom kosmetyku. Co więcej, innego działania możemy się spodziewać w przypadku zastosowania wyższych stężeń środków powierzchniowo czynnych w kosmetykach myjących, innego w kosmetykach pielęgnacyjnych w których spc są wykorzystywane w niewielkich stężeniach m.in. jako emulgatory. Wiele kosmetyków ze względu na charakter swojego działania nigdy nie będzie się nadawało do cer wrażliwych do tego typu wyrobów należą m. in. kosmetyki wybielające, peelingi mechaniczne i oparte na hydroksykwasach, oraz preparaty zawierające wysokie (> 50%) stężenia etanolu. Podstawową strategią realizowaną podczas projektowania kosmetyków do cer wrażliwych jest ograniczenie występowania podrażnień. Strategię tę można realizować na dwa sposoby: ograniczając kontakt skóry z substancjami drażniącymi oraz łagodząc już istniejące podrażnienia. Niezależnie od zakresu stosowania, w przypadku kosmetyków przeznaczonych do cery wrażliwej, czynnikiem równie ważnym jak obecność szeregu składników jest unikanie dodatków, mogących zwiększać potencjał drażniący. Dotyczy to zwłaszcza niektórych produktów roślinnych o znanym działaniu alergogennym lub drażniącym (arnika, jemioła, olejki rumiankowy i szałwiowy itp.) oraz ekstraktów z egzotycznych roślin o działaniu nie do końca poznanym, np. z niektórych roślin azjatyckich. Trzeba być także bardzo ostrożnym z substancjami takimi jak retinol i jego pochodne, hydroksykwasy, i inne składniki o silnym działaniu biologicznym. drębnym problemem są konserwanty. Jak wiadomo przemysłowa produkcja kosmetyków bez użycia konserwantów jest praktycznie niemożliwa. Jednocześnie większość konserwantów działa drażniąco, ale dopiero w stężeniach znacznie wyższych niż dopuszczone do użycia w preparatach kosmetycznych. Problemem jest ich biodostępność ten sam konserwant, który w jednym kosmetyku jest całkowicie bezpieczny nawet dla bardzo wrażliwej skóry, w innym może wywołać podrażnienia jeśli występuje razem z substancjami ułatwiającymi jego wnikanie w naskórek. drębna sprawa to (na szczęście rzadko spotykana) niesolidność producentów, którzy w trosce o trwałość wyrobów dodają do nich nadmierne, przekraczające określone ustawą ilości konserwantów. Jak rozpoznać czy kosmetyk nadaje się do cery wrażliwej? Nie jest to proste, nawet dla fachowca. Pomocą może być staranna analiza składu, zwłaszcza pod kątem zawartości wspomnianych wyżej substancji potencjalnie drażniących. Inną wskazówka jest liczba składników im jest ich więcej tym większe prawdopodobieństwo, że trafi się na coś niewłaściwego. Z drugiej strony preparaty myjące o uproszczonym składzie często są bardzo niskiej jakości. Dlatego zawsze najlepiej skorzystać z porady dermatologa lub dobrze wykształconej kosmetyczki. A najważniejsze to obserwować własna skórę i w przypadku jakichkolwiek niepożądanych objawów odstawić podejrzany kosmetyk. I nawet jeżeli objawy zanikną już nigdy do niego nie wracać. 2/2011

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer.

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer. Wprowadzanie produktów kosmetycznych do obrotu Przepisy prawa dotyczące wprowadzania kosmetyków do obrotu w Polsce reguluje ustawa z dnia 30 marca 2001 roku o kosmetykach (Dz.U. Nr 42, poz. 473 ze zm.).

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Rozporządzenie parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. rozdział VI Informacje dla konsumenta art.

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE AS TOMASZ SŁODOWNIK 05-402 OTWOCK, UL POGODNA 38 NIP 532 102 23 96 22 788 21 73 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Producent : P.P.H. AS Tomasz Słodownik Adres: ul. Pogodna

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Dorota Prokopczyk Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. wytwarzaniem produktów leczniczych -jest każde działanie prowadzące do powstania produktu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Preparatu Dalan Hotel Soap (DALAN Mydło toaletowe hotelowe

Karta Charakterystyki Preparatu Dalan Hotel Soap (DALAN Mydło toaletowe hotelowe 1. IDTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Identyfikacja preparatu: Zastosowanie preparatu: do mycia i pielęgnacji skóry Nazwa producenta: DALAN KIMYA END A.Ş. Adres: KEMALPAŞA CAD. NO:

Bardziej szczegółowo

Zakłady Chemiczne EmiChem P.P.

Zakłady Chemiczne EmiChem P.P. KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU CHEMICZNEGO Karta charakterystyki zgodna z wymogami przepisów Rozporządzenia (WE) NR 1907/2006 Europejskiego z dnia 18 grudnia 2006. r. (REACH) Parlamentu 1. IDENTYFIKACJA

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego Wyczekiwana data - 11 lipca 2013 roku, kiedy to zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009r. dotyczące

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 czerwca 2016 r. Poz. 878 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie dokonywania oceny zgodności urządzeń radiowych

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE AS TOMASZ SŁODOWNIK 05-402 OTWOCK, UL POGODNA 38 NIP 532 16 41 573 22 788 21 73 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Producent : P.P.H. AS Tomasz Słodownik

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r.

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r. Prezentacja firmy NUCO Wołomin, Firma podstawowe informacje Firma istnieje na rynku producentów kosmetyków od ponad dwudziestu lat i jest firmą rodzinną Do końca lutego 2014 roku firma znana była pod nazwą

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Spotkanie adresowane jest do:

Szanowni Państwo, Spotkanie adresowane jest do: Szanowni Państwo, Wydawnictwo Farmacom oraz Redakcja kwartalnika Świat Przemysłu Kosmetycznego wspólnie z Honorowym Gospodarzem AVON Operations Polska Sp. z o.o. mają przyjemność zaprosić Państwa do udziału

Bardziej szczegółowo

Katedra Technologii Postaci Leku i Biofaramcji. W zakresie wiedzy:

Katedra Technologii Postaci Leku i Biofaramcji. W zakresie wiedzy: Sylabus modułów kształcenia Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Typ modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny)

Bardziej szczegółowo

Ekspert: MAGDALENA GARBOLIŃSKA

Ekspert: MAGDALENA GARBOLIŃSKA Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: TESTY KONSERWACJI PRODUKTU KOSMETYCZNEGO ZAPEWNIENIE BEZPIECZEŃSTWA WARSZTATY 28 października 2015 r. Centrum Konferencyjne

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety

Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego Płyn do usuwania tapet ATLAS ALPAN Identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa i adres firmy: 1. Wytwórnia Klejów i Zapraw Budowlanych ATLAS Grzelak i wspólnicy spółka jawna 91-222 Łódź, ul. Św. Teresy105 Numer telefonu: (042) 631 89 45 Numer

Bardziej szczegółowo

Relax DR 50 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5

Relax DR 50 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5 1 Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa preparatu: Zastosowanie preparatu: Gotowy do użycia płyn do mycia rąk, do profesjonalnego stosowania

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć Znak CE dla akceleratorów medycznych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Znaczenie znaku CE dla wyrobów medycznych Znak CE, który producent umieszcza na wyrobie medycznym oznacza spełnienie

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji 1 Wymagania ogólne Wytwórca powinien ustanowić, dokumentować i utrzymywać system ZKP, aby zapewnić, że wyroby wprowadzone na rynek są zgodne z określoną i przedstawioną charakterystyką. System ZKP powinien

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 ZAKŁADOWA KONTROLA PRODUKCJI (ZKP) Wymagania dla producentów stosowane w procesach oceny i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr /2005 Z dnia 2005 r. INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie 1. DEFINICJE. 1) RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Sylwester Huszał Wydział Oceny Dokumentacji Produktów Biobójczych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej Różnice procesowe. Szkic problematyki Zasady ochrony Ustawa Prawo własności przemysłowej chroni prawa podmiotowe, niezależnie

Bardziej szczegółowo

Zawsze czytaj etykietę!

Zawsze czytaj etykietę! Zawsze czytaj etykietę! Informacje na temat bezpiecznego używania środków czystości Zmianie ulegną znane symbole i brzmienie niektórych informacji dotyczących bezpieczeństwa. Zmiany oznakowania nie oznaczają

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI. PREPARATU NIEBEPIECZNEGO: Metylan Pochłaniacz wilgoci

KARTA CHARAKTERYSTYKI. PREPARATU NIEBEPIECZNEGO: Metylan Pochłaniacz wilgoci Strona 1/5 1. Identyfikacja preparatu, Identyfikacja dystrybutora Nazwa preparatu: - 300g, 500g. Zastosowanie preparatu: Utrzymuje optymalny dla zdrowia poziom wilgoci, absorbuje nadmierną wilgoć z powietrza

Bardziej szczegółowo

KARTA BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTU

KARTA BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTU KARTA BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTU Zgodnie z normą 9 l/155/ecc (93/112/EC) Data wystawienia: 21.02.2003 Zmiany dnia: 16.01.2003 Podstawa: Rozporządzenie MZ, Dz. U. Nr 140, poz. 1171 z dnia 3 września 2002 z

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Strona/stron: 1/12 I-01 INSTRUKCJA WYMAGANIA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI DLA WYROBÓW BUDOWLANYCH Nr wydania: 3 Data wydania: 08.04.2013 Zmiana: A B C SPIS TREŚCI 1 Cel i

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-04 PROGRAM CERTYFIKACJA ZGODNOŚCI WYROBU Z KRYTERIAMI TECHNICZNYMI certyfikacja dobrowolna Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Wyróżnij się. Z właściwym znakiem.

Wyróżnij się. Z właściwym znakiem. Wyróżnij się. Z właściwym znakiem. Znaki certyfikacji TÜV SÜD Management Service GmbH- informacje dotyczące sposobu użycia i ich zastosowania. TÜV SÜD Polska Sp. z o.o. Nasz znak jakości znakiem przyszłości

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na występowanie szkodliwych czynników chemicznych Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Ryzyko zawodowe stwarzane

Bardziej szczegółowo

Zakłócenie funkcji znaku towarowego jako przesłanka naruszenia praw do znaków towarowych w świetle orzecznictwa TSUE wątpliwości i perspektywy

Zakłócenie funkcji znaku towarowego jako przesłanka naruszenia praw do znaków towarowych w świetle orzecznictwa TSUE wątpliwości i perspektywy Zakłócenie funkcji znaku towarowego jako przesłanka naruszenia praw do znaków towarowych w świetle orzecznictwa TSUE wątpliwości i perspektywy Dr Łukasz Żelechowski Uniwersytet Warszawski Funkcja podstawowa

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

ROZPAŁKA EKOLOGICZNA STAŁA

ROZPAŁKA EKOLOGICZNA STAŁA Data wystawienia: 10.03.2009 r. Wersja: 1.1/PL KARTA CHARAKTERYSTYKI [Sporządzona zgodnie z rozporządzeniem WE Nr 1907/2006 (REACH)] 1. I d e n t y f i k a c j a p r e p a r a t u, I d e n t y f i k a

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA ZGODNOŚCI

DEKLARACJA ZGODNOŚCI DEKLARACJA ZGODNOŚCI 1 Nazwa oraz adres podmiotu działającego na rynku, który wystawia deklarację zgodności; 2 Nazwa i adres podmiotu działającego na rynku, który wytwarza lub przywozi materiały lub wyroby

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne opakowanie. Barbara Kozielska Magdalena Michalska Chesapeake - Cezar S.A.

Bezpieczne opakowanie. Barbara Kozielska Magdalena Michalska Chesapeake - Cezar S.A. Bezpieczne opakowanie Barbara Kozielska Magdalena Michalska Chesapeake - Cezar S.A. 1 Bezpieczne opakowanie Co decyduje o bezpieczeństwie w opakowaniu: 1. Farmaceutycznym, 2. Artykułów alkoholowych, 3.

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne VI Konferencja nt. systemów zarządzania w energetyce Nowe Czarnowo Świnoujście, 21-23 X 2008 Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne Grzegorz Ścibisz Łańcuch dostaw DOSTAWCA

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI NIEBEZPIECZNEGO PREPARATU Wazelina

KARTA CHARAKTERYSTYKI NIEBEZPIECZNEGO PREPARATU Wazelina Strona 1 z 5 Wersja 1.03 Data sporządzenia karty: 26.04.2005 Data aktualizacji: 21.03.2006 1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI/PREPARATU I PRODUCENTA, DYSTRYBUTORA NAZWA HANDLOWA ZASTOSOWANIE PRODUKTU PRODUCENT

Bardziej szczegółowo

1. Cel 2. Metody kontroli 2.1 Instrukcje 2.2 Instrukcje produkcyjne 2.3 Specyfikacje testów produktu 3. Procedura przeglądu jakości

1. Cel 2. Metody kontroli 2.1 Instrukcje 2.2 Instrukcje produkcyjne 2.3 Specyfikacje testów produktu 3. Procedura przeglądu jakości Dobre Praktyki Produkcyjne dla produkcji farb do opakowań przeznaczonych do stosowania na zewnętrznej stronie opakowań środków spożywczych, oraz artykułów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Październik

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna TU INTER Polska SA oraz TU INTER-ŻYCIE Polska SA

Polityka informacyjna TU INTER Polska SA oraz TU INTER-ŻYCIE Polska SA Polityka informacyjna TU INTER Polska SA oraz TU INTER-ŻYCIE Polska SA Postanowienia wstępne 1 1. Dokument ten określa zasady polityki informacyjnej TU INTER Polska SA oraz TU INTER-ŻYCIE Polska SA (zwanych

Bardziej szczegółowo

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnego stanowiska Rady mającego

Bardziej szczegółowo

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 marca 2012 r. Załącznik nr 1 ROZDZIAŁ 4 DOKUMENTACJA

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 marca 2012 r. Załącznik nr 1 ROZDZIAŁ 4 DOKUMENTACJA ROZDZIAŁ 4 DOKUMENTACJA Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 marca 2012 r. Załącznik nr 1 Reguła Dobra dokumentacja jest zasadniczym elementem Systemu Zapewnienia Jakości. Wytwórca powinien

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU. 1.2. Istotne zidentyfikowanie zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowanie odradzane:

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU. 1.2. Istotne zidentyfikowanie zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowanie odradzane: z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielenia zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i Data sporządzenia karty: 09.02.2004r. Data aktualizacji: 20.01.2012r.

Bardziej szczegółowo

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58

Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 Nazwa handlowa: Tepasol Strona 1 z 5 Europejska karta charakterystyki produktu zgodna z dyrektywą EWG 2001/58 1. Określenie preparatu/materiału i nazwy firmowej Nazwa handlowa: Tepasol Zastosowanie: środek

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 EMAS - system zarządzania ekologicznego Rozporządzenie Rady EWG nr 1836/93, umożliwiające dobrowolny udział (uczestnictwo) przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Struktura Co oznacza certyfikacja? Jakie są korzyści? Wymagania dot. testowania zaworów w zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

S T A N O W I S K O. o towarach paczkowanych, zgodnie z postulatami zawartymi poniżej:

S T A N O W I S K O. o towarach paczkowanych, zgodnie z postulatami zawartymi poniżej: S T A N O W I S K O Polskiego Stowarzyszenia Producentów Kosmetyków i Środków Czystości w sprawie przeglądu funkcjonowania ustawy o towarach paczkowanych pragnie przedstawić swoje stanowisko w sprawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH

ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH Monika Blezień Ruszaj Rozporządzenie REACH ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1907/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Rola Osoby Wykwalifikowanej wstrzymanie, wycofanie serii produktu leczniczego

Rola Osoby Wykwalifikowanej wstrzymanie, wycofanie serii produktu leczniczego Rola Osoby Wykwalifikowanej wstrzymanie, wycofanie serii produktu leczniczego 2 Kongres Świata Przemysłu Farmaceutycznego Rzeszów, 10 11 czerwca 2010 Rozporządzenie Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 2 WZÓR WNIOSEK O DOPUSZCZENIE DO OBROTU PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO, W TYM PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO WETERYNARYJNEGO

ZAŁĄCZNIK Nr 2 WZÓR WNIOSEK O DOPUSZCZENIE DO OBROTU PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO, W TYM PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO WETERYNARYJNEGO ZAŁĄCZNIK Nr 2 WZÓR WNIOSEK O DOPUSZCZENIE DO OBROTU PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO, W TYM PRODUKTU HOMEOPATYCZNEGO WETERYNARYJNEGO 2. DOKUMENTY DOŁĄCZONE DO WNIOSKU Wypełnia pracownik przyjmujący wniosek,

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 13.01.2010 Wydanie : 2 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : Płyn do mycia naczyń Baron

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. Kontroli poddano 96 partii (392 szt.) wyrobów wprowadzonych do obrotu handlowego po 1 maja 2004 roku, z czego:

INFORMACJA. Kontroli poddano 96 partii (392 szt.) wyrobów wprowadzonych do obrotu handlowego po 1 maja 2004 roku, z czego: INFORMACJA o wynikach kontroli sprzętu gospodarstwa domowego Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Poznaniu przeprowadził w I kw. 2009r. w województwie wielkopolskim 16 kontroli w placówkach handlowych

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA KOMISJI 2003/94/WE. z dnia 8 października 2003 r.

DYREKTYWA KOMISJI 2003/94/WE. z dnia 8 października 2003 r. DYREKTYWA KOMISJI 2003/94/WE z dnia 8 października 2003 r. ustanawiająca zasady i wytyczne dobrej praktyki wytwarzania w odniesieniu do produktów leczniczych stosowanych u ludzi oraz produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 września 2001 r.

USTAWA z dnia 6 września 2001 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 6 września 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1382. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz

Bardziej szczegółowo

G 525 BUZ windowmaster Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 8

G 525 BUZ windowmaster Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 8 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 8 1 Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa preparatu: Zastosowanie preparatu: Środek do czyszczenia okien do rozcieńczania z wodą, do profesjonalnego

Bardziej szczegółowo

1 Identyfikacja preparatu oraz producenta i importera

1 Identyfikacja preparatu oraz producenta i importera Data sporządzenia: 2. 1. 2006 strona 1 / 7 1 Identyfikacja preparatu oraz producenta i importera Producent: BUZIL-Werk Wagner GmbH & Co. KG Fraunhofer Str. 17 D-87700 Memmingen - Niemcy Tel. + 49 (0) 8331

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego

Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Wymagania w zakresie wprowadzania do obrotu, bezpieczeństwa, składu, wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji

Program certyfikacji 1. Informacje wstępne Poniższy dokument na zadanie przedstawić wymagania zasady certyfikacji typu wyrobu wg programu 5 normy PN-EN ISO/IEC 17067. Niniejszy program obejmuje wyroby i dokumenty normatywne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 28.5.2014 L 159/41 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 574/2014 z dnia 21 lutego 2014 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011

Bardziej szczegółowo

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6 Zasada [Komentarze: Dodano pierwsze zdanie.] 6.2 Do zadań Działu Kontroli Jakości należy także opracowywanie, walidacja i wdrażanie wszystkich procedur kontroli jakości, przechowywanie prób referencyjnych

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne

1. Kontrola jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne Stosownie do planu pracy na IV kwartał 2011r. i programu kontroli nr DIH-81-17(1)/11/MJ przedkładam informację z wyników kontroli jakości i prawidłowości oznakowania tłuszczów do smarowania innych niż

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki Zgodna z przepisami 91/155/EEC oraz 2001/58/CE Produkt: NovoFlow Nr MSDS AC 10-20-2 B15/01/2011

Karta charakterystyki Zgodna z przepisami 91/155/EEC oraz 2001/58/CE Produkt: NovoFlow Nr MSDS AC 10-20-2 B15/01/2011 Karta charakterystyki Zgodna z przepisami 91/155/EEC oraz 2001/58/CE Produkt: NovoFlow Nr MSDS AC 10-20-2 B15/01/2011 1. Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja substancji

Bardziej szczegółowo

WALLFIX NON _- WOVEN

WALLFIX NON _- WOVEN KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ Wersja I; sporządzono 1.03.2008 Aktualizacja 2012.07.02 Producent KBM Sp. z o.o. Adres 97-400 Bełchatów, ul. Czyżewskiego 31A Telefon (0-prefix-44) 633 61

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne Dz.U.04.195.2011 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności,

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych...

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych... Strona 1 z 5 preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych. 1. Identyfikacja preparatu i firmy: Nazwa produktu: Zmywacz intensywny WOCA

Bardziej szczegółowo

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II Strona 1 z 5 Opracował Sprawdził Zatwierdził Ewa Flis Halina Gąsior Pełnomocnik ds. SZJ Ewa Flis Wójt Gminy Edwin Gortat 25.10.2011r.... 25.10.2011r.... 25.10.211r.... 25.10.2011r.... data podpis data

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Identyfikacja przedsiębiorstwa: Zakłady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. Siedziba: Ul. J. Conrada 7, 01-922 Warszawa tel.: (022) 663 70 73 fax.: (022) 669 01 22

Bardziej szczegółowo

Suplementy diety znakowanie i ocena jakości. Borderline products warsztaty.

Suplementy diety znakowanie i ocena jakości. Borderline products warsztaty. Termin 17 listopada Miejsce Jagiellońskie Centrum Innowacji ul. Bobrzyńskiego 14 30-348 Kraków Cena od 199 zł brutto Informacje o szkoleniu Akademia TKP wraz z prawnikami kancelarii Traple Konarski Podrecki

Bardziej szczegółowo

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel (42) 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax (42)

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) 21.7.2015 PL L 193/115 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2015/1190 z dnia 20 lipca 2015 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wyd. 3.0 2/11. Nadzor_nad_dok_i_zapisami_Wyd.3.2_'150916

Spis treści. Wyd. 3.0 2/11. Nadzor_nad_dok_i_zapisami_Wyd.3.2_'150916 Spis treści Art. 1 Cel nadzoru nad dokumentacją i zapisami... 3 Art. 3 Zakres stosowania... 3 Art. 4 Odpowiedzialność... 3 Art. 5 Zasady postępowania z dokumentacją i zapisami ZSZ.... 4 Art. 6 Zasady postępowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYGOTOWANY DLA PROWADZENIA STAŻU W GRUPIE ZAWODÓW EKONOMICZNO FINANSOWO BIUROWYCH

PROGRAM PRZYGOTOWANY DLA PROWADZENIA STAŻU W GRUPIE ZAWODÓW EKONOMICZNO FINANSOWO BIUROWYCH Program stażu zawodowego dla uczniów zasadniczej szkoły zawodowej kształcących się w zawodzie sprzedawca biorących udział w projekcie Akademia umiejętności współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 25.11.2014 L 337/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1252/2014 z dnia 28 maja 2014 r. uzupełniające dyrektywę 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo