KONFERENCJA NAUKOWA. Lista streszczeń

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KONFERENCJA NAUKOWA. Lista streszczeń"

Transkrypt

1 KONFERENCJA NAUKOWA Interdyscyplinarny wymiar zdrowia publicznego Wydział Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach listopada 2013 r. Lista streszczeń

2 Spis streszczeń Sesja I Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Jerzy Jochem 1. Błażej Łyszczarz Społeczne i ekonomiczne uwarunkowania trwania życia w Polsce Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Monika Rusin, Agata Piekut, Ewa Marchwińska-Wyrwał, Grzegorz Dziubanek, Ilona Hajok, Renata Baranowska Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci w Polsce Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Joanna Gotlib, Elżbieta Skanderowicz, Grażyna Dykowska, Zofia Sienkiewicz Ocena wiedzy i postaw personelu medycznego Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Prof. Orłowskiego w Warszawie wobec praw pacjenta Warszawski Uniwersytet Medyczny Patrycja Zając, Grażyna Dykowska, Zofia Sienkiewicz, Rafał Szpakowski Postawy migracyjne studentów pielęgniarstwa na WUM w dobie przemian społecznodemograficznych Warszawski Uniwersytet Medyczny 7 5. Zofia Sienkiewicz, Sylwia Motor, Joanna Gotlib, Józefa Czarnecka, Jacek Imiela Przejawy agresji werbalnej pacjentów wobec pracowników ochrony zdrowia Warszawski Uniwersytet Medyczny Grzegorz Dziubanek, Ewa Marchwińska-Wyrwał, Agata Piekut, Ilona Hajok, Monika Rusin, Renata Baranowska Narażenie mieszkańców Śląska na dioksyny i polichlorowane bifenyle w zależności od pory roku - Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Katarzyna Brukało Benchmarks nowa jakość w polityce zdrowotnej Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

3 Sesja II Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Barbara Zubelewicz-Szkodzińska 1. Ewa Kobos, Mariola Pietrzak, Zofia Sienkiewicz Edukacja terapeutyczna w cukrzycy typu 1 u dzieci Warszawski Uniwersytet Medyczny Agnieszka Bielaszka, Elżbieta Grochowska Niedworok, Agata Kiciak, Elżbieta Szczepańska, Marek Kardas, Beata Całyniuk, Aleksandra Zima-Dańczyk 2 Preferencje żywieniowe dzieci w wieku 7-10 lat Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Mariola Pietrzak, Ewa Kobos, Halina Cieślak, Barbara Knoff Zakres edukacji zdrowotnej w szkołach ponadgimnazjalnych a zapotrzebowanie na promocję zdrowia Warszawski Uniwersytet Medyczny Anna Hnatyszyn-Dzikowska, Michał Chojnacki, Agata Gastecka, Informatyzacja opieki zdrowotnej w Polsce jako kierunek poprawy efektywności kosztowej systemu Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Agnieszka Bielaszka, Agata Kiciak, Marek Kardas, Mateusz Grajek, Karolina Wałach Wiedza i świadomość pracowników wybranych zakładów żywienia zbiorowego w zakresie systemu HACCP, GHP, GMP Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Beata Całyniuk, Elżbieta Grochowska-Niedworok, Elżbieta Szczepańska, Dominika Maniowska Wartość energetyczna i odżywcza całodziennych racji pokarmowych kobiet pracujących w centrach handlowych Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Tadeusz Sadowski, Józef Lipa, Joanna Gadomska, Katarzyna Szubert, Leszek Drobek - "Zanieczyszczenia chemiczne produktów żywnościowych na terenie województwa śląskiego" - Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 17 3

4 Społeczne i ekonomiczne uwarunkowania trwania życia w Polsce Błażej Łyszczarz Zakład Ekonomiki Zdrowia, Collegium Medicum w Bydgoszczy, UMK Adres do korespondencji: ul. Sandomierska 16, Bydgoszcz, tel Wstęp: Identyfikacja i kwantyfikacja czynników wpływających na stan zdrowia pozostaje jednym z kluczowych zagadnień zdrowia publicznego. Zmienność i dynamika czynników społecznych, środowiskowych oraz ekonomicznych z którą mamy do czynienia obecnie sprawia, że pytanie o rzeczywisty ich wpływ na stan zdrowia populacji pozostaje wciąż bez satysfakcjonującej odpowiedzi. Cel pracy: Celem badania jest identyfikacja i kwantyfikacja wpływu czynników społecznych i ekonomicznych oraz środowiskowych na stan zdrowia populacji mierzony trwaniem życia. Materiał i metody: W badaniu zastosowano dane zagregowane na poziomie 66 podregionów Polski (2010 r.). Zastosowano mierniki trwania życia, osobno dla populacji kobiet i mężczyzn w wieku 0, 15, 30, 45, 60 i 65 lat. Zbadano wpływ następujących czynników na trwanie życia: opieka zdrowotna, wynagrodzenia, wykształcenie, bezrobocie, powierzchnia mieszkania, dostępność oczyszczalni ścieków, stopa rozwodów, zanieczyszczenie powietrza. Podstawę analityczną badania stanowi funkcja produkcji zdrowia, w szacowaniu której zastosowano analizę regresji; oszacowano 12 modeli. Wyniki: (1) znaczenie opieki zdrowotnej w kształtowaniu trwania życia jest czynnikiem istotnym w przypadku kobiet niemal w każdym wieku, natomiast w przypadku mężczyzn istotność tego czynnika dotyczy tylko mężczyzn starszych; (2) wpływ opieki zdrowotnej na trwanie życia jest znacznie silniejszy w przypadku mężczyzn niż kobiet (dotyczy tych sytuacji kiedy jest istotny); (3) trwanie życia kobiet nie jest uwarunkowane sytuacją ekonomiczną, natomiast mężczyzn jest. Wnioski: (1) czynniki determinujące trwanie życia zależą od wieku i płci; (2) działania mające na celu wydłużanie trwania życia powinny opierać się - obok opieki zdrowotnej - na narzędziach z zakresu różnych polityk, w tym: dochodowej, ochrony środowiska czy oświatowej. Słowa kluczowe: funkcja produkcji zdrowia, determinanty trwania życia, podregiony 4

5 Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci w Polsce Monika Rusin, Agata Piekut, Ewa Marchwińska-Wyrwał, Grzegorz Dziubanek, Ilona Hajok, Renata Baranowska Zakład Zdrowia Środowiskowego Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Adres do korespondencji: ul. Piekarska 18, Bytom, Wstęp. W ciągu ostatnich lat zwiększyła się liczba badań dotyczących wpływu zanieczyszczeń powietrza na występowanie negatywnych skutków zdrowotnych związanych z urodzeniami i opóźnionym rozwojem dzieci. Do skutków tych zalicza się między innymi niską masę urodzeniową (poniżej 2500 g; ang. Low birth weight LBW) oraz dysfunkcje układu nerwowego objawiające się zaburzeniami rozwoju. Cel pracy. Celem pracy jest wykazanie nierówności w zdrowiu dzieci w oparciu o wskaźniki niskiej masy urodzeniowej i zaburzeń rozwojowych w układzie województw. Ponadto praca ma na celu identyfikację tych czynników ryzyka w powietrzu atmosferycznym, które mogą być przyczyną wystąpienia wymienionych skutków zdrowotnych Materiał i metody. Na podstawie surowych danych dotyczących częstości występowania zaburzeń rozwoju, w tym zaburzeń rozwoju psychomotorycznego u dzieci do ukończenia 18 roku życia, w podziale na województwa, w latach dokonano standaryzacji, przeliczając dane na dzieci. Surowe dane roczne, za lata , dotyczące liczby urodzeń noworodków z LBW w województwach i wybranych jego miastach województwa śląskiego, przeliczono na wskaźnik liczba urodzeń noworodków z LBW na 1000 żywych urodzeń. Dokonano analizy zależności pomiędzy stężeniami w powietrzu: benzo(a)pirenu i pyłu zawieszonego PM10 na rok przed urodzeniem dziecka a częstością występowania urodzeń noworodków z LBW w czterech miastach województwa śląskiego charakteryzujących się najwyższymi wartościami stężeń wymienionych zanieczyszczeń powietrza. Zależności te zostały zbadane przy użyciu funkcji regresji liniowej w programie Statistica 9.0. Wyniki. W poszczególnych województwach Polski, różniących się poziomem zanieczyszczenia środowiska, obserwowane jest znaczne zróżnicowanie wskaźnika urodzeń noworodków z niską urodzeniową masą ciała, a także współczynników zaburzeń rozwoju oraz zaburzeń rozwoju psychomotorycznego u dzieci. Analiza regresji liniowej wykazała istnienie zależności pomiędzy częstością urodzeń noworodków z LBW a narażeniem kobiet na benzo(a)piren i pył zawieszony PM10 w okresie roku przed urodzeniem dziecka. Wnioski. Stwierdzono wyraźne zróżnicowanie wskaźnika urodzeń noworodków z niską urodzeniową masą ciała oraz kilkukrotne różnice w występowaniu zaburzeń rozwoju i zaburzeń rozwoju psychomotorycznego u dzieci pomiędzy poszczególnymi regionami Polski, co wskazywać może na środowiskowe uwarunkowania tych chorób. Słowa kluczowe: niska masa urodzeniowa, benzo(a)piren, pył zawieszony, zaburzenia rozwoju, zaburzenia rozwoju psychomotorycznego 5

6 Ocena wiedzy i postaw personelu medycznego Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Prof. Orłowskiego w Warszawie wobec praw pacjenta Joanna Gotlib 1, Elżbieta Skanderowicz 2, Grażyna Dykowska 3, Zofia Sienkiewicz 4 1 Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 2 Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. Prof. Orłowskiego w Warszawie 3 Zakład Zdrowia Publicznego Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 4 Zakład Pielęgniarstwa Społecznego Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Adres do korespondencji: Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia Wydział Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Żwirki i Wigury 61, Warszawa, tel. (22) , fax. (22) , Wstęp i cel pracy. Respektowanie praw pacjenta przez personel medyczny jest podstawą prawidłowo funkcjonującej służby zdrowia. Celem pracy była analiza wiedzy i postaw personelu medycznego wobec praw przysługujących pacjentom. Materiał i metody. 100 lekarzy i 100 pielęgniarek. Lekarze specjaliści: 40%, pielęgniarki z wykształceniem średnim: 30%, z wykształceniem licencjackim: 25%. Średnia wieku: 40 lat (min. 24, maks. 64, SD: 9,390), średni staż pracy ankietowanych: 15 lat (min. 1, max. 44, SD: 10,569, mediana: 13). Sondaż diagnostyczny, dobrowolne, anonimowe badania ankietowe, samodzielnie skonstruowany kwestionariusz, 46 pytań, prowadzono od listopada 2012 do stycznia 2013 roku. Analiza ilościowa i jakościowa, Statsoft STATISTICA 10.0, test U Manna-Whitney, p<0,05 Wyniki. 34% lekarzy i pielęgniarek oceniło poziom swojej wiedzy na temat praw pacjenta jako dobry (p<0,011). 19% lekarzy i 7% pielęgniarek oceniło swoją wiedzę bardzo dobrze. 85% badanych zna prawo do informacji, prawo do wglądu w dokumentację medyczną oraz prawo do świadczeń zdrowotnych (p=ns). 78% zapoznało się z Ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. 64% badanych potwierdziło, że było świadkiem łamania praw pacjenta w miejscu pracy. Wnioski. Wiedza badanych na temat praw pacjenta była niewystarczająca, dlatego też należy opracować i wdrożyć system szkoleń dla personelu medycznego w tym zakresie. Rola personelu medycznego w przekazywaniu informacji o przysługujących pacjentom prawach jest znikoma, dlatego należy umożliwić personelowi nabywanie wiedzy, umiejętności i kompetencji w tym zakresie. Większość badanych była świadkami łamania praw pacjenta, dlatego należy monitorować respektowanie praw pacjenta przez personel medyczny i pociągać do odpowiedzialności zawodowej tych, którzy nie przestrzegają praw pacjenta. Słowa kluczowe: prawa pacjenta, wiedza, postawy, lekarze, pielęgniarki 6

7 Postawy migracyjne studentów pielęgniarstwa na WUM w dobie przemian społecznodemograficznych Patrycja Zając 1, Grażyna Dykowska 2, Zofia Sienkiewicz 3, Rafał Szpakowski 4 1 Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauki o Zdrowiu, kierunek Pielęgniarstwo, studia stacjonarne II stopnia, absolwentka 2 Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauki o Zdrowiu, Zakład Zdrowia Publicznego 3 Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauki o Zdrowiu, Zakład Pielęgniarstwa Społecznego 4 Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauki o Zdrowiu, kierunek Zdrowie Publiczne, studia stacjonarne II stopnia, student Adres do korespondencji: Zakład Zdrowia Publicznego. Adres: Szpital Banacha (Kampus Banacha), blok F, Banacha 1a, Warszawa, Telefon: (0-22) , Wstęp: W ostatnim czasie migracje personelu medycznego nabierają coraz większego znaczenia. W dobie gdzie z jednej strony rośnie udział osób starszych, wymagających zwiększonego zapotrzebowania na usługi zdrowotne, pielęgnacyjne czy opiekuńcze. Z drugiej zaś strony starzenie kompetencji zawodowych na rynku medycznym stale wzrasta, zarówno w Polsce jak i całej Europie. A tymczasem liczba absolwentów pielęgniarstwa stanowi jedynie 58-65% osób które zostały przyjęte na studia. Cel pracy: Celem pracy było określenie stopnia zainteresowania emigracją zawodową oraz trendów migracyjnych studentów pielęgniarstwa pierwszego stopnia studiów stacjonarnych na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Materiał i metody: Badanie przekrojowe w 2012 roku. Dobór próby oparty na dostępności badanych. Wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego. Do zebrania materiału badawczego zastosowano technikę PAPI (Paper and Pencil Interview). Narzędziem badawczym był anonimowy, autorski kwestionariusz ankiety składający się łącznie z 28 pytań. W badaniu wzięło udział 150 studentów pierwszego stopnia, studiów stacjonarnych kierunku pielęgniarstwo. Wyniki: Po ukończeniu studiów planuje wyjechać do innego kraju w charakterze pielęgniarki ponad jedna trzecia badanej populacji (36,7%). Dominującymi kierunkami emigracji są Niemcy oraz Anglia. Głównym powodem decyzji o emigracji jest niskie wynagrodzenie w kraju (59,4%). Natomiast najbardziej oczekiwanym wynagrodzeniem miesięcznym netto za wykonywanie pracy pielęgniarki za granicą jest kwota zł (21,6%) oraz zł (21,6%). Wnioski: 1. Zróżnicowanie wynagrodzenia, jest najważniejszym czynnikiem skłaniającym do migracji. Jak również jest jednym z decydujących elementów determinujących wybór kraju. 2. Kierunek emigracji bezwzględnie zdominowany jest przez dwa państwa. A mianowicie Niemcy oraz Wielką Brytanię. 3. Wynagrodzenie w innym kraju na poziomie od 5 do 10 tys. złotych byłoby zadowalające dla większości respondentów deklarujących migrację. Słowa kluczowe: migracja, migracje studentów, emigracja pielęgniarek 7

8 Przejawy agresji werbalnej pacjentów wobec pracowników ochrony zdrowia Zofia Sienkiewicz 1, Sylwia Motor 1,Joanna Gotlib 2, Józefa Czarnecka 3, Jacek Imiela 1 Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauki o Zdrowiu 1 Zakład Pielęgniarstwa Społecznego 2 Zakład Dydaktyki i Efektów Kształcenia 3 Zakład Podstaw Pielęgniarstwa Wstęp: Bodźcami wyzwalającymi agresję są ból oraz uczucie dyskomfortu. Zachowania te zaburzają proces leczenia i upośledzają relację między pacjentem, a osobami pracującymi w oddziale. Cel pracy: analiza częstotliwości występowania agresji słownej pacjentów wobec personelu medycznego. Realizując cel pracy szukano odpowiedzi na pytanie: z jakimi formami agresji słownej przejawianej ze strony pacjentów najczęściej spotykają się pracownicy ochrony zdrowia, a z którymi najrzadziej? oraz która grupa zawodowa jest najbardziej narażona na określone rodzaje agresji słownej przejawiane przez pacjentów? Materiał i metody: W badaniu zastosowano ankietę, opracowaną na podstawie Kwestionariuszem Agresji autorstwa Arnolda H. Bussa i Marka Perry ego (1992), które udostępnił w Polsce Instytut Amity (2005). Kwestionariusz BPAQ mierzy nasilenie behawioralnych, emocjonalnych oraz poznawczych składników agresji, które wyodrębniono na 4 skalach: agresja fizyczna, agresja słowna, gniew, wrogość. W grupie agresji słownej znalazły się następujące zachowania: wyzywanie i używanie obelg, grożenie i stosowanie gróźb karalnych, przeklinanie, angażowanie się w kłótnie, mówienie podniesionym głosem, wyrażanie niezadowolenia oraz niedopuszczanie do słowa. Wyniki: W badaniu wzięło udział 275 osób, po 55 przedstawicieli pięciu grup zawodowych: ratownicy medyczni, fizjoterapeuci/rehabilitanci, położne, lekarze i pielęgniarki. Kryterium doboru do grupy stanowiło wykonywanie zawodu medycznego na terenie województwa mazowieckiego. W grupie 61% badanych (N=167) to kobiety, 39% (N=108) mężczyźni. Najliczniejsza liczba badanych (N=121) była w wieku pomiędzy 23 a 30 rokiem życia. Staż pracy w zawodzie większości ankietowanych (53%) nie przekroczył 10 lat. Zdecydowana większość respondentów (47%) pracuje w oddziałach szpitalnych. W badanej grupie 67% pracowników medycznych doświadcza obelg ze strony pacjenta; 61%gróźb; 40% gróźb karalnych; 85% z przekleństwami ze strony pacjenta; 79% pracowników medycznych angażowało się w kłótnię z pacjentem. W grupie 25% pracowników medycznych nie doświadczało rozmowy z pacjentem podniesionym głosem, 17% nigdy nie odczuwało niezadowolenia ze strony pacjenta. Agresji słownych najczęściej doświadczają ratownicy medyczni. Wnioski: Pracownicy medyczni najczęściej spotykają się z następującymi przejawami agresji słownej: obelgi, groźby i przekleństwa. Grupą najczęściej narażoną na agresję słowną są: ratownicy medyczni, fizjoterapeuci i lekarze Słowa kluczowe: pacjent, agresja, pracownicy ochrony zdrowia 8

9 Narażenie mieszkańców Śląska na dioksyny i polichlorowane bifenyle w zależności od pory roku Grzegorz Dziubanek, Ewa Marchwińska-Wyrwał, Agata Piekut, Ilona Hajok, Monika Rusin, Renata Baranowska Zakład Zdrowia Środowiskowego Wydział Zdrowia Publicznego Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Adres do korespondencji: ul. Piekarska 18, Bytom, Wstęp. Dioksyny, furany oraz polichlorowane bifenyle są uważane za bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia, ze względu na ich wysoką toksyczność, trwałość i zdolność do kumulacji w organizmie człowieka. Głównym źródłem emisji tych związków do środowiska są procesy spalania w sektorze komunalnym. Cel pracy. Celem pracy była ocena narażenia mieszkańców Śląska na dioksyny i polichlorowane bifenyle pobrane wraz z powietrzem w procesie oddychania, w zależności od pory roku. Materiał i metody. Poboru prób pyłu atmosferycznego dokonano za pomocą wysokoprzepływowego aspiratora firmy Staplex Model TFIA 2 w kilku śląskich miastach, w okresie letnim i grzewczym. W zebranym materiale oznaczono stężenie dioksyn, furanów i polichlorowanych bifenyli (dl PCB, ndl PCB) metodą kapilarnej chromatografii gazowej i wysokorozdzielczej spektrometrii masowej. Wyniki. Przeprowadzone badania prób powietrza w wybranych miejscowościach województwa śląskiego wykazały znacznie wyższe, bo sięgające kilkuset procent stężenia dioksyn i polichlorowanych bifenyli w sezonie grzewczym niż w sezonie letnim. Oznaczone, bardzo wysokie stężenia zarówno TCDD, PCB 126 jak i ndl PCB wskazują na duże ryzyko zdrowotne. Wnioski. Narażenie drogą oddechową na PCB i PCDD/F pobrane wraz z pyłem zawieszonym w okresie grzewczym jest wysokie i stanowi zagrożenie zdrowia ludności. Można je zmniejszyć poprzez zmianę systemu ogrzewania mieszkań i rygorystyczne zakazy spalania odpadów w gospodarstwach domowych. Słowa kluczowe: dioksyny, furany, polichlorowane bifenyle, zanieczyszczenie powietrza, narażenie 9

10 Benchmarks - nowa jakość w polityce zdrowotnej Katarzyna Brukało Zakład Polityki Zdrowotnej, Wydział Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, ul. Piekarska 18, Bytom Adres do korespondencji: ul. Piekarska 18, Bytom, Wstęp: Benchmarking to obserwowanie najlepszych w danej branży i uczenie się od nich sprawdzonych metod działania i organizacji, a następnie dostosowywanie ich do realiów własnych i wprowadzanie ich w życie. Wydaje się, iż optymalizacja podejmowanych działań pożądana jest także w polityce zdrowotnej, przed którą stają wyzwania związane z rosnącymi oczekiwaniami pacjentów i pracowników systemu. Cel pracy: Porównanie wskaźników dotyczących jakości życia oraz udowodnienie ich użyteczności jako benchmarków (punktów odniesienia) w analizach nie tylko ekonomicznych, ale także polityce społecznej i zdrowotnej. Materiał i metody: W pracy dokonano zestawienia wskaźników jakości, długości i poziomu życia, wskazując na ich dotychczasową funkcję oraz na możliwości ich wykorzystania w analizach i procesie decyzyjnym dokonywanym w obszarze polityki zdrowotnej. Wyniki: Analizowane wskaźniki wykorzystywane są w wąskich, specjalistycznych analizach zaś potencjał ich użyteczności jest zdecydowanie większy i służyć może nie tylko wąskiemu gronu ekspertów, ale całemu społeczeństwu. Np. wskaźnik długości życia w zdrowiu (HLY) obrazuje nie tylko stan zdrowia populacji, ale niesie informację także o granicy wieku produkcyjnego społeczeństwa, która to jest istotna dla rozwiązań z obszaru polityki emerytalnej. Wnioski: Koniecznym wydaje się opracowanie i wyselekcjonowanie wskaźników, które stanowić będą benchmarki w polityce zdrowotnej. Wskaźniki takie powinny dotyczyć nie tylko doskonalenia zarządzania placówką ochrony zdrowia czy podnoszenia jakości usług, ale także służyć polityce zdrowotnej w ogóle od momentu jej tworzenia aż po realizację. Bowiem benchmarki polityki zdrowotnej winny stanowić punktu odniesienia także dla innych polityk- np. socjalnej (jakość życia), emerytalnej (produktywność), farmaceutycznej (farmakoekonomika). Słowa kluczowe: wskaźniki jakości i poziomu życia, polityka zdrowotna, zarządzanie ochroną zdrowia 10

11 Edukacja terapeutyczna w cukrzycy typu 1 u dzieci Ewa Kobos, Mariola Pietrzak, Zofia Sienkiewicz Zakład Pielęgniarstwa Społecznego WNoZ, Warszawski Uniwersytet Medyczny Adres do korespondencji: Ewa Kobos, ul. Ciołka 27, Warszawa, tel , Wzrost wskaźnika zapadalności na cukrzycę w grupie dorosłych i dzieci w Polsce oraz na świecie, przyczynił się do zmiany strategii leczenia cukrzycy z modelu chorobowego na model terapii własnej - samokontroli, a edukacja pacjenta stała się czynnikiem terapeutycznym równie ważnym co farmakoterapia. Według WHO edukacja terapeutyczna jest procesem ciągłym, stanowiącym integralną część leczenia, której podmiotem jest chory. Jej podstawą jest aktywne uczestnictwo pacjenta w procesie leczenia oraz konieczność planowania i wdrażania programów edukacyjnych, w których specyficzne cele kształcenia i zadania edukacyjne będą kierowane do: chorego dziecka, rodziców i opiekunów, pozostałych członków rodziny. W zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego podkreśla się, że edukacja jest stałym, integralnym i niezbędnym składnikiem postępowania terapeutycznego w cukrzycy w trakcie każdej wizyty lekarskiej, w momencie postawienia diagnozy oraz w oparciu o coroczną ocenę potrzeb szkoleniowych pacjenta, bądź na jego prośbę. Dzieci są grupą wymagającą specyficznego podejścia dydaktyczno-wychowawczego. Planując programy edukacji, należy odpowiednio dobrać metody, techniki i formy nauczania. Realizowane treści powinny uwzględniać indywidulane potrzeby i możliwości zależne od: płci, wieku, poziomu wykształcenia, problemów medycznych, rodzaju stosowanej insulinoterapii, obecności powikłań. Programem powinno się objąć również rodzinę i opiekunów dziecka. Podstawą wdrażanej edukacji powinny być międzynarodowe rekomendacje wzbogacone o aspekty specyficzne dla danego kraju. Zaleca się wprowadzanie programów edukacyjnych o udokumentowanej skuteczności, potwierdzonej wynikami badań. W pracy dokonano przeglądu w zakresie zorganizowanej edukacji cukrzycy u dzieci. Omówiono zalety edukacji zorganizowanej oraz zwrócono uwagę na bariery jakie dostrzega się w rozwoju tego typu edukacji. Skupiono sią na międzynarodowych i polskich wytycznych dotyczących funkcjonowania zespołów interdyscyplinarnych, organizacji środowiska nauczania, struktury programów edukacyjnych, doborze treści nauczania, metod i technik nauczania oraz problemach oceny skuteczności realizowanych programów. 11

12 Preferencje żywieniowe dzieci w wieku 7-10 lat Agnieszka Bielaszka 1, Elżbieta Grochowska Niedworok 2, Agata Kiciak 1, Elżbieta Szczepańska 2, Marek Kardas 1, Beata Całyniuk 2, Aleksandra Zima-Dańczyk 2 1 Zakład Technologii i Oceny Jakości Żywności Katedry Dietetyki, Wydział Zdrowia Publicznego, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2 Zakład Żywienia Człowieka Katedry Dietetyki, Wydział Zdrowia Publicznego, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Adres do korespondencji: Zakład Technologii i Oceny Jakości Żywności, Wydział Zdrowia Publicznego, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Zabrze, ul. Jordana19, e- Wstęp. Na prawidłowe żywienie wpływają nawyki i upodobania żywieniowe, które kształtują się od najmłodszych lat życia. Ważną rolę w tym procesie odgrywają rodzice, od których dziecko uczy się tego, co jest zdrowe, a co nie. Cel pracy. Celem pracy jest analiza upodobań żywieniowych dzieci w wieku 7-10 lat w opinii dzieci i ich rodziców, jak również stwierdzenie czy występują zależności między częstością spożycia wybranych produktów, a upodobaniami żywieniowymi uczniów w opinii ich opiekunów. Materiał i Metody. Badaniem objęto grupę 220 osób, w tym 110 uczniów w wieku 7-10 lat mieszkających w Zabrzu i Rudzie Śląskiej i grupę 110 rodziców tych dzieci, wykorzystując dwa autorskie kwestionariusze ankiety. Dokonano analizy statystycznej używając miedzy innymi testu χ 2 Pearsona, przyjmując poziom istotności α = 0,05. Wyniki. Większość produktów spożywczych z analizowanych grup żywności była lubiana przez dzieci. W badaniach wykazano że preferowanymi owocami były jabłka, które 92% dzieci bardzo lubiło. Spośród warzyw, najchętniej uczniowie spożywali ogórki (67%), a z grupy produktów mlecznych, uczniowie wskazali na mleko (62%) i jogurt owocowy (56%). Do szczególnie nielubianych produktów zaliczano kwaśne fermentowane przetwory mleczne, takie jak maślanka, której nie lubiło 55% dzieci, ryby (22%) i ciemne pieczywo (21%). Wnioski. Zdecydowana większość badanych rodziców dobrze zna upodobania żywieniowe swoich dzieci., nie wykazano jednak w badaniach zależności między preferowaniem danych produktów przez dzieci, a odpowiednim poziomem ich spożycia. Wyniki badań wskazują na potrzebę edukacji żywieniowej zarówno dzieci, jak i ich rodziców z zakresu zasad prawidłowego żywienia i jego wpływu na rozwój dorastających dzieci. Słowa kluczowe: upodobania, preferencje żywieniowe, dzieci 12

13 Zakres edukacji zdrowotnej w szkołach ponadgimnazjalnych a zapotrzebowanie na promocję zdrowia Mariola Pietrzak, Ewa Kobos, Halina Cieślak, Barbara Knoff Warszawski Uniwersytet Medyczny, Zakład Pielęgniarstwa Społecznego Adres do korespondencji: Mariola Pietrzak, Warszawa, ul. Erazma Ciołka 27, tel Wstęp. Szkoła jest miejscem, w którym tworzone są wzorce przenoszone do życia zarówno przez uczniów, jak i nauczycieli. Skuteczność edukacji zdrowotnej w istotnej mierze uzależnione jest od środowiska szkolnego. Cel pracy. Ukazanie zapotrzebowania na promocję zdrowia realizowaną w szkołach ponadgimnazjalnych. Materiał i metody. Analiza literatury. Wyniki. Edukacja zdrowotna w szkole jest realizowana zarówno przez nauczycieli, jaki i pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania. Badania epidemiologicznie jednoznacznie wskazują na podejmowanie przez młodzież negatywnych zachowań zdrowotnych. Wnioski. Szkoła obok rodziny jest głównym edukatorem zdrowia i odgrywa fundamentalne znaczenia w umacnianiu prawidłowych zachowań zdrowotnych uczniów. Zarówno pracownicy oświaty i służby zdrowia są odpowiedzialni za proces edukacji zdrowotnej realizowanej w szkole. Niedostatki w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki negatywnie rzutują na stan zdrowia uczniów i przyczyniają się do negatywnie do stanu zdrowia w późniejszym wieku. Istotne wydaje się wyrównanie dostępności do promocji i profilaktyki w szkołach. Słowa kluczowe: edukacja zdrowotna, promocja zdrowia, szkoła, zachowania zdrowotne. 13

14 Informatyzacja opieki zdrowotnej w Polsce jako kierunek poprawy efektywności kosztowej systemu Anna Hnatyszyn-Dzikowska, Michał Chojnacki, Agata Gastecka Zakład Ekonomiki Zdrowia, Katedra Zdrowia Publicznego, Colegium Medicum UMK ul. Sandomierska 16, Bydgoszcz Adres do korespondencji: tel Mimo wszechobecności nowych technologii i towarzyszących im usług elektronicznych w życiu codziennym, analiza dowolnego systemu opieki zdrowotnej wskazuje na wciąż niski stopień implementacji rozwiązań IT w opiece zdrowotnej. Celem pracy jest wskazanie, na podstawie przeglądu literatury, iż informatyzacja prowadzi do większej efektywności kosztowej. Na tym tle została dokonana ocena stopnia informatyzacji systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Poruszone zostały również aspekty nieefektywnych działań, bariery utrudniające informatyzację systemu oraz kierunki optymalnych rozwiązań, które mogą pozytywnie wpłynąć na efektywność systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Wskazano, iż za niski stopień informatyzacji odpowiada funkcjonujący model polityczny. Z jednej strony jest to obszar na który przeznaczane są coraz większe fundusze publiczne, z drugiej obserwuje się niski stopień dojrzałości relacji między interesariuszami modelu opieki zdrowotnej. Zmiana orientacji modelu z producenta na konsumenta może przyczynić się do szybszej i bardziej efektywnej dyfuzji innowacji, co poskutkuje racjonalizacją kosztów w systemie. Słowa kluczowe: system opieki zdrowotnej, efektywność kosztowa, informatyzacja 14

15 Wiedza i świadomość pracowników wybranych zakładów żywienia zbiorowego w zakresie systemu HACCP, GHP, GMP Agnieszka Bielaszka, Agata Kiciak, Marek Kardas, Mateusz Grajek, Karolina Wałach Zakład Technologii i Oceny Jakości Żywności, Katedra Dietetyki, Wydział Zdrowia Publicznego, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Adres do korespondencji: ul. Jordana 19, Zabrze-Rokitnica Wstęp. Wdrożenie systemów HACCP, GHP oraz GMP stanowi gwarancję bezpieczeństwa i wysokiej jakości zdrowotnej żywności. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, na wszystkie zakłady żywienia zbiorowego został nałożony obowiązek wdrożenia systemu HACCP. Częste szkolenia i podnoszenie świadomości personelu powinno stanowić klucz do pełnej realizacji zadań systemowych. Cel pracy. Celem pracy jest analiza i ocena rzeczywistego stanu wiedzy i świadomości pracowników wybranych zakładów żywienia zbiorowego w kontekście praktycznej realizacji wdrożonego systemu HACCP, GHP i GMP. Materiał i metody. Badania przeprowadzone zostały w 28 zakładach żywienia zbiorowego typu otwartego i zamkniętego na terenie Śląska, wśród 150 pracowników powyżej 18 roku życia. Badani zatrudnieni byli na stanowiskach: kucharz, kelner, kierownik zakładu żywienia oraz intendent. Badanie oparto o autorski kwestionariusz ankiety, badający rzeczywisty poziom wiedzy świadomość badanych pracowników. Wyniki. W pracy przedstawiono aktualny poziom wiedzy i świadomości pracowników wybranych zakładów żywienia zbiorowego na terenie śląska. Wyniki badań przeprowadzonych wśród pracowników przemysłu gastronomicznego potwierdziły niski poziom wiedzy i świadomości w kontekście praktycznej realizacji zadań wśród osób zatrudnionych. Jedynie 11,0% ankietowanych odpowiedziało poprawnie na ponad 70,0% procent stawianych pytań testowych badających wiedzę. Żaden pracownik nie przekroczył progu 90,0% poprawnych odpowiedzi, a 47,0% znało odpowiedź na zaledwie jedną trzecią pytań testowych. Wyniki wykazały także niską świadomość higieniczną badanych pracowników zakładów żywienia zbiorowego. Wnioski. Tylko ciągła edukacja i weryfikacja działań personelu w kontekście zadań HACCP, GHP i GMP przyczyni się do pełnej i praktycznej realizacji wdrożonych systemów. Słowa kluczowe: HACCP, pracownicy, zakłady żywienia zbiorowego 15

ZAPRASZAJĄ na Konferencję Naukowo Szkoleniową

ZAPRASZAJĄ na Konferencję Naukowo Szkoleniową ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA SPOŁECZNEGO Studenckie Koło Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Pielęgniarstwa Środowiskowo/Rodzinnego Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie - Oddział Mazowiecki Oddział Akademicki Polskiego

Bardziej szczegółowo

profil ogólnoakademicki studia I stopnia

profil ogólnoakademicki studia I stopnia Opis na kierunku ŻYWIENIE CZŁOWIEKA z odniesieniem do oraz prowadzących profil ogólnoakademicki studia I stopnia Efekty NŻZ1_W01 NŻZ1_W02 NŻZ1_W03 NŻZ1_W04 WIEDZA Ma ogólną wiedzę z zakresu matematyki,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego za rok 2014

Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego za rok 2014 Teresa Pych Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Al. Dzieci Polskich 20 04-745 Warszawa Tel.: 22 8157714; fax: 22 8151513 Email: t.pych@czd.pl Warszawa, dnia 15.02.2015r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! W ROKU SZKOLNYM 2008/2009 III EDYCJA I. CEL GŁÓWNY: Zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie. II.

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014 Warszawa, 15.02.2015 r. Dr Grażyna Brzuszkiwicz-Kuźmicka Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego Wydział Rehabilitacji Ul. Marymoncka 34 00-968 Warszawa Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny Symbol kierunkowych efektów kształcenia l K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Dietetyka studia pierwszego stopnia profil praktyczny WIEDZA Zna budowę,

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod CPZ modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne Promocja zdrowia (rok akademicki 2014/2015)

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie i 20 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w 2012 r. sprawowała

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący:

999 zł. Rabat 10 % dla drugiej osoby z tej samej Instytucji. Cele kursu: Adresaci kursu: Przede wszystkim: oraz dodatkowo: Prowadzący: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej Centrum Mazowsze zaprasza na kurs: SPECJALISTA DO SPRAW ŻYWIENIA ZBIOROWEGO Termin:17, 18 listopada, 8, 9 grudnia 2014, 10:00-15:00 Miejsce zajęć: Warszawa, ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

kształtującym zdrowe nawyki żywieniowe dzieci Wyniki oceny programu

kształtującym zdrowe nawyki żywieniowe dzieci Wyniki oceny programu Program Owoce w szkole skutecznym narzędziem kształtującym zdrowe nawyki żywieniowe dzieci Wyniki oceny programu Warszawa, 2012 OCENA SKUTECZNOŚCI PROGRAMU I. Podstawa prawna Przeprowadzanie regularnej

Bardziej szczegółowo

Pracownicy Zakładu Metodyki Szkolnego Wychowania Fizycznego

Pracownicy Zakładu Metodyki Szkolnego Wychowania Fizycznego Pracownicy Zakładu Metodyki Szkolnego Wychowania Fizycznego Dr hab. Halina Guła-Kubiszewska, prof. AWF -skuteczność strategii samoregulacyjnych w uczeniu się motorycznym -aktywność strategiczna w uczeniu

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 22 SECTIO D 2004 Zakład Organizacji Pracy Pielęgniarskiej Wydziału Opieki i Oświaty Zdrowotnej Śląskiej Akademii Medycznej

Bardziej szczegółowo

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia.

K_W01 K_W02 K_W03. K_W04 Zna zasady fizjologii żywienia oraz biochemii klinicznej i potrafi je wykorzystać w planowaniu żywienia. Demografia i epidemiologia żywieniowa Diagnostyka laboratoryjna Edukacja i poradnictwo zywieniowe Farmakologia z elem. farmakoekonomiki Fizjologia żywienia człowieka Immunologia Kosztorysowanie jadłospisów

Bardziej szczegółowo

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie.

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. - 1 - Szanowna Pani, Szanowny Panie, Polska Federacja Edukacji

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia zespołu terapeutycznego w edukacji diabetologicznej. Fakty i mity polskiej edukacji

Doświadczenia zespołu terapeutycznego w edukacji diabetologicznej. Fakty i mity polskiej edukacji Doświadczenia zespołu terapeutycznego w edukacji diabetologicznej. Fakty i mity polskiej edukacji Zespół Kliniki Endokrynologii i Diabetologii IP - CZD Elżbieta Piontek, Alicja Szewczyk, Grażyna Korzeniewska,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE PROJEKT

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE PROJEKT Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bohaterów Warszawy w Kamienicy SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE Plan działań Czas realizacji 2014 2017 PROJEKT W szkole, gdzie naturalnym procesem jest nauczanie i kształtowanie postaw,

Bardziej szczegółowo

Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych

Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych, w okresie od czerwca do października 2010r. przeprowadziło

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne

Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne Założenia Realizacji Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! w latach 2012 2015 Założenia ogólne 1. Celem Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego Trzymaj Formę! jest edukacja w zakresie trwałego

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014 Marcin Wojnar Warszawa, 06.03.2015 Katedra i Klinika Psychiatryczna Warszawski Uniwersytet Medyczny ul. Nowowiejska 27, 00-665 Warszawa tel: 22 825 1236, fax: 22 825 1315 email: marcin.wojnar@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Podstawy zdrowego żywienia Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Mgr inż. Ewelina Trojanowska Zespół dydaktyczny Mgr inż. Ewelina Trojanowska Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa (Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 24 października 2012 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe odżywianie. Czy marnujemy szansę na zdrowe żywienie?

Prawidłowe odżywianie. Czy marnujemy szansę na zdrowe żywienie? Katedra Żywienia Człowieka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych Prawidłowe odżywianie. Czy marnujemy szansę na zdrowe żywienie? prof. dr hab. Lidia Wądołowska

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Warszawa, 29 maja 2013 roku Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Cele badania Badanie przeprowadzono w celu poznania dodatkowych przyczyn złej sytuacji

Bardziej szczegółowo

1. Studia Podyplomowe Doradztwo Zawodowe i Personalne

1. Studia Podyplomowe Doradztwo Zawodowe i Personalne Studia Podyplomowe realizowane przez Warszawską Szkołę Zarządzania Szkołę Wyższą wspólnie ze Studium Kształcenia Kadr(SKK) 1. Studia Podyplomowe Doradztwo Zawodowe i Personalne Wszyscy zainteresowani z

Bardziej szczegółowo

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku.

Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. Raport z działalności Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w 2010 roku. I. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o konsultantach

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014 Warszawa 2015-02-10 Aleksandra Kühn-Dymecka Instytut Psychiatrii i Neurologii 02-957 Warszawa Al. Sobieskiego 9 Email dymecka@ipin.edu.pl tel., 224582534 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe 2013/2014 Dział Jakości Kształcenia UM w Lublinie - Biuro Oceny Jakości Kształcenia Spis treści 1. Problematyka i metodologia badań... 3 2. Charakterystyka badanej zbiorowości... 4 3. Satysfakcja słuchaczy

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Opracowała: mgr inż. Anna Zając 1 1. Wstęp Program własny

Bardziej szczegółowo

Raport z badań monitoringowych przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w zakresie jakości jodowania soli kuchennej w 2007 rok

Raport z badań monitoringowych przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w zakresie jakości jodowania soli kuchennej w 2007 rok Raport z badań monitoringowych przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w zakresie jakości jodowania soli kuchennej w 2007 rok Warszawa, 2008 WSTĘP Jod jest mikroelementem niezbędnym dla rozwoju

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Strona 5 z 16 Strona 6 z 16 Strona 7 z 16 Strona 8 z 16 W pracach egzaminacyjnych oceniane były następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014 Marta Faryna Warszawa, 12 lutego 2015 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawski Uniwersytet Medyczny 02-097 Warszawa, Banacha 1a tel. 5992405, fax. 5992104, marta.faryna@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

Fundacja Cracovitalia 31-546 Kraków, ul. Mogilska 40 tel. 012 394 59 88, fax 012 397 31 93

Fundacja Cracovitalia 31-546 Kraków, ul. Mogilska 40 tel. 012 394 59 88, fax 012 397 31 93 Kraków, 2 marca 2012 PLAN WDROŻENIA DZIAŁAŃ RÓWNOŚCIOWYCH projekt,,praktyki+" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego nr projektu WND-POKL.03.04.03-00-136/11

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2013 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3 1.2 Statystyki

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż,

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Główny Inspektorat Sanitarny i Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

Zbiór założonych efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: ŚRODOWISKOWE UWARUNKOWANIA ZDROWIA

Zbiór założonych efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: ŚRODOWISKOWE UWARUNKOWANIA ZDROWIA Zbiór założonych efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: ŚRODOWISKOWE UWARUNKOWANIA ZDROWIA Efekty kształcenia dla przedmiotu Słuchacz, który zaliczył przedmiot, ma wiedzę, umiejętności i kompetencje

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu

PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu PROGRAM PRAKTYKI w SZPITALU DLA STUDENTÓW Wyższej Szkoły Zdrowia. Urody i Edukacji w Poznaniu ukształtowania cech, jakich wymaga zawód dietetyka: rzetelnego podejścia do pracy, uczciwości, odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Dietetyk 322[12]

I.1.1. Dietetyk 322[12] I.1.1. Dietetyk 322[12] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 376 Przystąpiło łącznie: 349 przystąpiło: 348 przystąpiło: 349 ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 343 (98,6%) zdało: 305 (87,4%) DYPLOM POTWIERDZAJĄCY

Bardziej szczegółowo

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych.

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych. WYMAGANIE 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Cel ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Program Owoce w szkole i jego ocena

Program Owoce w szkole i jego ocena Program Owoce w szkole i jego ocena Warszawa, marzec 2012 Od roku szkolnego 2009/2010 Agencja Rynku Rolnego administruje programem Wspólnej Polityki Rolnej Owoce w szkole Obecnie trwa trzeci rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Standardy współpracy międzysektorowej w powiecie oleckim Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014..

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014.. Grzegorz Panek I Katedra i Klinika Gin.-Poł. WUM Warszawa, Pl.Starynkiewicza 1/3 gmpanek@wp.pl Warszawa, 15.02.2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Ginekologii Onkologicznej za rok 2014..

Bardziej szczegółowo

SKUTKI ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA W

SKUTKI ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA W KONFERENCJA WAŻNA MISJA ZDROWA EMISJA SKUTKI ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA W WARSZAWIE I MOŻLIWE KIERUNKI ZMIAN Warszawa, 25 maja 2016 r. Artur Jerzy BADYDA 2 Wprowadzenie PROBLEMY JAKOŚCI POWIETRZA o W Polsce

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY Badaniu zostali poddani mieszkańcy gminy Tuszów Narodowy. Wzięło w nim udział 78 osób. 54 osoby z pośród badanych to kobiety, natomiast

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACYJNY. Zespół ds. ewaluacji: Aneta Czerwiec Agnieszka Cichecka Marzena Litwa

RAPORT EWALUACYJNY. Zespół ds. ewaluacji: Aneta Czerwiec Agnieszka Cichecka Marzena Litwa Publiczne Gimnazjum w Uwielinach im. Żołnierzy AK- Bohaterów Lasów Chojnowskich Rok szkolny 2014/2015 RAPORT EWALUACYJNY Realizacja przez szkołę wniosków z analizy wyników sprawdzianów, egzaminu gimnazjalnego

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Edukacji Integracyjnej i Interkulturowej w Poznaniu

WyŜsza Szkoła Edukacji Integracyjnej i Interkulturowej w Poznaniu WyŜsza Szkoła Edukacji Integracyjnej i Interkulturowej w Poznaniu Naszym studentom oferujemy: Studia I Stopnia: stacjonarne i niestacjonarne Studia podyplomowe: w tym kwalifikacyjne dla nauczycieli DLACZEGO

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA Pomoc Osobom Niesamodzielnym Prezentacja Projektu Ustawy Senat RP, Komisja Rodziny i Polityki Społecznej, 14 maja 2013 Zofia Czepulis-Rutkowska Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Szkoła Zdrowia Publicznego Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera 90-950 Łódź, ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 8 Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Program

Bardziej szczegółowo

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Gdańsk 15 maja 2014r. EDUKACJA jest kluczem do zbudowania relacji terapeutycznej z

Bardziej szczegółowo

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K.

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K. G. G. Page 1 D. D. D. Page 2 METRYCZKA Jeżeli Pani/Pan zatrudniona/y jest u więcej niż jednego pracodawcy proszę o udzielnie odpowiedzi w całej ankiecie zgodnie z głównym miejscem pracy (powyżej 50% czasu

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku)

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku) Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach Instytut Ochrony Zdrowia Nazwa programu kształcenia (kierunku) Pielęgniarstwo Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Wzmocnienie konsultacji społecznych w powiecie oleckim. grudzień 2014

Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Wzmocnienie konsultacji społecznych w powiecie oleckim. grudzień 2014 Znajomość problemów związanych z używaniem alkoholu, środków psychoaktywnych i infoholizmu wśród dzieci i młodzieży oraz potrzeb pogłębienia wiedzy przez osoby dorosłe w tym zakresie Raport z badań przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

2.Objęła patronatem naukowym 13 spotkań szkoleniowych pt. Prawidłowe żywienie pacjentów z cukrzycą Szkolenie w ramach Akademii Abbott.

2.Objęła patronatem naukowym 13 spotkań szkoleniowych pt. Prawidłowe żywienie pacjentów z cukrzycą Szkolenie w ramach Akademii Abbott. Polska Federacja Edukacji w Diabetologii w 2010roku. Raport z działalności stowarzyszenia. W ramach szkolenia zespołów edukacyjnych Polska Federacja Edukacji w Diabetologii: 1.Zorganizowała V konferencje

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność: Dietetyka Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 45godzin Wykłady: 15godzin, Samokształcenie: 30godzin, Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Kod: Rok

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO Zarząd Oddziału PTP w Białymstoku PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO okres realizacji 2014-2016 BIAŁYSTOK 2015 I. INFORMACJE O PROGRAMIE Istotą programu jest

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 22 września 2015 r.

Warszawa, 22 września 2015 r. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C ANALIZA KOSZTÓW EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Małgorzata Gałązka-Sobotka, Jerzy Gryglewicz, Jakub Gierczyński Warszawa, 22 września 2015 r. http://instytuty.lazarski.pl/izwoz/

Bardziej szczegółowo

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia dr n. med. Leszek Sikorski i Zespół Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia 1 2012-05-31

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU DIETETYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Po ukończeniu studiów I stopnia na kierunku Dietetyka absolwent:

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU DIETETYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Po ukończeniu studiów I stopnia na kierunku Dietetyka absolwent: Załącznik 1 EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Dietetyka (1 st.) EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU DIETETYKA (K) K_W01 EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU DIETETYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Po ukończeniu

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004 Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Faculty

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA Leo Barić, Halina Osińska NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego Wydanie I Warszawa

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie rehabilitacji medycznej za rok 2014 dr n. med. Krzysztof Wasiak Warszawa, 14.02.2015 r. Szpital im. Prof. M. Weissa Mazowieckiego Centrum Rehabilitacji STOCER Sp. z o.o. ul. Wierzejewskiego 12 05 510 Konstancin - Jeziorna ( 22 ) 711 90 15

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Kierunek: OCHRONA ŚRODOWISKA (OS) Stopień studiów: I Efekty kształcenia na I stopniu dla kierunku OS K1OS_W01 K1OS_W02 K1OS_W03 OPIS KIERUNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego dla województwa mazowieckiego w dziedzinie NEUROPATOLOGII za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego dla województwa mazowieckiego w dziedzinie NEUROPATOLOGII za rok 2014 Warszawa dn. 12.02.2015 Wiesława Grajkowska Aleja Dzieci Polskich 20 04-730 Warszawa (22) 815 19 60, (22) 815 19 75, w.grajkowska@czd.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego dla województwa mazowieckiego w

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZACHOWANIA ŻYWIENIOWE OSÓB LECZONYCH PRZECIWNOWOTWOROWO

WYBRANE ZACHOWANIA ŻYWIENIOWE OSÓB LECZONYCH PRZECIWNOWOTWOROWO WYBRANE ZACHOWANIA ŻYWIENIOWE OSÓB LECZONYCH PRZECIWNOWOTWOROWO Ewa Lange, Jolanta Krusiec, Bronisława Tymolewska-Niebuda, Aleksandra Skrzypkowska Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW

RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU 33-3 Nowy Sacz, ul. Staszica 1, tel.: centrala (1) 355, fax (1) 3 RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW 3 lata od daty odbioru dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Opracowali uczestnicy/uczestniczki koła dziennikarskiego Numer poświęcony programowi Owoce i warzywa w szkole 1 Program

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo