Machu Picchv. Machu Picchu. Stulecienaukowego. Machu Picchu. 100 Years of the. of Machu Picchu. Machu Picchu. zarys historii odkrycia i badań

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Machu Picchv. Machu Picchu. Stulecienaukowego. Machu Picchu. 100 Years of the. of Machu Picchu. Machu Picchu. zarys historii odkrycia i badań"

Transkrypt

1 MACHU PICCHu Stulecienaukowego o d k r y c i a Machu Picchu 100 Years of the World Discovery of Machu Picchv Quito zarys historii odkrycia i badań iewątpliwie nazwa tego stanowiska i jego najbardziej rozpowszechniony obraz są rozpoznawalną na całym Świecie ikoną i wizerunkiem emblematycznym kultury Inków a przez rozszerzenie, przedhiszpańskich cywilizacji jeśli nie całej Ameryki to na pewno obszaru Andów. Wpisane w 1983 roku na listę dziedzictwa Światowego UESCO, w roku 2007 zostało wybrane do ekskluzywnego grona 7 Cudów Współczesnego Świata. Poza swym niewątpliwym niezwykle malowniczym położeniem, i bardzo dobrym stanem zachowania inkaskich budynków, do jego światowej sławy przyczyniła się też, towarzysząca mu od początku atmosfera tajemnicy. Czy była to poszukiwana od lat, ukryta w dżungli Vilcabamba, ostatnia stolica Inków? Czy może wręcz legendarne Pacarictampu Tampu toco miejsce pochodzenia dynastii Inków? Ukryte przed Hiszpanami, strzeżone murem tajemnicy miejsce święte, w którym nigdy, jak to wówczas mówiono, nie stanęła stopa białego człowieka, do momentu przybycia amerykańskiego badacza Hirama Binghama w dniu 24 lipca 1911 roku? Tumipampa Tumbez Chachapoyas Cajamarca Chan Chan Huanuco Pampa Lima Pachacamac Inca Huasi Tambo Colorado Vilcas Huaman CUZCO Hatun Colla Tiahuanaco Cochabamba Catarpe Tilcara W E S Pucara de Andagala Zasięg Państwa Inków Ważniejsze ośrodki administracyjne Drogi inkaskie Ranchillos Miłosz Giersz an outline of the history of discovery and research Tekst/ text: Dr Hab. Prof. UW Mariusz S. Ziółkowski Opieka artystyczna/ final artwork: Dr Miłosz Giersz Opieka techniczna/ technical custody: Mgr Jan Szymański Fotografie/ Photos: Archivo Histórico de Límites (1), ational Geographic (2-4), PromPerú (5-25) o doubt the site name and its most recognisable picture are world famous icons and emblems of the Inca culture, and, by extension, precolumbian civilisations of the Andes or even America. It has been included in the UESCO World Heritage list since 1983, and in 2007 has been selected as one of the ew 7 Wonders of the World. Apart from its incredibly picturesque settings and amazing state of preservation of the Inca buildings, a sense of mystery accompanying the discovery since the beginning greatly contributed to the site s fame. Was the lost capital of the Incas, mythic Vilcabamba? Or was it legendary Pacarictampu - the place of origin of the Inca dynasty? Hidden from Spaniards, protected by a wall, the sacred place was untouched, as the story had it, by the feet of white men, until the arrival of the American scholar Hiram Bingham on the 24th of July 1911?

2 ational Geographic Society 24 lipca 1911 roku J est rzeczą pewną, że ta właśnie data rozpoczęła światową sławę. Hiram Bigham, profesor historii na Uniwersytecie Yale (USA) poszukiwał ostatniej stolicy Inków, Vilcabamby, którą Hiszpanie zdobyli dopiero w końcu czerwca 1572 roku, w czterdzieści lat po przybyciu Francisco Pizarra na teren Tahuantinsuyu (Imperium Inków) i początku hiszpańskiej Konkwisty tej części Ameryki. Po upływie blisko 340 lat od tych wydarzeń, mimo istnienia dokumentów historycznych podających jej przybliżone położenie, lokalizacja Vilcabamby popadła w zapomnienie. W celu jej ponownego odkrycia Hiram Bingham przewędrował w latach 1909 i 1911 znaczne obszary wschodnich stoków Andów peruwiańskich. I właśnie 24 lipca 1911, posłuchawszy informacji miejscowego rolnika, Melchora Arteagi wspiął się na siodło górskie, między szczytami i Huayna Picchu, górujące nad wijącą się 450 metrów poniżej rzeką Urubamba. Ujrzał rozłożone na nim, doskonale zachowane, choć porośnięte gęstą, subtropikalną roślinnością, miasto Inków. Swojemu przewodnikowi Artedze zapłacił dniówkę w wysokości jednego sola peruwiańskiego (ok. pół dolara amerykańskiego w srebrze). Była to niewątpliwie najlepsza inwestycja, jaką Bingham zrobił w swym życiu. W kolejnych latach 1912, 1914 i 1915, Bingham, wraz z zespołami specjalistów z wielu dziedzin, przeprowadził prace badawcze w, pod egidą Uniwersytetu Yale oraz ational Geographic Society. Były one następnie kontynuowane przez archeologów peruwiańskich Luisa E. Valcarcela, Paul a Fejos a, Manuela Chavez Ballón i wielu innych. Od 1981 roku znajduje się w obrębie parku narodowego, o nazwie Santuario histórico de, ustanowionego decyzja rządu Peru. Prace archeologiczne i konserwatorskie są prowadzone przez personel naukowy Parku, niekiedy we współpracy z badaczami zagranicznymi, również polskimi. 24th of July 1911 C ertainly from that moment the world wide fame of began. Hiram Bingham, the history professor of the Yale University, had been searching for the last Inca capital, Vilcabamba, conquered by the Spaniards only at the end of June 1572, forty years after the arrival of Francisco Pizarro to the Tahuantinsuyu (the Inca Empire) and the beginning of the Spanish Conquest of South America. 340 years had passed and, despite the existence of historic documents stating its approximate location, Vilcabamba was forgotten. Searching for it, in 1909 and 1911 Hiram Bingham had traversed a major portion of the eastern Andean slopes in Peru. Led by his local informant Melchor Arteaga, on 24th of July he climbed on the natural saddle between the lofty slopes of and Huayna He saw a perfectly preserved, intact Inca s city, though covered by thick subtropical vegetation. He paid his guide Artega a daily wage of one peruvian sol (half a dollar in silver). It was no doubt the best investment in Bingham s life. In the subsequent years 1912 and Bingham with a team of specialists from various fields conducted a research project in Machu Picchu under the patronage of the Yale University and the ational Geographic Society. The project was later carried on by peruvian archaeologists Luis E. Valcarcel, Paul Fejos, Manuel Chavez Ballón, and many others. Since 1981 has been surrounded by a national park called Santuario Histórico de, established by the Peruvian government. The archaeological and conservation works are conducted by the Park personnel, sometimes in the cooperation with foreign scientists, including Polish ones. Pablo José Oricain, El Partido de Urubamba, 1801

3 Czym było? S pór o to, czym było, rozpoczął się już w chwili ogłoszenia wyników pierwszej wyprawy H. Binghama. Co do jednego, prawie wszyscy byli zgodni: nie była to ostatnia stolica Inków, Vilcabamba. awiasem mówiąc, tę też Bingham odwiedził są to ruiny zwane Espiritu Pampa, położone ok. 120 km od. Z tym, że nie uznał ich wówczas za Vilcabambę, wydały mu się zbyt mało monumentalne. To, że Espiritu Pampa to ostatnia stolica Inków udowodniła ostatecznie dopiero peruwiańsko-polska wyprawa z 1976 roku, kierowana przez peruwiańskiego historyka, dr Edmundo Guillén Guillén, z udziałem Polaków Elżbiety Dzikowskiej i Tonyego Halika. Ekspedycja ta przebyła trasę hiszpańskich zdobywców z 1572 roku, odtworzoną przez Dr Guillena na podstawie XVI-wiecznych dokumentów. atomiast pozostawało długo przedmiotem sporów i tajemnicą. Bingham sądził, że to kolebka dynastii Inków, legendarne Pacarictambo, niektórzy badacze wysuwali hipotezy jeszcze odważniejsze że to pozostałość kultury o co najmniej kilkaset lat wcześniejszej od Inków. Jednakże długoletnie badania historyków, w tym innego Amerykanina, prof. Johna H. Rowe a pozwoliły wykazać, że było najprawdopodobniej prywatną posiadłością i rezydencją Pachacuti Inki Yupanquiego, władcy Inków żyjącego w I połowie XV wieku n.e. Pachacuti był wielkim zdobywcą i to jemu właśnie przypisuje się rozpoczęcie podbojów, które, kontynuowane przez jego syna Tupac Inkę Yupanquiego i wnuka, Huayna Capaca, w ciągu niecałych stu lat zmieniły niewielkie państewko Inków, położone w dolinie Cuzco, w olbrzymie, pan-andyjskie Imperium. Po śmierci Pachacuteka, pozostawało najprawdopodobniej we władaniu założonego przez niego rodu. Kiedy jednak i w jakich okolicznościach zostało opuszczone? I czy rzeczywiście, pozostało ono nieznane do czasów przybycia Hirama Binghama w 1911 roku? Opuszczenie było najprawdopodobniej ściśle związane z burzliwymi losami ostatniej stolicy Inków, Vilcabamby. Po klęsce próby wypędzenia Hiszpanów, podjętej w latach , inkaski władca Manco Inca zmuszony został do wycofania się w głąb dżungli, na tereny ostatniej pozostającej pod jego kontrolą dzielnicy Imperium: Antisuyu. znalazło się zbyt blisko terenów kontrolowanych przez Hiszpanów i zapewne wówczas zostało opuszczone, przynajmniej przez członków inkaskiej elity. Czy również zostało zapomniane? ational Geographic Society ational Geographic Society What actually was? he discussion on what was actually Machu Picchu began immediately after the announcement of the first Bingham journey results. Everybody agreed on what it was not - the last Inca capital, Vilcabamba. As a matter of fact, Bingham visited that one too - the ruins known today as Espiritu Pampa that lay 120 kms from - but he did not acknowledged them as Vilcabamba stating that they are not monumental enough. The proof of identity of Espiritu Pampa as the last capital was obtained by a Peruvian-Polish expedition in 1976, directed by the Peruvian historian Dr. Edmundo Guillén Guillén, accompanied by two Polish travellers Elżbieta Dzikowska and Tony Halik. The expedition walked along the trail of the Spanish Conquistadores from 1572, reconstructed by Dr. Guillén from 16th century documents. Yet was remaining a matter of disputes - and a mystery, too. Bingham claimed that it was a craddle of the Inca dynasty, legendary Pacarictambo; others were proposing even wilder hypotheses - that it was a remainder of a culture at least a few centuries older than the Inca. Long-lasting research of many historians, however, including that of another American - Dr. John Rowe, proved that was in fact a private residence of Pachacuti Inca Yupanqui, the Inca ruler living in the first half of the 15th century C.E. Pachacuti was a great conqueror, and to his credit the expansion of the Incas Empire began. The conquest was then carried on by his son Tupac Inca Yupanqui, and his grandson Huayna Capac, and in less than a hundred years converted a small Inca state in the Cuzco valley into an enormous pan-andean Empire. After the death of Pachacutec the residence remained in the possesion of his dynasty. When and how, however, it became abandoned? And did it in fact remain unknown until Bingham s arrival in 1911? The abandonment of was probably connected with turbulent events in the last capital, Vilcabamba. After the unsuccessful attempt to expel the Spaniards, taken in , the Inca ruler Manco Inca was forced to retreat into the jungles of the last province of his empire still under his control - Antisuyu. Machu Picchu was too close to the enemy territories and due to that it became abandoned, at least by the Inca s elite. Was it forgotten then, too? T

4 Epilog Z odnalezionych dokumentów z czasów kolonialnych wynika, że tereny były znane hiszpańskiej administracji, aczkolwiek nie zachowały się żadne opisy monumentalnych ruin. Te zaś były na pewno użytkowane przez miejscowych chłopów, i to jeszcze w czasach Binghama: na jednym z jego zdjęć z 1911 r. widać pokryte strzechą dawne inkaskie budynki i siedzącą przed nimi, przędącą Indiankę. W swoim dzienniku Bingham wspomina też, że na inkaskich tarasach rolnicy uprawiali m.in. kukurydzę. Czy wobec tych faktów Hiramowi Binghamowi słusznie przysługuje miano Odkrywcy? Dyskusja na ten temat rozgorzała przy okazji przygotowań do tegorocznych obchodów Stulecia Odkrycia Machu Picchu oraz sporu o zwrot do Peru wypożyczonych przez Binghama zabytków, wykopanych w, które znalazły się następnie w kolekcji Muzeum Uniwersytetu Yale (USA). Badacze peruwiańscy, m. in. Jorge Flores Ochoa oraz Mariana Mould de Pease słusznie wskazywali na fakt, że (jako nazwa szczytu górskiego) było zaznaczone na kilku XIX wiecznych mapach, na jednej z nich znajduje się wzmianka, jest że to Huaca del Inca czyli miejsce święte Inków. Znaleziono też dokumenty bezdyskusyjnie dowodzące, że ok r. Augusto Berns, przedsiębiorca niemieckiego pochodzenia, posiadający w omawianym regionie tartak, postanowił założyć kompanię eksploatacji ruin, w nadziei odkrycia skarbów. a szczęście, nie udało mu się uzyskać większych funduszy do realizacji tych zamiarów, jednakże niektórzy badacze przypuszczają, że rabowanie ruin mogło wówczas mieć miejsce... Tak więc wszystko wskazuje na to, że gdy Hiram Bingham dotarł do, nie było to opuszczone, zapomniane w dżungli miasto, lecz miejsce doskonale znane okolicznej ludności, użytkowane przez nią od stuleci. Co więcej, dotarł szlakiem już dobrze przetartym, choćby przez wspomnianego wcześniej przedsiębiorczego iemca i, zapewne, przez innych podróżników, o czym świadczyć mogą pozostawione przez nich inskrypcje na kamieniach niektórych budowli - jedna z tych inskrypcji, sygnowana przez Agustina Lizarragę, nosił datę 14 lipca 1902 roku. ależy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że Bingham uczciwie przyznawał, iż nie jest on pierwszym badaczem, który odwiedził. atomiast jest rzeczą niewątpliwą, że dopiero badania Binghama ujawniły istnienie dla świata nauki i w konsekwencji sprawiły, że weszło ono do ekskluzywnej grupy zabytków Światowego Dziedzictwa Kulturalnego. I za to właśnie należy się chyba Hiramowi Binghamowi tytuł Odkrywcy. Epilogue C olonial documents reveal that area had been known to the Spanish administration, though there are no descriptions of monumental ruins of any sort, whereas the buildings had been used by local farmers until the times of Bingham. On one of his pictures from 1911, one can see old Inca buildings covered with thatched roofs, and an old indigenous woman weaving in front of them. In his diary Bingham also records that on the ancient Inca terraces the farmers were cultivating corn and other crops. Is it just, then, to call Hiram Bingham the discoverer of? The discussion on that issue burst out during the preparation of this year s hundredth anniversary of the discovery, along with the argument about returning to Peru the artefacts taken by Bingham to the Yale University Museum. Peruvian researchers Jorge Flores Ochoa and Mariana Mould de Pease, among others, pointed out that, as a name of a peak, figured on several 19th century maps. On one of these maps there is also a notation that it is a Huaca del Inca, or an Inca holy place. Documents has been found proving without doubt that around Augusto Berns, an entrepreneur of German origin who owned a lumbermill in the region of, decided to start a company exploiting the ruins, in the hope of finding a treasure. Fortunately he could not gather enough resources to accomplish that effort. Some scholars, however, suspect that looting of the site took place at that time. Hence everything points to the fact that when Hiram Bingham reached it was not an abandoned and forgotten city in the jungle, but a place perfectly familiar for, and exploited by, the local population. Moreover, he had gotten there by a route formerly established by many others, as for example the German entrepreneur. Some inscriptions on the rocks at the site, one signed by Agustin Lizarraga on 14th of July 1902, attest to former visits. It has to be underlined, though, that Bingham honestly admitted that he was not the first to visit. Despite all that it is beyond doubt that only his research revealed the existentce of for the world of science and, in consequence, led it to the exclusive group of the World Cultural Heritage. So, due to this fact, Hiram Bingham deserves his title of The Discoverer of. Centro de Estudios Precolombinos

5 legenda legend Mapa autorstwa Hermana Göringa z 1874 r., na której zaznaczone są i Huayna Picchu, aczkolwiek w zamienionych pozycji (Huayna Picchu powinno być na miejscu Machu Picchu). A map by Herman Göring from 1874 with Machu Picchu and Huayna Picchu marked on it; however they are marked the other way round (Huayna Picchu should be where is). Hiram Bingham na stanowisku Toro Muerto, dolina Majes, w trakcie ekspedycji z 1911 r. Hiram Bingham on the site of Toro Muerto in the Valley of Majes during the 1911 expedition. Jeden z budynków, zdjęcie H. Binghama z 1911 r., widoczny na nim towarzyszący badaczowi sierżant Carrasco. One of the buildings in ; the photograph was taken by Bingham in 1911, with his companion srgt. Carrasco standing next to the ruin. Świątynia Słońca w, zdjęcie H. Binghama z 1911 r., widoczny na nim towarzyszący badaczowi sierżant Carrasco. The Temple of the Sun in ; photograph taken by Bingham in 1911, with srgt. Carrasco visible on it. Widok na stanowisko oraz szczyt Huayna Stanowisko podzielone jest na na dwie części, Górną (Hanan) po lewej i Dolną (Hurin) po prawej, przedzielone starasowanym placem. View over the site and peak of Huayna The site is divided into two parts: Upper (Hanan) to the left, and Lower (Hurin) to the right, divided by a terraced plaza. Widok na tzw. sektor rolniczy (tarasy) oraz na szczyt. Po lewej stronie, w połowie zbocza, widoczna jedna z dróg inkaskich idących do Cusco. View over the so called Agricultural Sector (terraces) and the peak of. To the left, in the middle of the slope, there is a fragment of one of the Inca roads leading to Cusco. Wnętrze jednego z budynków w części dolnej. W ścianie widoczne cylindryczne w kształcie kamienie, służące do mocowania więźby dachowej. Interior of a building from the Lower Part of. Round stones projecting from walls were mounting points for the roof construction. El Torreón, budowla o charakterze światynnym w części Hanan. Okna zostały najprawdopodobniej rozplanowane w celu uzyskania odpowiedniego oświetlenia świetej skały, znajdującej sie wewnątrz budynku, przez prominie wschodzącego Słońca w okresie przesilenia grudniowego. Pod Torreón znajduje się niewielka grota, którą uważa się za mauzoleum grobowe, być może przechowywana tam była mumia lub jedno z przedstawień Pachacuti Inki Yupanquiego. El Torreón, a temple in the Hanan Part of Machu The windows are located in the manner allowing sunrays to the Holy rock inside during dawns of the winter solstices. Beneath Torreón there is a small cavern, thought to be a tomb, perhaps, for a mummy or effigy of Pachacuti Inca Yupanqui. Fragment Hanan (Górnego). Za murem widocznym na szczycie wzniesienia znajduje się słynna Intihuatana, rzeźbiony w litej skale ołtarz. Part of Hanan (Upper). Behind the wall on the top of the hill there is the famous Intihuatana, an altar carved in a rock. Widok na Huayna Picchu z Sektora rolniczego. View at Huayna Picchu from the Agricultural Sector. Polscy konserwatorzy, prof. Rafał Czerner i dr Grażyna Bąkowska w trakcie prac inwentaryzacyjnych wewnątrz Torreón, rok Polish restaurators prof. Rafał Czerner and dr Grażyna Bąkowska during the inventory works within the Torreón, Widok na część Hurin (Dolną). View at the Hurin (Lower). 13. Phragmipedium caudatum, jedna z ok gatunków orchidei, które można zobaczyć w Parku arodwowym. Phragmipedium caudatum, one of over 200 species of orchid that can be spotted in the atural Reserve. Intihuatana, ołtarz wyrzeźbiony w litej skale, w najwyższej partii Hanan (Górnego) Machu Intihuatana, an altar carved out of bedrock in the Hanan (Upper). Budynki w Hanan. Widoczny ciąg schodów, stanowiących jedną z głównych arterii komunikacyjnych. Buildings in the Hanan with a flight of stairs used as one of the main passages of the city. Kolejny rzadki gatunek orchidei, Epidendrum friderici-guilielmi, spotykany w Parku Machu Just another rare species of orchid, Epidendrum friderici-guilielmi, frequently spotted in the Machu Picchu Park. Z racji dużej ilości opadów i znacznej wilgotności, w często obserwować można tęczę. awiasem mówiąc tęcza, przedstawiana jako wielobarwny wąż, była jednym z symboli Imperium Inków. Due to the high amount of rain and considerable humidity, one can frequently observe rainbows in. The incas considered it one of the main symbols of their Empire depicted it as a multicoloured serpent. Schody prowadzące z centralnego placu do jednego z kompleksów rezydencjonalnych. Stairs leading from the central plaza to one of the residential compounds. Skalikurek andyjski (Rupicola peruviana), jeden z endemicznych gatunków ptaków występujących w Parku. Andean cock (Rupicola peruviana) one of the endemic species of birds in the Reserve. Widok na od strony sektora dolnego, Hurin. View of from the Lower (Hurin). Tak zwana Świątynia Księżyca, grota z budynkami ceremonialnymi w dolnej części masywu Huayna The so called Temple of the Moon, a cave with a few ceremonial buildings at the feet of Huayna Świątynia Trzech Okien w Hanan Machu H. Bingham wiązał ten zespół z mitycznym miejscem pochodzenia dynastii Inków, tak zwanym Tampu Toco, trzema wejściami do grot, z ktorych miało się wyłonić rodzeństwo Ayar (4 braci i 4 siostry) legendarni protoplaści Inków. Temple of the Three Windows in the Hanan. Bingham connected this compound with a mythic place of origin of the Inca dynasty, called Tampu Toco. It was thought that the Ayar syblings (4 brothers and 4 sisters), the legendary protoplasts of the Incas, had emerged from three entrances to the caves. Kwiaty orchidei z gatunku Epidendrum radicans, często spotykanego na terenie Ameryki Łacińskiej. Blooming flowers of Epidendrum radicans species of orchid, commonly seen all over Latin America. Zespół nazywany Aclla huasi, Dom Wybranych Kobiet, rezydencja inkaskich służek- kapłanek. This compound is called Aclla Huasi, House of the Chosen Women, a residence for the Inca servant-priestesses. Jeden z mieszkańców Parku, niedźwiedź andyjski Tremarctos ornatus. One of the inhabitants of the Park the Andean Bear (Tremarctos ornatus)

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut Układ graficzny CKE 2013 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Gry i zabawy. Podróże dalekie i bliskie

Język angielski. Gry i zabawy. Podróże dalekie i bliskie Język angielski Gry i zabawy Podróże dalekie i bliskie Tytuł oryginału: 365 gier i zabaw dla całej rodziny. Język angielski Autorzy oryginału: Natalia Kertyczak, Ewa Mikołajska, Radosław Mikołajski, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water Nad wodą Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku kamieniołomu w okolicy dzisiejszej ul.fabrycznej. Zbiornik wodny ze względu na częściowo skaliste brzegi nazywano Morskim Okiem. W latach 30. XX wieku przy

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r.

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. eduglob.zrodla.org/peru/ Wiele gatunków ziemniaków na stoisku na rynku w mieście

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

HISTORYCZNE CENTRUM WARSZAWY MIEJSCE ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA HISTORIC CENTRE OF WARSAW WORLD HERITAGE SITE

HISTORYCZNE CENTRUM WARSZAWY MIEJSCE ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA HISTORIC CENTRE OF WARSAW WORLD HERITAGE SITE HISTORYCZNE CENTRUM WARSZAWY MIEJSCE ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA HISTORIC CENTRE OF WARSAW WORLD HERITAGE SITE KRÓTKA HISTORIA MIASTA BRIEF CITY HISTORY Założenie: 1280 r. przez książąt mazowieckich. Wznieśli

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House The Jan Matejko House a Branch of the National Museum in Krakow and the oldest biographical museum

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Materiał ćwiczeniowy zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia diagnozy. Materiał ćwiczeniowy chroniony jest prawem autorskim. Materiału nie należy powielać ani udostępniać w żadnej innej

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Lesson 1. Czytanka i s³ownictwo

Lesson 1. Czytanka i s³ownictwo Lesson 1 Czytanka i s³ownictwo The Parkers John Parker is forty-four. His wife Susan is forty. His son Bob is seventeen. His daughter Alice is fourteen and his daughter Mary is ten. John Parker ma czterdzieœci

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw

Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw Budynek został wzniesiony około 1876 roku przy Trakcie Królewskim, historycznie najważniejszej arterii Warszawy. Lokalizacja u zbiegu ulicy

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMAT PUNKTOWANIA KWIEIEŃ 2014 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie proste,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki.

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki. www.hersheypa.com Hershey Resort znajduje się w bliskim sąsiedztwie z Nowym Jorkiem, Baltimore i Waszyngtonem. Hershey w stanie Pennsylvania jest znane jako najsłodsze miejsce na ziemi, ponieważ słynie

Bardziej szczegółowo

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S P R O F E S S I O N A L L I G H T I N G miniature, low-voltage lighting system /system/ elements 20 20 47 6 6 profile transparent 500-94010000 1000-94020000 2000-94030000 20 6 6 20 connector I 94060000

Bardziej szczegółowo

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale

Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale Inkowie to plemię zamieszkujące południowozachodnią częśd Ameryki Południowej, które prawdopodobnie w połowie XII w. stworzyło doskonale zorganizowane paostwo o nazwie Tawantinsuyu (paostwo pszczół). Dzięki

Bardziej szczegółowo

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS Mateusz Szczypiński / bio MATEUSZ SZCZYPIŃSKI Born in 1984 in Piekary Śląskie, lives ans works in Cracow. Mateusz Szczypiński, author of collages and oil paintings, serves anew the patterns that have already

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley pis treści chool... p. y things... p. ports... p. y home... p. 8 y family... p. 0 nimals... p. Free-time activities... p. 8 Food... p. Virginia vans Jenny ooley łownictwo ZZW chool like aths and nglish

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO 1 2 When you plug in or unplug the cable, be sure to insert pressing the hook of the connection cable. If you want to input the program to your robot, you should first connect the Card reader with the

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

Podróż do kraju Inków - PERU

Podróż do kraju Inków - PERU Podróż do kraju Inków - PERU Terminy: od 08.11.2015 - do 18.11.2015 16980 PLN/os Ramowy program: 1 dzień WARSZAWA - PARYŻ - LIMA Spotkanie z pilotem i odprawa biletowo bagażowa na lotnisku Okęcie w Warszawie;

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW

Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW Konserwatorska i czynna ochrona przyrody Czym jest ochrona przyrody? dr Wiktor Kotowski Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska UW 1 Czym jest przyroda? wszystko czego nie stworzył człowiek (Wikipedia)

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Dr Kinga Wysieńska Projekt Tygiel kulturowy czy getta narodowościowe? wzory integracji i wzajemne relacje imigrantów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.]

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.] Ambassador Feinstein s Remarks at the Singer Jewish Cultural Festival, August 28, 2011 Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. in a row.] [Good evening. It is a great pleasure

Bardziej szczegółowo

RWD-25 model kartonowy w skali 1:33

RWD-25 model kartonowy w skali 1:33 RWD-25 model kartonowy w skali 1:33 www.modele-kartonowe.com SAMOLOTY POLSKIE NIEZREALIZOWANE PROJEKTY VOL. 1 W drugiej połowie lat 30-tych ubiegłego wieku kilka polskich biur konstrukcyjnych przystąpiło

Bardziej szczegółowo

Agata i Rados aw Kowalscy

Agata i Rados aw Kowalscy Agata i Rados aw Kowalscy Akwakultura s odkowodna trend zmian na przestrzeni 21 wieku Akwakultura s odkowodna ca kowita produkcja w 2013r w przeliczeniu na area dost pny 1000000 900000 Produkcja ryb w

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO MAJ 2011 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO MAJ 2011 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Inkowie wybudowali około 40 tys. km dróg, z których do dzisiaj funkcjonuje połowa. Wiele z nich zniszczyli Hiszpanie swoimi wozami. Inkowie

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

1945 (96,1%) backlinks currently link back. 1505 (74,4%) links bear full SEO value. 0 links are set up using embedded object

1945 (96,1%) backlinks currently link back. 1505 (74,4%) links bear full SEO value. 0 links are set up using embedded object Website Backlinks Analysis Report 2023 backlinks from 224 domains Report created: Jan 3, 2015 Website: http://wpisz.stronę.odbiorcy Compared with: 7 day(s) old Domain Statistics The domain seo.zgred.pl

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

B IURO B ADAWCZE DS. J AKOŚCI

B IURO B ADAWCZE DS. J AKOŚCI ISO 9001 Q Ref. Certif. No. PL 2 IEC SYSTEM FOR MUTUAL RECOGNITION OF TEST CERTIFICATES FOR ELECTRICAL EQUIPMENT (IECEE) CB SCHEME SYSTEME CEI D ACCEPTATION MUTUELLE DE CERTIFICATS D ESSAIS DES EQUIPEMENTS

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

II.Zadaj pytania z czasownikiem to be i udziel krótkiej odpowiedzi według wzoru: Peter is English.--- Is Peter English? Yes, he is / No, he isn t

II.Zadaj pytania z czasownikiem to be i udziel krótkiej odpowiedzi według wzoru: Peter is English.--- Is Peter English? Yes, he is / No, he isn t Język angielski - zjazd 4-5.10 Revision-powtórzenie I.Wstaw odpowiednią formę czasownika być - to be: 1.He...an actor (+) 2.They.good students (+) 3.I..from Poland (+) 4.They..from Germany (-) 5.Philip.Spanish

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU

BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU KRZYSZTOF DĄBROWSKI BADANIA ARCHEOLOGICZNE W WESÓŁKACH, POW. KALISZ, W 1963 ROKU W sierpniu 1963 r. kontynuowano 1 prace badawcze na cmentarzysku lateńsko- -rzymskim. Na obszarze 1026 m 2 odkryto i wyeksplorowano

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK

INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK INSTRUKCJA TWORZENIA KRZYśÓWEK KrzyŜówka została tworzona w programie MsOffice. Polecam równieŝ program OpenOffice. W całym dokumencie obowiązuje standard: krzyŝówka wraz z pytaniami powinna (musi!!) mieścić

Bardziej szczegółowo

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm The realization of the programme "The Whole World is One Big Chelm" March 2006 We have completed yet another stage of our programme.

Bardziej szczegółowo

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/ Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego 02-013 Warszawa-Śródmieście ul. Lindleya 14 Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first application? If not, please

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum

Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum Muzeum Książąt Czartoryskich to jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie, będącego

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool:

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: posiadają odpowiednie kwalifikacje, przygotowanie pedagogiczne oraz doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, stosują w swojej

Bardziej szczegółowo