Doniesienie prasowe na temat odkrycia Gene'a Savoya

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Doniesienie prasowe na temat odkrycia Gene'a Savoya"

Transkrypt

1 W poszukiwaniu (prawdziwych odkrywców) Vilcabamby Nie będę streszczał historii odkrycia Vilcabamby przez Gene a Savoya w 1964 roku, gdyż w języku polskim wydana została jego książka Antisuyu. Podobnie jest w przypadku Hirama Binghama i jego Zaginionego miasta Inków. Niedawno jako cenne uzupełnienie tego tematu ukazała się pozycja Ostatnie dni Inków Kima MacQuarrie. Gene Savoy, uznawany na całym świecie za człowieka, który położył największe zasługi na polu poszukiwań ostatniej stolicy Inków od czasu odkrywcy Machu Picchu, kierował się właśnie jego zapiskami. Prawdą jest, że zaprowadził go do niej Benjamin Cobos, któremu z kolei (a także jego ojcu Julio) ruiny te pokazali Indianie Machiguenga. Drugą, bezsprzecznie równie ważną postacią dla tego regionu Peru jest Vincent R. Lee, który zbadał go jak nikt inny przed nim i z pewnością długo po nim. Doniesienie prasowe na temat odkrycia Gene'a Savoya 1

2 Kim MacQuarrie pisał przy omawianiu pobytu Binghama w okolicach Vitcos o jego niezbyt ładnym by rzecz ująć eufemistycznie postępowaniu w przypadku odkrycia świątyni Chuquipalta. Właściwie od tamtego momentu trwa bezpardonowa gonitwa za nowymi odkryciami, a jej zwycięzcami często wcale nie są ci, którzy dotarli gdzieś pierwsi, lecz ci, którzy potrafią to lepiej nagłośnić. Vide Jacek Pałkiewicz i źródła Amazonki. Okazuje się, że w tym mało doborowym gronie od 30 lat znajduje się również Elżbieta Dzikowska, która z uporem godnym lepszej sprawy propaguje nieprawdziwe informacje o rzekomym odkryciu Vilcabamby przez ekspedycję kierowaną przez peruwiańskiego akademika Edmundo Guilléna, w której między innymi i ona brała udział. Pierwszym przyczynkiem w jej odkrywczej karierze była książka z 1979 roku Vilcabamba ostatnia stolica Inków. Swoje rewelacje potwierdza również na stronie 82 wydanej dwa lata później książki Limańskie ABC: Edmundo Guillén spędzał lata na wertowaniu archiwalnych dokumentów i w Sewilli, w Centralnym Archiwum Indii, i w Limie. Na ich podstawie wytyczył szlak, jakim posuwała się hiszpańska ekspedycja. Postanowił pójść jej śladem. Samolotem, pociągiem, mułami, pieszo posuwaliśmy się tropem pionierskich listów, sprawozdań dowódców. Pojawiały się miejscowości wspominane podczas dawnej kampanii, przyroda była taka sama jak opisywano w przekazach, takiż stawał się klimat. Ze wzruszeniem, w równo niemal czterysta lat po upadku Vilcabamby, zstępowaliśmy wreszcie królewskimi schodami ku dżungli, w której winno leżeć miasto. Znaleźliśmy ruiny: resztki murów, wodociągi, łaźnie, tarasy, świątynie i pałace, a wśród nich wspominany przez Hiszpanów Pałac Inków, łatwy do zweryfikowania, bo przykryty jak podawały przekazy przejętymi od najeźdźców dachówkami, które podczas pożaru zsunęły się na ziemię niby talia kart. Jednej z budowli najlepiej zachowanym ruinom, które były być może resztkami murów pałacu acllas wybranek, nadał profesor Guillén imię Polonia, na cześć naszego udziału w wyprawie. Naszego bo oprócz mnie przebył drogę do Vilcabamby Tony Halik, pracujący wprawdzie dla telewizji w Stanach Zjednoczonych, ale przecież Polak. 22 lipca 1976 roku, kiedy Edmundo Guillén oficjalnie potwierdzał istnienie Vilcabamby, na maszt, czyli najwyższe cedrowe drzewo przed Pałacem Inków, obok flagi peruwiańskiej wspiął się także mały biało-czerwony proporczyk. 2

3 W historii poszukiwań Vilcabamby nazwę tę nadawano różnym stanowiskom archeologicznym. Najpierw uznano za nią ruiny Choquequirao, położone na wysokiej grani nad rzeką Apurímac. Hipotezę tę w 1909 roku zakwestionował sam Hiram Bingham. Na paradoks zakrawa, że Amerykanin dotarł do Espiritu Pampa, czyli Równiny Duchów, ale choć przyznał, że odpowiada ona położeniu geograficznemu Vilcabamby, to jednak: Stara Vilcabamba była największym miastem prowincji, a określenia tego z trudem można by użyć w stosunku do którychkolwiek z tutejszych ruin. On uznał za Vilcabambę też zresztą niesłusznie odkryte przez siebie Machu Picchu. A przecież nikt odebrał mu sławy odkrywcy najpiękniejszych ruin Ameryki Południowej, mimo że w jego przypadku lista osób, które były PRZED NIM w Machu Picchu coraz bardziej się wydłuża. Żenujące, że w polskim przypadku odkrywcy Vilcabamby byli 12 lat po Savoyu!!! Wracam do Binghama, który wyszedł z błędnego założenia, że Inkowie nie osiedlali się w dżungli. W rezultacie po zaledwie dwóch czy trzech dniach badań opuścił Espiritu Pampę, do czego skłonili go także jego ludzie, którzy z obawy przed dzikimi Indianami chcieli już wracać. Magia nazwiska odkrywcy Machu Picchu była jednak tak wielka, że przekonanie o tym, iż Vilcabamba to nie Vilcabamba, pokutowało przez następne pół wieku. Victor von Hagen wyjaśnił w swojej książce Highway of the Sun, która ukazała się w 1955 roku, jak analizując XVI-wieczne opisy podróży hiszpańskiego emisariusza brata Gabriela de Ovieda do Vilcabamby w 1571 roku, zaobserwował, że aby tam dotrzeć, zakonnik musiał przejść na drugą stronę rzeki Urubamby gdzieś w jej dolnym biegu, patrząc od strony Machu Picchu, potem wejść w dolinę Vilcabamby i dotrzeć do górnego biegu rzeki Pampaconas, gdzie nawiązał kontakt z Inką. Von Hagen na rok przed śmiercią Binghama sformułował konkluzję: Oznaczać to mogło tylko jedno: Machu Picchu nie było, jak by to chciał widzieć Hiram Bingham, fortecą Vilcabambą, gdzie tysiącom bezwzględnych wojowników udawało się przez lata zwodzić Hiszpanów i zorganizować nowe imperium. [...] Byliśmy pewni, że odosobniona w tej montañi, ale przecież dostępna, jeśli tylko ktoś poświęci czas, by ją znaleźć, znajdowała się Vilcabamba, ostatnia stolica Inków. Hiram Bingham, Zaginione miasto Inków, przeł. R. Krzanowska, Kraków

4 Jarosław Molenda przed ruinami w Eromboni Pampa, gdzie sto lat wcześniej Vilcabamby poszukiwał odkrywca Machu Picchu - Hiram Bingham Z tego samego założenia wyszedł Gene Savoy, który uważał, że w pełni można polegać na relacjach augustianów i pierwszych kronikarzy hiszpańskich. Jeśli zakonnicy i żołnierze umieszczali miasto Vilcabamba w tej właśnie dolinie, to musiało się ono tam znajdować. Warto podkreślić, że on też opierał się na relacjach kronikarzy, podobnie jak Guillén, więc jakim prawem Elżbieta Dzikowska deprecjonuje jego dokonania, podczas gdy jedyną zasługą Peruwiańczyka było wygrzebanie z archiwów nieznanej wcześniej relacji Martína Hurtado de Arbieto. Nic więcej. To Vincent Lee postawił przysłowiową kropkę nad i, odnajdując niemal wszystkie wymieniane w kronikach budowle. Ekspedycja z 1976 roku nie tylko niczego nie odkryła, lecz również de facto niczego nie udowodniła. O koronnym dowodzie, czyli vilcabambskich dachówkach pisali już w Mark Howell i Tony Morrison w książce wydanej w 1967 roku, czyli DZIEWIĘĆ lat przed wyprawą Dzikowskiej. Gene Savoy, Antisuyu, przeł. R. Krzanowska, Kraków

5 Autorzy ci dostrzegli ponadto ślady pożaru, o których wzmiankował już XVII-wieczny kronikarz Martín de Murúa: Następnego ranka, w święto Jana Chrzciciela, we wtorek, 24 czerwca 1572 roku o dziesiątej rano wkroczyli do miasta Vilcabamba wszyscy pieszo Całe miasto było ogołocone [Indianie] spalili resztę kukurydzy i prowiantu, który znajdował się w magazynach, tak że gdy nadciągnęła ekspedycja jeszcze dymiły. Świątynia Słońca, gdzie znajdował się główny bożek, została spalona Indianie odeszli rzucając do ognia wszystko, czego nie mogli zabrać. Dowód w sprawie - dachówki z Vilcabamby Nawiasem mówiąc o tych dachówkach pisze też Gene Savoy w książce wydanej PO POLSKU (sic!): Odpowiadało to opisowi Binghama zamieszonemu w książce o Machu Picchu. Wróciwszy do Limy, przejrzałem ponownie jego Along the Unchartered Pampaconas oraz jego plan Eromboni Pampa, czyli naszego Hiszpańskiego Pałacu. Stwierdziłem, że on także zauważył dachówki: pół tuzina źle wykończonych, hiszpańskich dachówek wypalonych na czerwono. Wszystkie ułamki i fragmenty, jakie mogliśmy znaleźć, nie pokryłyby nawet pół metra 5

6 kwadratowego. Miały bardzo różne rozmiary, jak gdyby ktoś eksperymentował przy ich wyrobie. Prawdopodobnie Inkowie widząc nowe dachy w Cuzco, próbowali zrobić takie same w dżungli, ale bez powodzenia. Américo Cobos i Roman Warszewski nad stertą zgruchotanych dachówek Gene Savoy powtarza to wiele lat później Romanowi Warszewskiemu, któremu udało się z nim skontaktować. To, czego się dowiedział, zaprezentował na łamach numeru 1 z 2003 roku Nieznanego Świata, dzięki czemu mogę przytoczyć część odpowiedzi Amerykanina, jakich mu udzielił. Która z Pańskich ekspedycji do Ameryki Południowej była najważniejsza? Niewątpliwie wyprawa na północny zachód od Cuzco, którą prowadziłem w latach W jej rezultacie doszło do odkrycia Vilcabamby ostatniej stolicy Inków, w której zamieszkiwał Inka Manco II. Gene Savoy, Antisuyu, przeł. R. Krzanowska, Kraków

7 Są dwa uzasadnienia. Po pierwsze, było to moje pierwsze doświadczenie związane ze starożytnymi ruinami w tropikalnych lasach; po drugie, Vilcabamba z historycznego punktu widzenia była bardzo ważnym miastem, poszukiwanym od przeszło czterech stuleci. Zdarzenia związane z tym odkryciem opisałem w książce Antisuyu opublikowanej także w Polsce. To się zgadza, ale zdaje się, że Elżbieta Dzikowska nie ma o niej pojęcia. Nie ona jedna. Znamienny przykład stanowi przypadek Luisa A. Pardo, peruwiańskiego antropologa, który wydał w 1972 roku krótką rozprawę w języku hiszpańskim. Najlepszym potwierdzeniem, że w tamtych czasach Peruwiańczycy też żyli chyba w innym wymiarze, jest jego uwaga: Otrzymaliśmy informacje prosto od profesora Antonio Santandera Caselliego, który utrzymuje, że to on jest odkrywcą Starej Vilcabamby. Po czym dodaje: Wykazał, że 14 lipca 1964 roku to on odkrył tajemniczą Vilcabambę. Zapomniał jednak dodać, że profesor Santander był członkiem ekspedycji Gene a Savoya i że w ruinach gościł dwa dni po Amerykaninie. Jak widać w historii odkrywania ostatniej stolicy Inków niedopowiedzenia idą w parze ze zwykłymi oszustwami, które częstokroć ustępują miejsca ordynarnemu kantowi. Elżbieta Dzikowska ma swoją wersję wydarzeń, którą przedstawiła Nelly Kamińskiej w artykule Serce zostało w Meksyku, a kawałek także w Peru ( Gazeta Wyborcza 2006, 9-10 września): Stypendium i spotkanie Toniego zmieniło całe moje życie, a zadecydował o tym jeden dzień! Jego następstwem był drugi bardzo ważny dla mnie dzień dwa lata później razem z Tonim uczestniczyłam w wyprawie, która odkryła w Peru ostatnią stolicę Inków Vilcabambę (oficjalnie 22 lipca 1976 r.). A było tak... Z Meksyku wracałam do Warszawy przez Limę, gdzie spotkałam prof. Edmundo Guillena, historyka. W Archiwum Indiańskim w Sewilli odnalazł on listy żołnierzy, którzy brali udział w podboju Vilcabamby i opisali trasę wyprawy. Twierdził, że można dzięki nim odnaleźć miasto, gdyby tylko były pieniądze Zafascynowana tą ideą zainspirowałam Tony ego, a on NBC. I pieniądze się znalazły. Powtarza to samo w numerze 4. Globtrotera z 2006 roku: 7

8 Nie to było jednak najważniejsze, bowiem profesor Guillén jako że to on był odkrywcą, my tylko mu towarzyszyliśmy, a następnie spopularyzowaliśmy odkrycie poprzez filmy, które obejrzały miliony widzów na całym świecie zdobył dowody na to, że miejsce, do którego dotarliśmy, to istotnie Vilcabamba, stolica Inków na wygnaniu, zaś konkwista nie zakończyła się, jak sądzono, wraz zajęciem przez Hiszpanów Cuzco w 1533 roku, ale dopiero 40 lat później. Ta wyprawa stała się dla nas przepustką do członkostwa w polskiej sekcji nowojorskiego The Explorers Club. Warto też dodać, że w tym roku, 16 czerwca, w Cuzco wmontowano w ścianie muzeum wizerunek profesora Guilléna z brązu. Wmurowana została też tablica upamiętniająca naszą ekspedycję i odkrycie sprzed 30 lat; znajduje się na niej i moje nazwisko. Czy to była najważniejsza z wszystkich podróży, które pani odbyła? Była bardzo ważna, choćby dlatego, że była odkrywcza, w dosłownym znaczeniu tego słowa. Byłem w tym muzeum i widziałem tę tabliczkę. Nawet Peruwiańczycy nie wykazali tyle tupetu, aby w dzisiejszych czasach nadal utrzymywać przed całym światem, że ich profesor odkrył Vilcabambę. Na owej plakietce jest mowa wyłącznie o rocznicy EKSPEDYCJI, ani słowa o ODKRYCIU. Na dowód załączam zdjęcie. 8

9 Trudno uwierzyć, iż w chwili podejmowania eskapady do Espiritu Pampa, ona i Tony Halik nie wiedzieli, że Gene Savoy był tam przed nimi ponad 10 lat wcześniej, bo stacja NBC nie dałaby pieniędzy na wyprawę, gdyby nie fakt, że wcześniej miejsce to odkrył Amerykanin. Nic mnie również nie przekona, że do uszu miejscowego historyka nie dotarło, że w ostatniej stolicy Inków buszował jakiś gringo z Los Estatdos Unidos de América. Gene Savoy był podobnego zdania. Ponownie posłużę się fragmentem rozmowy przeprowadzonej przez Romana Warszewskiego: W latach 70. w naszym kraju pojawiły się relacje poddające w wątpliwość fakt odkrycia przez Pana Vilcabamby. Padały stwierdzenia, że, mimo iż w 1964 roku w okolicach Espiritu Pampa rzeczywiście natrafił Pan na rozlegle ruiny, nie udowodnił, iż rzeczywiście chodziło o Vilcabambę. Palmę pierwszeństwa, jeśli chodzi o ostatnią stolicę Inków, przypisywano profesorowi Edmunda Guillénowi, który w 1976 roku poprowadził w tamten rejon ekspedycję, W wyprawie uczestniczyła dwójka polskich dziennikarzy Elżbieta Dzikowska i Tony Halik. Po jej zakończeniu, w 1979 roku Elżbieta Dzikowska opublikowała książkę Vilcabamba ostatnia stolica Inków, w której pada stwierdzenie, że rzeczywistym odkrywcą Vilcabamby jest prof. Guillén, a nie Gene Savoy. Jaka była rzeczywista rola prof. Edmunda Guilléna w odkryciu Vilcabamby? Przytoczone przez Pana twierdzenie jest kuriozalne i bezzasadne. Trudno mi rozstrzygnąć, czy wynika ono z niedoinformowania, czy też ze złej woli. Nie będę w to wnikał. Fakty są bezsporne. Nie dla Elżbiety Dzikowskiej. Aby nie być gołosłownym, zacytuję wypowiedź z portalu internetowego Wirtualna Polska, zamieszczoną w dziale Turystyka pod tytułem: Ja lublju tiebia żyzń (23 stycznia 2009 roku): Vilcabamby poszukiwano od dawna. Kiedy w 1911 roku Hiram Bingham odkrył Machu Picchu, był przekonany, że to jest właśnie ostatnie stolica inków. Później poszukiwano jej w wielu miejscach, także w Espiritu Pampa, dokąd dotarła nasza wyprawa, ale NIKT [podkreślenie moje J.M.] nie potrafił udowodnić, że zagubione w dżungli ruiny mogły być niegdyś najważniejszym miejscem Inków. Najważniejszym, bowiem ich wspaniała stolica Cusco upadła w 1533 r., i wtedy zdaniem zwycięzców zakończył się podbój Peru. Tymczasem zwyciężeni mówili: ależ skąd, imperium Inków upadło dopiero w 1572 r., kiedy zdobyto Vilcabambę. Nasza 9

10 wyprawa potwierdziła szlak podboju i z wielkim trudem, bo to, co pozostało zakryła dżungla i żeby zobaczyć i sfotografować cokolwiek trzeba było wycinać maczetami kilkusetletnie drzewa znalazła dowody, że w tym właśnie miejscu była niegdyś ostatnia stolica Inków. Tony zrobił film dla NBC, ja dla Intepressu, była konferencja prasowa w Limie, świat się o tym dowiedział. Co na to Gene Savoy? Moje raporty na temat odkrycia Vilcabamby zostały opublikowane w wielu językach już w roku 1964, a więc na 12 lat przed wyprawą Guilléna. Zresztą, jak wynika z jej opisu, Guillén wcale nie dotarł do serca ruin Vilcabamby, lecz jedynie na ich obrzeże, podobnie jak w 1911 roku dosłownie w miesiąc po odkryciu Machu Picchu Hiram Bingham. Bingham zlekceważył okruchy ruin, na jakie wtedy natrafił; intuicja najwyraźniej go zawiodła. Bo, gdyby podążył kilkaset metrów dalej w głąb lasu, natknąłby się na właściwe mury Vilcabamby, które w 1965 roku moja druga ekspedycja oczyszczała przez 120 dni. Inną kwestią, która wzbudza we mnie niesmak, jest fakt, że na owej pamiątkowej tablicy w cuzceńskim muzeum widnieje nazwisko Elżbiety Dzikowskiej, a nie ma Tony Halika człowieka, który załatwił fundusze na tę odkrywczą wyprawę. Ponoć to Pani Elżbieta była inicjatorką tej tablicy. Jeśli tak było, to wynika z tego, że zadbała tylko o siebie. W jakim świetle ją to stawia? Tymczasem w rozmowie z Aleksandrą Wiśniowską w Dzienniku Polskim z dnia 17 czerwca 2009 roku do znudzenia powtarza: To wydarzenie stało się naszą przepustką w prestiżowym The Explorer Club. Było to olbrzymie przeżycie, wielka przygoda. Tę wyprawę zorganizował nieżyjący już prof. Edmundo Guillén peruwiański historyk, który w archiwum indiańskim znalazł listy żołnierzy hiszpańskich biorących udział w podboju tejże Vilcabamby, opisujące trasę. Dzięki temu udało nam się dotrzeć do ruin, to był rok Powstał wówczas film, mieliśmy konferencję prasową. Fakt upamiętnia tablica w muzeum w Cuzco, poświęcona tejże wyprawie, na której figuruje także moje nazwisko. 10

11 W drzwiach pałacu inki Dzikowska niczym wstępujący na tron egipski faraon wszelkimi sposobami wymazuje z kartusza nazwisko Gene a Savoya prawdziwego odkrywcy Vilcabamby. Nie może być przypadkiem, że chyba nigdy nie wymienia jego nazwiska. Być może i 11

12 jego i Binghama trudno nazwać odkrywcami, bardziej adekwatne będzie przypisanie im zasługi przywrócenia Machu Picchu i Vilcabamby cywilizacji Zachodu, ale dokonanie pozostaje faktem. Savoy nie natknął się na ruiny przypadkiem, on wyruszył w celu ich odszukania i zdobycia śladów potwierdzających jego hipotezę. Nie tylko zmierzył się z legendą samego Binghama, lecz także został uznany w oczach całego zachodniego świata za ODKRYWCĘ Vilcabamby. On, nie Guillén. Elżbieta Dzikowska nie chce tego przyjąć do wiadomości, podobnie jak jej wierny i długoletni poplecznik, Maciej Kuczyński. Można się o tym przekonać w książce Wielcy zdobywcy, w rozdziale ponoć autoryzowanym przez Elżbietę Dzikowską. Właściwie nie warto przytaczać tych fragmentów ze stron , zwłaszcza że pozostała część książki opowiada o wspaniałych himalaistach, ale z kronikarskiego obowiązku uczynię to: Z czasem zapomniana stolica, o której wzmiankowały jedynie dokumenty podboju, wzbudziła zainteresowanie badaczy. Zaczęli jej poszukiwać archeolodzy i awanturnicy. Jednak ŻADNE penetrowane przez nich ruiny NIE POTWIERDZAŁY [oba podkreślenia moje J.M.] nadziei. Amerykanin Hiram Bingham sądził, że odkryte przez niego Machu Picchu było właśnie tą poszukiwaną, ostatnią siedzibą. Nie wszyscy uczeni dali się do tego przekonać. Tak zdaniem Vincenta Lee wyglądała Vilcabamby 12

13 Ten opis zakrawa na jakąś absurdalną hucpę. Kuczyński przedstawia tę wyprawę, jakby jej uczestnicy jako pierwsi znaleźli się w opisywanych miejscach, a przed nimi nikogo tam nie było! Znowu ani słowa o Savoyu, zamiast tego mamy niezasłużone peany z tego wręcz niesmacznie apologetycznego rozdziału Wielkich zdobywców: Ostatecznym sprawdzianem, czy rzeczywiście znaleźli się w poszukiwanym pałacu, miał być Yuraq Rumi. Profesor Guillén przypomniał słowa kronikarza, według którego pałac był wspaniały i elegancki, wzniesiony z wielkim kunsztem budowlanym i zmysłem artystycznym, a w jego pobliżu miał się znajdować wielki Biały Kamień Yuraq Rumi w języku kiczua. Wyprawa zeszła na dno podmokłej, bagnistej kotliny i oto był kamień! Jarosław Molenda na Yurak Rumi Znane jest powiedzenie: Nie jest prawdą, to co jest prawdą, ale to, co zdołają nam wmówić. Na szczęście można zapoznać się z polskim wydaniem książki Hirama 13

14 Binghama, który był w tamtych okolicach w 1911 roku. Nie będę liczył, ile to lat wcześniej? Poniższy fragment dokumentuje dokonania ojca Machu Picchu: Oczywiście nie mieliśmy ze sobą liczącego 1000 stron in folio tomu Kroniki Augustianów ojca Calanchy, jedynie kilka notatek, jakie byłem w stanie zrobić pod kierunkiem Romero. Odnosiły się one do miejsc w sąsiedztwie Vitcos. [ ] Nasi gospodarze, señora Carmen Vargas i jej rodzina, z zainteresowaniem przeczytali skopiowane przeze mnie te ustępy z Kroniki Calanchy, które odnosiły się do położenia ostatniej stolicy Inków. Dowiedziawszy się, że pragniemy odkryć Vitcos, miejsce, o którym nigdy nie słyszeli, polecili przyjść najinteligentniejszym dzierżawcom w majątku, by ich wypytać. Najlepiej poinformowany ze wszystkich był silny Metys, zaufany nadzorca, który stwierdził, że w niewielkiej odległości, w dolinie zwanej Ccollumayu, kilka godzin jazdy w dół Urubamby, znajdują się «ważne ruiny», które widziało kilku z Indian señory Carmen. Jeszcze bardziej interesujące i emocjonujące było jego stwierdzenie, że na grzbiecie, w górę doliny Salcantay, znajduje się miejsce zwane Yurak Rumi (yurak biały; rumi kamień), gdzie jakieś bardzo interesujące ruiny znaleźli jego robotnicy przy ścinaniu drzew na opał. Wszystkich nas to podnieciło, gdyż wśród ustępów przepisanych przeze mnie z Kroniki Calanchy znajdowało się stwierdzenie, iż blisko Vitcos jest biały kamień ze wspomnianym już Domem Słońca, który nazywają Yurak Rumi. Nawet Bingham, który słynął z autoreklamy, bez upiększeń przedstawia, w jaki sposób dotarł w tamto miejsce: Jednakże nadzorca powiedział, że szlak tam wiodący jest obecnie nie do przejścia, ale mała grupa Indian może go przygotować w ciągu niecałego tygodnia. Nasi gospodarze natychmiast wydali polecenie, aby ścieżka na Yurak Rumi została dla naszej wygody oczyszczona. Cóż, można się spierać, czy Bingham był pierwszym białym człowiekiem, który zobaczył Machu Picchu, ale pewnej uczciwości nie sposób mu odmówić. Na taką nie stać Elżbiety Dzikowskiej. Pytam tylko, dlaczego swoim nazwiskiem potwierdza to Maciej Kuczyński? Pomijam, że nie raczył odpowiedzieć na mój mail z zarzutami. Cóż, w świecie podróżników, w którym każdy musi być kimś, zwyczajny człowiek jest skazany na wymarcie albo ignorowanie. Hiram Bingham, Zaginione miasto Inków, przeł. R. Krzanowska, Kraków

15 Elżbieta Dzikowska w latach 70. była zdeterminowana przebić się za wszelką cenę. Ten rys jej osobowości tłumaczy fakt eksploatowania owego odkrycia Vilcabamby do granic możliwości, gdyż jak sama przyznaje dało ono jej przepustkę do świata globtroterów. Teraz przyznanie się do podkoloryzowania swych osiągnięć, strąciłoby ją z piedestału. Ochrona ze strony Macieja Kuczyńskiego wskazuje, że są do siebie podobni. Przytoczę opinię dr Marcina Gawryckiego na temat wyczynu Pana Kuczyńskiego, który z kolei jemu przyniósł rozgłos: Nie jestem speleologiem, być może nie mam kompetencji, żeby w pełni docenić ten wyczyn, ale na kartach książki nie znalazłem przekonywających słów, które dałyby czytelnikowilaikowi dowód, że wyczyn jest tak niesamowity, zwłaszcza że nie tyle jaskinie odkryto (bo to uczynił już wcześniej ktoś inny), ale je jedynie zbadano. Polscy naukowcy, zwłaszcza archeolodzy, nieprzerwanie prowadzą badania w Ameryce Łacińskiej i nigdy nie spotkałem się z takim skrajnym popadaniem w samozachwyt. W relacjach z wyprawy Guilléna dużo miejsca poświęcono faktowi, iż jej uczestnicy w rejonie poszukiwań odnaleźli dachówki. Miał to być decydujący dowód wspierający tezę, że budowle, na które natrafiono, rzeczywiście są ruinami Vilcabamby. Wszak Vilcabamba jako stolica wojenna i awaryjna rozwijała się dopiero w czasach konkwisty, natomiast w okresie przedkolonialnym Inkowie dachówek nie znali. Savoy skomentuje ten fakt w swoim stylu: To, czy Guillén natrafił na dachówki, czy nie, też jest bez większego znaczenia. Dachówki na tym terenie odkryła już w 1892 roku [sic! dop. J.M.] ekspedycja armii peruwiańskiej, w 1911 roku widział je tam Bingham, a w 1964 moja własna ekspedycja zebra ła ich pokaźną kolekcję. Mówienie więc, iż znajdując dachówki Guillén dostarczył decydującego dowodu na to, iż ruiny w rejonie Espiritu Pampa są Vilcabambą, stanowi kolejne nieporozumienie. Czy Edmundo Guillén, będąc profesorem historii, mógł tego wszystkiego nie wiedzieć? Marcin F. Gawrycki, W pogoni za wyobrażeniami. Próba interpretacji polskiej literatury podróżniczej poświęconej Ameryce Łacińskiej, Warszawa

16 Nie wiem, choć... nie sądzę. Prawdą jest jednak, że w środowisku akademickim spotkałem się z tak wielką dozą zawiści i zazdrości, że z czasem postanowiłem tego typu stwierdzeń nie komentować. Dla nauki i postępu badań pozostaje to bowiem w gruncie rzeczy bez żadnego znaczenia. Ważne jest samo odkrycie i co z niego wynika. Kolejne skupisko dachówek Kronika Martína de Murúy nie została opublikowana w całości aż do roku 1922 (w Limie), ponad 330 lat po jej ukończeniu i ponad 10 lat po odkryciu Machu Picchu przez Binghama. Została wydana przez Carlosa Romera, tego samego peruwiańskiego historyka, który pomógł Binghamowi zlokalizować Espiritu Pampę. Dzięki niej angielski historyk John Hemming w swoim sztandarowym dziele The Conquest of the Incas (pierwsze wydanie w 1970 roku, czyli sześć lat przed ekspedycją Guilléna!) zwrócił uwagę, że opis Murúy wspiera identyfikację Vilcabamby autorstwa Savoya, nie Binghama, a tym bardziej Guilléna! Oto, co konkludował na stronie 480: 16

17 Pierwsi współcześni goście w Espiritu Pampa Bingham, Savoy, Howell i Morrison wspominają o znalezisku, które do tej pory nie zostało odnotowane w żadnych ruinach Inków w całym Peru. Wszyscy oni stwierdzili obecność sterty starych dachówek wykonanych na podobieństwo hiszpańskich. Jednak nie wiedzieli, że Murúa opisywał ten bardzo ważny element w mieście Vilcabamba Túpaca Amaru: Inkowie mieli pałac na różnych poziomach pokryty dachówkami. Oto jest ostateczny dowód. Dopóki ktoś nie odnajdzie innych ruin ściśle odpowiadających geograficznym i topograficznym szczegółom znanym na temat Vilcabamby, a także posiadającym imitacje hiszpańskich dachówek, zaginione miasto Vilcabambę należy umiejscawiać w Espiritu Pampa. Skoro Polacy wiedzą już, że to nie Jan z Kolna odkrył Amerykę, a laur ten należy się Kolumbowi, którego zasługi na tym polu są NAJWIĘKSZE (choć podobno on też był Polakiem), to może czas już, aby podobnie stało się w przypadku Vilcabamby? Jeśli Guillén chciał zdobyć ostateczne potwierdzenie, powinien postąpić jak Vincent Lee. Amerykanin doszedł do logicznego wniosku, że trzeba poświęcić czas na odszukanie w sąsiedztwie Vilcabamby ruin, które zostały opisane w kronikach. W podobny sposób jak Hiram Bingham dowiódł, że ruiny na Rosaspata są w rzeczywistości pozostałościami starożytnego Vitcos odkrywając pobliską skalną świątynię Chuquipalta i Yurak Rumi, tak jedynie poprzez odszukanie dodatkowych, powiązanych z ostatnią stolicą Inków miejsc można ze stuprocentową pewnością udowodnić, iż ruiny Espiritu Pampy są naprawdę Vilcabambą Manco Inki. Vincent Lee nie tylko odnalazł i zidentyfikował większość stanowisk archeologicznych na szlaku z Vitcos do Espiritu Pampa, lecz także sporządził znakomite mapy. Czy ośmielił się choćby w żartach nazwać kiedykolwiek odkrywcą Vilcabamby? NIGDY! A my wciąż i jedynie czytamy oklepane frazesy Elżbiety Dzikowskiej, jak choćby te z Gazety Wyborczej (9-10 września 2006 rok): Dlaczego nasze odkrycie było takie ważne? Bo potwierdziło, że upadek imperium Inków nastąpił nie w 1533 r., jak głosili najeźdźcy (Hiszpanie zamordowali wtedy króla Inków Atahualpę i zajęli oficjalną stolicę Cusco), lecz 40 lat później. Inkowie bronili się długo, Vilcabamba padła dopiero w 1572 r. 16 czerwca 2006 r. odsłonięto w Cuzco tablicę 17

18 upamiętniającą 30-lecie naszej wyprawy. Jest na niej portret prof. Guillena, mojego wielkiego przyjaciela, który już, niestety, podobnie jak Tony, przebywa w innym świecie. Przed dotarciem Dzikowskiej do Vilcabamby nikt nie wiedział o istnieniu stanowiska oporu w ostatniej stolicy Inków? W żadnym opracowaniu nie padło słowo o roli Vilcabamby i egzekucji ostatniego króla Inków Túpaca Amaru w 1572 roku? Takimi odkrywczymi rewelacjami dzieli się Pani Dzikowska z bracią dziennikarską, a ta powtarza te brednie i żaden/żadna nie podejmie próby zweryfikowania słów swojej interlokutorki. To się nazywa reporterska rzetelność I to w dobie Internetu i powszechnego dostępu do literatury. Nawet koncepcja Guilléna nie była odkrywcza, nie mówiąc o tym, co pisze się o podążaniu śladem konkwistadorów, bo stwierdzenie takie nie całkiem odpowiada prawdzie. Jechali bowiem zwyczajnym szlakiem wiodącym do Espiritu Pampa, z którego dzisiaj korzystają wszyscy mieszkańcy, a nie drogą, którą maszerowały hiszpańskie oddziały. Metodę poszukiwań Guilléna ilustruje sama Dzikowska: Słoneczne popołudnie, widoczność doskonała. Tak jakmy teraz dawniej stali tu Hiszpanie, przyglądając się długiemu grzbietowi leżącegonaprzeciw wzgórza z charakterystycznym garbem z jednej strony. Na jego szczycie znajduje się PEWNIE [podkr. moje J.M.] twierdza Wayna Pucara, mówi Edmundo. 18

19 Grzbiet Media Luna, gdzie wznoszą się ruiny Huayna Pucara Czy Guillén i Dzikowska mogli stamtąd zobaczyć mury twierdzy? Przemierzałem ten szlak dwa razy i sprawdziłem, że z opisywanego miejsca jest to niemożliwe. Na dowód przedstawiam zdjęcie. Żaden z uczestników ekspedycji nie pofatygował się, aby dotrzeć na szczyt, w zamian mamy frywolne stwierdzenie, które jest leitmotivem ekspedycji z 1976 roku: Profesor Guillén postanowił nie marnować czasu na badanie wzgórza i nazajutrz rano ruszyć wprost w głąb doliny, której broniła forteca. Trudno mi pojąć, po co błąkał się w pobliżu Yurak Rumi, gdzie był zarówno Bingham, jak i Savoy, a zlekceważył ruiny, których nikt nie zbadał do czasu jego bytności? Zamiast dokonać czegoś, co rzeczywiście potwierdziłoby, że znajdują się na szlaku konkwistadorów, pan profesor podążył dalej, jakby nigdy nic: Wszystko, co odkryli, ujrzeli i sprawdzili do tej pory, wskazywało na to, że zagubiona w dżungli Vilcabamba Inków została znaleziona. Z dawnymi przekazami zgadzała się wysokość nad poziomem morza, ciepły klimat, tropikalna roślinność, nazwy miejscowości na szlaku, 19

20 rozmiary miasta, budynki i gmachy, świątynia i pałac, wodociągi, tarasy i schody, odrzwia o podwójnym profilu, dachówki, resztki stiuków Américo Cobos pokazuje resztki stiuku na ścianie inkaskiej rezydencji w Vilcabambie Wystarczy zapoznać się z fragmentem książki Johna Hemminga z 1970 roku, aby przekonać się, że wszystko, co niby odkryła ekspedycja Guilléna, w której uczestniczyła Dzikowska, angielski historyk zdążył udowodnić kilka lat wcześniej nie ruszając się zza swojego oksfordzkiego biurka. Jednak Brytyjczyk, w przeciwieństwie do peruwiańskiego pseudonaukowca, nie ośmielił się nazwać siebie odkrywcą, oddając sprawiedliwość Savoyowi. Może Dzikowska nie znała książki Johna Hemminga? weźmie ją ktoś w obronę. Niestety, ona sama w Limańskim ABC przyznaje: Okup ten nie uratował pięknej i miłej księżniczki. John Hemming w «The conquest of the Incas» podaje, iż hiszpańscy żołnierze zarazili ją chorobą weneryczną, a w końcu została zmuszona do poślubienia 20

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Radni Rady Miejskiej Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu ul. Rynek 1 62-020 Swarzędz

Radni Rady Miejskiej Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu ul. Rynek 1 62-020 Swarzędz Kicin, Kliny, Janikowo i okolice, wrzesień 2012 r. Radni Rady Miejskiej Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu ul. Rynek 1 62-020 Swarzędz Szanowna Pani Burmistrz, Panie Burmistrzu, Panie Przewodniczący, Szanowni

Bardziej szczegółowo

J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW

J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW J O N A T H A N G R A Y ZAGINIONY ŚWIAT GIGANTÓW ODKRYWCA, BADACZ, ARCHEOLOG I AUTOR, JONATHAN GRAY PRZEMIERZYŁ ŚWIAT ZBIERAJĄC DOWODY NA ISTNIENIE MISTERIÓW STAROŻYTNOŚCI. Wydawnictwo Psychoskok, 2013

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Organizacja informacji

Organizacja informacji Organizacja informacji 64 CZYTANIE ARTYKUŁU Z GAZETY To zadanie ma nauczyć jak: wybierać tematy i rozpoznawać słowa kluczowe; analizować tekst, aby go zrozumieć i pamiętać; przygotowywać sprawozdanie;

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r.

Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2012 r. eduglob.zrodla.org/peru/ Wiele gatunków ziemniaków na stoisku na rynku w mieście

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

T R A V E L C O A C H I N G 5 0 +

T R A V E L C O A C H I N G 5 0 + A K T Y W N I 5 0 + C o t o z a p r o j e k t? Chcę realizować swoje marzenia, Chcę poznawać ludzi, Chcę zobaczyć przyrodnicze ciekawostki, Jestem ciekawy świata!. Takie głosy osób po 50-tym roku życia

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

List motywacyjny, który Cię wyróżni

List motywacyjny, który Cię wyróżni List motywacyjny, który Cię wyróżni Szukasz pracy i chcesz, żeby pracodawca wybrał właśnie Ciebie? Chcesz dobrze wypaść w jego oczach jeszcze przed rozmową? Chcesz napisać przekonujący list motywacyjny?

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Karpacza

Wycieczka do Karpacza Dnia 9 maja uczniowie klas IV VI wyjechali na trzydniową wycieczkę do Karpacza. Opiekowały się nimi p. Lidka Wojciechowska, p. Ksenia Jańska, p. Dominika Małolepsza oraz p. Lidka Mucha, mama Julki i Fabiana.

Bardziej szczegółowo

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com

Raport o kursie. Strona 0. www.oczyszczanieumyslu.pl www.czystyumysl.com Raport o kursie Strona 0 Raport o kursie Marcin Tereszkiewicz Raport o kursie Strona 1 Oczyszczanie Umysłu Oczyść swój umysł aby myśleć pozytywnie i przyciągać to czego chcesz Raport o kursie Strona 2

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE?

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? Duże Podróże to blog podróżniczy na którym zamieszczam relacje ze swoich wypraw w formie dopracowanych pod każdym względem opowieści. Porusza również tematy

Bardziej szczegółowo

Cena 24,90 zł. K U R S DZIENNIKARSTWA DLA SAMOUKÓW Małgorzata Karolina Piekarska

Cena 24,90 zł. K U R S DZIENNIKARSTWA DLA SAMOUKÓW Małgorzata Karolina Piekarska MAŁGORZATA KAROLINA PIEKARSKA Z zawodu dziennikarka prasowa i telewizyjna oraz pisarka, autorka powieści dla młodzieży. Z zamiłowania blogerka, której blog W świecie absurdów zyskał ponad 3 mln odsłon.

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy.

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy. 5 6 Tyle nam powiedział Święty Paweł, jaka może być miłość: cierpliwa, wytrwała... Widzimy taką miłość w życiu między ludźmi. Możemy ją opisać, używając słów mniej lub bardziej udanych, ale można się zgubić

Bardziej szczegółowo

Umiesz Liczyć Licz Kalorie

Umiesz Liczyć Licz Kalorie Umiesz Liczyć Licz Kalorie Cześć! W tym krótkim poradniku wytłumaczę Ci dlaczego według mnie jedzenie wszystkiego w odpowiednich ilościach pozwoli utrzymać świetną sylwetkę przez całe życie. Tak dobrze

Bardziej szczegółowo

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu

Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Peru 15.09-7.10.2006. Odcinek 5. Inkaskie drogi i Machu Picchu Inkowie wybudowali około 40 tys. km dróg, z których do dzisiaj funkcjonuje połowa. Wiele z nich zniszczyli Hiszpanie swoimi wozami. Inkowie

Bardziej szczegółowo

I. WYSPA Z LOTU PTAKA I. WYSPA Z LOTU PTAKA

I. WYSPA Z LOTU PTAKA I. WYSPA Z LOTU PTAKA I. WYSPA Z LOTU PTAKA I. WYSPA Z LOTU PTAKA 13 WYPRAWA NA WYSPĘ ANGIELSKICH CZASÓW J eżeli wyobrazimy sobie angielską gramatykę jako rozległą wyspę, którą chcemy poznać i poczuć się na niej możliwie swobodnie,

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Einstein na półmetku Przy pisaniu kolejnego artykułu o projekcie postanowiliśmy wykorzystać opinie uczestników, czyli uczniów szkół Powiatu Lubańskiego. Oto co sądzą o Einsteinie: Na zajęciach byliśmy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok.

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Dziś jeszcze cieplej Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Ponownie padły rekordy ciepła m.in. w Tromsø, gdzie temperatura

Bardziej szczegółowo

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów.

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów. Wybitny myśliciel angielski, felietonista, redaktor i pisarz. Znany jako mistrz paradoksu. Jego książki wywarły wielki wpływ na wiarę jemu współczesnych w tym na autora Opowieści z Narnii C. S. Lewisa.

Bardziej szczegółowo

J O N A T H A N G R A Y

J O N A T H A N G R A Y J O N A T H A N G R A Y C O S I Ę S T A Ł O Z W I E Ż Ą B A B E L Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Jonathan Gray, Wiktor Jorkstam Co się stało z Wieżą Babel Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Ameryka Łacińska została naniesiona na chińskie mapy już przed Kolumbem

Ameryka Łacińska została naniesiona na chińskie mapy już przed Kolumbem 28.02.2015 Ameryka Łacińska została naniesiona na chińskie mapy już przed Kolumbem Autor: Wieczorna Image not found http://wieczorna.pl/uploads/photos/middle_ Ameryka Łacińska została naniesiona na chińskie

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień.

Witaj, Odważ się i podejmij wyzwanie- zbuduj wizję kariery, która będzie odzwierciedleniem Twoim unikalnych umiejętności, talentów i pragnień. Witaj, Nazywam się Magdalena Kluszczyk. Jestem self-leadership coachem i coachem kariery. Wspieram ludzi w budowaniu i odkrywaniu sukcesu na własnych warunkach. Stwórz wizję kariery to pierwszy krok na

Bardziej szczegółowo

marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk

marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk Agnieszka Kamińska Zarząd Krajowy Towarzystwo Polsko-Chorwackie z siedzibą przy

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.)

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) Wczorajsze przemówienie Alana Greenspana było punktem kulminacyjnym tego tygodnia, jeśli chodzi o wpływ na rynek walutowy. Szef FED sugerując, że odżywająca

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Sześciolatki w pierwszej klasie to nie jedyna zmiana wynikająca z reformy. - Obecnie obowiązek przedszkolny dzieci mogą realizować zarówno w

Sześciolatki w pierwszej klasie to nie jedyna zmiana wynikająca z reformy. - Obecnie obowiązek przedszkolny dzieci mogą realizować zarówno w Nie macie prawa! Rząd 5 marca 2015 r. po raz kolejny pokazał Polakom, że nie mają prawa decydować o kwestiach dotyczących ich dzieci. Tego dnia koalicja PO-PSL już w pierwszym czytaniu odrzuciła obywatelski

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalny opis przejścia GRY-OnLine do gry. Myst III: Exile. autor: Bolesław Void Wójtowicz

Nieoficjalny opis przejścia GRY-OnLine do gry. Myst III: Exile. autor: Bolesław Void Wójtowicz Nieoficjalny opis przejścia GRY-OnLine do gry Myst III: Exile autor: Bolesław Void Wójtowicz Copyright wydawnictwo GRY-OnLine S.A. Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa do użytych w tej publikacji tytułów,

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Kręć Wrocław! Jak zrobić to lepiej?

Kręć Wrocław! Jak zrobić to lepiej? Kręć Wrocław! Jak zrobić to lepiej? ZANIM POWSTANIE REKLAMA ZANIM POWSTANIE DOBRA REKLAMA Analiza Synteza Kreacja Realizacja Marka (jaka jest, do czego dąży, ambicje, problemy) Do kogo mówimy (grupa docelowa

Bardziej szczegółowo

południowa ściana - relacja

południowa ściana - relacja PODZIĘKOWANIA południowa ściana - relacja Jak Państwo wiecie, po przylocie do Limy udaliśmy się 400 kilometrów dalej do Huaraz. Na miejscu zajęliśmy się logistyką organizacji akcji górskiej. Miejscowe

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec Wstęp Historia Fizyki dr Ewa Pawelec 1 Co to jest historia, a co fizyka? Po czym odróżnić fizykę od reszty nauk przyrodniczych, nauki przyrodnicze od humanistycznych a to wszystko od magii? Szkolne przedstawienie

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Ty i Google. Niezbędnik dla początkującego

Ty i Google. Niezbędnik dla początkującego Ty i Google Niezbędnik dla początkującego Podstawowe usługi... Jedno konto, wszystkie usługi Jeśli założysz konto w serwisie google masz wtedy dostęp do wszystkich jego funkcji, również tych zaawansowanych.

Bardziej szczegółowo

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie!

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Dawałeś kiedyś ogłoszenie swojej firmy albo działalności? To nie popełniaj tego samego błędu co wszyscy! Przedstawię Tobie teraz sposób jak ustrzec się błędu który jest dość

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób skonstruować list motywacyjny?

W jaki sposób skonstruować list motywacyjny? ZASADY PISANIA LISTU MOTYWACYJNEGO List motywacyjny tworzymy w celu opisania swojej motywacji do pracy na stanowisku, o które aplikujemy oraz uzupełnienia CV, czyli podania dodatkowych, bardziej szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy

Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy Szkoła pisania - rozprawka 1. W poniższej rozprawce wskaż wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy Na bogactwo świata składają się między innymi dziedzictwo kulturowe

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie WPROWADZENIE D zień dobry, Przyjaciele. Pragnę powitać tych wszystkich, któ rzy kroczą drogą dalszego energoinformacyjnego rozwoju oraz tych, którzy stawiają na niej dopiero pierwsze kroki. Czy gotowi

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Układ graficzny CKE 2010 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę

Bardziej szczegółowo

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie!

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 20 wydarzeń rodzinnych w każdej dzielnicy Warszawy - propozycja współpracy przy wyjątkowym warszawskim projekcie! List przewodni Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Jak liczono dawniej?

Jak liczono dawniej? Jak liczono dawniej? Kinga Lużyńska 2a Strona 0 Praca długoterminowa z matematyki System karbowy Ludzie gdy jeszcze prowadzili koczowniczy tryb życia czyli jedli to co znaleźli bądź upolowali, nie musieli

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Wobec powyższego ruch planet odbywa się ruchem spiralnym, a nie jak nam się wydaje po okręgu, gdyż wtedy mielibyśmy nieustanny rok świstaka.

Wobec powyższego ruch planet odbywa się ruchem spiralnym, a nie jak nam się wydaje po okręgu, gdyż wtedy mielibyśmy nieustanny rok świstaka. Spirala czasu Czy doświadczasz czegoś co w prosty sposób można nazwać przyspieszeniem czasu? Odczuwasz, że dni mijają coraz szybciej? Przestajesz liczyć minuty i godziny? Żyjesz raczej od tygodnia do tygodnia,

Bardziej szczegółowo

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów.

1. Podpisz na mapce główne rzeki i miasta Polski i Słowacji, a następnie zakoloruj obszar Tatr. Wpisz kierunki świata przy róży wiatrów. Palcem po mapie m e c l Pa apie po m Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego za pośrednictwem Euroregionu Tatry w ramach Programu Współpracy Transgranicznej

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie

eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie eszkoła przyszłości Gimnazjum nr 1 w Barcinie Jak może wyglądać szkoła za rok, dwa Koniec epoki papieru w szkołach. Pora na tablety i netbooki Już od dłuższego czasu trwa dyskusja nad tym, czy tablety

Bardziej szczegółowo

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spis treści: 1. Wstęp. 2. Cykl życia urządzeń elektrycznych i elektronicznych. 3. Cykl życia mojego starego komputera w porównaniu z kosztami eksploatacyjnymi.

Bardziej szczegółowo

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m. Bieszczady Gdzieś na krańcu Polski, na południowym wschodzie leży legendarna i trudno dostępna kraina górska, czyli słynne Bieszczady. Dostać się tutaj środkiem komunikacji publicznej jest niezwykle ciężko.

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalny poradnik GRY-OnLine do gry. Nibiru. Age of Secrets. autor: Bolesław Void Wójtowicz

Nieoficjalny poradnik GRY-OnLine do gry. Nibiru. Age of Secrets. autor: Bolesław Void Wójtowicz Nieoficjalny poradnik GRY-OnLine do gry Nibiru Age of Secrets autor: Bolesław Void Wójtowicz Copyright wydawnictwo GRY-OnLine S.A. Wszelkie prawa zastrzeżone. www.gry-online.pl Prawa do użytych w tej publikacji

Bardziej szczegółowo

Kultura i zabytki Perú

Kultura i zabytki Perú Kultura i zabytki Perú Perú Perú to państwo w Ameryce Południowej, położone nad Oceanem Spokojnym, składające się z trzech malowniczych krain geograficznych - wybrzeża, łańcuchów And i Montany, w peruwiańskich

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań. Paradygmaty Programowania Język Prolog Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań. Wstęp Prolog (od francuskiego

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Widzicie tu Stan -czyli naszą piekarnię :). Zróbcie sobie wspólne zdjęcie przy otłoczyńskiej karczmie. Pamiętacie to zdjęcie z 2013 roku?

Widzicie tu Stan -czyli naszą piekarnię :). Zróbcie sobie wspólne zdjęcie przy otłoczyńskiej karczmie. Pamiętacie to zdjęcie z 2013 roku? DROGA W PRAWO 1. Jak wiecie budynek ten już od dawna jest po prostu budynkiem mieszkalnym(mieszkają tu co niektórzy z Was lub z drużyny przeciwnej).powstał tu w XIX wieku. Jednak gdy był budowany nie miał

Bardziej szczegółowo

Najbardziej opiniotwórcze polskie media dekady: 2004-2013

Najbardziej opiniotwórcze polskie media dekady: 2004-2013 Najbardziej opiniotwórcze polskie media dekady: 2004-2013 Analiza częstotliwości cytowania poszczególnych mediów przez inne media na podstawie przekazów prasowych, telewizyjnych i radiowych z okresu od

Bardziej szczegółowo

Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o

Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o okres od poniedziałku do piątku ale dokładnie o jeden

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Dokończ poniższe zdanie wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Dokończ poniższe zdanie wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Autor nie zdecydował się zamieszkać w Ikoyi, ponieważ: A. nie mógłby tam poznać prawdziwej kultury afrykańskiej. B. nie chciał, aby jego mieszkanie było ciągle okradane.

Bardziej szczegółowo

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura najsilniej rozwinięta na tym obszarze. Majowie to grupa

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Dwa powody prosta instrukcja pisania listu motywacyjnego

Dwa powody prosta instrukcja pisania listu motywacyjnego Dwa powody prosta instrukcja pisania listu motywacyjnego czyli 5 akapitów listu motywacyjnego Materiały opracowano w Zachodniopomorskiej Szkole Biznesu w ramach projektu PI-Witryna Pracy 50+ innowacyjny

Bardziej szczegółowo

M Z A UR U SKI SK E I J HIST

M Z A UR U SKI SK E I J HIST NATROPACH MAZURSKIEJHISTORII I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU GIŻYCKIEGO Projekt edukacyjny skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych powiatu giżyckiego I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

Zestaw materiałów edukacyjnych Wyprawa do Polski - podręcznik pokazowy

Zestaw materiałów edukacyjnych Wyprawa do Polski - podręcznik pokazowy Zestaw materiałów edukacyjnych Wszystkie materiały można wykorzystywać zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa Na tych samych warunkach 3.0 PL http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/,

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu.

Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Nadszedł wreszcie upragniony czas wycieczki. Wszyscy nie mogliśmy się doczekać. Agnieszka Kaj i Arek Grześkowiak ciągle odliczali dni do wyjazdu. Droga zapowiadała się długa. Nie mieliśmy rezerwacji w

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo