Zadanie: Napisz, kto jest dla Ciebie autorytetem lub kto może nim być dla współczesnej młodzieży.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zadanie: Napisz, kto jest dla Ciebie autorytetem lub kto może nim być dla współczesnej młodzieży."

Transkrypt

1 Ja, czyli kto? Człowiek istotą społeczną 1. Tożsamość osobista to obraz własnej osoby tworzony przez dostrzeżenie przez człowieka swojej odrębności od innych ludzi. Składają się na nią takie cechy jak: wygląd, charakter, inteligencja, światopogląd, moralność, umiejętności, płeć. 2. Tożsamość społeczna to świadomość związków z innymi ludźmi oraz dostrzeganie przynależności do różnych grup (rodziny, narodu, społeczności lokalnej). 3. Samorealizacja polega na poszerzaniu wiedzy, rozwijaniu umiejętności, realizowaniu własnych planów życiowych, a także na podejmowaniu działań na rzecz społeczeństwa. 4. Konsumpcyjny styl życia przejawia się w gromadzeniu dóbr materialnych. 5. Osoba będąca autorytetem to człowiek cieszący się powszechnym szacunkiem, poważaniem z powodu osiągnięć w określonej dziedzinie, zwykle pełniący odpowiedzialne funkcje. 6. Człowiek jest istotą społeczną, ponieważ może istnieć, działać i rozwijać się tylko dzięki związkom z innymi osobami. 7. Socjalizacja to proces przyswajania przez człowieka wartości, postaw i zachowań charakterystycznych dla jego otoczenia. Proces ten trwa całe życie. Inaczej jest to przystosowanie do życia w społeczeństwie. 8. Rola społeczna to pełnienie przez człowieka określonej funkcji w społeczeństwie. Ludzie pełnią jednocześnie kilka ról społecznych. W przypadku, gdy dana osoba nie jest w stanie ich godzić, mówi się o konflikcie ról społecznych (np. polityk i obiektywny dziennikarz). Zadanie: Napisz, kto jest dla Ciebie autorytetem lub kto może nim być dla współczesnej młodzieży. Porozumiewamy się i rozwiązujemy konflikty 1. Komunikowanie się to przekazywanie informacji. Aby doszło do przekazu musi być nadawca (wysyłający informację) i odbiorca (ten, kto odbiera, słucha). a. Komunikacja werbalna to przekazywanie informacji za pomocą słów, b. Komunikacja niewerbalna to przekazywanie informacji za pomocą gestów, mimiki, tonacji głosu. 2. Autoprezentacja to przekazywanie innym ludziom, kim jesteśmy albo, kim chcemy być w ich oczach. 3. Burza mózgów to sposób rozwiązywania problemów poprzez swobodne myślenie, zgłaszanie i rozpatrywanie wszystkich pomysłów. 4. Moderator to osoba, która kieruje dyskusją, dba o kolejność zabierania głosu, czuwa nad przebiegiem dyskusji i pobudza uczestników do zabierania głosu. 5. Dyskusja to wymiana zdań, której uczestnicy próbują udowodnić swoje racje za pomocą odpowiednich argumentów. 6. Debata polega na prezentacji swoich racji przez jej uczestników oraz zestawieniu różnić między nimi. Pomaga w znalezieniu najlepszego rozwiązania. 7. Konflikt to sytuacja, w której dwie osoby (lub dwie grupy) wyrażają odmienne poglądy lub interesy, uznając, że są one nie do pogodzenia. 8. Sposoby postępowania w sytuacji konfliktowej: a. unikanie konfliktów, b. uleganie, c. rywalizacja, d. wspólne rozwiązywanie problemu, e. postawa kompromisowa, 9. Sposoby rozwiązywania konfliktów:

2 Grupy społeczne a. Negocjacje obie strony konfliktu dobrowolnie podejmują rozmowy i szukają rozwiązania, b. Mediacje pomoc mediatora, który próbuje doprowadzić do porozumienia, c. Arbitraż strony zwracają się od osoby trzeciej (arbitra) z prośbą o rozstrzygnięcie, d. Proces sądowy gdy strony nie mogą dojść do porozumienia, e. Głosowanie w większości przypadków, decyduje wola większości. 1. Zbiorowość w skład, której wchodzą przynajmniej trzy osoby, połączone trwałymi więziami nazywamy grupą społeczną. 2. Podział grup społecznych ze względu na: a. liczebność (małe i duże) b. rodzaj więzi (wtórne i pierwotne) c. rodzaj członkostwa (formalne i nieformalne), d. trwałość (trwałe i krótkotrwałe) 3. Rodzina jest grupą społeczną, do której człowiek należy od chwili urodzenia. 4. Funkcje rodziny: a. Prokreacyjna wydanie na świat potomstwa, b. Opiekuńczo-wychowawcza rodzice są pierwszym wychowawcą i nauczycielem. Muszą zapewnić dziecku byt materialny c. Socjalizująca to wychowanie dziecka do życia w społeczeństwie. Rodzina przekazuje nam pewne wartości poglądy. 5. Rodzaje rodzin: a. Wielopokoleniowe (gdy w jednym domu mieszkają dziadkowie, rodzice i dzieci) b. Dwupokoleniowe (gdy w jednym domu mieszkają razem tylko rodzice z dziećmi), c. Niepełne (gdy wychowaniem dzieci zajmuje się tylko jeden rodzic), Życie szkoły 1. Szkoła to społeczność, którą tworzą nauczyciele, uczniowie i ich rodzice. 2. Na czele szkoły stoi dyrektor, który rozporządza finansami, kieruje pracami rady pedagogicznej i rozstrzyga problemy kształcenia i wychowawcze. 3. Rada pedagogiczna to wszyscy nauczyciele szkoły 4. Rada szkoły to organ składający się z przedstawicieli uczniów, nauczycieli i rodziców. 5. Statut szkoły to dokument określający zasady funkcjonowania szkoły oraz obowiązki i prawa szkolnej społeczności. 6. Wszyscy uczniowie należą do samorządu uczniowskiego i wybierają swych przedstawicieli do rady samorządu uczniowskiego. 7. Kuratorium to instytucja dbająca o właściwy poziom nauczania szkołach. Na czele stoi kurator, a kontrole w szkołach przeprowadzają wizytatorzy.

3 Normy i zasady 1. Normy społeczne to zasady i wzorce zachowań obowiązujące w danym społeczeństwie. Dzielimy je na formalne (normy prawne) oraz nieformalne (normy religijne, moralne). 2. Tolerancja to poszanowanie poglądów, uczuć, obyczajów, zachowań i wyglądu innych ludzi, nawet jeśli różnią się one zdecydowanie od naszych. 3. Przeciwnością tolerancji jest nietolerancja rasowa, religijna, polityczna lub narodowościowa. Zadanie: Czy według Ciebie normy prawne mogą być sprzeczne z normami religijnymi lub moralnymi? Podaj przykłady. Mój udział w życiu społecznym 1. Społeczność to zbiorowość, którą łączą wspólnie miejsce zamieszkania, wspólna historia, zbliżone warunki życia, podobne potrzeby. 2. Ze względu na miejsce zamieszkania wyróżniamy społeczność lokalna, regionalną, krajową, kontynentalną i światową. 3. Społeczność lokalna to mieszkańcy najbliższej okolicy osiedla, wsi, miasta. Łączą ich więzi wynikające z częstych kontaktów oraz tradycja lokalna (charakterystyczne zwyczaje, kibicowanie lokalnemu klubowi, gwara - lokalna odmiana języka). 4. Potrzeby człowieka według Abrahama Herolda Maslow dzielimy na dwie grupy: a. Wyższego rzędu duchowe, samorealizacji, uznania i szacunku b. Niższego rzędu: przynależności, bezpieczeństwa naturalne Razem stanowimy naród 1. Naród to zorganizowana zbiorowość ludzi o wspólnych dziejach, pochodzeniu, przywiązana do tej samej tradycji i najczęściej mówiąca tym samym językiem. 2. Dziedzictwo narodowe to najważniejsze działa sztuki, zabytki i obyczaje danego narodu. 3. Tożsamość narodowa to poczucie więzi pomiędzy członkami narodu. Nie można jej nikomu narzucić. 4. Symbole narodowe to znaki, barwy charakterystyczne dla każdego kraju: 5. Polskie symbole narodowe: a. Hymn Mazurek Dąbrowskiego, powstał w 1797 r,. we Włoszech, napisany przez Józefa Wybickiego, od 1927 r. jest hymnem Polski, b. Flaga biało-czerwona. Kolory te pierwszy raz uznano za narodowe w 1792 r., a w 1831 r. ustanowił je barwami narodowymi polski sejm. c. Herb Polski orzeł biały na czerwonym tle, zwrócony w prawo, ma złotą koronę, dziób i szpony. 6. Godło to symbol bez tarczy, z tarczą z taje się herbem. Od patriotyzmu do szowinizmu

4 1. Ojczyzna to miejsce, które jest każdemu człowiekowi uczuciowo najbliższe. Najczęściej jest to miejsce urodzenia lub zamieszkania. Jeżeli odczuwamy związek z miejscowością lub regionem to nazywamy ją małą ojczyzną. 2. Patriotyzm to miłość, szacunek i przywiązanie do ojczyzny. To również rzetelne wypełnianie swych obowiązków wobec państwa (płacenie podatków), dbałość o środowisko naturalne, służba wojskowa, poszanowanie tradycji. Patriota szanuje inne państwa i narody. 3. Nacjonalizm mówi, ze obywatele powinni poświęcać całe swoje życie narodowi, nawet kosztem innych narodów. 4. Szowinizm to skrajny nacjonalizm, głoszący pogardę do innych narodów i mniejszości. 5. Rasizm pogląd mówiący o wyższości jednej rasy nad drugą. Zakłada, że istnieją rasy lepsze o gorsze. 6. Ksenofobia jest to postawa niechęci i wrogości wobec obcych i ich języka oraz obyczajów. 7. Kosmopolityzm - traktowanie całego świata, jako swojej ojczyzny. 8. Stereotyp to uproszczony pogląd ogólny nie mający potwierdzenia w faktach (pracowici Niemcy czy negatywnie spostrzegani Romowie). Mniejszości narodowe 1. Mniejszości narodowe i etniczne to grupy osób innej narodowości niż dominująca na terenie danego państwa. Ich członkowie często dążą do zachowania własnej kultury, języka oraz tradycji czyli tożsamości narodowej. 2. Mniejszości etniczne różnią się tym od narodowych, że nie posiadają i nie posiadali nigdy swojego państwa. np. Łemkowie, Tatarzy, Cyganie. 3. Mniejszości te mają w Polsce takie same prawa jak inni obywatele, a dodatkowo mogą dbać o zachowanie własnej odrębności. 4. Grupy osób narodowości polskiej mieszkających poza Polską nazywamy Polonią. Łącznie około 21 mln ludzi. Najwięcej Polaków mieszka w USA (10 mln, Brazylii, Kanadzie) oraz w krajach europejskich. Zadanie: Czy według Ciebie przedstawiciele mniejszości narodowych i etnicznych powinni mieć prawo mieszkać w Polsce? Społeczeństwo i hierarchia społeczna 1. Społeczeństwo to zorganizowana zbiorowość zamieszkująca określone terytorium, którą łączą więzi wynikające ze wspólnego udziału w wielu dziedzinach życia. 2. Świat, w którym relacje oparte są na swobodnym przepływie informacji coraz częściej nazywany jest globalną wioską. 3. Ludzie, którzy, na co dzień korzystają z nowoczesnych technologii nazywamy społeczeństwem informacyjnym. 4. Społeczeństwo dzieli się ze względu na poziom wykształcenia, rodzaj wykonywanej pracy, wysokość dochodów, sposób życia. W ten sposób wyróżniamy trzy klasy społeczne: a. wyższa - najlepiej wykształceni, najbogatsi, najbardziej wpływowi, właściciele i zarządcy największych firm, b. średnia - osoby średnio zamożne, pracujące na własny rachunek prowadząc średnie i małe przedsiębiorstwa lub w innej firmie, wykształceni,

5 c. niższa - słabo wykształceni, mało zarabiający i bezrobotni, ciężko im utrzymać rodzinę. 5. Wśród klas społecznych wyróżniamy warstwy społeczne, które skupiają osoby wykonujące podobne zawody i żyjące a podobnym poziomie materialnym. Polskie społeczeństwo 1. Polska liczy około 38,3 mln mieszkańców, w tym 59,4% mieszka w miastach. 2. Polskie społeczeństwo starzeje się. Spada liczba urodzeń, a wzrasta liczba osób starszych i dorosłych. 3. Demografia to nauka badająca zjawiska zachodzące wśród ludności zamieszkującej dany obszar np. państwo (poziom urodzeń i umieralności, gęstość zaludnienia). 4. W Polsce wzrasta liczba osób z wyższym wykształceniem (około 17,5%). Po co ludziom państwo? 1. Aby można było mówić o państwie muszą być spełnione trzy warunki: oddzielone granicami terytorium, ludność je zamieszkująca oraz władza zwierzchnia niezależna od innych państw. 2. Ze względu na strukturę terytorialną wyróżniamy państwa: a. federacyjne - poszczególne części państwa mają własne rządy i odrębne prawo (USA, Niemcy, Rosja), b. unitarne - na całym terytorium obowiązuje takie samo prawo (Polska, Francja). 3. Cechy państwa: a. terytorium (granice lądowe, wody przybrzeżne oraz przestrzeń powietrzna), b. suwerenność - w relacjach zewnętrznych oznacza niezależność od innych państw, a w stosunkach wewnętrznych oznacza, że tylko władze wybrane przez naród mają prawo rządzić i wprowadzać przepisy prawa, c. przymusowość - państwo ma uprawnienia by pobierać od swych obywateli podatki oraz karać ich za nie przestrzeganie prawa, 4. Obywatelstwo to prawny stosunek wskazujący na przynależność jednostki do danego państwa. 5. Aby cudzoziemiec uzyskał polskie obywatelstwo musi wystąpić z wnioskiem do prezydenta poprzez wojewodę lub konsula i spełnić jeden z warunków: a. obywatelstwo polskie jednego z jego rodziców b. powrócić do kraju, jako repatriant, c. pozostawać w związku małżeńskim z polskim obywatelem od 3 lat, d. legalnie mieszkać w Polsce, co najmniej 3 lata 6. Obywatelstwo na świecie można uzyskać na dwa sposoby a. prawo krwi czyli obywatelstwo rodzica (Polska), b. prawo ziemi czyli na jakim terytorium się dziecko urodziło (USA) 7. Funkcje wewnętrzne państwa: a. prawodawcza - tworzenie prawa, b. administracyjna - zarządzanie krajem, c. porządkowa - utrzymywanie bezpieczeństwa w kraju, d. kulturalno-oświatowa - wspieranie szkół, sztuki, muzeów, e. socjalna - pomoc dla biednych i potrzebujących, f. gospodarcza - kontrola nad gospodarką, 8. Funkcje zewnętrzne państwa: a. obrona granic - utrzymanie armii, b. kontakty międzynarodowe - działalność dyplomatyczna,

6 Ustroje polityczne na świecie 1. Ustrój polityczny to sposób sprawowania władzy w państwie. Określa on relacje pomiędzy organami władzy oraz prawa i obowiązki obywateli. a. demokracja - władza ludu, obywatele wybierają władze, b. autorytaryzm - udział obywateli w rządzeniu jest ograniczony i kontrolowany, często rządzi jeden człowiek lub grupa z nim związana, c. totalitaryzm - obywatele nie maja żadnego wpływu na władze, pełna kontrola państwa przez rządzących, często rządzi jedna partia. 2. Forma rządów to sposób rządzenia państwem: a. monarchia - rządzi dożywotnio korowany władca (cesarz, król). Rodzaje monarchii: dziedziczna, elekcyjna, absolutna, konstytucyjna, b. republika - najczęściej ma prezydenta, premiera i parlament, które są wybierane na określoną kadencję przez obywateli. Rodzaje republik parlamentarna - dominuje parlament (Polska), prezydencka - duża władza prezydenta (USA). Demokracja, jako dominujący ustrój państw 1. Demokracja to obecne dominujący ustrój państwowy na świecie. Zapewnia on ludziom szereg praw oraz umożliwia im wpływ na władzę. 2. Rodzaje demokracji: a. pośrednia - obywatele w wyborach wybierają swoich przedstawicieli (wójt, radny, poseł, prezydent RP), którzy sprawują władzę w jego imieniu, b. bezpośrednia - obywatele sami podejmują decyzję w określonej sprawie: referendum - powszechne głosowanie np. w sprawie wejścia do Unii Europejskiej czy przyjęcia konstytucji, plebiscyt - forma głosowania na określonym obszarze na temat przynależności do jakiegoś państwa, inicjatywa ustawodawcza tys. obywateli może w Polsce zgłosić projekt ustawy do sejmu, konsultacje społeczne, np.: władze pytają swoich mieszkańców czy są za likwidacją szkoły czy poszerzeniu granic miasta. 3. Rodzaje praw obywatelskich w państwach demokratycznych: a. osobiste, b. wolności polityczne, c. ekonomiczne, socjalne i kulturalne Zalety i wady demokracji 1. Do zalet demokracji nazywamy: a. udział obywateli w życiu społecznymi politycznym, b. równość ludzi bez względu na płeć, pochodzenie, rasę, religię, wykształcenia, majątku, c. wolność słowa, wolność osobista, równość wobec prawa,

7 d. prawo do udziału w wyborach, e. wolność tworzenia różnych organizacji, 2. Wady demokracji: a. większość rządzi mniejszością, choć nie zawsze podejmuje trafne decyzje, b. krytyka rozstrzygania w głosowaniu spraw związkach z karą śmierci, eutanazją czy aborcją, c. nepotyzm (obsadzanie stanowisk przez członków rodziny i partii) i korupcja Współczesne społeczeństwo obywatelskie Bircza I 1. Społeczeństwo obywatelskie charakteryzuje się tym, że jego członkowie nie czekają na rozwiązanie niektórych problemów przez władze państwowe i sami starają się pokonać trudności stojące przed społecznościami lokalnymi. 2. Przykłady inicjatyw obywatelskich: a. budowa placu zabaw, b. wytyczenie ścieżki rowerowej, c. zamontowanie progu zwalniającego, 3. Obywatelskie nieposłuszeństwo polega na świadomym naruszeniu prawa uznawanego za niesprawiedliwe. Dana osoba godzi się jednocześnie na poniesienie konsekwencji swojego czynu, czyli przyjście kary nałożonej przez władze. Działanie to ma na celu zmuszenie rządzących do zmiany prawa powszechnie uważanego za krzywdzące. 4. Obywatele mogą również składać petycje, w których zawarta jest prośba np. o nie likwidowanie szkoły oraz skargi, w których skarżą się np. na złą jakość kupionego towaru. Zadanie: Napisz petycję lub skargę w dowolnej sprawie. Funkcjonowanie organizacji pozarządowych 1. Stowarzyszenia są to dobrowolne zrzeszenia ludzi w celu prowadzenia działalności społecznej, niezarobkowej. Same ustalają swój cel i program działania, działają zgodnie z ustawą o stowarzyszeniach. Przykładem stowarzyszenia jest: BKS Leśnik Bircza. Do założenia stowarzyszenia potrzeba 15 osób. 2. Fundacje są formą aktywności społecznej obywateli. Są tworzone do realizacji celów publicznych, np. fundacje naukowe, społeczne, socjalne. Najbardziej znana fundacja Nagroda Nobla od 1900 r. Może ją założyć jedna osoba. Fundacja nie ma swoich członków, a działające w niej osoby pełnią jedynie określone funkcje w jej władzach. Patologie w państwie demokratycznym 1. Patologia to sytuacja negatywnie wpływająca na społeczeństwo. Pojawia się, gdy instytucje państwowe przez długi czas funkcjonują w sprzeczności z obowiązującymi zasadami. 2. Przykłady patologii w państwie demokratycznym: a. populizm rodzaj polityki polegającej na głoszeniu haseł zdobywających popularność w społeczeństwie (demagogia), a niemożliwych do zrealizowania, bądź bez podania rozwiązań). b. korupcja to przestępcze nadużywanie swojego stanowiska dla uzyskania pewnych korzyści. Np. urzędnik za łapówkę (określony prezent lub pieniądze) oferuje szybciej i lepiej załatwić daną sprawę lub sam otrzymuje taką propozycję.

8 c. biurokratyzacja - to system rozrostu administracji polegający na tworzeniu nowych stanowisk pracy dla "swoich" ludzi oraz tworzenie przepisów zmuszających petenta (osoba załatwiająca sprawę w urzędzie) do wypełniania dużej liczby dokumentów, wniosków oraz chodzenia do wielu biur i okienek. d. centralizacja polega na umieszczania ważnych instytucji w dużych miastach i stolicy, przez co przeciętny obywatel ma utrudnioną możliwości załatwienia swojej sprawy. Załatwienie sprawy trwa długo. Po co ludziom pieniądze? 1. Pieniądze to monety, banknoty i papiery wartościowe, za które można nabywać dobra lub usługi. 2. Historia pieniądza i sposobów zakupów: a. towar za towar, b. towary uniwersalne (zboże, futra, zwierzęta, sól), c. metale (żelazo, miedź później droższe srebro i złoto), d. monety (ważono je, a później dopiero wytłaczano nominał), e. banknoty - papierowe, f. pieniądze elektroniczne (karty płatnicze, przelewy elektroniczne). 3. Funkcje pieniądza: a. mierzenie wartości towarów - możemy porównać ceny, b. jest środkiem płatniczym - za niego kupujemy dobra i usługi, c. gromadzenie oszczędności - np. na zakup auta, 4. W Polsce za emisję pieniędzy odpowiada narodowy Bank Polski (NBP). 5. Cechy pieniądza: a. trwałość, b. łatwe w przenoszeniu i przechowywaniu, c. podzielne na mniejsze jednostki (1 zł groszy). ABC współczesnej gospodarki 1. Gospodarka to całokształt działań społeczeństwa, związanych z organizacją produkcji oraz wytwarzaniem wszelkich dóbr o usług. 2. Obecnie podstawą są gospodarki rynkowe. a. Rynek jest miejscem, gdzie spotykają się kupujący i sprzedający oraz ogół czynności związanych z procedurą kupna i sprzedaży. b. Na rynku negocjuje się cenę, ilość oraz zawiera umowy. c. Obecnie rynek może być wirtualny np.: kupowanie akcji przez Internet, aukcje internetowe (Allegro). 3. Popyt to ilość dóbr (towarów i usług), którą chcą kupić w danym czasie i po określonej cenie nabywcy. 4. Prawo popytu oznacza, że wzrostowi ceny na dane dobro towarzyszy spadek zapotrzebowania na nie, natomiast obniżenie jego ceny powoduje zwiększenie zapotrzebowania na to dobro. 5. Podaż oznacza ilość dóbr (towarów i usług) zaoferowaną do sprzedaży w danym czasie i po określonej cenie. 6. Prawo podaży głosi, że wyższej cenie jakiegoś produktu odpowiada zwiększenie jego dostawy na rynek i odwrotnie, gdy cena tego produktu maleje, wówczas zmniejsza się jego podaż. 7. Cena to wartość dobra lub usługi wyrażona w pieniądzu.

9 8. Podstawą gospodarki rynkowej jest własność prywatna (przedsiębiorstw, ziemi, surowców). 9. Cechą gospodarki rynkowej jest konkurencja, czyli dążenie producentów i sprzedawców do najlepszej pozycji na rynku. a. Producenci starają się udoskonalać swe wyroby oraz zmniejszać koszty produkcji, b. Celem tego jest zdobycie nowych klientów i zwiększenie zysku, 10. Marketing to ogół działań producentów i sprzedawców mających na celu: a. Rozpoznanie, na co jest zapotrzebowanie w społeczeństwie, b. Ocenienie popytu na dane dobro, c. Reklamę swych produktów (radio TV, Internet, ulotki, katalogi), d. Zapoznanie się z ofertą konkurencji, 11. Kupując dany towar, rezygnujemy z zakupu innego. Taka sytuacja zmusza producentów do ciągłej zmiany ilości i rodzaju produkcji. To zjawisko nazywa się rynkiem konsumenta. Ekonomia w moim domu 1. Gospodarstwo domowe to zazwyczaj wspólnota, której członkowie za wspólnie uzyskane dochody, zaspokajają swoje potrzeby. 2. Rodzaje gospodarstw domowych: a. indywidualne - jego członkowie połączeń są więzami rodzinnymi lub partnerskim, może je tworzyć także osoba samotna, b. zbiorowe - jego członków nie łączą więzy rodzinne (internat, dom dziecka, klasztor, koszary wojskowe). 3. Budżet domowy to zestawienie dochodów i wydatków danego gospodarstwa: a. dochody: pensje, emerytury, renty, zasiłki, zyski z działalności gospodarczej, zyski z lokat bankowych, z wynajmu, b. wydatki dzielimy na stałe (czynsz, woda, gaz, telefon, prąd, zakup żywności, środków czystości, rachunki za telefon, bilety komunikacyjne, koszty kształcenia) i zmienne (zakup odzieży, butów, książek, bilety do kina, teatru, ochrona zdrowia, leki, fryzjer, kosmetyczka, samochód, AGD, RTV). 4. Konsument to osoba kupująca jakieś dobro lub korzystająca z usługi. 5. Gwarancja to dokument uprawniający nas do bezpłatnej naprawy lub wymiany kupionego produktu przez dany okres czasu. 6. Reklamacja to pisemne zgłoszenie wad zakupionego produktu. Zadanie: Wypisz główne dochody i wydatki Twojego gospodarstwa domowego. Podatki i budżet państwa 1. Podatek to określone prawem świadczenie pieniężne, które obywatele są zobowiązani płacić na rzecz państwa lub wspólnoty lokalnej. 2. Struktura podatków w Polsce. a. podatki bezpośrednie: PIT podatek dochodowy od osób fizycznych, płaci każdy podatnik. Mamy obowiązek rozliczyć się z urzędem skarbowym do 30 kwietnia każdego roku. W Polsce istnieją dwie stawki podatkowe: 18% i 32%, tą drugą płacą osoby, których roczny dochód przekroczy zł. (2013 rok). CIT podatek dochodowy od osób prawnych płacą firmy od osiągniętego zysku, nie zależy on od wysokości przychodu, wynosi 19% b. podatki pośrednie:

10 VAT podatek pośredni, będący w cenie większości towarów i usług. Podstawowa stawka to 23% Akcyza to podatek pośredni wliczany w cenę niektórych towarów (papierosy, alkohol, benzyna, broń myśliwska), podatek od gier i zakładów c. inne podatki: cło - to podatek pobierany na granicy przy wwożeniu towarów do kraju, od czynności prawnych (zakup mieszkania), od nieruchomości, środków transportu, rolny, leśny, od spadków i darowizn, od posiadania psów. 3. Budżet państwa to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa. Jeżeli dochody są wyższe od wydatków mamy nadwyżkę budżetową, a gdy odwrotnie to deficyt budżetowy, który jest pokrywany z kredytów, nowych podatków, prywatyzacji i ograniczania wydatków. Zadanie: Jakie są główne dochody i wydatki budżetu naszego państwa? Współczesny system bankowy 1. Bank to instytucja, która zajmuje się gromadzeniem, przechowywaniem środków pieniężnych, udzielanie kredytów i prowadzeniem rozliczeń finansowych. 2. System bankowy tworzą bank centralny i banki komercyjne. 3. W Polsce bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski (NBP). Realizuje on politykę finansową państwa poprzez: a. Kontrolowaniem ilości pieniądza na rynku, b. Określanie rezerw monetarnych państwa, c. Udzielanie kredytów innym bankom, d. Jako jedyny ma prawo emitować pieniądze 4. Inflacja - to spadek wartości pieniądza. Np. za 100 zł możemy kupić mniej danego dobra niż miesiąc czy rok temu. 5. Deflacja - wzrost wartości pieniądza. Np. za 100 zł możemy kupić więcej danego dobra niż miesiąc czy roik temu (realny spadek cen). 6. Kredyt to rodzaj pożyczki, którą może udzielać tylko bank (pożyczkę każdy) i jest oparta na prawie bankowym. Pieniądze oddajemy rwa z ustalonymi odsetkami. 7. Lokata to powierzenie bankowi swoich pieniędzy na określony czas. W zamian otrzymujemy odsetki, czyli ustalony procent zysków. Giełda papierów wartościowych 1. Giełda to miejsce, gdzie na bardzo dużą skalę odbywa się handel (giełda towarowa, rolna, samochodowa). 2. W 1991 r. otwarto w Warszawie Giełdę Papierów Wartościowych. Jest to instytucja, która umożliwia obrót (kupno, sprzedaż) papierami wartościowymi (akcje, obligacje). 3. Akcja to papier wartościowy określający udział właściciela w majątku firmy i jej zyskach. 4. Obligacja to papier wartościowy określający dług. Emitent sprzedaje obligację i jest zobowiązany odkupić ją wraz z odsetkami. Czyli jest to rodzaj pożyczki dla emitenta. Ożywienie gospodarcze i kryzys Bircza I

11 1. Produkt Krajowy Brutto (PKB) - to wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych ciągu roku w gospodarce, pomniejszona o koszty ich uzyskania. Porównując wskaźnik PKB z danego i poprzedniego roku, obliczamy o ile % wskaźnik zrósł lub zmalał. 2. Gdy w danym roku PKB ma wartość większą niż w roku poprzednim to gospodarka się rozwija i mówimy o wzroście gospodarczym. 3. Natomiast, gdy PKB ma wartość mniejszą niż w poprzednim to gospodarka przeżywa recesję. 4. Często podajemy PKB na osobę. Aby otrzymać takie dane dzielimy wartość PKB w danym kraju przez liczbę ludności. Najczęściej podajemy w dolarach (w Polsce ok $ na osobę, Katar ).

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji 1. Po co ludziom państwo? 2. Ustroje polityczne

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO to suwerenna organizacja polityczna, obejmująca swym działaniem ludność określonego terytorium. PAŃSTWO Cechy państwa: - własne terytorium

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasie I gimnazjum zintegrowane z serią Dziś i jutro

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasie I gimnazjum zintegrowane z serią Dziś i jutro Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasie I gimnazjum zintegrowane z serią Dziś i jutro Temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Rozdział I: Ja i moje otoczenie. Ja, czyli kto? - wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Dziś i jutro 1 klasy drugiej

Szczegółowe wymagania z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Dziś i jutro 1 klasy drugiej Szczegółowe wymagania z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Dziś i jutro 1 klasy drugiej Opracowano na podstawie materiałów wydawnictwa Nowa Era autorstwa mgr Macieja Batorskiego Temat lekcji Wymagania

Bardziej szczegółowo

- omawia różnice pomiędzy aktywnym i biernym stylem życia - wskazuje współczesne autorytety

- omawia różnice pomiędzy aktywnym i biernym stylem życia - wskazuje współczesne autorytety Rozkład materiału i wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie klasa Dziś i jutro WYMAGANIA OGÓLNE: I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń znajduje i wykorzystuje informacje na temat życia

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Rozdział IV: Mój udział w życiu gospodarczym Temat lekcji 1. Po co ludziom

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie w gimnazjum. klasa 2

Wiedza o społeczeństwie w gimnazjum. klasa 2 Wiedza o społeczeństwie w gimnazjum klasa 2 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca Rozdział I: Ja

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie klasy I

Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie klasy I Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie klasy I Temat lekcji Zagadnienia, materiał nauczania Rozdział I: Ja i moje otoczenie 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum Dziś i jutro Część 1

Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum Dziś i jutro Część 1 Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna - samoocena - praca

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie kl. II gimnazjum. - wyjaśnia terminy:

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie kl. II gimnazjum. - wyjaśnia terminy: Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna - samoocena - praca nad sobą - styl życia - aktywny i bierny styl życia - sposoby spędzania wolnego czasu - samorealizacja

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie Klasa I gimnazjum Dziś i jutro

Wiedza o społeczeństwie Klasa I gimnazjum Dziś i jutro Wiedza o społeczeństwie Klasa I gimnazjum Dziś i jutro Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna - samoocena - praca nad sobą

Bardziej szczegółowo

tożsamość, konsumpcjonizm - wymienia elementy tożsamości - odróżnia tożsamość osobistą od społecznej - charakteryzuje własny

tożsamość, konsumpcjonizm - wymienia elementy tożsamości - odróżnia tożsamość osobistą od społecznej - charakteryzuje własny Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna - samoocena - praca nad sobą - styl życia - aktywny i bierny styl życia - sposoby spędzania wolnego czasu - samorealizacja

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum w klasie II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum w klasie II Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum w klasie II Temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: 1. Ja, czyli kto? - wyjaśnia terminy: tożsamość, samoocena, samorealizacja, konsumpcjonizm,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE w klasie I gimnazjum str. 1 Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie klasa I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie klasa I gimnazjum Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie klasa I gimnazjum JA I MOJE OTOCZENIE - wyjaśnia terminy: tożsamość, samoocena, samorealizacja, konsumpcjonizm, autorytet - wymienia elementy tożsamości -

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Zagadnienia, materiał nauczania - tożsamość - tożsamość osobista i społeczna - samoocena - praca nad sobą - styl życia - aktywny i bierny styl życia - sposoby spędzania wolnego czasu - samorealizacja -

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiedzę i umiejętności: - wyjaśnia terminy: samoocena, samorealizacja, autorytet - dokonuje samooceny - tłumaczy, czym jest styl

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum seria Dziś i jutro Część 1

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum seria Dziś i jutro Część 1 Wymagania podstawowe UCZEŃ: - wyjaśnia terminy: tożsamość, samoocena, samorealizacja, konsumpcjonizm, autorytet - wymienia elementy tożsamości - odróżnia tożsamość osobistą od społecznej - dokonuje samooceny

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie do klasy II

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie do klasy II Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie do klasy II Część Temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Liczba godzin. Ja, czyli kto? - wyjaśnia terminy: tożsamość, samoocena,

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: 1. Ja, czyli kto? - wyjaśnia terminy: tożsamość, samoocena, samorealizacja, konsumpcjonizm, autorytet - wymienia elementy tożsamości - odróżnia tożsamość osobistą

Bardziej szczegółowo

Wymagania z wiedzy o społeczeństwie z wiedzy o społeczeństwie w klasie II gimnazjum

Wymagania z wiedzy o społeczeństwie z wiedzy o społeczeństwie w klasie II gimnazjum Wymagania z wiedzy o społeczeństwie z wiedzy o społeczeństwie w klasie II gimnazjum L.p. Temat lekcji Wymagania konieczne Uczeń: 1. Ja, czyli kto? tożsamość, samoocena, samorealizacja, konsumpcjonizm,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie dostosowane do nowej Podstawy Programowej KLASA I

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie dostosowane do nowej Podstawy Programowej KLASA I Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie dostosowane do nowej Podstawy Programowej KLASA I Rozdział I: Ja i moje otoczenie Wymagania konieczne na ocenę dopuszczającą Wymagania podstawowe na ocenę

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny- kl.i

Wymagania na poszczególne oceny- kl.i Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Wymagania na poszczególne oceny- kl.i Temat lekcji Zagadnienia 1. Ja, czyli kto? - tożsamość - tożsamość osobista

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin. Temat lekcji. Wymagania ponadpodstawowe Uczeń:

Liczba godzin. Temat lekcji. Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum (klasa II) Temat lekcji 1. Ja, czyli kto? 2. Człowiek istotą Środki dydaktyczne - podręcznik, s. 6 11 źródłowy, s. 9) podręcznik, s. 12 17 Zagadnienia,

Bardziej szczegółowo

- charakteryzuje własny. system wartości. - styl życia - aktywny i bierny styl życia - sposoby spędzania wolnego czasu

- charakteryzuje własny. system wartości. - styl życia - aktywny i bierny styl życia - sposoby spędzania wolnego czasu Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie dla klasy II gimnazjum Program nauczania ogólnego wiedzy o społeczeństwie w klasach I III gimnazjum Dziś i jutro Podręcznik: Dziś i jutro część pierwsza.

Bardziej szczegółowo

MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 MÓJ UDZIAŁ W ŻYCIU GOSPODARCZYM POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 Pieniądz to powszechnie akceptowany środek wymiany towarów i usług oraz miernik ich wartości. PIENIĄDZ HISTORIA PIENIĄDZA W

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KL. I i II OCENA CELUJĄCA OCENA NIEDOSTATECZNA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KL. I i II OCENA CELUJĄCA OCENA NIEDOSTATECZNA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KL. I i II OCENA CELUJĄCA Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza podstawę programową z wybranych dziedzin wiedzy o społeczeństwie. Uczestniczy w

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasach II i III gimnazjum im. Stefana kard. Wyszyńskiego w Sułkowicach. Klasa II

Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasach II i III gimnazjum im. Stefana kard. Wyszyńskiego w Sułkowicach. Klasa II Wymagania edukacyjne z wiedzy o społeczeństwie w klasach II i III gimnazjum im. Stefana kard. Wyszyńskiego w Sułkowicach Klasa II Ocena Osiągnięcia ucznia: celujący wykazuje się wiedzą i umiejętnościami

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS semestr trzeci( klasa II) Dział I. Społeczeństwo 1. Życie zbiorowe i jego reguły socjologia formy życia społecznego normy społeczne

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE

OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE OCZEKIWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA III Opracowała mgr Marzena Kukuła ROZDZIAŁ VII. USTRÓJ DEMOKRATYCZNY W POLSCE Ocena celująca Wiedza i umiejętności ucznia wykraczają poza program

Bardziej szczegółowo

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza.

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. W znaczący wkład w jej rozwój ma także kultura Starożytnego Rzymu oraz

Bardziej szczegółowo

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne Wykaz tematów z podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny 2012 2013 dla Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Profilowanego i Technikum Rozkład materiału według programu 44/PZS1/2012/2 dla klas: II TRA; III

Bardziej szczegółowo

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki:

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki: Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, dokonuje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Normy wymaga z przedmiotu wiedza o społecze stwie klasa 1 i 2 na poziomie podstawowym na ocen dopuszczaj cy i dostateczny cz

Normy wymaga z przedmiotu wiedza o społecze stwie klasa 1 i 2 na poziomie podstawowym na ocen dopuszczaj cy i dostateczny cz Normy wymagań z przedmiotu wiedza o społeczeństwie klasa 1 i 2 na poziomie podstawowym na ocenę dopuszczający i dostateczny część I Rozdział I: Ja i moje otoczenie - wyjaśnia terminy: toŝsamość, samoocena,

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Klasa II Gimnazjum Wiedza o Społeczeństwie (WoS)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Klasa II Gimnazjum Wiedza o Społeczeństwie (WoS) WYMAGANIA EDUKACYJNE Klasa II Gimnazjum Wiedza o Społeczeństwie (WoS) Przedmiot wiedza o społeczeństwie realizowany jest w klasie II gimnazjum w wymiarze 1 godziny tygodniowo. Uczniowie w klasie II gimnazjum

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS),

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS), Wymagania edukacyjne WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM DO PROGRAMU NAUCZANIA KSZTAŁCENIE OBYWATELSKIE W SZKOLE SAMORZĄDOWEJ (KOSS), zgodnego z nową podstawą kształcenia ogólnego klasa II A. Wiadomości

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum Temat lekcji Środki dydaktyczne Zagadnienia, materiał nauczania. Ja, czyli kto? - podręcznik, s. 6 źródłowy, s. 9) Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE DZIAŁ OCENA OCENA OCENA OCENA OCENA Ocena CELUJĄCA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA niedostateczna Podstawowe Uczeń opanował wszystkie

Bardziej szczegółowo

Rozdział Temat lekcji l.godz. Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Parlament, prezydent, rząd i sądy.

Rozdział Temat lekcji l.godz. Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Parlament, prezydent, rząd i sądy. WYMAGANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE DLA ROZDZIAŁÓW W KLASIE TRZECIEJ Rozdział Temat lekcji l.godz. Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Parlament, prezydent, rząd i sądy. Prezydent i rząd, czyli

Bardziej szczegółowo

WSO - przedmiot WOS. -Wychowanie do życia w rodzinie, który nie podlega ocenie i jest realizowany w ciągu II półrocza

WSO - przedmiot WOS. -Wychowanie do życia w rodzinie, który nie podlega ocenie i jest realizowany w ciągu II półrocza WSO - przedmiot WOS Przedmiot Wiedza o społeczeństwie składa się z trzech modułów -Wychowanie obywatelskie -Wychowanie do aktywnego udziału w życiu gospodarczym -Wychowanie do życia w rodzinie, który nie

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II 2012/2013. Piotr Szlachetko

Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II 2012/2013. Piotr Szlachetko Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II 2012/2013 Piotr Szlachetko UWAGA! Podczas zajęć KOSS nie będę oceniał poglądów uczniów i ich przekonań, stosunku do wydarzeń, zjawisk czy

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie III Opracowała Jolanta Łukaszewska Semestr I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Uczeń wyjaśnia, w jaki sposób powołani są prezydent i premier.

Bardziej szczegółowo

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów.

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów. Zadanie numer 1 Przeprowadzenie, we wszystkich klasach szkoły, debaty uczniowskiej nt. Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel z testem sprawdzającym dla uczniów wg układu opracowanego przez szkołę. Zostały

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa. Podatki część ogólna. Podatki dochodowe XIII

Spis treści. Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa. Podatki część ogólna. Podatki dochodowe XIII Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa XI XIII XV Podatki część ogólna Tabl. 1. Definicja podatku 3 Tabl. 2. Elementy podatku 4 Tabl. 3. Rodzaje podatów 5 Tabl. 4. Regulacja Ordynacji podatkowej

Bardziej szczegółowo

polega wartość i - wymienia funkcje rola rodziny oraz rodziny

polega wartość i - wymienia funkcje rola rodziny oraz rodziny Wymagania podstawowe: oceny - dopuszczająca i dostateczna Wymagania ponadpodstawowe: oceny - dobra, bardzo dobra, celująca Uwaga: Aby uzyskać kolejną, wyższą ocenę, uczeń musi opanować zasób wiedzy i umiejętności

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Prawa i wolności: prawo do życia, zniesienie kary śmierci, wolność od tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, wolność

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

1. Pieniądz jako kategoria ekonomiczna

1. Pieniądz jako kategoria ekonomiczna 1. Pieniądz jako kategoria ekonomiczna Uczeń powinien: 1. 1. Cele lekcji 1. a) Wiadomości wyjaśnić pojęcia: autarkia, tezauryzacja, parytet złota, rynek, komercjalizacja przedsiębiorstw, fiskalizm, akcja,

Bardziej szczegółowo

4) Być obywatelem. a)wyjaśnia, jak człowiek staje się obywatelem przy użyciu edytora grafiki tworzy kompozycje z figur, fragmentów rysunków i zdjęć,

4) Być obywatelem. a)wyjaśnia, jak człowiek staje się obywatelem przy użyciu edytora grafiki tworzy kompozycje z figur, fragmentów rysunków i zdjęć, KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela Treści nauczania gimnazjum Wiedza o społeczeństwie Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS CZĘŚĆ I Temat lekcji

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS CZĘŚĆ I Temat lekcji WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS CZĘŚĆ I Temat lekcji Człowiek jako istota społeczna Podstawowe umiejętności + wiedza (na ocenę dopuszczającą i dostateczną). Uczeń: wymienia osiągnięcia cywilizacyjne ludzi na

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA III 2012/2013. Piotr Szlachetko

Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA III 2012/2013. Piotr Szlachetko Wymagania na poszczególne oceny WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA III 2012/2013 Piotr Szlachetko UWAGA! Podczas zajęć KOSS nie będę oceniał poglądów uczniów i ich przekonań, stosunku do wydarzeń, zjawisk czy

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu 1 Spis treści: 1. Podstawy prawne 2. Cele wychowania 3. Szczegółowe zadania programu wychowawczego 4. Powinności wychowawcy

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Skarbiec

Sylabus gry terenowej Skarbiec Sylabus gry terenowej Skarbiec realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2010 W ramach gry terenowej Skarbiec zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

Po co i jak założyć stowarzyszenie lub fundację Grzegorz Lech Adam Prus

Po co i jak założyć stowarzyszenie lub fundację Grzegorz Lech Adam Prus Po co i jak założyć stowarzyszenie lub fundację Grzegorz Lech Adam Prus Kraków, 31 marca 2012r. Dyrektor wczoraj Dyrektor dziś Dyrektor w sieci Po co szkole organizacja pozarządowa: - Szkoła jako jednostka

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Plan wychowawczy dla klasy V na rok szkolny 2014/2015. Wychowawca: Aneta Śliwa

Plan wychowawczy dla klasy V na rok szkolny 2014/2015. Wychowawca: Aneta Śliwa Plan wychowawczy dla klasy V na rok szkolny 2014/2015 : Aneta Śliwa ZADANIA FORMY REALIZACJI SPOSOBY DZIAŁANIA ODPOWIEDZIALNI TERMIN REALIZACJI 1. Pierwsze spotkanie z Godzina wychowawcza: Wrzesień wychowawcą-

Bardziej szczegółowo

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki

Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Lekcja 31., 32. Temat: Funkcjonowanie systemu podatkowego w Polsce Temat w podręczniku: Podatki Podatek jest to obowiązkowe bezzwrotne świadczenie o charakterze powszechnym, pobierane przez państwo lub

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd w konstytucji RP Mieszkańcy gminy stanowią wspólnotę samorządową Zasada pomocniczości subsydiarności opiera się na dwóch założeniach: - tyle

Bardziej szczegółowo

Oczekiwane wyniki nauczania - wiadomości i umiejętności, które powinni opanować uczniowie

Oczekiwane wyniki nauczania - wiadomości i umiejętności, które powinni opanować uczniowie Oczekiwane wyniki nauczania - wiadomości i umiejętności, które powinni opanować uczniowie ROZDZIAŁ I. PODSTAWOWE UMIEJĘTNOŚCI OBYWATELSKIE Podstawowe umiejętności w grupie. Uczeń: 1. omawia i stosuje zasady

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 19 IM. BOLESŁAWA PRUSA W WARSZAWIE

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 19 IM. BOLESŁAWA PRUSA W WARSZAWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE W GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 19 IM. BOLESŁAWA PRUSA W WARSZAWIE W części pierwszej wymienione są wymagania zgodnie z układem treści podręcznika,

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie

Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie Paweł Włoczewski Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie Zakres podstawowy w klasie I PROGRAM NOWA ERA Mariusz Menz W centrum uwagi Podręcznik: Arkadiusz Janicki, W centrum uwagi. Podręcznik

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA Wymagania edukacyjne z podstaw przedsiębiorczości w klasie pierwszej Technikum Nr 4: Krok w przedsiębiorczość; mgr inż. Lucyna Szlechta, mgr Renata Michalska Nr lekcji Temat lekcji konieczny [1] podstawowy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 Fundacja Kazimierza Wielkiego jest organizacją non-profit, została zarejestrowana 22 kwietnia 2011 roku w VII Wydziale Sądu Rejonowego w Toruniu Krajowy Rejestr Sądowy,

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego,

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 4. Przedmiot działalności pożytku publicznego, 5. Procedury,

Bardziej szczegółowo