WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM"

Transkrypt

1 D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM Ćwiczenia laboratoryjne Opracowanie: Maciej Kabziński Kraków, 015 1

2 WPROWADZENIE Pompy są maszynami przepływowymi, stosowanymi do transportu cieczy ze zbiorników o ciśnieniu niższym, do miejsc o ciśnieniu wyższym lub do przetłaczania cieczy z jednego miejsca w drugie. Pompy doprowadzają do cieczy dodatkową energię, niezbędną do pokonania (przede wszystkim) różnicy wysokości między punktem poboru i odbioru oraz oporów hydraulicznych w rurociągach. W zależności od sposobu wytwarzania różnicy ciśnień wyróżnia się pompy wyporowe i pompy wirowe, które scharakteryzowano w tabeli (1). Tabela 1. Pompy wirowe i wyporowe. Rodzaj pompy Działanie Przykłady Działanie polega na wypieraniu określonej objętości cieczy z obszaru Pompa wyporowa ssawnego do tłocznego, oddzielonych od siebie szczelnie wewnątrz pompy. śrubowe. Pompa wirowa Doprowadzenie do pompy energii powoduje zwiększenie momentu pędu lub krążenia cieczy w obrębie obracającego się wirnika. Pompy tłokowe (w tym nurnikowe), zębate, krzywkowe, przeponowe, Pompy odśrodkowe (turbinowe, z wirującym pierścieniem wodnym) W praktyce przemysłowej najczęściej wykorzystuje się pompy wirowe, ze względu na szereg zalet, takich jak: - duża wydajność - małe wymiary - równomierność ruchu (parametrów pracy) - duża trwałość - zdolność do samoregulacji (samoczynna regulacja przy zmiennych warunkach pracy) - możliwość bezpośredniego sprzęgnięcia z silnikiem elektrycznym. POMPY WIROWE Pompami wirowymi nazywa się maszyny przepływowe, w których głównym elementem roboczym jest obracający się wirnik z łopatkami na wale we wnętrzu korpusu. Ciecz w nich tłoczona (odmiennie niż w przypadku pomp wyporowych) płynie nieprzerwanym strumieniem od króćca ssawnego do króćca tłoczącego. Do napędu tego rodzaju pomp używa się szybkoobrotowych silników elektrycznych lub spalinowych energia dostarczona przez napęd jest zamieniana na energię potencjalną i kinetyczną płynu. Pompy wirowe dzielą się, w zależności od sposobu przemiany energii, na pompy krętne i krążeniowe. Pompy krętne działają poprzez spowodowanie przepływu cieczy przez wirnik z odpowiednio ukształtowanymi łopatkami. Zmniejszenie ciśnienia u wlotu pompy wywołuje zjawisko ssania, a energia mechaniczna przekazywana przez wirnik powoduje zwiększenie krętu przepływającej cieczy. Wśród pomp krętnych należy wyróżnić: a) pompy odśrodkowe o wypływie promieniowym z wirnika złożonego z szeregu łopatek o krawędziach równoległych lub nachylonych do osi wirnika. Wypływ cieczy wywoływany jest działaniem siły odśrodkowej na ciecz, b) pompy helikoidalne charakteryzują się ukośnym przepływem przez wirnik, posiadają kierownicę bezłopatkową i spiralny bądź cylindryczny kanał zbiorczy, c) pompy diagonalne o przepływie promieniowo-osiowym, z wirnikiem o łopatkach w obu krawędziach nachylonych do osi wirnika oraz posiadające osiową symetryczną kierownicę łopatkową, tworzącą jedną całość z kadłubem pompy,

3 d) pompy śmigłowe (o osiowym przepływie przez wirnik) posiadające wirnik o kształcie zbliżonym do śmigła wieloramiennego i kierownicę łopatkową umieszczoną poza wirnikiem. Z kolei działanie pomp krążeniowych polega na krążeniu cieczy w obrębie wirnika lub na jego obwodzie, proporcjonalnych do momentu przekazywanego wirnikowi przez wał. Budowę pompy wirowej promieniowej przedstawiono na rys. 1. Podstawowym elementem pompy tego typu jest wirnik, osadzony na wale napędzanym przez silnik, wyposażony w szereg łopatek zagiętych w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu wału. Wirnik z wałem umieszczony jest w korpusie w kształcie spirali, przechodzącej w stożkowy dyfuzor. Do dyfuzora dołączona jest rura tłoczna. Ciecz doprowadzana jest do pompy przez rurę ssawną, która jest zaopatrzona w kosz oraz zawór, zapobiegający zawracaniu strumienia cieczy. Całość dopełnia, umieszczony na rurze tłocznej, zawór służący do regulacji wydajności urządzenia oraz dławnica, zapewniająca szczelność pomiędzy wałem, a pokrywą korpusu. Rys. 1. Schemat pompy wirowej: 1 wirnik, korpus, 3 dyfuzor, 4 przewód tłoczny, 5 przewód ssawny, 6 kosz, 7 zawór zwrotny, 8 zawór regulacyjny, 9 dławnica. UKŁAD POMPOWY Pompy pracują w układach zwanych układami pompowymi (rys. ). W skład takiego układu wchodzą: zbiorniki, przewody ssawny i tłoczny, pompa (lub kilka pomp) oraz osprzęt kontrolno-pomiarowy (np. manometry). W zależności od warunków pracy pomp, a także od rozwiązania konstrukcyjnego można wyróżnić układy pompowe: - pompy ssące (pompa znajduje się powyżej dolnego i górnego zwierciadła cieczy) - pompy tłoczące (pompa znajduje się poniżej górnego i dolnego zwierciadła cieczy) - pompy ssąco-tłoczące (znajdują się między dolnym i górnym zwierciadłem cieczy) W przypadku zainstalowania w układzie kilku pomp, mogą one współpracować równolegle bądź szeregowo. 3

4 Rys.. Schemat układu pompowego (objaśnienia oznaczeń podano poniżej). Symbole użyte do opisu schematu na rys.. oznaczają: Z g, Z d zbiornik górny, dolny P g, P d ciśnienie panujące w zbiorniku górnym, dolnym R s, R t przewód ssawny, tłoczny P - pompa M s, M t manometry na przewodach: ssącym, tłoczącym H g geometryczna wysokość podnoszenia H 0 - różnica poziomów odbioru ciśnienia na wlocie i wylocie pompy H s geometryczna wysokość ssania H t geometryczna wysokość tłoczenia H m manometryczna wysokość podnoszenia h s wysokość strat energetycznych w rurociągu ssawnym h t wysokość strat energetycznych w rurociągu tłocznym WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP Podstawowymi wielkościami charakterystycznymi służącymi do opisu pracy pomp są: wysokości podnoszenia (pompowania), wśród których możemy wyróżnić: geometryczną, statyczną manometryczną oraz użyteczną wysokość podnoszenia. Geometryczna (niwelacyjna) wysokość podnoszenia H g różnica poziomów pomiędzy zwierciadłami cieczy w zbiorniku górnym i dolnym: H = H + H g s t + H 0 Statyczna wysokość podnoszenia H st suma niwelacyjnej wysokości podnoszenia i wysokości strat ciśnienia wynikającej z różnicy ciśnień w zbiorniku ssawnym i tłocznym: 4

5 pg pd H st = H g + g ρc g przyśpieszenie ziemskie (9,81 m s - ) ρ c gęstość pompowanej cieczy [kg m -3 ] Manometryczna wysokość podnoszenia H m suma statycznej wysokości podnoszenia i wysokości strat energetycznych w rurociągu ssawnym i tłocznym: pt ps H m = H st + hs + ht = + H 0 g ρc p s ciśnienie na wlocie pompy [Pa] p t ciśnienie na wylocie pompy [Pa] Użyteczna wysokość podnoszenia H u suma przyrostu wysokości ciśnienia, położenia i prędkości. Przyrosty te wyrażają się w metrach słupa podnoszonej cieczy: pt ps wt ws H u = + H 0 + g ρc g w t prędkość przepływu w króćcu wylotowym w s prędkość przepływu w króćcu wlotowym Kolejną istotną wielkością jest całkowita wysokość podnoszenia H określająca ilość energii, jaką należy doprowadzić do pompy, aby pokonać różnicę wysokości i opory przepływów: pt ps H = ρ c g Teoretyczna wysokość podnoszenia H t (wewnętrzna wysokość podnoszenia) obliczana w oparciu o dane konstrukcyjne pompy i prędkość obrotową jej wirnika. Jest zawsze większa od wysokości użytecznej o straty wewnętrzne występujące w pompie. Kolejną grupą parametrów, dzięki którym można opisać pracę pomp są moce: teoretyczna, efektywna oraz użyteczna. Moc teoretyczną N, pompy, wyznacza się z zależności: N = V& ρc g H V & - objętościowe natężenie przepływu [m 3 /s] Kolejną wielkością, charakteryzującą moc pompy, jest jej moc efektywna N ef. Wskaźnik ten jest stosunkiem mocy teoretycznej do sprawności mechanicznej pompy (η m, zwykle wynoszący 0,85 0,95), opisywany wzorem: N N ef = ηm Bardzo ważną, z punktu widzenia użytkownika jest również moc użyteczna N u. Wielkość tą oblicza się z równania (dla rzeczywistego objętościowego natężenia przeływu): N = V& ρ g H u rz c OPORY PRZEPŁYWU W RUROCIĄGACH UKŁADU POMPOWEGO Rzeczywiste parametry pracy pompy są najczęściej niższe od wartości teoretycznych. Przyczyną występowania tego zjawiska są opory przepływu cieczy, powstające wskutek 5

6 tarcia między warstewką cieczy a ściankami rurociągu. Opory te powodują spadki ciśnienia w instalacji. Spadki ciśnienia występują zarówno na odcinkach prostych rur, jak i w miejscach, w których występuje zmiana przekroju i kierunku przepływu. Wartość spadku ciśnienia, na prostym odcinku rury, dla płynów nieściśliwych, opisuje równanie: p r L = λ d w ρ d średnica przewodu [m] L długość przewodu [m] w prędkość przepływu [m s -1 ] ρ gęstość [kg m -3 ] Współczynnik λ nazywa się współczynnikiem oporu dla rur prostych i zależy on od rodzaju przepływu. W zakresie ruchu laminarnego płynu, współczynnik oporu λ zależy wyłącznie od wartości liczby Reynoldsa: λ = a Re a stała zależna od kształtu przekroju (dla przekroju kołowego 64, pierścieniowego 95, kwadratowego 57) Najczęstszym rodzajem przepływu, występującym w rzeczywistych układach pompowych jest przepływ turbulentny. Dla przepływu tego rodzaju, występującego w rurach gładkich, wartości współczynnika proporcjonalności λ, oblicza się na podstawie zależności: 316 λ = Re Występującą w powyższej zależności wartość liczby Reynoldsa (Re), oblicza się na podstawie wyrażenia podanego poniżej. Liczba ta określa stosunek sił bezwładności do sił lepkości, a w praktyce służy do określania charakteru przepływu. I tak, dla przepływu laminarnego, wartość Re jest mniejsza od 100, natomiast dla przepływu zdecydowanie burzliwego jest ona większa od Wartość liczby Reynoldsa znajdująca się pomiędzy podanymi, świadczy o występowaniu przepływu przejściowego. w d ρ Re = η η lepkość dynamiczna płynu [Pa s] Jak wspomniano wcześniej, opory występują również w miejscach, w których występuje zmiana przekroju bądź kierunku przepływu. Takimi miejscami są najczęściej elementy armatury kolana, różnorodne zawory oraz przewężenia światła rurociągu. W tabeli. podano wartości współczynnika oporów miejscowych (ξ) dla wymienionych elementów. 6

7 Tabela. Wartość współczynnika oporów miejscowych dla elementów armatury rurociągu. Element armatury Kolano (symetryczne, o zmianie kierunku przepływu wynoszącej 90 o ) Kurek, zasuwa, klapa (przy pełnym otwarciu) Zawór normalny (przy pełnym otwarciu) Zawór skośny (przy pełnym otwarciu) Przewężenia rurociągu (A 1 pole powierzchni przekroju rury dolotowej, A pole pow. przekroju rury wylotowej, [m ]) Wartość ξ 0,51 0,05 3,9 0,6 1 1 A A Dla rurociągów, składających się z prostych odcinków rur i różnych elementów armatury, całkowity spadek ciśnienia ( p cał ), wynosi: p cał n n λ w = li + ξi d i= 1 i= 1 ρ l i sumaryczna długość prostych odcinków rur [m] ξ i suma oporów miejscowych elementów armatury [-] WYZNACZANIE PUNKTU PRACY POMPY Opór sieci, w której zainstalowano pompę, można opisać za pomocą tak zwanej charakterystyku sieci. Charakterystyka ta przestawia zależność oporów sieci (wyrażonej jako wysokość użyteczna) od wydajności układu pompowego. Zwykle, na wykresie charakterystyki sieci (rys. 3, krzywa 1 ), nanosi się również zależność przedstawiającą charakterystykę samej pompy (rys. 3, krzywa ). Charakterystyka ta jest ustalana w przedsiębiorstwie zajmującym się produkcją urządzeń pompowych i można ją przedstawić równaniem: H u = f ( V& ) W przebiegu krzywej widoczny jest początkowy odcinek wznoszący. Przy zamkniętej zasuwie na rurociągu tłoczącym, pompa wykazuje pewną wartość ciśnienia (wynoszącego H 0 ρg). Następnie, gdy zawór ten zostaje powoli odkręcony, krzywa wzrasta nieznacznie, po czym wraz z dalszym wzrostem wydajności (odkręcanie zaworu do położenia maksymalnie otwartego), krzywa ta opada. Omówiony, wznoszący odcinek krzywej dotyczy niestabilnego obszaru pracy pompy. Punkt przecięcia się charakterystyki pompy z charakterystyką sieci nosi nazwę punktu pracy pompy. Jedynie przy wydajności pompy odpowiadającej temu punktowi, użyteczna wysokość podnoszenia pompy H u równa się wysokości oporów danej sieci H ur. Co równie ważne, właściwy punkt pracy pompy powinien być tak dobrany, aby leżał na prawo od maksimum charakterystyki pompy (krzywa ), ponieważ na lewej gałęzi tej krzywej (w obszarze niestabilnym), możliwy jest przepływ w odwrotnym kierunku oraz przerw w tłoczeniu. 7

8 Rys. 3. Charakterystyka pracy pompy wirowej: 1 charakterystyka rurociągu, charakterystyka pompy, 3- wykres zapotrzebowania mocy, 4 wykres sprawności pompy, N punkt najlepszej sprawności pompy. Ponadto, wydajność pompy jest zwykle zasadniczą wielkością każdej instalacji, w związku z czym, pompa jest właściwie dobrana wtedy, gdy jej punkt pracy w tejże instalacji leży w pobliżu punktu jej najlepszej sprawności (punkt N na rys. 3). Punkt pracy pompy może ulec zmianie, wywołanej przez: zmianę statycznej wysokości podnoszenia w sieci, lub zmianę hydraulicznej charakterystyki sieci. Natomiast w przypadku zmiany poziomy cieczy na króćcu ssącym lub tłoczącym (powodującej zmianę statycznej wysokości podnoszenia), charakterystyka rurociągu zostaje przesunięta na wykresie równolegle w dół lub w górę. TYPOSZEREGI POMP KATALOG POMP SPOMASZ Typem pomp nazywa się grupę pomp charakteryzujących się jednakowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi w nich zastosowanych. Szeregiem pomp określa się rodzinę pomp o takiej samej konstrukcji, różniących się parametrami roboczymi najczęściej wydajnością, mocą silnika lub szczegółami wykonania. Zatem, typoszeregiem pomp jest zbiór pomp (najczęściej jednego producenta) o podobnych rozwiązaniach konstrukcyjnych oraz różnej wydajności. Należy przy tym pamiętać, że każdy producent lub dostawca samodzielnie ustala nazewnictwo wyrobów, zatem nazwy i klasyfikacja stosowane przez jednego producenta nie będą tożsame względem produktów drugiej firmy. Jednym z największych i najstarszych producentów pomp w Polsce, dedykowanych przemysłowi spożywczemu jest Spomasz Zamość SA. Poniżej (w tabeli 3.) przedstawiono typoszereg pomp tego producenta z podaniem ich przeznaczenia i podstawowych parametrów pracy. 8

9 Tabela 3. Typoszereg pomp dla przemysłu spożywczego Spomasz Zamość SA (Q - wydajność, P moc silnika) Q P H Typ Model Zastosowanie Zdjęcie [m 3 /h] [kw] [mh O] transport produktów WPs-4 3,5 0,37 5,8 ciekłych o lepkości do 1 WPs Pa s WPs-6 6,0 0,55 10,0 dla mleczarstwa i przetwórstwa owocowowarzywnego GH-15 15,0 1,5 19,0 GH-0 1,0,0 0,0 pompy typu GH mają podgrzewany korpus GH GH-5 5,0 3,0,0 zewnętrzny GA GU SPw LR Pompy specjalne GH-5/4 9,0 4,0,0 GH-5/ ,0 4,0 3,0 GA-11 1,0 0,75 1,0 GA-1 14,0 1,1 13,5 GA-13 16,0 1,5 19,0 GA-14 0,0,,0 GU-13 1,5 1,5 1,0 GU-14 14,0, 3,5 GU-15 18,5 6,0 46,0 GU-15/4 14,0 4,0 4,0 GU-30/30 30,0 5,5 30,0 GU-30 30,0 7,5 4,0 GU-50/15 50,0 7,5 15,0 GU-46 46,0 7,5 7,0 GU-4 4,0 11,0 50,0 GU-4/60 30,0 11,0 60,0 GU-50 47,0 7,5 30,0 GU-50/15 50,0 7,5 15,0 GU-70 68,0 15,0 45,0 SPw-11 1,5 0,75 1,0 SPw-1 14,0 1,1 13,5 SPw-13 16,0 1,5 19,0 SPw-14 0,0,,0 LR-0 0,0 7,5,0 LR-40 40,0 11,0 43,0 GH-5Ex 5,0 4,0,0 G-U30Ex 30,0 11,0 4,0 transport mleka i soków transport kwasów i alkalii transport produktów ciekłych o lepkości do 1 Pa s dla mleczarstwa, przetwórstwa owocowowarzywnego oraz gorzelnictwa i farmacji transport ośrodków zawartości suchej masy do 50% i o temperaturze do 95 o C z uszczelnieniem podwójnym transport produktów spożywczych o temperaturze do 00 o C (olejów, syropów, soków, wody gorącej) pompa samozasysająca do transportu cieczy spienionych bądź napowietrzonych możliwa praca w warunkach niedoboru czynnika pompy w wykonaniu przeciwwybuchowym, transport cieczy palnych do transportu, m. in.: spirytusu, alkoholi i rozpuszczalników 9

10 WYKONANIE ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie przez studentów zasad obliczania oporów instalacji pompowych, badania pomp oraz ich doboru do określonych zadań. Wykonanie ćwiczenia składa się z następujących czynności: 1. Wykonanie pomiarów geometrii układu pompowego. Odczytanie znamionowych parametrów zainstalowanej pompy. Obliczenie prędkości płynu (średniej) w przewodach, na podstawie wyrażenia 4 V& w = π d. Obliczenie oporów przepływu występujących w instalacji. Obliczenie geodezyjnej, statycznej, manometrycznej, użytecznej i całkowitej wysokości podnoszenia. 3. Na dostarczonych przez prowadzącego charakterystykach pompy wirowej wykreślenie charakterystyki rurociągu (dla podanych przez prowadzącego wartości natężenia przepływu) oraz określenie punktu pracy badanej pompy. 4. Sformułowanie wniosków dotyczących poprawności doboru pompy w badanej instalacji oraz zaproponowanie (z załączonego katalogu pomp SPOMASZ) dostępnej na rynku pompy wirowej dla badanej instalacji. 5. Uruchomienie instalacji pompowej i sprawdzenie w praktyce poprawności wykonanych obliczeń. LITERATURA 1. Ciesielczyk W., Kupiec K., Wiechowski A. (1995): Przykłady i zadania z inżynierii chemicznej i procesowej. Część I. Wydawnictwa Politechniki Krakowskiej, Kraków.. Koch R., Noworyta A. (1995): Procesy mechaniczne w inżynierii chemicznej. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa. 3. Wołek M. (red.) (198): Maszynoznawstwo. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa. 4. Katalog produkowanych pomp spożywczych. Spomasz Zamość SA ( 10

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna Badania wentylatora /. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z budową i metodami badań podstawowych typów wentylatorów. II. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie DEFINICJE OGÓLNE I WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE WENTYLATORA WENTYLATOR maszyna wirnikowa, która otrzymuje energię mechaniczną za pomocą jednego wirnika lub kilku wirników zaopatrzonych w łopatki, użytkuje

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym

Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym 1 Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wydajne wentylatory promieniowe Fulltech o wysokim ciśnieniu statycznym Wentylatory są niezbędnym elementem systemów wentylacji

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny

Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny Parametry układu pompowego oraz jego bilans energetyczny Układ pompowy Pompa może w zasadzie pracować tylko w połączeniu z przewodami i niezbędną armaturą, tworząc razem układ pompowy. W układzie tym pompa

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie BADANIE POMP WIROWYCH I ICH UKŁADÓW PRACY Prowadzący: mgr inż. Tomasz Siwek siwek@agh.edu.pl 1. Wprowadzenie teoretyczne 1.1. Definicja pompy

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH POMPĘ I WARUNKI JEJ PRACY Symbol, Nazwa, określenie, zależność Jednostka

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie BADANIE POMP WIROWYCH I ICH UKŁADÓW PRACY WERSJA ROZSZERZONA (SMIUE) Prowadzący: mgr inż. Tomasz Siwek siwek@agh.edu.pl 1. Wprowadzenie teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Opracowanie: mgr inż. Anna Dettlaff Obowiązkowa zawartość projektu:. Strona tytułowa 2. Tabela z punktami 3. Dane wyjściowe do zadania

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 1. Określić nadciśnienie powietrza panujące w rurociągu R za pomocą U-rurki, w której znajduje się woda. Różnica poziomów wody w U-rurce wynosi h = 100 cm. Zadanie 2. Określić podciśnienie i ciśnienie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI

CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI CHARAKTERYSTYKA POMPY WIROWEJ I SIECI 1. Wprowadzenie Pompy są maszynami przepływowymi służącymi do przemieszczania cieczy w różnych instalacjach. Umożliwiają one przetłaczanie cieczy w poziomie i na odpowiednie

Bardziej szczegółowo

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp 7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp Podczas maksymalnego godzinowego rozbioru wody (Q maxh ) Wysokość podnoszenia pomp: (15) - rzędna ciśnienia na wypływie z pompowni, m npm

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

Rys.1. Zwężki znormalizowane: a) kryza, b) dysza, c) dysza Venturiego [2].

Rys.1. Zwężki znormalizowane: a) kryza, b) dysza, c) dysza Venturiego [2]. WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPŁYWU W ZWĘŻKACH POMIAROWYCH DLA GAZÓW 1. Wprowadzenie Najbardziej rozpowszechnioną metodą pomiaru natężenia przepływu jest użycie elementów dławiących płyn. Stanowią one

Bardziej szczegółowo

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na:

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na: Pompy wirowe Pompy wirowe należą do grupy maszyn wirnikowych. Ich zasada działania polega więc na zwiększaniu krętu cieczy w wirniku (tj. organie roboczym) zaopatrzonym w łopatki i obracającym się ze stałą

Bardziej szczegółowo

BADANIE POMPY WIROWEJ

BADANIE POMPY WIROWEJ Cel ćwiczenia: BADANIE POMPY WIROWEJ Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i zasadą działania pompy wirowej, oraz przedstawienie metodyki pomiarów i obliczeń charakterystyki pompy wraz z wyznaczeniem

Bardziej szczegółowo

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ.

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. Definicja i podział sprężarek Sprężarkami ( lub kompresorami ) nazywamy maszyny przepływowe, służące do podwyższania ciśnienia gazu w celu zmagazynowania go w zbiorniku. Gaz

Bardziej szczegółowo

Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników

Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników Sprężarki wyporowe (tłokowe) Sprężarka, w której sprężanie odbywa sięcyklicznie w zarżniętej przestrzeni zwanej komorąsprężania. Na skutek działania napędu

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 1.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 1 Charakterystyka zasilacza hydraulicznego Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego.

Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego. Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego. Poszczególne zespoły układu chłodniczego lub klimatyzacyjnego połączone są systemem przewodów transportujących czynnik chłodniczy.

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji 1. Parametry pracy pompy 1.1. Wysokości podnoszenia 1.2. Wydajności 1.3. Moce 1.4. Sprawności 2. Kawitacja 2.1. Zjawisko kawitacji 2.2. Wpływ kawitacji na pracę

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie wentylatora - 1 - Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYAMIKI Badanie wentylatora - 1 - Wiadomości podstawowe Wentylator jest maszyną przepływową, słuŝącą do przetłaczania i spręŝania czynników gazowych.

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania Zadanie 1 Przez zwężkę o średnicy D = 0,2 m, d = 0,05 m przepływa woda o temperaturze t = 50 C. Obliczyć jakie ciśnienie musi panować w przekroju 1-1, aby w przekroju 2-2 nie wystąpiło zjawisko kawitacji,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie numer 3 Pomiar współczynnika oporu lokalnego 1 Wprowadzenie Stanowisko umożliwia wykonanie szeregu eksperymentów związanych z pomiarami oporów przepływu w różnych elementach rzeczywistych układów

Bardziej szczegółowo

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPB Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe NPB w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy

Bardziej szczegółowo

Przepływ cieczy w pompie wirowej. Podstawy teoretyczne i kinematyka przepływu przez wirniki pomp wirowych.

Przepływ cieczy w pompie wirowej. Podstawy teoretyczne i kinematyka przepływu przez wirniki pomp wirowych. Przepływ cieczy w pompie wirowej W zależności od ukształtowania wirnika pompy wirowe dzielimy na : - pompy odśrodkowe, - pompy diagonalne i helikoidalne, - pompy śmigłowe. Rys. 3.1. Powierzchnie prądu

Bardziej szczegółowo

dn dt C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt Przepływ gazu Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A , p 1 , S , p 2 , S E C B

dn dt C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt Przepływ gazu Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A , p 1 , S , p 2 , S E C B Pompowanie przez przewód o przewodności G zbiornik przewód pompa C A, p 2, S E C B, p 1, S C [W] wydajność pompowania C= d ( pv ) = d dt dt (nrt )= kt dn dt dn / dt - ilość cząstek przepływających w ciągu

Bardziej szczegółowo

Aerodynamika i mechanika lotu

Aerodynamika i mechanika lotu Prędkość określana względem najbliższej ścianki nazywana jest prędkością względną (płynu) w. Jeśli najbliższa ścianka porusza się względem ciał bardziej oddalonych, to prędkość tego ruchu nazywana jest

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPK Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Pompy NPK przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy klasyczne

Normowe pompy klasyczne PRZEZNACZENIE Pompy przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Pompowane ciecze nie mogą posiadać

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ I POMIAROWEJ LABORATORIUM POMIARÓW WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH I-21

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ I POMIAROWEJ LABORATORIUM POMIARÓW WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH I-21 POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ I POMIAROWEJ LABORATORIUM POMIARÓW WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH I-21 Ćwiczenie nr 5. POMIARY NATĘŻENIA PRZEPŁYWU GAZÓW METODĄ ZWĘŻOWĄ 1. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) R Z E C Z P O SP O L IT A P O L S K A Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189972 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 331298 (22) Data zgłoszenia: 05.02.1999 (51 ) IntCl7

Bardziej szczegółowo

OPIS OCHRONNY PL WZORU UŻYTKOWEGO

OPIS OCHRONNY PL WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNI RZECZPOSPOLITA POLSKA OPIS OCHRONNY PL 59647 WZORU UŻYTKOWEGO Yl Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej U?) Numer zgłoszenia: 112004 @ Data zgłoszenia:11.07.1996 Intel7: F04B 15/02

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrukcja do

Bardziej szczegółowo

BQDV, BQTV Pionowe diagonalne pompy wody chłodzącej

BQDV, BQTV Pionowe diagonalne pompy wody chłodzącej BQDV, Pionowe diagonalne pompy wody chłodzącej Pionowe pompy diagonalne ZASTOSOWANIE Pionowe pompy z typoszeregu BQDV/ są przeznaczone do przetłaczania czystej wody użytkowej lub lekko zanieczyszczonej

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem

PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem Z otwartego zbiornika wodnego o dużej pojemności pompowana jest woda chłodząca do górnego zbiornika ciśnieniowego przez rurociąg z rur stalowych przedstawiony

Bardziej szczegółowo

Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry

Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry Wst p Obliczanie hydrauliczne przewodów Charakterystyczne parametry Autor: dr in. S awomir awomir RABCZAK Wst p - historia. Czerpak do wody u ywany w Egipcie ok. 1500 r.p.n.e. (pompa czerpalna) Wst p -

Bardziej szczegółowo

WENTYLATORY PROMIENIOWE DWUSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPWDs/1,4 WPWDs/1,8

WENTYLATORY PROMIENIOWE DWUSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPWDs/1,4 WPWDs/1,8 WENTYLATORY PROMIENIOWE DWUSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPWDs/1,4 WPWDs/1,8 Wentylatory serii WPWDs to typoszereg wentylatorów ogólnego i specjalnego przeznaczenia. Zalecane są się do przetłaczania czynnika

Bardziej szczegółowo

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPPO

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPPO WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPPO Wentylatory serii WPPO to typoszereg wysokosprawnych wentylatorów ogólnego i specjalnego przeznaczenia. Zalecane są się do przetłaczania czynnika

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO . Cel ćwiczenia Doświadczalne wyznaczenie rozkładu ciśnienia piezometrycznego w zwęŝce Venturiego i porównanie go z

Bardziej szczegółowo

Instrukcja stanowiskowa

Instrukcja stanowiskowa POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej LABORATORIUM WYMIANY CIEPŁA I MASY Instrukcja stanowiskowa Temat:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI str.: Wstęp... 11

SPIS TREŚCI str.: Wstęp... 11 SPIS TREŚCI str.: Wstęp....................................... 11 1. Pompy...................................... 13 1.1. Podział pomp okrętowych....................... 13 1.2. Pompy wyporowe............................

Bardziej szczegółowo

III r. EiP (Technologia Chemiczna)

III r. EiP (Technologia Chemiczna) AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA WYDZIAŁ ENERGETYKI I PALIW III r. EiP (Technologia Chemiczna) INŻYNIERIA CHEMICZNA I PROCESOWA (przenoszenie pędu) Prof. dr hab. Leszek CZEPIRSKI Kontakt: A4, p. 424 Tel. 12

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki wentylatorów

Charakterystyki wentylatorów Charakterystyki wentylatorów Charakterystyki wymiarowe Do charakterystyk wymiarowych zalicza się: - charakterystykę sprężu całkowitego Δp = f(q), - charakterystykę sprężu statycznego Δp st = f(q), - charakterystykę

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE WSPÓŁCZYNNIKA OPORU LINIOWEGO PRZEPŁYWU LAMINARNEGO

WYZNACZENIE WSPÓŁCZYNNIKA OPORU LINIOWEGO PRZEPŁYWU LAMINARNEGO LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N 7 WYZNACZENIE WSPÓŁCZYNNIKA OPORU LINIOWEGO PRZEPŁYWU LAMINARNEGO 1. Cel ćwiczenia Doświadczalne wyznaczenie zaleŝności współczynnika oporu linioweo przepływu

Bardziej szczegółowo

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA, WYDZ. BMiP, PŁOCK

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL BUP 20/10

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL BUP 20/10 PL 213989 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213989 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 387578 (51) Int.Cl. E03F 5/22 (2006.01) F04B 23/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej Laboratorium Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cieplnych LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I POMIARÓW MASZYN CIEPLNYCH Podstawy teoretyczne do ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów nieniutonowskich Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką zajmuje: Gęstość wyrażana jest w jednostkach układu SI. Gęstość cieczy

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy blokowe

Normowe pompy blokowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej rzadkiej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy nieagresywnych, które mie

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-06 Temat: Wyznaczanie zmiany entropii ciała

Bardziej szczegółowo

SERIA MP POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125

SERIA MP POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125 POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125 Wielostopniowe pompy VOGEL wykorzystują ideę budowy modułowej,która maksymalizuje wymienność komponentów. System budowy modułowej pozwala na techniczne dopasowanie

Bardziej szczegółowo

Pompy i układy pompowe

Pompy i układy pompowe Marek Skowroński Regulacja pompy i układu Pompy i układy pompowe Metody zmiany parametrów pracy układu Punkt pracy układu Regulacja dławieniowa Regulacja upustowa Straty mocy hydraulicznej w układzie Zmiana

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 3 Metody ograniczenia strat mocy w układach hydraulicznych Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, U. Radziwanowska, J. Rutański, M. Stosiak

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją..

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Eksperyment 1.2 1.2 Bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej Zadanie Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Układ połączeń

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 3.b. WPŁYW ŚREDNICY

Bardziej szczegółowo

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego

Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego Laboratorium InŜynierii i Aparatury Przemysłu SpoŜywczego 1. Temat ćwiczenia :,,Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła 2. Cel ćwiczenia : Określenie globalnego współczynnika przenikania ciepła k

Bardziej szczegółowo

POMPY TYPU. Pompy H przeznaczone są do pompowania wody czystej lub zawierającej zanieczyszczenia mechaniczne o wielkości ziaren do 2 mm

POMPY TYPU. Pompy H przeznaczone są do pompowania wody czystej lub zawierającej zanieczyszczenia mechaniczne o wielkości ziaren do 2 mm POMPY TYPU Pompy H przeznaczone są do pompowania wody czystej lub zawierającej zanieczyszczenia mechaniczne o wielkości ziaren do 2 mm H ZASTOSOWANIE Pompy H przeznaczone są do pompowania wody czystej

Bardziej szczegółowo

RÓWNANIE MOMENTÓW PĘDU STRUMIENIA

RÓWNANIE MOMENTÓW PĘDU STRUMIENIA RÓWNANIE MOMENTÓW PĘDU STRUMIENIA Przepływ osiowo-symetryczny ustalony to przepływ, w którym parametry nie zmieniają się wzdłuż okręgów o promieniu r, czyli zależą od promienia r i długości z, a nie od

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Budowa pompy

Wprowadzenie. Budowa pompy 1 Spis treści: 1. Wprowadzenie...str.3 2. Budowa pompy...str.3 3. Budowa oznaczenie pomp zębatych PZ2...str.4 4. Dane techniczne...str.5 5. Pozostałe dane techniczne...str.6 6. Karty katalogowe PZ2-K-6,3;

Bardziej szczegółowo

Henryk Bieszk. Odstojnik. Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego. Gdańsk H. Bieszk, Odstojnik; projekt 1

Henryk Bieszk. Odstojnik. Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego. Gdańsk H. Bieszk, Odstojnik; projekt 1 Henryk Bieszk Odstojnik Dane wyjściowe i materiały pomocnicze do wykonania zadania projektowego Gdańsk 2007 H. Bieszk, Odstojnik; projekt 1 PRZEDMIOT: APARATURA CHEMICZNA TEMAT ZADANIA PROJEKTOWEGO ODSTOJNIK

Bardziej szczegółowo

Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR

Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR Ogólnie Pompy DICKOW typu HZ/HZA są jedno lub wielostopniowymi pompami odśrodkowymi z uszczelnieniem wału. Zastosowanie Pompy typu

Bardziej szczegółowo

STRATY ENERGII. (1) 1. Wprowadzenie.

STRATY ENERGII. (1) 1. Wprowadzenie. STRATY ENERGII. 1. Wprowadzenie. W czasie przepływu płynu rzeczywistego przez układy hydrauliczne lub pneumatyczne następuje strata energii płynu. Straty te dzielimy na liniowe i miejscowe. Straty liniowe

Bardziej szczegółowo

Rozruch pompy wirowej

Rozruch pompy wirowej Rozruch pompy wirowej Rozruch pompy wirowej jest procesem zachodzącym w czasie, od chwili załączenia napędzającego ją silnika do chwili osiągnięcia przez pompę wymaganego stanu pracy. Zgodnie z tym założeniem

Bardziej szczegółowo

Urządzenia mechaniczne w Inżynierii Środowiska

Urządzenia mechaniczne w Inżynierii Środowiska Politechnika Białostocka WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I INŻYNIERII ŚRODOWISKA Katedra Ciepłownictwa Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat: Wyznaczanie charakterystyk użytkowych pomp wirowych Ćwiczenie nr 1

Bardziej szczegółowo

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPO- 10/25 WPO 18/25

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPO- 10/25 WPO 18/25 WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WPO- 10/25 WPO 18/25 Wentylatory promieniowe WPO 10/25 WPO 18/25 to typoszereg wentylatorów wysokoprężnych ogólnego przeznaczenia. W zakresie są następujące

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Badanie cyklonu ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU. Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś

WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU. Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś WPŁYW POWŁOKI POWIERZCHNI WEWNĘTRZNEJ RUR PRZEWODOWYCH NA EKSPLOATACJĘ RUROCIĄGU Przygotował: Dr inż. Marian Mikoś Kocierz, 3-5 wrzesień 008 Wstęp Przedmiotem opracowania jest wykazanie, w jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 10 Badania porównawcze układów sterowania i regulacji prędkością odbiornika hydraulicznego Opracowanie: H. Kuczwara, Z. Kudźma, P. Osiński,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów.

Ćwiczenie 2: Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Ćwiczenie : Wyznaczanie gęstości i lepkości płynów. Rodzaje przepływów. Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką

Bardziej szczegółowo

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WWOax

WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WWOax WENTYLATORY PROMIENIOWE JEDNOSTRUMIENIOWE TYPOSZEREG: WWOax Wentylatory serii WWOax to typoszereg wysokosprawnych wentylatorów ogólnego i specjalnego przeznaczenia. Zalecane są się do przetłaczania czynnika

Bardziej szczegółowo

Pompy wyporowe. 1. Wg PN-90/M ( Podział pomp i innych przenośników cieczy).

Pompy wyporowe. 1. Wg PN-90/M ( Podział pomp i innych przenośników cieczy). Pompy wyporowe 1. Wg PN-90/M-44000 ( Podział pomp i innych przenośników cieczy). 2. Podział pomp tłokowych. Pompy tłokowe dzielą się według sposobu działania na: - jednostronnie działające, - obustronnie

Bardziej szczegółowo

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu

Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu Wojskowa Akademia Techniczna Katedra Pojazdów Mechanicznych i Transportu LABORATORIUM TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ Instrukcja do ćwiczenia T-05 Temat: Pomiar parametrów przepływu gazu. Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

Straty energii podczas przepływu wody przez rurociąg

Straty energii podczas przepływu wody przez rurociąg 1. Wprowadzenie Ć w i c z e n i e 11 Straty energii podczas przepływu wody przez rurociąg Celem ćwiczenia jest praktyczne wyznaczenie współczynników strat liniowych i miejscowych podczas przepływu wody

Bardziej szczegółowo

Gęstość i ciśnienie. Gęstość płynu jest równa. Gęstość jest wielkością skalarną; jej jednostką w układzie SI jest [kg/m 3 ]

Gęstość i ciśnienie. Gęstość płynu jest równa. Gęstość jest wielkością skalarną; jej jednostką w układzie SI jest [kg/m 3 ] Mechanika płynów Płyn każda substancja, która może płynąć, tj. dowolnie zmieniać swój kształt w zależności od naczynia, w którym się znajduje oraz może swobodnie się przemieszczać (przepływać), np. przepompowywana

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie laboratoryjne Parcie wody na stopę fundamentu

Ćwiczenie laboratoryjne Parcie wody na stopę fundamentu Ćwiczenie laboratoryjne Parcie na stopę fundamentu. Cel ćwiczenia i wprowadzenie Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parcia na stopę fundamentu. Natężenie przepływu w ośrodku porowatym zależy od współczynnika

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Opracował Dr inż. Robert Jakubowski Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki, Temperatura gazów

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU

POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU Określenie ilości płynu (objętościowego lub masowego natężenia przepływu) jeden z najpowszechniejszych rodzajów pomiaru w gospodarce przemysłowej produkcja światowa w 1979 ropa

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn

MECHANIKA PŁYNÓW Płyn MECHANIKA PŁYNÓW Płyn - Każda substancja, która może płynąć, tj. pod wpływem znikomo małych sił dowolnie zmieniać swój kształt w zależności od naczynia, w którym się znajduje, oraz może swobodnie się przemieszczać

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 1 Temat: Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego

ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego 34 3.Przepływ spalin przez kocioł oraz odprowadzenie spalin do atmosfery ciąg podciśnienie wywołane róŝnicą ciśnień hydrostatycznych zamkniętego słupa gazu oraz otaczającego powietrza atmosferycznego T0

Bardziej szczegółowo

CND Wysokociśnieniowe pompy zasilające x x45. 1x45 1,6 R5 10. r6 (Ø70) Ø200. Ø90 h9 (Ø184) 1x45 A 1,6 Ø65 H7 Ø250 Ø350

CND Wysokociśnieniowe pompy zasilające x x45. 1x45 1,6 R5 10. r6 (Ø70) Ø200. Ø90 h9 (Ø184) 1x45 A 1,6 Ø65 H7 Ø250 Ø350 20 7.5 1.5x45 44 +0.1-0.1 7.5 1.5x45 h 0,01A h 0,03 A 1x45 1,6 1x45 1,6 h 0,03 A 172 155 R5 10 20 h 0,03/Ø70A Ø250 Ø240 r6 Ø215 (Ø70) 50 +0.3 0 Ø50 3,2 b 0,02/Ø55 A 9.5 +0.1 0 1x45 A 1,6 1X45 3,2 Ø65 H7

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K skrytka pocztowa 621 80-952 Gdańsk ulica J.Fiszera 14 Projekt NCN

Bardziej szczegółowo

. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest porównanie na drodze obserwacji wizualnej przepływu laminarnego i turbulentnego, oraz wyznaczenie krytycznej licz

. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest porównanie na drodze obserwacji wizualnej przepływu laminarnego i turbulentnego, oraz wyznaczenie krytycznej licz ZAKŁAD MECHANIKI PŁYNÓW I AERODYNAMIKI ABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW ĆWICZENIE NR DOŚWIADCZENIE REYNODSA: WYZNACZANIE KRYTYCZNEJ ICZBY REYNODSA opracował: Piotr Strzelczyk Rzeszów 997 . Cel ćwiczenia Celem

Bardziej szczegółowo

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N 7 PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ . Cel ćwiczenia Doświadczalne i teoretyczne wyznaczenie profilu prędkości w rurze prostoosiowej 2. Podstawy teoretyczne:

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Politechnika Wrocławska. Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut InŜynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 11.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze z Aparatury Przemysłu Chemicznego

Materiały pomocnicze z Aparatury Przemysłu Chemicznego Materiały pomocnicze z Aparatury Przemysłu Chemicznego Odstojnik dr inż. Szymon Woziwodzki Materiały dydaktyczne v.1. Wszelkie prawa zastrzeżone. Szymon.Woziwodzki@put.poznan.pl Strona 1 POLITECHNIKA POZNAŃSKA

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo