SYSTEMY NAWIGACYJNE SAMOLOTÓW F-16 BLOK 52+ I MIG-29A

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SYSTEMY NAWIGACYJNE SAMOLOTÓW F-16 BLOK 52+ I MIG-29A"

Transkrypt

1 P R A C E N A U K O W E P O L I T E C H N I K I W A R S Z A W S K I E J z. 103 Transport 2014 Sawomir Dygnatowski Wysza Szkoa Oficerska Si Powietrznych SYSTEMY NAWIGACYJNE SAMOLOTÓW F-16 BLOK 52+ I MIG-29A Rkopis dostarczono: marzec 2014 Streszczenie: Od swych narodzin lotnictwo plasuje si w czoówce aktualnego stanu techniki. Dotyczy to szczególnie urzdze sucych nawigacji i bezpieczestwu. Systemy nawigacyjne su do precyzyjnego okrelenia pooenia samolotu w przestrzeni zarówno podczas lotów trasowych jak równie pomagaj precyzyjnie podej do ldowania w kadych warunkach atmosferycznych. Obecnie rozwój urzdze elektronicznych pozwala na wyposaanie w bardzo dokadne i nowoczesne systemy nawigacyjne nawet maych samolotów sportowych. Dzisiejsze systemy i urzdzenia nawigacyjne pomimo wysokiego skomplikowania i zbierania danych z wielu czujników podaj pilotowi precyzyjn informacj w bardzo przyjazny sposób znacznie poprawiajc komfort jego pracy. W zwizku ze specyfik lotnictwa bojowego inne bd wymagania dla systemów przeznaczonych dla tych samolotów, a inne dla samolotów np. transportowych. W lotnictwie wojskowym, szczególnie w lotnictwie taktycznym, systemy nawigacyjne oprócz zapewnienia wysokiej dokadnoci nawigowania musz zapewnia dokadn informacj do uycia precyzyjnego uzbrojenia, co czsto prowadzi do zintegrowania tych systemów z gównymi komputerami misji samolotów. Artyku ten ma za zadanie przybliy moliwoci systemu nawigacyjnego samolotu F-16 Block 52+ w porównaniu do moliwoci, równie uytkowanego w naszych siach powietrznych, samolotu MiG-29 gdy o jakoci samolotu decyduj nie tylko osigi oraz rodzaje i moliwoci przenoszonego uzbrojenia, ale równie jako wyposaenia awionicznego, w tym przede wszystkim moliwoci systemu nawigacyjnego. Uytkowany obecnie w Polskich Siach Powietrznych F-16 jest najlepszym, pod wieloma wzgldami, samolotem w historii polskiego lotnictwa wojskowego. Na przykadzie opisanych w artykule systemów mona wyranie zobaczy, jak duy postp dokona si w technologii budowy systemów nawigacyjnych. Rozwizania zastosowane w samolocie F-16 stanowi dzisiaj standard, jeli chodzi systemy nawigacyjne i zobrazowania informacji. Obecne technologie i miniaturyzacja urzdze elektronicznych pozwalaj na instalowanie w samolotach nowoczesnych urzdze nawigacyjnych pozwalajc pilotowi, szczególnie samolotu jednomiejscowego, na bezpieczne i efektywne wykonywanie zada w nawet najbardziej skomplikowanej sytuacji taktycznej. Reasumujc samolot F-16 wyposaony jest w najnowoczeniejsze systemy nawigacyjne, które umoliwiaj wykonanie skomplikowanych zada bojowych w kadych warunkach atmosferycznych z uyciem precyzyjnego uzbrojenia. Ponadto systemy te dostarczaj wszystkich niezbdnych informacji nawigacyjnych w kadej fazie lotu równie w trakcie wykonywania lotów cakowicie cywilnych, w przestrzeni kontrolowanej (podejcia do ldowania wedug procedur precyzyjnych i nieprecyzyjnych, holding) zwikszajc tym samym bezpieczestwo realizowanych zada. Sowa kluczowe: systemy nawigacyjne, lotnictwo wojskowe, wyposaenie awioniczne

2 48 Sawomir Dygnatowski 1. WPROWADZENIE Od pocztku powstania lotnictwo plasuje si w czoówce aktualnego stanu techniki. Dotyczy to szczególnie urzdze sucych do nawigacji i bezpieczestwu. Systemy nawigacyjne stosowane w lotnictwie su do precyzyjnego okrelenia pooenia samolotu w przestrzeni, zarówno podczas lotów trasowych oraz pomagaj precyzyjnie podej do ldowania w kadych warunkach atmosferycznych. Obecnie rozwój urzdze elektronicznych pozwala na wyposaanie w bardzo dokadne i nowoczesne systemy nawigacyjne nawet maych samolotów sportowych. Dzisiejsze systemy i urzdzenia nawigacyjne pomimo wysokiego skomplikowania i zbierania danych z wielu czujników podaj pilotowi precyzyjn informacj w bardzo przyjazny sposób znacznie poprawiajc komfort jego pracy. W zwizku ze specyfik lotnictwa taktycznego, wymagania dla systemów tych samolotów bd inne jak dla innych samolotów np. transportowych. W lotnictwie wojskowym, szczególnie w lotnictwie taktycznym, systemy nawigacyjne oprócz zapewnienia wysokiej dokadnoci nawigowania musz zapewnia dokadn informacj do uycia precyzyjnego uzbrojenia. Prowadzi to czsto prowadzi do zintegrowania tych systemów z gównymi komputerami misji samolotów. 2. SYSTEM NAWIGACYJNY SAMOLOTU MIG-29 System nawigacyjny samolotu MiG-29 wchodzi w skad optyczno-elektronicznego kompleksu celowniczo-nawigacyjnego OEPrNK. System nawigacyjny przeznaczony jest do nieprzerwanego, automatycznego okrelenia i przekazywania do odpowiednich odbiorników (RLPK, wylicznika OEPrNK, SAU, urzdzenia odpowiadajcego oraz do wskaników pilotaowo-nawigacyjnych) parametrów, niezbdnych do sterowania samolotem podczas zastosowania rodków raenia, lotu po trasie, wyjcia na lotnisko oraz zajcia do ldowania. System nawigacyjny samolotu MiG-29, jak i innych statków powietrznych, to kompleks poczonych urzdze pilotaowo-nawigacyjnych skadajcy si z nastpujcych ukadów: - pokadowych urzdze radionawigacyjnych, - bezwadnociowego ukadu kursu i pionu, - ukadu sygnaów powietrznych. System nawigacyjny samolotu przy wspópracy z VOR, systemem TACAN i ILS wypracowuje i przekazuje do SAU, SIeI, oraz do przyrzdów pilotaowo-nawigacyjnych sygnay, zapewniajce sterowanie samolotem podczas wykonywania: a) lotów po trasie wedug wczeniej zaprogramowanych trzech PZK i trzech zaprogramowanych lotnisk; b) powrotu na lotnisko startu lub jedno z dwóch zapasowych lotnisk ldowania, z wyjciem w stref dziaania radiolatarni ldowania (cieki kursu i cieki zniania) przy odlegoci radiolatarni nawigacyjnej do 80 km od miejsca ldowania; c) zajcia do ldowania do wysokoci 50 m zarówno na zaprogramowane, jak i nie

3 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 49 zaprogramowane lotnisko (z wczonym SAU przy automatycznym lub dyrektywnym zajciu do ldowania); d) powtórnego zajcia do ldowania na zaprogramowane lotnisko PODSTAWOWE DANE TAKTYCZNO-TECHNICZNE SYSTEMU NAWIGACYJNEGO SAMOLOTU MIG Czas gotowoci systemu do lotu: a) przy skróconym przygotowaniu nie duszy ni 3 min; b) przy penym (nawigacyjnym przygotowaniu systemu) nie duszy ni 15 min. 2. Bd w okrelaniu wspórzdnych samolotu nie wikszy ni: a) na zakresie autonomicznym przy skróconym przygotowaniu (zakres zliczania kursu podczas lotu) - 4% od przebytej drogi po ostatniej korekcji bez uwzgldnienia wiatru; b) na zakresie autonomicznym przy penym przygotowaniu (bezwadnociowe zliczanie wspórzdnych) - 8 km w cigu pierwszej godziny lotu; c) na zakresie radio korekcji przy skróconym lub penym przygotowaniu - 0,4% D±3 km ZASADA DZIAANIA SYSTEMU NAWIGACYJNEGO I ROZWIZYWANIA ZADA NAWIGACYJNYCH W czasie dziaania systemu nawigacyjnego caa niezbdna informacja, otrzymywana z nadajników IK-WK, SWS i VOR lub TACAN, przekazywana zostaje do urzdzenia wyliczajcego. Na przyrzdach pilotaowo-nawigacyjnych zobrazowane zostaj parametry zapewniajce sterowanie samolotem na rónych etapach lotu. Pod wzgldem nawigacyjnym lot dzieli si na etapy, w czasie których samolot zostaje wyprowadzony w zadany punkt na podstawie aktualnej pozycji. W zalenoci od typu radiolatarni nawigacyjnej, wykorzystanej przy zliczaniu wspórzdnych biecego punktu pooenia, zliczanie moe by dokonywane nastpujcymi sposobami: - autonomicznego zliczania bezwadnociowego, - autonomicznego zliczania kursu, - bezwadnociowego zliczania z korekcj wedug np.vor, - zliczania kursu z korekcja wedug np. VOR. Metoda autonomicznego zliczania bezwadnociowego jest najdokadniejszym sposobem wyznaczania pozycji statku powietrznego. Autonomiczne zliczanie wspórzdnych wedug prdkoci rzeczywistej samolotu jest sposobem o mniejszej dokadnoci. Sposób ten stosuje si w razie krótkiego czasu przygotowania systemu nawigacyjnego do pracy (3 min). Przy autonomicznym zliczaniu wspórzdnych (bez radio korekcji), w porównaniu z bezwadnociowym, pojawiaj si wiksze bdy, wynikajce z nieuwzgldnienia wiatru.

4 50 Sawomir Dygnatowski W celu zmniejszenia zakresu zada rozwizywanych przez urzdzenie wyliczajce, i uproszczenia wprowadzania informacji wyjciowej przed lotem, wspórzdne zliczane s w umownym geograficznym ukadzie wspórzdnych, którego obszarem roboczym jest strefa ograniczona szerokoci i dugoci geograficzn. Pocztek umownego ukadu wspórzdnych geograficznych znajduje si w lewym dolnym kcie strefy. Bezwadnociowe zliczanie wspórzdnych moliwe jest tylko po penym (nawigacyjnym) przygotowaniu systemu nawigacyjnego. System powietrznych sygnaów- SWS - przeznaczony jest do cigego pomiaru cinienia cakowitego i statycznego z obu czujników OCP, wypracowania sygnaów elektrycznych (proporcjonalnych do wysokociowo-prdkociowych parametrów lotu), a take do przesania sygnaów elektrycznych (proporcjonalnych do parametrów lotu), do urzdze radionawigacyjnych samolotu (BRNO), SAU, OEPrNK, RLPK, SO oraz do paliwomierza. Ukad SWS jest to urzdzenie analogowe, w którym biece wartoci cinienia cakowitego i statycznego przekazywane s do bloku parametrów powietrznych. Blok ten przeksztaca dane parametry na proporcjonalne napicie i przesya do odpowiednich odbiorników. Bezwadnociowy ukad pionu i kursu - IK-WK - jest gównym nadajnikiem informacji pilotaowo-nawigacyjnej. Przeznaczony jest do pomiaru oraz cigego przesyania do przyrzdów pilotaowo-nawigacyjnych (PNP, KPP), ILS oraz innych ukadów i systemów samolotu wartoci kata przechylenia, pochylenia i kursu, jak równie skadowych bezwzgldnej prdkoci liniowej w osi platformy yroskopowej, wykorzystywanych do zliczania wspórzdnych POKADOWE URZDZENIE RADIONAWIGACYJNE Pokadowe urzdzenia radionawigacyjne - BRNO - przeznaczone s do nawigowania samolotu po nakazanej trasie, tj.: wyjcia w rejon ldowania, wykonania manewru do ldowania oraz zajcia do ldowania. Urzdzenia te zapewniaj: a) wypracowanie oraz przesyanie do odpowiednich wskaników sygnaów odlegoci, azymutu, rzeczywistego i nakazanego kursu samolotu, a na zakresie powrotu i manewru do ldowania dodatkowo sygnaów odchylenia od nakazanej wysokoci; b) wypracowanie i przesanie do SAD oraz do odpowiednich wskaników sygnaów, zapewniajcych zajcie do ldowania wedug ILS zarówno na lotniska zaprogramowane jak i niezaprogramowane; c) wprowadzenie i kontrole na ziemi dwóch wariantów programu, przy czym kady z nich zawiera wspórzdne trzech PZK, trzech lotnisk i trzech radiolatarni w umownym ukadzie wspórzdnych geograficznych, jak równie numery kanaów kodowo-czstotliwociowych trzech radiolatarni nawigacyjnych i trzech ldowisk, a take kursy DS zaprogramowanych lotnisk; d) wybór z pulpitu sterowania numeru (lotniska) oraz radiolatarni korekcji z wybranego przed lotem wariantu programu; e) rczny wybór kanau kodowo-czstotliwociowego radiolatarni nawigacyjnej i radiolatarni ldowania oraz typu radiolatarni;

5 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 51 f) rczne wczenie zakresu ldowania. W skad pokadowych urzdze radionawigacyjnych wchodzi RSBN oraz cyfrowy autonomiczny wylicznik nawigacyjny. W zalenoci od zakresu pracy system nawigacyjny wypracowuje nastpujce informacje: a) na zakresie "NAWIGACJA": - nakazany kurs do PZK (lotniska); - odlego do dane go PZK (lotniska); - azymut wzgldem radiolatarni RSBN (z radiokorekcj); b) na zakresie "POWROT": - nakazany kurs do strefy manewru ldowania (punkt trzeciego lub czwartego zakrtu) z radiokorekcj lub nakazany kurs do rodka DS lotniska ldowania bez radiokorekcji; - odlego do rodka DS; - wyliczony azymut wzgldem rodka DS lotniska ldowania; c) na zakresie "LDOWANIE": - rzeczywisty kurs samolotu; - kurs ldowania; - odlego do pocztku DS; - KKR ARK ZAKRESY PRACY SYSTEMU NAWIGACYJNEGO System nawigacyjny samolotu moe pracowa na takich zakresach pracy jak: "NAWIGACJA", "POWRÓT", "LDOWANIE", "POWTÓRNE ZAJCIE" oraz "POWRÓT NA NIEZAPROGRAMOWANE LOTNISKO". W latach doposaono samoloty MiG-29 w urzdzenia niezbdne do penienia dyurów w Zintegrowanym Systemie OP. Byy to systemy nawigacji, identyfikacji i cznoci, tj.: - cywilny (komercyjny) system nawigacji satelitarnej GPS Trimble 2101 (rys.1. i rys.2.); - wojskowy system nawigacji obszarowej TACAN TCN 500 firmy Rockwell Collins (odpowiednik radzieckiego RSBN); - system nawigacji i ldowania wg cywilnych rodków nawigacyjnych VOR/ILS ANV-241 MMR firmy Rockwell Collins; - system identyfikacji IFF SC10D2 Supral i interrogator SB14 E/A, oba firmy Radwar; - zmodernizowan radiostacj R-862 z cyfrowym pulpitem PS-COM-01.

6 52 Sawomir Dygnatowski Rys. 1. Odbiornik GPS Trimble 2101 zastosowany w samolocie MiG-29 ródo: foto Tomasz JADCZAK Rys. 2. Umieszczenie odbiornika GPS w kabinie samolotu MiG-29 ródo: foto Tomasz JADCZAK Systemy nawigacyjne zostay zintegrowane przez interfejs TGR-29 z przyrzdami analogowymi i celownikiem. Zachowano przy tym wszystkie oryginalne rosyjskie systemy nawigacji. Drobniejsze modyfikacje objy zabudow wiate antykolizyjnych firmy Hella i wyskalowanie przyrzdów w miarach anglosaskich. W nastpstwie modernizacji zamontowano pulpit nawigacyjny EP-6A (rys. 3), który umoliwia zintegrowanie wszystkich urzdze nawigacyjnych samolotu i korzystanie z cywilnych pomocy

7 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 53 nawigacyjnych np. ILS czy VOR. Informacja z tego urzdzenia jest moliwa do odczytania na przyrzdach nawigacyjnych samolotu. Ponadto system nawigacyjny moe by korygowany za pomoc np. radiolatarni VOR. Rys. 3. Pulpit ATM w kabinie samolotu Mig-29 ródo: foto. Tomasz JADCZAK System nawigacyjny samolotu MiG-29 w wersji przed gbok modernizacj pozwala na bezpieczne wykonywanie zada nawigacyjnych i bojowych w kadych warunkach pogodowych. Ubogie zobrazowanie wymaga jednak od pilota powicenia duej uwagi na pilotowanie (np. utrzymanie miejsca w strefie), szczególnie w skomplikowanych strukturach powietrznych przestrzeni kontrolowanych (niemoliwo wykonania lotu wedug nakazanych radiali, co powanie moe utrudni utrzymanie si w np. holdingu), gdzie brak penego zobrazowania powanie utrudnia wykonanie zada. 3. SYSTEMY NAWIGACYJNE SAMOLOTÓW F-16 BLOK 52+ Uytkowany obecnie w Polskich Siach Powietrznych F-16 jest najlepszym, pod wieloma wzgldami, samolotem w historii polskiego lotnictwa wojskowego. O jakoci maszyny decyduj nie tylko osigi oraz rodzaje i moliwoci przenoszonego uzbrojenia, ale równie jako wyposaenia awionicznego, w tym przede wszystkim moliwoci systemu nawigacyjnego. Artyku ten ma za zadanie przybliy moliwoci systemu

8 54 Sawomir Dygnatowski nawigacyjnego samolotu F-16 Block 52+ w porównaniu do moliwoci, równie uytkowanego w naszych siach powietrznych, samolotu MiG-29. Samolot F-16 Block 52+ wyposaony jest w nastpujce urzdzenia i systemy nawigacyjne: - zintegrowany system nawigacyjny GPS/INS (Global Positioning System/ - Inertial Navigation System); - wielofunkcyjny odbiornik nawigacyjny MMR (Multi Mode Receiver), - system TACAN (Tactical Air Navigation); - centrala danych aerodynamicznych FES (Flight Environment System), - system nawigacji wedug rzeby terenu DTS (Digital Terrain System). Urzdzenia i systemy wykorzystywane gównie podczas lotów na zastosowanie bojowe to: - zintegrowany system nawigacyjny GPS/INS, - pokadowa stacja radiolokacyjna, - radiowysokociomierz, - system nawigacji wedug rzeby terenu DTS. Dostarczaj informacji nawigacyjnych do systemu zarzdzania uzbrojeniem lub umoliwiaj wykonanie podejcia na moliwie najmniejszej wysokoci w rejon celu zaliczone s do grupy Awioniki. Waciwa grupa urzdze nawigacyjnych (Navigation Systems). S to: - centrala danych aerometrycznych, - wielofunkcyjny odbiornik nawigacyjny MMR, - pokadowy interrogator-transponder CIT systemu identyfikacji swój-obcy (AIFF Advanced Identification Friend or Foe System), - system przyrzdów pilotaowo-nawigacyjnych. W F-16 zainstalowany jest ponadto pokadowy terminal MIDS (Multifunction Information Distribution System). Ze wzgldu na wspólny zakres czstotliwoci pracy integruje on w jednym bloku prac dwóch systemów: - systemu wymiany informacji taktycznej (czyli Link-16), - pokadowej czci systemu bliskiej radionawigacji TACAN ZINTEGROWANY SYSTEM NAWIGACYJNY GPS/INS EGI (Embedded GPS INS) - zintegrowany system GPS/INS jest to odporny na zakócenia system nawigacyjny, synchronizowany wedug czasu UTC, który zapewnia okrelenie pooenia, prdkoci i kierunku samolotu w przestrzeni w kadych warunkach pogodowych. EGI skada si z dwóch elementów: - systemu nawigacji inercjalnej INS; - systemu nawigacji satelitarnej GPS. Gotowo systemu do pracy: - max. do 4 minut w trybie normalnego uruchamiania; - 30 sekund w trybie QRA.

9 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 55 System nawigacji satelitarnej GPS jest systemem nieautonomicznym, jednak zapewniajcym bardzo wysok dokadno okrelania parametrów nawigacyjnych. Jego cisa wspópraca z INS umoliwia uzyskanie wysokiej dokadnoci z jednoczesnym zapewnieniem autonomicznoci tab. 1. Dokadno systemów nawigacji GPS/INS Tablica 1 PARAMETR GPS INS Dokadno okrelenia pooenia 50 stóp 0.8 nm/h lotu Dokadno okrelenia prdkoci 0.1 stóp/s w kadej osi 2.5 stopy/s w osi X, Y 2.0 stopy/s w osi Z Autonomiczno nie tak ródo: Lockheed Martin The Pilot's Guide (Final) GPS/INS wypracowuje dane nawigacyjne, takie jak: biece aktualne pooenie geograficzne, przyspieszenie, prdko, wysoko, przechylenie i pochylenie samolotu oraz kurs magnetyczny i rzeczywisty. Rys. 4. Giroskopy laserowe suce do pomiaru wartoci przyspiesze dziaajcych na samolot ródo: Lockheed Martin The Pilot's Guide (Final) Dane te przedstawione s na wskaniku HUD, wskaniku sytuacji horyzontalnej, sztucznym horyzoncie oraz przekazywane do komputera misji MMC (Modular Mission Computer) w celu wykorzystania przez inne systemy, np. radar pokadowy FCR. Podstawowe elementy skadowe systemu to: platforma giroskopowa, blok nawigacji inercjalnej oraz odbiornik nawigacji satelitarnej (wszystkie te elementy umieszczone s we wspólnej obudowie rys. 4.) oraz antena GPS i elektroniczny system anteny GPS rys. 5.

10 56 Sawomir Dygnatowski Rys. 5. Giroskopy laserowe suce do pomiaru wartoci przyspiesze dziaajcych na samolot ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final) 3.2. WIELOFUNKCYJNY ODBIORNIK NAWIGACYJNY MMR Odbiornik MMR wspópracuje z naziemnymi elementami systemu bliskiej radionawigacji VOR (VHF Omnidirectional Range) oraz systemu ldowania wedug przyrzdów ILS (Instrument Landing System). Umoliwia on pilotowi: - prowadzenie samolotu po trasach przelotowych wedug radiolatarni VOR, - wykonanie podejcia do ldowania w systemie ILS. Informacje nawigacyjne wypracowane przez odbiornik MMR to: obrazowane s kolejno na (rys. od 6 do 8): - wskaniku sytuacji horyzontalnej EHSI (Electronic Horizontal Situation Indicator), - wskaniku pooenia przestrzennego ADI (Attitude Direction Indicator),

11 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 57 - wskaniku przeziernym HUD (Head-Up Display), - lampce informujcej o momencie przelotu nad poszczególnymi markerami systemu ILS. Pilot ma informacj o: - fakcie odbioru lub braku odbioru sygnaów od naziemnych radiolatarni, - kursie na radiolatarni, - odchyleniu od zadanego kursu podczas lotu po trasie lub podejcia do ldowania, - odchyleniu od optymalnej paszczyzny zniania podczas podejcia do ldowania, - fakcie wykonywania lotu do lub od radiolatarni, - momencie przelotu nad radiolatarni VOR, - momentach przelotu nad markerami systemu ILS. Dokadno okrelania parametrów nawigacyjnych przez odbiornik MMR jest uzaleniona od dokadnoci wspópracujcych radiolatarni systemów VOR i ILS. Dokadno pracy radiolatarni systemu ILS jest okrelona w odpowiednich wymaganiach technicznych dla tego systemu i ksztatuje si: - dla wyznaczania optymalnej paszczyzny kursu w procesie podejcia do ldowania na poziomie ±4,1 m, - dla wyznaczania optymalnej paszczyzny zniania w procesie podejcia do ldowania na poziomie ±0,4 m. Rys. 6. Schemat funkcjonalny odbiornika nawigacyjnego MMR ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final)

12 58 Sawomir Dygnatowski Rys. 7. Kabina samolotu F-16 C ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final)

13 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 59 Rys. 8. Kabina samolotu F-16 C - informacje wywietlane na HUD w nawigacyjnym trybie operacyjnym NAV ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final) 3.3. SYSTEM TACAN System TACAN (rys. 9.) umoliwia pilotowi powrót na lotnisko i zajcie do ldowania z wykorzystaniem sygnaów radiolatarni TACAN. Ponadto TACAN czy w sobie moliwoci dwóch systemów cywilnych: VOR i DME (Distance Measuring Equipment), zapewniajc: - ogólnokierunkowy pomiar azymutu w stosunku do radiolatarni naziemnej, - pomiar odlegoci do radiolatarni naziemnej, - identyfikacj radiolatarni, - pomiar odlegoci od innego statku powietrznego. TACAN naley do systemów odlegociowo-namiarowych, wykorzystuje w kanale pomiaru odlegoci te same impulsy i czstotliwoci co klasyczny DME. Dokadno okrelania azymutu w systemie TACAN jest nie gorsza ni ±1, a dokadno okrelania odlegoci (tak jak w DME) jest na poziomie ±0,1 mili morskiej. Zasig dziaania systemu, rozumiany jako zasig odbioru sygnaów od radiolatarni naziemnej, zaley oczywicie wprost proporcjonalnie od wysokoci lotu samolotu.

14 60 Sawomir Dygnatowski Rys. 9. Dystrybucja informacji w systemie TACAN ródo: Lockheed Martin The Pilot's Guide (Final) 3.4. CENTRALA DANYCH AEROMETRYCZNYCH FES ródem sygnaów dla centrali danych areometrycznych jest zestaw czujników dokonujcych pomiaru parametrów, takich jak: temperatura powietrza zewntrznego, cinienie cakowite i statyczne powietrza, kt natarcia. Na podstawie tych parametrów oraz pooenia przestrzennego samolotu centrala dokonuje obliczenia i przekazuje na odpowiednie wskaniki nastpujce parametry (rys. 10.): - prdko przyrzdow samolotu, - liczb Macha, - prdko wznoszenia lub opadania, - kt natarcia, - kt lizgu, - wysoko barometryczn. Najwaniejszym elementem jest procesor danych powietrznych (Central Air Data Computer), który odpowiada za przeksztacenie informacji wejciowych na zrozumiay format i przekazanie ich do innych systemów pokadowych samolotu.

15 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 61 Rys. 10. Wskaniki systemu Flight Environment ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final) 3.5. SYSTEM NAWIGACJI WEDUG RZEBY TERENU DTS System nawigacji wedug rzeby terenu DTS (rys. 11.) umoliwia podejcie w rejon celu lub ominicie znanej wczeniej strefy np. niebezpiecznej lub zasigi naziemnych zestawów przeciwlotniczych. Przed planowanym lotem, dane o rzebie terenu w rejonie lotu w postaci mapy cyfrowej (Digital Flight Map DFM) s wpisane do pamici przenonej (Advanced Data Transfer Cartrige), któr nastpnie wsuwa si do zcza przesyu danych (Advanced Data Transfer Unit ADTC) w kabinie samolotu, skd poprzez magistral danych (standard MIL STD-1553) s przesyane do odpowiednich urzdze awioniki. Pilot w czasie lotu ma moliwo wyboru jednego z piciu rodzajów pracy: Terrain Referenced Navigation (TRN) system bada korelacje pomidzy mierzon wysokoci, a zapisan w mapie cyfrowej i wypracowuje wspóczynnik dokadnoci odwzorowania wykorzystywany w innych rodzajach pracy systemu. Stosowany w nawigacji równie w przypadku braku przez duszy czas sygnau przez GPS.- Predictive Ground Collision Avoidance System (PGCAS) system porównuje biece wskazania w paszczynie pionowej i poziomej z danymi o rzebie terenu oraz danymi o przeszkodach zapisanymi w ADTC. W wyniku porównania, system ostrzega pilota o przeszkodach terenowych bd moliwej kolizji z ziemi, wywietlajc na HUD znacznik Pull-Up oraz sygna dwikowy Pull-Up, Pull-Up.

16 62 Sawomir Dygnatowski Rys. 11. System nawigacji wedug rzeby terenu DTS ródo: Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final) Data Base Terrain Following (DBTF) system umoliwia pilotowi sterowanie samolotem po nakazanej trasie, kierujc nim zgodnie ze znacznikami zmiany wysokoci umieszczonymi na HUD, utrzymujc lot na staej nakazanej wysokoci nad terenem (Terrain Clearance Height TCH), ustalonej wczeniej przez pilota. Obstacle Warning/Cueing (OW/C) system wykorzystujc baz danych o przeszkodach zapisan w ADTC oraz aktualne pooenie samolotu w paszczynie pionowej i poziomej, ostrzega pilota o zbliajcych si przeszkodach na trasie lotu samolotu, wywietlajc na wywietlaczu HUD informacj OBSTACLE i wskazujc kierunek przeszkody (rys. 12.). Passive Ranging system umoliwia pilotowi wyznaczenie naziemnego celu, a system okrela odlego skon do niego, emitujc przy tym minimaln ilo energii elektromagnetycznej.

17 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 63 Rys. 12. Wskanik HUD w rodzaju pracy OW/C i PGCAS ródo: Lockheed Martin The Pilot's Guide (Final) Opisane systemy nawigacyjne znajdujce si na pokadzie samolotu F-16, zapewniaj pilotowi pen i bardzo dokadn informacj nawigacyjn w kadej fazie lotu. Stopie wykorzystania pokadowych systemów nawigacyjnych zaley oczywicie od charakteru aktualnie wykonywanego lotu (zadania) i jego etapu. Inny bdzie w przypadku lotów treningowych na zastosowanie bojowe, inny podczas przelotów pomidzy lotniskami w przestrzeni kontrolowanej, a jeszcze inny w przypadku realizacji realnej misji bojowej. Kolejne systemy nabieraj znaczenia tylko w specyficznych etapach lotu, np. podczas: - VOR przelotów po trasach z wykorzystaniem cywilnych pomocy radionawigacyjnych, lotów w przestrzeni kontrolowanej, - ILS wykonywania podejcia do ldowania na lotniskach wyposaonych w ten system, - TACAN podej nieprecyzyjnych gównie do lotnisk wojskowych. Odmiennego znaczenia nabieraj pokadowe systemy nawigacyjne w warunkach lotu na zastosowanie bojowe Wspomniane wczeniej systemy nawigacyjne wykorzystywane gównie do lotów typowo nawigacyjnych schodz na plan dalszy. Znaczenia podstawowego nabieraj za systemy o zastosowaniach stricte wojskowych umoliwiajce: - precyzyjne dotarcie do miejsca wykonania zadania (zintegrowany system GPS/INS), - jeli to konieczne wykonanie tego podejcia w sposób maksymalnie skryty (radiowysokociomierz i funkcje radaru pokadowego umoliwiajce lot wedug rzeby terenu), - uzyskiwanie w trakcie wykonywania misji bojowej wszelkiej dostpnej informacji o nowych, wykrytych obiektach stanowicych zagroenie ich lokalizacji w obszarze naszego dziaania (system wymiany informacji taktycznej Link-16),

18 64 Sawomir Dygnatowski - identyfikacj w kadej chwili innych obiektów jako swój lub obcy z wykorzystaniem specjalnie szyfrowanych sygnaów zapyta i odpowiedzi. 4. PODSUMOWANIE Podsumowujc, systemy nawigacyjne samolotu F-16 dostarczaj wszystkich niezbdnych informacji nawigacyjnych z bardzo du dokadnoci w kadej fazie lotu przy wykonywaniu lotów zarówno typowo cywilnych, lotów w przestrzeni kontrolowanej (holdingi, podejcia do ldowania wg procedur precyzyjnych i nieprecyzyjnych). Umoliwiaj ponadto wykonywanie skomplikowanych zada bojowych w kadych warunkach atmosferycznych z uyciem precyzyjnego uzbrojenia. Kady z tych systemów spenia inne funkcje oraz charakteryzuje si odmiennymi waciwociami potrzebnymi w danej fazie lotu. Na przykadzie opisanych powyej systemów mona wyranie zobaczy, jak duy postp dokona si w technologii budowy systemów nawigacyjnych. Rozwizania zastosowane w samolocie F-16 stanowi dzisiaj standard, jeli chodzi systemy nawigacyjne i zobrazowania informacji. Obecne technologie i miniaturyzacja urzdze elektronicznych pozwalaj na instalowanie w samolotach nowoczesnych urzdze nawigacyjnych pozwalajc pilotowi, szczególnie samolotu jednomiejscowego, na bezpieczne i efektywne wykonywanie zada w nawet najbardziej skomplikowanej sytuacji taktycznej. Bibliografia 1. Brzuzek A., Pawlik A., Rypluki A.: Systemy nawigacyjne samolotu F-16 blok 52+ Sia w rónorodnoci. 2. Zacznik do instrukcji sygnatura WLOP 176/94, Pulpit nawigacyjny EP-6A opis i zastosowanie. 3. Samolot MiG-29 Instrukcja Techniki Pilotowania, sygnatura WLOP 179/ Lockheed Martin the Pilot's Guide (Final0). AIRCRAFT NAVIGATIN SYSTEMS F-16 BLOCK 52+ AND MIG-29A Summary: Navigation is the determination of position and direction on or above the surface of the Earth. Avionics can use satellite-based systems (such as GPS and WAAS), ground-based systems (such as VOR or LORAN), or any combination thereof. Navigation systems calculate the position automatically and display it to the flight crew on moving map displays. Older avionics required a pilot or navigator to plot the intersection of signals on a paper map to determine an aircraft's location; modern systems calculate the position automatically and display it to the flight crew on moving map displays. Avionics are the electronic systems used on aircraft, artificial satellites, and spacecraft. Avionic systems include communications, navigation, the display and management of multiple systems, and the hundreds of systems that are fitted to aircraft to perform individual functions. These can be as simple as a searchlight for a police helicopter or as complicated as the tactical system for an airborne early warning platform.

19 Systemy nawigacyjne samolotów F-16 BLOK 52+ i MiG-29A 65 The F-16 Fighting Falcon is a lightweight, compact fighter aircraft designed for air superiority performing a wide range of military missions ranging from air defense to air-to-ground strike missions. In air-to-air engagements the F-16 is highly maneuverable and in the air-to-surface role the aircraft has demonstrated the capability to accommodate any guided and unguided weapon such as laser guided bombs and a variety of airto-surface missiles. It carries internally a 20mm M61A1 gun for close-in air-to-air engagements. Besides, the F-16 block 52+ is able to carry the AIM-9X Sidewinder missile and can be armed with the medium-range AIM-120 AMRAAM missile. To deliver precision guided munitions the Falcon can accommodate the LANTIRN targeting/navigation pod system, as well as the LITENING and the most recent Sniper XR. The targeting and navigation pods have provided day and night, all-weather strike capability to the F-16 aircraft fleet all along its service life. The F-16 block 52+ multi-role fighter can fly deep inside enemy territory, deliver precision guided munitions in non-visual conditions and defend itself against enemy aircraft even in day and night, adverse weather. Avionics research and development is evolving rapidly, and system designers must keep up-to-date on customer demands, regulatory requirements and overall business conditions. Increasingly, the focus of avionics development is shifting from system hardware to software in order to expedite the system s benefits to market. Embedded and software content is driving innovation which means new opportunities for avionics system development and partnership models for the development lifecycle. A software-centric approach to avionics development makes life easy and can open many doors, including increased interdependency from availability of parts (obsolescence); increased flexibility in collaboration (global partnerships); and faster time to market (certification along with environmental clearance). Keywords: navigation, avionics, development

20

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest usługa polegająca na wykonywaniu okresowej kontroli z powietrza lotniczych urządzeń naziemnych NAV i VAN funkcjonujących na

Bardziej szczegółowo

OCENA DOK ADNO CI DANYCH LOKALIZACYJNYCH ODBIORNIKÓW GPS

OCENA DOK ADNO CI DANYCH LOKALIZACYJNYCH ODBIORNIKÓW GPS PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 92 Transport 2013 Mariusz Rychlicki, Andrzej Miszkiewicz Wydzia Transportu, Politechnika Warszawska Laboratorium Automatyki i Telekomunikacji, Instytut Kolejnictwa

Bardziej szczegółowo

M28, M28B i M28B/PT,

M28, M28B i M28B/PT, POLSKIE ZAKŁADY LOTNICZE SP. Z O.O. MIELEC, POLAND ROZWÓJ TECHNIKI, TECHNOLOGII I TRANSPORTU W LOTNICTWIE Modyfikacje samolotów, B i B/PT, Sławomir Wójcik Zastępca Głównego Konstruktora Samolotów pasażerskich

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz ZIÓŁKOWSKI 1 Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków

Eugeniusz ZIÓŁKOWSKI 1 Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków Eugeniusz ZIÓŁKOWSKI 1 Wydział Odlewnictwa AGH, Kraków 1. Wprowadzenie. Szczegółowa analiza poboru mocy przez badan maszyn czy urzdzenie odlewnicze, zarówno w aspekcie technologicznym jak i ekonomicznym,

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE STYCZEŃ 2012

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE STYCZEŃ 2012 Zawód: technik elektronik Symbol cyfrowy zawodu: 311[07] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu 311[07]-01-121 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

Rys1. Schemat blokowy uk adu. Napi cie wyj ciowe czujnika [mv]

Rys1. Schemat blokowy uk adu. Napi cie wyj ciowe czujnika [mv] Wstp Po zapoznaniu si z wynikami bada czujnika piezoelektrycznego, ramach projektu zaprojektowano i zasymulowano nastpujce ukady: - ródo prdowe stabilizowane o wydajnoci prdowej ma (do zasilania czujnika);

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006. dr in. Marek Dwiarek. Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy

Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006. dr in. Marek Dwiarek. Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006 dr in. Marek Dwiarek Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy Tematyka dyskusji Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006 Wymagania dotyczce bezpieczestwa

Bardziej szczegółowo

Program SMS4 Monitor

Program SMS4 Monitor Program SMS4 Monitor INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.0 Spis treci 1. Opis ogólny... 2 2. Instalacja i wymagania programu... 2 3. Ustawienia programu... 2 4. Opis wskaników w oknie aplikacji... 3 5. Opcje uruchomienia

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego

Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ARCHIWUM MOTORYZACJI 4, pp. 291-296 (2009) Badanie amortyzatorów na uniwersalnym stanowisku do diagnostyki układu nonego pojazdu samochodowego ZBIGNIEW PAWELSKI, RADOSŁAW MICHALAK Politechnika Łódzka W

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y Nr zadania Nr czynnoci Przykadowy zestaw zada nr z matematyki ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR POZIOM PODSTAWOWY Etapy rozwizania zadania. Podanie dziedziny funkcji f: 6, 8.. Podanie wszystkich

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1 Instrukcja obsługi Parametry techniczne mikroprocesorowego regulatora temperatury RTSZ-2 Cyfrowy pomiar temperatury w zakresie od

Bardziej szczegółowo

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie Multipro GbE Testy RFC2544 Wszystko na jednej platformie Interlab Sp z o.o, ul.kosiarzy 37 paw.20, 02-953 Warszawa tel: (022) 840-81-70; fax: 022 651 83 71; mail: interlab@interlab.pl www.interlab.pl Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

WIZUALIZACJA DANYCH ZE STRZELA RAKIETOWYCH Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMÓW CAx

WIZUALIZACJA DANYCH ZE STRZELA RAKIETOWYCH Z WYKORZYSTANIEM SYSTEMÓW CAx mgr in. Jacek WARCHULSKI jacek.warchulski@wat.edu.pl mgr in. Marcin WARCHULSKI marcin.warchulski@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Wydzia( Mechatroniki WIZUALIZACJA DANYCH ZE STRZELA RAKIETOWYCH

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMIZACJA PROCESU SPRAWDZANIA GOTOWO CI OPERACYJNEJ PORTU LOTNICZEGO

ALGORYTMIZACJA PROCESU SPRAWDZANIA GOTOWO CI OPERACYJNEJ PORTU LOTNICZEGO P R A C E N A U K O W E P O L I T E C H N I K I W A R S Z A W S K I E J z. 102 Transport 2014 Piotr Kawalec Politechnika Warszawska, Wydzia Transportu, Zakad Sterowania Ruchem Micha Kozowski Przedsibiorstwo

Bardziej szczegółowo

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS)

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS) System Automatycznej Identyfikacji Automatic Identification System (AIS) - 2 - Systemy GIS wywodzą się z baz danych umożliwiających generację mapy numerycznej i bez względu na zastosowaną skalę mapy wykonują

Bardziej szczegółowo

Przegld nowych urzdze Instabus EIB pokazanych na targach L&B 2006 we Frankfurcie. Merten Polska Sp. z o.o. Rozwizania dla Inteligentnych budynków

Przegld nowych urzdze Instabus EIB pokazanych na targach L&B 2006 we Frankfurcie. Merten Polska Sp. z o.o. Rozwizania dla Inteligentnych budynków Przegld nowych urzdze Instabus EIB pokazanych na targach L&B 2006 we Frankfurcie 1 Przegld: Elementy EIB udoskonalone, nowoci Stacja pogodowa, Sterownik IC1, Wejcia / Wyjcia analogowe Nowoci: Przyciski,

Bardziej szczegółowo

Pierwszym, zasadniczym pytaniem jakie musimy sobie zada przy wyborze tunera DVB-T jest: Jaki mamy telewizor?

Pierwszym, zasadniczym pytaniem jakie musimy sobie zada przy wyborze tunera DVB-T jest: Jaki mamy telewizor? TELEWIZJA CYFROWA Proces cyfryzacji polskiego radia i telewizji wnie si rozpocz. Do czerwca 2012 w prawie kadym polskim domu, ma odbiera cyfrowa telewizja naziemna, a w 2013 cakowicie zastpi telewizje

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. Rozwój techniki, technologii i transportu w lotnictwie. Poznań 17-18.09.2012r. TEMAT : DOPOSAŻENIE I MODERNIZACJA SAMOLOTÓW MiG-29

KONFERENCJA. Rozwój techniki, technologii i transportu w lotnictwie. Poznań 17-18.09.2012r. TEMAT : DOPOSAŻENIE I MODERNIZACJA SAMOLOTÓW MiG-29 KONFERENCJA Rozwój techniki, technologii i transportu w lotnictwie Poznań 17-18.09.2012r. TEMAT : DOPOSAŻENIE I MODERNIZACJA SAMOLOTÓW MiG-29 WOJSKOWE ZAKŁADY LOTNICZE NR 2 S.A. w BYDGOSZCZY Tel.: + 48

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY AUTOMATECH AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY W roku 2006 Gmina Kampinos dokonała modernizacji swojej stacji uzdatniania wody (SUW). Obok zmian typu budowlanego (nowe zbiorniki wody,

Bardziej szczegółowo

SIEMENS GIGASET REPEATER

SIEMENS GIGASET REPEATER SIEMENS GIGASET REPEATER Wane wskazówki Wane wskazówki Wskazówki bezpieczestwa Gigaset repeater nie jest urzdzeniem wodoodpornym, nie naley wic umieszcza go w wilgotnych pomieszczeniach. Tylko dostarczony

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE KURSÓW REALIZOWANYCH w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH

ZESTAWIENIE KURSÓW REALIZOWANYCH w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH ZESTAWIENIE KURSÓW REALIZOWANYCH w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH Lp. Kod Nazwa kursu Uczestnicy szkolenia Czas trwania 1. 8217001 STE. kapitan - dowódcy 2. 8217002 STE. kapitan - w sztabach

Bardziej szczegółowo

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010 System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 00 Układ do pomiaru prdkoci obrotowej typ MDS0P / RT0 wyjcia: impulsowe, 4-0mA Zastosowanie Bezdotykowy układ pomiarowy czujnik MDS0Pprzetwornik

Bardziej szczegółowo

(podstawy i wymagania ze szczególnym zwróceniem uwagi na funkcjonalno systemów. w odniesieniu do poszczególnych poziomów)

(podstawy i wymagania ze szczególnym zwróceniem uwagi na funkcjonalno systemów. w odniesieniu do poszczególnych poziomów) TIER CZTERY POZIOMY NIEZAWODNOCI (podstawy i wymagania ze szczególnym zwróceniem uwagi na funkcjonalno systemów klimatyzacji precyzyjnej w odniesieniu do poszczególnych poziomów) 1 Spis treci 1. Definicja

Bardziej szczegółowo

SENTE Produkcja. Tworzymy dla Ciebie. Prezentacja programu. planowanie i kontrola procesów wytwórczych. SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o.

SENTE Produkcja. Tworzymy dla Ciebie. Prezentacja programu. planowanie i kontrola procesów wytwórczych. SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Prezentacja programu SENTE Produkcja planowanie i kontrola procesów wytwórczych Tworzymy dla Ciebie SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Infolinia handlowa: 0 801 077 778 ul. Kościuszki 142 A 50-008

Bardziej szczegółowo

STEROWANIE UK ADEM DYNAMICZNYM OBRÓBKI CZ CI OSIOWOSYMETRYCZNYCH O MA EJ SZTYWNO CI

STEROWANIE UK ADEM DYNAMICZNYM OBRÓBKI CZ CI OSIOWOSYMETRYCZNYCH O MA EJ SZTYWNO CI Pomiary Automatyka Robotyka /009 doc. dr in. Aleksandr Draczow Pastwowy Uniwersytet Techniczny w Togliatti, Rosja doc. dr in. Georgij Taranenko Narodowy Uniwersytet Techniczny w Sewastopolu, Ukraina prof.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2011

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2011 Zawód: technik mechatronik Symbol cyfrowy zawodu: 311[50] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu 311[50]-01-112 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4)

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) 1. Cel wiczenia. Celem wiczenia jest poznanie budowy i działania elementów regulatorów elektrycznych. W trakcie wiczenia zdejmowane s charakterystyki statyczne

Bardziej szczegółowo

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT.

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. GPWS Ground Proximity Warning System Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. Zasada działania: GPWS wykorzystuje wskazania

Bardziej szczegółowo

MyPowerGrid. Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym. Grzegorz Gutkowski

MyPowerGrid. Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym. Grzegorz Gutkowski MyPowerGrid Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym Grzegorz Gutkowski Efekt Technologies Sp. z o.o. www.efektech.com +48 600 003 946 Sekcja I Kontekst Businessowy Kontekst

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBS UGI. C4000 Entry/Exit. Optoelektroniczna kurtyna bezpiecze$stwa

INSTRUKCJA OBS UGI. C4000 Entry/Exit. Optoelektroniczna kurtyna bezpiecze$stwa INSTRUKCJA OBS UGI Optoelektroniczna kurtyna bezpiecze$stwa pl Instrukcja obsugi Dokument ten chroniony jest prawami autorskimi. Wynikaj4ce z tego prawa pozostaj4 wasno5ci4 firmy SICK AG. Firma SICK AG

Bardziej szczegółowo

Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja

Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja TL-WR543G Wireless AP Client Router Instrukcja ta zawiera uproszczony opis podziału łcza internetowego dostarczanego poprzez sie WIFI za pomoc dwóch routerów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14)

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14) POLITECHNIKA LSKA WYDZIAŁINYNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZDZE ENERGETYCZNYCH Laboratorium elektryczne Falowniki i przekształtniki - I (E 14) Opracował: mgr in. Janusz MDRYCH Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE UKÓW KOSZOWYCH DOSTOSOWANE DO POMIARÓW SATELITARNYCH

PROJEKTOWANIE UKÓW KOSZOWYCH DOSTOSOWANE DO POMIARÓW SATELITARNYCH PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 98 Transport 2013 Wadysaw Koc Politechnika Gdaska PROJEKTOWANIE UKÓW KOSZOWYCH DOSTOSOWANE DO POMIARÓW SATELITARNYCH Rkopis dostarczono, kwiecie 2013 roku Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

UNIFON CYFROWY COMPACT

UNIFON CYFROWY COMPACT INSTRUKCJA OBSŁUGI SYSTEMY ZABEZPIECZEŃ UNIFON CYFROWY COMPACT 1 Opis urzdzenia Unifon COMPACT jest aparatem przeznaczonym do komunikacji fonicznej w systemach domofonowych. Pracuje w technologii cyfrowej,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOŻLIWOŚCI BOJOWYCH SAMOLOTÓW F-16 I MIG-29 ANALYSIS OF F-16 AND MIG-29 COMBAT CAPABILITIES.

ANALIZA MOŻLIWOŚCI BOJOWYCH SAMOLOTÓW F-16 I MIG-29 ANALYSIS OF F-16 AND MIG-29 COMBAT CAPABILITIES. ppłk dr inż. Mirosław ADAMSKI Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych ANALIZA MOŻLIWOŚCI BOJOWYCH SAMOLOTÓW F-16 I MIG-29 Streszczenie: Wyniki starć zbrojnych w dużej mierze zależą od posiadanego uzbrojenia,

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH Obrabiarka typu Bevelmaster TM 203C słuy do obróbki czoła rur w zakresie rednic zewntrznych Ø19,10-76,20mm. Maszyna posiada zewntrzny system

Bardziej szczegółowo

WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA

WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA PRACE instytutu LOTNiCTWA 219, s. 59-72, Warszawa 2011 WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA WItold dąbrowski, StaNISłaW PoPoWSkI, radosław rybaniec Instytut Lotnictwa Streszczenie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2014

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2014 Zawód: technik elektronik Symbol cyfrowy zawodu: 311[07] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu 311[07]-01-142 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH - część opisowa

HARMONOGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH - część opisowa 1 HARMONOGRAM DOSKONALENIA ZAWODOWEGO w WYŻSZEJ SZKOLE OFICERSKIEJ SIŁ POWIETRZNYCH - część opisowa 1 8217001 Pion funkcjonalny: dowódczy (na stanowiska o STE. kapitan) 2 miesiące 01.02-31.03 35 11 22

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

WIG MAGAZYNOWY SL O UD WIGU 150-750 KG

WIG MAGAZYNOWY SL O UD WIGU 150-750 KG STAY WIG MAGAZYNOWY SL O UDWIGU 150-750 KG STAY DWIG MAGAZYNOWY Z MOLIWOCI WYKORZYSTANIA DO CELÓW PRZEMYSOWYCH Poszukujecie Pastwo rzetelnego i dostpnego cenowo rozwizania w dziedzinie transportu pionowego?

Bardziej szczegółowo

Pytka PicBoard2. Pytka prototypowa wspópracuje z programatorami JuPic, PicLoad, ICD, ICD2. http://ajpic.zonk.pl/ Opis pytki

Pytka PicBoard2. Pytka prototypowa wspópracuje z programatorami JuPic, PicLoad, ICD, ICD2. http://ajpic.zonk.pl/ Opis pytki Pytka PicBoard2 Pytka prototypowa wspópracuje z programatorami JuPic, PicLoad, ICD, ICD2 http://ajpic.zonk.pl/ Opis pytki Pytka prototypowa PicBoard2 zostaa zaprojektowana do wspópracy z procesorami 16F873(A),

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2011

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2011 Zawód: technik mechatronik Symbol cyfrowy zawodu: 311[50] Numer zadania: 2 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu 311[50]-02-112 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

Europejska karta jakości staży i praktyk

Europejska karta jakości staży i praktyk Europejska karta jakości staży i praktyk www.qualityinternships.eu Preambu!a Zwa!ywszy,!e:! dla m"odych ludzi wej#cie na rynek pracy po zako$czeniu edukacji staje si% coraz trudniejsze m"odzi ludzie s&

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 lutego 2015 r. Poz. 273 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 26 lutego 2015 r. Poz. 273 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 lutego 2015 r. Poz. 273 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Rozwizania Océ dla Geodezji. Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r

Rozwizania Océ dla Geodezji. Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r Rozwizania Océ dla Geodezji Jarosław Zub, Jarosław Pasławski Wisła 11-12 wrzenia 2008r Program prezentacji 1. Informacje o firmie Océ 2. Poligrafia dla Geodezji. 3. Najnowsze propozycje Océ w kolorze 2

Bardziej szczegółowo

NADZOROWANIE EKSPLOATACJI SYSTEMÓW OBRONY POWIETRZNEJ POD KĄTEM ICH NIEZAWODNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA

NADZOROWANIE EKSPLOATACJI SYSTEMÓW OBRONY POWIETRZNEJ POD KĄTEM ICH NIEZAWODNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia NADZOROWANIE EKSPLOATACJI SYSTEMÓW OBRONY POWIETRZNEJ POD KĄTEM ICH NIEZAWODNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA Streszczenie: W artykule przedstawiono warunki efektywnego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL wersja 1.2 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2.

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspó czynnika mocy

PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspó czynnika mocy PL DCRK5 DCRK7 DCRK8 DCRK12 Automatyczne regulatory wspóczynnika mocy I 140 PL INSTRUKCJA OBSUGI OPROGRAMOWANIA Spis treci Wprowadzenie... 2 Minimalne wymagania sprztowe... 2 Instalacja... 2 Podczenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11

Spis treści. Przedmowa... 11 Spis treści Przedmowa.... 11 Nowe trendy badawcze w ruchu lotniczym. Zagadnienia wstępne... 13 I. Ruch lotniczy jako efekt potrzeby komunikacyjnej pasażera.... 13 II. Nowe środki transportowe w ruchu lotniczym....

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Katarzyna Jach Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program CalcuLuX jest narzdziem wspomagajcym proces projektowania owietlenia, opracowanym przez Philips Lighting.

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO

PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO Piotr Borowiec PREZENTACJA DZIAŁANIA KLASYCZNEGO ALGORYTMU GENETYCZNEGO Sporód wielu metod sztucznej inteligencji obliczeniowej algorytmy genetyczne doczekały si wielu implementacji. Mona je wykorzystywa

Bardziej szczegółowo

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Systemem Informacji Geograficznej (Systemem Informacji Przestrzennej, GIS, SIP) nazywamy skomputeryzowany system pozyskiwania, przechowywania, przetwarzania,

Bardziej szczegółowo

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Na podstawie oryginału CISCO, przygotował: mgr in. Jarosław Szybiski Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Ogólne załoenia dla projektu Przegld i cele Podczas tego wiczenia uczestnicy wykonaj zadanie

Bardziej szczegółowo

Dyskretyzacja sygnałów cigłych.

Dyskretyzacja sygnałów cigłych. POLITECHNIKA LSKA WYDZIAŁ INYNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZDZE ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM METROLOGII Dyskretyzacja sygnałów cigłych. (M 15) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape Opracował:

Bardziej szczegółowo

TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH

TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH Załcznik nr 2 do SIWZ TRYB PREZENTOWANIA INFORMACJI O ODJAZDACH przedstawione poniej rysunki prezentuj jedynie pogldowy układ danych na tablicy 33 TABLICACE LED 5-WIERSZOWE 1. Tryb podstawowy - Linia po

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi regulatora i wizualizacji pieca pokrocznego na Walcowni Drobnej P46 Strona 1 z 26

Instrukcja obsługi regulatora i wizualizacji pieca pokrocznego na Walcowni Drobnej P46 Strona 1 z 26 Strona 1 z 26 Spis treci 1. WSTP.... 2 2. PANEL OPERATORSKI PANELVIEW PLUS 700.... 3 3. URUCHOMIENIE PANELU OPERATORSKIEGO.... 5 4. OKNO GŁÓWNE.... 6 5. OKNO REGULACJI STREFY 1 W TRYBIE AUTOMATYCZNYM...

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obiekty AutoCAD-a

Podstawowe obiekty AutoCAD-a LINIA Podstawowe obiekty AutoCAD-a Zad1: Narysowa lini o pocztku w punkcie o współrzdnych (100, 50) i kocu w punkcie (200, 150) 1. Wybierz polecenie rysowania linii, np. poprzez kilknicie ikony. W wierszu

Bardziej szczegółowo

Metody i narzędzia diagnozowania urządzeń Zintegrowanego Systemu Łączności na pokładzie statku powietrznego

Metody i narzędzia diagnozowania urządzeń Zintegrowanego Systemu Łączności na pokładzie statku powietrznego Biuletyn WAT Vol. LXII, Nr 4, 2013 Metody i narzędzia diagnozowania urządzeń Zintegrowanego Systemu Łączności na pokładzie statku powietrznego ANDRZEJ PAZUR, EWELINA SIEKIERSKA, PAWEŁ JANIK Instytut Techniczny

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wersja draft 2.1 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie: EMUoE). 1. Standardy

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika HP COMPAQ DX6120 MICROTOWER PC http://pl.yourpdfguides.com/dref/858126

Twoja instrukcja użytkownika HP COMPAQ DX6120 MICROTOWER PC http://pl.yourpdfguides.com/dref/858126 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla HP COMPAQ DX6120 MICROTOWER PC. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla (informacje,

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagac bdu Algorytm wstecznej propagac bdu. Wygeneruj losowo wektory wag. 2. Podaj wybrany wzorzec na wejcie sieci. 3. Wyznacz odpowiedzi wszystkich neuronów wyjciowych

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TRANSPORTU LOTNICZEGO MOSTU MS-40

PROBLEMY TRANSPORTU LOTNICZEGO MOSTU MS-40 Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (39) nr 1, 2016 Zbigniew RACZYSKI PROBLEMY TRANSPORTU LOTNICZEGO MOSTU MS-40 Streszczenie: W artykule przedstawiono moliwoci transportu lotniczego elementów wielkogabarytowych.

Bardziej szczegółowo

1. Informacje ogólne.

1. Informacje ogólne. Polityka prywatności (Pliki Cookies) 1. Informacje ogólne. Lęborskie Centrum Kultury Fregata 1. Operatorem Serwisu www.lck-fregata.pl jest L?borskie Centrum Kultury "Fregata" z siedzib? w L?borku (84-300),

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla PHILIPS JR32RWDVK. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla PHILIPS JR32RWDVK (informacje,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WP YWU ELEMENTÓW INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ NA GOTOWO OPERACYJN PORTU LOTNICZEGO

ANALIZA WP YWU ELEMENTÓW INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ NA GOTOWO OPERACYJN PORTU LOTNICZEGO PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 92 Transport 2013 Paulina Staczyk, Anna Stelmach Politechnika Warszawska, Wydzia Transportu ANALIZA WPYWU ELEMENTÓW INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ NA GOTOWO OPERACYJN

Bardziej szczegółowo

" # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne

 # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne !! " # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne Sie PIONIER Sieci regionalne i miejskie rodowiska naukowego baz dla

Bardziej szczegółowo

wiczenie 5 Woltomierz jednokanaowy

wiczenie 5 Woltomierz jednokanaowy wiczenie 5 Woltomierz jednokanaowy IMiO PW, LPTM, wiczenie 5, Woltomierz jednokanaowy -2- Celem wiczenia jest zapoznanie si# z programow% obsug% prostego przetwornika analogowo-cyfrowego na przykadzie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy:

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy: wiczenie 2 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania tabel, powiza pomidzy tabelami oraz metodami manipulowania

Bardziej szczegółowo

NAZIEMNE ELEKTROENERGETYCZNE UK ADY ZASILANIA SAMOLOTÓW I ICH DIAGNOSTYKA

NAZIEMNE ELEKTROENERGETYCZNE UK ADY ZASILANIA SAMOLOTÓW I ICH DIAGNOSTYKA P R A C E N A U K O W E P O L I T E C H N I K I W A R S Z A W S K I E J z. 103 Transport 2014 Micha Kalisiak, Kamil Zaczkowski Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych NAZIEMNE ELEKTROENERGETYCZNE UKADY ZASILANIA

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

Ateus - Helios. System domofonowy

Ateus - Helios. System domofonowy Ateus - Helios System domofonowy Klawiatura telefoniczna: Uywajc klawiatury mona wybra dowolny numer abonenta. Helios moe pracowa z wybieraniem DTMF lub impulsowym. Ograniczenia na dostp do sieci publicznej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dost p!do!infrastruktury!informatycznej. Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wersja dokumentu: 1.0.0 Rzeszów: 23.10.2009 OPTeam S.A. 35-032 Rzeszów, ul. Lisa Kuli 3 INFORMACJA O NOWYCH

Bardziej szczegółowo

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie System AIS Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie - 2 - Treść prezentacji: AIS AIS i ECDIS AIS i VTS AIS i HELCOM Podsumowanie komentarz - 3 - System AIS (system

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA LOTNICZA NA POLITECHNICE WROCŁAWSKIEJ

INŻYNIERIA LOTNICZA NA POLITECHNICE WROCŁAWSKIEJ INŻYNIERIA LOTNICZA NA POLITECHNICE WROCŁAWSKIEJ dr hab. inż. Cezary SZCZEPAŃSKI WYDZIAŁ MECHANICZNO ENERGETYCZNY Katedra Inżynierii Kriogenicznej, Lotniczej i Procesowej SEKTOR LOTNICZY Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczestwa eksploatacji statków powietrznych

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczestwa eksploatacji statków powietrznych Dz.U.04.262.2609 ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczestwa eksploatacji statków powietrznych (Dz. U. z dnia 10 grudnia 2004 r.) Na podstawie art. 159 ust.

Bardziej szczegółowo

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek Optymalizacja zaangaowania kapitałowego 4.01.2005 r. w decyzjach typu make or buy. Magazyn czy obcy cz. 2. Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Nowe kody kreskowe GS1 DataBar Pakiet informacyjny dla PRODUCENTÓW

Nowe kody kreskowe GS1 DataBar Pakiet informacyjny dla PRODUCENTÓW Polska Nowe kody kreskowe GS1 DataBar Pakiet informacyjny dla PRODUCENTÓW www.gs1pl.org The global language of business Spis treci: 1. Nowa symbolika GS1 DataBar...3 2. Charakterystyka symboliki...4 2.1.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 357. ZARZĄDZENIE Nr 41/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 357. ZARZĄDZENIE Nr 41/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r. Szefostwo Służby Ruchu Lotniczego Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 357 ZARZĄDZENIE Nr 41/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie prowadzenia rejestru wojskowych lotniczych

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW

TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW zatwierdzona uchwał Rady Gminy Jasieniec Nr III.10.2013 z dnia 21 marca 2013r. Taryfa obowizuje od dnia 01-05-2013 Taryfa zostanie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.1. Konwerter RS-232 na RS-485 / RS-422

INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.1. Konwerter RS-232 na RS-485 / RS-422 INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.1 Konwerter RS-232 na RS-485 / RS-422 Spis treci 1. Opis ogólny... 3 2. Rozmieszczenie wyprowadze... 4 3. Instalacja konwertera... 4 4. Przyłczenie magistrali RS-485... 4 5.

Bardziej szczegółowo

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego RADA INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego Źródło Autorstwo dokumentu

Bardziej szczegółowo

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM 1. WSTP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej ST s wymagania szczegółowe dotyczce wykonania i odbioru Robót zwizanych z zasypywaniem wykopów z zagszczeniem dla

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Opracował: Sławomir Bednarczyk Wrocław 2002 1 1. Opis programu komputerowego Program MechKonstruktor słuy do komputerowego wspomagania oblicze projektowych typowych

Bardziej szczegółowo

NAWIGACJA OBSZAROWA ORAZ OSIĄGI SYSTEMÓW GNSS/EGNOS JAKO PODSTAWA DO POPRAWY POZYCJONOWANIA, SEPARACJI ORAZ WZROSTU POJEMNOŚCI LOTNISKA

NAWIGACJA OBSZAROWA ORAZ OSIĄGI SYSTEMÓW GNSS/EGNOS JAKO PODSTAWA DO POPRAWY POZYCJONOWANIA, SEPARACJI ORAZ WZROSTU POJEMNOŚCI LOTNISKA Krzysztof Banaszek Polska Agencja Żeglugi Powietrznej NAWIGACJA OBSZAROWA ORAZ OSIĄGI SYSTEMÓW GNSS/EGNOS JAKO PODSTAWA DO POPRAWY POZYCJONOWANIA, SEPARACJI ORAZ WZROSTU POJEMNOŚCI LOTNISKA Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY SYSTEMÓW I SYSTEMY W TRANSPORCIE LOTNICZYM I LOTNICTWIE

ELEMENTY SYSTEMÓW I SYSTEMY W TRANSPORCIE LOTNICZYM I LOTNICTWIE POLITECHNIKA WARSZAWSKA ISSN 1230 9265 PRACE NAUKOWE TRANSPORT z. 103 ELEMENTY SYSTEMÓW I SYSTEMY W TRANSPORCIE LOTNICZYM I LOTNICTWIE OFICYNA WYDAWNICZA POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ WARSZAWA 2014 Spis rzeczy

Bardziej szczegółowo

VDM300 WIDEODOMOFON. Zakaz Zakaz demonta u Zakaz kontaktu Nakaz lub zakaz Nakaz wyci gni cia wtyczki z gniazdka. Nie zgina si kabla

VDM300 WIDEODOMOFON. Zakaz Zakaz demonta u Zakaz kontaktu Nakaz lub zakaz Nakaz wyci gni cia wtyczki z gniazdka. Nie zgina si kabla Instrukcja obsugi wideodomofonu VDM300 Copyright - kopiowanie i przetwarzanie bez zgody zabronione VDM300 WIDEODOMOFON VDM300-20150413 Prosz uwanie przeczyta niniejsz instrukcj obsugi (w szczególnoci ostrzeenia

Bardziej szczegółowo

Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu

Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu Przygotował: mgr in. Jarosław Szybiski Projekt okablowania strukturalnego dla I semestru Akademii CISCO we WSIZ Copernicus we Wrocławiu 1. Wstp Okablowanie strukturalne to pojcie, którym okrela si specyficzne

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika LENCO SCD-37 USB http://pl.yourpdfguides.com/dref/2905847

Twoja instrukcja użytkownika LENCO SCD-37 USB http://pl.yourpdfguides.com/dref/2905847 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla LENCO SCD-37 USB. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla LENCO SCD-37 USB (informacje,

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl Ogoszenie na stron www, wg ogoszenia o zamówieniu BZP Adres strony internetowej, na której Zamawiajcy udostpnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.sar.gov.pl Gdynia: Budowa budynku stacji ratowniczej

Bardziej szczegółowo