Nowe stanowisko kokoryczy drobnej Corydalis pumila (Papaveraceae) w okolicy Śremu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowe stanowisko kokoryczy drobnej Corydalis pumila (Papaveraceae) w okolicy Śremu"

Transkrypt

1 ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 70 (3): , 2014 Nowe stanowisko kokoryczy drobnej Corydalis pumila (Papaveraceae) w okolicy Śremu New locality of Corydalis pumila (Papaveraceae) in the vicinity of Śrem (CE Poland) ALEKSANDER SMOLIGA 1, KONRAD ŚWITALSKI 2, SANDRA WAJCHMAN 3 1 Nadleśnictwo Różańsko Różańsko, Różańsko 75A 2 Nadleśnictwo Piaski Piaski, ul. Drzęczewska Katedra Urządzania Lasu, Wydział Leśny Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Poznań, ul. Wojska Polskiego 71C Słowa kluczowe: Corydalis pumila, Papaveraceae, warunki siedliskowe, zasięg lokalny, środkowa Wielkopolska. Dotychczas z terenu Polski podawano około 50 stanowisk kokoryczy drobnej Corydalis pumilla (Host). Nowe stanowisko, liczące łącznie kilka tysięcy osobników, odnaleziono w lasach położonych pomiędzy wsiami Pinka i Kotowo, nieopodal Śremu w Wielkopolsce. Kokorycz drobna występuje w lasach zbliżonych do grądów, porastających strome zbocza moreny czołowej. Na uwagę zasługuje odkrycie mieszańca kokoryczy drobnej i kokoryczy wątłej. Niewielki areał, duże odległości pomiędzy subpopulacjami oraz silna penetracja ludności stanowią zagrożenie dla lokalnej populacji. Wstęp Flora i zbiorowiska roślinne obszaru Wielkopolski były wprawdzie przedmiotem licznych badań (Sokołowski 1936; Kaczmarek 1959; Borysiak i in. 1992, 1993; Żukowski i in. 1995; Czarna 2009), jednak odkrycie nowego stanowiska rzadkiej w skali kraju kokoryczy drobnej Corydalis pumilla (Host) było dziełem przypadku. Nowe stanowisko rośliny napotkano w okolicy Śremu, w lasach pomiędzy Pinką a Kotowem. Odkrycie zainicjowało dalsze badania nad tą populacją. Kokorycz drobna, zwana również kokoryczą skąpokwiatową, należy do rodziny makowatych Papaveraceae. Gatunek ten jest szeroko rozprzestrzeniony w Europie, jego zasięg rozciąga się od wybrzeża Morza Śródziemnego aż do południowej Skandynawii. W Polsce rośnie wyłącznie w północno-zachodniej części kraju, głównie na Pomorzu Zachodnim, Kujawach i w Wielkopolsce (Piękoś-Mirkowa, Mirek 2006). W literaturze pierwsze wzmianki o tej roślinie pojawiają się już w XIX wieku. Niemieccy przyrodnicy opisywali wówczas stanowiska kokoryczy drobnej w okolicach Świnoujścia, Stargardu i Białogardu (Ziarnek, Ziarnek 2005). Duże skupisko kokoryczy drobnej obserwowała Jasnowska (1973) w okolicach Kamieńca w pobliżu Szczecina. Najliczniejsze w kraju skupienia kokoryczy drobnej, które swoją liczebnością być może przekraczają sumę 242

2 A. Smoliga i in. Kokorycz drobna w okolicy Śremu wszystkich osobników z pozostałych lokalizacji, znajdują się w dolinie rzek Krąpieli i Parsęty (Ziarnek, Ziarnek 2011). Obecnie na terenie Polski znanych jest około 50 stanowisk tego gatunku (Burska, Myszkowska 2001; Czarna 2009; Chmiel i in. 2014, w druku). Kokorycz drobna osiąga wysokość od 10 do 20 cm, ma wyniesioną i silnie rozgałęzioną łodygę. Bulwa u tego gatunku jest pełna, zaś na dole znajdują się drobne włókniste korzenie. Dłoniasto złożone liście składają się z trzech listków, a występujące przysadki są głęboko wcinane. Nagie liście, podobnie jak łodyga, pozbawione są włosków i nalotu. Roślina wytwarza od 1 do 9 kwiatów, tworzących na wierzchołku zwisły kwiatostan (Rutkowski 2006). Kwiaty o symetrii grzbiecistej, zaopatrzone w długą ostrogę, osadzone na szypułkach, mają barwę purpurową lub liliową, rzadko białą (ryc. 1). Opisywany gatunek jest geofitem, pojawia się w runie wczesną wiosną. W trakcie rozwoju część nadziemna korzysta ze zgromadzonych w bulwie substancji zapasowych. Okres kwitnienia przypada na marzec i kwiecień. Kokorycz drobna jest owadopylna, w zapylaniu uczestniczą głównie motyle i pszczoły (Piękoś- -Mirkowa, Mirek 2006). Stolle (2004) podaje, że w rozsiewaniu dużą rolę odgrywają mrówki z rodzaju Formica. Występowanie tego taksonu jest związane z żyznymi lasami liściastymi (żyzne postacie grądów, lasy łęgowe). Według Matuszkiewicza (2005) jest to gatunek charakterystyczny dla rzędu Fagetalia sylvaticae. Kokorycz drobna jako gatunek narażony na wyginięcie został uwzględniony w Polskiej czerwonej księdze roślin (Burska, Myszkowska 2001; Chmiel i in. 2014, w druku) i jest objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową (Rozporządzenie 2004). Za główne zagrożenie krajowej populacji kokoryczy drobnej można uznać regresję i przekształcanie siedlisk, z jakimi jest ona związana (Żukowski, Jackowiak 1995). Ryc. 1. Kwitnąca kokorycz drobna Corydalis pumila na stanowisku koło Kotowa ( r.; fot. K. Świtalski) Fig. 1. Flowering Corydalis pumila at the site near Kotowo (10 April, 2011; photo by K. Świtalski) Metody badań Inwentaryzację nowego stanowiska prowadzono w latach , w okresie od połowy marca do końca kwietnia. Teren objęty badaniami mieścił się w granicach Nadleśnictwa Piaski (RDLP Poznań) w Leśnictwie Ostrowieczno. W celu jak najlepszego poznania dokładnego areału nowo odkrytej populacji corocznie podczas przedwiośnia dokonywano lustracji nowych terenów, przylegających do tych, na których wcześniej stwierdzono opisywany gatunek. W miejscach, gdzie napotkano nowe osobniki, obszar poszukiwań poszerzano, aby ustalić przybliżoną wielkość populacji. W celu zbadania fitocenoz, w jakich występują osobniki tego gatunku, wykonywano zdjęcia fitosocjologiczne metodą Braun-Blanqueta oraz dodatkowo prowadzono spisy florystyczne. Nowe lokalizacje nanoszono na mapę gospodarczą. W trakcie prac nie zbierano okazów zielnikowych, wykonano jednak dokumentację fotograficzną. Rośliny oznaczano za pomocą klucza Rothmalera (2009). Wyniki Nowo odkryte stanowisko znajduje się blisko miejscowości Pinka (kwadrat ATPOL BD49; ryc. 2). Jest to teren położony w połu- 243

3 Chrońmy Przyr. Ojcz. rocznik 70, zeszyt 3, 2014 dniowej części rynny Jeziora Grzymisławskiego, zajmowany przez pola uprawne, pastwiska oraz użytki zielone. Jedynie niedostępne bądź trudno dostępne dla rolnictwa obszary są pokryte przez silnie rozczłonkowane kompleksy leśne. W wyniku przeprowadzonych prac odkryto 8 nowych miejsc występowania kokoryczy drobnej, które różniły się liczbą osobników oraz panującymi warunkami siedliskowymi: Stanowisko 1 ( N, E) zarośla przy oddziale 178 a, na NE od wsi Kotowo Kilkadziesiąt osobników rosło w zaroślach na stromym brzegu Jeziora Grzymisławskiego, o wystawie wschodniej. Zarośla tworzyły: olsza czarna Alnus glutinosa, jesion wyniosły Fraxinus excelsior, wiąz polny Ulmus minor, wiąz szypułkowy U. leavis, bez czarny Sambucus nigra i leszczyna pospolita Corylus avellana. W runie występowały: podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria, piżmaczek wiosenny Adoxa moschatellina, zawilec żółty Anemone ranunculoides, kokorycz pusta Corydalis cava, kokorycz drobna, ziarnopłon wiosenny Ficaria verna, złoć żółta Gagea lutea, kokoryczka wielokwiatowa Polygonatum multiflorum i fiołek Viola sp. Ryc. 2. Nowo odkryte stanowisko kokoryczy drobnej Corydalis pumila na tle sieci kwadratów ATPOL: a nowe stanowisko, b miejscowości Fig. 2. A new site of Corydalis pumila in ATPOL grid: a new site, b locali es Stanowisko 2 ( N, E) oddział 178 a, na N od wsi Pinka Stanowisko 3 ( N, E) oddział 178 b, na N od wsi Pinka Kolejne dwa miejsca występowania kokoryczy drobnej znajdują się na stromym wzniesieniu w pobliżu jeziora (oddz. 178b) oraz w niewielkiej dolince u jego podnóża (oddz. 178a) odprowadzającej wody opadowe, przy granicy z polem. W obydwu miejscach stwierdzono łącznie ponad tysiąc osobników, głównie na stromych zbocza w rynnie jeziora. Rosły w niewielkich skupieniach, oddalonych od siebie nawet o kilka metrów. Osobniki badanego gatunku współwystępowały z innymi przedstawicielami rodzaju Corydalis, kokoryczą pustą i kokoryczą wątłą C. intermedia. W opisywanych wydzieleniach obserwowano gatunki związane zarówno z zespołem Galio sylvatici-carpinetum corydaletosum Oberd oraz Ficario- -Ulmetum minoris Knap 1942 em. J.Mat Liczne występowanie w górnej warstwie drzewostanu jesionu wyniosłego i wiązu polnego sugeruje przynależność zbiorowiska do lasów łęgowych. Jednak znaczne deniwelacje terenu uniemożliwiają pojawianie się periodycznych zalewów istotnych dla łęgów. Jedynie dolne partie stoków akumulujące wody opadowe stwarzają warunki siedliskowe najbardziej zbliżone do łęgowych. Na występowanie w zbiorowisku gatunków łęgowych przypuszczalnie wpływ mają znajdujące się w pobliżu niewielkie wysięki wód podskórnych. 178a Data: r., pow. 120 m², pokrycie warstw: a1 50%, a2 40%, b 20%, c 100%, d 3%, odkryta gleba: 0% a1: Tilia cordata 2.2, a2: Carpinus betulus +, b: Sambucus nigra +, Ulmus minor +, Corylus avellana r, c: Corydalis cava 5.4, Ficara verna 5.4, Gagea lutea 3.4, Anemone ranunculoides 2.2, Aegopodium podagraria 1.1, Corydalis pumila 1.1, Adoxa moschatellina +, Geum urbanum +, Pulmonaria obscura +, Urtica dioica + 178b Data: r., pow. 250 m², pokrycie warstw: a1 70%, a2 50%, b 20%, c 95%, d 2%, odkryta gleba: 5% a1: Fraxinus excelsior 4.3, Quercus robur 1.1, a2: Ulmus minor 4.3, b: Fraxinus excelsior 2.2, Sambucus nigra 2.2, Ulmus minor 1.1, Crategus monogyna +, Eu- 244

4 A. Smoliga i in. Kokorycz drobna w okolicy Śremu onymus europea +, Rosa canina +, c: Ficaria verna 2.3, Adoxa moschatellina 2.2, Veronica hederifolia 2.2, Corydalis cava 2.1, Aegopodium podagraria 1.2, Brachypodium sylvaticum 1.2, Corydalis pumila 1.2, Primula veris 1.2, Stachys sylvatica 1.2, Viola reichenbachiana 1.2, Anemone ranunculoides 1.1, Galium aparine 1.1, Geranium robertianum 1.1, Geum urbanum 1.1, Moehringia trinervia 1.1, Myosotis sylvatica 1.1, Pulmonaria obscura 1.1, Anemone nemorosa +, Chaerophyllum temulum +, Lysimachia nummularia +, Poa nemoralis + 178b Data: r., pow. 300 m², pokrycie warstw: a1 80%, a2 20%, b 60%, c 90%, d 3%, odkryta gleba: 5% a1: Fraxinus excelsior 2.3, Picea abies r, a2: Carpinus betulus +, Ulmus minor r, b: Ulmus minor 2.1, Corylus avellana 1.1, Sambucus nigra +, Crategus monogyna +, c: Corydalis cava 4.4, Ficaria verna 4.4, Aegopodium podagraria 3.4, Gagea lutea 3.2, Anemone ranunculoides 2.2, Corydalis pumila 2.2, Oxalis acetosella 1.3, Brachypodium sylvaticum 1.2, Adoxa moschatellina 1.1, Galium aparine 1.1, Geranium robertianum 1.1, Geum urbanum 1.1, Paris quadrifolia 1.1, Pulmonaria obscura 1.1, Viola reichenbachiana 1.1, Carpinus betulus +, Euonymus europea +, Moehringia trinervia +, Polygonatum multiflorum +, Rubus caesius +, Urtica dioca +, Primula veris r Stanowisko 4 ( N, E) oddział 180 g, na SE od wsi Pinka Największa subpopulacja kokoryczy drobnej znajduje się na niewielkiej pochyłości terenu o wystawie wschodniej i zajmuje powierzchnię około 0,49 ha. Pod 70-letnim drzewostanem jesionowym stwierdzono ponad tysiąc okazów kokoryczy drobnej. Napotkano również jej mieszańca z C. intermedia o ciemniejszych kwiatach i pokroju wyprostowanym (ryc. 3). W warstwie runa z dużą frekwencją występowały: gwiazdnica wielkokwiatowa Stellaria holostea, zawilec gajowy Anemone nemorosa, zawilec żółty, miodunka plamista Pulmonaria obscura czy ziarnopłon wiosenny. Po zaniku geofitów wiosennych w runie pojawia się lilia złotogłów Lilium martagon (odnotowano około 40 osobników). Skład gatunkowy zbiorowiska nawiązuje do łęgu wiązowo-jesionowego Ficario-Ulmetum minoris, jednakże duży udział leszczyny, gwiazdnicy wielkokwiatowej i lilii złotogłów utrudnia określenie przynależności syntaksonomicznej. W otoczeniu licznych wysięków wody, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie badanego płatu, rosły: jarzmianka większa Astrantia major, rzeżucha gorzka Cardamine amara, turzyca odległokłosa Carex remota i śledziennica skrętolistna Chrysosplenium alternifolium. Data: r., pow. 400 m², pokrycie warstw: a 70%, b 80%, c 90%, d 15%, odkryta gleba: 5% a: Fraxinus excelsior 4.4, b: Corylus avellana 4.3, Cornus sanguinea +, Prunus avium +, Crategus sp. +, Padus serotina r, c: Stellaria holostea 4.4, Anemone nemorosa 3.4, Corydalis intermedia 2.2, Gagea lutea 1.3, Anemone ranunculoides 1.2, Corydalis pumila 1.2, Ficaria verna 1.2, Pulmonaria obscura 1.2, Aegopo- Ryc. 3. Mieszaniec kokoryczy drobnej Corydalis pumila i kokoryczy wątłej Corydalis intermedia ( r.; fot. K. Świtalski) Fig. 3. A hybrid of Corydalis pumila and Corydalis intermedia (11 April, 2012; photo by K. Świtalski) 245

5 Chrońmy Przyr. Ojcz. rocznik 70, zeszyt 3, 2014 dium podagraria 1.1, Dactylis polygama +, Dryopteris filix-mas +, Euonymus europea +, Geum urbanum +, Lysimachia nummularia +, Maianthemum bifolium +, Rubus ideaus +, Viola sp. r Stanowisko 5 ( N, E) oddział 180 a, na N od wsi Kotowo Pojedyncze osobniki kokoryczy drobnej występowały na brzegu kompleksu leśnego, na przedłużeniu rynny jeziornej w kierunku południowym. Rosły pod okapem 50-letniego drzewostanu sosnowego, w bezpośrednim sąsiedztwie lip, które pozostały po drzewostanie poprzedzającym monokulturę sosnową. Warunki siedliskowe w tym miejscu wyraźnie nie sprzyjają występowaniu kokoryczy drobnej, gdyż stwierdzono tutaj zaledwie kilka okazów. Stanowisko 6 ( N, E) oddział 180 b, na NE od wsi Kotowo, przy leśnej drodze Odnaleziono około 300 kwitnących osobników zajmujących powierzchnię 0,05 ha, skupionych głównie wzdłuż drogi leśnej na skarpach niewielkiego wąwozu porośniętego lipami. Drzewostan w wieku około 70 lat był w znacznej części odroślowy. W jego składzie dominowały dęby, sosny i lipy. Stanowisko 7 ( N, E) oddział 180 i, na SE od wsi Pinka W płacie kokoryczy na powierzchni 0,15 ha odnaleziono ponad tysiąc osobników. Miejscami występowało po około 100 os./m 2. Kokorycz rosła na stromym stoku o wystawie wschodniej. Zaobserwowano podsiąkanie wód gruntowych. Dno lasu w tym miejscu jest silnie prześwietlone, wskutek działalności bobrów oraz zamierania drzewostanu jesionowego. Duża ilość światła słonecznego powoduje wzmożony rozwój traw. W runie wraz z kokoryczą występowały: piżmaczek wiosenny, zawilec żółty, grab zwyczajny Carpinus betulus, kupkówka Aschersona Dactylis polygama, ziarnopłon wiosenny, kuklik pospolity Geum urbanum, dziurawiec Hypericum sp., groszek Lathyrus sp., czeremcha amerykańska Padus serotina, wiechlina gajowa Poa nemoralis, pierwiosnka wiosenna Primula veris, porzeczka Ribes sp., malina właściwa Rubus ideaus, bez czarny, gwiazdnica gajowa Stellaria nemorum i fiołek Viola sp. Stanowisko 8 ( N, E) oddział 179 i, na S od wsi Pinka Płaty kokoryczy (0,07 ha) zajmowały łagodny stok o wystawie zachodniej i południowej porośnięty wiekowym, ponad stuletnim drzewostanem budowanym przez dęby, jawory, graby i lipy. Odnotowano tu około kilkaset osobników, większość kwitnących. Roślinność płatu z kokoryczą drobną była najbardziej zbliżona do Galio sylvatici-carpinetum corydaletosum. W sąsiednim wydzieleniu w odległości kilkudziesięciu metrów obserwowano wysięki wód gruntowych. Data: r., pow. 400 m², pokrycie warstw: a1 80%, a2 60%, b 10%, c 90%, odkryta gleba: 10% a1: Quercus robur 2.3, Fraxinus excelsior 2.2, a2: Tilia cordata 2.3, Carpinus betulus 1.2, b: Corylus avellana 4.3, Padus avium 1.2, Sambucus nigra +, c: Adoxa moschatellina 3.4, Fraxinus excelsior 3.2, Ficaria verna 2.3, Acer pseudoplatanus 2.2, Corydalis pumila 2.2, Impatiens parviflora 2.2, Veronica hederifolia 2.2, Poa nemoralis 1.2, Gagea lutea 1.2, Carpinus betulus 1.1, Galium aparine 1.1, Geranium robertianum 1.1, Polygonatum odoratum 1.1, Padus serotina +, Fallopia convolvulus +, Viola reichenbachiana +, Alliaria petiolata r, Lolium perenne r Zagrożenia Wszystkie zanotowane w terenie zbiorowiska z udziałem kokoryczy drobnej są zagrożone ekspansją czeremchy amerykańskiej oraz niecierpka drobnokwiatowego Impatiens parviflora. Niewielka powierzchnia odnalezionych stanowisk oraz ich silne rozczłonkowanie, które nie sprzyja wymianie genów, stanowią prawdopodobnie duże zagrożenie dla lokalnej populacji, podobnie jak uprawa sosny na siedliskach lasowych, w miejscach występowania kokoryczy drobnej. Roślina ta często występuje na skarpach i nasypach dróg leśnych, które bywają niszczone przez samochody i motocykle terenowe. 246

6 A. Smoliga i in. Kokorycz drobna w okolicy Śremu Dyskusja Gatunek opisany w niniejszej pracy jest związany z terenami, które niemal od zawsze pokrywał las (ryc. 4). Prawie wszystkie stanowiska występują na pochyłościach terenowych, w niewielkiej odległości od wysięków wód gruntowych. Zbiorowiska, w których znaleziono osobniki tego gatunku, mają charakter pośredni pomiędzy najżyźniejszymi postaciami grądów a łęgami wiązowo-jesionowymi. Z Wielkopolski opisano dotychczas 21 z około 50 krajowych stanowisk kokoryczy drobnej (Burska, Myszkowska 2001; Czarna 2009; Chmiel i in. 2014, w druku), jednakże do tej pory nie podano stanowiska kokoryczy drobnej w lasach położonych pomiędzy Pinką a Kotowem. Wyniki przedstawionych w tej pracy obserwacji podkreślają znaczną rolę nawet szczątkowych kompleksów leśnych, które z uwagi na swoją niedostępność ocalały w rolniczym krajobrazie środkowej Wielkopolski. Opisane stanowisko kokoryczy drobnej z pewnością ma istotne znaczenie dla zachowania jej krajowej populacji. Kokorycz drobna jest silnie związana z lasami grądowymi. Najczęściej i najliczniej notowano ją na zboczach w lasach grądowych, na żyznych glebach, zazwyczaj bogatych w próchnicę (Ziarnek, Ziarnek 2011). Zauważalna jest niska frekwencja bądź całkowity brak tego gatunku w runie monokultur sosnowych i świerko- Ryc. 4A: Rozmieszczenie stanowisk kokoryczy drobnej Corydalis pumila w lasach, w pobliżu miejscowości Pinka; B: Lasy badanego terenu w roku 1940; a stanowiska kokoryczy, b tereny leśne, c linie oddziałowe, d drogi leśne i ścieżki, e drogi publiczne, f zabudowania (A oprac. w oparciu o Portal BDL: B podkład uzyskano z Archiwum Map Ziem Zachodnich: h p://amzp.pl/maps.shtml) Fig. 4A: Distribu on of Corydalis pumila sites in forests in the vicinity of Pinka; B: Forests of study area in 1940; a Corydalis pumila sites, b forests, c forest division lines, d forest roads and paths, e public roads, f buildings (A the author s work based on BDL Portal: B resources of h p://mapy. amzp.pl/maps.shtml) 247

7 Chrońmy Przyr. Ojcz. rocznik 70, zeszyt 3, 2014 wych. Kokorycz drobna jest uznawana za gatunek wskaźnikowy dla starych lasów (Dzwonko 2007). Występowanie jej stanowisk wiąże się z dobrze zachowanymi i przeszłorębnymi lasami liściastymi (Ziarnek, Ziarnek 2005). Sporadycznie pojawia się na terenach niedawno zalesionych. Na gruntach porolnych lub silnie przekształconych przez człowieka pojedyncze osobniki lub ich niewielkie biogrupy obserwowano pod lipami, dębami i wiązami. Trzyletnie obserwacje nie pozwalają określić kierunku i tempa zmian liczebności tego gatunku. Badane tereny są położone z dala od cieków, więc obecność wody płynącej, która według Stolle (2004) odgrywa dużą rolę przy rozprzestrzenianiu propagul, nie miała dla opisywanego stanowiska większego znaczenia. Stolle (2004) dostrzega także możliwość przenoszenia nasion przez mrówki (myrmekochoria). Można przypuszczać, że przed rozwojem gospodarki rolnej i leśnej, znacznie większe obszary w środkowej Wielkopolsce były zajęte przez kokorycz drobną. Zmiany w sposobie użytkowania lasu, polegające na zaniechaniu zrębów zupełnych i pinetyzacji, są czynnikiem sprzyjającym zachowaniu populacji tego gatunku. Usunięcie gatunków obcych ekologicznie (sosna zwyczajna Pinus sylvestis) i obcych geograficznie (świerk pospolity Picea abies, czeremcha amerykańska, robinia akacjowa Robinia pseudoacacia) powinno nieco znaturalizować obserwowane zbiorowiska i polepszyć warunki bytowania kokoryczy drobnej. Zagospodarowanie lasu, prowadzone z użyciem rębni złożonych, nie może jednak prowadzić do nadmiernego przerzedzenia drzewostanu i odsłonięcia gleby. Powoduje to wzrost ilości światła i w konsekwencji rozwój traw. Lasy, w których spotkano kokorycz drobną, zostały niemal w całości wyłączone z użytkowania rębnego. W sytuacji, gdy zaniechanie cięć rębnych jest trudne do osiągnięcia, alternatywą może być długi nawrót cięć. Stanowiska tego gatunku często obserwowano w lasach, które są objęte przynajmniej jedną z istniejących w naszym kraju form ochrony przyrody. Ograniczenia dla gospodarki leśnej wiążące się z występowaniem cennych przyrodniczo siedlisk mogą jednak okazać się niewystarczające dla ochrony kokoryczy drobnej. Podsumowanie i wnioski Kokorycz drobna jest gatunkiem, który w ostatnich latach coraz częściej jest przedmiotem zainteresowania ośrodków badawczych. Populacje tej rośliny z północno-zachodniej Polski cechuje znacznie większa liczebność niż na opisywanym stanowisku. Ważny jest monitoring siedlisk tego gatunku, zwłaszcza że w środkowej części Wielkopolski wydają się one wciąż zbyt mało chronione. Większość opisywanych zbiorowisk z kokoryczą drobną sklasyfikowano jako cenne siedliska przyrodnicze i wyłączono z użytkowania rębnego. Wymienione ograniczenia dla gospodarki leśnej nie gwarantują zachowania lokalnej populacji. Należy wyłączyć z użytkowania rębnego wydzielenia które dotychczas nie są nim objęte. PIŚMIENNICTWO Borysiak J., Brzeg A., Kasprowicz M Materiały do znajomości szaty roślinnej oraz godne ochrony obiekty przyrodnicze województwa kaliskiego. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. Ser. B 41: Borysiak J., Brzeg A., Kasprowicz M Interesujące elementy szaty roślinnej obszaru chronionego krajobrazu Szwajcaria Żerkowska. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. Ser. B 42: Burska A., Myszkowska D Corydalis pumila (Host) Rchb. Kokorycz drobna (Kokorycz skąpokwiatowa). W: Kaźmierczakowa R., Zarzycki K. (red.). Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Inst. Bot. im. W. Szafera PAN, Inst. Ochr. Przyr. PAN, Kraków: Chmiel J., Czarna A., Pilarczyk A., Ziarnek M., Ziarnek K Corydalis pumila (Host) Rchb. W: Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.). Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. 3. Inst. Ochr. Przyr. PAN (w druku). Czarna A Kokorycz drobna Corydalis pumila (Host) Rchb. w Wielkopolsce. Chrońmy Przyr. Ojcz. 62 (2):

8 A. Smoliga i in. Kokorycz drobna w okolicy Śremu Czarna A Rośliny naczyniowe środkowej Wielkopolski. Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań. Dzwonko Z Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Sorus, Poznań. Jasnowska J Wąwóz Kamieniec projektowany rezerwat florystyczny w powiecie szczecińskim. Chrońmy Przyr. Ojcz. 29 (4): Kaczmarek C Notatki florystyczne z powiatu gostyńskiego. Przyr. Pol. Zach. 1 2: Matuszkiewicz W Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. PWN, Warszawa. Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z Rośliny chronione. Multico Oficyna Wyd. Rothmaler W Exkursionsflora von Deutschland. Band 3. Springer-Verlag Berlin Heidelberg. Rozporządzenie Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną. Dz.U. z 2004 r. Nr 168, poz Rutkowski L Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa. Sokołowski J Zagrożone lasy w Czeszewie. Ochr. Przyr. 16: Stolle J Biological flora of Central Europe: Corydalis pumila (Host) Rchb. Flora 199: Ziarnek M., Ziarnek K Dolina Krąpieli cenna ostoja zachodniopomorskiej przyrody. Chrońmy Przyr. Ojcz. 61 (3): Ziarnek M., Ziarnek K Występowanie kokoryczy drobnej Corydalis pumila na Pomorzu Zachodnim. Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. Agric., Aliment., Pisc., Zootech. 289 (19): Żukowski W., Jackowiak B Lista roślin naczyniowych ginących i zagrożonych na Pomorzu Zachodnim i w Wielkopolsce. W: Żukowski W., Jackowiak B. (red.). Ginące i zagrożone rośliny naczyniowe Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Prace Zakładu Taksonomii Roślin UAM, Poznań 3: SUMMARY Chrońmy Przyrodę Ojczystą 70 (3): , 2014 Smoliga A., Świtalski K., Wajchman S. New locality of Corydalis pumila (Papaveraceae) in the vicinity of Śrem (CE Poland) The paper presents a new site of Corydalis pumila (Host) Rchb. found in the vicinity of Śrem. The site is located in the forests between the villages of Pinka and Kotowo in the Piaski Commune. So far, ca. fifty sites with this species have been reported from Poland. The new site was found in a small complex of oak-hornbeam forests, which cover steep slopes of the terminal moraine. A total of several thousand specimens of the species grow at the new site. Furthermore, a hybrid of Corydalis pumilla (Host) Rchb. and Corydalis intermedia (L.) Mérat occurs at the site. A small area, long distances between stands and strong human penetration are threats to the local population. 249

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Leśny Bank Genów Kostrzyca, 26.06.2014 r. Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Katedra

Bardziej szczegółowo

FITOCENOZY LASÓW ZALEWOWYCH TERENÓW MIEJSKICH NA PRZYKŁADZIE LASU OSOBOWICKIEGO (WROCŁAW)

FITOCENOZY LASÓW ZALEWOWYCH TERENÓW MIEJSKICH NA PRZYKŁADZIE LASU OSOBOWICKIEGO (WROCŁAW) Ewa Stefańska-Krzaczek 1 FITOCENOZY LASÓW ZALEWOWYCH TERENÓW MIEJSKICH NA PRZYKŁADZIE LASU OSOBOWICKIEGO (WROCŁAW) Streszczenie. Las Osobowicki (Wrocław) jest fragmentem dawnych lasów zalewowych doliny

Bardziej szczegółowo

OPERAT DENDROLOGICZNY

OPERAT DENDROLOGICZNY Pracownia Projektowa Niweleta mgr inż. Tomasz Gacek ul. Jesionowa 14/131 NIP 937-243-05-52 43-303 Bielsko Biała Tel. 605 101 900 Fax: 33 444 63 69 www.pracownia-niweleta.pl OPERAT DENDROLOGICZNY Budowa

Bardziej szczegółowo

Materiały i metody badań

Materiały i metody badań Streszczenie Celem niniejszej pracy jest zbadanie zasobów flory wybranego odcinka rzeki Zagórskiej strugi, oraz określenie w jakim stopniu działalność człowieka wpływa na jego różnorodność florystyczną.

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI

INWENTARYZACJA ZIELENI Lp. Nazwa polska Nazwa ³aci ska Obw d [cm] Uwagi 1 Jarz b pospolity, Jarz bina Sorbus aucuparia 57 2 Jarz b pospolity, Jarz bina Sorbus aucuparia 42 3 Jesion wynios³y Fraxinus excelsior 63 4 Jesion wynios³y

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZYRODY W POWIECIET KUTNOWSKIM. Rezerwaty przyrody w gminie Nowe Ostrowy

OCHRONA PRZYRODY W POWIECIET KUTNOWSKIM. Rezerwaty przyrody w gminie Nowe Ostrowy OCHRONA PRZYRODY W POWIECIET KUTNOWSKIM Na podstawie www.gios.gov.pl Rezerwaty przyrody w gminie Nowe Ostrowy Rezerwat Przyrody Dąbrowa Świetlista rodzaj rezerwatu: leśny data utworzenia: 25.06.1990 r.

Bardziej szczegółowo

Zadania ochronne WPN zaplanowane do wykonania w maju 2016 roku

Zadania ochronne WPN zaplanowane do wykonania w maju 2016 roku PLANOWANE ZADANIA DO REALIZACJI W WIELKOPOLSKIM PARKU NARODOWYM Z WYSZCZEGÓLNIENIEM PRAC W OBWODACH OCHRONNYCH WPN MAJ 2016 ROK Dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego jest zobowiązany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Ankieta oceny stanu siedlisk na stanowisku

Ankieta oceny stanu siedlisk na stanowisku Ankieta oceny stanu siedlisk na WGS) / Nazwa stanowiska (jeżeli istnieje) Zbiorowisko(a)/ nr zdjęcia fitosocjologicznego 990 nr Stok południowo-zachodni, okolice wzniesień Dębnik i Wysoki Kamień w pobliżu

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA I EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA DLA PARKU WIEJSKIEGO NA TERENIE OSJAKOWSKIEGO ZESPOŁU PRZYRODNICZO-KRAJOBRAZOWEGO

INWENTARYZACJA I EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA DLA PARKU WIEJSKIEGO NA TERENIE OSJAKOWSKIEGO ZESPOŁU PRZYRODNICZO-KRAJOBRAZOWEGO INWENTARYZACJA I EKSPERTYZA DENDROLOGICZNA DLA PARKU WIEJSKIEGO NA TERENIE OSJAKOWSKIEGO ZESPOŁU PRZYRODNICZO-KRAJOBRAZOWEGO Część II: Ekspertyza dendrologiczna wraz z gospodarką drzewostanem Zamawiający:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Elżbieta Dusza dr Michał Kupiec

dr inż. Elżbieta Dusza dr Michał Kupiec Inwentaryzacja przyrodnicza terenu pod planowaną inwestycję: Budowa słupowej stacji transformatorowej 15/0,4kV z powiązaniami energetycznymi 15kV i 0,4kV w miejscowości Chełpa na działkach 1/1, 6, 12/4,

Bardziej szczegółowo

dr Rafał Szymczyk Olsztyn 7.01.2011r.

dr Rafał Szymczyk Olsztyn 7.01.2011r. Inwentaryzacja bioty porostów chronionych na drzewach przeznaczonych do wycięcia w związku z rozbudową drogi wojewódzkiej nr 527 na odcinku Jelonki Rychliki od km 14+500 do km 22+815 dr Rafał Szymczyk

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Grabowiec Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004

Bardziej szczegółowo

Wielkość osobników lilii złotogłów Lilium martagon na przykładzie populacji rosnącej na terenie użytku ekologicznego Las Krzyszkowicki koło Krakowa

Wielkość osobników lilii złotogłów Lilium martagon na przykładzie populacji rosnącej na terenie użytku ekologicznego Las Krzyszkowicki koło Krakowa ARTYKUŁY Chrońmy Przyr. Ojcz. 66 (5): 375 38, 10 Wielkość osobników lilii złotogłów Lilium martagon na przykładzie populacji rosnącej na terenie użytku ekologicznego Las Krzyszkowicki koło Krakowa The

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni zał. nr 2

Inwentaryzacja zieleni zał. nr 2 Nazwa polska Nazwa łacińska śr. pnia (cm) wys. śr. 1 Dąb szypułkowy Quercus robur 297 18 14 stan dobry, wskazane do przeprowadzenia 2 Grab zwyczajny Carpinus betulus 155 12 10 stan dobry, wskazane do przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 5 lipca 2013 r. Poz. 3525 ZARZĄDZENIE NR 31/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI Na podstawie art. 19 ust. 6 oraz w związku z art. 20

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 28 grudnia 2011 r.

ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 28 grudnia 2011 r. ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Las Mariański Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja dendrologiczna wzgórza zabudowanego Pawilonem w Bukowcu z projektem gospodarki drzewostanem

Inwentaryzacja dendrologiczna wzgórza zabudowanego Pawilonem w Bukowcu z projektem gospodarki drzewostanem REWALORYZACJA ZAŁOŻENIA PARKOWEGO W BUKOWCU ETAP I.1. Rewaloryzacja wzgórza z pawilonem (herbaciarnią) Inwentaryzacja dendrologiczna wzgórza zabudowanego Pawilonem w Bukowcu z projektem gospodarki drzewostanem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK z dnia... 2016 r. w sprawie zaopiniowania projektu zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku w sprawie ustanowienia planu ochrony dla

Bardziej szczegółowo

NOWE STANOWISKA LILIUM MARTAGON L. NA POMORZU ŚRODKOWYM A NEW LOCALITIES OF LILIUM MARTAGON L. ON THE MIDDLE POMERANIA

NOWE STANOWISKA LILIUM MARTAGON L. NA POMORZU ŚRODKOWYM A NEW LOCALITIES OF LILIUM MARTAGON L. ON THE MIDDLE POMERANIA S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 7 2010 NOWE STANOWISKA LILIUM MARTAGON L. NA POMORZU ŚRODKOWYM A NEW LOCALITIES OF LILIUM MARTAGON L. ON THE MIDDLE POMERANIA Mariola Truchan, Zbigniew Sobisz

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Bioróżnorodność środowisk przyrodniczych Biodiversity of Natural Environments Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012.

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Bednarka PLH 120033 II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Położenie i zasięg Położenie administracyjne: woj. małopolskie, powiat gorlicki, gmina Lipinki; woj. podkarpackie, powiat

Bardziej szczegółowo

Dziewięćsił popłocholistny Carlina onopordifolia

Dziewięćsił popłocholistny Carlina onopordifolia Dziewięćsił popłocholistny Carlina onopordifolia Informacja o zakresie przeprowadzonych prac W ramach prac terenowych przeprowadzono obserwacje gatunku i jego siedliska we wszystkich czterech obszarach

Bardziej szczegółowo

Załącznik aplikacyjny No 2

Załącznik aplikacyjny No 2 praca magisterska DANIEL MIKULSKI Załącznik aplikacyjny No 2 wniosek o utworzenie użytku ekologicznego Dolina Bardzianki na terenie gminy Dominowo Projekt odnowy wsi Murzynowo Kościelne Załączniki aplikacyjne

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska wraz z zespołem botanicznym

ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska wraz z zespołem botanicznym PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

PRZEKSZTAŁCENIA ROŚLINNOŚCI ŁĘGOWEJ W REZERWATACH PRZYRODY POLSKI ŚRODKOWEJ

PRZEKSZTAŁCENIA ROŚLINNOŚCI ŁĘGOWEJ W REZERWATACH PRZYRODY POLSKI ŚRODKOWEJ Przegląd Przyrodniczy XXII, (0): -7 Arkadiusz Grzelak PRZEKSZTAŁCENIA ROŚLINNOŚCI ŁĘGOWEJ W REZERWATACH PRZYRODY POLSKI ŚRODKOWEJ Changes of the riparian vegetation in the nature reserves of Central Poland

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Populacja bobra w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, w ostatnich 30 latach odnotowała nagły wzrost liczebności z 270 do ponad???

Bardziej szczegółowo

Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640)

Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640) Załacznik do rozporządzenia Nr 25 Wojewody ego z dnia 31 lipca 2009r. (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 124, poz. 3640) Lp. 1 miński Cegłów Kiczki Własność Gminy Cegłów / Szkoła Podstawowa w Kiczkach drzewo Wiąz szypułkowy

Bardziej szczegółowo

4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum)

4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum) 4080 Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub wierzby śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacum) Metodyka badań Autor: Krzysztof Świerkosz fot. K. Świerkosz Za stanowisko uznawano wystąpienia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 5 grudnia 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 5 grudnia 2011 r. Kujaw.201312.3399 ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY z dnia 5 grudnia 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Łęgi na Ostrowiu

Bardziej szczegółowo

Załącznik aplikacyjny No 4

Załącznik aplikacyjny No 4 Projekt odnowy wsi Murzynowo Kościelne Załączniki aplikacyjne Załącznik aplikacyjny No 4 wniosek o uznanie dębu szypułkowego za pomnik przyrody praca magisterska DANIEL MIKULSKI Karta ewidencji obiektu

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

Teren i metoda badań

Teren i metoda badań Studia Ecologiae et Bioethicae 8(2010)2 Anita GRUTKOWSKA IEIB WFCh UKSW Warszawa Wstęp Las Bielański to dobrze zachowany skrawek puszczy mazowieckiej, o znaczeniu nie tylko przyrodniczym, ale i kulturowym.

Bardziej szczegółowo

Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce.

Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce. Tab. 1. Przykładowe wymiary drzew, kwalifikujące je do ochrony, według propozycji sformułowanych dla wybranych kompleksów leśnych w Polsce. GATUNEK Kwalifikujące na pomnik przyrody - obowiązujące obecnie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór.

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. Na podstawie art. 44 ust. 1, 2 i 3a oraz art. 45 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Karta pracy nr 5. Materiały dodatkowe do scenariusza: Poznajemy różnorodność biologiczną Doliny Środkowej Wisły. Anna Janowska.

Karta pracy nr 5. Materiały dodatkowe do scenariusza: Poznajemy różnorodność biologiczną Doliny Środkowej Wisły. Anna Janowska. Akademia EduGIS Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) oraz geoinformacyjne (GIS) w nauczaniu przedmiotów przyrodniczych w gimnazjum i liceum oraz w edukacji środowiskowej Karta pracy nr 5 Materiały

Bardziej szczegółowo

POMNIKI PRZYRODY W WOJ. WARMIŃSKO-MAZURSKIM

POMNIKI PRZYRODY W WOJ. WARMIŃSKO-MAZURSKIM POMNIKI PRZYRODY W WOJ. WARMIŃSKO-MAZURSKIM STAN NA 2007 ROK Nr ew. c Gina Lokalizacja Rok uznania 309 2 głazy- granity 700; 600 0,5; 0,7 Dąbrówno L-ctwo Naproek oddz. 185 (1965) R-X-309/64 11.03.1964

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI GOSPODARKA DRZEWOSTANEM

INWENTARYZACJA ZIELENI GOSPODARKA DRZEWOSTANEM INWENTARYZACJA ZIELENI GOSPODARKA DRZEWOSTANEM TEMAT Inwentaryzacja zieleni Gospodarka drzewostanem INWESTYCJA Gdański Park Naukowo - Technologiczny Rozbudowa Etap III AUTOR OPRACOWANIA inż. Arkadiusz

Bardziej szczegółowo

Projekt Budowlany i Wykonawczy Nr projektu: PBW Z Data: 11 maj mgr inŝ. arch. kraj. Natalia Jakubas

Projekt Budowlany i Wykonawczy Nr projektu: PBW Z Data: 11 maj mgr inŝ. arch. kraj. Natalia Jakubas Projekt Budowlany i Wykonawczy Nr projektu: PBW-093019-Z Data: 11 maj 2009 Temat: Przebudowa ul. Tynieckiej w Skawinie Inwestor: Zarząd Dróg Powiatu Krakowskiego, 30-138 Kraków, ul. Włościańska 4. Obiekt:

Bardziej szczegółowo

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warszawa, dnia 31.01.2014 r. 2 Nadleśnictwo Kłodawa Nadleśnictwo

Bardziej szczegółowo

Temat: Żerkowsko Czeszewski Park Krajobrazowy

Temat: Żerkowsko Czeszewski Park Krajobrazowy 1 Scenariusz wycieczki przyrodniczej opracowały i przeprowadziły: mgr Alicja Karwasińska mgr Ewa Jerczyńska Temat: Żerkowsko Czeszewski Park Krajobrazowy Cele: wiadomości uczeń posiada podstawowe wiadomości

Bardziej szczegółowo

OCHRONA TORFOWISK ALKALICZNYCH (7230) W MŁODOGLACJALNYM KRAJOBRAZIE POLSKI PÓŁNOCNEJ

OCHRONA TORFOWISK ALKALICZNYCH (7230) W MŁODOGLACJALNYM KRAJOBRAZIE POLSKI PÓŁNOCNEJ OCHRONA TORFOWISK ALKALICZNYCH (7230) W MŁODOGLACJALNYM KRAJOBRAZIE POLSKI PÓŁNOCNEJ Kilka słów wstępu Prowadzący: KLUB PRZYRODNIKÓW Współfinansujący: LIFE+ Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

W Bioróżnorodności Siła- - Bogactwo Lasów Młochowskich

W Bioróżnorodności Siła- - Bogactwo Lasów Młochowskich Artykuł przygotowany w ramach projektu Regionalny program stypendialny dla uczniów szczególnie uzdolnionych w roku szkolnym 2012/2013 w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, Priorytetu

Bardziej szczegółowo

Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09

Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09 Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09 Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski Realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013 Priorytet

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5

SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5 SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY W KLASIE 5 przygotowany na podstawie podręcznika Przyroda 5 WSiP nr DKW 4014-39/99 Temat lekcji : Rozpoznawanie roślin w najbliŝszej okolicy Klasa 5 SP Czas 45 minut autor: mgr

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ

Załącznik nr 1 do SIWZ Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przeprowadzenie monitoringu przedinwestycyjnego 23 powierzchni w gminie Ostrowice woj. zachodniopomorskie wskazanych do oceny pod kątem możliwości

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH dla obszarów specjalnej ochrony (OSO), proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty (pozw), obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty (OZW) oraz specjalnych

Bardziej szczegółowo

POŁOŻENIE MIEJSCOWOŚĆ BLIŻSZA LOKALIZACJA. Działka numer ewidencyjny. Lipa drobnolistna Tilia cordata 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze.

POŁOŻENIE MIEJSCOWOŚĆ BLIŻSZA LOKALIZACJA. Działka numer ewidencyjny. Lipa drobnolistna Tilia cordata 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze. U załącznika 1 ów położonych na terenie 08.09.07. Lipa drobnolistna Tilia cor 485 1 mławski Dzierzgowo Pobodze 31 Klon pospolity Acer platanoides 377 2 ów położonych na terenie 08.09.07. 2 mławski Dzierzgowo

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Dziennik Ustaw Nr 64 5546 Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

"Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie" pisał Stanisław Jachowicz.

Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie pisał Stanisław Jachowicz. "Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie" pisał Stanisław Jachowicz. Gmina Czemierniki to nasza Mała Ojczyzna, w której mieszkamy, uczymy się i pracujemy znajduje się w bardzo

Bardziej szczegółowo

Zabytkowe Ogrody Kanonickie we Fromborku

Zabytkowe Ogrody Kanonickie we Fromborku Zabytkowe Ogrody Kanonickie we Fromborku gm. Frombork, woj. warmińsko-mazurskie INWENTARYZACJA DENDROLOGICZNA WRAZ Z GOSPODARKĄ DRZEWOSTANEM I ANALIZĄ UKŁADU KOMPOZYCJI opracowanie: mgr inż. Marta Akincza,

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W

Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W 2011 Inwentaryzacja zieleni wzdłuż drogi powiatowej nr 2201W edek Agor Wykonie: Czysta Energia PV Sebastian Machnowski Warszawa, luty 2011 1. OPIS OPRACOWANIA.... 3 1.1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA.... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT

PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT PRZEDMIAR SZCZEGÓŁOWY DRZEW W WIEKU DO 10 LAT Drzewa miękkie: osika, topola, brzoza, wierzba Drzewa twarde: dąb, klon, wiąz, jesion, buk, grusza, robinia, grab, głóg, śliwa, jabłoń, czeremcha, bez czarny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010r.

Warszawa, listopad 2010r. Inwestycja: Dokumentacja projektowa przebudowy skrzyżowania ulic Radiowa i Kaliskiego Część: Inwestor: Inwentaryzacja zieleni i projekt zieleni Dzielnica Bemowo ul. Powstańców Śląskich 70 01-381 Warszawa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ

SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ SCENARIUSZ DO LEKCJI TRZECIEJ Temat: Zwiastuny wiosny Adresat: Zajęcia są kierowane do uczniów Szkól Podstawowych. Miejsce: Park im. W. Szafera w Słocinie Czas realizacji: 2,5 godziny Cel główny zajęć:

Bardziej szczegółowo

I. Podstawy opracowania: II. Zakres i cel inwentaryzacji. Zestawienie wyników. - 1 -

I. Podstawy opracowania: II. Zakres i cel inwentaryzacji. Zestawienie wyników. - 1 - - 1 - OPIS TECHNICZNY I. Podstawy opracowania: Zlecenie na wykonanie prac projektowych, Aktualna mapa sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:500, Koncepcja drogowa, Spis z natury oraz domiary w terenie, Przepisy

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Lindernia mułowa Lindernia procumbens (1725)

Lindernia mułowa Lindernia procumbens (1725) Lindernia mułowa Lindernia procumbens (1725) Koordynator: Agnieszka Nobis Eksperci lokalni : Marcin Nobis, Arkadiusz Nowak, Joanna-Zalewska Gałosz Liczba i lokalizacja stanowisk i obszarów monitoringowych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ścieŝki pieszo-rowerowej wzdłuŝ brzegów Jeziora Swarzędzkiego dla celów edukacji środowiskowej

Wykorzystanie ścieŝki pieszo-rowerowej wzdłuŝ brzegów Jeziora Swarzędzkiego dla celów edukacji środowiskowej Wykorzystanie ścieŝki pieszo-rowerowej wzdłuŝ brzegów Jeziora Swarzędzkiego dla celów edukacji środowiskowej Dlaczego warto wykorzystać ścieŝkę pieszo-rowerową dla celów edukacji środowiskowej? Południowo-wschodni

Bardziej szczegółowo

Zawartość inwentaryzacji

Zawartość inwentaryzacji Załącznik nr 4 do SIWZ Zawartość inwentaryzacji Inwentaryzacja przyrodnicza powinna składać się z: 1) części opisowej; 2) części graficznej; 3) dokumentacji fotograficznej. Część opisowa powinna obejmować:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

ZWIASTUNY WIOSNY. Anna Sigiel-Dopierała Stowarzyszenie Przyrodników Ostoja Pomorska

ZWIASTUNY WIOSNY. Anna Sigiel-Dopierała Stowarzyszenie Przyrodników Ostoja Pomorska ZWIASTUNY WIOSNY Anna Sigiel-Dopierała Stowarzyszenie Przyrodników Ostoja Pomorska Zwiastun: zapowiedź wydarzenia, oznaka, prognostyk, omen. PORY ROKU okresy klimatyczne, będące następstwem ruchu obiegowego

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu

Bardziej szczegółowo

91I0 *Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)

91I0 *Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) 91I0 *Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) W skład siedliska wchodzą następujące podtypy objęte monitoringiem: W regionie kontynentalnym 91I0-1 Potentillo albae-quercetum dąbrowa świetlista

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni wraz z preliminarzem opłat za usuwanie drzew i krzewów na terenie działek nr 49/4, 50/4 obr

Inwentaryzacja zieleni wraz z preliminarzem opłat za usuwanie drzew i krzewów na terenie działek nr 49/4, 50/4 obr Inwentaryzacja zieleni wraz z preliminarzem opłat za usuwanie drzew i krzewów na terenie działek nr 49/4, 50/4 obręb 98, jednostka ewidencyjna Podgórze, Barycz, powiat M. Kraków Zawartość opracowania:

Bardziej szczegółowo

Oferta wiosna 2015. drzewa

Oferta wiosna 2015. drzewa Oferta wiosna 2015 drzewa nazwa wysokość pojemnik ACER CAMPESTRE 10/12;200-22 C 40 12/14;200-22 C 40 6/8;180-200 8/10;200-225 C 40 ACER NEGUNDO 16/18;250-27 B+S ACER PLATANOIDES 10/12;225-25 B+S 10/12;275-30

Bardziej szczegółowo

Na terenie Nadleśnictwa Strzałowo występują następujące formy ochrony przyrody:

Na terenie Nadleśnictwa Strzałowo występują następujące formy ochrony przyrody: Podstawą działań Nadleśnictwa na rzecz ochrony przyrody jest Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004 r. (Dz. U. 04.92.880), Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie gatunków dziko występujących

Bardziej szczegółowo

PAŁACYK KLINGEWALDE - Görlitz -

PAŁACYK KLINGEWALDE - Görlitz - PAŁACYK KLINGEWALDE - Görlitz - PAŁACYK KLINGEWALDE Pałacyk Klingewalde jest od 1998 r. siedzibą Saksońskiego Instytutu Infrastruktury Kulturalnej oraz kierunku studiów Kultura i Zarządzanie Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1

INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1 INWENTARYZACJA ZIELENI cz.1 BRANŻA OBIEKT LOKALIZACJA INWESTOR Architektura Krajobrazu Ul. Kolbego 85-626 Bydgoszcz; Działki o numerach: 7, 199, 198 Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE. z dnia... 2015 r.

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE. z dnia... 2015 r. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W WARSZAWIE z dnia... 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Las Bielański Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Przyrodniczy Kącik Edukacyjny

Przyrodniczy Kącik Edukacyjny Przyrodniczy Kącik Edukacyjny Nasi darczyńcy Program realizowany w ramach środków pozyskanych w konkursie organizowanym w programie Działaj Lokalnie Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanym

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, ul. Bazylianówka 46, 20-144 Lublin, woj. lubelskie, tel.

I. 1) NAZWA I ADRES: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, ul. Bazylianówka 46, 20-144 Lublin, woj. lubelskie, tel. 1 z 6 2015-10-26 09:50 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bip.lublin.rdos.gov.pl (w zakładce Zamówienia Publiczne). Lublin: Wykonanie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Załącznik nr 1 do Umowy Nr.../2014 Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Wykonanie prac w ramach projektu nr POIŚ.05.03.00-00-186/09 pn. `Opracowanie planów zadań ochronnych dla

Bardziej szczegółowo

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7.1 Identyfikacja oddziaływań Oddziaływanie na krajobraz jakie należy rozpatrzyć dotyczy zmian w postrzeganiu krajobrazu przez ludzi, tj. zmian wizualnych

Bardziej szczegółowo

Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku

Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku Grażyna Nawrocka Poznajemy parkmiejski scenariuszwycieczki z dziećmi sześcioletnimi do parku Cele dydaktyczne: -rozróżnianie trzech typów lasu: las iglasty, las liściasty i las mieszany, - poznanie przez

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie

Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie Białowieża Hajnówka, 9 lutego 2011 mgr inż. Andrzej Antczak RDLP w Białymstoku Ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Załączniki formalno - prawne Wypis i wyrys z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Wrocławia 1988/1989...

Załączniki formalno - prawne Wypis i wyrys z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Wrocławia 1988/1989... Spis treści: Część opisowa Podstawa opracowania... 2 Zakres opracowania i lokalizacja... 2 Opis zieleni istniejącej... 2 Metody prac inwentaryzacyjnych... 2 Gospodarka drzewostanem...... 2 Tabela inwentaryzacji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

Etap krajowy konkursu YPEF Młodzież w Lasach Europy III edycja 2012/ 2013

Etap krajowy konkursu YPEF Młodzież w Lasach Europy III edycja 2012/ 2013 Etap krajowy konkursu YPEF Młodzież w Lasach III edycja 2012/ 2013 1. Powierzchnia lasów : a) wzrasta b) maleje w niewielkim stopniu Odpowiedź poprawna: a) wzrasta c) maleje drastycznie d) nie zmienia

Bardziej szczegółowo

Jerzy Berndt ROLINNO ZIELNA REZERWATU CISOWEGO W WIERZCHLESIE

Jerzy Berndt ROLINNO ZIELNA REZERWATU CISOWEGO W WIERZCHLESIE Zakład Systematyki i Geografii Rolin Uniwersytetu M. Kopernika Jerzy Berndt ROLINNO ZIELNA REZERWATU CISOWEGO W WIERZCHLESIE WSTP Najcenniejszym elementem a zarazem najwiksz atrakcj botaniczn rezerwatu

Bardziej szczegółowo

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Dorota Radziwiłł Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Opracowanie, prace terenowe: Pirga Bartosz B.Pirga 2010. UŜytkowane

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 co to takiego?

Natura 2000 co to takiego? Natura 2000 co to takiego? 1 2 Czy wiecie co to...? zespół organizmów o podobnej budowie gatunek podstawowa jednostka systematyczna wspólne pochodzenie (przodek) GATUNEK płodne potomstwo, podobne do rodziców

Bardziej szczegółowo

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne 1. Szkolna ścieżka przyrodniczo-ekologiczna

Bardziej szczegółowo

Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka. Lokalizacja. Lasek, na gruncie rolnym p.

Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka. Lokalizacja. Lasek, na gruncie rolnym p. Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka Lp. nr rej. woj. (rok)* Obiekt Lokalizacja Bliższa ogólna Wymiary początkowe obw. [m] Wymiary obw. [m] 1. 115 grusza pospolita

Bardziej szczegółowo

Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej

Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej Opracował dr Janusz Skrężyna Główny specjalista Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu Formy ochrony przyrody

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY W ROKU 2008

PLAN PRACY W ROKU 2008 CENTRUM DZIEDZICTWA PRZYRODY GÓRNEGO ŚLĄSKA PLAN PRACY W ROKU 2008 KATOWICE 2008 CENTRUM DZIEDZICTWA PRZYRODY GÓRNEGO ŚLĄSKA PLAN PRACY NA ROK 2008 I. Budowanie bazy danych o przyrodzie 1. Bibliografia

Bardziej szczegółowo

The use of aerial pictures in nature monitoring

The use of aerial pictures in nature monitoring ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 18 (2010), str. 403 408 Marcin Czerny Received: 5.05.2010 KRAMEKO sp. z o.o. Reviewed: 30.07.2010 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 108 m.czerny@krameko.com.pl WYKORZYSTANIE ZDJĘĆ LOTNICZYCH

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY INWENTARYZACJA ZIELENI PLAN WYRĘBU DRZEW I KRZEWÓW

PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY INWENTARYZACJA ZIELENI PLAN WYRĘBU DRZEW I KRZEWÓW PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY INWENTARYZACJA ZIELENI PLAN WYRĘBU DRZEW I KRZEWÓW Nazwa inwestycji: Przebudowa ul. Zamkniętej w Inowrocławiu Numer działek: 14, 29, 38, 44/1 Inwestor: Miasto Inowrocław Urząd

Bardziej szczegółowo

Zasady kształtowania i ochrony lasów

Zasady kształtowania i ochrony lasów Zasady kształtowania i ochrony lasów Las jako naturalny element środowiska jest zasobem przyrodniczym warunkującym utrzymanie równowagi ekologicznej w skali lokalnej i na dużych obszarach - regionów, krajów

Bardziej szczegółowo

WIOSNA LATO JESIEŃ ZIMA CZTERY PORY ROKU W LESIE

WIOSNA LATO JESIEŃ ZIMA CZTERY PORY ROKU W LESIE WIOSNA LATO CZTERY PORY ROKU JESIEŃ W LESIE ZIMA Prezentacja przedstawiona jest w humorystyczny sposób i nie ma na celu nikogo urazić. :) :) :) Na czym polegało nasze zadanie? Naszym zadaniem było zbadanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo

Bardziej szczegółowo

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Wsi Nowa Kuźnia PREZENTUJE EFEKTY PROJEKTU: Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja siedlisk Natura 2000 metodami teledetekcyjnymi na przykładzie torfowisk zasadowych w dolinie Biebrzy

Identyfikacja siedlisk Natura 2000 metodami teledetekcyjnymi na przykładzie torfowisk zasadowych w dolinie Biebrzy Identyfikacja siedlisk Natura 2000 metodami teledetekcyjnymi Dominik Kopeć 1, Łukasz Sławik 2, Marcin Borowisk 2, Dorota Michalska-Hejduk 1 1 Uniwersytet Łódzki, Katedra Geobotaniki i Ekologii Roślin,

Bardziej szczegółowo

dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa

dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa Działania dotyczące ograniczania populacji roślin obcego pochodzenia podejmowane na terenie Wigierskiego

Bardziej szczegółowo

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe 1. BARWINEK POSPOLITY Roślina o wysokości do 20 cm. Pędy płożące się. Liście lancetowate i zimozielone. Kwiaty niebiesko-fioletowe na szypułkach, pojedyncze w kontach

Bardziej szczegółowo