ZARZĄDZANIE RYZYKIEM PRZEMYSŁOWEGO ZANIECZYSZCZENIA RZEK PROJEKT RIVER SHIELD

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZARZĄDZANIE RYZYKIEM PRZEMYSŁOWEGO ZANIECZYSZCZENIA RZEK PROJEKT RIVER SHIELD"

Transkrypt

1 Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 30, 2007 r. Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk ZARZĄDZANIE RYZYKIEM PRZEMYSŁOWEGO ZANIECZYSZCZENIA RZEK PROJEKT RIVER SHIELD MANAGEMENT OF THE RISK FROM INDUSTRIAL WATER POLLUTION THE RIVER SHIELD PROJECT Słowa kluczowe: ochrona rzek, substancje niebezpieczne, klasy ryzyka dla wód, wskaźnik ryzyka dla wód, awarie przemysłowe, identyfikacja źródeł zagrożeń, zapobieganie zagrożeniom, reagowanie na zdarzenia awaryjne, system wczesnego ostrzegania i alarmowania, planowanie przestrzenne, wspomaganie decyzji środowiskowych, wdrażanie dobrej praktyki, sieci regionalne, plany inwestycyjne, jednostka RIVER SHIELD, współpraca transnarodowa, Interreg Cadses. Keywords: protection of rivers, dangerous substance, water risk classes, water risk index, industrial accident, risk assessment, risk prevention, risk management, emergency response, early waning and alarm system, spatial planning, environmental decision support, emergency response guides, implementation of good practices, regional networks, actioninvestment plans, RIVER SHIELD Unit, transnational cooperation, Interreg Cadses. The RIVER SHIELD Project is implemented under the EU Community Initiative INTERREG III B CADSES Neighbourhood Programme. The programme CADSES, approved with Decision EC (2001) 4013 in December 2001, has the purpose of satisfying the needs of overcoming the regional disequilibria and promote the socio-economic development of the Central Adriatic Danubian South-Eastern European Space for the enlargement of the Union, according to its priorities. Among the project partners are the competent public authorities and institutions involved in environmental protection from Greece, Hungary, Poland, Czech Republic, Slovenia and Bulgaria. The aim of the RIVER SHIELD Project is to protect rivers against pollution caused by industrial accidents by 25

2 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk preparing and implementing the principles of good practice in the field of: risk management, prevention of and response to accidents. Planed activities within the project: Create regional networks to strengthen the know-how transfer and transnational cooperation. Elaborate and disseminate guides on emergency response and elimination of accident effects to the environment. Develop and recommend for use in practice the spatial planning and land-use measures likely to contribute to the reduction of adverse environmental effects of industrial accidents. Create a mechanism supporting future implementation of the Project results in the form of establishing and providing necessary equipment for the RIVER SHIELD Unit located in Greece. Take measures to promote the Project out-comes at the regional, national and European levels. The Project has been divided into six Work Packages: WP1. Management and reporting. WP2. Capacity building. WP3. Emergency response. WP4. Know-how utilization. WP5. Follow-up activities. WP6. Information and publicity. The RIVER SHIELD Project is implemented in Poland by the Institute of Environmental Protection (IEP) from Warsaw. The subject of the Polish part of this Project is the Oder River (the Odra River) in the Lubuskie Region. It is expected that the project will strengthen the capacity of emergency and environmental services engaged in the process directed at the reduction of the effects of potential industrial accidents. 1. WPROWADZENIE INTERREG IIIB. INTERREG jest inicjatywą Wspólnoty ukierunkowaną na pobudzenie współpracy transeuropejskiej w Unii Europejskiej. Kolejna, trzecia inicjatywa INTERREG III została ustanowiona w celu wzmocnienia gospodarczej i społecznej spójności w ramach Wspólnoty. Przy jej nowelizacji w 2004 r. specjalny nacisk położono na łączenie w jedną całość odległych regionów, w tym tych, które mają bezpośrednią granicę z państwami kandydującymi (tzw. podejście obszarów sąsiadujących). 26

3 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek INERREG III jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ERDF), na podstawie rozporządzeń 1 w sprawie nowej struktury funduszy na lata Całkowity wkład ERDF do INTERREG III w latach wynosi mln euro, z czego na Polskę alokowane jest 196 mln euro. Generalnym celem inicjatywy INTERREG III jest zrównoważony i harmonijny rozwój oraz integracja terytorialna obszaru europejskiego. Wyodrębniono trzy komponenty INTERREG III: A obejmujący współpracę partnerów przy realizacji projektów przygranicznych, B obejmujący współpracę ponadnarodową instytucji z dużych regionów europejskich, określonych przez Komisję Europejską, C obejmujący współpracę międzyregionalną między partnerami z całego obszaru europejskiego. W ramach INTERREG III B Polska uczestniczy w dwóch programach, tj.: w Programie BSR (Baltic Sea Region), w Programie CADSES (Central Adriatic Danubian South-Eastern European Space). Program CADSES. W roku 2001 Komisja Europejska ustanowiła 3 Program CADSES, który był modyfikowany dwa razy 4. Program CADSES dotyczy transeuropejskiej współpracy na poziomie ponadnarodowym. Jego celem jest osiągnięcie wyższego poziomu terytorialnej i gospodarczej integracji w granicach obszaru współpracy. Obszar współpracy CADSES obejmuje Europę Środkową, Adriatycką, Naddunajską i Południowo-Wschodnią (rys. 1), w sumie 18 krajów (9 unijnych: Austria, Republika Czech, część Niemiec, Grecja, Węgry, część Włoch, Polska, Słowacja i Słowenia) i 9 spoza Unii Europejskiej (Albania, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria 5, Chorwacja, Serbia i Czarnogóra, Republika Macedonii, Mołdowa, Rumunia 5 i część Ukrainy). 1 Rozporządzenie Komisji WE/ 448/2004 z dnia 10 marca 2004 r. zmieniające rozporządzenie Komisji WE/1685/2000 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Komisji WE/1260/ /1999 ustanawiającego przepisy w sprawie funduszy strukturalnych i zawarte w rozporządzeniu Komisji WE/1145/2003 oraz rozporządzenie Rady WE/1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie WE/1260/ W cenach z 1999 r. 3 Decyzją Komisji C(2001)4013 z dnia r. 4 Na mocy decyzji Komisji: C(2004)5411 z dnia r. oraz C(2005)4643 z dnia r. 5 Od stycznia 2007 r. Bułgaria i Rumunia są państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej. 27

4 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk Źródło: Rys. 1. Państwa realizujące projekt RIVER SHIELD w ramach obszaru CADSES Fig. 1. States involved in the RIVER SHIELD Project in frame of the CADSES area Podstawowym założeniem w podejściu do Programu Obszarów Sąsiadujących 6 jest wspieranie współpracy międzynarodowej zarówno na zewnętrznych, jak i na wewnętrznych granicach Wspólnoty. Jako jeden z programów sąsiedztwa CADSES, opiera się na współpracy władz regionalnych, krajowych i lokalnych. Współpraca ta ma na celu promocję integracji terytorialnej. Głównym celem programu CADSES w kontekście komponentu B INTER- REG III jest rozwój współpracy ponadnarodowej, promującej zrównoważony i skoordynowany rozwój przestrzenny. W programie CADSES określono 4 priorytety i pożądane działania (tab. 1). Program Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CADSES jest ukierunkowany na zintegrowany i skoordynowany rozwój terytorialny przez skupienie się na wzajemnych relacjach i współzależnościach między różnymi strefami w celu osiągnięcia strategicznych celów tego programu, do których należy: integracja terytorialna oraz spójność społeczno-gospodarcza, rozwój i poprawa konkurencyjności poszczególnych regionów, ochrona środowiska oraz dziedzictwa naturalnego i kulturowego. 6 Komunikat Komisji z dnia 11 marca 2003 r. Szersza Europa Obszary Sąsiadujące: Nowe ramy stosunków z naszymi wschodnimi i południowymi sąsiadami (Commission Communication COM (2003) 104 final, 11 March 2003 Wider Europe Neighbourhood: A New Framework for Relations with our Eastern and Southern Neighbours ). 28

5 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek Tabela 1. Priorytety i działania przyjęte w Programie Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CADSES Table 1. Priorities for action and measures of the INTERREG III B CADSES Neighbourhood Programme Priorytety i działania Priorytet 1. Wspieranie rozwoju przestrzennego i działań podejmowanych dla osiągnięcia spójności społeczno-gospodarczej Działanie 1.1. Wspieranie wdrażania wspólnych strategii i działań Działanie 1.2. Kształtowanie rozwoju miast, wspieranie sieci miejskich i współpracy miast Działanie 1.3. Kształtowanie rozwoju obszarów wiejskich Działanie 1.4. Oddziaływanie przestrzenne imigracji Priorytet 2. Wydajne i zrównoważone systemy transportu oraz dostęp do społeczeństwa informacyjnego Działanie 2.1. Rozwój sprawnych systemów transportowych wspomagających zrównoważony rozwój Działanie 2.2. Poprawa dostępu do wiedzy i społeczeństwo informacyjne Priorytet 3. Zarządzanie krajobrazem oraz dziedzictwem naturalnym i kulturowym Działanie 3.1. Ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego Działanie 3.2. Ochrona i rozwój dziedzictwa naturalnego Działanie 3.3. Ochrona i rozwój krajobrazu Priorytet 4. Ochrona środowiska, gospodarowanie zasobami i zapobieganie ryzyku Działanie 4.1. Wspieranie ochrony środowiska i gospodarowania zasobami Działanie 4.2. Wspieranie zarządzania kryzysowego i zapobiegania katastrofom Działanie 4.3. Wspieranie zintegrowanej gospodarki wodnej i ochrony przeciwpowodziowej Problematyka integracji przestrzennej w obszarze objętym Programem CADSES ma szczególne znaczenie ze względu zarówno na dużą różnorodność krajów i regionów biorących udział we współpracy (patrz rys. 1), jak i na długość oraz charakter granic, w tym granic zewnętrznych Unii Europejskiej. Do najczęstszych form współpracy zalicza się m.in.: współpracę regionalną, wymianę wiedzy i doświadczeń, opracowywanie wspólnych strategii w zakresie planowania przestrzennego i rozwoju regionalnego, realizację projektów pilotażowych, ilustrujących rezultaty współpracy ponadnarodowej (małe inwestycje, studia wykonalności itp.). 29

6 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk 2. FINANSOWANIE PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU CADSES Beneficjantami Programu Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CAD- SES mogą być władze centralne, regionalne, lokalne oraz wszyscy uczestniczący w realizacji polityki rozwoju przestrzennego jak również instytuty badawcze, uniwersytety, instytucje zajmujące się rozwojem regionalnym oraz promocją przedsiębiorczości, a także partnerzy prywatni. Projekty realizowane w ramach tego programu są współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ERDF European Regional Development Fund). Fundusz ten został powołany w 1975 r. jako reakcja na coraz głębsze różnice w rozwoju regionów Wspólnoty spowodowane przede wszystkim kryzysem gospodarczym oraz przystąpieniem do Unii Europejskiej Wielkiej Brytanii i Irlandii. Celem ERDF jest przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie przez udział w rozwoju oraz w dostosowaniu strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju i w przekształcaniu upadających regionów przemysłowych (zgodnie z art. 160 Traktatu ustanawiającego WE). Fundusz ten obecnie współfinansuje projekty realizowane w ramach następujących programów: Zintegrowany Program Rozwoju Regionalnego, Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw, Sektorowy Program Operacyjny Transport, Program Operacyjny Pomoc Techniczna. Wyróżnia się trzy podstawowe źródła finansowania projektów realizowanych w Programie INTERREG III B CADSES. Struktura ich finansowania w odniesieniu do projektów realizowanych w Polsce jest następująca: 75% poniesionych kosztów ma być refundowane z środków ERDF (przy średniej refundacji 67%), 10 % ze środków budżetu państwa, pozostałe 15% kosztów pokrywa z własnych środków instytucja uczestnicząca w projekcie. W sumie polscy partnerzy projektów realizowanych w ramach Programu CADSES będą dysponować ponad 5 mln euro z środków ERDF. Środki finansowe funduszu alokowane przez Polskę w ramach INTERREG III B CADSES w latach wynoszą prawie 12,5 mln euro. Państwa partnerskie spoza Unii Europejskiej uczestniczą w programie CADSES jako jego pełnoprawni członkowie. Udział w projektach, realizowanych 30

7 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek w ramach Programu CADSES, partnerów z tych krajów jest współfinansowany ze środków PHARE 7, TACIS 8 i CARDS PROJEKT OCHRONA RZEK PRZED AWARYJNYMI ZANIECZYSZCZENIAMI PRZEMYSŁOWYMI RIVER SHIELD 3.1. USTANOWIENIE PROJEKTU RIVER SHIELD Wniosek dotyczący realizacji projektu RIVER SHIELD został złożony w ramach IV naboru projektów do Programu INTERREG III B CADSES w listopadzie 2005 r., z inicjatywy partnerów greckich. Spośród 238 wniosków Komitet Sterujący w dniu 22 marca 2006 r. wybrał do współfinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 41 projektów, w tym 25 projektów z udziałem 56 partnerów z Polski. Łączny koszt projektu RIVER SHIELD to 1,28 mln Euro. Jest on refinansowany ze środków wspólnotowych na podstawie umowy zewnętrznej (nr 5D189) zawartej między Instytucją Zarządzającą Programem Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CADSES a partnerem wiodącym. Instytut Ochrony Środowiska, tak jak pozostali partnerzy tego projektu, realizuje swoje zadania na podstawie Wspólnej Konwencji (Joint Convention), sporządzonej w Komotini w Grecji w dniu 18 maja 2005 r. Realizację projektu nadzoruje Komitet Monitorujący, w skład którego wchodzą przedstawiciele państw włączonych w obszar CADSES. Włoskie Ministerstwo Infrastruktury i Transportu działa jako prawny przedstawiciel Instytucji Zarządzającej Programem Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CADSES. Wspólny Sekretariat Techniczny zlokalizowano w Urzędzie Miejskim w Dreźnie. W Polsce Ministerstwo Rozwoju Regionalnego pełni funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego INTERREG CADSES. Kontrolą pierwszego stopnia oraz certyfikacją kosztów kwalifikowanych związanych z udziałem polskich partnerów w projektach INTERREG III B i INTERREG III C zajmuje się Władza Wdrażająca Programy Europejskie, w Warszawie. 7 Poland and Hungary: Action for the Restructuring of the Economy. 8 Technical Assistance to Commonwealth of Independent States. 9 Community Assistance for Reconstruction Development Stabilisation. 31

8 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk 3.2. UCZESTNICY PROJEKTU RIVER SHIELD Uczestnikami projektu są kompetentne władze publiczne i instytucje związane z ochroną środowiska z Grecji, Węgier, Polski, Czech, Słowenii i Bułgarii. W celu usprawnienia procesu realizacji projektów CADSES stosuje się zasadę partnera wiodącego. Funkcję partnera wiodącego (LP Leader Partner) pełni Region Wschodniej Macedonii i Tracji z Grecji (tab. 2). Partnerów projektu (PP Project Partner) RIVER SHIELD, poza grecką firmą konsultingową, stanowią jednostki państwowe, w większości związane z gospodarką wodną w dorzeczach rzek greckich, czeskich i słoweńskich. Status instytutu resortowego posiada Instytut Ochrony Środowiska z Polski i Instytut VITUKI z Węgier. Bułgarię reprezentuje fundacja. Nazwiska koordynatorów projektu i koordynatorów poszczególnych regionalnych zespołów roboczych (RWT) podano w tabeli 2. Instytut Ochrony Środowiska to jednostka badawczo-rozwojowa utworzona w Warszawie w 1986 r. Jest jednym z 5 instytutów resortowych Ministra Środowiska. Zgodnie ze statutem celem działania Instytutu jest opracowywanie Tabela 2. Uczestnicy projektu RIVER SHIELD Table 2. The RIVER SHIELD Project Partners Kraj Grecja Grecja Grecja Grecja Węgry Polska Republika Czech Słowenia Bułgaria Nazwa instytucji/organizacji Region Wschodniej Macedonii i Tracji Region Wschodniej Macedonii i Tracji Region Środkowej Macedonii Firma Konsultingowa Thesis VITUKI Instytut Naukowy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Instytut Ochrony Środowiska Agencja Rozwoju Regionalnego Środkowych Moraw Agencja Rozwoju Regionalnego Południowe Primorje Organizacja Rozwoju Regionalnego Symbol Imię i nazwisko głównego wykonawcy Funkcja (LP) Panagiotis Kierownik Georgiadis projektu (PP1) George RWT1 Kampas Koordynator (PP2) Nikos Tsotsolis RWT2 Koordynator (PP3) Yannis Koordynator Ioannidis merytoryczny (PP4) Ferenc Laszlo RWT3 Koordynator (PP5) (PP6) (PP7) (PP8) Mieczysław Borysiewicz František Kaštyl Giuliano Nemarnik Antoanneta Stoyanova RWT4 Koordynator RWT5 Koordynator RWT6 Koordynator RWT7 Koordynator 32

9 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek naukowych podstaw strategii i polityki państwa w zakresie ochrony środowiska oraz techniczno-ekonomicznych i organizacyjno-prawnych przesłanek do realizacji tej polityki. Ze względu na główne kierunki prac w Instytucie ustanowiono 6 pól badawczych, tj. monitoring środowiska, ochrona wód, ochrona ziemi i gospodarka odpadami, ochrona przyrody i krajobrazu, zrównoważony rozwój. Od 2006 r. funkcjonuje w IOŚ Krajowy Administrator Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji. W 2006 r. realizowano w Instytucie 5 projektów (ACCENT, GEMS, RIVER SHIELD, SAFE, SKEP) finansowanych lub współfinansowanych ze środków organizacji międzynarodowych lub instytucji zagranicznych. W realizacji zadań przypisanych Polsce w ramach projektu RIVER SHIELD jako zakład wiodący uczestniczy Zakład Polityki Ekologicznej Instytutu Ochrony Środowiska CEL PROJEKTU RIVER SHIELD Cel projektu. Projekt RIVER SHIELD zaliczono do priorytetu 4. Ochrona środowiska, gospodarowanie zasobami i zapobieganie ryzyku Programu Obszarów Sąsiadujących INTERREG III B CADSES. Projekt ten jest realizowany w ramach działania 4.2. Wspieranie zarządzania ryzykiem i zapobiegania katastrofom. Celem projektu RIVER SHIELD jest ochrona rzek przed zanieczyszczeniem spowodowanym awariami przemysłowymi w wyniku opracowania i wdrożenia zasad dobrej praktyki w zakresie: zarządzania ryzykiem, zapobiegania powstawaniu awarii, reagowania na awarie przemysłowe. Bloki tematyczne. W projekcie RIVER SHIELD wydzielono 6 bloków tematycznych (WP), które zestawiono w tabeli 3. Tabela 3. Bloki tematyczne projektu RIVER SHIELD Table 3. Work Packages of the RIVER SHIELD Project symbol WP1 WP2 WP3 WP4 WP5 WP6 Blok tematyczny nazwa Zarządzanie i raportowanie Budowanie zdolności Narzędzia wspierające działania ratownicze Wdrożenie Dodatkowe działania Upowszechnianie wyników 33

10 Mieczysław Borysiewicz, Marek Kloss Wanda Kacprzyk Poszczególne bloki tematyczne obejmują następujące działania. WP 1: ZARZĄDZANIE I RAPORTOWANIE 1.1. Utworzenie struktury zarządzania projektem: podpisanie Wspólnej Konwencji (25.V.2006 r.) regulującej obowiązki i zadania partnera wiodącego LP i partnerów projektu PP oraz umowy zewnętrznej między LP a Instytucją Zarządzającą (23.VI.2006 r.) o dofinansowaniu projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, ustanowienie i wdrożenie struktury zarządzania (procedury współpracy, zespół wykonawczy, system oceny i monitoringu realizacji projektu). Termin wykonania: 10/2006. Schemat organizacyjny projektu RIVER SHIELD przestawiono na rysunku 2. JEDNOSTKA ZARZĄDZAJĄCA PROJEKTEM Komitet Oceniający Grupa Doradcza SR1 SR2 SR2 SRn RZR1 RZR2 RZR3 RZRn SR sieć regionalna, RZR regionalny zespół roboczy Rys. 2. Struktura organizacyjna projektu RIVER SHIELD Fig. 2. Organizational structure of the RIVER SHIELD Project 1.2. Spotkania koordynacyjne i raportowanie: zaplanowano 5 spotkań koordynacyjnych i systematyczne raportowanie postępów w realizacji projektu zgodnie z wymaganiami programu CADSES. Termin wykonania: 04/2008. Wdrożenie przez wszystkich partnerów, pod kierunkiem greckiego lidera. 34

11 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek WP 2: BUDOWANIE ZDOLNOŚCI 2.1. Ocena ryzyka. W każdym regionie uczestniczącym w projekcie zebrane zostaną materiały dotyczące charakterystyk przestrzennych (mapy, identyfikacja zagospodarowania terenu, w tym istniejących zakładów przemysłowych itd.). Następnie przeprowadzona zostanie identyfikacja zakładów przemysłowych stwarzających potencjalne ryzyko, w których skutki awarii mogą doprowadzić do zanieczyszczenia rzek. Na podstawie zebranych i przeanalizowanych danych zostanie przeprowadzona ocena identyfikacji ryzyka (działalność przemysłowa, rodzaje substancji niebezpiecznych, objętość uwolnień, drogi przenikania i rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń do rzek, możliwe skutki itd.). Termin wykonania: 08/2006. Oczekiwane rezultaty: opracowane mapy badanego regionu i raport identyfikacji ryzyka wg wspólnie wypracowanego modelu (partner wiodący Węgry) dla wszystkich regionów; w Polsce analizą objęta została część Międzynarodowego Obszaru Dorzecza Odry w granicach administracyjnych województwa lubuskiego (rys. 3). Rys. 3. Dorzecze Odry w województwie lubuskim obszar objęty badaniami w Polsce w ramach projektu RIVER SHIELD Fig. 3. The Oder River basin in the Lubuskie Region under study within the framework of the RIVER SHIELD Project 35

12 Mieczysław Borysiewicz, Marek Kloss Wanda Kacprzyk 2.2. Utworzenie i działanie sieci regionalnych: identyfikacja struktur włączonych w zapobieganie i reagowanie na awarie w zakresie zagadnień ochrony środowiska, bezpieczeństwa itp. Wybór osób zajmujących się w danym regionie zarządzaniem zidentyfikowanego ryzyka (władze publiczne, reprezentanci włączonych służb i instytucji, przedstawiciele przemysłu, ochrony środowiska), które będą włączone do współpracy w ramach sieci regionalnej (ułatwienie wdrażania wyników projektu w kraju) i na forum międzynarodowym (wymiana doświadczeń w zakresie zarządzania zagrożeniami i reagowania na nie) jako członkowie grupy doradczej. Termin wykonania: 10/2006 (projekt sieci) 02/2007 (wymiana doświadczeń). Oczekiwane rezultaty: opis struktury i funkcjonowania sieci regionalnych w każdym regionie wraz z listą członków sieci regionalnej z danymi kontaktowymi Organizacja warsztatów informacyjnych. Prezentacja celów projektu, raportów identyfikacji ryzyka, przeprowadzenie konsultacji (zebranie uwag odnośnie dotychczasowych doświadczeń w formie kwestionariusza) w zakresie zapobiegania i reagowania na zagrożenia wśród zespołów roboczych oraz sieci regionalnych. Termin wykonania: 10/2006. Oczekiwane rezultaty: 7 warsztatów, sprawozdanie z listą uczestników warsztatów i ze zdjęciami, wypełnione kwestionariusze, raport podsumowujący ocenę wiedzy, doświadczeń i poglądów uczestników Zaprojektowanie systemu wczesnego ostrzegania i alarmowania. Opracowanie wymagań odnośnie systemu, identyfikacja wyposażenia do monitoringu i komunikacji, określenie wymagań technicznych dla sprzętu i oprogramowania. Termin wykonania: 11/2006. Oczekiwane rezultaty: zakup oprogramowania i wyposażenia/sprzętu Wdrożenie systemu wczesnego ostrzegania. Instalacja odpowiedniego sprzętu i oprogramowania dla przeprowadzania symulacji zdarzeń zanieczyszczenia rzeki w Grecji. Przeszkolenie personelu, testowanie systemu, zorganizowanie ćwiczeń. Termin wykonania: 03/2007. Oczekiwane rezultaty: pilotażowa instalacja, testy i szkolenia. Wdrożenie przez wszystkich partnerów, z wyjątkiem punktu 2.4 i 2.5, które zostaną przeprowadzone przez partnerów z Grecji, przy ew. udziale innych uczestników projektu. 36

13 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek WP 3. NARZĘDZIA WSPIERAJĄCE DZIAŁANIA RATOWNICZE 3.1. Przewodnik 1: System zarządzania na wypadek awarii. Przewodnik obejmować będzie sposób projektowania i wdrażania systemu dowodzenia, określenie wymagań, procedur działania służb szybkiego reagowania, odpowiedzialność/kompetencje poszczególnych osób/instytucji, identyfikacja działań determinujących zwiększenie skuteczności akcji ratowniczej w przypadku wystąpienia awarii, jak również założenia dla projektowania planów operacyjno-ratowniczych oraz niezbędnych struktur organizacyjnych itd. Termin wykonania: 04/2007. Oczekiwane rezultaty: przewodnik 1: System zarządzania na wypadek awarii ; przyjęcie rekomendowanego systemu przez greckie władze regionalne Przewodnik 2: Praktyki operacyjne i monitoring środowiska. Przewodnik obejmować będzie przegląd i ocenę potencjalnych działań operacyjnych, technik ochrony wód (w tym m.in. metody odzyskiwania uwolnionych substancji/metody oczyszczania linii brzegowej akwenów wodnych), ochronę obszarów wrażliwych pod względem środowiskowym, jak i gospodarczym i kulturowym, techniki badań polowych, zastosowanie modeli do przewidywania rozprzestrzeniania się skażeń wód oraz gleby, sposoby monitoringu i kontroli stanu środowiska itd. Termin wykonania: 05/2007. Oczekiwane rezultaty: przewodnik 2: Praktyki operacyjne i monitoring srodowiska Przewodnik 4: Logistyka i remediacja. W przewodniku zostaną określone wymagania operacyjne i logistyczne w zakresie transportu, komunikacji, gospodarowania odpadami, przedstawione zostaną techniki remediacji (tj. naturalne sposoby łagodzenia skutków awarii) oraz sposób dokumentacji podejmowanych działań zaradczych i działań zamykających akcję ratowniczą itd. Termin wykonania: 05/2007. Oczekiwane rezultaty: przewodnik 3: Logistyka i remediacja. Wdrożenie przez przedstawienie opracowanych przewodników do oceny zewnętrznej. WP 4. WDROŻENIE 4.1. Szkolenie uczestników. Przeprowadzone będą szkolenia dla osób włączonych zawodowo w zapobieganie zagrożeniom, zapewnienie gotowości 37

14 Mieczysław Borysiewicz, Marek Kloss Wanda Kacprzyk i reagowanie na awarie w zakresie identyfikacji ryzyka, zapobiegania awariom, monitoringu środowiska i akcji ratowniczych. W każdym państwie zostanie przeprowadzony intensywny kurs. Po jego zakończeniu przeszkolone osoby będą poproszone o przedstawienie swoich uwag odnośnie zaproponowanych rozwiązań w ramach projektu. Termin wykonania: 08/2007. Oczekiwane rezultaty: przeprowadzone szkolenia w każdym państwie, lista uczestników szkoleń i materiały szkoleniowe Pilotowe wdrożenie zaproponowanych rozwiązań. Wybrane zostanie jedno dorzecze w Grecji, dla którego przeprowadzona zostanie pełna symulacja awaryjnego uwolnienia chemikaliów do rzeki. Testowany będzie system wczesnego ostrzegania i alarmowania, plany reagowania, działania ratownicze przy mobilizacji włączonych służb i instytucji. Uzyskane wyniki mają być poddane konsultacjom wśród partnerów jako przykład dobrej praktyki. Termin wykonania: 10/2007. Oczekiwane rezultaty: raport z pilotowego wdrożenia, udoskonalenie systemu i aktualizacja wypracowanych w projekcie rozwiązań Ograniczanie ryzyka w planowaniu przestrzennym. Wypracowanie zaleceń pod kątem zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia awarii przemysłowych oraz minimalizacji ich potencjalnego oddziaływania na środowisko. Wypracowanie propozycji dotyczącej modyfikacji istniejących w każdym regionie planów zagospodarowania terenu. Termin wykonania: 12/2007. Oczekiwane rezultaty: rekomendowane działania w odniesieniu do planowania przestrzennego i planów zagospodarowania terenu. Modyfikacja regionalnych planów. Wdrożenie przez wszystkich partnerów, z wyjątkiem punktu 4.2, który zostanie przeprowadzony przez partnerów z Grecji. WP 5: DODATKOWE DZIAŁANIA 5.1. Planowanie dalszych działań i inwestycji. Opracowanie dla każdego regionu planu działań wraz z planem inwestycyjnym niezbędnymi do wdrożenia wniosków wypracowanych w WP 4. Synteza planu działań zostanie zaprezentowana odpowiednim ciałom decyzyjnym i odpowiedzialnym za 38

15 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek kreowanie polityki regionalnej w każdym regionie, w celu rozpatrzenia możliwych sposobów realizacji rekomendowanych działań i inwestycji w zależności od możliwości każdego regionu/dorzecza. Termin wykonania: 02/2008. Oczekiwane rezultaty: regionalne plany działań wraz z planami inwestycyjnymi dla każdego regionu Reorganizacja sieci regionalnych i ocena projektu. Reorganizacja sieci regionalnych, zaproponowanych w P 2.2, w celu ułatwienia realizacji planu działań i planu inwestycyjnego, które będą nadzorowały wdrażanie ww. planów. Do przeprowadzenia oceny całego projektu wykorzystany zostanie system, opracowany w ramach WP1, oraz specjalny kwestionariusz, który zostanie przesłany do wypełnienia członkom Komitetu Oceniającego. Termin wykonania: 03/2008. Oczekiwane rezultaty: opis zreorganizowanej sieci regionalnej i raport oceniający projekt Jednostka RIVER-SHIELD. Ustanowienie w Grecji jednostki RIVER- SHIELD, której celem działania będzie: i) koordynacja wymiany doświadczeń i wiedzy (know-how), jak również pomoc w transferze technologii i badaniach itd., ii) wzmocnienie i rozszerzenie zakresu współpracy na inne obszary geograficzne Europy, stojące przed podobnymi problemami związanymi z ochroną środowiska przed skutkami awarii przemysłowych. Termin wykonania: 04/2008. Oczekiwane rezultaty: charakterystyka jednostki i jej mandatu, opracowanie biznes planu dla dalszego jej funkcjonowania. Wdrożenie przez wszystkich partnerów, z wiodącą pozycją Grecji w działaniu 5.3. WP 6. UPOWSZECHNIANIE WYNIKÓW 6.1. Działania informacyjno-reklamowe. Dostosowanie zakresu informacji i sposobu jej prezentacji dla poszczególnych grup docelowych w zależności od lokalizacji geograficznej oraz wymagań i ograniczeń sezonowych, po uprzednim wspólnym zaplanowaniu harmonogramu takich działań. Termin wykonania: 12/2006. Oczekiwane rezultaty: plan działań informacyjno-reklamowych. 39

16 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk 6.2. Upowszechnianie informacji i wyników na poziomie regionalnym/ krajowym. Publikacja artykułów w prasie lokalnej, regionalnej i krajowej oraz w czasopismach specjalistycznych, dystrybucja przewodników, broszur i ulotek, organizacja konferencji prezentujących wyniki projektu, w tym regionalne plany działań. Termin wykonania: 04/2008. Oczekiwane rezultaty: artykuły, przewodniki, broszury i ulotki; rozdzielnik, sprawozdania z konferencji Upowszechnianie informacji i wyników na poziomie europejskim. Odpowiednie działania zostaną podjęte w celu rozpowszechnienia wyników projektu w UE. Termin wykonania: 04/2008. Oczekiwane rezultaty: utworzenie (w języku angielskim i językach narodowych państw uczestniczących w projekcie) strony WWW 10 zawierającej wszystkie istotne informacje dotyczące projektu, wydanie broszury zawierającej wyniki projektu, udział w akcjach upowszechniających te wyniki w UE zgodnie z zapotrzebowaniem, opracowanie końcowego raportu zawierającego wszystkie wnioski z projektu, promowanie działalność jednostki RIVER-SHIELD; organizacja konferencji podsumowującej wyniki projektu. Wdrożenie przez wszystkich partnerów, z wyjątkiem punktu 6.3, który zostanie przeprowadzony przez partnerów z Grecji. Podsumowanie. Reasumując, w ramach projektu RIVER SHIELD planuje się wykonać następujące działania: opracować raporty nt. identyfikacji źródeł zagrożeń przemysłowych w poszczególnych regionach, utworzyć sieci regionalne w celu wzmocnienia wymiany know-how i współpracy transnarodowej, zorganizować warsztaty informacyjne promujące realizację projektu, opracować i upowszechnić przewodniki ułatwiające prowadzenie akcji ratowniczej i likwidującej skutki awarii dla środowiska, zorganizować szkolenia w wyżej wymienionym zakresie, zaprojektować i przetestować w praktyce system wczesnego ostrzegania i alarmowania (w Grecji), 10 również na portalu Instytutu Ochrony Środowiska (http://ios.edu.pl) utworzono stronę (http://www.ios.edu.pl/pol/river) dedykowaną projektowi RIVER SHIELD. 40

17 Projekt RIVER Ochrona SHIELD Środowiska zarządzanie i Zasobów ryzykiem Naturalnych przemysłowego nr 30, zanieczyszczenia 2007 r. rzek opracować i zarekomendować do stosowania w praktyce środki z zakresu planowania przestrzennego i zagospodarowania terenu, mogące przyczynić się do ograniczenia negatywnych skutków awarii przemysłowych dla środowiska wodnego, utworzyć mechanizm wspierający wdrażanie w przyszłości wyników projektu w postaci utworzenia i wyposażenia jednostki RIVER SHIELD zlokalizowanej w Grecji, podjąć działania promujące wyniki projektu na poziomie regionalnym, krajowym i europejskim. Harmonogram realizacji. Okres realizacji projektu RIVER SHIELD zaplanowano na 24 miesiące (od maja 2006 r. do kwietnia 2008 r.). Harmonogram realizacji poszczególnych bloków tematycznych przedstawiono niżej. Harmonogram realizacji projektu RIVER SHIELD Rok Miesiąc WP zadania realizowane wspólnie przez wszystkich partnerów zadanie realizowane wyłącznie przez partnerów greckich 41

18 Mieczysław Borysiewicz, Wanda Kacprzyk 3.4. OCZEKIWANE WYNIKI Oczekuje się następujących efektów realizacji projektu RIVER SHIELD: ochrona rzek przed zanieczyszczeniami spowodowanymi awariami przemysłowymi przez rozwój i wdrożenie dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem, zapobiegania i reagowania na awarie przemysłowe; zwiększenie zdolności służb ratowniczych i ochrony środowiska włączonych w proces ukierunkowany na ograniczanie oddziaływania potencjalnych awarii przemysłowych na środowisko wodne; wzmocnienie działań planistycznych zmierzających do zapewnienia prawidłowego rozwoju poszczególnych regionów w wyniku opracowania i wdrożenia wypracowanych w projekcie proponowanych planów działań oraz zaleceń odnośnie właściwego uwzględnienia wymagań ochrony wód przed awaryjnymi uwolnieniami w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. PIŚMIENNICTWO EU Community Initiative Programme INTERREG III B CADSES Neighbourhood Programme. 4 th Call for project proposal on Protecting Rivers from Accidental Industrial Pollution. Application Form. INTERREG III B CADSES Neighbourhood Programme Community Initiative Programme (CIP). Version including the Commission s decision of November Community Initiative INTERREG III B ( ). KOMUNIKAT KOMISJI DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH z dnia 2 września 2004 r. ustanawiający wytyczne dla inicjatywy wspólnotowej w dziedzinie współpracy transeuropejskiej, która ma zachęcać do harmonijnego i zrównoważonego rozwoju obszaru Europy INTERREG III (2004/C 226/02) /O.J. C 226/ /. Dr Mieczysław Borysiewicz, mgr Wanda Kacprzyk Instytut Ochrony Środowiska, Zakład Polityki Ekologicznej ul. Krucza 5/11, Warszawa 42

Cel i zakres projektu CIVILARCHna tle wspólnotowego mechanizmu i instrumentu finansowego ochrony ludności

Cel i zakres projektu CIVILARCHna tle wspólnotowego mechanizmu i instrumentu finansowego ochrony ludności Cel i zakres projektu CIVILARCHna tle wspólnotowego mechanizmu i instrumentu finansowego ochrony ludności Wanda Kacprzyk Katarzyna Rymwid-Mickiewicz Instytut Ochrony Środowiska Zakład Polityki Ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Program dla Europy Środkowej 2007-2013

Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Warszawa, 15 stycznia 2014 r. Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Teresa Marcinów Departament Współpracy Terytorialnej, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Obszar programu UE Polska, Republika Czeska,

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich. Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich. Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Podstawy prawne UE Art. 68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA WSPÓŁPRACA TERYTORIALNA - trzy wymiary współpracy międzynarodowej

EUROPEJSKA WSPÓŁPRACA TERYTORIALNA - trzy wymiary współpracy międzynarodowej EUROPEJSKA WSPÓŁPRACA TERYTORIALNA - trzy wymiary współpracy międzynarodowej Monika Strojecka-Gevorgyan Zielona Góra, 23 września 2008 r. Polityka spójności UE 2007-2013 Trzy cele: 1. Konwergencja 2. Konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Programy współpracy terytorialnej UE

Programy współpracy terytorialnej UE Programy współpracy terytorialnej UE Elżbieta Książek II Forum Dni Nauki i Technologii Polska Wschód Białystok-Białowieża, 22-24 kwietnia 2009 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Toruń, 17 marca 2015 roku 1 Programy transnarodowe to: współpraca w ramach określonych obszarów

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Europejska Współpraca Terytorialna Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Wprowadzenie Warszawa, 8 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Trzy typy programów różnice

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013

Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna (EWT) informacje ogólne - fundusz wyodrębniony w ramach polityki spójności, wspierający wspólne przedsięwzięcia krajów unijnych

Bardziej szczegółowo

Program Europa Środkowa

Program Europa Środkowa Program Europa Środkowa 2007-20132013 Ogólnopolskie Seminarium Informacyjne Programu dla Europy Środkowej, Katowice, 6 marca 2008 r. Wprowadzenie Przemysław Kniaziuk JTS Central Europe Programme PRZEGLĄD

Bardziej szczegółowo

pracy międzyregionalnej Interreg Europa

pracy międzyregionalnej Interreg Europa Interreg Europe 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Program współpracy pracy międzyregionalnej Interreg Europa Warszawa Warszawa, - 8 października 6 maja 2015 2014r. Obszar współpracy i budżet

Bardziej szczegółowo

JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ

JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ UNIA EUROPEJSKA I POLSKA WE WSPIERANIU NISKOEMISYJNEJ GOSPODARKI: PLANY DZIAŁAŃ NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII (SEAP) WARSZAWA, 28 MAJA 2014 R. JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ W MIASTACH I GMINACH NOWE NARZĘDZIA

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Transnarodowej dla Europy Środkowej 2007-2013 (ang. Central-East Programme CEP)

Program Współpracy Transnarodowej dla Europy Środkowej 2007-2013 (ang. Central-East Programme CEP) Program Współpracy Transnarodowej dla Europy Środkowej 2007-2013 (ang. Central-East Programme CEP) Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej Zespół Europejskiej Współpracy

Bardziej szczegółowo

Interreg Europa Środkowa

Interreg Europa Środkowa Spotkanie informacyjne, Słupsk, 19 lutego 2015 r. Interreg Europa Środkowa Anna Deryło Emilia Simonowicz Biuro ds. Funduszy Zewnętrznych PROGRAM INTERREG EUROPA ŚRODKOWA Program Interreg Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UE URBACT II. Trzeci nabór projektów zasady aplikowania, procedury tworzenia sieci. Katowice, dn. 19 stycznia 2012

PROGRAM UE URBACT II. Trzeci nabór projektów zasady aplikowania, procedury tworzenia sieci. Katowice, dn. 19 stycznia 2012 PROGRAM UE URBACT II Trzeci nabór projektów zasady aplikowania, procedury tworzenia sieci Katowice, dn. 19 stycznia 2012 TRZECI, OSTATNI NABÓR WNIOSKÓW NOWOŚCI max. 19 nowych sieci tematycznych Zakres

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME 25 czerwca 2015 r. Wsparcie pozafinansowe i instrumenty finansowe 2014-2020 1. Poziom krajowy: programy

Bardziej szczegółowo

Powtórzmy sukces INTERREG! Departament Polityki Regionalnej Zespół Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Powtórzmy sukces INTERREG! Departament Polityki Regionalnej Zespół Europejskiej Współpracy Terytorialnej Sprawozdanie z konferencji Europejska Współpraca Terytorialna 2007 2013 w Małopolsce. Powtórzmy sukces INTERREG! 20 maja 2008 r. Urząd Marszałkowski Województwa Departament Polityki Regionalnej ul. Wielicka

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania programów transnarodowych i międzyregionalnych w ramach perspektywy 2014 2020

Stan wdrażania programów transnarodowych i międzyregionalnych w ramach perspektywy 2014 2020 Stan wdrażania programów transnarodowych i międzyregionalnych w ramach perspektywy 2014 2020 PROGRAMY TRANSNARODOWE I. Interreg Region Morza Bałtyckiego (Interreg Baltic See Region - IBSR) Program Interreg

Bardziej szczegółowo

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej (INTERREG) w latach 2014-2020

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej (INTERREG) w latach 2014-2020 Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej (INTERREG) w latach 2014-2020 PARTNERSKIE PROJEKTY TURYSTYCZNE WNIOSKI DLA PASA NADMORSKIEGO Jak realizować projekty partnerskie z zakresu turystyki w latach

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów.

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie Innowacje, Regionalne Strategie Innowacji,

Bardziej szczegółowo

Główne problemy, założenia i etapy realizacji projektu ReNewTown

Główne problemy, założenia i etapy realizacji projektu ReNewTown This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co financed by the ERDF Główne problemy, założenia i etapy realizacji projektu Konsultacje publiczne Warszawa, 29 maja 2012 Magdalena Wątorska-Dec,

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej Przykłady projektów finansowanych w programach INTERREG/ Europejskiej Współpracy Terytorialnej Monika Cholewczyńska - Dmitruk Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Departament Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Program Europa dla obywateli 2014 2020

Program Europa dla obywateli 2014 2020 Program Europa dla obywateli 2014 2020 Plan prezentacji 1. Podstawowe informacje, cele i charakterystyka programu 2. Rodzaje dotacji i struktura programu 3. Cykl życia projektu i zasady finansowania 4.

Bardziej szczegółowo

Główne założenia i stan przygotowania

Główne założenia i stan przygotowania Program Współpracy Brandenburgia-Polska 2014-2020 Główne założenia i stan przygotowania Sulechów, 24 kwietnia 2015 r. 1 Obszar wsparcia Brandenburgia-Polska 2014-2020 Po stronie polskiej: całe woj. lubuskie

Bardziej szczegółowo

Współpraca międzynarodowa w programach. INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa

Współpraca międzynarodowa w programach. INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa Współpraca międzynarodowa w programach INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa Marta Pietrzyk zastępca dyrektora Departamentu Współpracy Terytorialnej Warszawa, 5 listopada

Bardziej szczegółowo

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r.

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r. Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020 Wrocław, 26 września 2013 r. Współpraca terytorialna w perspektywie finansowej 2014-2020 przygotowanie beneficjentów Aktywny udział

Bardziej szczegółowo

CONTRACT CONSULTING KUMELA I WSPÓLNICY SPÓŁKA JAWNA

CONTRACT CONSULTING KUMELA I WSPÓLNICY SPÓŁKA JAWNA Autor: Tomasz Kublik Programy UE wspomagające współpracę terytorialną W bieŝącym okresie programowania (2007-2013) współpraca terytorialna realizowana będzie w trzech wymiarach: transgranicznym, transnarodowym

Bardziej szczegółowo

InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków

InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków ALICJA BEŃKO Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego InnoBridge usprawnienie transferu innowacji i wzmocnienie inteligentnego rozwoju

Bardziej szczegółowo

Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce

Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce Tylko do użytku służbowego Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce Seminarium na temat środków zwalczania korupcji i nadużyć finansowych w ramach europejskich

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

Program GROW II runda aplikacyjna

Program GROW II runda aplikacyjna Aneta Widak Departament Polityki Regionalnej i Przestrzennej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Kraków, Hotel Campanile, 25 stycznia 2006 1 Plan prezentacji 1. Priorytety Programu GROW 2. Potencjalni

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (IBSR) Toruń, 17 marca 2015 r. Zakres prezentacji: 1. Podstawowe informacje o programie 2. Priorytety i przykłady działań 3. Partnerzy projektów

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Instrument finansowy LIFE+ na rzecz innowacji w ochronie środowisku. Radosław Domagała Wydział ds. projektów UE NFOŚiGW

Instrument finansowy LIFE+ na rzecz innowacji w ochronie środowisku. Radosław Domagała Wydział ds. projektów UE NFOŚiGW Instrument finansowy LIFE+ na rzecz innowacji w ochronie środowisku Radosław Domagała Wydział ds. projektów UE NFOŚiGW Początki programu LIFE Jednolity Akt Europejski (1986) + V Program Działań na Rzecz

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka Wydział ds. Programu LIFE Departament Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NA DOBRY POCZĄTEK Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1293/2013 z dnia 11

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej w latach 2014-2020: Region Morza Bałtyckiego, Europa Środkowa, INTERREG EUROPA

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej w latach 2014-2020: Region Morza Bałtyckiego, Europa Środkowa, INTERREG EUROPA Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej w latach 2014-2020: Region Morza Bałtyckiego, Europa Środkowa, INTERREG EUROPA I Regionalne Forum Współpracy Międzynarodowej Toruń, 18 września 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna w województwie śląskim PROGRAM INTERREG V-A REPUBLIKA CZESKA - POLSKA. Katowice, 24 listopada 2015 r.

Europejska Współpraca Terytorialna w województwie śląskim PROGRAM INTERREG V-A REPUBLIKA CZESKA - POLSKA. Katowice, 24 listopada 2015 r. Europejska Współpraca Terytorialna w województwie śląskim PROGRAM INTERREG V-A REPUBLIKA CZESKA - POLSKA Katowice, 24 listopada 2015 r. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Obszar CZ: 23,1 tys. km 2 PL: 24 tys. km

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki

Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki Enterprise Europe Network wsparcie dla biznesu w zasięgu ręki Justyna Kulawik European Commission Enterprise and Industry Trochę historii sieć Euro Info Centres (EIC) Sieć Euro Info Centres powstała w

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Programy Współpracy Transgranicznej: opcje finansowania

Programy Współpracy Transgranicznej: opcje finansowania 1 Programy Współpracy Transgranicznej: opcje finansowania Postępy od TACIS CBC na ENPI CBC III Generacja: 2007-2013 Nowy Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa Wspólny Program Operacyjny dla basenu

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Aleksandra Malarz Z-ca Dyrektora Departament Integracji Europejskiej Ministerstwo Środowiska Katowice, 23 marca 2004

Bardziej szczegółowo

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Beneficjenci W programach transnarodowych (CE, BSR) zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne. W programie INTERREG

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE PROJEKTÓW ENERGETYCZNYCH Z PROGRAMÓW EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

FINANSOWANIE PROJEKTÓW ENERGETYCZNYCH Z PROGRAMÓW EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ ENERGETYCZNYCH Z PROGRAMÓW EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ POMORSKIE DNI ENERGII Ludwik Szakiel Kierownik Referatu Instrumentów Współpracy Terytorialnej Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego

Bardziej szczegółowo

"Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych

Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych "Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Współpraca międzyregionalna doświadczenia i szanse Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej Katowice, 15 października 2013 r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy

Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Zalecenie nr 197 dotyczące struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Kultura w programach EWT 2014-2020. Katowice, 14 marca 2014 r.

Kultura w programach EWT 2014-2020. Katowice, 14 marca 2014 r. Kultura w programach EWT 2014-2020 Katowice, 14 marca 2014 r. EUROPEJSKA WSPÓŁPRACA TERYTORIALNA Zasady: - partnerstwo ponadnarodowe, - poziom dofinansowania dla polskich partnerów: do 85% kosztów kwalifikowalnych,

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r.

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r. Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020 Słubice, 23 listopada 2012 r. Plan prezentacji dotychczasowa wiedza nt. programowania funduszy 2014-2020 w Polsce, 12 postulatów organizacji

Bardziej szczegółowo

Zasady konstrukcji budżetu projektów typu Partnerstwa strategiczne. Anna Bielecka

Zasady konstrukcji budżetu projektów typu Partnerstwa strategiczne. Anna Bielecka Zasady konstrukcji budżetu projektów typu Partnerstwa strategiczne Anna Bielecka Zasady finansowania Zastosowanie kwot ryczałtowych i rzeczywistych Wkład własny vs. wysokość kwot ryczałtowych Proste wyliczenie

Bardziej szczegółowo

Interreg Europa Środkowa

Interreg Europa Środkowa Spotkanie informacyjne, Warszawa, 22 stycznia 2015 r. Interreg Europa Środkowa Agnieszka Burda Krajowy Punkt Kontaktowy Programu Europa Środkowa Departament Współpracy Terytorialnej Zagadnienia 1. części

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Dofinansowanie inwestycji publicznych z obszaru poprawy efektywności energetycznej i OZE ze środków programu IEE instrumenty pomocy technicznej z grupy ELENA Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy międzynarodowe Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r.,

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy międzynarodowe Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy międzynarodowe Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Iwona Stach - Janyst Punkt Informacji Funduszy Europejskich Wałbrzych Interreg Europa Środkowa Kreatywna

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE Programy Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Erasmus + Kreatywna Europa Europa dla obywateli Eurydyka Agencja Wykonawcza ds. Edukacji,

Bardziej szczegółowo

Program Południowy Bałtyk szansą na wzmocnienie konkurencyjności gospodarki morskiej. Janusz Soboń

Program Południowy Bałtyk szansą na wzmocnienie konkurencyjności gospodarki morskiej. Janusz Soboń Program Południowy Bałtyk szansą na wzmocnienie konkurencyjności gospodarki morskiej Janusz Soboń Szczecin, 2010 1 Prof. dr hab. Janusz Soboń Akademia Morska w Szczecinie Program Południowy Bałtyk szansą

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach Zbigniew Michniowski Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cities www.pnec.org.pl e-mail: biuro@pnec.org.pl STOWARZYSZENIE GMIN POLSKA SIEĆ ENERGIE CITES

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Informacje ogólne

INTERREG IIIA Polska-Czechy Informacje ogólne INTERREG IIIA Polska-Czechy Informacje ogólne Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Interreg informacje ogólne największa z Inicjatyw Wspólnotowych UE składa się z trzech komponentów INTERREG

Bardziej szczegółowo

Program Europa Środkowa 2014-2020

Program Europa Środkowa 2014-2020 Ogólnopolskie spotkanie informacyjne, Warszawa, 8 października 2014 r. Program Europa Środkowa 2014-2020 Angelika Trochimiak, Program Europa Środkowa Główne zagadnienia prezentacji Europejska polityka

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Pozyskiwanie środków z funduszy UE i ich administrowanie Nazwa w języku angielskim Język wykładowy polski

Bardziej szczegółowo

GMINA JELCZ-LASKOWICE w podprojektach Miniprogramu EnercitEE

GMINA JELCZ-LASKOWICE w podprojektach Miniprogramu EnercitEE GMINA JELCZ-LASKOWICE w podprojektach Miniprogramu EnercitEE G M I N A J E L GMINA JELCZ-LASKOWICE Gmina Jelcz - Laskowice znajduje się na wschód od Wrocławia w powiecie oławskim, we wschodniej części

Bardziej szczegółowo

Europejska współpraca terytorialna INTERREG. VA 2014 - współpraca transgraniczna kraju związkowego Brandenburgia z Polską

Europejska współpraca terytorialna INTERREG. VA 2014 - współpraca transgraniczna kraju związkowego Brandenburgia z Polską Europejska współpraca terytorialna INTERREG VA 2014 - współpraca transgraniczna kraju związkowego Brandenburgia z Polską Andrea Eichenberg, MUGV/Ref. 02 Warsztaty PL-DE - Poczdam, 7 października 2014 Obszar

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

ELME PRIMUS www.elme.pl info@elme.pl tel. 602 433 228 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020

ELME PRIMUS www.elme.pl info@elme.pl tel. 602 433 228 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020 Perspektywa na lata 2014-2020 będzie wdrażana w Polsce poprzez 6 krajowych programów operacyjnych zarządzanych przez Ministerstwo Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 138 MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI. z dnia 28 grudnia 2004 r.

DECYZJA Nr 138 MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI. z dnia 28 grudnia 2004 r. DECYZJA Nr 138 MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 28 grudnia 2004 r. zmieniająca decyzję w sprawie utworzenia państwowej jednostki budżetowej - Władza Wdrażająca Program Współpracy Przygranicznej

Bardziej szczegółowo

Rola projektu airled w procesach rewitalizacyjnych

Rola projektu airled w procesach rewitalizacyjnych Rola projektu airled w procesach rewitalizacyjnych Piotr Brzeski Dyrektor Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie, Oddziału Terenowego w Płocku Kierownik projektu airled w Regionie Mazowsza

Bardziej szczegółowo

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich:

Nauczanie języka: Kształcenie zawodowe: Wizja regionu przygranicznego: Portal internetowy: Planowanie przestrzenne obszarów morskich: Protokół z XXVI posiedzenia Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej Szczecin, 29-30 września 2015 r. 1. Zalecenia -Współpraca przygraniczna - 1. Połączenia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowy Punkt Kontaktowy. Tempus w pigułce. wczoraj i dziś

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowy Punkt Kontaktowy. Tempus w pigułce. wczoraj i dziś Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Krajowy Punkt Kontaktowy Tempus w pigułce wczoraj i dziś PHARE 1989 (Poland Hungary Assistance for Restructuring Economy) Tempus 1990 (Trans-European Mobility Scheme for

Bardziej szczegółowo

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego?

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? FinMan Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? Projekt FinMan - Financial Management for EU Adult Education Providers realizowany przez Biuro Międzynarodowych Projektów Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

Interreg IV programy UE 2007-2013. Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1

Interreg IV programy UE 2007-2013. Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1 Interreg IV programy UE 2007-2013 Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1 Nasza sieć Bazy danych UE Narodowi koordynatorzy programów Komisja UE Przedstawicielstwo

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Plan działania dla Sekretariatu Regionalnego KSOW Województwo Podkarpackie

Plan działania dla Sekretariatu Regionalnego KSOW Województwo Podkarpackie Plan działania dla Sekretariatu Regionalnego KSOW Województwo Podkarpackie 1. Identyfikacja i analiza możliwych do przeniesienia dobrych praktyk w zakresie rozwoju obszarów oraz przekazanie informacji

Bardziej szczegółowo

Programy unijne dla Jednostek Samorządu Terytorialnego

Programy unijne dla Jednostek Samorządu Terytorialnego e u r o k o n t a k t Programy unijne dla Jednostek Samorządu Terytorialnego Brzeg Opolski 05.04.2006 1 Wartość pomocy dla Polski w latach 2004-2006 Nazwa programu Kwota w TMEUR Programy Operacyjne (7

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach

Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach Zintegrowane zarządzanie w aglomeracjach 18-19 maja 2010 / ul. Śląska 11/13, 42-217 w projekcie Rola miast w zintegrowanym rozwoju regionu kwiecień 2008 r. kwiecień 2011 r. ul. Śląska 11/13, 42-217 Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan opracowany został w ramach projektu Wzmocnienie mechanizmów współpracy finansowej

Bardziej szczegółowo