POZYSKIWANIE DANYCH METODĄ SKANINGU LASEROWEGO DLA MODELI 3D OBSZARÓW ZDEGRADOWANYCH GÓRNICTWEM ODKRYWKOWYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POZYSKIWANIE DANYCH METODĄ SKANINGU LASEROWEGO DLA MODELI 3D OBSZARÓW ZDEGRADOWANYCH GÓRNICTWEM ODKRYWKOWYM"

Transkrypt

1 POZYSKIWANIE DANYCH METODĄ SKANINGU LASEROWEGO DLA MODELI 3D OBSZARÓW ZDEGRADOWANYCH GÓRNICTWEM ODKRYWKOWYM DATA ACQUISITION BY LASER SCANNING FOR 3D MODELS OF AREAS DEVASTATED BY OPEN-PIT MINING Cezary Toś, Bogdan Wolski, Leszek Zielina Politechnika Krakowska, Instytut Geotechniki, Zakład Geodezji i Kartografii Środowiska ABSTRACT Process of recultivation of surface mining area is preceded by cartographic inventory of ground surface. Accuracy and details of inventory depends on kinds of planned projects and measurement conditions. The best method to acquire the data for model 3D, which replaces standard topographic map, is laser scanning. The alternative of the scanning technology presented in the paper consists in integrating laser scanning, digital photographs and tachimetrical measurements. The proposal let to achieve the level of accuracy which meets technical measurements on every level. Useability of the proposal has been verified by the authors as a case study of the Czatkowice Quarry. Key words: devasteted area, surface mining area, monitoring, 3D terrain model 1. Wprowadzenie Projekty techniczne przywracające wartość uŝytkową zdegradowanym terenom przygotowywane są na podstawie obszernych studiów morfologii terenu, uwarunkowań i procesów. W przypadku eksploatacji odkrywkowej jest to nie tylko problem obszaru eksploatacji, ale równieŝ terenów przyległych. W kaŝdym przypadku integralnym a z reguły pierwszym etapem działań inŝynierskich na zdegradowanych obszarach jest wykonanie specjalistycznej inwentaryzacji. Efektem inwentaryzacji w klasycznym ujęciu są mapy topograficzne i tematyczne, a obecnie przestrzenny model 3D. Model taki znacznie lepiej niŝ klasyczne opracowania geodezyjne pokazuje powierzchnie oraz detale waŝne z projektowego punktu widzenia. Model 3D jest wolny od uproszczeń, które są nieuniknione w przypadku klasycznej mapy geodezyjnej. Tylko na modelu 3 D moŝna wyeksponować pionowe ściany, nawisy skalne czy kawerny charakterystyczne dla wyrobisk kopalń odkrywkowych. Warunkiem na to, by taki model wygenerować jest pozyskanie danych spełniających warunki modelu, w zakresie dokładności oraz liczebności zbiorów obserwacji. Wybór metody pozyskiwania danych zaleŝy od wymaganego stopnia uszczegółowienia i lokalnych uwarunkowań. Analizując przydatność moŝliwych metod inwentaryzacji pod kątem sporządzeniu modeli 3D autorzy skoncentrowali się na metodzie skaningu laserowego wprowadzonym do praktyki inŝynierskiej w ostatnich kilku latach [Wunderlich T. 2002]. Mając na uwadze rozwiązanie przydatne w szerokiej praktyce inŝynierskiej, autorzy zmodyfikowali typową procedurę skaningu [TośC. i in. 2008], a uŝyteczność modyfikacji w zastosowaniu do przedmiotowego problemu inŝynierii środowiska sprawdzili na obszarze wyrobiska kamieniołomu Czatkowice. Jakkolwiek eksploatacja kamieniołomu nie jest zakończona, to mając na uwadze techniczne problemy pozyskiwania danych na obszarach zdegradowanych, obiekt moŝna uznać jako typowy. Pomiary zaprogramowano pod kątem moŝliwości wykorzystania skaningu laserowego do budowy modeli 3D, przy załoŝeniu Ŝe opracowana technologia powinna być mniej kosztowna niŝ obecnie stosowane metody skanowania.

2 Obiekt badań Wyrobisko kamieniołomu Czatkowice ma kształt niecki o średnicy około 1 km i głębokości 100m. Formę amfiteatralną tworzy 5 poziomów o róŝnicy wysokości około 20 m (Fot.1). Ściany wyrobiska mają bardzo nieregularne kształty. Efekt nieregularności znacznie powiększają liczne kawerny i nawisy. Część materiału zalega przy podstawie ścian w formie rumoszu skalnego, od drobnych odruchów do kilkumetrowych głazów. Nachylenie ściany jest prawie pionowe, przeciętnie wynosi około 90 g. Eksperyment badawczy obejmował pomiar jednej ściany o długości około 300 m i wysokości 20 m. Rys.1. Obiekt badań Uwzględniając uwarunkowania przyjęto następujące wymogi dla metody obserwacji: przeprowadzenie obserwacji bez dostępu do mierzonej ściany, prowadzenie obserwacji przy długościach celowych wynoszących co najmniej 200 metrów, a dochodzących do 500 m, odtworzenie bardzo skomplikowanej geometrii powierzchni adekwatnym modelem 3D o dokładności ok. 0.20m, pomiar poszczególnych punktów chmury z dokładnością 2-3 cm. 3. Wybór metody inwentaryzacji obiektu Dane do modelu 3 D moŝna pozyskać róŝnymi metodami geodezyjnymi, a mianowicie metodą tachimetryczną, metodą przekrojów, na podstawie zdjęć lotniczych, na podstawie zdjęć wykonanych ze stanowisk naziemnych, metodą skaningu laserowego. Efektem metody tachimetrycznej, wciąŝ powszechnie stosowanej w geodezji, jest mapa sporządzona na podstawie współrzędnych biegunowych punktów rozproszonych na całym obszarze. Metoda jest pracochłonna bowiem przy zróŝnicowanym terenie jest konieczność pomiaru duŝej liczby punktów, z których kaŝdy inwentaryzowany jest oddzielnie. W przypadku inwentaryzacji ściany bliskiej pionowej pomiar obejmuje tylko dolną i górną krawędź. Przestrzeń pomiędzy krawędziami jest generalizowana, oznaczona na mapie symbolem skarpy

3 241 Rys.2. Fragment klasycznej mapy obszaru kamieniołomu Metoda przekrojów sprowadza się do pomiaru terenu za pomocą przekrojów pionowych. Ograniczenie do pomiarów obiektu tylko w liniach jest bardzo duŝym uproszczeniem, niezaleŝnie od gęstości profili. Byłaby uzasadniona przy terenach o regularnym kształcie. PoniewaŜ tereny poeksploatacyjne są z reguły bardzo zróŝnicowane metoda ta nie nadaje się do zastosowania. Na ogół niezadowalająca okazuje się fotogrametria lotnicza. Jest to metoda przydatna w przypadku map mało uszczegółowionych, przynajmniej średnioskalowych. Dokładność pomiaru rzędnych wysokościowych jest mniej dokładna niŝ szczegółów sytuacyjnych, a w przypadku duŝych róŝnic jest mała. W przypadku pozyskiwania szczegółowych danych bardzo nieregularnych form terenowych i wielu charakterystycznych szczegółach właściwych pozostałościom po wyrobiskach takich jak lokalne nierówności, kawerny czy pionowe ściany metoda nie jest przydatna. Znacznie lepsze rezultaty niŝ fotogrametria lotnicza daje fotogrametria naziemna. Jednak szczegółowa analiza warunków pomiarowych na badanym terenie na pytanie o moŝliwość jej zastosowania dała odpowiedź negatywną. Pierwszy problem sprawiło znalezienie miejsca, z których moŝliwe byłoby wykonanie zdjęć. Dobrą dokładność uzyskuje się, gdy stosunek długości bazy do odległości od obiektu wynosi 1/3 1/5. Ze względu na obecne warunki i kształt inwentaryzowanej ściany zastosowanie fotogrametrii wymagałoby wykonania duŝej liczby fotogramów z niewielkiej odległości, albo dwóch z odległości około 300 m. Oba warianty były niekorzystne. DuŜa liczba zdjęć wymaga zasygnalizowania i pomiaru duŝej liczby punktów orientujących na obiekcie, co najmniej sześciu na kaŝdej stereoparze, co w warunkach danego obiektu było niewykonalne. RównieŜ łączenie wielu stereo par jest pracochłonne. Z kolei wykonanie zdjęć z odległości 300 m naleŝy odrzucić z uwagi na zbyt małą rozdzielczość obrazu. 4. Inwentaryzacja powierzchni terenu metodą skaningu laserowego MoŜliwości inwentaryzacji wykonanej klasycznymi pomiarami geodezyjnymi wzbogaca od kilku lat metoda skaningu laserowego. Pośród kilku wariantów zastosowania tej efektywnej metody pomiaru geodezyjnego autorzy wybrali technikę, która tym się róŝni od typowego skaningu, Ŝe pomiar wykonywany jest za pomocą programowanych tachimetrów. W metodzie tej, jak w kaŝdym pomiarze tachimetrycznym, określane są współrzędne biegunowe, które następnie są przeliczane na współrzędne w układzie prostokątnym. W przypadku, gdy stacja pomiarowa posiada serwomotor za pomocą komputera definiowane jest pole oraz parametry skanowania. Alternatywnie pole skanowania moŝna wskazać na wyświetlaczu komputera, na wcześniej wykonanym zdjęciu cyfrowym obiektu. Skanowanie wykonywane jest opcjonalnie w siatce kwadratowej lub prostokątnej. Dobór gęstości siatki jest kluczowym elementem metody, określa bowiem stopień szczegółowości z jaką model odtwarza rzeczywistość. Opracowując szczegóły proponowanej technologii skaningu autorzy, jako waŝny jej element, przyjęli przeprowadzenie oddzielnego pomiaru linii nieciągłości, które dla konstruowanego modelu

4 242 3D stanowią krawędzie struktur skalnych i ziemnych oraz wykonanie zdjęć cyfrowych. Zdjęcia dostarczają danych metrycznych oraz inwentaryzują fakturę powierzchni terenu. Skanowanie prezentowanego obiektu wykonano tachimetrem Topcon GP 8200SCAN z dwóch stanowisk przy odległości powierzchni skanowanej w przedziale m. Interwał zmian kąta w kierunku poziomym i pionowym przyjęto tak, by gęstość siatki nie przekroczyła 1 m. Wartość tę wyznaczono przy załoŝeniu, Ŝe model 3D powinien modelować powierzchnię z dokładnością 0.20 m. Jest to kompromis pomiędzy ekonomiką pomiaru a dokładnością wyniku. Taka dokładność modelu jest wystarczająca dla pokazania form terenowych, ale naleŝy teŝ zwrócić uwagę na fakt, Ŝe dane źródłowe jakimi są współrzędne przestrzenne kaŝdego punktu chmury skaningu mają dokładność w przybliŝeniu równą dokładności pomiaru odległości, tj. 3-5 mm. Na dokładność modelu pewien wpływ ma liczba stanowisk. Jednak biorąc pod uwagę duŝą dokładność pomiaru odległości (3 mm) i kątów (5 cc ) liczba stanowisk mogłaby by nawet większa. Większa liczba stanowisk nie obniŝa dokładności zintegrowanej chmury punktów. Linie nieciągłości pomierzono dalmierzem bezlustrowym, tym samym którym wykonano skaning. W technologii pomiaru stosowanej przez autorów bezpośredni pomiar linii nieciągłości jest waŝny i róŝni ten program badań od standardowych zastosowań skaningu, w których linie nieciągłości są generowane na podstawie bardzo gęstej chmury punktów. Identyfikacja linii krawędziowych w przyjętej siatce skanowania o interwale 1m byłaby oczywiście niemoŝliwa, wiele elementów zostałoby pominiętych, podczas gdy wykonany pomiar z załoŝenia spełnić powinien kryterium mapy topograficznej oraz modelu 3D. Fot.3. Chmura punktów - nieprzetworzony wynik skanowania Wielorako wykorzystywane są równieŝ zdjęcia. Na ich podstawie model 3D pokrywany jest naturalną fakturą. Dla potrzeb projektowych istotna jest identyfikacja pokrycia terenu w tym szczególnie obszarów zielonych. Doświadczenia pokazały, Ŝe zdjęcia są przydatne przy identyfikacji linii krawędziowych, pełnej bądź teŝ przy ich uszczegółowieniu. Zdjęcia są równieŝ pomocne przy filtracji danych. Zdjęcia obiektu wykonano aparatem cyfrowym skalibrowanym w programie PiCalibTopcon. Opracowanie wyników pomiaru wykonano w programie Land Desktop. Pierwszym etapem processingu jest filtracja chmury punktów mająca na celu usunięcie ze zbioru błędnych danych, a takŝe wyeliminowanie punktów zbędnych. Przyczyny powstania punktów błędnych są róŝne. Ich źródłem są przypadkowo odbite sygnały, głównie od drzew, krzewów, pojazdów a takŝe przypadkowych niezidentyfikowanych przeszkód. Filtracja polega na starannym przeglądzie wszystkich punktów, wizualnej ocenie kształtu obiektu. W analizie bardzo przydatne są zdjęcia cyfrowe. W badanym przypadku liczba punktów usuniętych nie była znaczna, łącznie kilkanaście. Mając na uwadze moŝliwość wystąpienia błędu grubego, przy opracowaniu modelu wykluczyć naleŝy aplikację procedur automatyzujących proces filtracji. Efektem processingu jest model terenu

5 243 w postaci struktury TIN, której wierzchołkami są pomierzone punkty jak na Rys.4. Tak skonstruowana siatka jest wykorzystywana do dalszych, takŝe standardowych opracowań projektowych, przede wszystkim przy analizach kubaturowych, generowaniu profili itp. Rys.4. Filtracja chmury punktów. Na rysunku zaznaczono punkty usunięte ze zbioru Rys.5. Model obiektu o strukturze TIN po filtracji danych Model TIN moŝna zastąpić modelem o strukturze GRID opartej na regularnej siatce kwadratów [Hutchinson F., i in. 2000], [Bojarowski K., in. 2008]. Zamiana wykonywana jest automatycznie. Jest to korzystne rozwiązanie przy niektórych typach zadań inŝynierskich, jakkolwiek naleŝy mieć na uwadze, Ŝe zamiana struktury TIN na strukturę GRID sprawia, Ŝe wygenerowana metodą interpolacji siatka nie zachowuje oryginalnych danych z pomiaru. Tym samym powstały model nie jest dokładniejszy od pierwotnej postaci niezaleŝnie od przyjętego wymiaru siatki. Wyniki skanowania opracowano równieŝ w programie PI3000 Topcon. Modele wygenerowane w obu programach okazały się praktycznie identyczne. To co róŝni oba programy to zakres ich wykorzystania. Program Pi 3000 daje moŝliwość nałoŝenia naturalnej faktury na model obiektu, co w badanym przypadku ma znaczenie. Program ten daje równieŝ moŝliwość wykonania analiz takich jak obliczenia kubaturowe, generowanie mapy warstwicowej itp. Zaletą programu Land Desktop (AutoDesk) jest wygenerowanie modelu w środowisku powszechnie stosowanym w projektowaniu inŝynierskim.

6 Wizualizacja wyników Rys.6. Struktura GRID wygenerowana z siatki TIN jak na Rys.4 W przypadku analizy kształtu powierzchni w niektórych analizach wygodną postacią jest model warstwicowy wygenerowany z modelu TIN programem Land Desktop. Ilustracja standardowego modelu warstwicowego (rys.7) pokazuje zalety modelu 3D. Rys.7. Model warstwicowy obiektu wygenerowany z siatki TIN Na rys. 8 pokazano efekt uzyskany po nałoŝeniu faktury na model 3D wygenerowany z danych pozyskanych metodą skaningu laserowego. Rys.8. Model obiektu z fakturą opracowany w programie PI3000 Topcon

7 Uwagi końcowe i wnioski Przeprowadzone przez autorów badania skaningu laserowego pokazują, Ŝe zaproponowana technologia jest efektywna w sensie dokładności odtworzenia kształtu powierzchni terenów zdegradowanych górnictwem odkrywkowym oraz ekonomiki pomiaru. Integralnymi elementami przedstawionej technologii skaningu laserowego jest skaning za pomocą programowanych tachimetrów, bezpośredni pomiar linii nieciągłości oraz zdjęcia cyfrowe. Metoda jest kompletna w sensie pozyskania danych do budowy modelu 3D. MoŜliwość sterowania zautomatyzowanym procesem pomiarowym poprzez programowanie procesu pozyskiwania danych pozwala zinwentaryzować dowolnie skomplikowaną powierzchnię z dowolną dokładnością przy kaŝdych uwarunkowaniach terenowych. Wysoka dokładność aparatury geodezyjnej sprawia, Ŝe zintegrowana chmura punktów jest jednorodna pod względem dokładności takŝe w przypadku, gdy duŝy obszar i skomplikowane formy terenowe wymagają zwiększenia liczby stanowisk. Niezawodność procesu pomiarowego podnosi wykorzystanie zdjęć cyfrowych, dokładności Dla potrzeb projektowych korzystne jest opracowanie wyników w programach, które pozwalają wizualizować naturalną powierzchnię. Dla praktyki inŝynierskiej zaprezentowana technologia realizowana za pomocą tachimetrów skanujących jest znacznie dostępniejsza niŝ typowa metoda skanowania wykonywana przy pomocy skanerów w dwóch głównych wyróŝnikach tj. pod względem kosztu sprzętu oraz oprogramowania. W przekonaniu autorów jest metodą, którą moŝe stać się standardową technologią pozyskiwania danych nietypowych obiektów szczególnie w aspekcie budowy modeli 3D, metodą dostępną dla małych i średnich pracowni projektowych. LITERATURA BOJAROWSKI K., GOŚCIEWSKI D. GENEROWANIE numerycznego modelu terenu na podstawie wyników pomiaru skanerem laserowym. Czsopismo Techniczne. Środowisko z.2-ś/2008. Zeszyt 19 (105). Politechnika Krakowska, str HUTCHINSON F., GALLANT J. C. Digital Elevation Models and representation of terrain shape. Terrain Analysis. Principles and Applications, John Wiley and Sons, New ork TOŚ C., WOLSKI B., ZIELINA L. Inventory surveys of historical structures by scanning tacheometry. Procc. of the 8 th Bilateral Geodetic Meeting Poland-Italy. Reports on Geodesy No.2 (77) Warsaw 2006, pp TOŚ C., WOLSKI B., ZIELINA L. Monitoring obiektu geotechnicznego na przykładzie Kopca im. J. Piłsudskiego. GeoinŜynieria, drogi, mosty i tunele. Nr 03/2008 (18), str WUNDERLICH T Terrestial laser scanners Perfomance and Application. Proc. INGEO Bratislava. pp Podziękowanie Pracę wykonano w ramach projektu badawczego własnego Technologia budowy szczegółowych modeli 3D inŝynierskich obiektów kubaturowych N N , nr umowy 1628/B/T02/2007/33 finansowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa WyŜszego.

INWENTARYZACJA OBIEKTU GEOTECHNICZNEGO NA PRZYKŁADZIE KOPCA IM. J. PIŁSUDSKIEGO W KRAKOWIE**

INWENTARYZACJA OBIEKTU GEOTECHNICZNEGO NA PRZYKŁADZIE KOPCA IM. J. PIŁSUDSKIEGO W KRAKOWIE** Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 2 2008 Cezary Toś, Bogdan Wolski, Leszek Zielina* INWENTARYZACJA OBIEKTU GEOTECHNICZNEGO NA PRZYKŁADZIE KOPCA IM. J. PIŁSUDSKIEGO W KRAKOWIE** 1. Wstęp Deformacje

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE TECHNOLOGII NAZIEMNEGO SKANINGU SKANING LASEROWY LASEROWGO ORAZ PRAKTYCZNYCH ASPEKTÓW ZASTOSOWANIA TEJ TECHNOLOGII W POLSKICH WARUNKACH Jacek Uchański Piotr Falkowski PLAN REFERATU 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006

Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006 owe spojrzenie na cyfrową fotogrametrię bliskiego zasięgu Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006 TPI istniejemy od 1991 zatrudniamy 26 osób 5 biur: Warszawa, Wrocław, Poznań,

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH Małgorzata Woroszkiewicz Zakład Teledetekcji i Fotogrametrii, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji, Wojskowa Akademia Techniczna

Bardziej szczegółowo

Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge Rok szkolny 2014/2015r.

Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge Rok szkolny 2014/2015r. Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge - Definicja geodezji, jej podział i zadania. - Miary stopniowe. - Miary długości. - Miary powierzchni pola. - Miary gradowe.

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR. prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny

Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR. prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny mgr inż.. Krzysztof W. Łogasz Numeryczny Model Terenu podstawowe pojęcia NMT pol.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ROBOTY GEOLOGICZNE I GEODEZYJNE ST-01.00

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ROBOTY GEOLOGICZNE I GEODEZYJNE ST-01.00 SPECYFIKACJA TECHNICZNA ROBOTY GEOLOGICZNE I GEODEZYJNE ST-01.00 str. 40 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP... 42 1.1 PRZEDMIOT SPECYFIKACJI TECHNICZNEJ ST-01... 42 1.2 ZAKRES STOSOWANIA... 42 1.3 ZAKRES ROBÓT... 42

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA Miernictwo Podstawy Fotogrametrii FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA METODY POZYSKIWANIA DANYCH DO BUDOWY NMT I ORTOFOTOMAPY CYFROWEJ Józef Woźniak gis@pwr.wroc.pl Podstawowe pojęcia definicja fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Michał Bogucki. Stowarzyszenie Studentów Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej GEOIDA

Michał Bogucki. Stowarzyszenie Studentów Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej GEOIDA Opracowanie wirtualnego modelu terenu szybowiska w Bezmiechowej, jako podstawy Systemu Informacji Przestrzennej Akademickiego Ośrodka Szkolenia Szybowcowego Michał Bogucki Zespół projektowy: Członkowie

Bardziej szczegółowo

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY Fotogrametria cyfrowa i skaning laserowy w dokumentacji i archiwizacji obiektów dziedzictwa kulturowego Autorzy artykułu: A. Guarnieria,

Bardziej szczegółowo

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu Obiekt NAZWA OBIEKTU układ 1992 Opis Obiektu Obiekt Nr_arkusza Data rr-mm-dd Skala 1:5000 Rozmiar piksela 0.5 m Ocena zbiorcza Obiektu Zał. nr 6 1/5 Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator

Bardziej szczegółowo

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator zbioru: ORTO_2015 METRYKĘ ORTOFOTOMAPY Układ współrzędnych: 1992 Zasięg obszarowy modułu: X[m] Y[m] 534158.84 432080.83 534158.84 436870.32

Bardziej szczegółowo

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r.

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r. Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego Warszawa, wrzesień 2010 r. Firma Taxus SI Sp. z o.o. otrzymała wsparcie na prace badawcze i

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym 1. WSTĘP 1.1.Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST)

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z pomiaru naziemnym skanerem laserowym ScanStation części Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie

Sprawozdanie z pomiaru naziemnym skanerem laserowym ScanStation części Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie Sprawozdanie z pomiaru naziemnym skanerem laserowym ScanStation części Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie wyk. mgr inż. Karolina Hejbudzka, dr inż. Andrzej Dumalski Informacje wstępne W 2013r został

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY STWiORB 1. Wstęp 1.1. Przedmiot STWiORB. Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE Krzysztof Kałamucki UMCS w Lublinie, Zakład Kartografii i Geomatyki Jolanta Korycka-Skorupa Uniwersytet Warszawski, Katedra Kartografii Waldemar Spallek Uniwersytet Wrocławski, Zakład Geoinformatyki i

Bardziej szczegółowo

System mapy numerycznej GEO-MAP

System mapy numerycznej GEO-MAP mgr inż. Waldemar Izdebski GEO-SYSTEM Sp. z o.o. ul. Szaserów 120B m 14 04-349 Warszawa, tel. 610-36-54 System mapy numerycznej GEO-MAP System GEO-MAP jest wygodnym i prostym w obsłudze narzędziem możliwym

Bardziej szczegółowo

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych Opracowanie zasad tworzenia programów ochrony przed hałasem mieszkańców terenów przygranicznych związanych z funkcjonowaniem duŝych przejść granicznych Opracowanie metody szacowania liczebności populacji

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 Instytut Geodezji GEODEZJA GOSPODARCZA PROMOTOR Dr hab. Zofia Rzepecka, prof. UWM Dr inż. Dariusz Gościewski Analiza możliwości wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

NUMERYCZNE MODELE TERENU

NUMERYCZNE MODELE TERENU NUMERYCZNE MODELE TERENU GIS DAY 2007 Marek Ewertowski, Michał Rzeszewski Czym jest Numeryczny Model Terenu? Czym jest Numeryczny Model Terenu? A Digital Terrain Model is (DTM) simply a statistical representation

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D - 01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH 17 1. WSTĘP D - 01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej

Bardziej szczegółowo

Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych

Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych Zakopane 7/09/2009 Informacja o Środowisku integracja danych z lotniczego skaningu laserowego oraz zdjęć lotniczych Łukasz Sławik, Dyr. segmentu Ochrona Środowiska 1 zaproszenie na warsztaty W ramach organizowanych

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ST.01.10 ROBOTY POMIAROWE

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ST.01.10 ROBOTY POMIAROWE Inwestor: Gmina i Miasto Krajenka, ul. Wł. Jagiełły 9, 77-430 Krajenka Przedsięwzięcia: Budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami w ulicy 30 Stycznia w Krajence SPECYFIKACJA TECHNICZNA ST.01.10 ROBOTY

Bardziej szczegółowo

Badania możliwości zastosowania skanowania laserowego do monitoringu osuwisk zboczy wyrobisk odkrywkowych na przykładzie KWB Bełchatów

Badania możliwości zastosowania skanowania laserowego do monitoringu osuwisk zboczy wyrobisk odkrywkowych na przykładzie KWB Bełchatów Mat. Symp. str. 154 164 Jadwiga MACIASZEK, Paweł ĆWIĄKAŁA Akademia Górniczo - Hutnicza, Kraków Badania możliwości zastosowania skanowania laserowego do monitoringu osuwisk zboczy wyrobisk odkrywkowych

Bardziej szczegółowo

Trendy nauki światowej (1)

Trendy nauki światowej (1) Trendy nauki światowej (1) LOTNICZE PLATFORMY BEZZAŁOGOWE Badanie przydatności (LPB) do zadań fotogrametrycznych w roli: nośnika kamery cyfrowej, nośnika skanera laserowego, nośnika kamery wideo, zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych mgr inż. Marcin Brach dr hab. Jarosław Chormański Katedra Inżynierii Wodnej Zakład Hydrologii

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D obiektów muzealnych Robert Sitnik OGX OPTOGRAPHX Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Politechnika Warszawska Plan prezentacji 1)

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INśYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014 Katedra Geodezji Szczegółowej (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Geodezja i Geoinformatyka (Specjalność)

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie SKANINGU LASEROWEGO PMG Wierzchowice W R O G E O

Zastosowanie SKANINGU LASEROWEGO PMG Wierzchowice W R O G E O Zastosowanie SKANINGU LASEROWEGO PMG Wierzchowice W R O G E O u l. M i ń s k a 3 8 54-6 1 0 W r o c ł a w W DUŻYM SKRÓCIE Co to jest skaning? Podgląd i edycja wyników skanowania Chmura punktów, wirtualna

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH KSTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY WYKORYSTANIEM NARĘDI WSPOMAGAJĄCYCH Waldemar PASKOWSKI, Artur KUBOSEK Streszczenie: W referacie przedstawiono wykorzystanie metod wspomagania

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ

AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ AUTOMATYCZNA AKTUALIZACJA BAZY DANYCH O BUDYNKACH W OPARCIU O WYSOKOROZDZIELCZĄ ORTOFOTOMAPĘ SATELITARNĄ Ireneusz WYCZAŁEK Zakład Geodezji Politechnika Poznańska CEL Aktualizacja baz danych przestrzennych,

Bardziej szczegółowo

Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka

Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka Przez 27 lat, od kiedy Jaskinia Łokietka w Ojcowskim Parku Narodowym została udostępniona dla masowego ruchu turystycznego, jej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

Drony nad drogami. Przykłady zastosowania i ocena nowej techniki w pozyskiwaniu danych dotyczących dróg w zarządzie ZDW w Katowicach.

Drony nad drogami. Przykłady zastosowania i ocena nowej techniki w pozyskiwaniu danych dotyczących dróg w zarządzie ZDW w Katowicach. ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W KATOWICACH Drony nad drogami Przykłady zastosowania i ocena nowej techniki w pozyskiwaniu danych dotyczących dróg w zarządzie ZDW w Katowicach. ZDW w Katowicach Referat Geodezji

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY D.0 1.01.01 1. Wstęp 1.1. Przedmiot ST. Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z geodezyjną obsługą robót

Bardziej szczegółowo

kataster, numeryczne modele terenu, tachimetria elektroniczna czy GPS, wykorzystywane coraz częściej do pozyskiwania, analizowania i przetwarzania

kataster, numeryczne modele terenu, tachimetria elektroniczna czy GPS, wykorzystywane coraz częściej do pozyskiwania, analizowania i przetwarzania Wstęp Rozwój gospodarczy wymaga racjonalnego zarządzania i gospodarowania terenami oraz zasobami (np. wodnymi czy glebowymi). Do realizacji tych celów niezbędna jest odpowiednia informacja przestrzenna.

Bardziej szczegółowo

D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH

D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot specyfikacji technicznej (ST) Przedmiotem niniejszej ST są wymagania

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ. Arkusz... Skala...

WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ. Arkusz... Skala... WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ Arkusz... Skala... WARSZAWA 1980 Warszawa, dnia 27 marca 1980 r. GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII ul. Jasna 2/4 skrytka pocztowa 145 tel. 26-42-21

Bardziej szczegółowo

PRACE GEODEZYJNE I KARTOGRAFICZNE

PRACE GEODEZYJNE I KARTOGRAFICZNE PRACE GEODEZYJNE I KARTOGRAFICZNE Uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii nadaje się obecnie w następujących zakresach: 1) geodezyjne pomiary sytuacyjno-wysokościowe,

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Trimble Spatial Imaging. Sprowadzamy Geoprzestrzenna informację na ziemię

Trimble Spatial Imaging. Sprowadzamy Geoprzestrzenna informację na ziemię Trimble Spatial Imaging Sprowadzamy Geoprzestrzenna informację na ziemię Trimble VX Trimble VX Spatial Station Trimble VX -kamera -opcja robotic -skanowanie Trimble GX -funkcja SureScan -pozostałe funkcje

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEODETA

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEODETA Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEODETA SYMBOL CYFROWY 311[10] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) rozróŝniać metody i narzędzia

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ SEKCJI FOTOGRAMETRII KOŁA NAUKOWEGO GODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO W KRAKOWIE

DZIAŁALNOŚĆ SEKCJI FOTOGRAMETRII KOŁA NAUKOWEGO GODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO W KRAKOWIE DZIAŁALNOŚĆ SEKCJI FOTOGRAMETRII KOŁA NAUKOWEGO GODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO W KRAKOWIE Od listopada 2011 funkcjonuje Sekcja Fotogrametrii Koła Naukowego Geodetów Uniwersytetu Rolniczego. W ramach prac

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE - M.11.01.01

PROJEKT WYKONAWCZY SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE - M.11.01.01 WYKONAWCA: FIRMA INŻYNIERSKA GF MOSTY ul. Dębowa 19 41-940 Piekary Śl. INWESTOR: Powiatowy Zarząd Dróg w Będzinie z/s w Rogoźniku ul. Węgroda 59 42-582 Rogoźnik ZADANIE: Wykonanie dokumentacji technicznej

Bardziej szczegółowo

Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym

Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat: Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym Kartometryczność zdjęcia Zdjęcie lotnicze

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE:

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE: Załącznik Nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: geodezja i kartografia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia trwają nie mniej niż 5 lat

Bardziej szczegółowo

GEODEZYJNE METODY INWENTARYZACJI WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH NA PRZYKŁADZIE BULWARÓW WIŚLANYCH W KRAKOWIE

GEODEZYJNE METODY INWENTARYZACJI WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH NA PRZYKŁADZIE BULWARÓW WIŚLANYCH W KRAKOWIE CEZARY TOŚ* GEODEZYJNE METODY INWENTARYZACJI WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH NA PRZYKŁADZIE BULWARÓW WIŚLANYCH W KRAKOWIE SURVEYING METHODS FOR LEVEES INVENTORY ON THE EXAMPLE OF VISTULA BOULEVARDS IN CRACOW

Bardziej szczegółowo

Skanowanie laserowe 3d

Skanowanie laserowe 3d Skanowanie laserowe 3d alvo.pl Surowa chmura punktów kompletna informacja o kształcie i wymiarach obiektu widok po nałożeniu zdjęć przestrzenne i realistyczne odwzorowanie obiektu widok po oczyszczeniu

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Sebastian Kokot XXI Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, Międzyzdroje 2012 Rzetelnie wykonana analiza rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Niepewność metody FMEA. Wprowadzenie 2005-12-28

Niepewność metody FMEA. Wprowadzenie 2005-12-28 5-1-8 Niepewność metody FMEA Wprowadzenie Doskonalenie produkcji metodą kolejnych kroków odbywa się na drodze analizowania przyczyn niedociągnięć, znajdowania miejsc powstawania wad, oceny ich skutków,

Bardziej szczegółowo

Ocena możliwości wykorzystania skaningu laserowego do budowy modeli numerycznych

Ocena możliwości wykorzystania skaningu laserowego do budowy modeli numerycznych Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 17, nr 1-2, czerwiec 2015, s. 21-26 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Ocena możliwości wykorzystania skaningu laserowego do budowy modeli numerycznych JANUS JAKUB

Bardziej szczegółowo

KOŁA NAUKOWEGO GEODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO. Created by Katarzyna Gruca & Agnieszka Głowacka

KOŁA NAUKOWEGO GEODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO. Created by Katarzyna Gruca & Agnieszka Głowacka KOŁA NAUKOWEGO GEODETÓW UNIWERSYTETU ROLNICZEGO SEKCJA FOTOGRAMETRII JEST TO JAK DOTĄD JEDYNE DZIECKO KOŁA NAUKOWEGO GEODETÓW UR. ZRZESZAJĄCA OD PONAD ROKU CIEKAWSKICH STUDENTÓW PRAGNĄCYCH ROZWIJAĆ SWOJĄ

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRAKTYKI Z GEODEZJI I 12 dni

HARMONOGRAM PRAKTYKI Z GEODEZJI I 12 dni HARMONOGRAM PRAKTYKI Z GEODEZJI I 12 dni Pomiary sytuacyjne 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 1. 2. 3. 4. 5. Sprawy organizacyjne Wywiad terenowy i założenie punktów osnowy pomiarowej, wykonanie opisów topograficznych

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI

PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI Michał Kędzierski PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI Streszczenie. W referacie zostało porównane edukacyjne oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Zygmunt Paszotta Zakład Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Tworzenie ortofotmapy

Bardziej szczegółowo

Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08

Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08 Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08 Informacja przestrzenna z pułapu lotniczego 2 Historia firmy Zakup skanera fotogrametrycznego i uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika Numerus Program GruntView Instrukcja uŝytkownika www.numerus.net.pl email: numerus@op.pl Informacje ogólne Program jest aplikacją uzupełniającą dla programu GRUNT. Jego funkcją jest wizualizacja na komputerze

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej

z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej ROZPORZĄDZENIE Projekt z dnia 18.06.15 r. MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia... 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej Na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 7

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

Геодезія, картографія і аерофотознімання. Вип. 68. 2007

Геодезія, картографія і аерофотознімання. Вип. 68. 2007 184 I. Borowiecki Akademia Rolnicza w Krakowie ATESTACJA APLIKACJI TERRASOLID W PROCESIE PRZETWARZANIA CHMURY PUNKTÓW LOTNICZEGO SKANINGU LASEROWEGO (ZASTOSOWANIA I WIZUALIZACJE NMT) Borowiecki I., 2007

Bardziej szczegółowo

Robocza baza danych obiektów przestrzennych

Robocza baza danych obiektów przestrzennych Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Robocza baza danych obiektów przestrzennych Autor: Wilkosz Justyna starszy specjalista Szkolenie Powiatowej Służby Geodezyjnej i

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ

Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ Mateusz Maślanka Kierownik Działu Szkoleń i Marketingu ProGea Consulting e-mail: mateusz.maslanka@progea.pl Lotnicze skanowanie laserowe Jak działa?

Bardziej szczegółowo

Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji

Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji Michał Bednarczyk Renata Pelc-Mieczkowska UWM Olsztyn XXIV DOROCZNA KONFERENCJA PTIP ROZWÓJ METOD I TECHNOLOGII GEOPRZESTRZENNYCH Wstęp Technika

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH ST-01.01 Roboty geodezyjno kartograficzne (pomiarowe) 1 SPIS TREŚCI 1 Część ogólna... 3 1.1 Przedmiot ST... 3 1.2 Zakres stosowania ST... 3

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań egzaminacyjnych z 2014 r. Zakres 1

Zestaw pytań egzaminacyjnych z 2014 r. Zakres 1 Zestaw pytań egzaminacyjnych z 2014 r. Zakres 1 1. Jaka jest generalna zasada ustalania czy konkretna praca geodezyjna podlega czy też nie podlega obowiązkowi zgłaszania. Proszę podać kto przeprowadza

Bardziej szczegółowo

Od redaktora naukowego 2. Mapy górnicze 3. Pomiary sytuacyjne w

Od redaktora naukowego 2. Mapy górnicze 3. Pomiary sytuacyjne w Spis treœci Od redaktora naukowego... 9 1. Zadania dzia³u mierniczo-geologicznego i jego miejsce w strukturze zak³adu górniczego... 11 Jan Pielok 1.1. Zadania miernictwa górniczego w œwietle przepisów

Bardziej szczegółowo

Łódzkie. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Łódzkie. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia SIWZ - załącznik nr 1 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zamówienie Zakup bazy danych dla Powiatu Łowickiego w ramach projektu Infrastruktura Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Województwa

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROGRAMU FM-PROFIL ZAPRASZAMY

PREZENTACJA PROGRAMU FM-PROFIL ZAPRASZAMY PREZENTACJA PROGRAMU FM-PROFIL ZAPRASZAMY SAG Elbud Gdańsk S.A. ul. Marynarki Polskiej 87 80-557 Gdańsk FM-Profil informacje ogólne Producent: SAG GmbH CeGIT Wallenhorst (Niemcy). Dystrybucja: SAG ELBUD

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej. Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU

Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej. Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU Zastosowanie Geobazy w analizie przestrzennej Jarosław Jasiewicz IPIG Wojciech Jaszczyk MPU Co to jest geobaza? Geobaza (ang. Geodatabase) to geograficzna baza danych, umoŝliwia przechowywanie danych geograficznych

Bardziej szczegółowo

Naziemne skanowanie laserowe 3D, doświadczenia i perspektywy

Naziemne skanowanie laserowe 3D, doświadczenia i perspektywy 20 PRZEGLĄD GÓRNICZY 2015 UKD 622.83/.84:001.891:004.62 Naziemne skanowanie laserowe 3D, doświadczenia i perspektywy Terrestrial 3D laser scanning, experiences and prospects Dr inż. Piotr Gruchlik* ) Treść:

Bardziej szczegółowo

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza Mateusz Troll Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Tomasz Gacek GISonLine S.C. Plan prezentacji 1. Informacje o projekcie 2. Składowe systemu

Bardziej szczegółowo

Kod modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna. semestr 5. semestr zimowy (semestr zimowy / letni)

Kod modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna. semestr 5. semestr zimowy (semestr zimowy / letni) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH

D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH D-01.01.01 Zagospodarowanie terenu przy Wiejskim Domu Kultury w Syryni, Gmina Lubomia D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH 1. WSTĘP 1.1.Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej

Bardziej szczegółowo

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO

WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO WSTAWIANIE GRAFIKI DO DOKUMENTU TEKSTOWEGO Niezwykle uŝyteczną cechą programu Word jest łatwość, z jaką przy jego pomocy moŝna tekst wzbogacać róŝnymi obiektami graficznymi, np. zdjęciami, rysunkami czy

Bardziej szczegółowo

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC Robert Sitnik, Maciej Karaszewski, Wojciech Załuski, Paweł Bolewicki *OGX Optographx Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Wydział

Bardziej szczegółowo

ST-01 PRACE GEODEZYJNE I ROBOTY POMIAROWE

ST-01 PRACE GEODEZYJNE I ROBOTY POMIAROWE ST-01 PRACE GEODEZYJNE I ROBOTY POMIAROWE 22 Spis treści 1. WSTĘP... 24 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej... 24 1.2. Zakres stosowania ST... 24 1.3. Zakres Robót objętych ST... 24 1.4. Określenia

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Warszawa, 30.11.2005 r. http://www.malopolska.pl to adres serwisu Internetowego

Bardziej szczegółowo

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja

Zamiana reprezentacji wektorowej na rastrową - rasteryzacja MODEL RASTROWY Siatka kwadratów lub prostokątów stanowi elementy rastra. Piksel - pojedynczy element jest najmniejszą rozróŝnialną jednostką powierzchniową, której własności są opisane atrybutami. Model

Bardziej szczegółowo

InŜynieria ruchu str. 114

InŜynieria ruchu str. 114 NATĘśENIE RUCHU InŜynieria ruchu str. 114 Pomiary wykonuje się oddzielnie dla następujących kategorii: motocykli, samochodów osobowych, lekkich samochodów cięŝarowych (dostawczych) o masie całkowitej

Bardziej szczegółowo

Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia

Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia Zadanie II Opis przedmiotu zamówienia Warunki techniczne na wykonanie naziemnego skanowania laserowego wnętrz 2 piętra Zamku w Łańcucie oraz na tej podstawie dokumentacji inwentaryzacyjnej 1. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Władysław Mierzwa, Antoni Rzonca SKANOWANIE POWIERZCHNI JAKO NOWA METODA REJESTRACJI I INTERPRETACJI SZCZEGÓŁÓW ARCHITEKTONICZNYCH

Władysław Mierzwa, Antoni Rzonca SKANOWANIE POWIERZCHNI JAKO NOWA METODA REJESTRACJI I INTERPRETACJI SZCZEGÓŁÓW ARCHITEKTONICZNYCH Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji Materiały Ogólnopolskiego Sympozjum Geoinformacji Geoinformacja zintegrowanym narzędziem badań przestrzennych Wrocław Polanica Zdrój, 15-17 września 2003

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zasobów drzewnych

Inwentaryzacja zasobów drzewnych Inwentaryzacja zasobów drzewnych Metody inwentaryzacji zapasu. Charakterystyka metody reprezentacyjnej. Przypomnienie Metody inwentaryzacji: - pomiarowa - szacunkowa - pomiarowo-szacunkowa - reprezentacyjna

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania PhoToPlan

Często zadawane pytania PhoToPlan Często zadawane pytania PhoToPlan PoniŜszy dokument dostarczy państwu szczegółowych informacji o moŝliwościach PhoToPlan. W razie pytań zapraszamy na naszą stronę internetową lub prosimy o kontakt z naszym

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-01.01.01 ODTWORZENIE (WYZNACZENIE) TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH CPV 45111200-0 ROBOTY W ZAKRESIE PRZYGOTOWANIA TERENU POD BUDOWĘ I ROBOTY ZIEMNE 1. Wstęp. 1.1. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: GEODEZJA Z KARTOGRAFIĄ 2. Kod przedmiotu: GK 3. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia

Bardziej szczegółowo