ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Escherichia coli

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Escherichia coli"

Transkrypt

1 Rozdział ma zwrócić uwagę uczniów, jak niewłaściwa higiena rąk sprzyja szerzeniu się mikrobów i infekcji. Uczniowie w trakcie prowadzonego eksperymentu mogą zaobserwować, w jaki sposób mikroby rozprzestrzeniają się między ludźmi przez zwykłe podanie rąk. Uczniowie oceniają, która metoda mycia rąk jest najlepsza. Escherichia coli WIEDZA DO ZDOBYCIA Poziom podstawowy: Niektóre mikroby są dla nas chorobotwórcze Zapobieganie zakażeniom, o ile to możliwe jest lepsze niż leczenie Należy zapobiegać szerzeniu się mikrobów Kiedy, jak i dlaczego należy myć ręce ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH GIMNAZJUM III Etap Edukacyjny: Klasy I-III Biologia Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: II (3), III (6, 7, 11), VI (11(1)), VII (1, 3, 8) Czas realizacji materiału Około 50 minut

2 2.1 Szerzenie się Infekcji Higiena Rąk Słowa Kluczowe Higiena Kolonia Mydło przeciwbakteryjne Transmisja Zakażenie Zakaźny Zaraźliwy Potrzebne Materiały Dla każdego ucznia Kopia KU 1 Kopia KU 2 3 płytki Petriego o podłożu agarowym Dla grupy Kopia MU 1 Kopia MU 2 Ręcznik/suszarka do rąk/ręczniki papierowe Marker do pisania na szkle Mydło Ciepła woda Zdrowie i Bezpieczeństwo Podczas oglądania kolonii płytki powinny być zamknięte Sprawdź, czy wszyscy uczniowie umyli po ćwiczeniu ręce Podstawowe Informacje Szkoła jest doskonałym środowiskiem dla szkodliwych mikrobów, które przez dotyk bez trudu mogą rozprzestrzeniać się między dziećmi. Mycie rąk jest jednym z najlepszych sposobów ZAPOBIEGANIA szerzeniu się drobnoustrojów i zapobiegania chorobom. Nasze dłonie naturalnie pokryte są specjalną, oleistą substancją, która nawilża naszą skórę i chroni ją przed wysychaniem. Substancja ta jednocześnie ułatwia mikrobom przyleganie do powierzchni skóry i stanowi doskonałe środowisko do ich rozwoju i namnażania się. Na powierzchni naszych dłoni obecne są pożyteczne bakterie np. niechorobotwórcze gronkowce (Staphylococcus). Regularne mycie rąk pozwala pozbyć się innych mikrobów, które gromadzą się na naszych dłoniach z naszego otoczenia (domu, szkoły, ogrodu, zwierząt, żywności itd.). Niektóre z tych mikrobów po przedostaniu się do naszego organizmu np. po zjedzeniu mogą wywołać u nas chorobę. Mycie rąk wodą bez mydła lub zimną wodą pozwala pozbyć się widocznego gołym okiem brudu; aby jednak pozbyć się z powierzchni skóry oleistej substancji z przyczepionymi mikrobami, sama woda nie wystarczy potrzebne jest mydło. Ręce powinniśmy umyć: - Przed, w trakcie i po przygotowywaniu jedzenia, - Po skorzystaniu z łazienki, - Po kontakcie ze zwierzętami, lub zwierzęcymi resztkami, - Po kaszlu, kichaniu i dmuchaniu nosa, - Kiedy jesteśmy chorzy lub mamy kontakt z chorymi. Potrzebne Będą 1. Dla każdego ucznia: kopia KU 1, KU 2, MU 1 i MU Przybory do mycia rąk (mydło, ciepła woda, coś do wysuszenia rąk). 3. Dla każdego ucznia: 2/3 płytki Petriego o podłożu agarowym. Rozwiązania Zastępcze Zamiast płytek Petriego z podłożem agarowym można użyć kromki białego chleba. Uczniowie odciskają wtedy dłonie na kromkach chleba i umieszczają je w torebkach na żywność dodając kilka kropel wody. Przechowujemy torebki pionowo w zaciemnionym miejscu, podobnie, jak w przypadku płytek Petriego. UWAGA: Metoda ta nie jest tak dokładna, jak z użyciem płytek Petriego i obok kolonii bakterii mogą również pojawić się kolonie grzybów. Należy wtedy zmodyfikować Karty Ucznia. Materiały Dostępne na Stronie Internetowej Film demonstrujący ćwiczenie MU 1 i MU 2 w formacie MS PowerPoint Zdjęcia oczekiwanych wyników doświadczenia

3 2.1 Szerzenie się Infekcji Higiena Rąk Wprowadzenie 1. Na początku zadaj uczniom pytanie: Jak to się dzieje, że mimo, że na wszędzie wokół krążą miliony chorobotwórczych mikrobów, my jednak nie chorujemy przez cały czas? Rozdaj uczniom kopie MU 1 (Łańcuch zakażenia) i MU 2 (Jak przewać łańcuch zakażenia?). W wyjaśnieniu tych zagadnień może pomóc prezentacja dostępna na stronie 2. Wytłumacz, że są różne drogi szerzenia się mikrobów między ludźmi. Zapytaj uczniów czy potrafią podać ich przykłady. Mogą to być: spożywana przez nas żywność, woda, którą pijemy, wdychane powietrze (np. po kichnięciu), czy przedmioty, których dotykamy. 3. Zapytaj ucznów ilu z nich myło dzisiaj ręce? Dowiedz się dlaczego myli ręce (żeby zmyćmikroby, które mogą być na dłoniach) i co mogłoby się stać, gdyby nie zmyli mikrobów z dłoni (mogliby zachorować). 4. Powiedz uczniom, że w ciągu dnia zbieramy dłoniach miliony mikrobów i choć większość z nich nie jest szkodliwa, to niektóre z nich mogą być chorobotwórcze. 5. Wytłumacz, że przez dotyk możemy przenosić drobnoustroje na inne osoby, dlatego powinniśmy myć ręce. 6. Wyjaśnij uczniom, że dzięki ćwiczeniu, które wykonają przekonają się, który sposób mycia rąk jest najlepszy i pozwala pozbyć się z dłoni niebezpiecznych mikrobów. Ćwiczenie Podstawowe UWAGA 1 Jęsli zabraknie czasu na wykonanie całego doświadczenia, jego wyniki można obejrzeć na stronie: Część 1 1. Rozdaj uczniom kopie KU 1 oraz płytki Petriego z podłożem agarowym, poproś uczniów aby podzielili płytki na dwie części rysując linię na dolneej ściance płytki (na zewnątrz). Nich uczniowie jedną stronę podpiszą Czysta, Brudna. UWAGA 2 Uczniowie nie powinni podpisywać pokrywek. UWAGA 3 Aby uniknąć zafałszowania wyników należy uważać, żeby nie pomylić strony czystej i brudnej. Aby temu zapobiec można użyć 2 płytek jednej dla czystych, a jednej dla brudnych rąk. 2. Poproś uczniów, aby odcisnęli dłonie po stronie podpisanej Brudna. Następnie poproś uczniów, aby umyli dokładnie ręce i odcisnęli dłonie po Czystej stronie płytek. 3. Odstaw płytki Petriego na 48 godzin w ciemnym i ciepłym miejscu i oceńcie płytki na kolejnej lekcji. Poproś uczniów, aby zanotowali swoje obserwacje w KU 1. Po brudnej stronie płytki uczniowie powinni zaobserwować różne kolonie bakterii i grzybów. Każdy rodzaj kolonii reprezentuje inny szczep bakterii lub grzybów niektóre należą do naturalnej flory fizjologicznej, a niektóre stanowią zanieczyszczenie z dotykanych wcześniej obszarów. Uczniowie powinni przyjrzeć się dokładnie koloniom i opisać ich morfologię, oraz ile różnych rodzajów organizmów mogą zaobserwować. Po czystej stronie płytki uczniowie powinni zaobserwować znacznie ograniczoną liczbę różnych rodzajów kolonii. Powinno tak być w efekcie usunięcia podczas mycia z rąk wielu mikrobów zebranych wcześniej na przez dotyk dłoniach. Organizmy, które wyrosły na płytce należą do naturalnej flory fizjologicznej. Ogólna ilość tych kolonii może być większa niż po brudnej stronie płytki, ponieważ podczas mycia rąk mogą wydostać się z mieszków włosowych mikroby, które jednak są do siebie podobne. Chorobotwórcze mikroby można odróżnić od niechorobotwórczych tendencją do większej różnorodności gatunków.

4 2.1 Szerzenie się Infekcji Higiena Rąk Ćwiczenie Podstawowe Część 2 4. Podziel klasę na 4 grupy (a, b, c, d). 5. Każda grupa powinna wybrać jedną osobę, która NIE będzie myła rąk. Pozostali uczniowie będą myć dokładnie ręce mydłem (jeśli jest dostępne) i wodą. Następnie uczniowie powinni wysuszyć ręce suszarką, lub czystymi chusteczkami. Osoba, która NIE myje rąk powinna dotykać możliwie dużo przedmiotów w klasie, w tym klamki od drzwi, krany od zlewów, buty itd. 6. Poproś uczniów, aby ustawili się w 4 rzędach, jeden za drugim i wyznacz następujące grupy: a. Bez mycia Grupa kontrolna b. Szybkie mycie w ciepłej wodzie Zanurza dłonie w wodzie i szybko pociera c. Dokładne mycie w ciepłej wodzie d. Dokładne mycie w ciepłej wodzie mydłem 7. Każdy uczeń powinien otrzymać 2 płytki z podłożem agarowym i kopię KU Każdy uczeń powinien odcisnąć dłoń na swojej płytce i odpowiednio podpisać. 9. Uczeń, który nie mył rąk (uczeń 1) powinien następnie umyć ręce tak, jak reszta grupy, do której należy. Następnie uczeń 1 odwraca się i podaje dłoń drugiemu uczniowi (uczeń 2), tak aby był możliwie największy kontakt między dłońmi. Następnie uczeń 2 w ten sam sposób podaj dłoń kolejnemu uczniowi, itd. Aż do końca rzędu. 10. Następnie każdy uczeń robi odcisk dłoni na drugiej płytce z odżywką i odpowiednio ją podpisuje. 11. Umieszczamy płytki w ciepłym miejscu na 48 godzin. Następnie uczniowie obserwują wyniki i zapisują je w KU 2. Dyskusja 1. Omówcie wspólnie wyniki. Co było najbardziej zaskakujące? Wyjaśnij, że mikroby mogą przylegać do oleistej substancji, która naturalnie pokrywa naszą skórę. Mycie rąk samą wodą spłukuje tylko ręce i nie spłukuje tej substancji z przylegającymi do niej mikrobami. Mydło pomaga zmyć oleistą substancję i pozbyć się mikrobów. 2. Zastanówcie się, skąd biorą się mikroby na dłoniach. Podkreśl, że nie wszystkie mikroby obecne na dłoniach są złe, i że niektóre należą do naturalnej flory skóry rąk, dlatego mogą wzrastać na płytkach mimo mycia rąk. Ćwiczenie Dodatkowe 1. Poproś uczniów, aby zbadali kontrowersyjny temat, czy należy stosować mydła przeciwbakteryjne, czy nie. Klasę można podzielić na 4-osobowe grupy, które przygotują debatę klasową. Uczniowie mogą również przygotować krótkie eseje, w których przedstawią argumenty za i przeciw i na tej podstawie swoje wnioski.

5 2.1 Rozprzestrzenianie się zakażeń Mycie rąk Ćwiczenie 1. Ćwiczenie można przeprowadzić w grupach 2 4 uczniów lub jako dyskusję w klasie. 2. Zapytać uczniów, czy mieli kiedyś tzw. grypę żołądkową. Przy pomocy SH 1 i SH 2, poprosić uczniów, aby wyobrazili sobie przenoszenie zapalenia żołądka i jelit (zwanego potocznie grypą żołądkową) w szkole od jednego zakażonego ucznia. 3. Klasa powinna uwzględnić codzienne sytuacje w życiu szkoły (korzystanie z toalety bez umycia dłoni lub mycie ich bez mydła, jedzenie w stołówce szkolnej, pożyczanie długopisu lub innych przedmiotów od kolegów, podawanie sobie dłoni, korzystanie z komputera itp.). 4. Grupy/klasa powinna podać sposoby przenoszenia się zakażenia i szybkość przenoszenia się w klasie oraz w szkole. 5. Zasugerować uczniom zastanowienie się nad trudnościami związanymi z myciem rąk w szkole i omówienie ich oraz zasugerować sposoby lepszego korzystania z dostępnych udogodnień. Ludzie zagrożeni zakażeniem Źródło zakażenia Droga wnikania drobnoustrojów Droga wnikania drobnoustrojów Rozprzestrzenianie się zakażeń

6 2.1 Szerzenie się Infekcji Higiena Rąk Wyniki Narysuj i opisz, co zaobserwowałeś/aś na płytce Petriego: Brudna strona Kolonia 1 duże, okrągłe, kremowe kolonie o białym środku Kolonia 2 małe, żółte kolonie Kolonia 3 b. małe, kremowe kolonie o nieregularnym kształcie Kolonia 4 małe, kremowe, owalne kolonie Kolonia 5 małe, okrągłe, białe kolonie Czysta strona Kolonia 1 małe, okrągłe, białe kolonie Kolonia 2 małe, kremowe, owalne kolonie Obserwacje 1. Po której stronie płytki Petriego było więcej mikrobów? Czystej 2. Po której stronie było więcej różnych kolonii mikrobów? Brudnej 3. Ile różnych kolonii było po stronie: Czystej 2 Brudnej 5 Wnioski 1. Niektórzy mogli zaobserwować więcej mikrobów po czystej stronie płytki niż po brudnej stronie. Dlaczego? Po czystej stronie może być więcej mikrobów, ale jeśli uczniowie dokładnie umyli ręce, to po brudnej stronie powinno być mniej różnych rodzajów mikrobów. Większa liczba mikrobów może być wynikiem obecności mikrobów w wodzie, lub na ręcznikach użytych do osuszenia rąk. 2. Które kolonie uznałbyś za kolonie przyjaznych/nieszkodliwych mikrobów i dlaczego? Mikroby, które pojawiły się po czystej stronie, ponieważ są prawdopodobnie częścią naturalnej flory fizjologicznej. Wnioski 1. Która metoda mycia rąk była najskuteczniejsza w eliminacji mikrobów? Mycie rąk ciepłą wodą i mydłem. 2. Dlaczego mycie rąk mydłem usunęło więcej mikrobów niż samą wodą? Pomaga zmyć oleistą substancję pokrywającą nasze dłonie, do której przylegają mikroby. 3. Jakie są zalety i wady stosowania przeciwbakteryjnego mydła do rąk? Zalety: pozbywa się niepożądanych mikrobów Wady: pozbywa się też naturalnej flory fizjologicznej 4. Jakie masz dowody na to, że mikroby możne przenosi się na rękach? Mikroby z pierwszej płytki przeniosły się na kolejne i ich liczba stopniowo malała. 5. Które obszary dłoni wg Ciebie zawierają najwięcej mikrobów i dlaczego? Pod paznokciami, kciuki i między palcami to są miejsca, które często zapominamy umyć, lub które trudno jest umyć. 6. Podaj 5 przykładów, kiedy powinniśmy umyć ręce: a. Przed gotowaniem b. Po dotykaniu zwierząt c. Po wyjściu z łazienki d. Przed jedzeniem e. Po kichaniu w ręce

7 Osoby narażone na zakażenie Wszyscy jesteśmy narażeni na zakażenie, istnieją jednak grupy wysokiego ryzyka zakażenia tj.: Osoby chore, przyjmujące leki Małe dzieci Osoby starsze Wnikanie mikrobów do wnętrza organizmu Chorobotwórcze mikroby zanim wywołają zakażenie, muszą dostać się do wnętrza organizmu, np. Wraz ze spożywanym jedzeniem Z wdychanym powietrzem Przez rany i uszkodzenia skóry Z przedmiotami wkładanymi do buzi Łańcuch zakażenia Źródło zakażenia Siedlisko chorobotwórczych mikrobów. Może nim być: Osoba zarażona Osoby, które miały styczność z patogenem są jego bezobjawowym nosicielem Zwierzęta Żywność Przedmioty (klamki drzwi, klawiatury, toalety, itd.) Uwalnianie mikrobów z organizmu Chorobotwórcze mikroby zanim zarażą kolejną osobą, najpierw muszą wydostać się z organizmu osoby zakażonej np. poprzez: Kichanie i kaszel Płyny ustrojowe Drogi zakażenia Aby doszło do zakażenia chorobotwórcze mikroby muszą pokonać drogę między zakażanymi osobami, np. przez: Dotyk Kontakty płciowe

8 Osoby narażone na zakażenie Wszyscy Przyjmowanie szczepień Osoby z grup wysokiego ryzyka Unikanie kontaktu z zakażonymi Szczególne przestrzeganie zasad higieny Szczególna ostrożność przy przygotowywaniu I obróbce żywności Wnikanie mikrobów do wnętrza organizmu Osłanianie ran i skaleczeń wodoodpornymi opatrunkami Właściwa obróbka żywności Picie czystej wody Jak przerwać łańcuch zakażenia? Źródło zakażenia Izolacja osób zakażonych Ostrożne postępowanie z żywnością Regularne mycie zwierząt domowych Właściwe postępowanie z pieluchami i zabrudzonym ubraniem Uwalnianie mikrobów z organizmu Ochrona/higiena rąk i powierzchni przed/podczas/po: Kaszlu i kichania Wypróżniania Wymiotów Kontakcie z płynami ustrojowymi Drogi zakażenia Dokładne I regularne mycie rąk Zasłanianie skaleczeń i ran Stosowanie odpowiednich zabezpieczeń podczas kontaktów płciowych

9 Wyniki Narysuj i opisz, co zaobserwowałeś/aś na płytce Petriego: Brudna Strona Kolonia 1 Kolonia 2 Kolonia 3 Kolonia 4 Kolonia 5 Czysta strona Kolonia 1 Kolonia 2 Kolonia 3 Kolonia 4 Kolonia 5 Obserwacje 1. Po której stronie płytki Petriego było więcej mikrobów? 2. Po której stronie było więcej różnych kolonii mikrobów? 3. Ile różnych kolonii było po stronie: Czystej Brudnej Wnioski 1. Niektórzy mogli zaobserwować więcej mikrobów po czystej stronie płytki niż po brudnej stronie. Dlaczego? 2. Które kolonie uznałbyś za kolonie przyjaznych/nieszkodliwych mikrobów?

10 Instrukcje 1. Przeprowadź doświadczenie zgodnie z instrukcjami nauczyciela. 2. Zapisz w poniższej tabeli, ile różnych kolonii zaobserwowałeś na swojej płytce, wyniki zilustruj wykresem. Wyniki Bez mycia (kontrola) Po umyciu (lub bez mycia) i podaniu rąk Uczeń 1 Uczeń 2 Uczeń 3 Uczeń 4 Uczeń 5 Uczeń 6 Szybkie mycie Dokładne mycie Dokładne mycie z mydłem Wnioski 1. Która metoda mycia rąk była najskuteczniejsza w eliminacji mikrobów? 2. Dlaczego mycie rąk mydłem usunęło więcej mikrobów niż samą wodą? 3. Jakie są zalety i wady stosowania przeciwbakteryjnego mydła do rąk? Zalety: Wady: 4. Jakie masz dowody na to, że mikroby możne przenosi się na rękach? 5. Które obszary dłoni wg Ciebie zawierają najwięcej mikrobów i dlaczego? 6. Podaj 5 przykładów, kiedy powinniśmy umyć ręce: a. b. c. d. e.

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 3 (6, 7, 10), 5 (1, 2, 3, 5), 8 (1(b)), 9 (4, 9, 11, 13)

Bardziej szczegółowo

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Wirus Grypy

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Wirus Grypy Rozdział ma zwrócić uwagę uczniów jak niewłaściwa higiena układu oddechowego sprzyja szerzeniu się mikrobów i infekcji. Uczniowie obserwują jak daleko mogą dostać się mikroby podczas kichania. W trakcie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie.

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (1, 2, 5), 9 (1, 4, 9, 13) Czas realizacji materiału

Bardziej szczegółowo

NIE DAJ SIĘ GRYPIE CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY OCHRONIĆ SIEBIE I INNYCH PRZED GRYPĄ? Kolumna 1 Kolumna 2 Kolumna 3. Wiersz 1 Wiersz 2 Wiersz 3 Wiersz 4

NIE DAJ SIĘ GRYPIE CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY OCHRONIĆ SIEBIE I INNYCH PRZED GRYPĄ? Kolumna 1 Kolumna 2 Kolumna 3. Wiersz 1 Wiersz 2 Wiersz 3 Wiersz 4 NIE DAJ SIĘ GRYPIE CO MOGĘ ZROBIĆ, ABY OCHRONIĆ SIEBIE I INNYCH PRZED GRYPĄ? Stosowanie odpowiedniej higieny osobistej to najlepszy sposób ochrony przed grypą. PomoŜe to spowolnić rozprzestrzenianie się

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY DZWONEK. Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie!

PIERWSZY DZWONEK. Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie! PIERWSZY DZWONEK Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie! Dla meningokoków Idea programu edukacyjnego Na zakażenie meningokokami narażeni

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 8), 5 (1, 2, 4, 5), 9 (1, 2, 4, 9, 13), 14 Czas realizacji

Bardziej szczegółowo

Instrukcja postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi

Instrukcja postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi Instrukcja postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi Instrukcja postępowania z materiałem skażonym szkodliwymi czynnikami biologicznymi UWAGI OGÓLNE Materiały skażone szkodliwymi

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO. biologiczno - chemicznego

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO. biologiczno - chemicznego SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO biologiczno - chemicznego prowadzonego w ramach projektu Uczeń OnLine 1. Autor: Bernadeta Dymek 2. Grupa docelowa: II grupa od 2010 2013 (klasa II) 3. Liczba godzin: 2 4.

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki

4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki 4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki Odniesienia do Podstawy Programowej GIMNAZJUM - III Etap Edukacyjny: Klasy I-III Biologia Cele kształcenia: I, II, III, IV, V Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne o grypie

Informacje ogólne o grypie ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZACHOROWANIA NA PTASIĄ GRYPĘ Jako światowy lider w opracowywaniu rozwiązań zapewniających właściwe warunki sanitarne, Ecolab przyjął aktywną postawę mającą na celu ochronę naszych

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA WIEDZA DO ZDOBYCIA. Herpes virus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

ODNIESIENIA WIEDZA DO ZDOBYCIA. Herpes virus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH Rozdział zwraca uwagę, jak kontakty płciowe mogą prowadzić do szerzenia się mikrobów i infekcji. W trakcie ćwiczenia uczniowie przekonują się, jak łatwo można nieświadomie zarazić osobę, na której nam

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 3, 4, 5), 5 (1, 2, 3, 4, 5), 8 (1(c)), 9 (1, 2, 3, 4, 9, 11,

Bardziej szczegółowo

W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego

W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego 46 C-52 C 115 F-125 F 00:00:20 Każdy, kto wchodzi na teren hali produkcyjnej zakładu przetwórstwa rybnego musi być ubrany w czyste ubranie robocze i powinien

Bardziej szczegółowo

Pakiet doświadczeń i obserwacji

Pakiet doświadczeń i obserwacji Pakiet doświadczeń i eksperymentów dla uczniów ośmioletnich...dziecięce eksperymentowanie to poznawanie świata... Dbamy o zdrowie Cele: Uczeń wie i rozumie, na czym polega zdrowy styl życia Formułuje odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe w kierunku MRSA

Badania przesiewowe w kierunku MRSA Polish Screening for MRSA Badania przesiewowe w kierunku MRSA Wersja 1 Sierpień 2008 Czego dotyczy niniejsza ulotka? NHS Grampian bierze udział w szkockich badaniach przesiewowych (testach), których celem

Bardziej szczegółowo

Zestaw P1. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład:

Zestaw P1. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład: Zestaw P1 Instrukcja dla ucznia Zestaw zawiera 8 zadań. Sprawdź, czy jest kompletny i czytelny. Czytaj uważnie teksty i zadania. Odpowiedzi zapisuj długopisem lub piórem. Nie używaj korektora. W niektórych

Bardziej szczegółowo

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006 W Ŝyciu jak w tańcu kaŝdy krok ma znaczenie. HIV? AIDS? J.Kadowska 2006 HIV? To ludzki wirus upośledzenia odporności AIDS? To zespół nabytego upośledzenia odporności to końcowy etap zakażenia wirusem HIV

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4, Leczenie Infekcji, porusza problem stosowania antybiotyków i innych leków w leczeniu różnych infekcji i chorób.

Rozdział 4, Leczenie Infekcji, porusza problem stosowania antybiotyków i innych leków w leczeniu różnych infekcji i chorób. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (2, 4, 5), 8 (8), 9 (1, 4, 8, 9, 11, 13) Czas realizacji

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Jakie otręby chłoną najwięcej wody? Na podstawie pracy Elżbiety Ligii Szulkowskiej

Bardziej szczegółowo

Co robić, aby dzieci wiedziały,

Co robić, aby dzieci wiedziały, Co robić by dzieci wiedziały, dlaczego mycie jest ważne Co robić, aby dzieci wiedziały, dlaczego mycie jest ważne dr Małgorzata Babiuch-Hall Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Kilka porad praktycznych

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

Prezentacja zasad przechowywania żywności i przygotowywania posiłków w sposób bezpieczny, zalecanych przez WHO oraz wyników sondy "Co wiesz o swoim

Prezentacja zasad przechowywania żywności i przygotowywania posiłków w sposób bezpieczny, zalecanych przez WHO oraz wyników sondy Co wiesz o swoim Prezentacja zasad przechowywania żywności i przygotowywania posiłków w sposób bezpieczny, zalecanych przez WHO oraz wyników sondy "Co wiesz o swoim jedzeniu" przeprowadzonej przez uczniów naszego liceum,

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Cele i harmonogram warsztatów

Cele i harmonogram warsztatów Rozpoczynamy kolejną akcję Akademii Zdrowego Przedszkolaka, drugą edycję akcji Przedszkolak Pełen Zdrowia. Hasło tej akcji to: Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy. Cele i harmonogram

Bardziej szczegółowo

Hodowla zwierząt w rolnictwie

Hodowla zwierząt w rolnictwie Hodowla zwierząt w rolnictwie Proste porady na temat środowiska pracy i bezpieczeństwa żywności Opracowanie: JTI Institutet för jordbruks- och miljöteknik na zlecenie Skogs- och Lantarbetsgivareförbundet

Bardziej szczegółowo

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Krystyna Wereszczyńska 12 czerwca 2012r. ZDROWY I BEZPIECZNY WYPOCZYNEK DZIECI I MŁODZIEŻY aktywność

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW JAK POSTĘPOWAĆ I ROZMAWIAĆ Z DZIEĆMI W PRZYPADKU PROBLEMÓW ZWIĄZANYCH Z GRYPĄ WYWOŁANĄ NOWYM WIRUSEM A/H1N1

WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW JAK POSTĘPOWAĆ I ROZMAWIAĆ Z DZIEĆMI W PRZYPADKU PROBLEMÓW ZWIĄZANYCH Z GRYPĄ WYWOŁANĄ NOWYM WIRUSEM A/H1N1 Materiał edukacyjny przygotowany przez Krajowy Punkt Centralny ds. Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych Przy zakładzie Epidemiologii NIZP PZH W oparciu o rekombinację CDC WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW JAK POSTĘPOWAĆ

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny Procedura 21 Postępowa w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny 1 1. ZAKRES PROCEDURY Procedura dotyczy wszystkich studentów w trakcie praktycznej nauki zawodu. 2. TERMINOLOGIA Ekspozycja - naraże na

Bardziej szczegółowo

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka MODUŁ II LEKCJA 4 Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka Formy realizacji: œcie ka miêdzyprzedmiotowa. Cele szczegółowe: uzupe³nienie i usystematyzowanie wiadomoœci dotycz¹cych

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie szkół w warunkach pandemii grypy A/H1N1

Funkcjonowanie szkół w warunkach pandemii grypy A/H1N1 Gimnazjum w Skórzewie Funkcjonowanie szkół w warunkach pandemii grypy A/H1N1 Skórzewo. 2009 r. 1 Wirus A/H1N1 Informacje ogólne Wirus A/H1N1 to nowy szczep mieszanka świńskich, ludzkich i ptasich wirusów

Bardziej szczegółowo

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH Rozdział 1.3: Złe Mikroby, prezentuje różne choroby zakaźne wywoływane przez chorobotwórcze mikroby. Uczniowie wcielają się w rolę naukowców, których zadaniem jest pogrupowanie chorób wg różnych kryteriów.

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 5 1 0 2 ia w o I r C d Ś Z O ń zie WN Y D Ż y O ow t W a T i S w Ń Ś E Z C E I BEZP Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 7 kwietnia 2015 r. Światowy Dzień Zdrowia hasło tegorocznej

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na. potęgowanie i umacnianie zdrowia

Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na. potęgowanie i umacnianie zdrowia Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na potęgowanie i umacnianie zdrowia 1. Odpowiedni ubiór Dzieci i młodzież powinny ubierać się odpowiednio do pogody, tak by organizm nie przegrzewał

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Drobnoustroje z rodzaju Salmonella są pierwotnymi patogenami wielu zwierząt, tj. ssaków i ptaków zarówno domowych, jak i hodowlanych oraz wolno żyjących. JAKIE

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA ROTAWIRUSAMI. Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Lublinie

ZAKAŻENIA ROTAWIRUSAMI. Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Lublinie ZAKAŻENIA ROTAWIRUSAMI Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Lublinie Czym są rotawirusy? Rotawirusy(łac.rota = koło) grupawirusównależących do rodziny

Bardziej szczegółowo

Program Promocji Zdrowia

Program Promocji Zdrowia Zespół Szkolno Przedszkolny im. Jana Pawła II w Rząśni Program Promocji Zdrowia przeznaczony dla uczniów klas IV-VI śyjmy Zdrowo Opracowanie : mgr Marzena Otocka -Bednarek I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.

PODSTAWA PRAWNA: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 93 Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy z dnia 19 kwietnia 2012 roku PROCEDURA EPIDEMIOLOGICZNA WOJEWÓDZKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY W LEGNICY TEMAT:

Bardziej szczegółowo

Szkolny Podręcznik Higieny

Szkolny Podręcznik Higieny Szkolny Podręcznik Higieny Naucz się, jak myć i osuszać ręce oraz zachować zdrowie 2 edycja Mikroskopijni bohaterowie i złoczyńcy Czy wiesz, że żyją wśród nas mikroskopijne stworzenia? Czasem są tak małe,

Bardziej szczegółowo

HIGIENA RĄK PROCEDURA (WZÓR) 1. CEL Celem procedury jest opisanie wytycznych dotyczących zasad higieny rąk dla pracowników medycznych.

HIGIENA RĄK PROCEDURA (WZÓR) 1. CEL Celem procedury jest opisanie wytycznych dotyczących zasad higieny rąk dla pracowników medycznych. HIGIENA RĄK PROCEDURA (WZÓR) 1. CEL Celem procedury jest opisanie wytycznych dotyczących zasad higieny rąk dla pracowników medycznych. 2. ZAKRES Procedura dotyczy sposobu mycia i dezynfekcji rąk przez

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 7), 5 (1), 8 (2(7)), 9 (1, 9, 13) Czas realizacji materiału Około

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) obchodzony jest Światowego Dnia Zdrowia. Każdego roku WHO wybiera priorytetowy obszar ważny z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 Egzemplarz bezpłatny KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS ISBN 978-83-87068-39-4 POKOLORUJ NAS, *płatne za pierwszą minutę połączenia... www.aids.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny na rok szkolny 2014/2015

Program profilaktyczny na rok szkolny 2014/2015 Szkoła Podstawowa Im. Edmunda Bojanowskiego w Kunowie Program profilaktyczny na rok szkolny 2014/2015 Hasło przewodnie : Higiena osobista i otoczenia Część wstępna: Problem priorytetowy : Niska higiena

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Co to jest wirusowe zapalenie wątroby typu B? Wirusowe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie

Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie LEKCJA 5 Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie Są wszechobecne. Unoszą się w powietrzu, którym oddychamy, znajdują się na przedmiotach, które dotykamy. Mikroorganizmy jedne niezbędne do prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych

Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Program własny Wiem, że zdrowo jem promujący zdrowe odżywianie i aktywny tryb życia w Publicznym Gimnazjum im. Leszka Deptuły w Wadowicach Górnych Opracowała: mgr inż. Anna Zając 1 1. Wstęp Program własny

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Przetrwać jesienne choroby

Przetrwać jesienne choroby Przetrwać jesienne choroby Jesień, podobnie jak i wiosna, wyjątkowo sprzyja chorobom. Przedszkolak potrafi w tym okresie kilka razy złapać katar, kaszel i gorączkę. Pamiętaj, by nie szpikować go antybiotykami,

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów.

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut Przed rozpoczęciem czyszczenia usunąć produkty spożywcze Temperatura urządzenia powinna wynosić ok. 50ºC Rozprowadzić równomiernie środek czyszczący MERIDA GRILL (250 ml/250 ml wody) Pozostawić środek

Bardziej szczegółowo

Plan zdrowotny realizowany w Zespole Szkół w Lisewie w roku szkolnym 2014/2015

Plan zdrowotny realizowany w Zespole Szkół w Lisewie w roku szkolnym 2014/2015 Plan zdrowotny realizowany w Zespole Szkół w Lisewie w roku szkolnym 2014/2015 Cele: kształtowanie czynnej postawy uczestnictwa młodzieży w rozwiązywaniu praktycznych problemów związanych z ochroną zdrowia;

Bardziej szczegółowo

Kontrola Zakażeń. Porady dla osób odwiedzających. Informator pacjenta. Razem możemy zwalczyć infekcje. Co możecie Państwo zrobić?

Kontrola Zakażeń. Porady dla osób odwiedzających. Informator pacjenta. Razem możemy zwalczyć infekcje. Co możecie Państwo zrobić? Informator pacjenta Kontrola Zakażeń Porady dla osób odwiedzających Razem możemy zwalczyć infekcje Pacjenci i osoby odwiedzające mogą być przyczyną pojawiania się infekcji i ich rozprzestrzeniania. W niniejszej

Bardziej szczegółowo

Neisseria meningitidis

Neisseria meningitidis Neisseria meningitidis Wyłączny rezerwuar: : człowiek Źródło zakażenia: : nosiciel lub chory Kolonizacja: : jama nosowo-gardłowa Przenoszenie: : droga kropelkowa, bezpośredni kontakt Okres wylęgania: :

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania

Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania Scenariusz lekcji Temat: A B C bezpiecznego eksperymentowania Lidia Wasyłyszyn Cele lekcji a) ogólny: zapoznanie z regulaminem pracowni chemicznej i kartami charakterystyki substancji; b) operacyjne: uczeń

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem 2. Wystrzegaj się otyłości 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących 3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Uchroń się przed HIV/AIDS

Uchroń się przed HIV/AIDS Uchroń się przed HIV/AIDS Dlaczego wiedza na temat HIV/AIDS jest tak ważna? HIV i AIDS zabiły już miliony ludzi na świecie. Na HIV nie ma lekarstwa. Każdy, kto nie wie jak się ustrzec przed HIV, może się

Bardziej szczegółowo

Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego", czyli kto czyta, nie błądzi.

Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego, czyli kto czyta, nie błądzi. LEKCJA 1 Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego", czyli kto czyta, nie błądzi. Formy realizacji: Po zakończeniu zajęć uczeń: wie, w jakich pomieszczeniach w szkole znajdują się regulaminy, potrafi

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

1.2 Drobnoustroje Dobre Mikroby

1.2 Drobnoustroje Dobre Mikroby 1.2 Drobnoustroje Dobre Mikroby Odniesienia do Podstawy Programowej SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI, Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania: 1 (1, 8), 5 (1, 2,

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Opracowała: Krystyna Adamczyk - nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa w Jakubowicach Temat: Woda jako środowisko życia - wycieczka nad rzekę. Trasa wycieczki

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Czy różne przedmioty mogą działać jak magnes? Na podstawie pracy Agaty Rogackiej

Bardziej szczegółowo

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Małgorzata Rusiłowicz Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Czas trwania: 2 godziny lekcyjne (90 minut) Cele

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

UŻYTECZNA RADA: miej w bagażu choćby plastikowy nożyk do obierania owoców.

UŻYTECZNA RADA: miej w bagażu choćby plastikowy nożyk do obierania owoców. Owoce i warzywa należy spożywać kilka razy dziennie. Trzeba jednak pamiętać, aby były odpowiednio przygotowane! Po pierwsze, dobrze je umyj. Po drugie, samodzielnie obierz ze skóry lub łupiny nie kupuj

Bardziej szczegółowo

2. Bezpieczeństwo i higiena pracy ( Technik farmacji )

2. Bezpieczeństwo i higiena pracy ( Technik farmacji ) 2. ezpieczeństwo i higiena pracy ( Technik farmacji ) Uszczegółowione efekty kształcenia Uczeń po zrealizowaniu zajęć potrafi: H(1)1. wyjaśnić pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy H(1)2.

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Metadane scenariusza Zasady zdrowego żywienia 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna zasady prawidłowego żywienia, - zna piramidę zdrowego żywienia, - zna zapotrzebowanie energetyczne dla osób w danym

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Dr n. med. Lidia Sierpińska Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Na jakość świadczeń medycznych składa się: zapewnienie wysokiego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: JESTEŚ TYM CO JESZ żywność zawierająca rośliny genetycznie modyfikowane

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: JESTEŚ TYM CO JESZ żywność zawierająca rośliny genetycznie modyfikowane SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Zanim przystąpisz do wykonywania zadań, przypomnij sobie zasady pracy z mikroskopem.

SCENARIUSZ LEKCJI. Zanim przystąpisz do wykonywania zadań, przypomnij sobie zasady pracy z mikroskopem. SCENARIUSZ LEKCJI TEMAT: Komórka jako podstawowa jednostka budująca żywe organizmy. CEL LEKCJI: Uczeń: prowadzi badanie mikroskopowe. rysuje obraz widziany pod mikroskopem. zna budowę komórki. KLASA: I

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Czy priony zawsze są szkodliwe? SPIS TREŚCI: Wprowadzenie. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. Karty pracy. 1.

Bardziej szczegółowo

www.filmotekaszkolna.pl

www.filmotekaszkolna.pl Temat: Jak zbudować dobre relacje z rodzicami? Rozważania na podstawie filmu Ojciec Jerzego Hoffmana Opracowanie: Lidia Banaszek Etap edukacyjny: ponadgimnazjalny Przedmiot: godzina wychowawcza Czas: 2

Bardziej szczegółowo

Wybrane procedury zapewniające bezpieczeństwo studentów podczas praktycznej nauki zawodu

Wybrane procedury zapewniające bezpieczeństwo studentów podczas praktycznej nauki zawodu Wybrane procedury zapewniające bezpieczeństwo studentów podczas praktycznej nauki zawodu Barbara Prażmowska Wydział Nauk o Zdrowiu CM-UJ Zagadnienia Regulacje prawne dotyczące ochrony zdrowia pracowników

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia TREŚCI MERYTORYCZNE I METODYCZNE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1)v Warszawa sierpień 2009 W okresie

Bardziej szczegółowo

V. Środki finansowe na realizację programu zorganizuje osoba prowadząca program wraz z wychowawcami klas IV oraz rodzicami.

V. Środki finansowe na realizację programu zorganizuje osoba prowadząca program wraz z wychowawcami klas IV oraz rodzicami. 1 mgr ElŜbieta Kuczaj Program profilaktyki: CZYSTOŚĆ OSOBISTA WARUNKIEM DOBREGO SAMOPOCZUCIA I. Adresat: Uczniowie klas IV w SP nr 9 w Bytomiu. II. Diagnoza problemu: Problem czystości jest aktualny niezaleŝnie

Bardziej szczegółowo

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2 Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane * Jak wykazano w testach in vitro Kluczowe wyzwania w procesie leczenia ran Główne wyzwanie w walce

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki

Program Profilaktyki Program Profilaktyki Przedszkola Publicznego Mali Odkrywcy w Dąbrówce Zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców nr 2/2015 z dnia 15.01.2015 r. Założenia programu Praca wychowawczo-profilaktyczna

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału Rozdział 3.2 Szczepienia przybliża historię odkrycia szczepień.

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału Rozdział 3.2 Szczepienia przybliża historię odkrycia szczepień. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (2, 3), 8 (2), 9 (1, 4, 11, 13) Czas realizacji materiału

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego)

SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego) SCENARIUSZLEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO (dla IV etapu edukacyjnego) Temat zajęć: Lekcja organizacyjna czyli co powinienem wiedzieć o wychowaniu fizycznym w nowej szkole? Zadania (cele szczegółowe): 1. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE I HIGIENICZNE MYCIE RĄK

CHIRURGICZNE I HIGIENICZNE MYCIE RĄK mgr Grażyna Rojek CHIRURGICZNE I HIGIENICZNE MYCIE RĄK Wszystko jest w rękach człowieka. Dlatego należy myć je często. S.J. Lec Historia chirurgii odnotowała wiele niepowodzeń związanych z zakażeniem ran

Bardziej szczegółowo