GAZETKA. Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Nr 27, luty 2013 r. Semestr Letni w MU3W

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GAZETKA. Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Nr 27, luty 2013 r. Semestr Letni w MU3W"

Transkrypt

1 GAZETKA Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Nr 27, luty 2013 r Nakład 150 egz. Magazyn bezpłatny ISSN Szanowni Czytelnicy Wiodące hasło kolejnego semestru Pod wspólnym niebem i związane z nim tematy wykładów doskonale, jak sądzę, wpisują się w historię naszej miejscowości. Tu bowiem u progu ubiegłego stulecia po powstaniu Letniska Milanówek w 1899 r. a potem już po odzyskaniu niepodległości i powstaniu samodzielnej gminy Milanówek (1919 r.), pod wspólnym milanowskim niebem odkryli swoje wymarzone miejsce na ziemi wybitni twórcy kultury i naukowcy z terenu całej Rzeczypospolitej. Jednych zafascynowała piękna przyroda, innych znalezione tu doskonałe warunki do zamieszkania i pracy twórczej. Dla wielu z nich po obu wojnach światowych Milanówek stał się ostoją po wieloletniej tułaczce, miejscem, w którym poukładali sobie życie. O jednym z nich Konstantym Ildefonsie Gałczyńskim który w okresie międzywojennym organizował tu swoje słynne sympozjony poetyckie z udziałem przyjaciół poetów piszemy szerzej w dalszej części numeru. O innych a jest ich tak dużo, że nie sposób wymienić choćby tylko z nazwiska będziemy pisać w kolejnych numerach Gazetki MU3W. Byli to bowiem w większości ludzie pracy twórczej, którzy pod wspólnym milanowskim niebem tworzyli dzieła sławiące nie tylko nasze miasto, ale i szeroko w świecie polską kulturę i naukę. Kiedy na początku stycznia oprowadzałem po Milanówku śladami Wincentego Kosiakiewicza mgr Annę Dominik z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przygotowującą pracę doktorską o milanowianinie Wincentym Kosiakiewiczu - wybitnym pisarzu i założycielu pierwszej polskiej szkoły dziennikarskiej, widziałem jej zaskoczenie, kiedy mijając kolejne wille niemal beznamiętnie mówiłem tu w willi Edwiż Bolesław Prus w 1911 r. pisał swoją ostatnią powieść Przemiany, tu słynny kompozytor i dyrygent Feliks Dzierżanowski w swojej willi Henrysia mieszkał i prowadził Szkołę Muzyczną im. Henryka Wieniawskiego, tu w willi Zacisze mieszkał Stanisław Gruszczyński, słynny śpiewak operowy, a tu w willi Polanka mieszkał przybyły ze Lwowa słynny budowniczy i architekt inż. Józef Sosnowski - (we Lwowie budował operę i dworzec oraz setki innych obiektów na terenie Galicji), w Milanówku - wille jak Sosnowica, czy wspomniana Polanka należące do prawdziwych perełek architektury w naszej miejscowości. Tu powstawały młodzieńcze wiersze przyszłego sławnego poety ks. Jana Twardowskiego, Spis treści i powieści wybitnego pisarza Stanisława Semestr letni w MU3W...1 Od Redaktora...1 Rembeka. Wigilia MU3W 2012 r...2 Mimo upływu lat nic się nie W poszukiwaniu sensu życia...4 zmieniło. Wspaniali Kulturalne hot-dogi, cz.iii...6 twórcy kultury, aktorzy, śpiewacy Spragnieni wiedzy i dobrej zabawy... 9 operowi, pisarze Krótki bilans Roku UTW w Polsce...10 i językoznawcy nadal znajdują miej- Nie taki Bank straszny K.I. Gałczyński...13 sce pod wspólnym milanowskim niebem. Z satysfakcją 1% podatku dla MU3W - OPP...16 Program II semestru 2012/ odnotujmy, że wielu z nich chętnie prowadzi wykłady na naszym MU3W. Andrzej Pettyn Semestr Letni w MU3W Pod wspólnym niebem To tegoroczne hasło do pracy MU3W w roku Realizując temat, chcemy pokazać bogactwo kulturowe RP pokazać, że dawniej nasze Państwo było przykładem tolerancji i pokojowego współżycia narodów i postawić pytania o obecność dziedzictwa Rzeczypospolitej w polskiej kulturze współczesnej, o relacje kulturowe łączące nas z innymi narodami, z którymi dzieliliśmy nie tylko wspólne niebo, ale i wspólną ziemię. Ten cykl rozpoczęły wykłady: prezesa Polskiego Radia - Andrzeja Siezieniewskiego, Krzysztofa Króla - doradcy Prezydenta Komorowskiego i Jarosława Tworóga wiceprezesa Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji - tematy dotyczą problemów o szerokim znaczeniu informatyzacji i cyfryzacji życia codziennego. Już od lutego pragniemy zaprosić słuchaczy na cykl spotkań z historii sztuki wykłady poprowadzi historyk sztuki Jarosław Głowacki. Tak o sztuce pisał Bolesław Prus w 1885 r.: sztuka nie przedstawia urojeń i złudzeń zamiast prawdy, ale z rzeczywistości wydobywa treść piękna i uczy ją odnajdywać w życiu codziennym. Klasyczna historia sztuki zajmuje się zagadnieniami malarstwa, rzeźby i architektury Europy od paleolitu do współczesności. Nasz wykładowca przedstawi takie tematy jak: Leonardo da Vinci - malarz na dworze w Mediolanie, Pierre-Auguste Renoir i narodziny impresjonizmu, prawdziwy Vincent van Gogh twórczość, życie i mit, Picasso i kobiety, Mark Rothko emocje, dramat, kolor. Zakończeniem cyklu wykładów będzie wyjazd studyjny do Muzeum Narodowego w Warszawie. Realizując temat Pod wspólnym niebem pragniemy zaprosić na wędrówkę w czasie. Wstąpimy na nią za sprawą wykładu Moskwicini w dawnej Polsce: zbiegowieagenci-dyplomaci-staroobrzędowcy dra Hieronima Grali, w którym jak w soczewce będziemy obserwować zjawiska charakterystyczne dla Rzeczypospolitej wielu narodów, stanów i religii. Pochylimy się nad różnorodnością, której dziś w państwach XXI aż tak nie widać. Odnajdziemy wspólnotowość obywatelską i kulturową, która umożliwiała istnienie jednego organizmu - wykład Aleksandry Biniszewskiej Znaczenie Kresów w kulturze polskiej. Za sprawą dra Tomasza Słomki zastanowimy się Czy istnieje polska tożsamość konstytucyjna?

2 Str 2 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r Szczególną uwagę pragnę zwrócić na wykład ks. Profesora Wiesława Kiwiora, w którym omówi swoją książkę W poszukiwaniu sensu życia o bracie Franciszku Powiertowskim, którego proces beatyfikacyjny zaczął się 17 września 2003 roku. Wiele miejsca poświęcono w niej środowisku rodzinnemu brata Jerzego Franciszka, w okresie kiedy Powiertowscy zamieszkali w Milanówku. Wykład zorganizowany przy współpracy z TMM. Już drugi semestr prowadzimy spotkania geograficzne. Andrzej Pasławski pokaże nam Londyn - Londyn mało znany - dzielnice pakistańskie, hinduskie, najstarsze doki tego miasta, będące onegdaj jego sercem, gdzie dzielnice XIX wieku sąsiadują ze szklanymi wieżowcami banków i korporacji. Autor pokaże bodaj największe targowisko europejskie. Współpracujemy ze Społecznym Liceum Ogólnokształcącym Nr 5 w Milanówku i dzięki tej współpracy z Akademią Dokumentu Leszek Janasik zastępca dyr. Liceum przedstawi filmy Opowieści z Damaszku, Księga rekordów Szutki, Jak założyć własne państwo. Wykłady z psychologii zawsze cieszyły się u naszych słuchaczy powodzeniem, tym razem dwaj młodzi naukowcy przedstawią interesujące propozycje: Natan Napiórkowski opowie o neuropamięci czyli czym jest nasza pamięć i czemu czasem płata nam figle?, a z zakresu neurobiologii Kacper Łukasiewicz opowie Czy rodzimy się moralni? - o biologicznych teoriach powstania moralności. Będzie też coś dla panów (chociaż myślę, że nie tylko) - o wyczynach piłkarskich opowie mieszkajacy w Milanówku były polski piłkarz i trener Władysław Żmuda - członek słynnej jedenastki Górskiego, a o wyczynach podniebnych - Maciej Pospieszyński, mistrz świata akrobacji szybowcowej. Nie uciekamy od spraw związanych z naszym życiem codziennym. Interesujący problem geologiczny i społeczny przybliży prof. Hubert Szaniawski wykładem Skąd się bierze gaz łupkowy. O problemach naszego zdrowia będą rozmawiać dr Aleksandra Dziarczykowska Z ginekologią na ty w starszym wieku i dr Wojciech Bik Wpływ zaburzeń funkcji tarczycy na układ nerwowy Nasze spotkania w Saloniku Literackim cieszą się sympatią słuchaczy i gości (spotkania te są otwarte dla wszystkich). W tym semestrze gośćmi Saloniku będzie prof. Jerzy Bralczyk z prezentacją swojej książki Bralczyk, Ogórek..., a z recitalem słowno muzycznym wystąpi znany aktor prof. Szkoły Teatralnej Stanisław Górka. O niezwykłych przeżyciach z czasu II wojny światowej Francuza Bernarda Roquefeuila, który uciekając z niewoli niemieckiej wyruszył przez Modlin, Nieporęt, Wilanów by dotrzeć do swej ojczyzny,. opowie Adam Rybiński wydawca książki Uciekinier. O filmach Romana Polańskiego i Wojciecha Kilara, czyli jak budujemy muzyką magię kina opowie ze znawstwem Igor Pogorzelski - reżyser dźwięku, prelegent muzyczny, wykładowca akademicki, specjalista od zaawansowanych technologii dźwiękowych, filmoznawca. Tyle o samym programie, ale przecież w dalszym ciągu będą prowadzone lektoraty, warsztaty psychologiczne, warsztaty rysunku i malarstwa, zajęcia gimnastyczne na sali, na pływalni, taniec, nordic walking. Realizujemy aż do końca kwietnia wszystkie zajęcia objęte projektem Milanowscy Seniorzy XXI wieku. Szczegółowy program projektu jest dostępny na naszej stronie internetowej www. mu3w.pl. W dalszym ciągu będzie wydawane nasze co miesięczne pisemko Gazetka MU3W dokumentujące nasze życie kulturalne. Realizujemy nasze wyjazdy edukacyjne: w tym semestrze planujemy wyjazd dwudniowy do Torunia, za granicę pojedziemy w maju do Wiednia i do Chorwacji, a w czerwcu w Kotlinę Jeleniogórską z wypadem do Drezna. Wszystkich Państwa zainteresowanych działalnością MU3W zapraszamy do naszego biura przy ul. Spacerowej 4 w każdy wtorek i czwartek w godz lub tel , a także zachęcamy do odwiedzania naszej witryny internetowej W imieniu Zarządu Maria Dominika Inkielman Prezes MU3W Na ekumeniczną wigilię, zorganizowaną w czwartek, 20 grudnia o godz , w pięknie udekorowanej sali konferencyjnej w budynku Urzędu Miasta przy ul. Spacerowej, zaprosił swoich słuchaczy Milanowski Uniwersytety Trzeciego Wieku. Przybyło ponad 80 studentów uniwersytetu. Prawie każdy przyniósł coś ze sobą i stawiał na wspólnych, ustawionych w podkowę stołach. Zebranych powitała Prezes MU3W Dominika Inkielman, składając wszystkim życzenia świąteczne i przekazując Receptę na Udany Rok, otrzymaną od Małgosi Białowąs, której treść zamieszczamy pod artykułem. Zapowiedziała również prezenty, które otrzyma każdy, wychodząc ze spotkania. Życzenia zebranym przekazała także Przewodnicząca Rady Miasta Maria Sobczak i Burmistrz Jerzy Wysocki. Po modlitwie i dość długiej nauce dotyczącej zgody narodowej, wygłoszonej przez księdza prałata Zbigniewa Wigilia MU3W 2012 Szysza z kościoła św. Jadwigi Śląskiej, mieliśmy okazję wysłuchać drugiej nauki, tym razem wygłoszonej przez pastora Mirosława Karaudę, zwierzchnika Diecezji Wschodniej Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Nie sposób przytoczyć całej nauki, zacytuję więc z niej 3 zdania, mając świadomość, że jest to mój subiektywny

3 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku wybór. - Syn Boży nauczył nas, czym jest przebaczenie, czym jest prawdziwa miłość i prawdziwe człowieczeństwo Dobrze byśmy mieli świadomość, jaka jest intencja wigilijnego spotkania Kościół Adwentystów Dnia Siódmego życzy Państwu, byśmy byli dobrzy dla siebie mówił pastor Mirosław Karauda. Str 3 Niestety, w trakcie drugiej pieśni ze wzruszeniem i żalem opuszczałam to magiczne spotkanie, biegnąc na Wieczór Kolędowy do ZSG nr 1. Tak więc relację z występu zaprzyjaźnionego z MU3W Stanisława Górki, aktora Teatru Współczesnego w Warszawie, profesora Warszawskiej Akademii Teatralnej, przekazali mi uczestnicy spotkania (poniżej), zachwyceni jego aktorskim kunsztem. Ewa Kubacka - Obiektyw.info Zimowa wyszywanka Spotkanie opłatkowe członków MU3W uświetnił Stanisław Górka aktor, wykładowca PWST w Warszawie. Pan Stanisław, znany m.in. z roli Zbyszka w telewizyjnej Pastor Mirosław Karauda. Fot. M.I. Po nauce, pastor przekazał informacje o wigilijnych zwyczajach adwentystów. Podkreślił, że nie ma takiej obfitości jedzenia, gdyż hołdują zasadzie wstawania od stołu z niepełnym żołądkiem, że prezenty są skromniejsze i nie ma zwyczaju dzielenia się opłatkiem, choć w niektórych domach podczas życzeń łamią się chlebem. Na zakończenie pastor zaśpiewał dwie pieśni, dobrze brzmiącym barytonem. Rodzinna atmosfera, świąteczna sceneria... Fot. E.K i M.I.

4 Str 4 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r Plebanii, to nie tylko ceniony aktor, ale i sprawny reżyser. Nic więc dziwnego, że na spotkaniu opłatkowe w Milanówku przygotował przedstawienie niezwykłe. W konwencji teatru jednego aktora, pojawiającego się na scenie z kompletem rekwizytów i strojów, stworzył przedstawienie refleksyjne, nawiązujące do narodzenia Chrystusa, niejako budując je z rekwizytów na oczach Stanisław Górka. Fot. M.I. zgromadzonych. Przekaz biblijny przeplatał się z ciekawą tradycją ludową, a wszystko to przeniosło nas w świat poezji, pięknego słowa i liryzmu, który w ostatnich latach niestety zbyt szybko odchodzi w zapomnienie, a utrzymuje się dzięki takim pasjonatom tradycji i żywego słowa jakim jest pan Stanisław. Ta Zimowa wyszywanka (scenariusz i reżyseria Grażyny Matyszkiewicz, opracowanie muzyczne Ireny Kluk-Drozdowskiej), utkana z przepięknych W poszukiwaniu sensu życia 1 Badanie historii Milanówka ujawnia coraz więcej nazwisk ludzi, których to miasto jeszcze w okresie międzywojennym przyciągało niczym magnes. Jedni spędzali tu urlopy, wypoczywając wśród pięknej zieleni, jak pisarze Bolesław Prus, Konstanty Ildefons Gałczyński czy późniejszy duchowny poeta ks. Jan Twardowski, inni budowali tu domy i osiedlali się na stałe. Do tych ostatnich m.in. należeli Henryka i Hieronim Powiertowscy, którzy w 1921 r. zakupili od Michała Piotra Lasockiego działkę, a w 1923 r. postawili na niej autentyczną góralską willę przeniesioną z Zakopanego o nazwie Henrysina Chata (od imienia żony) i osiedlili się w niej wraz z czterema 1) Wiesław Kiwior OCD W poszukiwaniu sensu życia, Sługa Boży Franciszek Jerzy Powiertowski ( ), Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2012 r. tekstów najwybitniejszych polskich poetów, jak Joanna Kulmowa, Wanda Czubernatowa, Andrzej Bianusz, Wojciech Młynarski, Ernest Bryll, Jeremi Przybora, Czesław Miłosz, Julian Tuwim i z muzyką tak wspaniałych kompozytorów, jak Jerzy Derfel, Maria Drue, Katarzyna Gaertner, Irena Kluk-Drozdowska, Jerzy Wasowski i Andrzej Zieliński, oczarowała zgromadzoną publiczność. Sam aktor zaskoczył nas wspaniale akompaniując sobie w czasie śpiewu na gitarze, gdyż nie znaliśmy do końca i tego talentu pana Stanisława. Recepta na Udany Rok Andrzej Pettyn Bierzemy 12 miesięcy oczyszczamy je dokładnie z goryczy, chciwości, małostkowości i lęku, po czym rozkrajamy każdy miesiąc na 30 lub 31 części tak, aby zapasu wystarczyło dokładnie na cały rok. Każdy dzień przyrządzamy osobno Z jednego kawałka pracy I dwóch kawałków pogody i humoru. Do tego dodajemy trzy duże łyżki nagromadzonego optymizmu, łyżeczkę tolerancji, ziarenko ironii i odrobinę taktu. Następnie całą masę polewamy dokładnie dużą ilością miłości. Gotową potrawę przyozdabiamy bukietem uprzejmości i podajemy codziennie z radością i filiżanką dobrej, orzeźwiającej herbatki. synami. Jednym z nich był Jerzy Franciszek urodzony 3 grudnia 1917 r. w W-wie. Tworzone przez nich ognisko domowe - było wspólnotą pełną miłości, życzliwości, otwartości na potrzebujących, pielęgnującą tradycje katolickie, rozwijającą różne zainteresowania i sprzyjającą pielęgnowaniu różnych wartości.2 To wychowanie w duchu chrześcijańskim wywarło wielki wpływ na kształtowanie się osobowości Jerzego. Pogłębiała je nauka w 6-klasowej szkole powszechnej (podstawowej) Towarzystwa Gimnazjum w Milanówku, w której dominowała swoją osobowością nauczycielka religii Janina Suchońska3 - osoba głębokiej wiary. Jej zafascynowanie Pismem Świętym było tak wielkie, iż lekcje 2) Kazanie o. dr. Szczepana T. Praśkiewicza OCD, wygłoszone 14 grudnia 2011 r. w kościele św. Aleksandra w Warszawie. 3) Andrzej Jaczewski Książka moich wspomnień, wyd. PIB Radom 2009 r.

5 religii wzbogacała pozaprogramowym prezentowaniem filmów o ludziach Kościoła. 4 W 1928 roku w wieku niespełna jedenastu lat Jerzy Powiertowski przystąpił do Pierwszej Komunii św., do której przygotowywała go siostra zakonna. W pierwszokomunijnej katechezie wykorzystała teksty z Dziejów duszy św. Teresy z Lisieux. W marcu 1931 roku przyjął sakrament bierzmowania. Po ukończeniu szkoły powszechnej początkowo pobierał naukę w miejscowym Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym, ale z powodu kłopotów finansowych w rodzinie i wysokich kosztów czesnego w szkole prywatnej kontynuował ją w W-wie w Państwowym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza. Przez trzy lata wraz z bratem dojeżdżał z Milanówka do Warszawy, ale w końcu rodzice postanowi sprzedać willę w Milanówku i przenieśli się do W-wy. Po zdaniu małej matury Jerzy przerwał naukę i rozpoczął praktyki w ojcowskiej pracowni krawieckiej. Mając zamiłowanie do muzyki rozpoczął naukę gry na fortepianie, którą kontynuował w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina. 5 Wraz z przyjaciółmi zaangażował się w życie parafii św. Aleksandra w W-wie uczestnicząc jako aktor w przedstawieniach o treści religijnej. Pociągały go bardzo war tości duchowe zakorzenione w świecie religii chrześcijańskiej. Wielki wpływ wywarła przyjaźń z kolegą Bogusławem Zajdlerem i jego siostrą planującą wstąpienie do zakonu karmelitanek bosych, co sprawiło, że w kwietniu 1944 r. obaj wstąpili do zakonu karmelitów bosych w Czerniej k. Krakowa. Przyjęty został do nowicjatu i zamieszkał w klasztorze. 24 sierpnia 1944 roku bracia nowicjusze wracali w swych habitach do klasztoru z pola w pobliskiej wiosce Siedlec na co mieli pozwolenie żołnierzy niemieckich. Nagle znajdujący się w pobliżu Niemcy zaczęli do nich strzelać. Kula ugodziła tylko brata Franciszka godząc go śmiertelnie. Zmarł ze słowem Jezu na ustach rozgrzeszony przez swego wychowawcę o. R. Warzechę. Strzelający do niego żołnierze po obejrzeniu ciała zabitego nie okazali minimum skruchy czy ludzkiego żalu; wręcz przeciwnie: dowódca pochwalił żołnierza za celny strzał w sam kręgosłup: Majstersztyk! powiedział, a inni gratulowali mu i śmiali się. Niemcy twierdzili, że uznali zakonników za przebranych partyzantów. Ojciec Święty Jan Paweł II w Liście apostolskim Tertio millennia adveniente 6 zaliczył br. Franciszka do grona 4) Andrzej Pettyn Kandydat na ołtarze związany z Milanówkiem (w: Wspólny Powiat, styczeń 2012) 5) o. prof. dr hab. Wiesław Kiwior OCD Franciszek Jerzy Powiertowski OCD ( ) w: Karmelici bosi w Polsce Księga jubileuszowa, Kraków 2005 r. 6) jan paweł II, List apostolski Tertio millennia adveniente, , n. 37, Watykan 1994, s. 47. Tamże. Por. S.T. Praśkiewicz OCD, Wierni Chrystusowi i Kościołowi. Męczennicy pol skiego Karmelu w pierwszym czterechsetleciu Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Str 5 F.J. Powiertowski osób, które dały świadectwo Chrystusowi aż do przelania krwi, do męczenników za wiarę. Wśród nich znaleźli się duchowni, zakonnice i zakonnicy oraz osoby świeckie. Jednocześnie Papież zaapelował do Kościołów lo kalnych, aby uczyniły wszystko dla zachowania pamięci tych, którzy ponieśli męczeństwo Nie wykluczone, że stanie się najmłodszym błogosławionym, chociaż takie procesy beatyfikacyjne trwają latami. Jego proces beatyfikacyjny zaczął się 17 września 2003 roku. Postulatorem jest o. prof. dr hab. Wiesław Kiwior OCD, który zakończył o br. Jerzym Franciszku Powiertowskim drugie (uzupełnione) wydanie książki, zatytułowanej W poszukiwaniu sensu życia. Książka ukazała się przed kilkoma tygodniami nakładem Wydawnictwa Karmelitów Bosych w Krakowie. Wiele miejsca poświęcono w niej środowisku rodzinnemu br. Jerzego Franciszka, w okresie kiedy Powiertowscy zamieszkali w Milanówku. Poświecono w niej sporo miejsca latom szkolnym i młodzieńczym, które kandydat na ołtarze spędził w Milanówku. Zawarto w niej wiele jego zdjęć (w tym z rodziną) oraz zdjęcia kościoła św. Jadwigi Śląskiej (przed przebudową), ołtarz główny w kościele parafialnym z czasów pobytu Powiertowskich w Milanówku, cmentarz przyklasztorny w Czernej (gdzie znajduje się grób sł. B. F.J. Powiertowskiego, zdjęcie tablicy pamiątkowej w Os. Żbik k. Krzeszowic na pomniku w miejscu, gdzie zginął 24.VII W publikacji zawarto wiele interesujących informacji poczynając od wstąpienia do Zakonu Karmelitów Bosych, okres nowicjatu, jego pisma i sylwetkę duchową aż po męczeńską śmierć. Henrysina Chata Całość uzupełnia bardzo obszerna bibliografia, wśród nich znajdujemy prace Zofii Żuławskiej, Marii Smoleń, Katarzyny Chrudzimskiej-Uhery oraz zdjęcia udostępnione przez Mariusza Koszutę. W drugim semestrze MU3W zaplanowano wspólnie z TMM promocję książki w Milanówku z udziałem jej autora prof. Uniwersytetu Kardynała Wyszyńskiego o. Wiesława Kiwiora. Andrzej Pettyn jego historii, Kraków Zamknięcie procesu diecezjalnego, poprzedzone zamknięciem procesów rogatoryjnych, odbyło się 24 maja 2011 roku w Pelplinie. 11 lipca 2011 roku akta procesu zostały przekazane do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, a 19 grudnia tegoż roku nastąpiło w Kongregacji otwarcie akt i rozpoczęcie postępowania rzymskiego.

6 Str 6 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r KULTURALNE HOT-DOGI cz. III Ameryka po wyborach. Barack Obama ponownie wybrany na Prezydenta USA. Wielu moich znajomych zaangażowało się w jego kampanię. Pomagali w rejestracji głosujących wśród demokratów. W Ameryce nie ma obowiązku meldowania się na pobyt stały (opowiadali mi o tym z dumą, jesteśmy wolnymi ludźmi, nie musimy się opowiadać gdzie mieszkamy ), dlatego przed wyborami wolontariusze chodzą po sąsiadach i pilnują, żeby na pewno znaleźli się na listach wyborczych. Kto się nie zarejestruje wcześniej nie ma prawa głosować w dniu wyborów. Dlaczego stypendyści Departamentu Stanu USA cieszą się z wyboru Obamy? Bo on deklarował utrzymanie wizyt studyjnych i stypendiów dla obcokrajowców. Obóz kandydata na prezydenta Mitta Romneya zapowiadał ostre cięcia budżetowe, w tym także likwidację takich programów jak ten, w którym uczestniczyłam i dzięki któremu mogę opowiedzieć Państwu kolejną historię. W dzisiejszym odcinku zwiedzimy kilka zrewitalizowanych zabytkowych budynków oraz terenów poprzemysłowych w Baltimore, Pittsburghu i Alexandrii, ważnych dla historii tych miast, stanowiących ich dziedzictwo kulturowe. Rewitalizacja i sztuka ratujemy zabytki, budujemy markę dzielnicy i miasta Pisałam ostatnio o społeczności w Alexandrii, samorządnej, dbającej o siebie nawzajem, organizującej co roku Uliczny Festiwal Sztuki, na który do miasteczka przyjeżdża ok. 40 tys. turystów! Ta sama społeczność, we współpracy z lokalnymi władzami i wsparciu lokalnych przedsiębiorców, adaptuje stare miejsca, które dostają nowe życie - jak na przykład Torpedo Factory 1 - stara fabryka torped przerobiona na inicjatywę kulturalną. To co powstało, dzięki zaangażowaniu mieszkańców, ich świadomości jak ważna jest rola kultury w budowaniu lokalnej społeczności oraz dzięki mądrej współpracy trójsektorowej (sektora publicznego władzy lokalnej, prywatnego lokalnego biznesu oraz sektora społecznego lokalnych organizacji i mieszkańców), można nazwać trzypiętrową podróżą po otwartych pracowniach, studiach artystycznych i galeriach sztuki, przekazanych lokalnym twórcom. Zwiedzający może obserwować artystów przy pracy, kupić oryginalne rękodzieło, obejrzeć performance lub wystawę. W obiekcie znajdują się 82 studia artystów pracujących w nich na co dzień, 6 galerii: Główna Galeria (przestrzeń wystawiennicza dla prac narodowych i międzynarodowych), galerie sztuki wizualnej, ceramicznej, włókienniczej, graficznej i fotograficznej. Artyści pracujący w Fabryce organizują bezpłatnie warsztaty dla dzieci młodzieży i dorosłych. W części budynku znajduje się Muzeum Archeologiczne Miasta Alexandria, Informacja dla zwiedzających, sklep z upominkami oraz kawiarenka. Fabryka Torped - malarstwo dla dorosłych. Fot. A.O. 1) Torpedo Factory niegdyś fabryka torped, dziś dom przekazany artystom. Fot. A.O. Latem organizowane są tu obozy sztuki, które cieszą się wielkim zainteresowaniem. Takie wykorzystanie jednej z naszym milanowskich zabytkowych willi mogłoby wspaniale budować artystyczny wizerunek naszego miasta. Artyści Rezydenci - the Artists-in-Residence Alexandria, Pittsburgh i Baltimore, realizują program, o którym marzyłam dla Milanówka zapraszają na kilka dni lub tygodni artystów do rezydowania i tworzenia w swoim mieście. Trafiamy do byłej, wielkiej fabryki materacy w Baltimore. Kolejne niezwykłe miejsce przerobione na ogród sztuk. To enklawa dla współczesnych nieza- Artyści zaadaptowali przestrzeń starej fabryki w Baltimore na mieszkanie. Fot. A.O. leżnych twórców z całego świata, niezwykle ceniona w środowisku. W potężnych loftach twórcy dostają przestrzeń, w której po prostu tworzą. Ich dzieł sztuki często nie da się zobaczyć w innych miejscach, bo najczęściej stają się one integralną częścią Fabryki. O możliwość pobytu i tworzenia w tym miejscu co roku ubiega się 600 artystów z całego świata, a szansę otrzymuje zaledwie 6 z nich.

7 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Zwiedzamy kolejne piętra i kolejne instalacje. Widzimy młodych artystów z różnych części świata pracujących nad swoją sztuką. Zasada rezydencji jest taka my Was zapraszamy, dajemy zakwaterowanie, miejsce do tworzenia i organizujemy wystawę, Wy zapełniacie pracownię sztuką i zostawiacie ją u nas. Dodatkowo każdy artysta prowadzi zajęcia edukacyjne z dziećmi. Dzięki takim programom jak Artyści Rezydenci, twórcy mogą podróżować, poznawać świat, innych artystów, rozwijać się i integrować, a także prezentować swoje prace w innych krajach. W Milanówku mieszka tylu zdolnych artystów, byłoby wspaniale, gdyby mogli współtworzyć taki program. Dawna Fabryka materacy - materace, szklana sala z ludźmi w kropki. Fot. A.O. Autorka zapatrzona na wstrząsającą ekspozycję z życia Greer Lankton2, Fabryka Materacy Artyści i biznesmeni Bogaci ludzie zawsze lubili otaczać się sztuką i przebywać w towarzystwie artystów. Dzielnice, miasta, w których mieszkają twórcy, gdzie unosi się charakterystyczny klimat sztuki, stają się modne i drogie, a zamieszkanie w nich jest kwestią prestiżu i nobilituje. Amerykanie wiedzą o tym bardzo dobrze. Dlatego w ramach programu Cultural District ( Okręg Kulturalny lub Kulturalna Dzielnica ), stworzyli między innymi projekt, w którym zapraszają artystów do zamieszkania i działań w poprzemysłowych dzielnicach i opuszczonych starych budynkach. 2) Greer Lankton, , USA, lalkarka, urodziła się jako Greg Lankton w miejscowości o nazwie Flint w stanie Michigan. Jej całe profesjonalne życie było poświęcone tworzeniu lalek i ludzkich figur artystycznych. Tworzenie lalek rozpoczęła jeszcze jako chłopiec w wieku 10 lat. Zawodowo stała się lalkarką w wieku 17 lat. Jednocześnie w tym samym czasie ujawniła się jako transpłciowa kobieta, aby w wieku 21 lat poddać się operacji zmiany płci. Wątki związane z transpłciowością były widoczne w jej lalkach, które często miały jednocześnie cechy męskie i kobiece. W 1981r. jej lalki pojawiły się na nowojorskiej wystawie New York/New Wave. W tym samym mieście poznała artystę o nazwisku Paul Monroe, którego poślubiła w 1987r. Świadkiem na jej ślubie była Teri Toye. W 1995r. jej twórczość była wystawiana podczas biennale w Whitney i Wenecji. Jej lalki miały twarze innych sławnych kobiet transpłciowych, w tym: Candy Darling czy Teri Toye. Greer przez wiele lat zmagała się z uzależnieniem od narkotyków i anoreksją. Zmarła 18 listopada 1996r. w wyniku przedawkowania narkotyków. transeksualnebohaterki.blogspot.com/2013/01/greer-lankton.html, wikipedia (przyp. redakcji) Str 7 W Polsce niektóre firmy zadziałały odwrotnie, w starych pofabrycznych dzielnicach, bez tradycji artystycznej, zaadaptowały budynki na luksusowe lofty i bankrutowały, ponieważ miały olbrzymi problem z ich sprzedażą. Podczas wizyt w apartamentach powstałych w starych pittsburskich fabrykach, przedstawicielka miasta podkreślała wielokrotnie, że najpierw trzeba stworzyć markę dzielnicy, potem dopiero przyjdzie czas na zyski. W tym celu organizuje się specjalne tour objazdy po mieście dla artystów i twórców, aby obejrzeli posiadłości i osiedlili się wraz ze swoją pracownią. Zasiedlanie terenów poprzemysłowych najczęściej zaczyna się od tworzenia komun artystycznych domy po rewitalizacji dzierżawione są za symboliczne kwoty artystom. Pomaga w tym lokalny biznes, żywo zainteresowany wzrostem wartości okolicznych nieruchomości, przekazuje środki na kulturalne Cultural District - Kulturalna dzielnica - to się opłaca

8 Str 8 Gazetka MU3W wydarzenia organizowane przez twórców, w tym studentów ASP, architektury, muzyki. Lokalna władza angażuje się w tworzenie klastrów kulturalnych, w których działania artystów wspierają przedstawiciele sektora prywatnego (lokalny biznes, który zyska na rozwoju sztuki, prestiżu miasta, cenach nieruchomości, festiwalach, turystach kulturowych, a zatem restauracjach, hotelach itp.), sektora publicznego (lokalne władze samorządowe, które dzięki sztuce budują wizerunek miasta, przyciągają nowych mieszkańców i turystów, mają większe wpływy z podatków) oraz społecznego (organizacje pozarządowe działające w obszarze kultury dla lokalnej społeczności, często zrzeszające artystów). Amerykanie obalają mit, że kultura musi być niedochodowa. Prezentowali nam badania, z których wynika, że Dystrykty Kulturalne wpływają na wzrost gospodarczy regionów, wydarzenia artystyczne przyciągają turystów, bogatych mieszkańców, zachęcają do wydawania pieniędzy na rozrywkę i sztukę, lokalni twórcy zarabiają, wszyscy płacą podatki. W USA już ponad 90 miast wprowadziło u siebie program Cultural District, słowem im się kultura opłaca! Amerykańska Łódź Pittsburgh to taki amerykański krewny naszej polskiej Łodzi, to miasto ze specyficznym industrialnym klimatem, ma to coś co uwodzi artystów, turystów i mieszkańców. Piękne wnętrza Stacji Kolejowej zaadaptowanej na restaurację, sklepy i siedziby organizacji pozarządowych. Pittsburgh, Pennsylvania. Fot. A.O. Miasto poprzemysłowe, w którym do lat 80-tych XX wieku niekoniecznie zabiegano o edukację, bo doskonałe profity mieszkańcom przynosiła stal. Przemysł stalowy odszedł w niebyt z pomocą chińskiego taniego surowca, a dzisiejszy Pittsburgh to zupełnie inne miasto, stawiające na implanty, potężne szpitale, wyspecjalizowaną produkcję hi-tech i... Dystrykt Kulturalny. W mieście odbywają się setki wydarzeń kulturalnych, a stare pofabryczne i zabytkowe budynki są adaptowane na hotele, teatry, restauracje i pracownie artystyczne. Również tu, nr 27, luty 2013 r w opuszczonych industrialnych dzielnicach wprowadza się program zasiedlania artystów. Olbrzymie wrażenie wywarł na mnie stary dworzec kolejowy Pensylwania Station w Pittsburghu. W przepięknie odrestaurowanym budynku starego dworca znajdują się m.in. hotel, restauracja, sklepy i siedziby organizacji pozarządowych, także tej, która nas gościła. Fundacja dba, by znalazły się pieniądze na rewitalizację zabytkowych budowli, ale również, by dzie- ci (ich rodzice, rodziny) poznawały architektoniczną historię miasta, identyfikowały się z nią, budowały nie tylko tożsamość, ale i dumę z przynależności do tego miejsca. Jak? O tym opowiem w odcinku poświęconym inspiracjom i projektom, jakie przywiozłam z wizyty i małymi krokami będę chciała wprowadzać w Milanówku. Tymczasem polecam zdjęcia ukazujace jak piękny jest budynek uratowanego przed wyburzeniem dworca. Brzmi znajomo? Zrewitalizowane stare budynki będące własnością miasta, artyści, sztuka, bliskość stolicy... Brzmi znajomo? Nic dziwnego. Na ulotce reklamowej wyczytałam Dawna Fabryka Torped znane centrum sztuki, znajduje się w urokliwym miasteczku tuż pod Waszyngtonem odwiedź nas!. Wielu turystów będąc w stolicy przyjeżdża tu, aby odwiedzić Alexandrię. Jestem przekonana, że mając jedwabną historię, możliwość współpracy z fabryką jedwabiu, bliskość Warszawy, piękną przyrodę i architekturę, obiekty jak Waleria, Turczynek oraz markę (wielu Milanówek wciąż kojarzy się z bohemą artystyczną, jedwabiem, elegancją, sztuką, starodrzewem i luksusem), nasze miasto powinno pójść w podobnym kierunku jak Dystrykty Kulturalne. Przygotowałam zresztą koncepcje wdrożenia podobnych pomysłów u nas z Muzeum Jedwabiu włącznie, mam nadzieję, że kiedyś uda się je zrealizować. Mądra rewitalizacja zabytków, wykorzystanie ich do budowy wizerunku miasta i z korzyścią dla lokalnej społeczności, to jeden z priorytetów, który przywiozłam ze swojej podróży. Z pozdrowieniami dla Czytelników, Anna Osiadacz

9 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Spragnieni wiedzy i dobrej zabawy Ten tytuł odnosi się do słuchaczy MU3W. Do soboty 26 stycznia 2013 roku miałam okazję widzieć ich w akcji kilkanaście razy. Wspomnę tylko o organizacji wizyty gości z Francji, przedstawień plenerowych podczas Festiwalu Otwarte Ogrody, wieczerzy wigilijnej czy też cotygodniowych środowych wykładów. Zawsze odnosiłam wrażenie, że jest to zgrana drużyna, w której każdy wie za co odpowiada, a przydzielone role uwzględniają indywidualne predyspozycje. Trzeci Bal Uniwersytecki, potwierdził słuszność mojej opinii. W sobotę, 26 stycznia miałam uczestniczyć po raz pierwszy w balu organizowanym przez MU3W. Przyznam, że czułam się trochę niepewnie, bowiem nigdy wcześniej nie uczestniczyłam w balu, gdzie, jak Szwedzki stół i eleganckie garnitury... Fot. T.O to napisano w zaproszeniach, organizatorzy gwarantują szampański nastrój przy muzyce na żywo zespołu Deja Vu Art. z Inowrocławia, a goście zapewniają bogate menu (wyroby własne) oraz napoje zimne, gorące i wzmocnione. W przeddzień balu, około południa, podjechałam do Teatru Letniego, w którym bal był organizowany, by zaoferować swoją pomoc. Byłam mocno zaskoczona, gdy zobaczyłam, że stoliki są już rozstawione, a kilkanaście krzątających się osób, pod dowództwem prezes Polonez w wykonaniu 35 par wprawił w podziw nawet orkiestrę. Fot. T. Okoński Str 9 Dominiki Inkielman, kończy dekorowanie sali. Kolejne zaskoczenie miało miejsce następnego dnia i to zarówno przed balem jak i w trakcie jego trwania. Kiedy przyjechałam na bal i z moimi półmiseczkami podeszłam do stołu, na którym ustawiano potrawy zobaczyłam mnogość różnego rodzaju przekąsek. Na stoliku przeznaczonym na napoje z trudem wcisnęłam przyniesioną butelkę z winem. Prezes Dominika Inkielman czuwała by wszyscy goście zajęli przeznaczone dla nich miejsca, a punktualnie o godz powitała przybyłych i ogłosiła otwarcie Trzeciego Balu Uniwersyteckiego, zapraszając wszystkich do poloneza. Bal, jak zapowiedziała Dominika Inkielman podczas jego otwarcia, trwał do godz Elegancko ubrane panie i nie mniej eleganccy panowie wirowali na parkiecie w rytm muzyki proponowanej przez zespół Deja Vu Art. Repertuar był bardzo urozmaicony: tango, walc fokstrot, ale również rytmy południowo amerykańskie, ognisty rock-and-roll i twist. O północy zespół Deja Vu Art. przeistoczył się w zespół Boney M i poprowadził tańce w rytm melodii zespołu, znanego nam z sopockiego festiwalu. Bawiłam się świetnie, podobnie jak inni uczestnicy balu. Mam nadzieję, że dobrze bawił się również burmistrz Jerzy Wysocki, który wprawdzie na balu był krótko, gdyż jak powiedział, był również zaproszony na spotkanie innej organizacji działającej w Milanówku, ale zdążył kilka

10 Str 10 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r ciepłych słów skierować do jego uczestników i kilka razy zatańczyć. Atmosfera balu była tak gorąca, że panie przestały korzystać z otulających ramiona szali, a niektórzy panowie pozdejmowali marynarki. Najlepiej oddadzą ją zdjęcia, wykonane przez Tomasza Okońskiego. Jak się okazuje, członkowie MU3W są aktywni nie tylko podczas wykładów i szkoleń. Miło patrzeć na ludzi 50+ tak młodych duchem i tak pięknie bawiących się. Ewa Kubacka Krótki bilans Roku Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce Rok 2012 upłynął w Polsce pod hasłem Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Temat mało medialny, więc media ograniczały się w najlepszym razie do krótkich komunikatów i można by sądzić, że tak naprawdę nic się nie wydarzyło. Po I Kongresie UTW komentarze prasowe były lakoniczne lub żadne. Władze samorządowe na obszarach działania UTW również z oporami akceptowały fakt, że ich rozwój jest zjawiskiem społecz- nym o rosnacym znaczeniu docenianym przez Sejm i Rząd RP. Na naszym milanowskim podwórku władze samorządowe nie zdobyły się na najmniejszy gest zainteresowania problematyką UTW. A tymczasem fakty mówią same za siebie - UTW rosną w siłę liczebną (wykresy poniżej) stając się równocześnie Liczba UTW w latach UTW to osób Pozostałe formy działania UTW UTW działające jako samodzielne stowarzyszenia i fundacje lub w ramach innych stowarzyszeń lub fundacji Liczba uniwersytetów trzeciego wieku w Polsce (stan na: listopad 2012 r.)

11 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Str 11 liczącymi się partnerami władz państwowych w kształtowaniu polityki senioralnej w Polsce - wystarczy przejrzeć kalendarz wydarzeń z 2012 r. o zasięgu ogólnokrajowym (poniżej). Utworzenie w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Polityki Senioralnej, Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata zapewniający wsparcie finansowe organizacjom senioralnym a UTW w szczególności, Deklaracja Pakt na rzecz seniorów - to decyzje, które torują drogę nowoczesnego myślenia, że seniorzy to z jednej strony pełnoprawni odbiorcy kultury i edukacji, a z drugiej - wartościowi członkowie społeczeństwa obywatelskiego o trudnym do przecenienia potencjale. Coraz śmielej w głowach ustawodawców przebija się myśl, że edukacja dorosłych w każdym wieku powinna być takim samym priorytetem Państwa, jak edukacja młodzieży. Na tym tle została dostrzeżona rola UTW jako wiodących ośrodków aktywizujących seniorów. Aby nie być gołosłownym przytoczę jeden z wniosków zawartych w raporcie: Raport z badania ZOOM na UTW w ramach Programu ZOOM na UTW realizowanego przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczych ę przy wykorzystaniu środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego -...Ponieważ UTW skupiają najbardziej aktywnych seniorów, lokalną elitę, wydaje się, że w naturalny sposób osoby te mogą stać się rzecznikami interesów osób starszych w swoich społecznościach, mogą wspierać uruchamianie procesów konsultacji, współpracy z samorządem (np. powoływanie rad seniorów), sieciować organizacje seniorskie. Jest to jeden z możliwych kierunków działań UTW, który warto wspierać. Ważne, aby słuchacze uświadomili sobie, że są silną grupą i mogą stać się ważnym reprezentantem nie tylko UTW, ale także innych osób starszych... Michał Inkielman WYBRANE WYDARZENIA ROKU UTW II.2012, Warszawa, Senat RP Uchwała Senatu RP w sprawie ustanowienia roku 2012 Rokiem UTW III.2012, Warszawa, Sala Kongresowa PKiN Kongres Uniwersytetów Trzeciego Wieku, Innowacyjne UTW dla społeczeństwa i gospodarki. 19.V.2012, Łazy III Wiek Na Start - IV Ogólnopolska Olimpiada Sportowa Uniwersytetów Trzeciego Wieku. 26.VI.2012, Warszawa, Sejm RP Wystawa Uniwersytety Trzeciego Wieku w Polsce. 17.VIII.2012 Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów. Utworzenie w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Polityki Senioralnej. 24.VIII.2012, Warszawa Uchwała Rady Ministrów. Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata VIII.2012, Łeba Ogólnopolska Konferencja Perspektywy rozwoju infrastruktury społecznej na rzecz edukacji i aktywności osób starszych rola Uniwersytetów Trzeciego Wieku. 5-8.IX.2012, Nowy Sącz, Krynica - Zdrój Forum III Wieku w ramach XXII Forum Ekonomicznego IX.2012, Warszawa, Torwar Konwencja Międzypokoleniowe Dni Aktywności, Targi Aktywni XI.2012, Warszawa Seniorzy w Systemie Ochrony Zdrowia - konferencja Rzecznika Praw Pacjenta. 19.XI.2012, Warszawa Konferencja podsumowująca ROK UTW 2012 pod patronatem Marszałka Sejmu RP. Przyjęcie Deklaracji Końcowej Pakt na rzecz seniorów. 22.XI.2012, Kraków V-lecie Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku. 27.XI.2012, Warszawa, Senat RP Konferencja Samorząd przyjazny edukacji seniorów. 30.XI.2012, Warszawa Konferencja Rzecznika Praw Obywatelskich Strategie działań w starzejącym się społeczeństwie. Tezy i rekomendacje. 18.XII.2012, Warszawa, Centrum Nauki Kopernik Upowszechnianie w Polsce europejskiej agendy na rzecz uczenia się dorosłych - Konferencja Ministerstwa Edukacji Narodowej. 19.XII.2012, Warszawa, Sejm RP Konferencja Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej podsumowująca Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej w Polsce - rezultaty i wyzwania na przyszłość Źródło wykresów na stronie 10 i Kalendarium: Publikacja Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW. Nowy Sącz. Zdjęcia: Archiwum Sądeckiego UTW, Miłosz Sałaciński, Krzysztof Białoskórski

12 Str 12 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r Nie taki Bank straszny. Jak oszczędzać i na czym? W ramach projektu Milanowscy Seniorzy XXI w. współfinansowanego przez MPiPS, MU3W prowadzi szkolenia ułatwiające ludziom starszym poruszanie się w świecie współczesnych technologii. Należą do nich różnorodne usługi bankowe zarówno w tradycyjnej formie, jak też elektronicznie: karty płatnicze, bankowość internetowa. Organizatorzy projektu nawiązali współpracę z jednym z milanowskich banków, aby móc przekazać kursantom informacje z pierwszej ręki. ( przyp. redakcji) Autorka artykułu p. Dorota Rakoczy Obecnie ciężko wyobrazić sobie sprawne zarządzanie finansami bez posiadania przynajmniej jednego konta bankowego. Niezależnie od tego czy planujemy codzienne wydatki, zamierzamy ulokować pieniądze na lokacie, płacimy kredyty - rachunek bankowy jest bardzo dobrym narzędziem, który ułatwi i usprawni nam wszystkie wymienione czynności. Przy wyborze banku i rachunku powinniśmy sobie odpowiedzieć na kilka poniższych pytań: Jaka jest wysokość prowizji przy przelewach oraz wypłatach z bankomatu? Możliwość dostępu do rachunku przez telefon i Internet, jakie są związane z tym opłaty? Czy mam dostęp do bankowości elektronicznej i czy jest ona dla mnie przejrzysta i użyteczna? Jak oprocentowane są środki na rachunku osobistym oraz powiązanym koncie oszczędnościowym? Czy występują stałe opłaty związane z prowadzeniem konta? Jaka jest opłata za kartę do bankomatu i w których bankomatach mogę wypłacać za darmo? Jakie ponoszę opłaty za stałe zlecenia i polecenia zapłaty? Jakie inne opcje dodatkowe są dostępne w koncie (ubezpieczenia, opieka medyczna, pomoc w domu i w podróży? Jeżeli podliczymy wszystkie koszty i wyjdzie nam 0zł. 5zł. za opłaty, mamy bardzo dobre konto, jeżeli jest ono jeszcze oprocentowane i posiada dodatkowe opcje możemy sobie pogratulować! W każdym innym przypadku powinniśmy od razu poszukać oferty w innym banku. Wiem, że każdy powie jestem związany z bankiem, lubię miłą obsługę, tam mnie znają to wszystko prawda, jest natomiast jedna kwestia, dlaczego oddaję swoje pieniądze skoro mogłabym/ mógłbym je zainwestować?! Każdy z nas może bez trudu obliczyć ile miesięcznie przeznacza na opłaty za prowadzenie rachunku i zaoszczędzone kwoty możemy przeznaczyć na INWESTYCJĘ. Co zrobić z kwotą 20 zł, którą zaoszczędziliśmy nie płacąc za konto, czy takie kwoty można inwestować? Oczywiście, że tak! Na początek konto oszczędnościowe, a potem... Małe kwoty można wpłacać na konto oszczędnościowe. Nawet najmniejsze kwoty chociażby drobne z zakupów możemy wpłacać na konto oszczędnościowe. Takie konto nie przyniesie od razu wysokich zysków, ale uczy systematycznego oszczędzania i ma niepodważalną zaletę: w dowolnym momencie możemy zgromadzone środki wypłacić bez utraty odsetek. Kolejny krok - lokata Prędzej czy później na naszym koncie zbierze się większa suma. To właściwy moment na zrobienie kolejnego kroku: jeśli uzbieraliśmy np. 2 tys. zł, połowę z tej kwoty przenosimy na lokatę bankową. Pieniądze zaczną pracować szybciej, bo lokaty są zwykle oprocentowane lepiej. Tę operację powtarzajmy za każdym razem, kiedy kwota zgromadzona na koncie oszczędnościowym przekroczy próg np. 2 tys. zł lub kwotę ustaloną przez Ciebie. Równolegle z kontem oszczędnościowym możemy pomyśleć o programie, który pozwala inwestować małe kwoty - plan systematycznego oszczędzania. Dobrze jest wybrać taki sposób oszczędzania, który zobliguje nas do regularnego odkładania założonej z góry kwoty. Do takich rozwiązań należą m.in. programy systematycznego oszczędzania. Programy inwestycyjne są elastyczne (można wpłacać niewielkie kwoty, począwszy od 100 zł miesięcznie), a po drugie, nasze pieniądze mogą być inwestowane w różne tzw. klasy aktywów (np. obligacje fundusze polskie lub zagraniczne, fundusze stabilne, akcyjne itd.). Jeśli nie chcemy samodzielnie decydować o ich wyborze, możemy skorzystać z gotowych rozwiązań o zróżnicowanych możliwościach zysku i poziomie ryzyka. Wpłacając regularne kwoty przez długi czas, najczęściej od 10 do 30 lat, jednostki funduszy kupujemy po różnych cenach. Wpływa to na zmniejszenie ryzyka inwestycji, ponieważ uśrednia się koszt ich zakupu w całym okresie oszczędzania. W przypadku programów systematycznego oszczędzania podatek od zysków kapitałowych opłacany jest dopiero po zakończeniu inwestycji. Zaletą tych programów jest różnorodność ich zastosowania, mogę być sposobem odkładania na emeryturę, budowania poduszki finansowej przy kredycie hipotecznym, mogą również posłużyć, jako przyszły prezent na edukację dzieci czy wnuków. Jeżeli jesteśmy przy opcji emerytury warto zatrzymać się na chwilę IKE, czyli daj się zmotywować Jest to połączenie długoterminowego odkładania pieniędzy na indywidualnym koncie emerytalnym. Podstawową jego zaletą jest to, że do pewnego limitu wpłat - pieniądze gromadzone na takim koncie są zwolnione z tzw. podatku Belki. Jest tylko jeden warunek: pieniędzy z IKE nie możesz wypłacić przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Mamy jeszcze inne sposoby oszczędzania, o których zapominamy, bo wydaje się nam, że na kredytach nie można oszczędzać.

13 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Str 13 To na szczęście błędna teoria. Analizując rynek widzimy spadający WIBOR (koszt pieniądza). Mniejszy WIBOR, to mniejsze oprocentowanie naszych kredytów, co równa się niższej racie i zaoszczędzonych pieniądzach. Jeżeli braliśmy kredyt, gdy WIBOR był na poziomie 5,4% a dziś jest już na poziomie 4,03% oszczędzamy 1,37% na oprocentowaniu. Nie można tego odczuć, jeżeli ma się stałe oprocentowanie kredytu. Nic prostszego poszukaj banku, który oferuje kredyty ze zmiennym oprocentowaniem. Gdy tendencja się odwróci i wibor pójdzie w górę warto znów zamienić kredyt na stałe oprocentowanie. Przy tej okazji, zwróćmy uwagę na oprocentowanie naszych pożyczek. Raz podjęta decyzja nie zobowiązuje nas do trwania przy wysokim oprocentowaniu. Na szczęście są kredyty konsolidacyjne, które zamieniają wszystkie nasze zobowiązania w jeden kredyt, co wiąże się z jedną ratą i często z niższym oprocentowaniem. Jeżeli jesteśmy przy kredytach warto wspomnieć o internetowych kantorach wymiany walut. Kurs waluty w kantorze internetowym jest dużo korzystniejszy niż w banku nie mówiąc już o zwykłych kantorach. Operacje takie są bezpieczne i wygodne, wymieniamy środki i przelewamy na konto w banku, w którym mamy rachunek lub kredyt. Wymienioną walutę możemy odebrać również w oddziale banku. Jest to dogodne rozwiązanie dla kredytobiorców w walutach zagranicznych. Może świetnie się sprawdzić, kiedy podróżujemy i też potrzebujemy waluty kraju, do którego się udajemy. Różnica pomiędzy kantorem internetowym a stacjonarnym jest duża dla nas oznacza to kolejne złotówki w portfelu. Można by było jeszcze długo rozpisywać się na co zwrócić uwagę, jakie parametry powinno mieć konto, na które wpływa nasze wynagrodzenie, emerytura, renta i inne świadczenia. Ważne, aby było idealnie dopasowane do naszych potrzeb oraz jak zaoszczędzone, nawet małe kwoty, zainwestować tak by w dłuższej perspektywie czasu zgromadziły większą sumę. Na czym możemy jeszcze oszczędzać? Na te i wiele innych pytań chętnie odpowiemy każdemu Klientowi w placówce partnerskiej Alior Banku. Jesteśmy do Państwa dyspozycji Pon.-Pt Sob Kim jesteśmy i czym się kierujemy? Alior Bank jest bankiem ogólnopolskim i uniwersalnym. Obsługuje wszystkie segmenty rynku w ramach dwóch pionów: detalicznego i biznesowego. Co wyróżnia Alior Bank? To przede wszystkim przejrzystość, bezpieczeństwo, stabilność, odpowiedzialność, doradztwo, przedsiębiorczość oraz innowacyjność. Oferta banku skierowana jest do Klientów, którzy oczekują wyższego poziomu usług, doradztwa i wyższej zyskowności produktów. Bank udostępnia w standardzie produkty i usługi, które dotychczas oferowane były jedynie wybranym, najbogatszym Klientom, oraz produkty dotąd niedostępne na rynku. Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego krótkiego artykułu, każdy z Państwa utwierdzi się w przekonaniu, że bankowość nie jest trudna. Warto porównywać oferty i szukać najlepszych rozwiązań dla siebie. Bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu na łamach Państwa gazety Z poważaniem Dorota Rakoczy Kierownik Placówki Partnerskiej Alior Banku Tylko ona cię zabawi, przeklęta i jedyna i na gwiazdy wyprawi, rytm święty, mowa inna - poezja - o K.I. Gałczyńskim, jego życiu,poezji i willi Perełka w Milanówku - zdań kilka. 23 stycznia 1905 r. w Warszawie, w kamienicy przy ul. Mazowieckiej w rodzinie pp. Gałczyńskich rodzi się syn, któremu na chrzcie nadają imiona Konstanty Ildefons. Ojciec Konstantego, pracuje na kolei, matka zajmuje się domem i wychowywaniem syna. Życie Gałczyńskich toczy się spokojnie do chwili wybuchu I wojny światowej, gdy rodzina zostaje ewakuowana aż do Moskwy. Dziewięcioletni wówczas Konstanty zostaje zapisany do szkoły polskiej, w której uczy się pilnie. Po zakończeniu wojny pp. Gałczyńscy wracają do Warszawy, a Konstanty, po ukończeniu gimnazjum, podejmuje studia na dwóch wydziałach UW filologii angielskiej oraz klasycznej. W trakcie studiów nawiązuje wiele znajomości, pisze i wydaje swoje pierwsze wiersze angażuje się w pracę grupy poetyckiej Kwadryga, w której działa między innymi z L. Szenwald, St.R. Dobrowolski, czy W. Słobodnik. Kocha życie bohemy, bryluje w towarzystwie, wyjeżdża ze swoim towarzystwem do znanego już warszawiakom letniska Milanówek. Zatrzymują się w willi Perełka przy ul. Grudowskiej 12. Jest wesoło, przyjemnie, podczas zabaw mocno zakrapianych alkoholem, dyskutują, zawierają nowe znajomości. Sympozja te, jak je nazywa Gałczyński trwają od rana aż do późnego wieczora a nawet do następnego rana. Jakeśmy się zebrali, tak już siedzimy kołem Chłopy rosłe, żylaste, z obliczem wesołem Ucztujące za stołów półpodkową zgiętą Kiedy świecą się kubki, misy jako święto (...) Przyznajcie mi, że dobrze jest wino w takt muzyki Pić i na tańczące poglądać ogniki

14 Str 14 Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r I szumów leśnych słuchać i ku gwiazdom oko Podnosić, kołującym srebrnie i wysoko. Sympozjum 1928 r. Oj wesoło i głośno poetycka brać w Milanówku się bawiła. Ale do czasu - znosili to sąsiedzi, prosili o cichsze zabawy, grozili, ale sympozjony nie za bardzo sobie brali prośby i groźby do serca. Powoli sąsiedzi przyzwyczajali się do wesołych letników oprócz jednej pani, która z żelazną konsekwencją nachodziła biesiadników,że ci, mając dosyć jej wizyt, spakowali się i wyjechali. Czy Gałczyński jeszcze kiedykolwiek przyjechał jeszcze do Milanówka?, tego nie wiadomo. Wiadomo jednak, że Gałczyński powracał wspomnieniami do pobytu w Milanówku. W latach czytelnicy tygodnika Przekrój co tydzień spotykają się z bohaterami Teatrzyku Zielona Gęś, osiołkiem Porfirionem, redakcyjnym psem Fafikiem. Alojzym Gżegżółką, czy Hermenegildą Kuciabińską. Bohaterowie Dyskusji czy Córki zegarmistrza - miniatur dramatycznych Teatrzyku Zielonej Gęsi mieszkają w Milanówku lub z Milanówkiem uczuciowo są związani. Ale powróćmy do życia Gałczyńskiego w Warszawie. Pisze, bawi się, odwiedza warszawskie kawiarnie. W jednej z nich, sławnej Ziemiańskiej ujrzy piękną czarnooką dziewczynę, zakocha się w niej, z wzajemnością i wezmą ślub. Tą dziewczyną, wielką i jedyną prawdziwą miłością Gałczyńskiego jest Natalia Awałow córka księcia gruzińskiego - Srebrna Natalia, jak ją w swoich wierszach nazywał Zielony Konstanty. Rozmowa liryczna, Już kocham cię tyle lat, to przepiękne erotyki bezgranicznie zakochanego poety. W 1930 roku w soborze metropolitalnym Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie Natalia Awałow i Konstanty Ildefons Gałczyński ślubowali sobie miłość i wierność. Aby utrzymać rodzinę Konstanty przyjmuję posadę attaché w Berlinie. Po powrocie z placówki Gałczyńscy wyjeżdżają do Wilna, gdzie rodzi im się córka Kira. Jednak nie zagrzeją długo miejsca, bo w1936 r. powracają do Warszawy. Gałczyński staje się coraz bardziej znanym poetą, cieszy się szacunkiem i jest zakochany po uszy w swoich dwóch kobietach - dużej - żonie Natalii i małej - córeczce Kirze. Szczęście nie trwa długo, wybucha II wojna światowa, Gałczyński bierze udział w Kampanii Wrześniowej, dostaje się do niewoli radzieckiej, a Rosjanie przekazują go z innymi jeńcami Niemcom. Zostaje osadzony w stalagu XI w Altergrabow, skąd śle do żony i córki listywiersze. Tam właśnie powstają wiersze przepełnione tęsknotą i miłością - List jeńca, Dzika róża, Srebrna akacja. Czuje się źle, nie ma żadnych wiadomości od najbliższych, nie wie czy żyją. Gdy po upadku Powstania Warszawskiego przywiezieni zostają jeńcy powstańcy, wśród nich szuka swojej Natalii. Nie wie, że Natalia przebywa wraz z córeczką w Krakowie. Gałczyński po zakończeniu wojny stara się przedostać przez Francję i Belgię od kraju. Właśnie w Belgii nawiązuje bliską znajomość z Lucyną Walanowską, byłą więźniarką Ravensbruck. Poeta nie chce jednak pozostać na stałe za granicą. W 1946 r. udaje mu się powrócić do kraju, odnajduje w Krakowie swoje ukochane kobiety i nie wie, że Lucyna rodzi mu syna. O tym, że Gałczyński miał syna, rodzina dowiedziała się dopiero w 1998 r. Kira spotkała się ze swoim przyrodnim bratem, Konstantym, 7 VI 1998 i jeździli po Krakowie zaczarowaną dorożką. Także w 1998r zostały opublikowane w Przekroju zdjęcia L.Walanowskiej i jej syna. Gałczyński pracuje twórczo, bywa w Szczecinie Krakowie, Warszawie. Mimo wielkiem popularności i olbrzymią sympatii ze strony czytelników, okazywaną poecie podczas spotkań literackich, staje się obiektem ataków niektórych członków Związku Literatów Polskich. W 1950 roku, na zjeździe ZLP, Adam Ważyk zarzuca publicznie Gałczyńskiemu drobnomieszczański charakter jego twórczości. Gałczyński bardzo przeżywa te ataki, choruje na serce. Aby dojść do równowagi, wyjeżdża do leśniczówki Pranie nad jeziorem Nidzkim. Tam, w ciszy i spokoju pisze poematy jak Niobe, Wit Stwosz, Pieśni i Kronikę olsztyńską. Zakochuje się w traw kołysaniu, w borach Olsztyńskich, i marzy: Starym borom damy nowe imię Nowe ptaki znajdziemy i wodę Posłuchamy, jak bije olbrzymie, Zielone serce przyrody Cztery lata pod rząd jeździ do swojej ukochanej leśniczówki, niestety 6 XI 1953 roku dopada go trzeci zawał serca i poeta umiera. Pochowany zostaje na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Srebrna Natalia umiera w 2008 r. i spoczywa obok Zielonego Konstantego. A Kira? Kira pisze książki o swoim kochanym ojcu, porządkuje poetycką spuściznę ojca, jeździ do leśniczówki Pranie, w której znajduje się muzeum K.I. Gałczyńskiego. Leśniczówka w Praniu. Źródło: wikipedia Elżbieta Przeździecka

15 Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Str 15 PROGRAM ZAJĘĆ II SEMESTRU 2012/2013 Milanowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku WYKŁADY, SEMINARIA, SALONIK LITERACKI Program dofinansowany z dotacji Burmistrza Milanówka dzień godzina temat zajęć prowadzący miejsce 30 stycznia 13 lutego piątek 15 lutego 20 lutego piątek 22 lutego 27 lutego piątek 1marca niedziela 3 marca Środa 6 marca piątek 8 marca 13 marca sroda 20 marca piątek 22 marca 27 marca czwartek 28 marca 3 kwietnia piątek 5 kwietnia 10 kwietnia Profilaktyka zdrowia (w ramach projektu Milanowscy Seniorzy XXI w ) 17:00 Historia sztuki Leonardo da Vinci. Malarz na dworze w Mediolanie 17:00 Historia sztuki Dlaczego Leonardo da Vinci był genialny? 17:00 Politologia Czy istnieje polska tożsamość konstytucyjna 17:00 Spotkania geograficzne Księga rekordów Szutki Zbigniew Kuśnierz Przemysław Głowacki Przemysław Głowacki dr Tomasz Słomka Leszek Janasik Akademia Dokumentu 17:00 Kulturoznawstwo Znaczenie Kresów w kulturze polskiej Aleksandra Biniszewska 17:00 Spotkania geograficzne Londyn 17:00 Salonik Literacki Spotkanie z pisarzem 17:00 Medycyna Wpływ zaburzeń funkcji tarczycy na układ nerwowy 17:00 Spotkania geograficzne Jak założyć własne państwo 17:00 Historia sztuki Pierre-Auguste Renoir i narodziny impresjonizmu 17:00 Historia Moskwicini w dawnej Polsce: zbiegowie- agenci-dyplomacistaroobrzędowcy. 17:00 Salonik Literacki Uciekinier 17:00 W poszukiwaniu sensu życia Franciszek Powiertowski Śniadanie wielkanocne Andrzej Pasławski prof. Jerzy Bralczyk dr Wojciech Bik Leszek Janasik Akademia Dokumentu Przemysław Głowacki dr. Hieronim Grala dr.adam Rybiński i prof. Stanisław Kazubski ks. Prof. Wiesław Kiwior Rada Słuchaczy, Zarząd 17:00 Psychologia Neuropamięć czyli czym jest nasza pamięć i czemu czasem płata nam Natan Napiórkowski figle? ". 17:00 Sport Maciej Pospieszyński mistrz świata akrobacji 17:00 Medycyna Z ginekologią na ty w starszym wieku szybowcowej dr Aleksandra Dziarczykowska Sala konferencyjna wstęp wolny wstęp wolny wstęp wolny Teatr Letni MCK wstęp wolny wstęp wolny Sala konferencyjna Sala konferencyjna Sala konferencyjna

16 Str 16 piątek 12 kwietnia 17 kwietnia 24 kwietnia 8 maja 15 maja 22 maja 29 maja 5 czerwca 12 czerwca piątek 15 czerwca 17:00 Salonik Literacki Spotkanie z aktorem - Recital Górki 17:00 Historia sztuki Prawdziwy Vincent van Gogh twórczość, życie i mit Gazetka MU3W nr 27, luty 2013 r Stanisław Górka Przemysław Głowacki Sala konferencyjna wstęp wolny 16:30 Walne Zgromadzenie Słuchaczy Zarząd 17:00 Neurobiologia Kacper Łukasiewicz Sala konferencyjna Czy rodzimy się moralni? O biologicznych teoriach powstania moralności. 17:00 Sport Władysław Żmuda były piłkarz i trener piłkarski. 17:00 Historia sztuki Przemysław Głowacki Picasso i kobiety 17:00 Nauki społeczne prof. Hubert Szaniawski Skąd się bierze gaz łupkowy godz. do Kulturoznawstwo Beata Artymowska uzgodnienia Pałac pod Blachą 17:00 Historia sztuki Mark Rothko emocje, dramat, kolor 17:00 Uroczyste zakończenie roku akademickiego Przemysław Głowacki WYJAZDY EDUKACYJNE 27 i 28 kwietnia - Toruń Planowane 2-4 wyjazdy do teatru. UWAGA Wszystkie informacje przekazywane będą przed każdym wykładem na stronie w każdy wtorek i czwartek godz w naszym biurze Organizatorzy zastrzegają sobie prawo dokonywania zmian. Prezes MU3W Maria Dominika Inkielman PRZYPOMINAMY I PROSIMY: ODPISZ 1 % SWOJEGO PODATKU NA NASZ MILANOWSKI UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU KRS Kto może przekazać 1% dodatku organizacjom pożytku publicznego? - podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, - podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych - podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i korzystający z liniowej, 19% stawki podatku. Wniosek o przekazanie 1% podatku znajduje się na końcu każdego zeznania rocznego PIT-28, PIT 36, PIT-37 czy PIT-38. Na OPP przekazują więc również podatnicy podatku liniowego, ryczałtowcy oraz podatnicy grający na giełdzie. Emeryci i renciści, którzy otrzymują PIT roczny z ZUS i chcą przekazać 1% swojego podatku, powinni złożyć PIT-37, wpisując w poz.123 numer KRS Organizacji np i w poz.124 kwotę (nie wiecej niż 1% podatku), i oczywiście złożyć do 30 kwietnia br. w Urzędzie Skarbowym zgodnie z zasadami obowiązującymi rozliczenia rocznego za 2012 r. Druk Arkuszowa Drukarnia Offsetowa Sp. z o.o. ul. Traugutta 40, Grodzisk Maz. Wydawca Milanowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Milanówek, ul. http//: tel.: lub Redakcja Gazetki MU3W: Andrzej Pettyn - redaktor naczelny, Michał Inkielman: redakcja techniczna, zdjęcia i skład Praca redakcyjna i skład są wykonywane w ramach wolontariatu. Autorzy za zamieszczane teksty i zdjęcia nie otrzymują honorarium. Za treść artykułu odpowiada autor.

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa Deklaracja Końcowa Projekt nr 2. III Ogólnopolskiej Konferencji Uniwersytetów Trzeciego Wieku inaugurującej obchody 40. lat Ruchu Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce pod patronatem Marszałka Sejmu RP,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE I LO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KLASA MEDICUS-2 Wychowawca klasy: mgr Renata Mikołajczyk-Szwaczkowska POZNAŃ 2013/2014 25 października 2013r. - w naszej szkole

Bardziej szczegółowo

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW Pakt na rzecz Seniorów Rok 2012 Rokiem UTW Liczba UTW z podziałem na województwa 20 21 20 21 9 20 38 71 24 41 11 44 40 6 17 21 UTW w województwie małopolskim Liczba UTW w latach 1975-2012 424 248 187 125

Bardziej szczegółowo

Znów jesteśmy w szkole!!!

Znów jesteśmy w szkole!!! Znów jesteśmy w szkole!!! 1 września 2003r. uroczystymi apelami rozpoczęliśmy nowy rok szkolny. Pani dyrektor Elżbieta Pytka powitała nas i naszych rodziców bardzo serdecznie. Następnie wprowadzony został

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY

INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY INWESTYCJE SYSTEMATYCZNE ILE TAK NAPRAWDĘ UDAŁO SIĘ ZAROBIĆ I CZY WYNIK JEST WIĘKSZY OD LOKATY ARKUSZE DO TWOICH WŁASNYCH OBLICZEŃ POZNAŃ OZNAŃ,, 11 KWIETNIA 2011, 11 2011 BLOGI: WIEDZA I SZKOLENIA: BEZPŁATNE

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 2010

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 2010 Kraków, dnia 31.3.211 r. SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 21 1. Dane Fundacji. Fundacja Sztuk Wizualnych, z siedzibą w Krakowie przy ul. Piekarskiej 11/12, 31-67

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest realizowany w ramach umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

02.09.2013r. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO

02.09.2013r. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 02.09.2013r. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO Rok szkolny 2013/2014 rozpoczął się Mszą Św, którą w naszej szkole odprawił ksiądz proboszcz Andrzej Żur. Pani Dyrektor, Krystyna Lemańczyk, przywitała zebranych

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa

Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa Jesteśmy w rodzinie Pana Jezusa Podręcznik do nauki religii dla klasy I szkoły podstawowej pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Wydział Katechetyczny Kurii Diecezjalnej Płockiej Płock 2012 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman Zespół Szkół w Opaleniu ulkslwarneckiego 10 83136, Opalenie Numer 10 02/15 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Kraków opanowany Gimnazjum w Opaleniu w Krakowie Kto chce poznać duszę Polski niech

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Fundacji na Rzecz Myślenia im. Barbary Skargi w roku 2012

Sprawozdanie z działalności Fundacji na Rzecz Myślenia im. Barbary Skargi w roku 2012 Sprawozdanie z działalności Fundacji na Rzecz Myślenia im. Barbary Skargi w roku 2012 1. O Fundacji. 2. Działania w 2012 roku. 3. Działalność gospodarcza. 4. Uchwały Zarządu. 5. Informacja o wysokości

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

rok szkolny 2014/2015

rok szkolny 2014/2015 rok szkolny 2014/2015 Opiekun SKO: p. Hanna Zdanowska Szkoła Podstawowa nr 323 im. Polskich Olimpijczyków w Warszawie zaczęliśmy przygodę z SKO i współpracę z 43 Oddziałem Banku Polskiego PKO w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

ANG SPÓŁDZIELNIA DORADCÓW KREDYTOWYCH I GRUPA ANG ZARZĄD I RADA NADZORCZA MISJA, WIZJA I WARTOŚCI OBOWIĄZUJĄCE W RAPORTOWANYM OKRESIE 2

ANG SPÓŁDZIELNIA DORADCÓW KREDYTOWYCH I GRUPA ANG ZARZĄD I RADA NADZORCZA MISJA, WIZJA I WARTOŚCI OBOWIĄZUJĄCE W RAPORTOWANYM OKRESIE 2 wania. 03 ANG SPÓŁDZIELNIA DORADCÓW KREDYTOWYCH I GRUPA ANG ANG SPÓŁDZIELNIA DORADCÓW KREDYTOWYCH Powstała w 2010 roku Spółdzielnia ANG jest częścią Grupy ANG, w skład której wchodzą firmy realizujące

Bardziej szczegółowo

MISHOWA SEKCJA KULTURY

MISHOWA SEKCJA KULTURY Samorząd Studentów Kolegium MISH UW ul. Dobra 72, 00-312 Warszawa E-mail samomish@gmail.com Facebook https://www.facebook.com/mish.uw http://www.samorzad.mish.uw.edu.pl/ Kim jesteśmy? Sekcja Kultury powstała

Bardziej szczegółowo

Oferta Specjalna Banku Millennium. dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych

Oferta Specjalna Banku Millennium. dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych Oferta Specjalna Banku Millennium dla Związku Zawodowego Ratowników Górniczych Bank Millennium Bank dla osób, które cenią swój czas i wygodę Obsługa przez całą dobę -swoimi finansami można zarządzać przez

Bardziej szczegółowo

M Z A UR U SKI SK E I J HIST

M Z A UR U SKI SK E I J HIST NATROPACH MAZURSKIEJHISTORII I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU GIŻYCKIEGO Projekt edukacyjny skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych powiatu giżyckiego I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYKŁADY POPROWADZĄ PROFESOROWIE UNIWERSYTETU KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W WARSZAWIE. PROJEKT INAUGURACJA Misją Uniwersytetów Dziecięcych...jest rozbudzenie

Bardziej szczegółowo

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki!

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki! Twoja emerytura Wyższa emerytura Niższe podatki! Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to wyjątkowy program oszczędnościowy w formie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi,

Bardziej szczegółowo

KOCHAMY DOBREGO BOGA. Bóg kocha dzieci. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich

KOCHAMY DOBREGO BOGA. Bóg kocha dzieci. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich KOCHAMY DOBREGO BOGA Bóg kocha dzieci Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Ogólna prezentacja i wprowadzenie do pracy z podręcznikiem Kochamy

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY WSPARCIE ANIMATORÓW WIZYTY STUDYJNE MIKROGRANT SIEĆ WSPÓŁPRACY

WARSZTATY WSPARCIE ANIMATORÓW WIZYTY STUDYJNE MIKROGRANT SIEĆ WSPÓŁPRACY WARSZTATY WSPARCIE ANIMATORÓW WIZYTY STUDYJNE MIKROGRANT SIEĆ WSPÓŁPRACY Towarzystwo Inicjatyw Twórczych ę oraz Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności zapraszają do współpracy Uniwersytety Trzeciego Wieku

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

ROLA OŚRODKA KULTURY W ROZWIJANIU TALENTU I TWORZENIU PRZYJAZNEGO ŚRODOWISKA DO PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM

ROLA OŚRODKA KULTURY W ROZWIJANIU TALENTU I TWORZENIU PRZYJAZNEGO ŚRODOWISKA DO PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM ROLA OŚRODKA KULTURY W ROZWIJANIU TALENTU I TWORZENIU PRZYJAZNEGO ŚRODOWISKA DO PRACY Z UCZNIEM ZDOLNYM Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Instytucja

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA, 10.12.2012 R. SOLIDARNOŚĆ MIĘDZYPOKOLENIOWA W PERSPEKTYWIE DZIAŁAŃ CENTRUM INICJATYW SENIORALNYCH

WARSZAWA, 10.12.2012 R. SOLIDARNOŚĆ MIĘDZYPOKOLENIOWA W PERSPEKTYWIE DZIAŁAŃ CENTRUM INICJATYW SENIORALNYCH WARSZAWA, 10.12.2012 R. SOLIDARNOŚĆ MIĘDZYPOKOLENIOWA W PERSPEKTYWIE DZIAŁAŃ CENTRUM INICJATYW SENIORALNYCH CENTRUM INICJATYW SENIORALNYCH Centrum Inicjatyw Senioralnych jest jednostką organizacyjną Miasta

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - wrzesień 2011

Portfele Comperii - wrzesień 2011 1 S t r o n a Portfele Comperii - wrzesień 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie działalności Młodzieżowego Szkolnego Klubu Wolontariatu

Podsumowanie działalności Młodzieżowego Szkolnego Klubu Wolontariatu Podsumowanie działalności Młodzieżowego Szkolnego Klubu Wolontariatu "Ważny jest rodzaj pomocy, którą się oferuje, ale jeszcze ważniejsze od tego jest serce, z jakim tej pomocy się udziela." Jan Paweł

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Nasza inicjatywa to przykład szerokiego myślenia o edukacji artystycznej i perspektywicznego myślenia o szkole, jako społeczności

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz WANTED!

Wolontariusz WANTED! Wolontariusz WANTED! Kogo szukamy: Asystenta Prowadzącego warsztaty dla dzieci i rodzin 7 dzień tworzenia Opis programu: 7 DZIEŃ TWORZENIA to cykl warsztatów artystycznych, którego uczestnicy zwiedzają

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku 5-lecie działalności (2007-2012) gru-12

Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku 5-lecie działalności (2007-2012) gru-12 Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku 5-lecie działalności (2007-2012) Zebranie założycielskie Członkowie 1. Stowarzyszenie UTW Andrychów 2. Stowarzyszenie Gliwicki UTW 3. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Michał Szczerba Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu Spotkanie inauguracyjne

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. 1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Temat: Dochody z kapitału Opracowała Grażyna Drożdżowska Uwagi realizacyjne Lekcja jest przewidziana jako jednostka 2- godzinna stanowiąca utrwalenie

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu Opis projektu 1.Tytuł projektu: Matematyka w banku. 2.Czas: 14.grudnia 2010 roku 30 kwietnia 2011roku 3.Uzasadnienie wyboru tematu: - pokazanie praktycznych zastosowań matematyki w życiu codziennym, -

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM

ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM Zadanie: ODKŁADAMY NA KONCIE OSZCZĘDNOŚCIOWYM Cel zadania: przybliżenie uczniom zagadnień związanych z zakładaniem i korzystaniem z konta bankowego oraz oszczędnościowego. Poszukiwanie najkorzystniejszej

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K banki i jakie ZAJĘCIA 2: Dlaczego powstały banki i jakie są ich zadania? Grupa wiekowa: klasy I III szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Zajęcia powinny

Bardziej szczegółowo

Dwadzieścioro troje dzieci świetlicowych oraz jedenaścioro dzieci przedszkolnych wzięło udział w czterech spotkaniach Gaudeamus a

Dwadzieścioro troje dzieci świetlicowych oraz jedenaścioro dzieci przedszkolnych wzięło udział w czterech spotkaniach Gaudeamus a W roku szkolnym 2013/2014 nasza szkoła, we współpracy z Przedszkolem nr 20 w Mysłowicach, wzięła udział w zajęciach Śląskiego Uniwersytetu Dziecięcego Gaudeamus zorganizowanych przez Śląską Wyższą Szkołą

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

Wychowawca klasy: Opiekunowie grupy: Maciej Dziwisz Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta

Wychowawca klasy: Opiekunowie grupy: Maciej Dziwisz Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta Wychowawca klasy: Maciej Dziwisz Opiekunowie grupy: Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta luty maj 2013r. zainteresowanie przedmiotem, ukazanie powiązania matematyki i fizyki z innymi naukami i dziedzinami

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 Fundacja Kazimierza Wielkiego jest organizacją non-profit, została zarejestrowana 22 kwietnia 2011 roku w VII Wydziale Sądu Rejonowego w Toruniu Krajowy Rejestr Sądowy,

Bardziej szczegółowo

Program NA WŁASNE KONTO

Program NA WŁASNE KONTO Program NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od blisko 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/

Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi. /Jan Paweł II/ Człowiek jest wielki, nie przez to co ma, nie przez to kim jest, lecz przez to czym dzieli się z innymi /Jan Paweł II/ Gryficki Uniwersytet Trzeciego Wieku swoją działalność rozpoczął 26 stycznia 2014r.

Bardziej szczegółowo

26 września uczniowie ze Szkolnego Wolontariatu uczestniczyli w inauguracji. programu Pola Nadziei w zielonogórskim Hospicjum im. Lady Ryder.

26 września uczniowie ze Szkolnego Wolontariatu uczestniczyli w inauguracji. programu Pola Nadziei w zielonogórskim Hospicjum im. Lady Ryder. Wolontariat informuje. 26 września uczniowie ze Szkolnego Wolontariatu uczestniczyli w inauguracji programu Pola Nadziei w zielonogórskim Hospicjum im. Lady Ryder. Zakupiliśmy tam za zebrane pieniądze

Bardziej szczegółowo

1. Roland rycerz średniowieczny

1. Roland rycerz średniowieczny 1. Roland rycerz średniowieczny Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna fragmenty tekstu Pieśni o Rolandzie, zna podstawowe wiadomości o zwyczajach i tradycjach rycerzy średniowiecznych, rozumie

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA

NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA NIEZBĘDNIK FINANSOWY SENIORA NUMER 13 KWIECIEŃ 2016 W TYM NUMERZE: Informacja o projekcie Nowoczesne i bezpieczne finanse seniora V edycja Ogólnopolski system bezpłatnej pomocy prawnej Pozaodsetkowe koszty

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta.

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Szanowni Państwo, przejdźmy w takim razie do zbadania Państwa potrzeb jakim jest Analiza Finansowa. Pierwszym etapem naszej rozmowy będzie sprecyzowanie Państwa celów,

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety Trzeciego Wieku wstępne wyniki badania Departament Badań Społecznych i Warunków Życia GUS Urząd Statystyczny w Gdańsku

Uniwersytety Trzeciego Wieku wstępne wyniki badania Departament Badań Społecznych i Warunków Życia GUS Urząd Statystyczny w Gdańsku Uniwersytety Trzeciego Wieku wstępne wyniki badania Departament Badań Społecznych i Warunków Życia GUS Urząd Statystyczny w Gdańsku UNIWERSYTETY TRZECIEGO WIEKU WSTĘPNE WYNIKI BADANIA ZA ROK 2014/2015

Bardziej szczegółowo

MUZEUM DLA PRZEDSZKOLAKA

MUZEUM DLA PRZEDSZKOLAKA MUZEUM DLA PRZEDSZKOLAKA - projekt zajęć muzealnych dla dzieci w wieku przedszkolnym zgodny z założeniami Podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Roman Pomianowski Program realizowany jest przy wsparciu Czym jest edukacja ekonomiczna (EE) Znaczenie umiejętności odraczania nagrody Dziecko klientem

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE TYDZIEŃ KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ BYDGOSZCZ 4-15.11.2015

ZAPROSZENIE TYDZIEŃ KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ BYDGOSZCZ 4-15.11.2015 XXXIV TYDZIEŃ KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ BYDGOSZCZ 4-15.11.2015 BYDGOSKIE SPOTKANIA Z KULTURĄ CHRZEŚCIJAŃSKĄ Rodzina pierwszą szkołą cnót społecznych św. Jan Paweł II Familiaris Consortio (n. 36) PATRONAT

Bardziej szczegółowo

Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685)

Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685) Data generacji: 2009-5-13 13:21 ID aktu: 25251 brzmienie od 2005-09-01 Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685) Art. 1. [Prawo do otrzymania pożyczki

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY. Barbara Margol, Krzysztof Margol

MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY. Barbara Margol, Krzysztof Margol MISJA STRUKTURA ZARZĄDZANIE ZASADY WSPÓŁPRACA EFEKTY Barbara Margol, Krzysztof Margol ETAPY TWORZENIA FUNDUSZU LOKALNEGO 1. MISJA I CELE 2. OKREŚLENIE PROGRAMU, STRUKTURA ORGANIZACYJNA, FORMALNO-PRAWNA

Bardziej szczegółowo

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina Zestawienie ofert w Konkursie z dziedziny kultury AD 2010 wraz z przyznanymi dotacjami Lp nazwa podmiotu tytuł oferty Przyznana dotacja 1. Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenie Księży Marianów z Lublina

Bardziej szczegółowo

Nazwa szkoły/przedszkola Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II. ul. Hubala 4, 05-800 Pruszków

Nazwa szkoły/przedszkola Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II. ul. Hubala 4, 05-800 Pruszków FORMULARZ ZGŁOSZENIA DOBREJ PRAKTYKI WSPÓŁPRACY NA KONKURS Nazwa szkoły/przedszkola Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II Adres: ul. Hubala 4, 05-800 Pruszków Email kontaktowy: gimnazjum-nr4@wp.pl Telefon kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

Do życzeń dołączył się także Wojtek Urban, który z kolei ukołysał publiczność kolędą Lulajże Jezuniu

Do życzeń dołączył się także Wojtek Urban, który z kolei ukołysał publiczność kolędą Lulajże Jezuniu Zaczarowane Radio Kraków wyśpiewało magię świąt! O 11.00, w Studiu im. Romany Bobrowskiej Radia Kraków, odbył się wyjątkowy koncert Dzieciątko, ach to Ty!, który dźwiękami najpiękniejszych polskich kołysanek

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE.

UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE. UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE. Dnia 2 października 2013r w Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Armii Krajowej w Strzelinie odbyła

Bardziej szczegółowo

Orkiestra Wieniawa to 45 muzyków amatorów, którzy grają utwory na najwyższym - profesjonalnym poziomie. Wieniawa to my - 45 młodych, ambitnych ludzi,

Orkiestra Wieniawa to 45 muzyków amatorów, którzy grają utwory na najwyższym - profesjonalnym poziomie. Wieniawa to my - 45 młodych, ambitnych ludzi, PRESSPACK Orkiestra Wieniawa to 45 muzyków amatorów, którzy grają utwory na najwyższym - profesjonalnym poziomie. Wieniawa to my - 45 młodych, ambitnych ludzi, dla których muzyka jest w życiu najważniejsza.

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Zmianą wartości pieniądza w czasie zajmują się FINANSE. Finanse to nie to samo co rachunkowość. Rachunkowość to opowiadanie JAK BYŁO i JAK JEST Finanse zajmują

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30.03.2015. ING Konto Funduszowe SFIO

Warszawa, 30.03.2015. ING Konto Funduszowe SFIO Warszawa, 30.03.2015 ING Konto Funduszowe SFIO ING BANK ŚLĄSKI od lat zachęca do oszczędzania. Jeden z wiodących banków dla klienta detalicznego: W obrębie oferty oszczędnościowej z ponad 8% udziałem w

Bardziej szczegółowo

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew

Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co potrzebne są banki? Katarzyna Szarkowska-Ludew Uniwersytet w Białymstoku 5 grudnia 2013 r. O czym będziemy rozmawiać? 1.Jak powstały banki?

Bardziej szczegółowo

Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze

Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze Nieformalna droga rozwoju STOWARZYSZENIE Europe4Youth Łucja Krzyżanowska Kraków, 27 marca 2014 Projekt

Bardziej szczegółowo

Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ. Środowiskowy Dom Kultury w Gorzycach

Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ. Środowiskowy Dom Kultury w Gorzycach Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ 18 styczeń - Nad Betlejem Koncert kolęd i pastorałek w wykonaniu Orkiestry Dętej Gminnego Ośrodka Kultury w Gorzycach

Bardziej szczegółowo