Przegląd wiadomości z czasopisma Nafta-Gaz, lipiec

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przegląd wiadomości z czasopisma Nafta-Gaz, lipiec"

Transkrypt

1 Przegląd wiadomości z czasopisma Nafta-Gaz, lipiec 95-procentowy spadek wydobycia ropy w Syrii Syria wydobywa obecnie 20 tys. baryłek ropy dziennie, co oznacza spadek o 95% w porównaniu z okresem sprzed kryzysu trwającego od marca 2011 roku; wówczas produkowano 380 tys. baryłek ropy dziennie. Zdaniem ministra ds. ropy naftowej i bogactw naturalnych Sulejmana al-abbasa, spadek ten jest efektem terroryzmu ugrupowań zbrojnych, a także embarga nałożonego na Syrię przez kraje zachodnie. Minister przypomniał też, że o połowę, z 30 mln do 15 Nie tak prędko z eksportem LNG przez USA mln m sześc. dziennie, spadło wydobycie gazu. Potwierdził, że obecnie Syria importuje ropę i jej produkty o wartości 500 mln USD miesięcznie. UE nałożyła na Syrię sankcje w postaci zakazu importu ropy i paliw we wrześniu 2011 roku w związku z brutalnym tłumieniem antyrządowych protestów przez reżim prezydenta Baszara el-asada. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka z siedzibą w Londynie szacuje, że w konflikcie w Syrii zginęły już co najmniej 94 tysiące osób. PAP, 29 maja 2013 r. Ernest Moniz, który został nowym sekretarzem energii USA, zadecydował o przeprowadzeniu kolejnej analizy wniosków firm o zezwolenie na eksport LNG. Administracja prezydenta Baracka Obamy zatwierdziła wniosek firmy ConocoPhillips na eksport LNG z terminalu Freeport w Teksasie do krajów nieobjętych umową o wolnym handlu. Niezależnie od uzyskanej zgody na eksport LNG, firma musi jeszcze otrzymać zgodę od Federalnej Komisji ds. Regulacji Energii na przebudowę terminalu LNG z importowego na eksportowy. Amerykańscy obserwatorzy są zdania, że Departament Energii nie zamierza szybko rozpatrzyć złożonych przez 20 firm wniosków o zgodę na eksport gazu, lecz będzie je rozpatrywać pojedynczo. Kolejnym projektem czekającym na zatwierdzenie jeszcze w tym roku jest terminal Cameron w Luizjanie, należący do firmy Sempra Energy. Podpisano już umowy na zakup gazu przez japońskie firmy: Mitsui, Mitsubishi i Nippon Yusen oraz francuski koncern GDF Suez. Koncerny te zapewniły finansowanie budowy w zamian za 49,8% udziałów. Wkład japońskich firm oraz francuskiego koncernu to 67 mld USD, a łączny koszt budowy to 10 mld USD. Wyborcza.biz, 22 maja 2013 r. Van Rompuy: gaz z łupków może być częścią koszyka energetycznego Kraje UE powinny być w stanie bezpiecznie wykorzystywać własne surowce energetyczne, zarówno konwencjonalne, jak i niekonwencjonalne, w tym gaz ziemny w złożach niekonwencjonalnych powiedział szef Rady Europejskiej Herman Van Rompuy, relacjonując wyniki szczytu w Brukseli. Strona nr: 1

2 Wśród tematów spotkania przywódców 27 krajów był problem wysokich cen energii w Europie. Jak powiedział Van Rompuy, jednym ze sposobów rozwiązania tego problemu jest dywersyfikacja źródeł energii. Wiele pozostaje do zrobienia w sprawie rozwoju odnawialnych źródeł energii. Kraje powinny mieć też możliwość bezpiecznego i zrównoważonego wydobycia własnych surowców, zarówno konwencjonalnych, jak i niekonwencjonalnych powiedział Van Rompuy. Oczywiście decyzja o koszyku energetycznym należy do krajów członkowskich dodał. Na takim zapisie w dokumencie końcowym środowego szczytu UE zależało Polsce. Przywódcy krajów Unii przyjęli też polską propozycję, by w marcu przyszłego roku szczyt UE powrócił do dyskusji na temat celów polityki klimatycznych UE do 2030 r. PAP, 22 maja 2013 r. Podatek od węglowodorów nie będzie pobierany do 2020 r. Specjalny podatek od gazu ziemnego i ropy naftowej powinien być pobierany od 2020 r., wynika z propozycji Ministerstwa Finansów, przygotowanych na tzw. konferencję uzgodnieniową dotyczącą projektu ustawy o podatku węglowodorowym. Dokument przewiduje m.in., że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do momentu poboru podatków, podatnicy będą ewidencjonowali przychody oraz wydatki kwalifikowane. Ustawa o opodatkowaniu wydobycia gazu ziemnego zakumulowanego w łupkach wejdzie w życie w 2015 r., ale podatek nie będzie pobierany do roku 2020, aby zachęcić firmy do wydobycia gazu ziemnego z łupków powiedział wicepremier, minister finansów Jacek Rostowski. MF proponuje ponadto, by wyłączyć z opodatkowania podatkiem węglowodorowym metan występujący w złożach węgla kamiennego. Zdaniem resortu finansów jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa górników pracujących pod ziemią nowe regulacje podatkowe nie mogą stanowić podstawy do ograniczania kosztów przeznaczanych na odmetanowywanie kopalń. Ministerstwo planuje także zastosowanie obniżonych stawek w podatku (1,5% dla gazu ziemnego, 3% dla ropy naftowej) w przypadku wydobycia węglowodorów z dna morskiego, z uwagi na wysoką kosztochłonność takich projektów. Ponadto MF postuluje podwyższenie z 1,3 do 2 wskaźnika dotyczącego relacji skumulowanych przychodów do skumulowanych wydatków kwalifikowanych, skutkującego zastosowaniem 12,5-procentowej stawki podatku od węglowodorów. Rozwiązanie to wynika m.in. z wyłączenia z wydatków kwalifikowanych określonych kategorii wydatków. Pomimo osiągnięcia poziomu dochodu do określonej wysokości, podatnik nie będzie uiszczał podatku wyjaśniono. Podwyższony ma zostać także poziom wydobycia z odwiertów niskowydajnych, poniżej którego obowiązywało będzie zwolnienie z podatku. W przypadku gazu ziemnego będzie to 1100 MWh/miesiąc/ odwiert, a w przypadku ropy naftowej do 80 ton/miesiąc/odwiert. PAP, 22 maja 2013 r. Wyniki pierwszego konkursu Blue Gas Polski Gaz Łupkowy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło wyniki I edycji programu Blue Gas Polski Gaz Łupkowy. 15 konsorcjów naukowo-przemysłowych w badania i prace rozwojowe rozwijające własne technologie wydobycia gazu ziemnego z łupków w Polsce zainwestuje ponad 104 mln złotych, a ok. 121 mln zł przeznaczy na ten cel NCBR. W konkursie Strona nr: 2

3 złożono 22 wnioski, natomiast do oceny merytorycznej zostało zakwalifikowanych 19 projektów, z czego dofinansowanie otrzyma ostatecznie 15 z nich. Wśród projektodawców znaleźli się nie tylko liderzy rynku energetycznego, tj.: PGNiG, Lotos czy Orlen, ale także Strzelecki Energia Sp. z o.o., która otrzymała 6 koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż gazu ziemnego na łącznym obszarze 5000 km 2. Dofinansowanie otrzymają również takie firmy jak Baltic Ceramics Sp. z o.o. czy Polymed Ltd Sp. z o.o., zajmujące się dostarczaniem wysokospecjalistycznych produktów wykorzystywanych przy wydobyciu gazu ziemnego z pokładów łupków. Zewnętrzny zespół oceniający aplikacje miał charakter ekspercki i międzynarodowy, a w jego składzie znaleźli się recenzenci z najlepszych ośrodków akademickich z Polski i z zagranicy (m.in. z ETH Zürich, Indiana University z USA czy Imperial College London). Każdy projekt oceniało aż 5 ekspertów, w tym co najmniej dwóch z zagranicy. Program Blue Gas Polski Gaz Łupkowy jest wynikiem podpisanego 11 lipca 2012 roku porozumienia pomiędzy Narodowym Centrum Badań i Rozwoju a Agencją Rozwoju Przemysłu S.A. Budżet przeznaczony na realizację programu wynosi 1 mld złotych. NCBR przeznaczy na ten cel 250 mln złotych, natomiast kolejne 250 mln złotych przekazane zostanie przez ARP S.A. z Funduszu Restrukturyzacji Przedsiębiorców w formie pożyczek dla przedsiębiorców. Pozostałe 500 mln złotych to wkład własny przemysłu zainteresowanego wykorzystaniem wyników badań. NCBR, 22 maja 2013 r. Gazprom zmniejsza plan wydobywczy na półwyspie Jamał Gazprom skorygował tegoroczny plan wydobycia gazu ze złoża bowanienkowskoje z 46,3 mld m sześc. do 29,5 mld m sześc. Decyzję tę koncern tłumaczy spadkiem zapotrzebowania na gaz. Złoże bowanienkowskoje jest największym na półwyspie Jamał. Jego szacowane zasoby gazu wynoszą 4,9 bilionów m sześc. Wcześniej Gazprom planował, że do 2017 roku poziom wydobycia gazu na tym terenie będzie wynosił około 115 mld m sześc. rocznie. W dalszej perspektywie moc produkcyjna może być zwiększona do 140 mld msześc. gazu rocznie. PAP, 22 maja 2013 r. Użyźnianie gleby odpadami z łupkowych odwiertów? Lubelscy naukowcy i przedsiębiorcy chcą użyźniać glebę odpadami z odwiertów w poszukiwaniu gazu z łupków. Podpisana została w tej sprawie umowa, która ma być realizowana przez powołane w tym celu konsorcjum lubelskich uczelni i firm. W jego skład weszły: Uniwersytet Przyrodniczy, Politechnika Lubelska, Zakłady Azotowe Puławy i Kruszywa Niemce. Pomysł zagospodarowania odpadów zrodził się z obaw społecznych powiedziała prof. Marzenna Dudzińska z Politechniki Lubelskiej. W naszym regionie organizowano już protesty przeciwko odwiertom poszukiwawczym. Niepokój mieszkańców budziła m.in. kwestia odpadów wytwarzanych podczas wiercenia. Problem mamy już dobrze rozpoznany, badań nie będziemy zaczynać od zera. Zajmiemy się doprecyzowaniem kwestii technicznych i minimalizowaniem kosztów dodał prof. Lucjan Pawłowski z Politechniki Lubelskiej. Projekt dostał ok. 11 mln zł dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a pozostałe koszty mają zostać pokryte przez Strona nr: 3

4 firmy. Całość przedsięwzięcia będzie kosztować blisko 19 mln zł, a jego realizacja rozpocznie się w przyszłym miesiącu i potrwa 1,5 roku. W tym czasie ma zostać zbudowana odpowiednia instalacja. Polska Kurier Lubelski, 24 maja 2013 r. Porozumienie w sprawie gazociągów TAP oraz IAP Przedstawiciele rządów Albanii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji oraz Czarnogóry podpisali porozumienie w sprawie współpracy przy budowie dwóch gazociągów: Trans-Adriatic Pipeline (TAP) i Ionian-Adriatic Pipeline (IAP). Zgodnie z porozumiem jego sygnatariusze zobowiązali się, że rządy krajów, które reprezentują będą współpracowały w zakresie przygotowania, finansowania i realizacji obu inwestycji. Gazociąg TAP o długości około 870 km, którego trasa ma przebiegać od granicy grecko-tureckiej przez Grecję, Albanię, Adriatyk do Włoch, ma otworzyć nową drogę importu gazu do Europy. Początkowo ma nim płynąć 10 mld m sześc. gazu rocznie. Z gazociągiem TAP ma być przez magistralę IAP połączona również Chorwacja. Zdolności przesyłowe gazociągu IAP, którego planowana trasa o długości około 520 km ma przebiegać przez Albanię, Czarnogórę oraz Bośnię i Hercegowinę, mają sięgać 5 mld m sześc. gazu rocznie. CIRE.PL, 24 maja 2013 r. Rosja da Serbii pieniądze na jej odcinek South Stream Rosja będzie finansować udział Serbii w budowie gazociągu South Stream w wysokości 1,7 mld euro i jest gotowa w ciągu najbliższych kilku lat zainwestować w tym kraju jeszcze 1,5 mld euro. Informację taką podał prezydent Rosji Władimir Putin po rozmowach z prezydentem Serbii Tomislavem Nikoliciem. Według Putina rozpoczęcie budowy serbskiej części gazociągu zaplanowane jest na ten rok. Prezydenci Rosji i Serbii podpisali deklarację o strategicznym partnerstwie energetycznym i wojskowym. W podpisanym dokumencie Putin i Nikolić opowiedzieli się za kontynuacją współpracy w dziedzinie energetyki w celu wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz realizacją wspólnych projektów w branżach naftowej i gazowej. ITAR-TASS, Finmarket, 27 maja 2013 r. Rumunia. Tysiące ludzi protestowały przeciwko wydobyciu gazu ziemnego z łupków Tysiące ludzi demonstrowały przeciwko wydobyciu gazu ziemnego z łupków w Barladzie na wschodzie Rumunii, gdzie amerykański koncern Chevron ma koncesję na prowadzenie badań i eksploatację na powierzchni 600 tys. hektarów. Nasz region żyje z rolnictwa. Jeśli nasze zwierzęta będą piły zanieczyszczoną wodę, oznaczać to będzie śmierć tej gałęzi gospodarki powiedział jeden z demonstrujących ekologów. Przeciwnicy wydobycia gazu ziemnego z łupków w Rumunii oskarżają rząd centrolewicowego premiera Victora Ponty o zdradę. Gdy Ponta był w opozycji w ubiegłym roku, ostro krytykował plany wydobycia gazu ze złóż niekonwencjonalnych. Zdanie zmienił po dojściu do władzy. Rumunia była jednym z krajów obok Wielkiej Brytanii, Polski i Hiszpanii które na ostatnim posiedzeniu Rady Europejskiej broniły eksploatacji tego surowca. PAP, 27 maja 2013 r. Strona nr: 4

5 Port w Antwerpii chce zarabiać na tankowaniu statków LNG Coraz więcej europejskich portów dostrzega szansę, jaką niesie ze sobą napędzanie statków gazem skroplonym LNG. Do ich grona dołączył belgijski port w Antwerpii, który chce wybudować własną stację do tankowania statków tym paliwem. Tankowanie statków gazem skroplonym to nowy trend na europejskich morzach, choć ciągle jeszcze jest to usługa niszowa. Jej rozwój wymuszą przepisy unijne ograniczające emisję tlenków siarki przez statki: od 2015 r. w obszarze Morza Bałtyckiego i Północnego będą musiały być stosowane paliwa niskoemisyjne, co wymusi modernizację wielu jednostek. Mazut, powszechnie wykorzystywany jako paliwo w statkach i przy spalaniu emitujący dużo tlenków siarki, zostanie zastąpiony przez gaz skroplony. Budowę instalacji do tankowania LNG rozważa również Polska. Mogłaby ona powstać przy budowanym terminalu gazu skroplonego w Świnoujściu. Dzięki temu gazoport stałby się stacją benzynową LNG na Morzu Bałtyckim. Tymczasem belgijski port w Antwerpii, drugi pod względem wielkości w Europie po Rotterdamie, jest zainteresowany basenem Morza Północnego. Jesteśmy absolutnie przekonani, że nowe regulacje sprawią, iż LNG stanie się dla statków paliwem przyszłości. Chcemy być na to przygotowani i zaoferować statkom możliwość tankowania gazu skroplonego w naszym porcie od 2015 roku powiedziała Annik Dirkx, rzeczniczka portu w Antwerpii. Projekt zakłada także tankowanie gazem skroplonym barek i statków śródlądowych. Jak poinformowała Dirkx, w III kwartale tego roku ma być wybrany wykonawca instalacji, a budowa ma się zakończyć w IV kwartale 2014 roku, aby pierwsze statki mogły być zatankowane LNG na początku roku Port w Antwerpii zajmuje obszar ponad 13 tys. hektarów, jego powierzchnia magazynowa to ponad 400 hektarów, a długość nadbrzeża 150 km. Według danych OECD, 90% ładunków handlowych na świecie jest transportowanych drogą morską. Unijna dyrektywa nakłada obowiązek redukcji zawartości siarki od 2015 r. z obecnego 1% do 0,1% w paliwach wykorzystywanych przez statki pływające na wodach Morza Bałtyckiego, Morza Północnego i Kanału La Manche (obszar SECA). Powodem jest ochrona tamtejszych ekosystemów. PAP, 27 maja 2013 r. Pozew sądowy w sprawie fałszowania cen ropy Prime International Trading amerykańska firma traderska z siedzibą w Chicago złożyła pozew zbiorowy w sprawie nadużyć przy raportowaniu cen ropy naftowej przez niektóre firmy. W pozwie sądowym wymieniono na razie trzy spółki: BP, Shell i Statoil, czyli firmy, w których kontrole przeprowadziła Komisja Europejska. Firma traderska oskarża je o raportowanie nieścisłych, wprowadzających w błąd i fałszywych informacji na temat cen ropy Brent. Zapowiedziała również dołączenie do pozwu nawet 50 innych podejrzanych. Śledztwo w sprawie potencjalnych manipulacji raportowanymi cenami ropy prowadzi Komisja Europejska. Jej przedstawiciele przeprowadzili kontrole w siedzibach trzech ww. spółek, a także w biurze agencji Platts, która miała paść ofiarą manipulacji. Na podstawie cen raportowanych przez Platts zawierana jest większość kontraktów na rynku naftowym w Europie. Komisja Europejska w uzasadnieniu dla wszczęcia postępowania napisała, że nawet niewielkie manipulacje raportowanymi cenami mogą skutkować poważnymi skutkami dla ostatecznych konsumentów paliw i innych produktów naftowych. PAP, 27 maja 2013 r. Strona nr: 5

6 Miliard złotych nadużyć w obrocie paliwami w 2012 r. Miliard złotych wyniosły w ub. roku nadużycia i oszustwa w obrocie paliwami stwierdzone w trakcie kontroli skarbowych poinformował wiceminister finansów Jacek Kapica. W 2012 roku organy kontroli skarbowej przeprowadziły 310 postępowań kontrolnych w podmiotach zajmujących się obrotem paliwami płynnymi, w wyniku czego stwierdzono nieprawidłowości w VAT na ponad 661 mln zł i na ponad 362 mln zł w podatku akcyzowym. Finansowe efekty działań kontrolnych Służby Celnej w obszarze benzyn, olejów napędowych i smarowych w I półroczu 2012 roku oszacowano na 83,4 mln zł, a wartość zajętych towarów na 5,7 mln zł. W obszarze olejów opałowych finansowe efekty działań kontrolnych Służby Celnej w I półroczu 2012 roku oszacowano na 74,8 mln zł, a wartość zajętych towarów na 965,5 tys. zł. Dla przeciwdziałania nieprawidłowościom na rynku paliw powołano w Ministerstwie Finansów specjalny Zespół Zadaniowy, natomiast w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Szczecinie oraz w Izbie Celnej w Katowicach utworzono niezależnie funkcjonujące krajowe grupy ds. zwalczania przestępczości paliwowej. Wzmożono współpracę z Policją, ABW, prokuraturą oraz służbami innych państw UE. Służba Celna monitoruje także oferty w sieci internetowej dotyczące sprzedaży oleju napędowego po rażąco niższej cenie w porównaniu z cenami hurtowymi koncernów paliwowych. Po ujawnieniu podejrzanej oferty informacja o tym jest natychmiast przekazywana organom kontroli skarbowej. Równolegle podjęto prace nad jednolitym uregulowaniem obrotu olejami smarowymi na terenie Unii poprzez objęcie ich systemem nadzoru. Z inicjatywy Polski Komisja Europejska powołała grupę projektową, która ma zbadać możliwości i skutki objęcia olejów smarowych dyrektywą Rady 2003/96/WE w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej. Kapica poinformował, że nadużycia w obrocie paliwami mają formę zorganizowaną, często są to transakcje karuzelowe, w których wykorzystywane są tzw. słupy podmioty z reguły nieposiadające majątku i z założenia nierozliczające podatku. Zapobiegać temu ma planowana nowelizacja ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej, zakładająca m.in., że w określonych przypadkach nabywca odpowiadałby za podatek niewpłacony przez dostawcę. Ministerstwo Finansów zwróciło się także do ministra sprawiedliwości z wnioskiem o zmianę przepisów w zakresie zabezpieczania i przechowywania paliw na potrzeby postępowania karnego. Prowadzone są też konsultacje z ministrem gospodarki nad tym, by przy wydawaniu koncesji na obrót paliwami silnikowymi wprowadzić obowiązek składania zabezpieczenia finansowego zapłaty podatku VAT w kwocie, która miałaby pokryć powstałe albo mogące powstać zobowiązania. PAP, 27 maja 2013 r. Litewski sejm otworzył drogę do poszukiwania gazu w łupkach Sejm Litwy znowelizował ustawę o zasobach naturalnych, co otworzyło drogę do podpisania z koncernem Chevron umowy na poszukiwanie gazu ziemnego zakumulowanego w łupkach w zachodniej części kraju. Przyjęte poprawki określają tryb poszukiwania i wydobycia gazu ze złóż niekonwencjonalnych. Premier Litwy Algirdas Butkeviczius szacuje, że wydobycie surowca rozpocznie się za 4 5 lat. Chevron jest na razie jedyną firmą, która wyraziła chęć poszukiwania gazu ziemnego w łupkach Strona nr: 6

7 na Litwie. Możliwości udziału w tym procesie nie wyklucza też Grupa Lotos. Z raportu przygotowanego przez litewskich naukowców wynika, że kraj ten posiada mniejsze zasoby gazu w łupkach niż pierwotnie zakładano, niemniej jednak są one obiecujące dla branży. Wielkość potencjalnych złóż to nie, jak podawała amerykańska agencja geologiczna, 113 mld m sześc., ale ok. 80 mld m sześc. Zasoby te pozwoliłyby Litwie na 27 lat niezależności energetycznej. PAP, 29 maja 2013 r. 95-procentowy spadek wydobycia ropy w Syrii Syria wydobywa obecnie 20 tys. baryłek ropy dziennie, co oznacza spadek o 95% w porównaniu z okresem sprzed kryzysu trwającego od marca 2011 roku; wówczas produkowano 380 tys. baryłek ropy dziennie. Zdaniem ministra ds. ropy naftowej i bogactw naturalnych Sulejmana al-abbasa, spadek ten jest efektem terroryzmu ugrupowań zbrojnych, a także embarga nałożonego na Syrię przez kraje zachodnie. Minister przypomniał też, że o połowę, z 30 mln do 15 mln m sześc. dziennie, spadło wydobycie gazu. Potwierdził, że obecnie Syria importuje ropę i jej produkty o wartości 500 mln USD miesięcznie. UE nałożyła na Syrię sankcje w postaci zakazu importu ropy i paliw we wrześniu 2011 roku w związku z brutalnym tłumieniem antyrządowych protestów przez reżim prezydenta Baszara el-asada. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka z siedzibą w Londynie szacuje, że w konflikcie w Syrii zginęły już co najmniej 94 tysiące osób. PAP, 29 maja 2013 r. W 2012 r. emisje CO 2 w Unii Europejskiej spadły o 2,1% W 2012 roku emisje CO 2 w Unii Europejskiej spadły o 2,1% w porównaniu do 2011 roku wynika z szacunków Eurostatu. W Polsce obniżyły się powyżej unijnej średniej o 5,1%. W ub. roku najwięcej dwutlenku węgla w UE wyemitowały: Niemcy (728 mln ton), Wielka Brytania (472 mln ton), Włochy (366 mln ton), Francja (332 mln ton), Polska (297 mln ton) i Hiszpania (258 mln ton). Te 6 państw odpowiada razem za ponad 70% całkowitych emisji CO 2 w Unii Europejskiej. Emisje dwutlenku węgla stanową ok. 80% emisji wszystkich gazów cieplarnianych w UE. Eurostat szacuje, że w 2012 r. emisje CO 2 zmniejszyły się w prawie wszystkich państwach Unii, z wyjątkiem Malty (wzrost o 6,3%), Wielkiej Brytanii (3,9%), Litwy (1,7%) i Niemiec (0,9%). Największy spadek zanotowały natomiast: Finlandia i Belgia (po 11,8%), Szwecja (10,1%), Dania (9,4%) oraz Cypr (8,5%). Obecnie obowiązujący cel w UE to redukcja emisji CO 2 do 2020 r. o 20% w porównaniu z 1990 rokiem. W marcu br. Komisja Europejska rozpoczęła konsultacje w sprawie polityki klimatycznej UE do 2030 r. i zapowiedziała, że pod koniec roku może zaproponować nowy cel ograniczenia emisji CO 2. Niewykluczona jest propozycja 40-procentowej redukcji do 2030 r. PAP, 29 maja 2013 r. Turkmeński gaz może już płynąć do Europy przez Turcję Turcja i Turkmenistan podpisały ramowe porozumienie o przesyle turkmeńskiego gazu przez Turcję do Europy. 30 czerwca Turkmenistan planuje rozpoczęcie wydobycia gazu z drugich co do wielkości na świecie złóż Galkynysz. Ich zasoby szacuje się na 13,121,2 Strona nr: 7

8 bln m sześc. gazu. Dotychczas Turkmenistan nie mógł bezpośrednio eksportować gazu do Europy i zmuszony był do korzystania z pośrednictwa Gazpromu, który wykorzystywał to do płacenia ograniczonej stawki za turkmeńskie paliwo. Jednocześnie chroniąc własny eksport, od czterech lat rosyjski koncern ograniczył zakupy turkmeńskiego gazu do 10 mld m sześc., z 3040 mld m sześc. rocznie. Reuters, 3 czerwca 2013 r. MŚ: rusza kampania Porozmawiajmy o łupkach Ministerstwo Środowiska rusza z kampanią informacyjną nt. gazu ziemnego z łupków, skierowaną głównie do mieszkańców i władz samorządowych, których poszukiwania niekonwencjonalnych złóż gazu bezpośrednio dotyczą. Kampania Porozmawiajmy o łupkach jest realizowana ze środków Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Kampania ta, zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, będzie miała charakter regionalny. Obejmie dwa obszary: Polskę północną (woj. pomorskie, kujawsko-pomorskie i warmińsko-mazurskie) i Lubelszczyznę (woj. lubelskie), czyli tereny o największej aktywności firm poszukiwawczych, uznawane za jedne z najbardziej perspektywicznych pod względem zasobów złóż. Adresatami kampanii są w pierwszej kolejności mieszkańcy obu regionów, ale część działań będzie skierowana do wszystkich stron zaangażowanych w proces poszukiwań niekonwencjonalnych złóż gazu, w tym do przedstawicieli administracji samorządowej, organów ochrony środowiska, organizacji pozarządowych, firm poszukiwawczych, naukowców itp. W ramach kampanii powstanie specjalna strona internetowa. Będzie ona stanowiła podstawowe źródło informacji o gazie z łupków dla wszystkich grup zainteresowanych tym tematem. Pojawią się tam także informacje dotyczące aspektów środowiskowych i technologicznych poszukiwania i wydobywania gazu ziemnego ze złóż niekonwencjonalnych. Poprzez stronę będą się ponadto odbywać konsultacje on-line, pozwalające na zadanie dowolnego pytania na ten temat. Zgodnie z hasłem kampanii Porozmawiajmy o łupkach bardzo ważnym punktem przedsięwzięcia będą dwa wysłuchania publiczne, które odbędą się w obu regionach jesienią 2013 r. Celem spotkań będzie umożliwienie wymiany poglądów na temat gazu z łupków. Na tej podstawie przedstawiciele Ministerstwa Środowiska opracują dokument, który wskaże najważniejsze potrzeby, oczekiwania, nadzieje i obawy zaangażowanych stron oraz niezbędne działania na przyszłość. Kampania Porozmawiajmy o łupkach potrwa do końca 2013 roku. MŚ, CIRE.PL, 3 czerwca 2013 r. Zdrowotne koszty pozyskania energii z węgla to nawet 34 mld zł Jak szacuje organizacja Health and Environmental Alliance (HEAL) w raporcie Niepłacony rachunek Jak energetyka węglowa niszczy nasze zdrowie, w Polsce zanieczyszczenie powietrza spowodowane spalaniem węgla w elektrowniach wywołuje rocznie m.in przedwczesnych zgonów, 1600 przypadków przewlekłego zapalanie oskrzeli oraz 800 tys. utraconych dni pracy. W ocenie organizacji te wszystkie koszty zawierają się w przedziale 38,2 mld euro, czyli 12,534 mld zł. HEAL podkreśla, że raport to pierwsza próba wyceny wpływu na zdrowie energetyki węglowej w Polsce i część pierwszej ogólnoeuropejskej wyceny tych kosztów. Autorzy raportu zastrzegają, że podane w nim szacunki dotyczą Strona nr: 8

9 tylko zanieczyszczeń emitowanych przez duże instalacje energetyczne na węgiel. Chcemy rozpocząć debatę o tym, w jaki sposób koszty zdrowotne powinny zostać wzięte pod uwagę przy pracach nad przyszłą polityką energetyczną Polski powiedziała Julia Huscher koordynator HEAL ds. Węgla i Zdrowia. Z punktu widzenia zdrowia obywateli, rezygnacja w długim okresie z wytwarzania energii z węgla byłaby racjonalna dodała. Raport zaleca władzom Polski moratorium na budowę nowych elektrowni węglowych, opracowanie planu wycofania węgla z energetyki, likwidację subsydiów do węgla oraz wyjątków od wprowadzanych przez UE standardów redukcji zanieczyszczeń. Dr hab. Michał Krzyżanowski, epidemiolog pracujący w przeszłości dla Światowej Organizacji Zdrowia wskazuje, że choroby układów krążenia i oddechowego związane z narażeniem na zanieczyszczenia w powietrzu prowadzą do obniżenia długości życia Polaków średnio o 10 miesięcy. Zauważył on też, że od 2000 r. w całej Europie nie notuje się poprawy jakości powietrza, co oznacza, że proste metody ograniczania emisji zanieczyszczeń wyczerpały swoje możliwości. Podkreśla on, że w Polsce problemem jest nie tylko spalanie węgla w elektrowniach, ale i w gospodarstwach domowych. Według niego w Polsce jest to źródło 40% emisji drobnych pyłów, podczas gdy energetyka systemowa odpowiada za 10% emisji. Z kolei elektrownie węglowe odpowiadają za 32% emisji tlenków azotu i 49% emisji tlenków siarki, podczas gdy z gospodarstw domowych pochodzi odpowiednio 7 i 21% tych emisji. HEAL podkreśliło w raporcie, że wprowadzenie zakazu palenia węglem w gospodarstwach domowych w Dublinie w latach 90. ub. wieku doprowadziło do znaczącej poprawy zdrowia publicznego umieralność z powodu chorób układu oddechowego zmniejszyła się w mieście o 15%, a umieralność z powodu chorób układu krążenia o 10%. HEAL to europejska organizacja typu non-profit analizująca wpływ środowiska na zdrowie obywateli UE. Zrzesza organizacje typu non-profit z sektora zdrowotnego i medycznego. PAP, 3 czerwca 2013 r. Chevron wycofa się z Polski? Według europosła Bogusława Sonika, do końca roku Chevron może wycofać się z poszukiwań gazu w łupkach w naszym kraju, jeśli nie dojdzie do zmiany przepisów, które utrudniają mu prowadzenie działalności. Problem dotyczy koncesji przyznanych koncernowi w latach oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 roku odnośnie obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej dla odwiertów o głębokości przekraczającej 1000 metrów. Problem polega na tym, iż zgodnie z rozporządzeniem zmiana głębokości odwiertu traktowana jest w Polsce tak jak wydanie nowej koncesji poszukiwawczej, a to zmusza inwestora do ubiegania się o wydanie nowej decyzji środowiskowej i zmianę samej koncesji. Cały proces trwa co najmniej 4 5 miesięcy, w sytuacji gdy nie jest konieczne przygotowanie oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast jeśli Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wymaga tej oceny, proces wydłuża się do co najmniej roku, a w tym czasie firma poszukiwawcza nie może prowadzić prac. Chevron na razie oficjalnie nie potwierdził informacji europosła Sonika o zamiarze wycofania się z Polski i w oficjalnym stanowisku zapewnia, że zamierza zrealizować zaplanowane u nas wiercenia. Rzeczpospolita, 4 czerwca 2013 r. Niemiecki rząd wycofał się z ustawy o eksploatacji gazu ziemnego z łupków Strona nr: 9

10 Rządzące w Niemczech partie chadeckie CDU i CSU wycofały się z prac nad projektem ustawy, która miała zezwolić na eksploatację gazu ziemnego z łupków. Minister ochrony środowiska Peter Altmaier (CDU) wyjaśnił, że jego partia nie mogła porozumieć się z partnerem koalicyjnym (FDP) co do treści ustawy, przede wszystkim co do popieranego przez CDU i CSU czasowego zakazu stosowania szczelinowania hydraulicznego. Minister gospodarki Philipp Roesler zabiegał o uchwalenie jeszcze przed końcem obecnej kadencji Bundestagu ustawy zezwalającej, przy zachowaniu zaostrzonych przepisów bezpieczeństwa, na eksploatację gazu z łupków. Zwolennikiem eksploatacji tych złóż gazu, jako sposobu na dywersyfikację źródeł energii, jest też unijny komisarz ds. energii Güenther Oettinger oraz niemiecki przemysł. Ponieważ wielu mieszkańców Niemiec obawia się zatrucia wód gruntowych przez chemikalia, CDU nie chciała ryzykować na 3,5 miesiąca przed wyborami parlamentarnymi utraty poparcia wyborców. Przeciwko eksploatacji gazu ziemnego z łupków wypowiedziała się doradzająca rządowi Rada Ekspertów Ochrony Środowiska. Ich zdaniem, korzyści z tego źródła energii byłyby niewielkie, a ryzyko dla środowiska trudne do przewidzenia. Rada zaleciła rządowi Angeli Merkel rezygnację z eksploatacji złóż do czasu, gdy wyjaśnione zostaną wszelkie wątpliwości techniczne. Zdaniem Rady, gaz ziemny zakumulowany w złożach niekonwencjonalnych nie spowoduje w Niemczech spadku cen energii i nie przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Niemiec. Eksploatacja tego źródła energii może natomiast zahamować proces zastępowania tradycyjnych źródeł energii źródłami odnawialnymi. Eksperci ostrzegają ponadto przed niebezpieczeństwem zatrucia wód gruntowych wskutek szczelinowania. Za niepewne Rada uznała szacunki dotyczące wielkości złóż gazu ziemnego zakumulowanego w łupkach w Niemczech zdaniem ekspertów tylko niewielka część z szacowanych na 1,3 bln m sześc. zasobów gazu nadaje się do komercyjnego wydobycia. PAP, 4 czerwca 2013 r. Naukowcy: 132 MW energii z biogazu kropla w morzu możliwości Przez ostatnie trzy lata naukowcy z ośmiu europejskich krajów wspólnie badali możliwości rozwoju wykorzystania biogazu, współpracując w ramach międzynarodowego projektu SEBE (Sustainable and Innovative European Biogas Environment Zrównoważony i Innowacyjny Europejski Sektor Biogazu). W pracach, na które przeznaczono ok. 3 mln euro, uczestniczyły instytuty naukowe, parki technologiczne i agencje rozwoju regionalnego z Polski, Austrii, Niemiec, Węgier, Czech, Słowacji, Słowenii i Włoch. W Katowicach podsumowano realizację tego projektu. Gdy 3 lata temu zaczynaliśmy nasz projekt, w Polsce było zaledwie 6 instalacji biogazu rolniczego; dziś mamy 33 wciąż wielokrotnie mniej, niż w Niemczech czy Austrii, ale widać stopniowy wzrost. Potencjał w rolnictwie jest olbrzymi. Rozwój stanie się bardziej dynamiczny, gdy wdrożone zostaną bardziej odważne instrumenty wsparcia finansowego w tej dziedzinie oceniła dr Alina Rejman-Burzyńska, kierująca projektem w Głównym Instytucie Górnictwa (GIG) w Katowicach. W Polsce biogaz wytwarzany jest na składowiskach odpadów komunalnych, w oczyszczalniach ścieków oraz w biogazowniach rolniczych. Największą moc (łącznie ok. 65 MW) mają instalacje działające w oczyszczalniach ścieków. Jednak możliwość produkcji prądu ma jedynie ok. 75 z ponad 4,3 tys. wszystkich polskich oczyszczalni. Ponad 3,1 tys. z nich to oczyszczalnie komunalne, a pozostałe przemysłowe. Specjaliści Strona nr: 10

11 oceniają, że co najmniej 3/4 wszystkich oczyszczalni mogłoby mieć własne bioelektrownie wykorzystujące osady ściekowe. Wśród ok. 800 profesjonalnych składowisk odpadów (nielegalnych wysypisk jest prawie pięć razy tyle) instalacje odgazowania ma ok. 170, ale tylko ponad 90 z nich jest przystosowanych do produkcji z biogazu prądu i ciepła. W pozostałych gaz jest utylizowany, czyli spalany bez pożytku energetycznego. Łączna moc elektryczna instalacji na składowiskach śmieci to ok. 30 MW. Kolejnych 11 składowisk przygotowuje się do uruchomienia instalacji pozyskiwania i wykorzystania biogazu. W ocenie ekspertów, najpopularniejszym surowcem dla biogazowni będzie rolnicza biomasa. W Niemczech, gdzie potencjał upraw na potrzeby biomasy oceniany jest na blisko 12 mln hektarów, działa ponad 7,9 tys. bioelektrowni. W Polsce potencjał ten jest niewiele mniejszy (ok. 10,7 mln ha), ale bioelektrownie rozwijają się powoli. Łączna moc polskich biogazowni przekracza 37 MW, co w połączeniu z mocą instalacji biogazowych na wysypiskach i w oczyszczalniach daje ponad 132 MW mocy. Polska polityka energetyczna zakłada, że w przyszłości biogazownie mogą działać w każdej gminie, mającej warunki do stworzenia takiej instalacji. W 2020 r. miałyby one wytwarzać ok. 2 mld m sześc. biogazu. PAP, 4 czerwca 2013 r. MAE: rezerwy ropy wystarczą przynajmniej na 45 lat Według Międzynarodowej Agencji Energii obecne potwierdzone rezerwy ropy naftowej w złożach konwencjonalnych na świecie wynoszą około 1,3 bln baryłek. Przy obecnym poziomie konsumpcji i tempie wydobycia wystarczy to na przynajmniej 4045 lat. Dalszych 2,7 bln baryłek ropy uznawanych jest za zasoby wydobywalne. Z czasem zasoby te będą przeklasyfikowywane na rezerwy, co spowoduje przesuwanie się granicy gwarancji zaspokojenia popytu na surowiec. Szacunki organizacji mówią jednak o dalszych 400 mld baryłek potwierdzonych rezerw ropy w złożach niekonwencjonalnych. Wydobywalne zasoby ropy z tych złóż szacowane są na 3,2 bln baryłek, czyli więcej niż w przypadku złóż konwencjonalnych. MAE szacuje potwierdzone rezerwy gazu ziemnego na około 200 bln m sześc., czyli około 1,3 bln baryłek ekwiwalentu ropy naftowej. Powinno to wystarczyć na zaspokojenie globalnego popytu przez 5560 lat. Potencjalne zasoby wydobywalne oszacowano na 440 bln m sześc. W przypadku niekonwencjonalnych złóż gazu MAE zastrzega, że możliwość ich dokładnego oszacowania jest bardzo utrudniona ze względu różnorodność geologiczną. W oparciu o istniejące dane szacuje je jednak na 240 bln m sześc. Szacunki te nie obejmują hydratów metanu; prace nad ich wydobyciem są jeszcze na bardzo wczesnym etapie. Organizacja potwierdziła również swoje wcześniejsze prognozy dotyczące znaczenia paliw kopalnych w globalnym miksie energetycznym, które ma spaść z obecnych 80% do 75% w roku Zdaniem MAE kluczowe jest w tej sytuacji nie tyle odkrywanie kolejnych złóż tych źródeł energii, co rozwój technologii pozwalający przekwalifikowywać zasoby w potwierdzone rezerwy. PAP, 4 czerwca 2013 r. URE przedstawiło kolejne wyniki monitoringu hurtowego obrotu gazem ziemnym Na koniec kwietnia 2013 r. jedynie ok. 30 ze 107 koncesjonowanych przedsiębiorstw energetycznych aktywnie uczestniczyło Strona nr: 11

12 w obrocie gazem ziemnym wynika z cyklicznego monitoringu Prezesa URE. Obrót gazem wysokometanowym w punkcie wirtualnym OTC wyniósł 59 GWh, natomiast na giełdzie towarowej 148 GWh. Jednocześnie, jak wynika z bilansu przepływów handlowych gazu w sieci przesyłowej, w tym okresie do sieci dystrybucyjnej oraz odbiorców końcowych trafiło ponad 11,8 TWh gazu. Natomiast w okresie od początku stycznia do końca kwietnia 2013 r. w efekcie realizacji kontraktów zawartych na Towarowej Giełdzie Energii dostarczono prawie 243 GWh gazu ziemnego po średniej cenie 117,81 zł/mwh. W tym okresie kontrakty zawarte zostały na wolumen nieco ponad 120 GWh na rynku spot i prawie 187 GWh na rynku terminowym. URE zwraca uwagę, że w kwietniu br. na rynku spot wolumen ofert zakupu gazu znacznie przekraczał wolumen ofert sprzedaży, natomiast odwrotna tendencja obserwowana była na rynku terminowym. URE, CIRE.PL, 5 czerwca 2013 r. W Połańcu otwarto zielony blok energetyczny Blok energetyczny opalany w 100% biomasą oficjalnie otwarto w Połańcu. Według inwestora to największa tego typu instalacja energetyczna na świecie. To także największe pojedyncze źródło energii ze źródeł odnawialnych w Polsce. Budowa bloku energetycznego wraz z koniecznymi instalacjami kosztowała 300 mln euro. 80% paliwa stanowią zrębki drzewne, a pozostałe 20% to odpady rolnicze. Moc wytwórcza bloku energetycznego wynosi 205 MW, co stanowi 10% ubiegłorocznej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Blok jest w stanie wyprodukować energię, która wystarczyłaby na zasilenie 600 tys. gospodarstw domowych. To więcej, niż znajduje się w całym województwie świętokrzyskim. W porównaniu do konwencjonalnych technologii, blok ten jest w stanie zredukować emisję dwutlenku węgla o 1,2 mln ton w ciągu roku. Instalacja pracuje już pełną mocą i zgodnie z założonymi wcześniej parametrami. Elektrownia Połaniec, należąca w 100% do francuskiej grupy GDF Suez, znajduje się w miejscowości Zawada koło Połańca (województwo świętokrzyskie). Jej obecna moc to 1575 MW. Działa na zasadzie współspalania węgla i biomasy i odpowiada za 5% produkcji energii elektrycznej w Polsce. PAP, 5 czerwca 2013 r. W Bułgarii premier wykluczył zniesienie moratorium w sprawie gazu z łupków Bułgarski premier Płamen Oreszarski wykluczył zniesienie moratorium na poszukiwania i wydobycie gazu z łupków w tym kraju. O możliwości przeanalizowania decyzji poprzedniego rządu mówiła wcześniej minister środowiska Iskra Michajłowa. W sprawie gazu ziemnego zakumulowanego w łupkach w naszych dokumentach nie jest zapisane nic. Jesteśmy programowym rządem; gaz z łupków nie jest obecny w naszym programie i nie będziemy podejmować jakichkolwiek działań w tę stronę. Znamy reakcję społeczeństwa powiedział Oreszarski. Zastrzegł jednak, że życie jest dynamiczne i jeżeli będzie konieczne, możemy dodawać nowe priorytety i zmieniać inne. Wcześniej bułgarska minister środowiska Iskra Michajłowa sprzeciwiła się pełnemu zakazowi poszukiwań gazu w łupkach, wprowadzonemu w 2012 r. przez rząd Bojko Borysowa pod naciskiem protestów ulicznych. Według niej zarówno bułgarskie, jak i europejskie Strona nr: 12

13 prawo stwarzają wystarczające gwarancje dla środowiska. Należy przeprowadzić wstępne badania w sprawie obecności złóż gazu ziemnego zakumulowanego w łupkach i dopiero potem ocenić, czy technologie ich poszukiwania i wydobycia stwarzają zagrożenia, a jeśli tak, to jakie konkretnie i których dokładnie regionów dotyczą oświadczyła Michajłowa. Wprowadzony obecnie pełny zakaz badań na to nie pozwala. Wcześniej rząd Borysowa cofnął zezwolenie na próbne odwierty na północnym wschodzie kraju. Zezwolenia na poszukiwania w tym regionie miało kilka firm, w tym amerykański koncern Chevron. PAP, 5 czerwca 2013 r. KOV produkuje na Ukrainie już ponad 560 tys. m sześc. gazu dziennie Kulczyk Oil Ventures podłączył do urządzeń wydobywczych odwiert Makiejewskoje-16, zwiększając dzienną produkcję gazu do ponad 560 tys. m sześc. To kolejny rekord, jaki spółka osiągnęła na Ukrainie. Całkowite wydobycie KUB-Gasu, w którym KOV ma 70% udziałów, przekracza już 800 tys. m sześc. dziennie. M-16 został podłączony do urządzeń wydobywczych pod koniec maja, ze średnią produkcją prawie 77 tys. m sześc. dziennie (prawie 54 tys. m sześc. netto dla KOV). M-16 jest jednym z bardziej znaczących odkryć KOV na Ukrainie, który nie tylko trafił na komercyjne ilości gazu, ale potwierdził występowanie kilku nowych, niebadanych dotąd stref z tym surowcem i wskazał na 3 kolejne obiecujące lokalizacje dodatkowych wierceń powiedział Jakub Korczak, wiceprezes KOV. Makiejewskoje-16 to najgłębszy jak dotąd odwiert KOV realizowany na Ukrainie. Prace nad nim rozpoczęły się na początku sierpnia 2012 r. Pod koniec listopada odwiert osiągnął planowaną głębokość 4300 m, po czym został orurowany i przygotowany do testów, które rozpoczęły się w kwietniu br. Podczas testowania M-16 odkrył nowe, niebadane dotąd pokłady gazu, uzyskując komercyjny przepływ w wysokości ponad 120 tys. m sześc. dziennie. Dla porównania, średnia produkcja z całego pola Makiejewskoje w pierwszych dniach kwietnia br. wyniosła ok. 396 tys. m sześc. dziennie. CIRE.PL, 5 czerwca 2013 r. Rosnieft zwiększył produkcję ropy Rosyjski koncern paliwowy Rosnieft w ciągu pięciu miesięcy tego roku zwiększył wydobycie ropy o 33%, do 66,821 mln ton podała rosyjska agencja informacji gospodarczej Prime. Powyższe wyniki uwzględniają też pracę spółki TNK-BP (transakcja kupna tego koncernu została zamknięta 21 marca br.). Jak wynika z wcześniejszych prognoz prezesa Rosnieftu Igora Sieczina, w całym 2013 roku produkcja ropy tego koncernu może wynieść około mln ton, zaś gazu około 50 mld m sześc. Przetwórstwo ropy ma wynieść 95 mln ton. W 2012 roku Rosnieft zwiększył wydobycie ropy o 2,7%, do 122,023 mln ton według standardów międzynarodowych. PAP, 6 czerwca 2013 r. Strona nr: 13

VAN ROMPUY: GAZ Z ŁUPKÓW MOŻE BYĆ CZĘŚCIĄ KOSZYKA ENERGETYCZNEGO

VAN ROMPUY: GAZ Z ŁUPKÓW MOŻE BYĆ CZĘŚCIĄ KOSZYKA ENERGETYCZNEGO NIE TAK PRĘDKO Z EKSPORTEM LNG PRZEZ USA Ernest Moniz, który został nowym sekretarzem energii USA, zadecydował o przeprowadzeniu kolejnej analizy wniosków firm o zezwolenie na eksport LNG. Administracja

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata

Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na najbliższe lata Wydobycie gazu łupkowego w Polsce podsumowanie bieżącego etapu prac oraz ocena perspektyw na

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI

GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW PRZYSZŁOŚĆ DLA POLSKI Projekt kierunkowych założeń do ustawy o wydobywaniu węglowodorów, ich opodatkowaniu i Węglowodorowym Funduszu Pokoleń Gaz z łupków przyszłość dla Polski Już teraz Polska

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Departament Środowiska Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Program

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca

Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca Gaz łupkowy w Polsce przegląd postępów w pracach oraz perspektyw wydobycia surowca Rok 2015 pozostaje realnym terminem rozpoczęcia eksploatacji gazu łupkowego w Polsce Wydobywanie gazu łupkowego w Polsce

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Tak dla restrukturyzacji: raport z badań Instytutu Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM Polacy wobec przemysłu górniczego (luty- marzec 2015)

Tak dla restrukturyzacji: raport z badań Instytutu Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM Polacy wobec przemysłu górniczego (luty- marzec 2015) 14/04/2015 Tak dla restrukturyzacji: raport z badań Instytutu Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM Polacy wobec przemysłu górniczego (luty- marzec 2015) Kontekst badań Spadek cen węgla kamiennego na światowych

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu

Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu Zdjęcie: Marathon Oil Poszukiwania i wydobycie gazu z łupków Stan projektu Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego 12 grudnia 2012 roku OPPPW Podstawowe informacje Związek Pracodawców,

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach :

Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : Wszystkie przedstawione dane opierają się na źródłach : - The Energy Information Administration (EIA) of the U.S. Department of Energy http://poland.usembassy.gov/gas_release.html - Ustawa z dnia 16 września

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA Puławy S.A. do 2016 roku Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku Warszawa, wrzesień 2009 Nowelizacja IPPC Zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola Zmiany formalne : - rozszerzenie o instalacje

Bardziej szczegółowo

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy.

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy. Odbyła się konferencja tematyczna pn. Instalacje OŹE, gaz łupkowy, stopień wodny oraz LPG i LNG w transporcie publicznym w województwie kujawsko-pomorskim Perspektywy wykorzystywania w naszym województwie

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów

STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów STATUS PROJEKTU POLSKI GAZ Z ŁUPKÓW perspektywa inwestorów Kamlesh Parmar, Prezes Zarządu OPPPW Warszawa, listopad 2013 DRUGA EDYCJA KONFERENCJI BRANŻY POSZUKIWAWCZO- WYDOBYWCZEJ Członkowie OPPPW 2 OPPPW

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013 Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE Kwiecień 2013 Streszczenie opracowania Międzynarodowego Instytutu na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Biopaliwa za jaką cenę? Przegląd kosztów

Bardziej szczegółowo

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r 2013 RYNEK FOTOWOLTAICZNY W Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Kwiecień, 2013r STRONA 2 2013 IEO RAPORT Rynek Fotowoltaiczny w Polsce Podsumowanie roku 2012 Edycja PIERWSZA raportu Autorzy

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Ehrenhalt

Włodzimierz Ehrenhalt ROZWÓJ ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Posiedzenie Seminaryjne Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki Energetyka wiatrowa fakty i mity Włodzimierz Ehrenhalt WYKORZYSTANIE ZASOBÓW energia 80% KONSUMENCI AKTYWNI

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO W USA Wydobycie gazu brutto w USA [1] wynosiło 666,4 mld m 3 w 2006 roku, 698,3 mld m 3 w 2007 roku, 725,9 mld

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy

Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy Jacek Wroblewski Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego III Kongres What s going on in the automotive Industry?! Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR)

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) 3 października 2014 1 NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU (NCBR) agencja wykonawcza nadzorowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołana w lipcu 2007 w celu realizacji zadań z zakresu polityki

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

GAZ Z ŁUPKÓW realne bogactwo czy puste obietnice? Zdj. Calvin Tillman

GAZ Z ŁUPKÓW realne bogactwo czy puste obietnice? Zdj. Calvin Tillman GAZ Z ŁUPKÓW realne bogactwo czy puste obietnice? Zdj. Calvin Tillman GAZ ŁUPKOWY I JEGO POTENCJALNE WYDOBYCIE W EUROPIE TO OSTATNIO GORĄCY TEMAT W UNII EUROPEJSKIEJ (UE). JEGO ZWOLENNICY POSTRZEGAJĄ TEN

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Produkcja kotłów małej mocy opalanych paliwami stałymi stan aktualny i perspektywy rozwoju

Produkcja kotłów małej mocy opalanych paliwami stałymi stan aktualny i perspektywy rozwoju Produkcja kotłów małej mocy opalanych paliwami stałymi stan aktualny i perspektywy rozwoju Nowy Sącz 31.03.2014 PLAN PREZENTACJI 1. O Platformie 2. Rynek kotłów w Europie 3. Koszty ogrzewania 4. Możliwości

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski Energetyka węglowa a zdrowie World Health Organization - WHO Światowa Organizacja Zdrowia jest wyspecjalizowaną agendą ONZ powołaną do rozwiązywania problemów międzynarodowych w zakresie zdrowia publicznego.

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Rafał Pudełko POLSKIE Wykorzystanie biomasy stałej w Europie PLAN PREZENTACJI: Aktualne dane statystyczne Pierwsze pomysły dot. energetycznego wykorzystania biomasy

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA?

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ZAKRES ANALIZY Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego Elektroenergetyka węglowa, w tym współspalanie

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50

Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 Wydobycie węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Argentynie 2014-10-14 03:55:50 2 Według amerykańskiej Agencji ds. Informacji Energetycznej (Energy Information Administration- EIA), Argentyna może

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Bioenergia w krajach Europy Centralnej, uprawy energetyczne. Dr Hanna Bartoszewicz-Burczy, Instytut Energetyki 23 kwietnia 2015 r., SGGW 1. Źródła

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo, Róg Spółka Jawna Consulting & Business Training zaprasza do udziału w projekcie doradczym,

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo