KAWAŁ CHLEBA. NA POCZĄTKU BYŁ... STÓŁ s. 2. MAJA OSTASZEWSKA W KUCHNI Z MARTĄ GESSLER s. 6. JEMDŻEM s. 15 EDUKU JEMY GAZETA O ŻYWNOŚCI I KULTURZE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KAWAŁ CHLEBA. NA POCZĄTKU BYŁ... STÓŁ s. 2. MAJA OSTASZEWSKA W KUCHNI Z MARTĄ GESSLER s. 6. JEMDŻEM s. 15 EDUKU JEMY GAZETA O ŻYWNOŚCI I KULTURZE"

Transkrypt

1 GAZETA O ŻYWNOŚCI I KULTURZE 01/2014 G Ł Ó D NA POCZĄTKU BYŁ... STÓŁ s. 2 MAJA OSTASZEWSKA W KUCHNI Z MARTĄ GESSLER s. 6 JEMDŻEM s TARGI KSIĄŻKI KULINARNEJ EDUKU JEMY s KAWAŁ CHLEBA Marta Gessler opowiada o głodzie i nasyceniu oraz zdjęciach, na które trzeba patrzeć. Jesteś głodna? Prowadząc knajpę, trudno być głodną. Ale jestem głodna kreacji, doznań, inspiracji. Nieustannie się rozglądam, chłonę, zapamiętuję. W tym kontekście nigdy nie przestaję być głodna. Czym jest dziś głód? To okropne uczucie. Okropne jest to, że wciąż miliony ludzi cierpią głód. Ja czy ty, mamy to szczęście, że prawdziwy głód nas nie dotyczy. Zapomnieliśmy już, co to tak naprawdę znaczy być głodnym. Sam głód jest dla nas czymś obcym, nieprawdziwym. Musimy się postarać, żeby go poczuć. Sztucznie go wywołać, np. narzucając reżim w postaci diety. Na co dzień mamy wręcz nieograniczony dostęp do pożywienia, a popularność kulinarnych tematów sprawiła, że cały czas mówimy o gotowaniu i jedzeniu, czytamy blogi kulinarne, przeglądamy pisma gastronomiczne, kolekcjonujemy książki kucharskie. Non stop o tym myślimy. Czym zaspokajasz głód? Kiedy jestem głodna, jem to, co mam pod ręką. Lubię rozmowy w podróży i praktycznie zawsze padające pytanie: co byś zjadł? Wtedy okazuje się, że każdy ma swój idealny sposób na zaspokojenie głodu. Kiedy myślisz o niezaspokojonym głodzie, co pojawia się przed twoimi oczami? Kawał chleba. Na pewno nie suto zastawiony stół. Czym dla ciebie jest nasycenie? Pełny brzuch. Ale nadmiar jedzenia kojarzy mi się z rozpustą, niepanowaniem nad sobą. Z drugiej strony, nasycenie to dla mnie także fajne, przeżyte w pełni życie, które pozwala odejść w pełni pogodzonym. Czym byś nie zaspokoiła głodu? Cytryną. Mam problem ze smakiem kwaśnym i gorzkim. Czy swoje stylizacje celowo tworzysz tak, żeby patrzący na nie ludzie stawali się głodni? Moje zdjęcia to dla mnie początek dialogu. Myśląc o kolejnym kadrze, chcę rozpocząć rozmowę o jedzeniu. Zawsze chodziło mi może to jakieś idealistyczne założenie o zajrzenie do środka potrawy, o rozebranie jej, wywołanie efektu zdziwienia, że coś tak wygląda. Efektu, który osiąga pisarz za pomocą słów. Chcę dogłębnie poznać strukturę, fakturę, chcę przyjrzeć się z bliska kolorom. Moje stylizacje też ewoluują. Kiedyś tworzone przeze mnie talerze były maksymalnie proste, wręcz symboliczne, a teraz komponuję je z większym rozmachem. Jednak niezależnie od tego, jaką aktualnie stylistykę stosuję, zawsze wiem, co chcę przekazać konkretnym kadrem. Rozmawiała Katarzyna Grabowska

2 STÓŁ jest najważniejszym przedmiotem w ogóle. Bez stołu nie ma domu, nie ma posiłku. Stół to emocje, atmosfera, plotki, płacz. Lubię to obserwować i mieć na to wpływ. 2 1/2014

3 Mint shop Londyn to moje miasto. Odwiedzam je regularnie, pielgrzymując od jednego ulubionego miejsca do kolejnego. Patrzę, dotykam, chłonę żeby starczyło na te kilka miesięcy, zanim znowu się tu pojawię. Taki mój rytuał. Pierwsze kroki zawsze kieruję do Mint. Mają tam naprawdę fajne przedmioty nic więcej nie trzeba mówić. Ottoleghi Lokale stworzone przez Ottoleghiego to dziś mekka wszystkich, którzy interesują się kuchnią i lubią dobrze zjeść. Ja pierwszy raz byłam w jego knajpie 15 lat temu. Zawsze chodzę tam dwa razy najpierw na śniadanie, a potem na lunch. Każda pora w każdej restauracji jest inna. Lubię to obserwować. Conran Shop Odwiedzam wszystkie sklepy Conran, które spotykam na swojej drodze. Jestem w stanie spędzić w nich naprawdę wiele godzin. Ale równie silnie fascynuje mnie postać założyciela tego imperium sir Terence a Orby ego Conrana. To on stworzył markę Habitat, otworzył wiele restauracji i napisał ponad 50 książek o designie, które sprzedały się w 25 milionach egzemplarzy. LONDYN WAGAMAMA Moje myślenie o jedzeniu zawsze krążyło wokół znalezienia środka (esencji). Jak to jest? Co jest nam potrzebne? Dlaczego? Jak się czuję, kiedy jem? Po co jem? Te pytania stawiałam sobie za wcześnie. Nie byłam gotowa na odpowiedzi dotyczące wartości. Sensu jedzenia. Trzeba się było nasycić, żeby móc dokonać selekcji. Zrozumieć, co lubi mój środek. Dotrzeć do esencji... Ale początek! A miał być news. Musiałam tak zacząć. Bo... będę pisać o niezwykle ciekawym miejscu. WAGAMAMA! Wagamama to noodles bar, o którym dowiedziałam się od znajomej z Londynu. Marta, musisz tam być, polubisz to od razu. Pozytywne jedzenie, energetyczne napoje super duże michy i pałeczki. Najbliżej miałam na Wigmore Street. To mała uliczka na tyłach Selfridges. Po drodze minęłam ciekawą galerię sztuki współczesnej. Po prawej stronie, trochę dalej zobaczyłam szyld umieszczony pionowo: WAGAMAMA. Duże okna od ulicy. Zajrzałam do środka. Proste długie stoły z jasnej sklejki. Ławy do siedzenia. Prostokątna sala. Za szybą pracują kucharze. Rzeczywiście duże misy. Człowiek je obok człowieka. Świetlica? Lunch! Londyńczycy jedzą obiadek. Stanęłam w kolejce, żeby tam być. Udało się. Kapitalnie! Siedzę na ławce obok innych. Nikogo nie znam, ale znamy się wszyscy. Bo tu jesteśmy. Bezosobowo zintegrowani nad misą zupy pełnej makaronu. Pierwszy bar został otwarty w 1992 roku niedaleko British Museum w centrum Londynu. Potem powstały następne. Dziś jest już siedem w Londynie. Po jednym w Manchesterze, Dublinie i Amsterdamie. Teraz to już sieć nowoczesnych noodle-barów wzorowanych na tradycyjnych i popularnych w Japonii od 200 lat ramen-shops. Interesująca jest filozofia, która towarzyszy temu przedsięwzięciu. Po pierwsze: pozytywne jedzenie wyzwala pozytywne myślenie; po drugie: mądre odżywianie to otwarte usta i otwarty umysł; po trzecie: zdrowe jedzenie to czyste, świeże produkty przyrządzane w taki sposób, żeby tę świeżość zachować. Niektórzy twierdzą, że zjawisko Wagamama jest przykładem alternatywnego fast foodu. W tym miejscu się nie pali, nie robi rezerwacji. To jest miejsce dla wszystkich. Daj zjeść innym. Menu jest proste. Podstawa to cztery gatunki makaronu (ramen, udon, soba, somen) podawane w zupie z różnymi dodatkami. Makaron i ryż to baza potraw z mięsem i rybami. Wszystkie dania to dania główne. Nie ma tu przekąsek ani deserów. Jest pełna misa. Pachnąca imbirem, czosnkiem, curry, chili. Ciekawe jest, że siedząc na sali, widzimy kucharzy przygotowujących potrawy dla nas. Kelnerzy posługują się elektronicznym notesem, dlatego zamówienie przekazywane jest natychmiast do kuchni. Tu nie czekamy. Co jadłam? Dużo! Musiałam próbować. Zaczęłam od energetycznego picia. To był mix soku marchewkowego, ogórkowego, pomidorowego, pomarańczowego i jabłkowego. Potem mojashi soba warzywna zupa z białym grochem, grzybami, fasolką, czosnkiem, porem, cukinią i tofu. Potem Cha han ryż z jajkiem, krewetkami, grochem, kukurydzą, grzybami, cebulką. Potem yaki soba grube kluski z jajkiem, krewetkami, zielonym pieprzem, fasolką szparagową, kurczakiem, szalotkami i czerwonym imbirem. Przez cały czas popijałam zieloną herbatę. I było mi bardzo dobrze. TEKST UKAZAŁ SIĘ W WO W DNIU 8 WRZEŚNIA 2001 I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI AGORY. 1/2014 3

4 MARTA GESSLER QCHENNY 1. To była kolacja w Qchni Artystycznej trzy dania, kelnerzy i goście. Ale w kompletnych ciemnościach. Na głowach obsługi noktowizory. Choć oczy mam otwarte, przede mną całkowita czerń. Muszę przeprowadzić ludzi przez jedzenie dotykiem, zaczynając już od posadzenia ich przy stole. Wszystko musi zostać dokładnie obmyślone, cały zegar poruszania się po talerzu. Wysuń prawą rękę do przodu, przesuń ją pięć centymetrów. Złap za widelec. Spróbuj poczuć kształt tego, co na talerzu. Wbij widelec. Szukaj ust. Co czujesz? Wyczuwasz miękką kostkę obtoczoną czymś maślano-chrupiącym, choć smakuje jak klasyczny kotlet, może to orzechy albo ser. Informacja o tym, co jemy, wpływa na to, co czujemy? Zostają ci tylko cztery zmysły: smak, słuch, węch, dotyk. To jest niezwykłe zaplanować menu, wiedząc, że goście nie będą mogli jeść oczami. W momencie kiedy stajesz się felietonistą kulinarnym, sytuacja jest podobna. Musisz przetłumaczyć swój świat myślenia i jedzenia na tekst, który pozbawiony jest zmysłów. Jesteś przewodnikiem: twoim zadaniem jest przeprowadzić czytelników przez smak. Po pierwsze: nie widzisz ludzi, ich emocji, nie możesz z nimi polemizować. Masz konkretny temat jedzenie niezbędne do życia. Możesz i musisz analizować kreatywność sałatki jarzynowej czy wartości odżywcze schabowego. Możesz i musisz na ten temat pisać, ale i tak na samym końcu, po twoim tekście, przepisie i zdjęciu, każdy odkryje coś swojego. Pisząc, wiesz, że bez dotyku, smaku i węchu, czasami zostaje tylko błądzenie po ciemnym pokoju. 2. PSTRYK Choć jedzenie w ciemnościach sprawdza się jako atrakcja, jednorazowe doświadczenie pobudzające nas do refleksji, w ostateczności się nie przyjęło. Na co dzień chcemy czerpać z jedzenia wszystkimi zmysłami. Restauracja Dans le Noir w Londynie serwująca posiłki w ciemnościach, powstała w 2004 roku i wciąż działa, a media raz na jakiś czas podchwytują ten temat, opowiadając o tym, że to nowy trend. Pudło. Jedzenie w ciemnościach nie stało się popularne. Ograniczanie zmysłu wzroku okazało się tylko medialną ciekawostką. Kulinarnym Disneylandem. A do Disneylandu przyjeżdża się zazwyczaj raz. Trendów trzeba szukać nie w medialnych fajerwerkach, a zmieniających się przyzwyczajeniach ludzi. Dzisiaj widzimy, że zmysł wzroku wygrywa ze wszystkimi innymi. Nowe kulinarne czasopisma i tysiące blogów na odległość kilku kliknięć serwują nam wystylizowane zdjęcia jedzenia. Wzrok wzmaga apetyt doznajemy kulinarnej nadwzroczności, widzimy coraz więcej i chcemy doświadczać coraz więcej. Człowiek AD 2013 nie pochłania, chce próbować. Jest ciekawy nie tylko smaku, ale też miejsca pochodzenia. Nowy człowiek nie chce się najadać. Widzi fotografie i fotografuje dlatego chce spróbować jak najwięcej. Stąd dobrym pomysłem będzie serwowanie mniejszych porcji tak by nie zjeść dużo, ale świadomie jeść. Finger food z przekąski może zmienić się w danie główne. Tost z mango, krabami i sosem wasabi. Tarty ze szpinakiem i gorgonzolą. Terina z kurczaka z pistacjami. 3. Świadomość to dla mnie słowo centrum. Goście polskich restauracji wiedzą coraz więcej, mają potrzebę edukacji i testowania. Poruszają się po świecie z przewodnikiem Michelina lub przemierzają Tajlandię z plecakiem na plecach, próbując ulicznego jedzenia. Dla restauratora to wyzwanie. Jak na nie zareaguje? Czy może ukryć swoje tajemnice, jeśli znaczna część kulinarnej wiedzy staje się dostępna dla każdego? Kierunek jest inny. Restauracje powinny stać się miejscem dzielenia się doświadczeniami. Dlatego w trakcie kolacji z Food Designem, którą ostatnio organizowałam, każdy z gości wyszedł z przepisem zapisanym na talerzu. Zadano mi wtedy pytanie, czy nie boję się rozdawać przepisów. A ja chciałabym iść w tym pomyśle dalej. Do restauratorów należy inicjatywa są jak naukowcy, którzy prezentują badania studentom. Lub jak artyści, którzy pokazują wzorcowe dania, którymi publiczność może się inspirować. Goście muszą być zaskakiwani, ale powinni wiedzieć i widzieć. Restauratorzy nie muszą mieć nic do ukrycia. Tym bardziej, że każdy z nas jest restauratorem w swoim domu. Koniec z ciemnościami. Pstryk. Czas włączyć pełne światło. TEKST POCHODZI Z ROKU 2013 I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI MAGAZYNU F5. 4 1/2014

5 Styl Marty Gessler jest wyrazisty i konsekwentny, przywodzi na myśl stan równowagi zen. Ona pierwsza zerwała w Warszawie z tradycyjnym myśleniem o gotowaniu. Qchnia nie przypadkiem sąsiaduje z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. Gdy powstawała dwadzieścia lat temu, była w awangardzie. Budziłam zdziwienie, dlaczego u mnie pije się sok w wazonie z rurką albo czemu każde krzesło jest inne. Podobnie było z pękniętymi na pół talerzami. Specjalnie zamówiłam takie w pracowniach ASP, by móc podawać na nich śledzia i ziemniaczki osobno i zaprosić gości restauracji do interakcji. Do dziś znakiem rozpoznawczym Qchni jest zabawa formą. Gdy układa dekoracje na stole, instynktownie rozdziela po jednej stronie jeden kolor kwiatów, po drugiej drugi. Nie lubi ich mieszać (podobnie jest w jej kwiaciarni Warsztat Woni ). Jak dziś o tym myślę, widzę sytuacje z dzieciństwa, które mogły być zapowiedzią mojej późniejszej drogi mówi Marta Gessler. Jako mała dziewczynka ciągle przemeblowywałam swój pokój, wiecznie coś przestawiałam. Bawiąc się, tworzyłam przeróżne aranżacje przestrzeni. Układała wzory ze znalezionych patyczków, kwiatuszków. Pamięta, że kiedy w niedzielę babcia robiła makaron do rosołu, długie esy floresy z ciasta lądowały na obrusie, tworzyły wspaniałe wzory. Patrzyła zafascynowana. Obrazy zawsze robiły na niej największe wrażenie. I książki. Nie rozstawałam się z nimi podkreśla. Ale gdyby ktoś jej wtedy powiedział, że będzie pisać o jedzeniu, nie uwierzyłaby. A może tak naprawdę piszę o uczuciach? zastanawia się. Dla mnie gotowanie jest formą wyrażania emocji, daje poczucie bliskości, bezpieczeństwa. Mam w głowie takie wspomnienie: Rodzice w kuchni. Zajęci sobą i gotowaniem, bo bardzo lubili to robić. I ja malutka, pulchna Martusia szukająca dostępu do nich. W liceum występowała w szkolnym MAGDALENA ROZMARYNOWSKA WZORY SMAKU Przekształcaj kwadratowe płótno w myślach, aż stanie się koliste, czytam cytat z Yoko Ono na ścianie restauracji Qchnia Artystyczna, której właścicielką jest Marta Gessler, znana restauratorka i designerka, autorka książek kulinarnych. Z sufitu zwisają płachty pokryte geometrycznym wzorem. Na stołach w zwykłych słoikach białe goździki. Dominuje szarość i biel. teatrze. Chciała być aktorką jak Meryl Streep. Zdawała do szkoły teatralnej w Warszawie, ale porzuciła te plany na rzecz swojej drugiej miłości kuchni. Pewnie nigdy nie dowiedziałaby się, ile potrafi, gdyby nie życiowe zawirowania. Otwierając niestandardową restaurację, podjęła duże ryzyko. Musiała mieć wizję i siłę, by ją urzeczywistnić. Wiele razy powtarzała sobie: muszę, muszę, muszę. Poznała granice swojej determinacji. Bywało, że kończyła pracę o czwartej w nocy i jeszcze przed wyjściem chwytała za pędzel, żeby coś przemalować, zmienić na następny dzień. Gdy robiłam przyjęcie, wymyślałam menu, scenografię, zespół stał pod ścianą, a ja sama przestawiałam stoły. Zawsze wiedziałam najlepiej, jak ma być wspomina. Byłam rygorystyczna i perfekcyj- na. Są cechy charakteru, które nas kształtują, dają poczucie siły, czy nawet władzy, ale z drugiej strony też ograniczają zauważa. Może gdy opuści mnie ten przymus stawiania na swoim, udowadniania, że mój smak jest najlepszy, moje rozwiązanie najtrafniejsze, stanę przed współpracownikami i powiem: Nie wiem. A co wy myślicie?. Uczę się słuchać innych. Ufać, że potrafią. Może to psychologiczny klucz do rozwiązania problemów z tyciem, które mam od dawna? Jedzenie stało się moim błogosławieństwem, bo pozwala mi realizować się i zarabiać na utrzymanie. A także przekleństwem, bo wciąż walczę z wagą. I choć mam ogromną świadomość tego, co jem, chudnięcie przychodzi mi z wielkim trudem. Rano oglądam wiadomości w TVN24 i odruchowo przeskakuję na kanał kulinarny. W tym czasie robię sobie śniadanie i mam ten sam dylemat, co zawsze: jeść czy nie jeść. Potem jedzie do pracy. W restauracyjnej kuchni zagląda do garnków i zaczyna się rytuał próbowania wszystkiego. Znajomy dietetyk poradził mi, żebym wypluwała próbki, tak jak to robią koneserzy win, ale ja czuję, że byłoby w tym coś nieuczciwego opowiada. Karmię innych, piszę o jedzeniu, muszę wiedzieć, jak to smakuje. Jedzenie to moja siła i słabość zarazem. Rzucić je to jakby przestać się śmiać, oddychać, żyć. Wciąż próbuję odnaleźć równowagę. A ta kojarzy się jej z ulubionym szarym kolorem, bo to harmonijne połączenie czerni z bielą, ying i yang. Tak się zazwyczaj ubiera. Kiedy ostatnio kupiła różowy szalik, na trzeci dzień wróciła do sklepu i wymieniła go na szary. Czasem wydaje się sobie taka uporządkowana, że aż nudna i zastanawia się: Gdybym miała przed śmiercią wybrać jedną rzecz, którą chciałabym zrobić, to chciałabym być niegrzeczna. Mogłabym jeszcze wsiąść do balonu i unieść się wysoko w powietrze. A potem spojrzeć na wszystko z góry i trochę sobie odpuścić. Takiej lekkości doświadczam, nurkując w morzu. Stan, gdy nie czuję żadnego ciężaru, przyprawia mnie o euforię. TEKST UKAZAŁ SIĘ W MIESIĘCZNIKU PANI W MARCU 2013 R. I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI WYDAWNICTWA BAUER. 1/2014 5

6 MARTA GESSLER Nie zna smaku salami, suchej krakowskiej, schabowego, żurku z białą kiełbasą. Nie jadłam tego nigdy! deklaruje Maja Ostaszewska, aktorka i wegetarianka. MAJA! (V) Byłam w trakcie rozmowy z dwoma biznesmenami o kolejnej imprezie firmowej w Qchni Artystycznej, mojej restauracji w Zamku Ujazdowskim, kiedy przyszedł SMS. Musiałam odebrać. Czekałam na odpowiedź od Mai Ostaszewskiej, czy uda się nam pogadać o jej gotowaniu. Nie wytrzymałam i krzyknęłam: Żabcia się zgodziła. Panowie w lot zrozumieli, że chodzi o postać Beatki, którą Maja gra w Przepisie na życie. Znakomita rola przyznali, spoglądając na siebie porozumiewawczo. Bo taka prawdziwa, życiowa. A ja od razu pomyślałam: Ciekawe, jakie mają żony? W serialu Maja Ostaszewska nie gotuje. Gdyby rola pozwoliła, mogłaby przy tak dużej oglądalności zachęcić do wegetarianizmu swojego prywatnego przepisu na życie. Deklaruje, że kuchnia bezmięsna to jedna z najcenniejszych rzeczy, jaką przekazali jej rodzice. Według niej to sposób jedzenia, który kształtuje świadomość, zmusza do refleksji, czego używamy w kuchni, jak traktujemy zwierzęta. Rozwija wrażliwość na ważne kwestie. Dlatego pewnie w tej sprawie nigdy nie sprzeciwiała się rodzicom. Jest wegetarianką od urodzenia. W dzieciństwie nie wyobrażała sobie, że można jeść mięso. To było abstrakcyjne, a nawet obrzydliwe. Wspomina film dokumentalny o rzeźni, który zobaczyła u koleżanki, kiedy miała 12 lat. Utwierdził ją w przekonaniu, że droga, na którą zdecydowali się wprowadzić ją rodzice, jest słuszna. Ludzie myślą, że wegetarianizm jest skomplikowany, a przygotowanie potraw pracochłonne, a to nieprawda. U mnie w domu dania były przygotowywane bez nacisku, że to jest jakaś specjalna dieta mówi Maja. To nie jest dieta, tylko przyrządzanie tego, co się lubi jeść. Maja nie zna smaku salami, krakowskiej, schabowego, gołąbków z wieprzowiną, pieczonej szynki, żurku z białą kiełbasą, kaszanki. Nie jadłam tego nigdy. Nigdy! mówi, śmiejąc się, a ja jeszcze raz z niedowierzaniem pytam: Nigdy? Były dwa wyjątki. Gdy była dzieckiem, babcia namówiła ją raz na spróbowanie ryby, kurczaka i parówek. A gdy była dorosła, wróciła do ryb, na krótko. Do ryb, bo czuła, że tego potrzebuje. Najważniejsze to słuchać potrzeb swojego organizmu. W lodówce Mai nie ma mięsa, bo sam jego zapach ją odpycha. Chociaż jej życiowy partner nie jest zdeklarowanym wegetarianinem, dzieci postanowili wychowywać warzywnie, włączając do ich menu jedynie ryby. Wegetarianie, dla których ten sposób odżywiania był świadomym wyborem, mówią, że mięso uzależnia i że potrzeba czasu, żeby móc się z niego wyleczyć. Taki odwyk, który pozwoli zapomnieć dotąd dobrze kojarzony zapach gotującego się rosołu. Jej było łatwiej, bo nigdy tej woni nie znała. Kiedy nie jesz mięsa, to jego zapach i smak po prostu przeszkadzają, natychmiast są wyczuwalne. Jedząc zupę w restauracji, od razu rozpoznam, kiedy jestem oszukiwana ostrzega Maja. Ostaszewska współpracuje od dziesięciu lat z fundacją Viva Akcja dla zwierząt. Angażuje się w kampanie, które nie straszą, nie wywołują presji, tylko wskazują, podpowiadają. Bo tylko w taki sposób możesz wybrać swoją drogę. Z pasją popiera ostatnią akcję fundacji w ramach tygodnia wegetarianizmu Zostań wege na 30 dni. Organizatorzy akcji zachęcają: zobacz, jak będziesz się czuł i wtedy zdecydujesz, czy nadal będziesz chciał jeść mięso. Można to robić stopniowo, ważny jest każdy ruch w kierunku świadomego konsumpcjonizmu. Powinniśmy więcej wiedzieć na temat chowu przemysłowego zwierząt mówi Ostaszewska. Ta świadomość jest już krokiem w kierunku poprawy sytuacji praw i poszanowania ich życia. Maja z zaangażowaniem broni akcji, które mają za zadanie oszczędzić zwierzętom cierpienia i bólu. Róbmy tyle, na ile nas stać przekonuje. A kiedy trzeba, walczmy. Ona walczy w sprawie akcji przeciwko ubojowi koni i nieludzkim warunkom ich transportu. Koń nie powinien być zwierzęciem rzeźnym, a towarzyszącym, jak pies, czy kot. Na szczęście w Polsce koń ma historyczną obecność w naszym życiu i nie kojarzy się z gulaszem. Jestem szczęściarą, że siedząc na tarasie i popijając herbatę jaśminową, rozmawiam z aktorką, o której zdjęcia na okładkę biją się najważniejsze magazyny. O co mogę ją jeszcze spytać, żeby mój wywiad był wyjątkowy? Nie o życie prywatne, nie o filmy. Dla nas obu nie ma nic przyjemniejszego niż przyrządzanie prostych dań opartych na warzywach. Będziemy zatem gotować! Niewiele osób pamięta, że restauracja, którą stworzyłam ponad 20 lat temu była pierwszą w Polsce wegetariańską knajpą. Wówczas wszyscy pukali się w czoło, na co się porywam. Ale czułam, że to musi chwycić. I tak się stało. Tam przychodziła młoda aktorka, Maja Ostaszewska, ze znajomymi na szpinak z serem własnej roboty, czyli wariacje na temat hinduskiej potrawy palak paneer z kuminem i chili. Na zupę z czerwonej soczewicy z pomidorami i świeżym oregano. Był tzw. teatr sałatkowy sałaty powstawały na oczach gości na ich zamówienie. Przyjeżdżali do mnie pionierzy gospodarstw ekologicznych z warzywami, jajkami. Między innymi słynny Szwajcar, Peter, z wypiekanym przez siebie chlebem z Grzybowa. Przypominamy sobie obie te czasy i porównujemy. W Polsce obecnie jest około 2 miliony wegetarian. Wynik jest już zauważalny. W supermarketach pojawiają się stoiska ekologiczne, są sklepy ze zdrową żywnością. Maja wspomina swojego ojca, muzyka z grupy Ossian, który z zagranicznych tras koncertowych przywoził produkty sojowe. Panią z filmowego cateringu, która przygotowywała dla niej wyłącznie naleśniki z serem, bo myślała, że wegetarianie jedzą tylko biały ser. Teraz w ekipie filmowej jest już więcej jaroszy, w bufecie musi być nowoczesny wybór dań. Maja uwija się w kuchni, gotuje szybko, bo ma dużo zajęć. Dania nie są przekombinowane. Jedzenie przyrządza głównie z myślą o dzieciach. Franek ma prawie 5 lat, a Janinka prawie 2. Gotuję to, co dzieci będą chciały jeść deklaruje Maja. Uwielbiają zupę z cukinii, szpinak, razowy makaron z pomidorami, zajadają kanapki z kozim serem, powidła morelowe, ziemniaki z koperkiem i marchewkę. Syn wcina sałatki z rukolą, podprażonym słonecznikiem lub sezamem, parmezanem i oliwą. Nie muszą jeść codziennie soi. I tak świetnie, że jedzą warzywa. Wielu rodziców się z tym męczy śmieje się Maja. TEKST POCHODZI Z CZERWCA 2012 ROKU I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI MAGAZYNU WYSOKIE OBCASY EXTRA. 6 1/2014

7 GOTOWANIE PODRÓŻE SZTUKA 2. TARGI KSIĄŻKI KULINARNEJ EDUKU JEMY Tysiące książek, dziesiątki autorów, spotkania, wykłady, warsztaty, akcje lipca /2014 7

8 PROGRAM 2. TARGÓW KSIĄŻKI KULINARNEJ PIĄTEK, 25 LIPCA SOBOTA, 26 LIPCA NIEDZIELA, 27 LIPCA 2. TARGI KSIĄŻKI KULINARNEJ EDUKU JEMY Targi Książki Kulinarnej są organizowane przez Martę Gessler, właścicielkę restauracji Qchnia Artystyczna od 2013 roku. To jedyne w Warszawie wydarzenie łączące książki i gotowanie. To okazja, by uzupełnić swoją kuchenną biblioteczkę, korzystając z oferty polskich wydawców, księgarń i antykwariatów, oraz by spotkać się z niesamowitymi osobowościami: szefami kuchni, autorami książek, badaczami, krytykami kulinarnymi, blogerami i pasjonatami kuchni. PRZESTRZEŃ Targi Książki Kulinarnej odbywają się w restauracji Qchnia Artystyczna, na dziedzińcu Zamku Ujazdowskiego oraz na terenie Zielonego Jazdowa. KULINARNY OGRÓD Niezwykła przestrzeń na dziedzińcu CSW zaprojektowana przez Martę Gessler i stworzona dzięki roślinom ze Szkoły Drzew i Krzewów Ozdobnych Grąbczewscy. Kulinarny ogród na dziedzińcu Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski projekt stworzony przez Martę Gessler i Szkółkę Drzew i Krzewów Ozdobnych Grąbczewscy Wystawa starych makatek kuchennych stworzona przez Regionalne Centrum Rozwoju Kultury i Turystyki z/s w Działoszynie Qchnia Artystyczna Czytelnia czasopism i strefa relaksu dziedziniec restauracji Qchnia Artystyczna Spotkanie z redakcją magazynu Specjalność Zakładu o trudach tworzenia magazynu kulinarnego i tajemnicach kuchni wschodniej Polski połączone z degustacją smakołyków podlaskich Jak smakuje literatura i jak o jedzeniu piszą literaci spotkanie z udziałem Cezarego Polaka, Pawła Bravo i Bogusława Deptuły Debata Czy książki kulinarne mają sens, w której wezmą udział prof. Jarosław Dumanowski, popularyzator wiedzy o dawnej kuchni, Joanna Mroczkowska, antropolożka jedzenia, Grzegorz Trubiłowicz, pomysłodawca i jeden z autorów aplikacji i serwisu Cooklet oraz dr Albert Hupa, prezes IRCenter, które przeprowadziło badanie Polska Kulinarnie Loppis wymiennik naczyń kuchennych organizowany przez Magazyn USTA Wymiennik magazynu Kuchnia. Część 1. wymień swoje przetwory na książki kucharskie Kulinarny ogród i wystawa porcelany Marka Cecuły Wystawa starych makatek kuchennych Qchnia Artystyczna Czytelnia czasopism i strefa relaksu dziedziniec restauracji Atrakcje kulinarne Nowej Zelandii, Ilona Zdziech, Pacific Kai Kuchnia azjatycka dla początkujących i zaawansowanych, Magdalena Tomaszewska-Bolałek, wydawnictwo Hanami Wydawnictwo Burda zaprasza na spotkanie z Małgorzatą Puzio, autorką książki O kuchni bez chemii Spotkanie z kuchnią Indonezji. Prowadzenie: Sahnil Farobiansyah, chef restauracji InAsia, Sheraton Zielony Jazdów Poznawanie przez smakowanie o poznawaniu innych kultur przez kuchnię rozmawiają: Maciej A. Brzozowski (autor książki Włosi. Życie to teatr ), Juliusz Podolski (blog Smaczny turysta ) oraz Joanna Szyndler (redaktor naczelna miesięcznika Podróże ) O jabłkach spotkanie z Elizą Mórawską Wymiennik magazynu Kuchnia. Część 2. degustacja przetworów zebranych podczas wymiany Kulinarny ogród i wystawa porcelany Marka Cecuły Wystawa starych makatek kuchennych Qchnia Artystyczna Czytelnia czasopism i strefa relaksu dziedziniec restauracji Qchnia Artystyczna Stragan speed dating z designem Wydawnictwo Pascal zaprasza na spotkanie z Małgorzatą Kalembą Dróżdż, autorką książki Pyszne chwasty Wydawnictwo Czarne zaprasza na spotkanie z Anną Włodarczyk, autorką książki Zapach truskawek. Rodzinne opowieści oraz bloga Strawberries from Poland. Prowadzenie: Daria Pawlewska, wydawczyni magazynu Kukbuk Panel Czy gotowania można nauczyć się z książek kulinarnych z udziałem Piotra Adamczewskiego, Pawła Lorocha, Małgosi Minty oraz Laury Osęki z księgarni Books for Cooks Muzeum Pałac w Wilanowie zaprasza na spotkanie z Maciejem Nowickim, który opowie, jak wygląda praca ze starymi recepturami Panel Jak zostać chefem o kulinarnej edukacji porozmawiają m.in. Marta Gessler, Agata Wojda i Marcin Piotrowski Żółte, słomiane i gotowane o nieznanych winach opowie Stowarzyszenie Sens Wina Zielony Jazdów Qchnia Artystyczna i księgarnia Pępek Sztuki zapraszają na book swapping Wykład Marka Cecuły Przez całe Targi Książki Kulinarnej w Qchni Artystycznej można będzie oglądać wystawę starych makatek kuchennych zebranych przez Ośrodek Kultury w Działoszynie, zwiedzać ogród kulinarny, korzystać z czytelni czasopism nie tylko kulinarnych oraz brać udział w licznych konkursach organizowanych przez wystawców Panel Koniec języka za przewodnika z udziałem Agaty Godlewskiej (Food Service), Moniki Brzywczy (magazyn USTA) oraz Natalii Sitarskiej i Łukasza Smolińskiego (Tasteaway) Spotkanie z kuchnią portugalską, prowadzenie Janusz Andrasz, Luzomania 8 1/2014

9 WYDARZENIA MAREK CECUŁA WYDARZENIA PIĘKNE/KICZOWATE WYMIENNIK MAGAZYN USTA: LOPPIS WYMIENNIK BOOK SWAPPING KONKURS NARYSUJ SWÓJ ULUBIONY PRZEPIS Artysta ceramik i projektant, Marek Cecuła opowie gościom Targów Książki Kulinarnej o nowych kierunkach w projektowaniu porcelany. Według designera funkcjonalność i spełnianie najwyższych standardów oraz możliwość elastycznego aranżowania codziennego posiłku stała się tak samo ważna, jak przyjemność estetyczna. Wyrazem tego jest trend Mix&Match (mieszaj i łącz) pozwalający na samodzielne komponowanie wieloelementowej zastawy z gotowych elementów, stopniowe rozbudowywanie kolekcji i zmienianie jej według aktualnych potrzeb czy nastroju. Sobota, 26 lipca, godz WYDARZENIA WYSTAWA PORCELANY Rozwieszane nad kuchnią lub spiżarnią, haftowane lub drukowane, przedstawiające scenki z życia codziennego, prezentujące sielskie krajobrazy. Wychowywały i moralizowały. Przez nasze babcie traktowane niemal z nabożnością. Przez mamy często uznane za kicz i wstydliwie chowane. Makatki. Podczas Targów Książki Kulinarnej odbędzie się wystawa makatek kuchennych. W jednej z sal restauracji Qchnia Artystyczna można obejrzeć kilkadziesiąt z prawie 120 makatek zebranych przez Regionalne Centrum Rozwoju Kultury i Turystyki z/s w Działoszynie. To niewątpliwie wyjątkowe świadectwo minionej kultury oraz kuchennego designu lipca, WYDARZENIA SMAKI KUCHNI INDONEZYJSKIEJ Byliśmy niedawno w Szwecji, gdzie zauroczył nas zwyczaj przydomowych wyprzedaży, tak zwanych loppisów. Najczęściej latem, choć nie tylko wtedy, mieszkańcy w swoich garażach, stodołach wystawiają wszystko to, co nie jest im już potrzebne. Przede wszystkim naczynia, garnki, ściereczki, małe i duże sprzęty AGD, narzędzia, zabawki. Chcemy ten zwyczaj przenieść na jeden dzień do Warszawy. W sobotę, 26 lipca organizujemy Wymiennik Naczyń Kuchennych. Przejrzyjcie swoje szafki. Jeśli jakieś talerze, kubki, sztućce, garnuszki, wazoniki czy inne kuchenne dobra nie są wam już potrzebne przynieście je do stoiska UST. My dorzucimy swoje. Każdy, kto coś odda, dostanie kupon na pobranie rzeczy z wymiany. Organizator: Magazyn USTA Współpraca: KAPRYS Rzeczy, które zostaną przekażemy do Fundacji Sue Ryder. Sobota, 26 lipca Targi Książki Kulinarnej wraz z księgarnią Pępek Sztuki zapraszają na klasyczną wymianę książek. Book swapping to propozycja dla wszystkich, którzy ze znudzeniem patrzą na swoją kuchenną biblioteczkę oraz dla tych, którzy poszukują wydawniczych perełek. Co należy zrobić? Wybrać te książki, z których już każdy przepis wypróbowaliśmy trzy razy, albo te, do których nie zajrzeliśmy od pięciu lat, przynieść je w niedzielę 27 lipca o godz do restauracji Qchnia Artystyczna i wybrać coś dla siebie spośród publikacji przyniesionych przez innych. Niedziela, 27 lipca, godz AKCJA/KONKURS SELFIE Z KSIĄŻKĄ KULINARNĄ Lubisz gotować, jeść i rysować? Znasz przepis, który zasługuje na ilustrację? Księgarnia Pępek Sztuki i Wydawnictwo Dwie Siostry zapraszają do udziału w konkursie na ilustrację kulinarną. Narysuj swój ulubiony przepis i przynieś go do 23 lipca do księgarni w Zamku Ujazdowskim. Trzy najlepsze prace zostaną nagrodzone książkami Agaty Królak. Wszystkie rysunki będzie można oglądać w trakcie trwania Targów Książki Kulinarnej w księgarni Pępek Sztuki. Pępek Sztuki to księgarnia i butik muzealny w CSW Zamek Ujazdowski, który, oprócz wyselekcjonowanych książek i magazynów, oferuje przedmioty zaprojektowane przez młodych polskich designerów, oryginalne gadżety warszawskie, wyroby papiernicze i ekologiczne zabawki dla dzieci. Podczas całych Targów Książki Kulinarnej w Pępku Sztuki obowiązuje zniżka 15 % na książki kulinarne. KONKURS JAK WAM SIĘ PODOBA WYMIENNIK KSIĄŻKA ZA SŁOIK Współczesna polska porcelana, zaprojektowana i zaaranżowana według trendu Mix&Match. Jej producentem są Polskie Fabryki Porcelany Ćmielów i Chodzież S.A., a projektantem i twórcą instalacji Marek Cecuła. Zdemokratyzowany stół to cztery nowe kolekcje pozwalające na dużą swobodę i własną inwencję w ich wykorzystaniu. Wystawie towarzyszyć będzie niezwykły projekt Marty Gessler, do stworzenia którego zostały wykorzystane porcelanowe odpadki, niedoskonałe formy, nieudane projekty lipca, godz W ankiecie, przeprowadzonej wśród internautów w 2011 roku przez stację CNN Travel, rendang został uznany za najsmaczniejsze danie na świecie. Wszyscy, którzy odwiedzą Targi Książki Kulinarnej będą mieli okazję nie tylko spróbować tego dania, ale także nauczyć się je przyrządzać. Przewodnikiem po kuchni Indonezji będzie Sahnil Farobiansyah, Indonezyjczyk, który na co dzień pracuje w restauracji InAsia w warszawskim Sheratonie. Doświadczenie zdobywał, pracując jako szef kuchni na Bali, następnie w Brunei, gdzie gotował między innymi dla Sułtana; później na Ukrainie i w końcu w Polsce, gdzie miał okazję gotować dla samego prezydenta Indonezji, Susilo Bambang Yudhoyono. Sahnil zaprezentuje także przygotowanie sate lilit balijskich szaszłyków rybnych z trawą cytrynową oraz kolak pisang, napoju bananowego. Spotkanie jest organizowane przez Stowarzyszenie Polsko-Indonezyjskie Sahabat. Sobota, 26 lipca, godz Redakcja magazynu Kuchnia zaprasza na swoje stoisko przed resturacją Qchnia Artystyczna, na którym oprócz fantastycznych książek kulinarnych będzie można dokonać smacznej wymiany. W sobotę, 26 lipca wymieniamy książki na dżemy każdy, kto przyniesie słoiczek domowych przetworów, dostanie wybraną przez siebie książkę. W niedzielę, 27 lipca odbędzie się Wielki Test Przetworów. O godzinie 12 w samo południe redakcyjne jury z Tessą Capponi-Borawską na czele wybierze najlepszy dżem i ogłosi zwycięzcę. Po zakończeniu testu rozpocznie się wspólne wylizywanie słoiczków. Sobota, 26 lipca, godz , niedziela, 27 lipca, godz wyłonienie zwycięzcy i degustacja W akcję towarzyszącą Targom Książki Kulinarnej włączyło się setki osób. Dzięki autoportretom z ulubionymi książkami mamy okazję poznać kulinarno-książkowe preferencje rzeszy jedzeniowych pasjonatów. Wszyscy się skarżyli, że wybór jednej publikacji był piekielnie trudny, niektórzy nie zdołali zdecydować się tylko na jedną książkę i zafundowali nam całkiem pokaźny przegląd swojego księgozbioru. Akcja trwa do końca Targów Książki Kulinarnej. 50 najfajniejszych selfie nagrodzimy kalendarzem 80 okazji stworzonym przez Malwinę Konopacką. Listę zwycięzców ogłosimy na Facebooku. Po odbiór nagród zapraszamy w niedzielę o godz na stoisko informacyjne. Niedziela, 27 lipca, godz Wydawnictwo TMC i księgarnia Jak Wam się podoba zaprasza do udziału w dwóch konkursach. 1. Ile razy, oglądając jakąś książkę kulinarną, myśleliście lepiej bym to pokazał? Teraz macie okazję! Konkurs na ex libris do książki kulinarnej będzie trwał przez całe Targi i każdy będzie mógł wziąć w nim udział. Wystarczy, że dostarczy w jakiejkolwiek formie (wydruk, rysunek, zdjęcie w telefonie, obrazek w tablecie) projekt ex librisu do wybranej przez siebie książki kulinarnej. Najciekawszy projekt zostanie nagrodzony książką What Katie Ate. 2. Konkurs dla wszystkich mających w sobie żyłkę designera (niezależnie od wieku) trzeba zaprojektować matę na stół. Chętni muszą dostarczyć w jakiejkolwiek formie projekt maty na stół. Prace są przyjmowane na stoisku TMC przez całe Targi. Pod koniec wydarzenia zostanie wybrany zwycięzca, który otrzyma w nagrodę zeszyt mat wydawnictwa PEPIN PRESS. 1/2014 9

10 AKCJA/DESIGN STRAGAN W niedzielę, 27 lipca zapraszamy na specjalny stragan, na którym swoje unikatowe kuchenne produkty zaprezentują wyselekcjonowani przez Martę Gessler polscy projektanci. Nie będzie to jednak zwykłe stoisko, ale swoisty speed dating z designem każdy z zaproszonych twórców będzie miał jedynie 90 minut na zaprezentowanie swojej marki, a klienci staną przed wyzwaniem podejmowania szybkich zakupowych decyzji. Na Straganie będzie można kupić produkty: Kalva, Czaszka, Inżynieria Designu, Tatemono, Kiełkowniki, KOSAK Modelarnia Ceramiczna, Malwiny Konopackiej, Agnieszki Bar. Niedziela, 27 lipca, godz KIEŁKOWNIKI KALVA Marka powołana do życia z miłości do porcelany przez duet projektantów i grafików, którzy poranek uważają za najważniejszą porę dnia, a śniadanie celebrują z odpowiednim namaszczeniem. KALVA powstała, by nadać takim momentom miłą oprawę. Perfekcyjni z natury, dbają o jakość i każdy szczegół zarówno swojej porcelany, jak i opakowań, w których ją sprzedają. Naczynia do domowej hodowli kiełków. Powstały z myślą o uprawianiu małego miejskiego ogródka we własnym mieszkaniu, o każdej porze roku. Specjalny kształt kiełkowników ułatwia obsługę, pozwala na tworzenie różnokolorowych zestawów. Naczynia sprawdzają się do siewu nasion warzyw, sałat, ziół, różnych odmian fasoli, jak również rzeżuchy. TATEMONO Warszawska pracownia architektoniczna Anny Kowalczyk i Justyny Szadkowskiej zajmująca się projektowaniem obiektów użyteczności publicznej, budynków oraz wnętrz, a także rzeczy codziennego użytku, których zastosowanie zależy tylko i wyłącznie od użytkownika. Stworzone przez Tatemono przedmioty mogą służyć jako deski do krojenia, talerze, tace albo po prostu dekoracje. MALWINA KONOPACKA AGNIESZKA BAR CZASZKA Projekt dwóch ilustratorek i projektantek Ani Goszczyńskiej i Joanny Jurczak. Kształt filiżanek Czaszka nawiązuje do czarki lub filiżanki bez ucha. Jest niejednoznaczny, przez co daje wiele możliwości wykorzystania. Czaszka produkowana jest krótkimi seriami, a nadruki nanoszone są metodą sitodruku. Do wykonania nadruków używane jest prawdziwe złoto. Projektantka z fokusem na szkło. Pod swoją marką projektuje i wdraża autorskie serie szkła użytkowego, wykonuje przedmioty unikatowe oraz szkło eksperymentalne. W projektach stawia na wygodę i zabawę oraz aspekt poznawczy. Każdy autorski przedmiot wytwarzany jest ręcznie z dbałością o najmniejszy detal. Ilustratorka, projektantka, autorka ilustrowanego kalendarza Ponad 80 Okazji do Świętowania. Na Straganie będzie można kupić kilka stworzonych przez nią kuchennych akcesoriów, jak specjalna kuchenna cerata, podstawka pod książkę kucharską czy kulinarne ilustracje. INŻYNIERIA DESIGNU Duet, który połączyła pasja tworzenia, zamiłowanie do piękna i funkcjonalności. Tworzą rzeczy estetyczne i funkcjonalne, często na indywidualne zamówienia. Na co dzień projektują i wytwarzają ceramikę oraz oświetlenie, ale projektują też wnętrza, elektrykę, meble i dodatki. Na Straganie odbędzie się premiera nowej serii naczyń i pojawi się wiele nowości. ORGANIZATOR PARTNERZY Pantone 424 C C 0 M 0 K 0 Y 55 WYSTAWCY PATRONI MODELARNIA CERAMICZNA KOSAK Studio projektowe i nowoczesny warsztat rzemieślniczy nieustannie poszukujący nowych kształtów odpowiadających współczesnym potrzebom estetycznym i funkcjonalnym. Porcelanowy zestaw do kawy i herbaty Tomaszów w 2006 r. oraz porcelitowe urny na prochy Alpha, Beta, Gama, Modus w 2011 r. zdobyły główne nagrody w kategorii produkt konkursu Śląska Rzecz, a czarka do kawy Su-min miała premierę podczas Istanbul Design Week Każda czarka Su-min jest tworzona indywidualnie. Ręcznie wykonywane matowe szlifowane reliefy, pokrywające nieregularną siatką powierzchnie naczyń, sprawiają, że powstające zarysowania, wyszczerbienia - skutki codziennego użytkowania, stają się elementami wzbogacającymi. W przypadku kolekcji Su-min czas jest sprzymierzeńcem w naturalnym procesie dekorowania porcelany.

11 Codzienny obiad, gotowany od podstaw, kilkudaniowy, celebrowany o stałej porze w pełnym rodzinnym składzie przestał istnieć. A przecież zdajemy sobie sprawę, jak wiele zyskalibyśmy, wracając do powszechnego gotowania zup i zagniatania ciasta na pierogi. Moglibyśmy ze sobą przy gotowaniu budować relacje, rozmawiać, podzielać zmysłową przyjemność jedzenia, bawić się przy stole. Moglibyśmy dbać o siebie nawzajem, gotować zdrowo, z troską i uwagą. Sięgając po najlepszy produkt, zwracalibyśmy się ku ekologii i zrównoważonemu rolnictwu. Świat stawałby się lepszy. To byłaby prawdziwa rewolucja kulinarna. Bo ta obwieszczona teraz, objawiająca się licznymi publikacjami, programami telewizyjnymi i medialnym szumem to pozór. Badania GUS wykazują, że czasu w kuchni spędzamy coraz mniej. Co musiałoby się zmienić, by odwrócić tę tendencję? Może tak, jak promotorzy czytelnictwa, zakrzyknijmy gromko: Gotuj dziecku dwadzieścia minut dziennie, codziennie! Albo gotuj z dzieckiem... Wprowadzenie do kulinarnej edukacji powinno startować, gdy dziecię samodzielnie chwyta łyżkę w dłoń. Pierwszy etap to oswajanie malucha z garnkami, chociaż jeszcze nic nie potrafi, zapraszanie do kuchni, mimo że przeszkadza. Gotując z kilkulatkiem, trzeba mieć oczy dookoła głowy, pilnować, by nie zrobił sobie krzywdy, by nie zmienił nieoczekiwanie proporcji składników, a w chwili gdy zaczyna się nudzić przejmować obowiązki i nie robić wyrzutów, że trzeba ciągle po nim sprzątać. Kiedy z tej wspólnej zabawy wychodzi prawdziwe jedzenie, satysfakcja jest większa, niż wtedy, gdy uda się razem zbudować wieżę z klocków. AGNIESZKA KRĘGLICKA Rewolucja kuchenna Wprowadzenie do kulinarnej edukacji powinno startować, gdy dziecię samodzielnie chwyta łyżkę w dłoń. Młodzi szybko nabywają sprawności i nieoczekiwanie wchodzą w wiek nastoletni, kiedy nie chcą już piec ciasteczek razem z mamą. Zamykają drzwi do swojego pokoju, chcą być osobni i samodzielni. Wtedy rolą rodziców jest zostawienie głodnej młodzieży w kuchni samej i zadbanie o dobre zaopatrzenie spiżarni w składniki do gotowania. Można też podsunąć pomocną lekturę (sic!). To wiek eksperymentów, ćwiczenia się w porażkach i zwycięstwach. Doświadczenia kuchenne są stosunkowo bezpieczne, niepowodzenia bolą tylko trochę, natomiast sukcesy przekładają się na dogadzanie sobie i popularność towarzyską. Wiek wczesnej dorosłości, wyjazdów na studia, mieszkania poza domem powinien już być czasem czerpania korzyści z umiejętności nabytych wcześniej, ale zawsze zdarzy się w grupie ktoś, kto jeszcze gotować nie potrafi. Ponieważ najlepsze na imprezach zazwyczaj dzieje się w kuchni, jest to dobra okazja, by takiego osobnika zaangażować w doprawienie sałaty, usmażenie kotletów lub dopilnowanie grzanek. Trzeba wybrać coś, co trudno zepsuć, a po pierwszym sukcesie wciągać kandydata na kucharza w poważniejsze przedsięwzięcia. Potem jeszcze podrzucić jakąś książkę kucharską ze zdjęciami wywołującymi ślinotok i jest szansa, że bakcyl zostanie połknięty. Jeżeli wszyscy, którzy dziś gotują, zapraszać będą do gotowania swoje dzieci i znajomych, wkrótce wszyscy dookoła będą gotowali. Czy wtedy wrócą do domów codziennie przygotowywane od podstaw obiady? Najlepiej zacząć od siebie. Przyszłość designu London Design Festival to prawdziwe święto designu odbywające się w ponad 300 miejscach rozsianych po całym Londynie. Jednym z najciekawszych projektów zeszłorocznej edycji był Kitchenology Report przygotowany przez firmę Miele. Odwiedzający festiwal mogli zobaczyć, jak według Miele będzie wyglądała kuchnia za 50 lat szklane, przepuszczające światło powierzchnie, ściany pokryte roślinami, akwaria z jadalnymi rybami, a do tego monitor, który zeskanuje przyłożoną dłoń, zasugeruje optymalną dietę i podsunie odpowiedni przepis. Według ekspertów niemieckiej marki za pół wieku książki kulinarne będą należały do przeszłości, bo zastąpią je trójwymiarowe, holograficzne prezentacje, które krok po kroku przeprowadzą nas przez proces przygotowywania posiłku. W Londynie nie zabrakło również polskiego akcentu dzięki staraniom Instytutu Adama Mickiewicza i Fundacji Creative Project odwiedzający festiwal mogli obejrzeć ekspozycję z pracami najbardziej kreatywnych polskich designerów, w tym meble, oświetlenie, tkaniny, akcesoria, a także projekty graficzne. Z niecierpliwością czekam na to, co zobaczę w tym roku. Kolejna edycja startuje już 13 września. London Design Festival Sztuka w Alcatraz Pomimo że Ai Weiwei nadal nie może opuszczać Chin (artysta naraził się komunistycznym władzom), to nie siedzi cicho i bezczynnie. Jego kolejny projekt zostanie zaprezentowany już we wrześniu w... słynnym amerykańskim więzieniu, Alcatraz. Nieczynne od 1963 więzienie, w którym przebywali najbardziej znani w historii przestępcy, jak Al Capone czy George Machnie Gun Kelly, stanie się przestrzenią wystawienniczą. Chociaż Ai Weiwei nigdy osobiście nie odwiedził Alcatraz, to doświadczenie związane z pobytem w zakładzie karnym nie jest mu obce w 2011 roku spędził w chińskim więzieniu 81 dni, aż wreszcie, po rzekomym przyznaniu się do winy i wpłaceniu kaucji, pozwolono mu je opuścić. Mam zbyt wielu przyjaciół, którzy nadal siedzą w więzieniach. Jest w tym jakaś ironia losu, że właśnie tym ludziom, którzy walczą o wolność, ta wolność jest odbierana powiedział Ai Weiwei w wywiadzie udzielonym New York Times. Na wystawie zaprezentowane zostaną prace, które harmonizują z wizualnym charakterem więziennej przestrzeni Weiwei chce w ten sposób zwrócić uwagę na sytuację swoją i innych represjonowanych osób, a jednocześnie dotrzeć do jak największej grupy odbiorców, bo więzienie Alcatraz i znajdujący się na terenie wyspy park narodowy to jedne z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych Ameryki Północnej. Sam artysta z oczywistych powodów nie pojawi się na otwarciu wystawy. Ai Weiwei on Alcatraz Alcatraz, Po prostu cool Co właściwie oznacza być cool? Kuratorzy wystawy American Cool, którą do 7 września można oglądać w waszyngtońskiej National Portrait Gallery, udowadniają, że bycie cool ma swoje korzenie właśnie w Stanach Zjednoczonych. Pojęcie cool, wprowadzone do amerykańskiego slangu we wczesnych latach 40. (przez legendarnego saksofonistę jazzowego Lestera Younga), bardzo szybko zostało przechwycone przez ówczesną bohemę do określania osób o ciekawej, dynamicznej osobowości i imponującym, stoickim spokoju ducha. W galerii zaprezentowano portrety postaci ze świata kultury, sportu i polityki, które swoimi osiągnięciami i sposobem bycia wywarły wpływ na kształtowanie się kultury symbolicznej Stanów Zjednoczonych słowem wszystkich, do określenia których można dziś użyć słowa cool. Od muzyków takich jak Miles Davis i Bille Holiday, przez aktorów Roberta Mitchuma, Faye Dunaway czy Johnnego Deepa, aż pod sławnych piosenkarzy jak Elvis Presley, Patti Smith czy Jay-Z. American Cool to w dużej mierze wystawa antropologiczna, która przy użyciu medium fotografii oddaje charakter poszczególnych momentów w historii popkultury Stanów Zjednoczonych. American Cool National Portrait Gallery, Waszyngton do /

12 MIASTO Architektura zielona stolicy to parki, skwery, cmentarze, ogródki działkowe i betonowe donice, które mnie wzruszają i wkurzają jednocześnie. Stoją od lat w tych samych miejscach przyklejone do chodnika. Wielkie betonowe misy, pokraczne naczynia na chudych nóżkach. Ozdabiają czy szpecą? MARTA GESSLER Dla porównania i zazdrości niezwykły paryski budynek Tower Power. Głównym elementem dekoracyjnym wykorzystanym przez jego autora, architekta Edouorda François są właśnie donice. Na zewnątrz elewacji 10-piętrowego bloku artysta umieścił 380 białych donic i posadził duże bambusy, które szumią na wietrze i tworzą niezwykły, dynamiczny obraz na tle tradycyjnego osiedla. Wygląda jak gigantyczna wystawa roślin doniczkowych mówią niektórzy, ale tak naprawdę chodzi o zapewnienie intymności i bliskości z naturą mieszkańcom. Jego kolejny projekt Rosnący budynek składa się z siedmiu klatek schodowych i wystających roślinnych ścian. Inspiracją do powstania obiektu było drzewo, które ma tysiące gałęzi, rośnie, zmienia kolor. Pomysł z założenia niemożliwy do zrealizowania. A jednak? Co trzeba zrobić, żeby poczuć ekologiczny i nowoczesny rytm naszego miasta? Warszawa kwitnie chciałoby się powiedzieć. Ale czy wystarczy nam park na dachu Biblioteki Uniwersyteckiej? Znakomity projekt Ireny Bajerskiej. To jest miejsce i widok, dzięki którym można zakochać się w Warszawie. Czy szklany budynek Sądu Najwyższego na Bonifraterskiej z rzędem drzew równo przyciętych w kulę i kwitnącym białym dachem? Dziękuję za kolorowe pegazy na stokrotkowej łące na Placu Krasińskich. Projekt Beaty i Pawła Konarskich, który powstał, aby oddać hołd Zbigniewowi Herbertowi, autorowi eseju Pegaz. Jest ich pięć, są kolorowe i mają trzy i pół metra wysokości. Dobrze, że nie przyszło komuś do głowy, żeby je usunąć, chociaż były takie plany. Kiedy przejeżdżam obok, mam ochotę zatrzymać się, wdrapać na żółtego rumaka i obserwować ulicę i gapiących się ludzi. Bo tak naprawdę chodzi o to, żeby się gapić. Zobaczyć zieleń. Betonowe archaiczne donice, których nikt nie widzi. Jak co roku, rosną tam niewidzialne bratki. Na warszawskim Ursynowie mieszkańcy cieszyli się, kiedy z ich bloku ściągnięto obrastające blok dzikie wino. Bo wilgoć i robaczki. Edouord François w swoim projekcie Eden Bio specjalnie sadzi rośliny blisko ścian. Podobnie znakomity botanik i ogrodnik Patrick Blanc, który tworzy swoje pionowe ogrody. Rośliny wymagają opieki i troski. Muszą mieć odpowiednią donicę, ziemię, wodę i ludzi. A gdyby tak jak Steve When, angielski ogrodnik, który miał dość omijania ulicznych dziur i posadził w nich kwiaty. To oczywiście prowokacja, mężczyzna chciał zwrócić uwagę na problem. Małe ogródki szybko ginęły pod kołami przejeżdżających samochodów. Centrum Komunikacji Społecznej w 2009 roku zrealizowało cykl otwartych spotkań, które nazwano Zielone debaty śniadania na trawie. Brali w nich udział mieszkańcy stolicy, urzędnicy i eksperci. Tematem była zielona przestrzeń Warszawy. Przeczytajcie raport z zielonej debaty. Bardzo ciekawe. Ale co dalej? Zapraszam na spacer. Pokażę moje ulubione miejsca, przedmioty. Zielony tunel przy Łazienkach, kwadratowe klomby na Agrykoli, tulipany przy parku Saskim, wielkie donice na Placu Bankowym, misy ustawione przy Pomniku Powstańców Warszawy. Można je przesunąć? A gdyby postawić na szarych chodnikach białe donice? Każda dzielnica miałaby swoją roślinę. Saska Kępa białe hortensje. Powiśle trawy. Ochota bez. Śródmieście lawendę. Żoliborz bukszpany. Mokotów rumianki. OGRÓD TEKST Z DNIA 19 CZERWCA 2010 R., PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI MAGAZYNU WYSOKIE OBCASY. 12 1/2014

13 MARTA GESSLER Pomysł jest prosty: donica to worek, lekka torba, którą można umieścić wszędzie. Na tarasie, w ogrodzie, na parapecie i posadzić tam rośliny. Ważna jest jej mobilność. KIESZONKOWY Bacsac to francuska grupa trzech projektantów, która w zdecydowany sposób uporała się z tematem przydomowych grządek. Nie musisz już mieć ciężkich donic, aby posadzić smutne tuje, ani plastikowych skrzynek niedbale zaczepionych na balkonie. Na plakacie promującym nową generację donic możemy zobaczyć klasycznego włoskiego fiata 500 z ogrodem na dachu, który właśnie jedzie z właścicielami na wakacje. Bacsac to 100% ekologii i recyclingu. Podwójna warstwa geowłókniny zachowuje odpowiednią dla gleby równowagę powietrza i wody. Są dostępne w różnych kolorach i rozmiarach. Od klasycznych na bazie koła, prostokątnych, kwadratowych z przegrodami, po mini ogródki na miejskie parapety. Po raz kolejny na tarasie mojej restauracji odbyło się wielkie sadzenie. Bazylia, mięta, majeranek, szałwia, rozmaryn dumnie rosną w torbach Bacsac, puszkach, słoikach, wiadrach. A wszystko po to, żeby klienci, obok kulinarnej, docenili naszą pasję sadowniczą. Zioła nie wymagają specjalnej pielęgnacji. Wystarczy im dobra ziemia, słońce i częste podlewanie. Proste zabiegi, a efekt, jaki otrzymamy będzie niesamowity. Nie ma nic lepszego niż świeża bazylia do sosu pomidorowego, garść ziół do makaronu czy gałązka rozmarynu, którą jak łyżką można mieszać wodę albo gin z tonikiem. Pyszne masło aromatyzowane tymiankiem. Połączenie gałązek kopru, nasion kopru, gorczycy, czosnku z octem jest świetnym dodatkiem do ryb i ziemniaków z grilla. Letnie desery czy ice tea warto podkręcić ziołowym syropem z lawendą, miętą czy melisą. Zioła, zwłaszcza te delikatne, muszą być traktowane bardzo ostrożnie. Myjcie je w misce pełnej wody, aby pozbyć się ziemi. Do osuszania możecie wykorzystać papierowy ręcznik. Przechowywane pod wilgotną ściereczką w lodówce wytrzymają spokojnie tydzień. Jeśli musicie je posiekać, to pamiętajcie, żeby używać bardzo ostrego noża tępy będzie je jedynie zgniatał. Poszukiwanie nowych rozwiązań uprawy roślin, tak jak projektowanie ogrodów, zawsze mnie pociągało. Ogrodnictwo jest czymś, co się robi, a nie tym, co się kupuje. Nie trzeba wydawać pieniędzy, żeby mieć wspaniały ogród. Slow Gardening jak Slow Food to delektowanie się czasem spędzonym w ogrodzie. Obojętnie czy będzie to sadzenie ziół w torbie, czy sałaty w plastikowej butelce, bratków w pudełku po mleku. Najważniejsze, że będziesz kopać, siać, sadzić, troszczyć się i zbierać plony. Wiem, o czym mówię zaprojektowałam setki ogrodów. Ostatnio w centrum ogrodniczym spotkałam Kasię Nosowską. Stała uśmiechnięta w kolejce do kasy z metalowym wózkiem pełnym kwiatów i ziół. Pomyślałam, że powinna w całości zabrać ze sobą ten mobilny ogródek. Niektórzy mówią, że o człowieku świadczy jego praca, a ja jestem pewna, że jego rośliny. TEKST PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI WYDAWCY WYSOKICH OBCASÓW. PROJEKT Projekt minimalistycznego ogrodu na warszawskim Żoliborzu stworzonego przez Martę Gessler/warsztatwoni.com 1/

14 Ludzie dzielą się na Włochów i tych, którzy chcieliby nimi być to zdanie nie daje mi spokoju, bo czuję, że to może być prawda. Czy wypada teraz być italofilem, a może lepiej się do tego nie przyznawać, aby nie narazić się na krytykę gderaczy. MARTA GESSLER Gusto to po włosku smak. Gusto to nazwa jedzeniowego megapleksu, przy Piazza Augusto Imperatore w Rzymie obowiązkowy przystanek dla tych, którzy doceniają dobre jedzenie i design. Pod jednym dachem znajduje się osteria, winebar, restauracje, pizzerina, kawiarnia, fromaggeria, sklep z książkami kulinarnymi i akcesoriami do kuchni, sklep z winami. Wszystko po włosku. Nie mogłam się zdecydować, co jeść i gdzie. Postanowiłam usiąść przy najbliższym stoliku pod krużgankami. Zerkałam do wewnątrz i delektowałam się restauracyjnym imperium małżeństwa Alessandry Marino i Alessandro Tudiniego. Od 1998 roku, jak przez pączkowanie uruchamiali kolejne punkty gastronomiczne. Teraz Gusto przyciąga stylowych miejscowych i wygłodniałych włoszczyzny obcych. Kiedy jesteśmy w Rzymie, róbmy to, co Rzymianie usłyszałam głos śmiejącej się dziewczyny siedzącej obok przy stoliku. Zdecydowanie też tak bym chciała. Ale okiem świadomego restauratora śledziłam każdy ruch, organizację pracy, asortyment, kolor ścian, podłogę, stoły, serwetki, talerze, szklanki, a nawet wysokość zawieszonych lamp. Czułam się, jak na karuzeli. Każdy element tej gastronomicznej układanki działał. Przeszklona fromaggeria z rzadkimi gatunkami fantastycznych serów schowana na tyłach osterii zaspokoi najwybredniejszych koneserów. Na drewnianych prostych półkach bez zbędnej sterylności można znaleźć około 300 rodzajów sera, które zmieniają się w zależności od sezonu. Najczęściej pochodzą od lokalnych rzemieślników tak, jak niesamowita gorgonzola, którą wyjadałam palcami z jednorazowego kubeczka. Wiszące na sznurach w kształcie cegły wiekowe ragustano z Sycyli, czy miękkie wyraziste serwowane na ciepło z marmoladą pomarańczową robiola z Piemontu. Wielkie kręgi parmigiano reggiano i grana padano po tegorocznym trzęsieniu ziemi w regionie Emilia-Romania podzielone na kilogramowe porcje można było kupić w ramach wspierania poszkodowanych producentów. Młody sprzedawca z wypiekami na twarzy opowiadał mi o niesamowitych stratach i cenowych spekulacjach. Pokazał mi wycięte z włoskiej gazety zdjęcia zrobione zaraz po kataklizmie połamanych półek, uszkodzonych serów leżących pod gruzami. W konsekwencji poruszona rozmową wyszłam z Gusto z pięcioma kilogramami parmigiano reggiano sera z trzęsienia ziemi. Taszczyłam go przez cały dzień w torbie przewieszonej przez ramię. Potem w samolocie wyjaśniałam stewardesie, że to ser nie na prezenty, tylko, żeby wesprzeć lokalnych producentów. Poczułam się jak członek wielkiej włoskiej rodziny, który pomaga w kuchni. Viva Mamma Italia! PARMEZANOWO-PISTACJOWE FRISCO 180 g parmigiano reggiano 50 g pistacji (łuskanych) drobno pokrojonych (proporcje na 2 blachy) Rozgrzać piekarnik do C. Wyłożyć dużą blachę z piekarnika papierem do pieczenia. Ser zetrzeć na tarce na małych otworach, aby uzyskać puszysty pyłek. Usypać na papierze kopczyki z sera (wielkość: długość 10 cm, szerokość 2-3 cm). Powinno się zmieścić około 12 sztuk na blaszce. Piec około 7 minut. Wyjąć z piekarnika i posypać każdy płatek 1/2 łyżeczki pistacji. Wstawić ponownie do piekarnika i piec kolejne 3-5 minut, aż pojawią się bąbelki, a kolor będzie delikatnie brązowy. Przenieść pergamin z frisco na podstawkę i delikatnie ostrym nożem zsunąć na talerz. Frisco to delikatne koronkowe chipsy, które świetnie pasują do musującego wina. Są idealne do skubania w oczekiwaniu na główne danie. Znakomite jako dodatek do zup kremów. Tak przygotowane frisco można przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku do 5 dni. Wersja na ostro jest znakomita z pokruszoną chili i szczyptą czarnej soli. TEKST POCHODZI Z DNIA 1 GRUDNIA 2012 R. I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI MAGAZYNU WYSOKIE OBCASY. 14 1/2014

15 MARTA GESSLER JEMDŻEM Złamałam kod. Odkryłam sposób, by mieć pewność, że dżem się uda. Każdego roku wczesną wiosną, kuszona zapachem truskawek, a na przełomie sierpnia i września górami wiśni, moreli, śliwek, wyciągam małe szklane słoiczki i zaczynam moją osobistą debatę na temat konieczności robienia przetworów. Bezpośrednią przyczyną mojej analizy jest dyskusyjna jakość sklepowych dżemów. Po przeczytaniu etykiety wiadomo, że główny składnik to konserwanty. Owoce stanowią zaledwie 30% składu produktu. Podstawą jest również cukier. Dla mnie są za słodkie. Nawet fantastycznie wyglądające słoiczki z napisem made in France z konfiturą z truskawek i szampana czy kwiatów pomarańczy i brzoskwiń nie gwarantują jakości. Kolejna sprawa to wspomnienie konfitur robionych wspólnie z mamą czy babcią do własnej spiżarni. Nostalgiczne, sielskie, mieszanie i gotowanie. Heroiczna chęć gromadzenia. Drylowanie wiśni, śliwek, szypułkowanie truskawek. Potem mycie słoików wyparzanie, smażenie, mieszanie przez kolejne dni i wekowanie. Hurtowa ilość obowiązkowa. Przewrotnie myślę, że tak nie musi być. Jeżeli nigdy nie robiliście dżemu, konfitur, chutney a i myślicie, że ta czynność zajmuje większą część dnia, gwarantuję, że to nie jest takie pracochłonne. Wszystko co trzeba zrobić, to zagotować owoce w syropie, warzywa z przyprawami, ziołami, cukrem, czasami odrobiną octu czy soku cytrynowego, żeby podkręcić aromat i gotowe. Intrygujący smak pochodzi z kombinacji odpowiednich składników, a nie skomplikowanej techniki produkcji. Kiedy przygotowujecie przetwory na bieżąco, a nie na najbliższy rok, nie musicie martwić się, że nie dostoją. Najlepszy jest super świeży dżem, taki jeszcze ciepły, oblizywany z łyżki, ale spokojnie możecie go przelać do słoiczka lub torebki foliowej i zamrozić. Przed snem należy go wyjąć z zamrażarki i na śniadanie będzie jak znalazł. Aby uniknąć przesładzania, żel-fiksowania i zyskać pewność, że dżem się uda, możecie zastosować patent mojej angielskiej przyjaciółki Kate. Ona do przetworów dodaje kiwi, które jest bogate w naturalne pektyny. Kiwi ma subtelny smak, lekko cierpki i nienachalny. Często wkłada listki mięty, aby wydobyć cukierkowo-słodki smak owoców, albo rozmaryn lub kumin, żeby nadać nutę egzotyki. Konfitury gotuję nie dłużej niż 40 minut. Mikstura powinna się ruszać, a nie bulgotać. Niestety cały czas trzeba ją mieszać, bo lubi się przypalić, a wtedy cała robota na nic. Kiedy masa zacznie się pienić, trzeba usunąć pianę łyżką. Masa powinna zgęstnieć i być klarowna to znak, że przetwory gotowe. Aby się upewnić, że to na pewno koniec, można na talerzyk schłodzony w zamrażalniku wylać trochę konfitur. Jeżeli zastygną, możesz odetchnąć, jeżeli nie musisz ponownie zagotować, ale odpowiedzialnie. Olive Magazine (angielskie pismo kulinarne) w jednym z ostatnich artykułów przypomina o deserach przygotowanych z warzyw trendzie na 2013 i już zapowiada aronię i czarny bez top owocami na sezon Można tam również przeczytać o ulubionym cieście Elvisa przygotowanym na bazie słodkich ziemniaków. O kucharzach, którzy szokują lodami z bobu, karczocha, szparagami podawanymi z dżemem z czarnych oliwek, selerem na patyku pokrytym białą czekoladą z zatopionymi nasionami kopru włoskiego. O lizakach z marchewki, browni ze szpinakiem, budyniu z dyni czy buraczanych bezach. Co o tym myślicie? Ja zdecydowanie wybrałabym kawałek słodkiej chałki z grubym plastrem białego sera polany przygotowaną na szybko konfiturą z moreli. Przetwory to jednak idealny łącznik przeszłości z teraźniejszością i przyszłością. Robimy je, bo cenimy dobre zdrowe jedzenie, ale również dlatego, że chcemy nimi się dzielić. Dlatego co roku wyciągam małe szklane słoiczki. 1. CHUTNEY MARCHEWKOWY 1,25 kg obranej marchwi pokrojonej w cienkie paseczki 125 g imbiru 250 ml octu winnego 100 g cytryny 400 g cukru 20 g miodu 10 g ziaren kolendry 20 g płatków migdałów szczypta chili, sól Wszystkie składniki z pominięciem chilli i migdałów włożyć do miski. Dokładnie wymieszać, przykryć i odstawić na noc. Następnego dnia przełożyć do garnka, gotować. Doprowadzić do wrzenia, następnie na wolnym ogniu gotować przez 20 min. Zwiększyć ogień i gotować na dużym ogniu przez min. aż większość płynu odparuje, a chutney zgęstnieje. Chili i płatki migdałów wymieszać z chutneyem. Przełożyć gorącą masę do słoików. Zamknąć i odstawić do ostygnięcia. 2. CHUTNEY JABŁKOWY 1,25 kg jabłek obranych, pokrojonych w cząstki 600 g cebuli pokrojonej w piórka 100 g cytryny pokrojonej ze skórką w cząstki 300 g rodzynek 0,5 litra octu jabłkowego 400 g cukru brązowego 1 łyżeczka soli 1/2 łyżeczki imbiru 1/2 łyżeczki cynamonu 1/2 łyżeczki kurkumy Do garnka włożyć jabłka, cebulę, cytryny. Wlać ocet i doprowadzić do wrzenia, gotować na wolny ogniu min., aż jabłka lekko zmiękną. Dodać cukier i mieszać do czasu, aż się rozpuści. Gotować na wolnym ogniu min, aż większość płynu odparuje, a chutney zgęstnieje. Zestawić garnek z ognia. Dodać sól i przyprawy, wymieszać. Przełożyć chutney ciepły do słoików, mocno zakręcić. 3. CHUTNEY DYNIOWY 1 kg dyni 200 g pomarańczy 100 g cebuli 50 g oleju roślinnego 1 ząbek czosnku 330 g cukru 5 liści laurowych sól, pieprz TEKST POCHODZI Z DNIA 17 PAŹDZIERNIKA 2013 R. I ZOSTAŁ PRZEDRUKOWANY DZIĘKI UPRZEJMOŚCI MAGAZYNU WYSOKIE OBCASY EXTRA W średnim garnku rozgrzać olej, dodać posiekaną cebulę, czosnek. Smażyć 3-5 minut. Dodać skórkę i sok z pomarańczy, dynie, liść laurowy, chilli, ocet jabłkowy, cukier, sól i pieprz. Doprowadzić do wrzenia, zmniejszyć ogień i gotować przez 40 minut mieszając. Kiedy zgęstnieje, przełożyć do słoików. 4. CHUTNEY ŚLIWKOWY 500 g śliwek jasnych 500 g śliwek ciemnych 6 świeżych papryczek chili posiekanych 1 ząbek czosnku 1 litr octu jabłkowego 200 g cukru brązowego 200 g cukru białego 1/2 łyżeczki zmielonego ziela angielskiego 1/2 łyżeczki cynamonu 1/2 łyżeczki goździków zmielonych 1/2 łyżeczki kuminu sól, pieprz Każdą śliwkę przekroić na pół i usunąć pestkę. Pestki rozłupać młotkiem lub dziadkiem do orzechów i wyciągnąć. Całość zawinąć w kawałek gazy i zawiązać. Do garnka włożyć śliwki, zawinięte w gazę pestki, czosnek i wlać wodę. Doprowadzić do wrzenia i często mieszając gotować na wolnym ogniu przez min, aż śliwki będą miękki. Do garnka ze śliwkami wlać ocet, dodać cukier, sól, chili. Doprowadzić do wrzenia mieszając do czasu, aż cukier i sól się rozpuszczą. Często mieszać i gotować na wolnym ogniu przez kolejne min. aż większość płynu odparuje i chutney zgęstnieje. Następnie zestawić garnek z ognia i wyjąć zawinięte w gazę pestki. Goździki, ziele angielskie, cynamon i kumin wsypać do garnka z chutneyem, dokładnie wymieszać. Gorący przełożyć do słoików i zakręcić SZYBKA KONFITURA Z LEŚNYCH OWOCÓW I INNYCH 1/2 szklanki wody 1 szklanka jasnego cukru Muscavado 1 kg truskawek/mogą być mrożone 300 g malin 200 g borówek laska wanilii 4-5 listków lawendy opcjonalnie listki szałwii, mięty, rozmarynu opcjonalnie skórka z cytryny, pomarańczy, limonki Do płaskiego rondla-patelni wlać wodę, wsypać cukier. Gotować na wolnym ogniu, aż cukier się rozpuści, a płyn zmniejszy swoją objętość o połowę. Wsypać pokrojone na cząstki truskawki i laskę wanilii. Gotować 5 minut. Dodać maliny i borówki. Zamieszać, wyjąć wanilię. Rondel zestawić do ostygnięcia. Jeść od razu, a część przełożyć do miseczki. Przechowywać w lodówce. Podobnie można przygotować konfiturę z moreli, brzoskwiń, nektarynek, śliwek. Należy tylko pokroić owoce na mniejsze cząstki i gotować do 10 minut. Przygotowane konfitury można zamrozić w małych porcjach. 1/

16 MIEJSCE, LUDZIE, HISTORIA QCHNIA Zmieniają się mody, zmieniają się ludzie, zmienia się wnętrze, a ona trwa znaków Każde podsumowanie jest skazane na uogólnienia. Zawsze zapomnimy o jakiejś szalenie istotnej kwestii, bez której nic nie byłoby takie samo. Nazwisk nawet nie śmiałabym wymieniać, bo przez te ponad 20 lat zebrała się naprawdę długa lista osób, które przewinęły się przez Qchnię Artystyczną. Nawet nie zgadniecie, ile z tych postaci widujecie na ekranach swoich telewizorów. Nic nie cieszy mnie bardziej niż to, że kogoś zainspirowałam. To przecież jest moja codzienna motywacja, powód, dla którego każdego dnia przed otwarciem restauracji działam: przestawiam, wieszam, wycinam, wkładam, upycham, rozrzucam, zwijam, zestawiam, dobieram. Robię dekorację z wałków w wazonie, a ciasto naleśnikowe rozwieszam jak pranie. Zawsze największe znaczenie miały karty menu. Ich wygląd i smak. To one determinowały relacje, w jakie wchodziliśmy z naszymi gośćmi. Niebieskie czy czerwone, a może przezroczyste. Wielkości pocztówki czy może zajmujące cały stół? Ich tworzenie powierzałam wybitnym grafikom, jak Grzegorz Laszuk. To z nim, na długo przed zapanowaniem masowej mody na kuchnię, w czasach, kiedy nie istnieli blogerzy kulinarni, kreowaliśmy małe dzieła sztuki niezwykłe i zawsze ważne karty wstępu do wyjątkowego świata Qchni Artystycznej. Zapraszamy wszystkich głodnych. nr 1/2014 REDAKTOR NACZELNA Marta Gessler PROJEKT GRAFICZNY Grzegorz Laszuk k+s REDAKTOR PROWADZĄCA Katarzyna Grabowska ZDJĘCIA Mikołaj Gessler Marcin Klaban Fot. str. 3, 9-11, 14: mat. pras. WSPÓŁPRACA Agnieszka Kręglicka Julia Burzec KOREKTA Małgorzata Radomska WYDAWCA Qchnia Artystyczna PRODUKCJA Business & Culture DRUK Express Media SPECJALNE PODZIĘKOWANIA DLA Marcina Klabana Agnieszki Kręglickiej Mai Ostaszewskiej oraz magazynów: Wysokie Obcasy Wysokie Obcasy Extra Pani F5

Pomorska Akademia Kulinarna

Pomorska Akademia Kulinarna Pomorska Akademia Kulinarna Dlaczego powstała Akademia? Niestety dawno już minęły czasy, gdy wspólne, wielopokoleniowe gotowanie stanowiło ważny domowy rytuał, w czasie którego rodzinne tradycje i przepisy

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

Fakt #1: Dużo nas łączy

Fakt #1: Dużo nas łączy Trendy 2013: Co gotują i jedzą rodziny na całym świecie Portal Allrecipes przeprowadził ankietę wśród tysięcy miłośników gotowania na całym świecie, aby poznać globalne trendy dotyczące jedzenia i wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE!

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Mazury Zachodnie i kulinaria Ilość dni: 3 lub 5 Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Ten pakiet proponujemy wszystkim poszukiwaczom

Bardziej szczegółowo

Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia

Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Dimitris Matzarakis Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Zawiera praktyczne testy O książce Matematyka

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Z MIŁOŚCI DO JEDZENIA, Z SZACUNKU DLA TRADYCJI!

Z MIŁOŚCI DO JEDZENIA, Z SZACUNKU DLA TRADYCJI! Z MIŁOŚCI DO JEDZENIA, Z SZACUNKU DLA TRADYCJI! Szukają Państwo pomysłu na wyjątkowe spotkanie? Zaskoczymy Państwa gości niepowtarzalną atmosferą Krakowa, urzekającym wnętrzem starej kamienicy i wyszukaną

Bardziej szczegółowo

Dominika Wiśniewska. Zuzanna Jarzębowska

Dominika Wiśniewska. Zuzanna Jarzębowska Dominika Wiśniewska Inżynier Procesów Produkcyjnych, studentka Global Production Engineering and Management na Politechnice Warszawskiej i studiów podyplomowych Design Rynkowy na łódzkiej ASP. W swojej

Bardziej szczegółowo

Studniówka w Pałacu Prymasowskim. Najlepsi wybierają prestiż i elegancję

Studniówka w Pałacu Prymasowskim. Najlepsi wybierają prestiż i elegancję Studniówka w Pałacu Prymasowskim Najlepsi wybierają prestiż i elegancję SZANOWNI PAŃSTWO Uprzejmie dziękujemy za zainteresowanie Pałacem Prymasowskim w Warszawie. Pałac Prymasowski ze względu na swoją

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ankiety: Styl Ŝycia nastolatków.

Sprawozdanie z ankiety: Styl Ŝycia nastolatków. Sprawozdanie z ankiety: Styl Ŝycia nastolatków. Klasa:. Szkoła 1. Jaki jest twój ulubiony przedmiot? Odpowiedź uzasadnij Ulubiony przedmiot Ilość Uzasadnienie 1. W-f 2. J. polski 3. Geografia 4. J. angielski

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Kamila Kobylarz. A oto wyróżnione prace i kilka ciekawych opracowań: Wesołych Świąt

Kamila Kobylarz. A oto wyróżnione prace i kilka ciekawych opracowań: Wesołych Świąt Uczniowie klas 4-6 wykonali kartki świąteczne techniką komputerową, a do tego opisywali krótko czym dla nich jest MAGIA ŚWIĄT Nagrodzono 2 prace: Kamili Kobylarz i Zuzanny Madejskiej gratulujemy A oto

Bardziej szczegółowo

do trzech razy sztuka...

do trzech razy sztuka... T O, C O L U B I M Y do trzech razy sztuka... Tu musiało się wtrącić przeznaczenie. Ten sam dom wybrali trzy razy, myśląc, że to różne wille. Kiedy go zobaczyli w naturze, polubili się od razu. Pozostało

Bardziej szczegółowo

Projekt badawczy Marchewka.

Projekt badawczy Marchewka. Projekt badawczy Marchewka. Wdrażanie w temat: Na początku zapytałam dzieci, co wiedzą na temat marchewki Marchewka jest czerwona (Emilka) Gotuje się z niej zupę (Julia) Jest smaczna (Krzysiu) Można ją

Bardziej szczegółowo

Jak nie przejeść się w Święta? Serwis ZnamLek pomoże Ci tego uniknąć!

Jak nie przejeść się w Święta? Serwis ZnamLek pomoże Ci tego uniknąć! Jak nie przejeść się w Święta? Serwis ZnamLek pomoże Ci tego uniknąć! Coraz większymi krokami zbliżają się Święta, a co za tym idzie: wiele pysznych, wyjątkowych i bardzo kalorycznych dań. W naszych głowach

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Imię i nazwisko. Data urodzenia Masa ciała Wzrost. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu

ANKIETA. Imię i nazwisko. Data urodzenia Masa ciała Wzrost. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu ANKIETA Proszę o rzetelne, zgodne ze stanem faktycznym wypełnienie ankiety, gdyż jest to niezbędne do opracowania dobrze dopasowanego planu dietetycznego. Imię i nazwisko.. Data urodzenia Masa ciała Wzrost.

Bardziej szczegółowo

Kolekcja Alice i Emily

Kolekcja Alice i Emily Kolekcja Alice i Emily Alice to kolekcja zastawy stołowej, tekstyliów i dodatków, które wspólnie zebrane tworzą piękną aranżację wnętrza. Połączenie ożywczej czerwieni z tonizującą ją szarością jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Uczestnicy projektu uczestniczą w spotkaniu z mistrzem Polski w szachach.

Uczestnicy projektu uczestniczą w spotkaniu z mistrzem Polski w szachach. 13.03.2012 We wtorek pojechaliśmy do Krakowa. Tam odbyło się spotkanie z kilkakrotnym mistrzem Polski i świata w szachach - czternastoletnim Jankiem Dudą. Janek opowiadał nam, jak wygląda jego życie, mieliśmy

Bardziej szczegółowo

KONKURSY. KONKURS 2 Zdobywamy odznakę Super Kucharzyka za najlepszy rysunek zdrowych słodyczy.

KONKURSY. KONKURS 2 Zdobywamy odznakę Super Kucharzyka za najlepszy rysunek zdrowych słodyczy. KONKURSY KONKURS 1 Najciekawszy plakat z hasłem zachęcającym do zrezygnowania ze słodkich napojów na rzecz wody oraz ze słodyczy na rzecz owoców, warzyw, pestek i orzechów. Wydaje się, że słodycze są nieodłącznym

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Spis treści Wprowadzenie 3 Grupy dla rodziców 4 Dzień dla azjatyckich mam 5 Time4Us 6 Grupa rodziców w żałobie 8 Dzień Dziadków w Żałobie 9 Smartinies 10 Time4Us2

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Imię i nazwisko.. Data urodzenia.. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu. Podpis: ... Rodzaj wykonywanej pracy

ANKIETA. Imię i nazwisko.. Data urodzenia.. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu. Podpis: ... Rodzaj wykonywanej pracy ANKIETA Proszę o rzetelne, zgodne ze stanem faktycznym wypełnienie ankiety, gdyż jest to niezbędne do opracowania dobrze dopasowanego planu dietetycznego. Imię i nazwisko.. Data urodzenia.. Tel. Kontaktowy

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ PIERWSZA PRZYPOMNIENIE, CZYM JEST PIRAMIDA ŻYWIENIA CO TO JEST ZDROWA ŻYWNOŚĆ?

CZĘŚĆ PIERWSZA PRZYPOMNIENIE, CZYM JEST PIRAMIDA ŻYWIENIA CO TO JEST ZDROWA ŻYWNOŚĆ? W kwietniu grupa integracyjna z przedszkola w Mirkowie przystąpiła do udziału w kolejnej akcji AKADEMII ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA pt. Uczymy się o jedzeniu w ekologicznym znaczeniu. W grupie jest 19 dzieci,

Bardziej szczegółowo

potrafi wybrać produkty spożywcze odpowiednie na śniadanie, obiad, podwieczorek, czy kolację;

potrafi wybrać produkty spożywcze odpowiednie na śniadanie, obiad, podwieczorek, czy kolację; ZADANIE I Aktywny przedszkolak to zdrowy przedszkolak. Zdrowie to ruch i zdrowe nawyki żywieniowe. Oczekiwane efekty i umiejętności dzieci. 1. Orientuje się w zasadach zdrowego żywienia. dziecko wie jakie

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Jak oceniasz swój stan zdrowia? Czy przed wyjściem do szkoły zjadasz śniadanie?

Jak oceniasz swój stan zdrowia? Czy przed wyjściem do szkoły zjadasz śniadanie? Ankietowanymi byli uczniowie dwóch klas piątych oraz dwóch klas szóstych. Łącznie w ankiecie wzięło udział 67 osób. Jak oceniasz swój stan zdrowia? Zły; ; % Dobry; ; 6% Bardzo dobry; 0; 7% Wszystkie dzieci

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z JESIENNEJ AKCJI AKADEMII ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA PN. Z JANEM BRZECHWĄ O ZDROWIU W PRZEDSZKOLU RADOŚĆ W BYDGOSZCZY

SPRAWOZDANIE Z JESIENNEJ AKCJI AKADEMII ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA PN. Z JANEM BRZECHWĄ O ZDROWIU W PRZEDSZKOLU RADOŚĆ W BYDGOSZCZY SPRAWOZDANIE Z JESIENNEJ AKCJI AKADEMII ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA PN. Z JANEM BRZECHWĄ O ZDROWIU W PRZEDSZKOLU RADOŚĆ W BYDGOSZCZY październik- listopad 2015 r. Przedszkole Niepubliczne Radość w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Drogie dzieci, Autorki

Drogie dzieci, Autorki Drogie dzieci, przekazujemy Wam kolejny zeszyt prac domowych. Możecie w nim rysować, pisać, liczyć. Zawarte w nim ćwiczenia pomogą mile spędzić czas i wprowadzą Was w tajemniczy i bogaty świat wiedzy.

Bardziej szczegółowo

PEŁNE WYZWAŃ I PASJI 2BIURA

PEŁNE WYZWAŃ I PASJI 2BIURA 2BIURA PEŁNE WYZWAŃ I PASJI Nowoczesne, surowe, industrialne, a przy tym gustowne i eleganckie. Doprawione szczyptą designu z najwyższej półki. Architekci z biura Grid zaprojektowali przestrzeń, w której

Bardziej szczegółowo

Propozycja menu w ofercie codziennej

Propozycja menu w ofercie codziennej Propozycja menu w ofercie codziennej Firma nasza specjalizuje się we wszelkiego rodzaju posiłkach codziennych- śniadania, obiady. Oferujemy urozmaicone menu dopasowane do Państwa preferencji kulinarnych.

Bardziej szczegółowo

WITAMY W AZYLU OFERTA NA ORGANIZACJĘ SZKOLEŃ I KONFERENCJI

WITAMY W AZYLU OFERTA NA ORGANIZACJĘ SZKOLEŃ I KONFERENCJI WITAMY W AZYLU OFERTA NA ORGANIZACJĘ SZKOLEŃ I KONFERENCJI HOTEL AZYL *** Hotel Azyl*** to nowoczesny i kameralny obiekt położony w Kątach Wrocławskich, tuż obok autostrady A4. Hotel posiada 15 komfortowych

Bardziej szczegółowo

Śniadanie Daje Moc PROJEKTU

Śniadanie Daje Moc PROJEKTU Szkoła Podstawowa nr 10 im Karola Miarki M Reja 28 41-400, Mysłowice Numer 1 12/15 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Apel Śniadanie to najważniejszy posiłek dnia Dzięki niemu dzieci mają energię

Bardziej szczegółowo

Catering dla firm. Z przyjemnością zorganizujemy dla Państwa pyszny, przygotowany z najświeższych i najlepszej jakości składników CATERING.

Catering dla firm. Z przyjemnością zorganizujemy dla Państwa pyszny, przygotowany z najświeższych i najlepszej jakości składników CATERING. Menu catering Catering dla firm Z przyjemnością zorganizujemy dla Państwa pyszny, przygotowany z najświeższych i najlepszej jakości składników CATERING. Specjalizujemy się w daniach KUCHNI WŁOSKIEJ, ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

oryginalny tekst i zdjęcia www.fao.org/food/photo_report

oryginalny tekst i zdjęcia www.fao.org/food/photo_report CHŁOPIEC MIESZKAJĄCY NA WZGÓRZACH MADAGASKARU OPISUJE SWOJE CODZIENNE OBOWIĄZKI, TROSKI I MARZENIA, ORAZ JAK TO SIĘ STAŁO, śe SZKOLNY OGRÓDEK TeleFood SPRAWIŁ, śe DZIECI CZĘŚCIEJ CHODZĄ DO SZKOŁY, LEPIEJ

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna, konkurencyjna oferta gastronomiczna

Nowoczesna, konkurencyjna oferta gastronomiczna Nowoczesna, konkurencyjna oferta gastronomiczna Znajomość najnowszych trendów w gastronomi i kulinariach jest najlepszą inwestycją, jakiej dokonać może i powinien każdy ambitny restaurator, szef kuchni

Bardziej szczegółowo

, 00-484 Warszawa, (022) 622 10 40, info@klubdemeter.pl

, 00-484 Warszawa, (022) 622 10 40, info@klubdemeter.pl Szanowni Państwo, Strona 1 Spółka TiM ma przyjemność przedstawić Państwu ofertę na zamknięte imprezy firmowe w Klubie Demeter, położonym w centrum miasta przy ul. Górnośląskiej 24., 00-484 Warszawa, (022)

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Moja planeta jest całkiem nie z tej ziemi Moja planeta nie ma ceny W swojej pracy dokładamy wszelkich starań, by dzieci uczęszczające do

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Kochamy gotować czy kochamy kupować. Monika Hasslinger-Pawlak, Michał Maksymiec, Anna Przeczka GfK Polonia

Kochamy gotować czy kochamy kupować. Monika Hasslinger-Pawlak, Michał Maksymiec, Anna Przeczka GfK Polonia Kochamy gotować czy kochamy kupować Monika Hasslinger-Pawlak, Michał Maksymiec, Anna Przeczka GfK Polonia Wiele sprzecznych informacji Co drugi Polak deklaruje, że lubi gotować 1/3 Polaków nie lubi gotować

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III (4, 5 latki) Prowadząca: Aleksandra Sysło Opis metody Metoda projektów badawczych - polega na doświadczaniu, eksperymentowaniu, zadawaniu pytań o otaczającym

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz WANTED!

Wolontariusz WANTED! Wolontariusz WANTED! Kogo szukamy: Asystenta Prowadzącego warsztaty dla dzieci i rodzin 7 dzień tworzenia Opis programu: 7 DZIEŃ TWORZENIA to cykl warsztatów artystycznych, którego uczestnicy zwiedzają

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

OGRÓD JAK Z BAJKI PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW

OGRÓD JAK Z BAJKI PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW OGRÓD JAK Z BAJKI Zaniedbany ogród, który jest przecież wizytówką domu, to problem niejednego właściciela nieruchomości. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka może

Bardziej szczegółowo

Oferta Cateringowa na prowadzenie Bufetu gastronomicznego

Oferta Cateringowa na prowadzenie Bufetu gastronomicznego Oferta Cateringowa na prowadzenie Bufetu gastronomicznego Szanowni Państwo, Przez wiele lat naszej działalności doskonaliliśmy nasze umiejętności podczas przygotowywania żywienia zbiorowego dla firm i

Bardziej szczegółowo

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu 8 marzeń w 8 dni Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało Weź udział w całym szkoleniu Obszar życia: Zdrowie, sport, ciało Moje efekty końcowe to: 1. Zdrowie i witalność 2. Aktywność fizyczna 3. Wysportowane, jędrne,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Elżbieta i Witold Szwajkowscy. Uczył bocian boćka. Rymowana inscenizacja muzyczna w trzech aktach

Elżbieta i Witold Szwajkowscy. Uczył bocian boćka. Rymowana inscenizacja muzyczna w trzech aktach Elżbieta i Witold Szwajkowscy Uczył bocian boćka Rymowana inscenizacja muzyczna w trzech aktach do piosenek z książki Piosenkowe zabawy dla dzieci, z tekstami Elżbiety i Witolda Szwajkowskich i muzyką

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie

Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie możemy coś dla siebie smacznego przygotować :) Poniżej

Bardziej szczegółowo

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska ZESTAW NR 1 I. W rozmowie z mamą korespondentki, u której mieszkasz podczas wakacji: poinformuj, że źle się czujesz, powiedz, co ci dolega, poproś, aby poszła z Tobą do lekarza. ZESTAW NR 2 I. W rozmowie

Bardziej szczegółowo

CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU

CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU Dzieci w bibliotece? Nasze doświadczenia z dwóch edycji projektu Biblioteczne zajęcia dla dzieci

Bardziej szczegółowo

RELACJE Z PIENIĘDZMI

RELACJE Z PIENIĘDZMI RELACJE Z PIENIĘDZMI Zapewne sprawdziłaś już w quizie, kim jesteś w relacji z pieniędzmi. Chomikiem? Strusiem? Motylem? Czy Mikołajem? Każda z tych osobowości ma swoje słabe i mocne strony: CHOMIK ma przymus

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Najbardziej przyjazna oferta komunijna w Wilanowie

Najbardziej przyjazna oferta komunijna w Wilanowie Najbardziej przyjazna oferta komunijna w Wilanowie Szanowni Państwo, Dziękujemy za zainteresowanie Hotelem Wilanów Warszawa by DeSilva. Nasza restauracja to doskonałe miejsce do organizacji przyjęcia komunijnego.

Bardziej szczegółowo

Equity Point London JULITA JÓŹWIAK - RAJ DLA TURYSTY W SAMYM SERCU LONDYNU

Equity Point London JULITA JÓŹWIAK - RAJ DLA TURYSTY W SAMYM SERCU LONDYNU Equity Point London - RAJ DLA TURYSTY W SAMYM SERCU LONDYNU JULITA JÓŹWIAK Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt: Staże i praktyki zagraniczne

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Nauczyciele: Irena Brocka Anna Szymczak Czas realizacji: październik - grudzień Grupa dzieci: 4-latki Przedszkole nr 86 Tęczowy Świat w Poznaniu ul.

Nauczyciele: Irena Brocka Anna Szymczak Czas realizacji: październik - grudzień Grupa dzieci: 4-latki Przedszkole nr 86 Tęczowy Świat w Poznaniu ul. Projekt Jedzenie Nauczyciele: Irena Brocka Anna Szymczak Czas realizacji: październik - grudzień Grupa dzieci: 4-latki Przedszkole nr 86 Tęczowy Świat w Poznaniu ul. J. Słowackiego 15, 60-822 Poznań Wspólna

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja zdjęciowa z projektu gimnazjalnego skierowanego do rodziców i młodzieży.

Dokumentacja zdjęciowa z projektu gimnazjalnego skierowanego do rodziców i młodzieży. Dokumentacja zdjęciowa z projektu gimnazjalnego skierowanego do rodziców i młodzieży. Czy wiesz, co jesz? Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 5, Gimnazjum nr 14 W Bytomiu JUŻ WKRÓTCE! Opiekun projektu:

Bardziej szczegółowo

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY WPROWADZENIE DO PREZENTACJI Carl Rehnborg i Nutrilite historia Wyzwania związane ze zdrowym sposobem odżywiania się Pokoloruj swoją dietę Zdrowy

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu

Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu Przykładowy Plan Posiłków: Faza Comiesięcznego Startu Śniadanie: Dzień1 Jajecznica z grzybami Mała garść mieszanki nasion: Sugerowane nasiona: dynia & słonecznik Mała porcja surowych warzyw: marchew, pomidor,

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIA ŚWIĄTECZNE DeLuxe OFERTA DLA FIRM 2014 HOTEL BARTAN W GDAŃSKU NAD MORZEM

SPOTKANIA ŚWIĄTECZNE DeLuxe OFERTA DLA FIRM 2014 HOTEL BARTAN W GDAŃSKU NAD MORZEM SPOTKANIA ŚWIĄTECZNE DeLuxe OFERTA DLA FIRM 2014 HOTEL BARTAN W GDAŃSKU NAD MORZEM Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy czas, w którym dzielimy się radością z najbliższymi. To także idealny moment, by

Bardziej szczegółowo

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca-

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca- Żywiecki festiwal Roślin Park Żywiecki przy starym Zamku 1-3 sierpień Organizator: Eko-europejskie stowarzyszenie miłośników regionu podbeskidzia Kultura Krajobrazu w czernichowie honorowy patronat: burmistrz

Bardziej szczegółowo

ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW

ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW ZACZYTAJ TO CO LUBISZ MOJE 5 SERWISÓW lubimyczytac.pl Moim serwisem numer jeden, który wybrałam do konkursu jest portal lubimyczytac.pl. Jestem użytkownikiem tej strony od ponad 3 lat. Każdy kto lubi czytać

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Jabłko dla dzieci 4-letnich Jagódki projekt edukacyjny realizowany od 21.09 do 02.10. 2015r. przez D. Deptuła

Projekt edukacyjny Jabłko dla dzieci 4-letnich Jagódki projekt edukacyjny realizowany od 21.09 do 02.10. 2015r. przez D. Deptuła Projekt edukacyjny Jabłko dla dzieci 4-letnich Jagódki projekt edukacyjny realizowany od 21.09 do 02.10. 2015r. przez D. Deptuła Jesień to okres, w którym owoców jest pod dostatkiem. A jabłko jest tym

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Samorządowe w Słupach. Książka Kucharska

Przedszkole Samorządowe w Słupach. Książka Kucharska Przedszkole Samorządowe w Słupach Książka Kucharska Kierunek działań pracy przedszkola to: Wdrożenie i upowszechnienie idei zdrowego stylu życia. Opracowanie i wdrożenie programu edukacji zdrowotnej, którego

Bardziej szczegółowo

BOOKSHOP KAFE GALLERY / WYDAWNICTWO 25.01.2013

BOOKSHOP KAFE GALLERY / WYDAWNICTWO 25.01.2013 BOOKSHOP KAFE GALLERY / WYDAWNICTWO 25.01.2013 WROCŁAW UL.WŁODKOWICA 11//PROJEKT I REALIZACJA: 2010//POW. 72m2+45M2 Lokal znajduje się w centrum Wrocławia w Dzielnicy Czterech Świątyń, w zabytkowej kamienicy

Bardziej szczegółowo

GDA. Prawidłowe odżywianie

GDA. Prawidłowe odżywianie GDA Prawidłowe odżywianie Co to jest GDA? Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Aby móc dopasować swój sposób odżywiania do stylu życia jaki prowadzimy, niezbędne

Bardziej szczegółowo

ALLIUM talerz głęboki 20cm. 20.00 x 20.00 x 5.00 1.00 0101002337 5901720615480 zł. ALLIUM kpl.4el.do dipów 7,8cm na drewnianej podstawie

ALLIUM talerz głęboki 20cm. 20.00 x 20.00 x 5.00 1.00 0101002337 5901720615480 zł. ALLIUM kpl.4el.do dipów 7,8cm na drewnianej podstawie Kolekcja Allium W okresie jesienno-zimowym w naszych kuchniach zaczyna swoje panowanie czosnek. Powszechnie wiadomo, że jest on rewelacyjnym naturalnym lekarstwem, głównie na przeziębienie. Dlatego wiele

Bardziej szczegółowo

Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych

Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych historii i podań, lecz nas interesowała teraźniejszość,

Bardziej szczegółowo

TEST ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH. Imię i nazwisko lub pseudonim.. Płeć M / K Wiek. Data badania

TEST ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH. Imię i nazwisko lub pseudonim.. Płeć M / K Wiek. Data badania Katarzyna Rewers TEST ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH Imię i nazwisko lub pseudonim.. Płeć M / K Wiek. Data badania Instrukcja Każdy z nas posiada jakieś zainteresowania i lubi wykonywać innego typu czynności,

Bardziej szczegółowo

OTWIERAMY SIĘ DLA CIEBIE

OTWIERAMY SIĘ DLA CIEBIE OTWIERAMY SIĘ DLA CIEBIE Największa przestrzeń kulinarnoeventowa w Polsce FOOD LAB STUDIO To miejsce stworzone przez profesjonalistów, pasjonatów dobrego jedzenia i specjalistów organizacji eventów. Zostało

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz

24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz Sosnowiec 24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz Targi Wyposażenia Wnętrz 24 26 lutego 2012 Wszystko w jednym miejscu Zapraszamy do udziału w kolejnej edycji Targów Wyposażenia Wnętrz,, które odbędą

Bardziej szczegółowo

II wariant cenowy. 230 zł/os (low season) 240 zł/os (high season) Wino musujące Obiad Zupa Drugie danie Deser lub lody

II wariant cenowy. 230 zł/os (low season) 240 zł/os (high season) Wino musujące Obiad Zupa Drugie danie Deser lub lody OFERTA WESELNA Ślub to jeden z najważniejszych momentów naszego życia, ale zadbanie o odpowiednią atmosferę tej uroczystości to zadanie niezwykle stresujące i czasochłonne. Dlatego też jeśli pragną Państwo

Bardziej szczegółowo

Kiełki na zdrowie! Wybieraj, przebieraj w kiełkach

Kiełki na zdrowie! Wybieraj, przebieraj w kiełkach Kiełki na zdrowie! Czym są kiełki? Naj prościej mówiąc, to zaczątki nowej rośliny. Zawierają to, co najcenniejsze dla jej wzrostu, dlatego nie dziwi fakt, że kiełki są prawdziwą bombą witaminową i nośnikiem

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

1 porcja Rebuild. Lunch: Dzień 1

1 porcja Rebuild. Lunch: Dzień 1 Przykładowy Plan Posiłków: Faza Zdrowego Stylu Życia Tydzień 1 Śniadanie: Dzień 1 Opcja 4 Naturalny jogurt z kawałkami jabłek i cynamonem Chude o obniżonej zawartości tłuszczu kiełbaski z dużym pomidorem

Bardziej szczegółowo

Wykonanie Karina Suchecka. Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością

Wykonanie Karina Suchecka. Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Wykonanie Karina Suchecka Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo,

Bardziej szczegółowo

social relations agency

social relations agency social relations agency POBIJ REKORD ŚWIATA W SWOJEJ KUCHNI CASE STUDY Facebook Facebook to obecnie najpopularniejszy serwis społecznościowy na świecie. Posiada bardzo dobre możliwości targetowania komunikatów.

Bardziej szczegółowo

Tydzień od 1 do 5 września

Tydzień od 1 do 5 września Tydzień od 1 do 5 września Poniedziałek 01.09. Płatki kukurydziane z owocami, pieczywo, masło, pomidor, wędlina, sałata, ogórek, dżem Zupa brokułowa Spaghetti z warzywami i szynką w kremowym sosie pomidorowym

Bardziej szczegółowo

Catering NIKU RESTAURACJA. Niku Restauracja, ul. Piątkowska 200 Poznań catering@nikurestauracja.pl www.nikurestauracja.pl

Catering NIKU RESTAURACJA. Niku Restauracja, ul. Piątkowska 200 Poznań catering@nikurestauracja.pl www.nikurestauracja.pl Catering NIKU RESTAURACJA Niku Restauracja, ul. Piątkowska 200 Poznań catering@nikurestauracja.pl www.nikurestauracja.pl FIRMA NIKU BOWLING & RESTAURANT zajmuje się kompleksową obsługą cateringową wydarzeń.

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE?

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? Duże Podróże to blog podróżniczy na którym zamieszczam relacje ze swoich wypraw w formie dopracowanych pod każdym względem opowieści. Porusza również tematy

Bardziej szczegółowo

Podstawy pracy z dziećmi i młodzieżą w budowaniu prawidłowych postaw żywieniowych pomysły na działania i edukację w szkołach

Podstawy pracy z dziećmi i młodzieżą w budowaniu prawidłowych postaw żywieniowych pomysły na działania i edukację w szkołach Podstawy pracy z dziećmi i młodzieżą w budowaniu prawidłowych postaw żywieniowych pomysły na działania i edukację w szkołach W wieku szkolnym NAUCZYCIELE NADAL mogą być wzorem do naśladowania NAŚLADOWANIE

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ DIAGNOZY UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH

ARKUSZ DIAGNOZY UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH ARKUSZ DIAGNOZY UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH Ucznia... Zawiera: 1. Dane o uczniu. 2. Diagnoza lekarska. 3. Diagnoza psychologiczna. 4. Diagnoza ekologiczna. 5. Umiejętności z zakresu: a) sposobu porozumiewania

Bardziej szczegółowo

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca rozpoczął się dnia 1 września 2014r.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ Do czego są nam potrzebne zasady i wolność? CZAS TRWANIA: 45 minut CELE: Po zajęciach dziecko: potrafi wyjaśnić znaczenie słów: zasada

Bardziej szczegółowo

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE

TRAVEL COACHING. WYSPY KANARYJSKIE Będąc szczęśliwym jesteś niemal jak słońce emanujesz wewnętrznym ciepłem i energią. Blask, który się z Ciebie emanuje ma moc oświetlenia wszystkich ścieżek, którymi chcesz pójść. Czasami jednak boisz się

Bardziej szczegółowo

Witamy w rodzinie Vikinga!

Witamy w rodzinie Vikinga! 1 Historia Vikinga 2 Witamy w rodzinie Vikinga! Firma Viking Toys jest reprezentowana w ponad 50 krajach świata na wszystkich kontynentach. Międzynarodowa rodzina Vikinga to wciąż rozrastająca się grupa

Bardziej szczegółowo

DĄBROWSKIEGO 42 RESTAURACJA KAWIARNIA AKADEMIA42 MENU WIGILIJNE 2015

DĄBROWSKIEGO 42 RESTAURACJA KAWIARNIA AKADEMIA42 MENU WIGILIJNE 2015 DĄBROWSKIEGO 42 RESTAURACJA KAWIARNIA AKADEMIA42 MENU WIGILIJNE 2015 Grudniowe wieczory to idealny czas na organizację spotkań z pracownikami i klientami. Zapraszamy do organizacji Spotkania Wigilijnego

Bardziej szczegółowo