Informacja. Nr 574. Uwagi w sprawie polityki kursowej KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Informacja. Nr 574. Uwagi w sprawie polityki kursowej KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH"

Transkrypt

1 KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej Grudzień 1997 ADAM KORONOWSKI Informacja Nr 574 Opracowanie to poświęcone jest omówieniu dylematów z którymi wiąże się obecnie polityka kursowa w Polsce. W szczególności uwaga została poświęcona kwestii pożądanego kierunku zmian poziomu kursu złotego w kontekście sytuacji płatniczej i całokształtu polityki gospodarczej, zagadnieniu zmiany systemu kursowego oraz dalszej liberalizacji dewizowej.

2 BSE 1 Obecny system kursowy i tendencje kursowe w Polsce Obecny system kursowy złotego, ukształtowany w wyniku jego zmiany 16 maja 1995 roku, zawiera pewne elementy zarówno administracyjnego, jak też rynkowego kształtowania poziomu kursu. Można go określić jako pełzające pasmo wahań (lub pasmo wahań wokół kursu pełzającego). Elementem oddziaływania administracyjnego jest trzon w postaci kursu centralnego NBP. Kurs ten podlega co miesiąc dewaluacji o 1% w stosunku do koszyka walut (tzw. pełzaniu). Rynkowy element kształtowania kursu wyraża się w możliwości odchylenia kursu rynkowego od kursu centralnego w ramach pasma wahań o 7% w górę i w dół. Jednakże również "rynkowy" fixing, to znaczy kurs ustalany przez NBP na podstawie ofert kupna i sprzedaży walut składanych NBP przez banki komercyjne ustalany jest w sposób nie zawsze czytelny pod dominującym wpływem banku centralnego. Rynkowy kurs złotego poczynając od zmiany mechanizmu kursowego w maju 1995 r. nieznacznie (o 1,5-2,5%) odchylał się w kierunku aprecjacji od kursu parytetowego (centralnego). Sytuacja ta nie uległa większej zmianie nawet po jednorazowej rewaluacji kursu centralnego o 6% w grudniu 1995 roku. Zarówno polityka kursowa, jak też trend rynkowy doprowadziły w latach do znacznej realnej aprecjacji złotego wynoszącej około 20%. Odwrócenie tendencji do rynkowej aprecjacji złotego nastąpiło po czeskim kryzysie walutowym w maju 1997 roku, po czym kurs złotego do chwili obecnej wychyla się okresowo w obie strony od kursu parytetowego. Podkreślić należy, iż w obliczu narastania deficytu obrotów bieżących NBP poprzez interwencje na rynku walutowym prowadził politykę tłumienia tendencji do dalszego rynkowego wzmocnienia kursu złotego. W ostatnim okresie, wobec braku trwałej presji na aprecjację, NBP nie musiał uciekać się do interwencyjnego oddziaływania na poziom kursu. Ostatecznie efektywny kurs realny złotego w lipcu 1997 roku spadł, osiągając - zgodnie z wyliczeniami NBP 1 - poziom z połowy 1995 roku. Podkreślić jednak należy, że w lipcu kurs złotego osiągnął szczególnie niski poziom i znacznie ponownie wzmocnił się od tamtego czasu. Dziwić powinno podawanie przez NBP w końcu roku danych za lipiec w kategorii, której wielkość może być obserwowana na co dzień. Rozwój sytuacji płatniczej Rok 1995 cechował gwałtowny przyrost oficjalnych rezerw walutowych o mln USD. Zjawisko to, samo w sobie korzystne, spowodowało ze względu na tempo wzrostu rezerw poważne napięcia inflacyjne. W odpowiedzi na ówczesny rozwój wypadków NBP zmuszony był podejmować na znaczną skalę działania sterylizacji przyrostu rezerw waluto- 1 Założenia polityki pieniężnej na 1998 rok, s. 17.

3 2 BSE wych (ograniczenia nadmiernej podaży pieniądza z tytułu wzrostu aktywów zagranicznych). Reakcją na zaistniałą sytuację była także zmiana systemu kursowego 16 maja 1995 r.. Wzrost rezerw walutowych w 1995 roku miał swoje źródło zarówno po stronie nadwyżki obrotów bieżących (z uwzględnieniem handlowych obrotów nierejestrowanych), jak też po stronie transakcji kapitałowych bilansu płatniczego, zarówno inwestycji bezpośrednich, jak też portfelowych. Rok 1996 przyniósł istotną zmianę. W miejsce nadwyżki obrotów bieżących pojawił się deficyt w wysokości mln USD. Wolniejszy był wzrost oficjalnych rezerw walutowych, które w ciągu roku powiększyły się o mln USD. Zmiana taka stanowiła krok w zamierzonym kierunku i oznaczała wyeliminowanie silnej presji inflacyjnej płynącej od strony bilansu płatniczego. W roku 1997 rozwój sytuacji płatniczej stanowił kontynuację tendencji roku poprzedniego. Przede wszystkim zatem uległ znacznemu pogłębieniu deficyt obrotów bieżących, który w sierpniu 1997 roku wyniósł mln USD wobec nadwyżki w wysokości 48 mln USD w tym samym miesiącu roku poprzedniego. Odpowiednio deficyt handlowy wzrósł z mln USD do mln USD. Jednocześnie spadło dodatnie saldo obrotów niesklasyfikowanych (głównie handlu nierejestrowanego), które w sierpniu 1997 r. wyniosło mln. USD, wobec mln. USD rok wcześniej. Pomimo deficytu obrotów bieżących oficjalne rezerwy walutowe wzrosły i we wrześniu wynosiły nieco ponad 20 mld USD wobec 18,033 mld. USD na koniec 1997 r. Ocena obecnego deficytu obrotów bieżących jest złożona. Należy zwrócić uwagę, że rezerwy walutowe znajdują się na stabilnym poziomie. Ponadto znaczna część deficytu obrotów bieżących finansowana jest napływem kapitału w postaci inwestycji bezpośrednich, a więc w sposób bezpieczny, nie wywołujący ryzyka spekulacyjnego przepływu kapitału. Jednocześnie polski rynek finansowy w wyniku swych ułomności (szczególnie niskiej płynności obligacji skarbowych) stanowi pewną przeszkodę dla gwałtownego odpływu kapitału. Podkreśla się także, iż deficyt obrotów bieżących nie osiągnął poziomu, przy którym ryzyko kryzysu walutowego jest wysokie (za poziom taki uznaje się zwykle równowartość 7% PKB). Ponadto zwraca się uwagę na przejściowy charakter deficytu płatniczego, wywołanego znacznymi potrzebami inwestycyjnymi kraju, w tym także importem inwestycyjnym i zaopatrzeniowym przedsiębiorstw zagranicznych, które wkrótce powinny przyczynić się do ożywienia eksportu. Wszystkie te argumenty można przyjąć, co jednak nie zwalnia od zgłoszenia pewnych zastrzeżeń i zachowania obaw o rozwój sytuacji płatniczej Polski. Przede wszystkim wydaje się, że kwoty zagranicznych inwestycji dokonanych na polskim rynku kapitałowym i pieniężnym są już na tyle znaczne, 2 że w przypadku silnej tendencji do odpływu kapitału niewątpliwie mogłyby wywołać kryzys finansowy i walutowy. Przykład, na razie łagodny, takiego od- 2 Udział kapitału zagranicznego w kapitalizacji warszawskiej giełdy jest szacowany na 1/4, w posiadaniu kapitału zagranicznego jest ok. 11% bonów skarbowych i 8% obligacji skarbowych.

4 BSE 3 działywania kapitału zagranicznego na notowania na warszawskiej giełdzie oraz kurs złotego mogliśmy obserwować w początkach listopada br., kiedy załamaniu uległ indeks WIG oraz spadł kurs złotego w konsekwencji spadków kursu na giełdzie w Hongkongu, a następnie na giełdzie nowojorskiej. Słaby rozwój odpowiednich rynków, w szczególności ich małe stosunkowo obroty (płytkość) i towarzyszące temu ryzyko spadku płynności niektórych aktywów, mogłyby w pewnych okolicznościach kryzys raczej nasilić, niż mu zapobiec. Jeśli chodzi o ocenę, czy obecny poziom deficytu obrotów bieżących jest ciągle jeszcze bezpieczny, należy stwierdzić, że - wbrew propagowanej często opinii - nie można określić jednoznacznie granicy ryzyka. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony w "World Economic Outlook" Międzynarodowego Funduszu Walutowego z października tego roku 3 : "Ani teoria, ani doświadczenie nie sugerują jakiegoś określonego progu w poziomie deficytu obrotów bieżących, którego przekroczenie powinno wiązać się z oczekiwaniem wywołania kryzysu płatniczego". Podobne podejście zastosowano do oceny ryzyka kryzysu walutowego w krajach Europy Środkowej i Wschodniej w niedawnym artykule zamieszczonym w "The Economist". 4 Uwzględniając różne czynniki - ryzyko to uznano za wysokie, a w przypadku Polski wskaźnik ryzyka był wyższy, niż w odniesieniu do Tajlandii w roku 1996, poprzedzającym niedawny kryzys. Uspokajająco nie powinna działać teza o przejściowym charakterze wzrostu deficytu obrotów bieżących. Przede wszystkim bowiem nie wiadomo, w jakim czasie miałaby nastąpić samoczynna zmiana tendencji i czy wcześniej nie narosłyby okoliczności kryzysowe. Po drugie silnie proeksportowe oddziaływanie rozwoju sektora zagranicznego jest pewną hipotezą, która bynajmniej nie musi znaleźć rzeczywistej realizacji. Wydaje się, że wiele przedsiębiorstw zagranicznych jest nastawionych przede wszystkim na działalność na rynku polskim. Miejsce polityki kursowej w przywracaniu równowagi płatniczej Przyczyny narastającego deficytu obrotów bieżących wiązane są z wysokim poziomem popytu krajowego. Niewątpliwie jednak wysoki popyt krajowy znajduje ujście w postaci deficytu handlowego, a nie wzrostu inflacji, dzięki sprzyjającej polityce kursowej. Taka sytuacja mogłaby być uznana za normalną w warunkach wysokiego wzrostu gospodarczego i znacznego poziomu inwestycji. Jej dalszy rozwój w dotychczasowym kierunku rodzi jednak przedstawione w poprzednim punkcie zagrożenia. Zarówno NBP, jak i Ministerstwo Finansów zgodne są co do konieczności ograniczenia popytu krajowego. Restrykcyjna polityka pieniężna prowadzona przez NBP musi - dla osią- 3 EMU and the World Economy. MFW, "World Economic Outlook" październik s Something horrible out there, "The Economist", 18 października 1997 r.

5 4 BSE gnięcia zamierzonego celu - znaleźć wsparcie w istotnym ograniczeniu deficytu budżetowego i w skutecznej polityce hamowania wzrostu płac. W warunkach, gdy ograniczenie popytu krajowego postępować będzie w sposób niedostatecznie szybki i konsekwentny, jedynym alternatywnym narzędziem ograniczenia deficytu obrotów bieżących pozostanie polityka kursowa. Saldo obrotów bieżących zależy bowiem m.in. od tych dwóch czynników: popytu krajowego oraz kursu walutowego. Nawet jeśli źródłem nierównowagi płatniczej jest pierwszy z nich, brak odpowiedniego dostosowania po jego stronie wymaga odpowiednich zmian kursu walutowego w celu niezbędnego ograniczenia nierównowagi płatniczej. Odpowiednia korekta kursu, dewaluacja, może przy tym następować w sposób stopniowy, a nawet kontrolowany, może jednakże dokonać się także w sposób gwałtowny. W tym drugim przypadku korekta kursu oznacza wówczas kryzys walutowy, czego ostatnie przykłady obejmują wydarzenia w Meksyku w 1994 roku oraz tegoroczne kryzysy czeski i tajlandzki. Oczywiście dewaluacja, niezależnie od sposobu w jaki się dokonuje, oznacza przyjęcie przez kurs poziomu niższego niż właściwy przy niższym poziomie popytu krajowego. Jednocześnie oznacza ona impuls inflacyjny płynący nie tylko ze strony bezpośredniej zmiany cen w handlu zagranicznym, lecz także w wyniku przesunięcia części wysokiego popytu krajowego z rynków zagranicznych na rynek krajowy. Restrykcyjna polityka gospodarcza okazuje się zatem nieunikniona. Podkreślić należy, że korekta dokonująca się w postaci kryzysu pociąga za sobą zwykle dotkliwe skutki w postaci spadku PKB, wzrostu bezrobocia i znacznego nasilenia inflacji. Z dotychczasowych uwag wynika wniosek, iż niezbędne obecnie w Polsce zmniejszenie deficytu obrotów bieżących powinno dokonać się w drodze ograniczenia popytu. Dopóki jednak odpowiednie działania z tej sfery nie okazują się dostatecznie skuteczne, niezbędne jest prowadzenie polityki kursowej, która przeciwdziałałaby narastaniu sytuacji niosącej ryzyko kryzysu, a więc polegającej na powstrzymywaniu wzrostu kursu waluty krajowej, a nawet mającej na celu obniżenie jej kursu. Jak powyżej zostało to zaznaczone, w tym kierunku zmierzała w ostatnim okresie polityka kursowa NBP. Jej efekty połączone z ograniczeniem deficytu budżetowego i restrykcyjną polityką pieniężną powinny okazać się wystarczające, nie wydaje się jednak, aby uzasadniona była obecnie ponowna aprecjacja złotego. W kontekście powyższych spostrzeżeń należy odnieść się z rezerwą do postulatu ograniczenia tempa miesięcznej dewaluacji kursu centralnego, który został zamieszczony w założeniach polityki pieniężnej na 1998 rok. Posunięcie takie powinno być uzależnione nie tyle od spadku stopy inflacji, co od postępów w zakresie ograniczenia deficytu obrotów bieżących. Zauważyć należy, że spowolnienie pełzającej dewaluacji w warunkach wysokich stóp procentowych stanowiłoby zachętę do dalszego napływu kapitału krótkoterminowego w warunkach wysokich stóp procentowych i sprzyjałoby dalszej, niebezpiecznej aprecjacji złotego. Przeciwnie, utrzymanie tempa dewaluacji odzwierciedlającej napięcia w bilansie płatniczym i

6 BSE 5 stojące za nimi potencjalnie inflacyjne czynniki pozwalałoby na kształtowanie stóp procentowych na wyższym poziomie przy niższym ryzyku nadmiernego napływu (a zatem ewentualnego odpływu) kapitału spekulacyjnego. Niewątpliwie znaczna liberalizacja dewizowa w warunkach wysokiej inflacji utrudnia prowadzenie spójnej polityki pieniężnej i kursowej. 5 Nie wydaje się jednak, aby cele, jakie można postawić przed polityką kursową były sprzeczne w takim stopniu, jak to przedstawia się w "Założeniach polityki pieniężnej na 1998 rok" (s. 17). Sprzeczność taka jest w dużej mierze wyrazem jednoczesnego uznania konieczności tłumienia presji inflacyjnej przy pomocy narzędzi polityki pieniężnej i obsadzenia w tej roli stóp procentowych oraz zanegowania możliwości ujawnienia się wpływu presji inflacyjnej (wysokiego popytu krajowego, powodującego deficyt obrotów bieżących) na kurs walutowy. Warto również odnieść się do opinii, zgodnie z którą aprecjacja złotego uzasadniona jest obecną jego podwartościowością wyrażoną porównaniem siły nabywczej złotego i kluczowych walut. 6 Pogląd jakoby kurs walutowy złotego powinien odzwierciedlać równość parytetu siły nabywczej w stosunku np. do dolara lub marki, choćby nawet w długim okresie, nie znajduje najmniejszego uzasadnienia ani teoretycznego, ani praktycznego, a zatem pozostaje całkowicie błędny jako argument za aprecjacją złotego. Aprecjacja, niewątpliwie pożądana, może wynikać jedynie z dodatnich strukturalnych i jakościowych zmian w polskiej gospodarce, przede wszystkim zaś zależy od szybszego niż w pozostałych krajach wzrostu wydajności pracy przy spadającej inflacji. Dewaluacja a inflacja Istotnym argumentem wytaczanym przeciwko dewaluacji jest jej inflacyjne oddziaływanie na gospodarkę. Prawdą jest oczywiście, iż wywołany przez dewaluację wzrost cen w handlu zagranicznym oraz wywołany tym wzrost innych cen stanowi składnik inflacji. 7 Z drugiej wszakże strony - w warunkach inflacji - utrzymywanie kursu stałego, powstrzymujące wzrost cen importu, powoduje zmianę relacji cen krajowych i zagranicznych i może prowadzić do narastania trudności płatniczych. Jak z tego widać, dewaluacja - stanowiąc statystycznie składnik inflacji - jest w istocie wyrazem konieczności uwzględnienia w kształtowaniu poziomu kursu realnego presji inflacyjnej mającej swoje źródło gdzie indziej, przede wszystkim w nie dość restrykcyjnej polityce monetarnej i fiskalnej. 5 Więcej na ten temat: Adam Koronowski, Liberalizacja z umiarem, "Gazeta Bankowa" nr 10/96. 6 Porównaj np. Lucjan Orłowski, Strategia twardej waluty, "Gazeta Bankowa" nr 29/1996 oraz Kinga Borzym, Nic za darmo, "Gazeta Bankowa" nr 38/ Odpowiednie dane dla Polski dla lat 1995 i 1996 patrz: Raport o inflacji, NBP, maj 1997, s

7 6 BSE Nie wydaje się zatem uzasadniony pogląd, jakoby dewaluacja mająca na celu utrzymanie stałości kursu realnego mogła być uznana za niezależną przyczynę inflacji. 8 Stanowisko negujące taką zależność zdaje się zyskiwać w ostatnim czasie coraz większe uznanie. Dla przykładu w cytowanym już "World Economic Outlook" stwierdza się: "W przeciwieństwie do wyrażanych w przeszłości obaw przejście do systemu bardziej elastycznych kursów walutowych nie wiąże się z wyższą inflacją. Chociaż związanie kursu z silną walutą często stanowiło ważny element programów stabilizacji cen, jednakże w warunkach przywrócenia kontroli nad krajowymi źródłami inflacji - zwykle łatwą polityką pieniężną i fiskalną - większa elastyczność kursu nie osłabiała w praktyce dyscypliny polityki gospodarczej, mogła natomiast być użyteczna w obliczu wstrząsów zewnętrznych". 9 W istocie, jak to dalej podkreślają autorzy cytowanego opracowania, nadmierne usztywnienie kursu walutowego, któremu nie towarzyszyła dostateczna dyscyplina polityki gospodarczej, prowadziło często do napięć w sytuacji płatniczej i okazywało się w praktyce czynnikiem destabilizującym. Patrząc na to samo zagadnienie od innej strony, zachowanie równowagi płatniczej w warunkach rosnącego kursu realnego waluty krajowej może być osiągnięte w wyniku polityki gospodarczej silnie restrykcyjnej - nadmiernie nawet jak na potrzeby stabilizacji - a zatem w konsekwencji silnie recesyjnej. Odrębnie należy odnieść się do przypadku, gdy dewaluacja wyprzedza inflację. Oznacza to, że nie jest ona jedynie dostosowaniem kursu realnego do niezależnej od niej inflacji, ale dokonywana jest ona z zamiarem osłabienia kursu realnego waluty krajowej i poprawy sytuacji płatniczej. Jej oddziaływanie inflacyjne jest oczywiście odpowiednio silniejsze. W szczególności istotnym sposobem inflacyjnego oddziaływania dewaluacji jest wówczas przeniesienie na rynek krajowy w jej wyniku popytu skierowanego wcześniej na dobra zagraniczne (przy założeniu, że dewaluacja okazuje się skutecznym narzędziem oddziaływania na bilans handlowy, co zostanie omówione w następnym punkcie). Wówczas ograniczenie deficytu handlowego znajduje wyraz we wzroście popytu globalnego i nasileniu inflacji. Także w tym przypadku mamy więc do czynienia jedynie z dopuszczeniem do ujawnienia się istniejącej presji inflacyjnej w poziomie cen, w miejsce jej oddziaływania na nierównowagę płatniczą. Inflacyjne oddziaływanie dewaluacji nie powinno stanowić argumentu przeciw jej zastosowaniu w warunkach konieczności przywrócenia lub zachowania równowagi płatniczej. Jednocześnie dokonywanie korekty kursu nie zwalnia z konieczności podejmowania walki z inflacją u jej rzeczywistych źródeł za pomocą polityki pieniężnej, fiskalnej, płacowej itp. Dyscyplina w prowadzeniu odpowiedniej polityki nie wydaje się być w istotny sposób związana z systemem kursowym. 8 Przykładem poglądu o inflacyjnym wpływie inflacji jest np. artykuł prof. Marka Dąbrowskiego Dewaluacyjne perpetuum mobile, "Rzeczpospolita", 6 listopada 1997 r. 9 "World Economic Outlook", op. cit., s. 16.

8 BSE 7 Dewaluacja a bilans obrotów bieżących Dewaluacja może prowadzić do zmiany salda obrotów bieżących jedynie wówczas, gdy prowadzi do zmiany kursu realnego (relacji cen krajowych i zagranicznych), czy też - mówiąc inaczej - wyprzedza inflację i nie jest przez nią w krótkim czasie "zjadana". Oczywiście zatem dewaluacja, która jedynie dorównuje obserwowanej inflacji nie może stanowić czynnika poprawy bilansu handlowego (a zatem także obrotów bieżących). Dewaluacja przewyższająca stopę inflacji nie mogłaby stanowić skutecznego narzędzia oddziaływania na bilans handlowy, jeśli sama wywoływałaby wzrost inflacji eliminujący jej skutki dla kursu realnego. W poprzednim punkcie zostało stwierdzone, iż dewaluacja prowadząca do zmiany kursu realnego stanowi samoistny impuls inflacyjny. Powstaje zatem pytanie, czy dewaluacja może w ogóle doprowadzić do trwałej zmiany kursu realnego i tym samym skutecznie oddziaływać na bilans handlowy. Odpowiedź na to pytanie jest pozytywna. Pogląd o pełnym dostosowaniu cen do nowego poziomu kursu, następującym w wyniku dewaluacji, nie ma uzasadnienia ani teoretycznego, ani w praktycznym doświadczeniu. Przykładem służącym poparciu tej opinii mogą być np. wyniki badań Sebastiana Edwardsa, 10 zgodnie z którymi skutki jednorazowej dewaluacji dla kursu realnego nawet w krajach dotkniętych inflacją mogą być trwałe (obserwowalne w okresie kilkuletnim), jeśli tylko dewaluacji towarzyszy odpowiednio restrykcyjna polityka pieniężna, fiskalna, płacowa. Możliwość skutecznego oddziaływania za pomocą polityki kursowej na bilans handlowy (bilans obrotów bieżących), nie oznacza jednak, iż jej zastosowanie w przywracaniu równowagi zewnętrznej jest zawsze najlepszym rozwiązaniem. Zgodnie z wcześniejszymi uwagami, o ile napięcia w bilansie płatniczym wynikają z czynników powodujących presję inflacyjną (oddziałującą także w kierunku pogorszenia sytuacji płatniczej), właściwe działania powinny być skierowane na wykluczenie owych rzeczywistych źródeł inflacji, polityka kursowa powinna natomiast pozostawać raczej bierna, tzn. utrzymywać równowagę płatniczą stosownie do sukcesów lub porażek tych działań. Oczywiście im bardziej skuteczne są odpowiednie posunięcia, tym niższa jest niezbędna korekta kursu. Mała zmienność kursu nie może zatem zastąpić skutecznej polityki stabilizacji, może jedynie stanowić jej wyraz. Dewaluacja wpływa na bilans handlowy poprzez kształtowanie realcji cen krajowych i zagranicznych, a zatem także rentowności eksporterów. Podkreślić zatem należy, że polityka kursowa powinna być kształtowana przez czynniki makroekonomiczne, nie zaś mikroekonomiczne, w szczególności kształtowanie się poziomu rentowności mniejszych czy większych grup eksporterów. Polityka kursowa nie może być narzędziem polityki przemysłowej, strukturalnej itp.. 10 Sebastian Edwards, Exchange Rate Misalignment in Developing Countries, opublikowane w R.C. Barth i C.H. Wong (red.), Aproaches to Exchange Rate Policy, MFW, 1992.

9 8 BSE System kursowy Możliwość prowadzenia polityki kursowej - kształtowania poziomu kursu walutowego jako niezależnej zmiennej - jest zawsze ograniczona. Stopień swobody w tym zakresie zależy od systemu kształtowania kursu walutowego oraz od stopnia rozwoju rynku walutowego, a zatem także od przyjętych regulacji dewizowych. Istotną cechą określającą system kształtowania kursu jest relacja pomiędzy czynnikiem administracyjnym (urzędowym) oraz czynnikiem rynkowym w kształtowaniu kursu walutowego. W przypadku przewagi pierwszego z tych czynników możliwość prowadzenia polityki kursowej, tzn. aktywnego kształtowania poziomu kursu dla osiągnięcia określonych celów gospodarczych, jest stosunkowo znaczna. Nawet wówczas jednak, w warunkach waluty choćby częściowo wymienialnej, kurs walutowy nie może przybierać wartości, które przez uczestników życia gospodarczego uznawane byłyby za poziom nierównowagi. W przypadku kursu rynkowego (lub kursu kształtowanego pod znacznym wpływem sytuacji rynkowej) oddziaływanie ocen i oczekiwań uczestników rynku walutowego i podejmowanych w ich wyniku decyzji o dokonywaniu transakcji staje się czynnikiem dominującym, pozostawiając odpowiednio mało miejsca na bezpośredni wpływ władz pieniężnych na poziom kursu. Wpływ ten może co prawda dokonywać się poprzez interwencyjny zakup lub sprzedaż walut przez bank centralny, jednakże w przypadku zaawansowanej liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego (a z taką sytuacją mamy do czynienia w Polsce) skuteczność interwencji jest ograniczona, a w teorii nawet negowana, o ile nie jest ona wsparta odpowiednimi posunięciami z zakresu polityki pieniężnej. Świadczy to o trudnościach w aktywnym wykorzystywaniu kursu walutowego jako elementu polityki gospodarczej. Z uwag poczynionych w poprzednich punktach można - z jednej strony - wyciągnąć wniosek, iż wykorzystanie kursu walutowego w innych celach niż właściwe kształtowanie pozycji płatniczej nie jest generalnie uzasadnione, a nawet aktywna polityka kursowa, w szczególności polegająca na nieuzasadnionym usztywnieniu kursu, może rodzić ujemne następstwa, przede wszystkim zachwianie równowagi płatniczej. Z drugiej strony - zmienność kursu jest efektywnym narzędziem oddziaływania na sytuację płatniczą. Powstaje zatem pytanie, czy celowe jest utrzymywanie urzędowego czynnika w kształtowaniu poziomu kursu i czy rynek walutowy nie spełniałby lepiej funkcji wyznaczania właściwego poziomu kursu. Odpowiadając na to pytanie trzeba odnieść się do wspomnianej na początku tego punktu kwestii stopnia rozwoju rynku walutowego oraz jego powiązań z systemem finansowym kraju. Rozwinięty rynek walutowy, o znacznych obrotach, niepodatny na grę spekulacyjną, rynek, któremu towarzyszy rozwinięty, zdrowy i stabilny system finansowy (rynek pieniężny i kapitałowy, system bankowy), który nie byłby źródłem znacznych wstrząsów przenoszących się na rynek walutowy w istocie może i powinien, a nawet musi wyznaczać poziom kursu walutowego. Jeśli jednak owe warunki efektywnego funkcjonowania rynku walutowego nie

10 BSE 9 są spełnione, rośnie niebezpieczeństwo gwałtownych załamań rynku walutowego (kryzysów walutowych). W takich okolicznościach celowe jest utrzymywanie, w miarę możliwości, silnego czynnika urzędowego w kształtowaniu kursu, który oddziaływałby stabilizująco na jego poziom. Wydaje się, że obecny system kursowy złotego, przedstawiony w punkcie pierwszym, w sposób właściwy łączy oddziaływanie czynnika rynkowego i urzędowego, zapewniając pewną elastyczność kursu, czytelność sygnałów rynkowych i jednocześnie większe bezpieczeństwo. 11 W zgodzie z wcześniejszymi spostrzeżeniami należy jednak stwierdzić, że dalszy rozwój rynku walutowego będzie oddziaływał w kierunku zmniejszenia roli czynnika urzędowego. Ważne jest zatem, aby dalszy rozwój rynku i zmiana systemu kursowego złotego (jego kształtowanie w sposób w pełni elastyczny i rynkowy) odbywały się w warunkach minimalizujących ryzyko perturbacji na rynku walutowym i załamania kursu. Zmianą z zakresu regulacji dewizowych, która oznaczałaby zapewne stopień rozwoju rynku wykluczający celowość, a nawet możliwość, utrzymania czynnika urzędowego w kształtowaniu kursu byłoby wprowadzenie zewnętrznej wymienialności złotego. 12 Odpowiednia zmiana jest przedmiotem projektu ustawy opracowywanego przez Ministerstwo Finansów i NBP. W kontekście powyższych uwag należy zatem stwierdzić, że przyjęcie takich nowych regulacji, pożądane i odpowiadające międzynarodowym aspiracjom i zobowiązaniom Polski, powinno być dokonane w okolicznościach minimalizujących ryzyko negatywnego rozwoju sytuacji na rynku walutowym. Do okoliczności takich należy zaliczyć przede wszystkim ograniczenie obecnej nierównowagi, stawiającej pod znakiem zapytania płatniczą stabilność Polski (patrz punkt drugi). Niezbędne byłoby także osiągnięcie sytuacji makroekonomicznej umożliwiającej kształtowanie stóp procentowych na poziomie parytetu stóp procentowych w warunkach stabilnego kursu walutowego i odpowiednio ograniczonych kwot przepływu kapitału krótkoterminowego. W praktyce oznaczałoby to prawdopodobnie konieczność dalszego obniżenia stopy inflacji. Wreszcie w dłuższym okresie pożądane byłoby dalsze wzmocnienie polskiego systemu finansowego. Podsumowanie Dewaluacja waluty jest wyrazem negatywnych zjawisk dokonujących się w gospodarce danego kraju i sama również niesie ujemne skutki w postaci impulsu inflacyjnego. Jednocześnie jednak, o ile negatywne zjawiska wywołujące napięcia bilansu płatniczego nie są skutecznie eliminowane poprzez zastosowanie właściwej polityki, w szczególności odpowiednio restrykcyjnej polityki pieniężnej oraz fiskalnej, dewaluacja może okazać się niezbędnym po- 11 Nieco szerzej na ten temat: Adam Koronowski, Parytet równowagi, "Gazeta Bankowa" nr 45/ Porównaj na ten temat także Grzegorz Cydejko, To nie ten kryzys, "Gazeta Bankowa" nr 45/97.

11 10 BSE sunięciem dla powstrzymania ujawnienia się skutków owych negatywnych zjawisk w postaci kryzysu walutowego. Dewaluacja, o ile niezbędna dla poprawy stanu bilansu obrotów bieżących, może być skutecznym środkiem osiągania tego celu. Niebezpieczeństwo wystąpienia kryzysu walutowego jest pochodną wielu czynników, z których stan bilansu obrotów bieżących oraz sposób finansowania jego ewentualnego deficytu należy uznać za najważniejsze. Zależy jednak również od systemu kursowego, stopnia rozwoju rynku walutowego, liberalizacji dewizowej i stanu systemu finansowego kraju. Okres napięć po stronie bilansu płatniczego nie wydaje się zatem właściwym czasem do przeprowadzania zmian w tych dziedzinach, o ile mogłyby one zwiększać ryzyko kryzysu. Do zmian takich należałoby zaliczyć wprowadzenie wymienialności zewnętrznej i wzmocnienie rynkowego czynnika w kształtowaniu poziomu kursu.

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008

MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 MINISTERSTWO GOSPODARKI Warszawa, 16 lipca 2008 r. Departament Analiz i Prognoz DAP-II-079/RS/inf_NBP_05/2008 INFORMACJA o sytuacji w handlu zagranicznym w maju 2008 roku i po 5 miesiącach b.r. (na podstawie

Bardziej szczegółowo

Raport. Nr 92. Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Raport. Nr 92. Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wzrost rezerw walutowych w Polsce - źródła, sterylizacja, ograniczanie Czerwiec 1996 Adam Koronowski Raport Nr 92 Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Systemy kursowe i kryzysy walutowe

Systemy kursowe i kryzysy walutowe Systemy kursowe i kryzysy walutowe Wykład 11 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, CE UW Copyright Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Systemy walutowe (kursowe) W jaki sposób bank centralny utrzymuje

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Model ISLM w gospodarce otwartej Fundamentalne równania modelu: IS: Y = C(Y d ) + I(r) + G + NX(Y,Y*,q)

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Czerwcowa projekcja makroekonomiczna NBP

Czerwcowa projekcja makroekonomiczna NBP DEPARTAMENT STRATEGII I ANALIZ e-mail: Analizy.Makro@pkobp.pl MAKRO: KOMENTARZ 05 lipca 2010 Czerwcowa projekcja makroekonomiczna NBP 1. Wyniki czerwcowej projekcji PKB i inflacji Wg wyników najnowszej

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (12-03-2007r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (12-03-2007r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (12-03-2007r.) Kluczowym wydarzeniem piątkowej sesji były opublikowane w godzinach popołudniowych dane z amerykańskiego rynku pracy. Dane były nieco lepsze od prognoz. Szacowano,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

światowe ceny surowców, w tym ropy naftowej i żywności, co przyczyniło się do przyspieszenia inflacji w większości krajów. - źródło: www.nbp.

światowe ceny surowców, w tym ropy naftowej i żywności, co przyczyniło się do przyspieszenia inflacji w większości krajów. - źródło: www.nbp. Niniejszy materiał został opracowany wyłącznie w celu informacyjnym i nie może być traktowany jako oferta lub rekomendacja do zawierania jakichkolwiek transakcji. Informacje zawarte w materiale pochodzą

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 597. Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Informacja. Nr 597. Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie liberalizacji transakcji kapitałowych bilansu płatniczego Luty 1998 Adam Koronowski Informacja Nr 597

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.) Wczorajszy dzień na rynku walutowym stał pod znakiem reakcji na informacje, jakie pojawiły się ze strony FED. Stopa rezerwy federalnej pozostała na niezmienionym

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych *

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Karolina Konopczak karolina.konopczak@ises.edu.pl Instytut Studiów Ekonomiczno Społecznych (ISES) Polska

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Makroekonomia 1 Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Plan wykładu 3. Bilans płatniczy Definicja Zasady księgowania transakcji Struktura bilansu Polski bilans płatniczy Kurs walutowy Systemy kursowe

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy

Komentarz tygodniowy Komentarz tygodniowy DANE MAKROEKONOMICZNE Z POLSKI Wskaźnik VIII 2012 VII 2013 VIII 2013 Sprzedaż detaliczna, r/r Sprzedaż detaliczna 5,8 % 4,3 % 3,4 % Według danych GUS sprzedaż detaliczna w cenach bieżących

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o finansach publicznych

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o finansach publicznych U S T AWA Projekt z dnia o zmianie ustawy o finansach publicznych Art. 1. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm. 1) ) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY CZK/PLN Do końca 2013 roku złoty silniejszy względem korony.

RAPORT SPECJALNY CZK/PLN Do końca 2013 roku złoty silniejszy względem korony. CZK/PLN DO KOŃCA 2013 ROKU ZŁOTY SILNIEJSZY WZGLĘDEM KORONY Opracowany przez nas behawioralny model realnego kursu CZK/PLN wskazuje na aprecjację kursu złotego względem czeskiej korony do końca 2013 roku.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.) Początek tygodnia na międzynarodowym rynku walutowym nie wniósł niczego nowego. Amerykańska waluta wciąż utrzymuje wypracowaną w ostatnich dniach, krótkoterminową

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pieniądz jako waluta Waluta to pieniądz w rozliczeniach międzynarodowych Platon Prawa : Prywatny człowiek,

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE W połowie mijającego miesiąca zespół przeprowadził kolejną podróż inwestycyjną,

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

70 BSE. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 76 Szkoła Główna Handlowa

70 BSE. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 76 Szkoła Główna Handlowa 70 BSE Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 76 Szkoła Główna Handlowa (IP-56G) ANALIZA WYDATKÓW BUDŻETOWYCH W PROJEKCIE USTAWY BUDŻETOWEJ NA 1996 R. Niniejszą analizę opracowano w układzie pytań,

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo