Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology"

Transkrypt

1 Vol. 5/2006 Nr 4(17) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Guz niezróżnicowany OUN wydzielający hcg jako przyczyna GnRH-niezależnego przedwczesnego dojrzewania płciowego i moczówki prostej u 7-letniego chłopca Suprasellar germ cell tumor secreting hcg as a cause Gn-RH-independent precocious puberty and diabetes insipidus in a 7-years-old boy Teresa Żak, Anna Noczyńska Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego AM we Wrocławiu Adres do korespondencji: Teresa Żak, Katedra ii Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej, ul. Wrońskiego 13 c, Wrocław, Słowa kluczowe: germinoma, przedwczesne dojrzewanie, β- hcg Key words: germinoma, sexual precocity, β - hcg STRESZCZENIE/ABSTRACT Przedstawiamy przypadek 7- letniego chłopca z GnRH niezależnym izoseksualnym przedwczesnym dojrzewaniem płciowym i moczówką prostą w przebiegu germinalnego guza śródsiodłowego, wydzielającego hcg. W wywiadzie: od 6 miesięcy u chłopca pojawiły się cechy przedwczesnego dojrzewania płciowego w postaci powiększenia prącia, owłosienia łonowego, mutacji głosu, a ponadto poliuria oraz zwiększone pragnienie (wypijał ponad 4 l płynów/dobę). Badanie fizykalne: wzrost 135 cm (90 c), waga 30,5 kg (75 90 c), powiększenie prącia, owłosienie łonowe (odpowiadającego stadium III według Tannera), jądra obustronnie o objętości 3 ml, wyraźna mutacja głosu. Badania dodatkowe: ciężary właściwe moczu 1003, 1004, 1005, osmolarność moczu 143 mosm/kg H 2 O, osmolarność surowicy: 286 mosm/kg H 2 O, LH 0,65 miu/ml, FSH < 0,1 miu/ml, PRL 53 ng/ml, ACTH 11,8 pg/ml, TTE 11,2 ng/ml, DHEA-s < 15,0 µg/dl, 17-OHP 2,7 ng/ml, β-hcg 259 miu/ml (n: 0,0 1,1 miu/ml), AFP 1,85 ng/ml, wiek szkieletowy: 13 lat. Badanie MR głowy wykazało duży guz okolicy siodłowo-nadsiodłowej, o średnicy 1 x 1,5 cm, w całości wypełniający siodełko tureckie. Wynik biopsji: guz zarodkowy wydzielający hcg. Po czterech cyklach chemioterapii kontrolne badanie MR wykazało całkowitą regresję guza, a β-hcg jest obecnie nieoznaczalne. We are presenting a 7-year-old boy with GnRH- independent sexual precocity and diabetes insipidus cansed by the suprasellar hcg-secreting tumor. Medical history: for 6 months signs of puberty such as penis enlargment, pubic hair and voice break and additionally big thirst (4 liters of liquid daily) have occurred. Physical examination: height 135 cm (90 c), weight 30.5 kg (75 90 c), penis enlargment, pubic hair (III o according to Tanner), volume of 67

2 Praca kazuistyczna testicles bilaterally about 3 ml, voice break. Additional findingsinvestigations: urine specific gravidity 1003, 1004, 1005, osmolarity of urine 143 mosm/kg H 2 O, osmolarity of serum 286 mosm/kg H 2 O, LH 0.65 miu/ml, FSH < 0.1 miu/ml, PRL 53 ng/ml, ACTH 11.8 pg/ml, TTE 11.2 ng/ml, DHEA-s < 15.0 µg/dl, 17-OHP 2.7 ng/ml, β- hcg 259 miu/ml (n: miu/ml), AFP 1.85 ng/ml, skeletal age: 13 years. MR of head has shown a big tumor of sella turcica (diameter 1 x 1.5 cm). Biopsy result: germinoma secreting hcg. After 4 cycles of chemiotherapy the tumor disappeared and β- hcg is at present undetectable. Pediatr. Endocrinol., 5/2006;4(17):67-71 Wstęp Do guzów wydzielających gonadotropinę kosmówkową (hcg) należą: hepatoblastoma, teratoma, polyembrioma klatki piersiowej, seminoma, guzy OUN (germinoma i chorioepithelioma). Guzy te wywołują u chłopców Gn-RH niezależne przedwczesne dojrzewanie płciowe, a u dziewcząt mogą pozostać długo nierozpoznane, ponieważ pęcherzyki jajników dziecięcych nie reagują lub reagują tylko nieznacznie na działanie hcg [1]. Pierwszymi objawami guza mózgu u dziewcząt są objawy uciskowe OUN (bóle głowy, zaburzenia ruchowe gałek ocznych) lub Gn- RH zależne przedwczesne dojrzewanie płciowe [2]. U chłopców przedwczesne dojrzewanie płciowe może wystąpić na skutek stymulacji komórek Leydiga do produkcji testosteronu przez hcg. Również autonomiczne wydzielanie androgenów przez guzy zlokalizowane w jądrach lub w nadnerczach, aktywna mutacja receptora dla LH ( testotoksykoza) oraz leczenie preparatami androgenów może indukować przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców [3, 4]. Guzy hormonalnie czynne mogą być zlokalizowane w obrębie mózgowia, ale także w jajnikach, jądrach, śródpiersiu i przestrzeni zaotrzewnowej [3, 5 7]. Guzom zlokalizowanym śródsiodłowo często towarzyszy moczówka prosta [8]. Badanie fizykalne: wzrost 135 cm 90 centyl, masa ciała 30,5 kg centyl, powiększenie prącia, pubrche III stadium według Tannera, jądra obustronnie o objętości ok. 3 ml (ryc. 1), wyraźna mutacja głosu. Opis przypadku i omówienie wyników Pacjent E.P. ur r., nr hist. chor. 798/ 05. Dziecko z CII, PII, przedwczesnego (37 hbd), siłami natury z masą ciała 3340 g, długością 56 cm, 10 pkt. Apgar. Do Poradni Endokrynologicznej zgłosił się w dniu r. z rozpoznaniem przedwczesnego dojrzewania płciowego. Wywiad: od około 6 miesięcy obserwowano powiększenie prącia, owłosienie łonowe, mutację głosu, wzmożone pragnienie wypijał ok. 4 l płynów /dobę, częstomocz i wielomocz. Badania wykonane przed przyjęciem do kliniki: wiek kostny zgodny z kalendarzowym, FSH <0,10 miu/ml, LH 0,56 miu/ml; TTE 864,0 ng/dl, c. wł. moczu <1005. Przy przyjęciu stan ogólny chłopca był dobry. Rycina 1. Pacjent lat 7,5 z Gn-RH-niezależnym przedwczesnym dojrzewaniem płciowym Figure 1. A patient aged 7,5 with Gn-RH-independent precocious puberty Badania laboratoryjne: OB 13 po 1 godz, CRP 11,9 mg/l (0 10 mg/l), Hb 11,5 g%, c. wł. moczu 1003, 1004, 1005, osmolarność moczu 143 mosm/ kg H 2 O (n: mosm/kg H 2 O). Osmolarność surowicy 286 mosm/kg H 2 O (n: mosm/ kgh 2 0) LH 0,65 miu/ml (n: 0,7 3,8 miu/,l); FSH <0,1 miu/ml (n: 0,1 1,9); PRL 53 ng/ml (n: 0,6 2,9 ng/ml), ACTH 11,8 pg/ml (n: 0 46 pg/ml), TTE 11,2 ng/ml (n: 0 10 ng/ml); DHEAs < 15,0 ug/dl (n: ug/dl), 17-OHP 2,7 ng/ml (n: 059 5,0 68

3 Żak T. i inni Guz niezróżnicowany OUN wydzielający hcg jako przyczyna GnRH-niezależnego przedwczesnego dojrzewania płciowego... ng/ml), TSH 2,32 uiu/ml (n: 0,35 5,6 uiu/ml), ft4 0,6 ng/dl (n: 0,65 2,3 ng/dl), ATPO < 10 IU/ml (n: 0 35 IU/ml), β-hcg 259 miu/ml (n: 0,0 1,1 miu/ ml), AFP 1,85 ng/ml (n: 0 10,0 mg/ml), CEA 0,6 ng/ml (n: < 4,6 ng/ml). Przeprowadzony u chłopca test odwodnieniowo-wazopresynowy potwierdził moczówkę prostą. Test z Decapeptylem: LH (miu/ml): 0 0,64; 30 87,9; 60 0,56; 120 0,6; FSH (miu/ml): 0 <0,1; 30 < 0,1; 60 < 0,1. Test z ACTH: 17-OHP (ng/ml): 0 2,6; 30 2,5; 60 3,2. Profil steroidowy moczu: znacznie zwiększona aktywność 5α-reduktazy, nietypowy metabolizm kortyzolu zmniejszone wydalanie THE, zwiększone wydalanie THF. Badania USG narządów jamy brzusznej, jąder, tarczycy były prawidłowe. Posiew moczu: Staphylococcus koagulazoujemny metycylinowrażliwy. Wiek kostny: 13 lat / kalendarzowy 7 lat i 6 miesięcy. Rtg klatki piersiowej: zagęszczenie pasmowate w prawym dolnym polu płucnym o charakterze zmian zapalnych. MR głowy: duży guz okolicy siodłowo-nadsiodłowej, który w płaszczyźnie czołowej przyjmuje kształt zbliżony do klepsydry. Jego część położona śródsiodłowo osiąga wymiary 1x1,5cm i w całości wypełnia siodełko tureckie. Część nadsiodłowa guza wykazuje średnicę 1cm i przylega górnym zarysem do podwzgórza i skrzyżowania wzrokowego. Ku dołowi masa guza nacieka stok na przestrzeni o średnicy ok. 1,5 cm i penetruje do sklepienia gardła. Lejek przysadki nie identyfikuje się wśród masy guza. Guz nie penetruje w kierunku tylnego dołu czaszki. Nie towarzyszy mu wodogłowie. Ze względu na zajęcie stoku i penetrację w kierunku sklepienia gardła obraz przemawia za craniopharyngeoma. Płyn i zgrubienia błony śluzowej w sitowiu i w zatoce klinowej przemawiają za aktywnym procesem zapalnym (ryc. 2). TK głowy: w badaniu TK widoczny jest wewnątrz i nadsiodłowo guz o wymiarach: 2,0 x 1,1 x 1,1 cm o podwyższonej gęstości przed podaniem kontrastu, po podaniu kontrastu ulega niejednorodnemu wzmocnieniu. Guz przemieszcza ku tyłowi skrzyżowanie wzrokowe. Lejek przysadki nie jest Rycina 2. Obraz MR germinoma wydzielającego hcg Figure 2. A MR image of germ cell tumor hcg secreting 69 Endokrynologia_17.indd , 09:56

4 Praca kazuistyczna widoczny. Siodło tureckie wielkości i konfiguracji prawidłowej. Na dnie siodła widoczna przysadka mózgowa. Obraz TK może odpowiadać 1) germinoma 2) hamatroma 3) craniopharyngeoma. W leczeniu zastosowano Minirin, po którym objawy moczówki ustąpiły. Chłopca skierowano do Kliniki Onkologii CZD, gdzie zastosowano leczenie skojarzone (chemio- i radioterapię). Po pierwszym cyklu nastąpiła normalizacja stężenia β-hcg, zaś po czterech cyklach chemioterapii oraz napromienieniu okolicy siodełka tureckiego w kontrolnym badaniu MR i TK obserwowano całkowitą regresję guza, natomiast podjednostka β-hcg była nieoznaczalna. Dyskusja Pierwotne guzy OUN występują rzadko i stanowią ok. 2% nowotworów rozpoznawanych u osób poniżej 20 r.ż. [9]. Germinoma występuje z częstością 0,5%, najczęściej u dzieci i młodzieży niezależnie od płci. Przebieg kliniczny cechuje się trzema okresami: (a) wczesnym, manifestującym się bólami głowy oraz wymiotami, (b) pośrednim, w którym dominują porażenia mięśni ruchowych gałek ocznych oraz przedwczesne dojrzewanie płciowe oraz (c) późnym z objawami wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego [6]. Opisywane są przypadki guzów, w których dominującymi objawami były zaburzenia funkcji przedniego i tylnego płata przysadki mózgowej [9]. U prezentowanego pacjenta pierwszym objawem klinicznym była moczówka prosta, natomiast w kolejnych miesiącach dołączyło się bardzo szybko postępujące dojrzewanie płciowe, w którym dominowało powiększenie prącia i mutacja głosu. Takahashi i wsp. [6] oraz Hsiao [1] opisali guzy przysadki wydzielające β-hcg u 7-letnich chłopców, u których objawy kliniczne były podobne do objawów stwierdzanych u prezentowanego pacjenta. Inni autorzy opisują guzy produkujące hcg zlokalizowane w śródpiersiu [7]. Markerami świadczącymi o obecności guza są: β-hcg oraz α-fetoproteina oznaczane w surowicy i w płynie mózgowo-rdzeniowym. Guzy wydzielające hcg są odpowiedzialne głównie za GnRH niezależne izoseksualne przedwczesne dojrzewanie płciowe. Ze względu na częstą lokalizację śródsiodłową pierwszymi objawami obecności guza mogą być moczówka prosta i niedobór wzrostu [5, 10, 11]. U dzieci, u których występują zaburzenia ze strony CUN, obowiązuje wykonanie badań obrazowych, a w przypadku stwierdzenia guza jego biopsja. W opisywanym przypadku wskazaniem do wykonania pełnej diagnostyki obrazowej był stan kliniczny oraz wysokie wartości β-hcg, oraz obraz kliniczny. Terapia germinoma najczęściej obejmuje kilka kursów chemioterapii oraz radioterapii. Takie postępowanie zawsze jest obowiązkowe przed leczeniem chirurgicznym, ponieważ jak podkreślają inni autorzy zapobiega to powstawaniu przerzutów, a nawet może spowodować całkowitą regresję guza, ustąpienie objawów moczówki prostej oraz zahamowanie cech dojrzewania płciowego [1, 8, 12, 13]. U prezentowanego pacjenta po zastosowaniu chemio- i radioterapii stężenie β-hcg wróciło do wartości prawidłowych, a wyniki badania TK mózgu wskazują na całkowitą regresję guza, natomiast chłopiec wymaga jeszcze podawania Minirinu w dawce zredukowanej z 2 tabletek do 1 4 tabletki na dobę. PIŚMIENNICTWO/REFERENCES [1] Hsiao P.H.: Sexual precocity due to intracranial human chorionic gonadotropin-secreting tumor: report of a case. J. Formos. Med. Assoc., 1994:93, [2] Metera M., Romer T.E.: GnRH niezależne przedwczesne dojrzewanie płciowe. [w:] Zaburzenia hormonalne u dzieci i młodzieży (Romer TE, ed). Omnitech Press, Warszawa 1993, [3] Schwabe J., Calaminus G., Vorhoff W. Et al.: Sexual precocity and reccurrent beta-human chorionic gonadotropin upsurges preceding the diagnosis of a malignant mediastinal germ-cell tumor in a 9-year-old boy. Ann. Oncol., 2002:13, [4] Styne D.: Dojrzewanie. [w:] Endokrynologia ogólna i kliniczna. (Greenspan FS, ed). Wyd. Czelej Sp. z o.o., Lublin 2004, [5] Pomerade R., Finidori J., Czernichow P. et al.: Germinoma in a boy with precocious puberty: evidence of hcg secretion by the tumoral cells. Child Brain, 1984:11, [6] Takahashi H., Tokuda N., Kariya H.: Precocious puberty in a seven-years-old boy due to human chorionic gonadotropin producing pineal tumor detected by nuclear magnetic resonance computed tomographic scanning. Acta Paediatr. Jpn., 1990: 32, [7] Derenoncourt A.N., Castro-Magana M., Jones K.L.: Mediastinal teratoma and precocious puberty in a boy with mosaic Klinefelter syndrome. Am. J. Med. Genet., 1995:55,

5 Żak T. i inni Guz niezróżnicowany OUN wydzielający hcg jako przyczyna GnRH-niezależnego przedwczesnego dojrzewania płciowego... [8] Cho D.Y., Wang Y.C., Ho W.L.: Primary intrasellar mixed germ-cell tumor with precocious puberty and diabetes insipidus. Child Nerv. Syst., 1997:13, [9] Diez B., Balmaceda C.. Matsutani M. et al.: Germ cell tumors of the CNS in children: recent adwances in therapy. Childs Nerv. Syst., 1999:15, [10] Ghirardello S., Malattia C., Scagnelli P. et al.: Current perspective on the pathogenesis of central diabetes insipidus. J. Pediatr. Endocrinol. Metab., 2005:6, [11] Starzyk J., Starzyk B., Bartnik-Mikuta A., Urbanowicz W., Dziatkowiak H.: Gonadotropin releasing hormone-independent precocious puberty in a 5-year old girl with suprasellar germ cell tumor secreting beta-hcg and alpha-fetoprotein. J. Pediatr. Endocrinol. Metab., 2001:14, [12] Shinoda J., Sakai N., Yano H. et al.: Prognostic factors and therapeutic problems of primary intracranial choriocarcinoma / germ-cell tumors with high levels of hcg. J. Neurooncol., 2004:66, [13] Bajpai A., Singhal T., Kabara M. et al.: CNS germinoma in a boy with simple virilizing 21-hydroxylase deficiency and precocious puberty. J. Pediatr. Endocrinol. Metab., 2002:15,

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ A.JAKUBOWSKA, M.BRZEWSKI, M.GRAJEWSKA-FERENS, A.MARCIŃSKI, J.MĄDZIK ZAKŁAD RADIOLOGII PEDIATRYCZNEJ I KLINIKA ENDOKRYNOLOGII

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI Załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI ICD-10 E 22.8 Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 5/2006 Nr 3(16) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Pierwotny brak miesiączki u 17-letniej dziewczynki z inwazyjnym macroprolactinoma Primary amenorrhoea in 17-years-old girl with

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie DIAGNOSTYKA CHORÓB NARZĄDÓW MIEDNICY MNIEJSZEJ U DZIEWCZĄT Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie 1 2 2 Cele wykładu Zaprezentowanie

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Efektywna kontrola ścisła obserwacja po leczeniu

Bardziej szczegółowo

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007

Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Leczenie nowotworów tarczycy Dr hab. n. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2007 Klasyfikacja guzów tarczycy wg WHO Guzy nabłonkowe 1. Łagodne 2. Złośliwe Gruczolak pęcherzykowy Inne gruczolaki 2.1. Rak pęcherzykowy

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE Wstęp: Celem pracy Materiały i metody:

STRESZCZENIE Wstęp: Celem pracy Materiały i metody: STRESZCZENIE Wstęp: Dzięki poprawie wyników leczenia przeciwnowotworowego u dzieci i młodzieży systematycznie wzrasta liczba osób wyleczonych z choroby nowotworowej. Leczenie onkologiczne nie jest wybiórcze

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Drodzy Rodzice! W ostatnich latach wyleczalność nowotworów u dzieci i młodzieży wzrosła aż do 70-80%, a w przypadku ostrej

Bardziej szczegółowo

ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci

ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci Katarzyna Czerwińska Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej WUM WSKAZANIA DO BADANIA USG SUTKÓW GINEKOMASTIA PRZEDWCZESNE POWIĘKSZENIE SUTKÓW ZNACZĄCA ASYMETRIA

Bardziej szczegółowo

BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE

BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Marian Reinfuss CENTRUM ONKOLOGII ODDZIAŁ W KRAKOWIE OCENA WARTOŚCI CENTRUM ONKOLOGII ODDZIAŁ W KRAKOWIE PROWADZENIA BADAŃ KONTROLNYCH 1. długość przeŝycia

Bardziej szczegółowo

Przysadka mózgowa. Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa. Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 1 Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 2 Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 3 Przysadka mózgowa K. kwasochłonne GH i PRL K. zasadochłonne TSH, FSH, LH, ACTH K. chromofobne

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka przyczyn niepłodności męskiej, badanie nasienia oraz interpretacja wyników.

Diagnostyka przyczyn niepłodności męskiej, badanie nasienia oraz interpretacja wyników. Diagnostyka przyczyn niepłodności męskiej, badanie nasienia oraz interpretacja wyników. Wywiad i badanie przedmiotowe Historia niepłodności: -czas trwania, wiek małżonków -Wywiad rodzinny -wywiad osobisty:

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 100/2014 z dnia 31 marca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie usunięcia świadczenia opieki zdrowotnej obejmującego

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Kapczuk I. i inni: Zaburzenia hormonalne w przebiegu leczenia guzów okolicy podwzgórzowo-przysadkowej Vol. 9/2010 Nr 2(31) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zaburzenia hormonalne w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Tumors of posterior fossa in material of Pediatric Neurologial Surgery in Poznań Krzysztof Jarmusz, Katarzyna Nowakowska,

Bardziej szczegółowo

Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową

Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych.

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych. lek. Magdalena Bosak-Prus Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 we Wrocławiu, Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego, młodszy asystent Ocena profilu oreksyny A i greliny

Bardziej szczegółowo

Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce. Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu

Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce. Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu Wytyczne: POLANICA 1998 POZNAŃ 1999 KRAKÓW 2000 Wrocław 2006 Rozporządzenie ministra edukacji

Bardziej szczegółowo

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi Płód w płodzie fetus in fetu. Hanna Moczulska 1, Maria Respondek-Liberska 2 1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi 2. Zakład

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Parametr służący jedynie warunkowo do wyjaśnienia dysfunkcji tarczycy. Ma większe znaczenie jako parametr uzupełniający.

Parametr służący jedynie warunkowo do wyjaśnienia dysfunkcji tarczycy. Ma większe znaczenie jako parametr uzupełniający. Testy Endokrynologiczne Pies Badanie pojedynczych hormonów Tyroksyna całkowita (T4) Wyjaśnienie postępowania zaburzeń hormonalnych tarczycy (niedoczynności rzadziej nadczynności).parametr mało specyficzny,

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 13/2014 Nr 4(49) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zaburzenia funkcji przysadki i podwzgórza w wyniku późno rozpoznanego wodogłowia u 7-letniego chłopca opis przypadku Pituitary

Bardziej szczegółowo

Opis programu Leczenie radioizotopowe

Opis programu Leczenie radioizotopowe Opis programu Leczenie radioizotopowe I. Leczenie radioizotopowe z zastosowaniem 131-I Leczenie dotyczy schorzeń tarczycy (choroby Graves-Basedowa, wola guzowatego, guzów autonomicznych). Polega ono na

Bardziej szczegółowo

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Pacjentka lat 47 ocena zmian w płucach w poszukiwaniu ogniska pierwotnego liczne zmiany meta w obu płucach, w układzie kostnym, wątrobie i węzłach chłonnych

Bardziej szczegółowo

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa?

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Diagnostyka patomorfologiczna 1. Ocena wycinków z biopsji chirurgicznej jądra pacjenci

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa 1 PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE Wady rozwojowe Wole Guzki tarczycy Nowotwory tarczycy Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot

TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot TESTY ENDOKRYNOLOGICZNE Kot Badanie pojedynczych hormonów Tyroksyna całkowita (T4) wyjaśnienie występowania hormonalnych zaburzeń gruczołu tarczycowego np. nadczynności tarczycy, rzadziej niedoczynności.

Bardziej szczegółowo

4. Organizacja zajęć z Endokrynologii:

4. Organizacja zajęć z Endokrynologii: Katedra i Klinika Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Ul. Przybyszewskiego 49 60-355 Poznań tel.: 61 869 13 30 fax: 61

Bardziej szczegółowo

Rak tarczycy. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Rak tarczycy. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Rak tarczycy Jadwiga Szymczak Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Uproszczona klasyfikacja nowotworów złośliwych tarczycy wg ATA A. Rak

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony Gruczoły dokrewne człowieka PRZYSADKA mózgowa Przysadka mózgowa jest gruczołem wielkości ziarna grochu

Bardziej szczegółowo

Guzy neuroendokrynne żołądka - klinika. Grażyna Rydzewska Klinika Gastroenterologii CSK MSWiA Warszawa

Guzy neuroendokrynne żołądka - klinika. Grażyna Rydzewska Klinika Gastroenterologii CSK MSWiA Warszawa Guzy neuroendokrynne żołądka - klinika Grażyna Rydzewska Klinika Gastroenterologii CSK MSWiA Warszawa Guzy endokrynne żołądka 1% nowotworów narządu, 9% wszystkich tego typu w układzie pokarmowym 1-2 przypadki

Bardziej szczegółowo

WOLE OBOJĘTNE. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii AM we Wrocławiu

WOLE OBOJĘTNE. Jadwiga Szymczak. Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii AM we Wrocławiu WOLE OBOJĘTNE Jadwiga Szymczak Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii AM we Wrocławiu Wolem nazywamy każde powiększenie tarczycy Wole obojętne (nietoksyczne) to wole z eutyreozą, nie wykazujące

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Choroid plexus papilloma in children Krzysztof Jarmusz, Zdzis³aw Huber, Pawe³ Ma³asiak, Katarzyna Nowakowska, Krzysztof Strzy ewski z Katedry i Kliniki Chirurgii,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu 2012 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Medycyny

Bardziej szczegółowo

Przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców

Przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców PRACE POGLĄDOWE Robert Krysiak 1 Witold Szkróbka 1 Beata Kowalska 1,2 Bogusław Okopień 1 Przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców Precocious puberty in boys 1 Klinika Chorób Wewnętrznych i Farmakologii

Bardziej szczegółowo

Wstęp do hiperandrogenizmu. Mateusz Klukowski

Wstęp do hiperandrogenizmu. Mateusz Klukowski Wstęp do hiperandrogenizmu Mateusz Klukowski Plan prezentacji 1. Źródła androgenów i ich rola w ciele kobiety 2. Zagadnienia związane z tematem hiperandrogenizmu 3. Epidemiologia 4. Objawy 5. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Pracownia auksologiczna

Pracownia auksologiczna Pracownia auksologiczna A. Rusińska Klinika Propedeutyki Pediatrii i Chorób Metabolicznych Kości Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2012 Rozwój biologiczny składa się z nieodwracalnych procesów wzrastania różnicowania

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Propedeutyka onkologii Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Neonatologia-hospitalizacja-N20,N24,N25- Oddział Patologii Noworodków

Neonatologia-hospitalizacja-N20,N24,N25- Oddział Patologii Noworodków DZIECIĘCY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ANTONIEGO GĘBALI W LUBLINIE KONTRAKTY ZAWARTE Z LOW NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA -0 rok Lp. WYSZCZEGÓLNIENIE I Leczenie Szpitalne 0 Alergologia-hospitalizacja-Oddział

Bardziej szczegółowo

Definicja niepłodności:

Definicja niepłodności: Niepłodność kobieca Definicja niepłodności: Brak potomstwa po dwunastomiesięcznym okresie regularnego współżycia bez stosowania środków antykoncepcyjnych. W Polsce niepłodność dotyczy 14 % par. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o rozstrzygnięciu konkursu ofert nr 1/2010 na świadczenia zdrowotne

OGŁOSZENIE o rozstrzygnięciu konkursu ofert nr 1/2010 na świadczenia zdrowotne OGŁOSZENIE o rozstrzygnięciu konkursu ofert nr 1/2010 na świadczenia zdrowotne Uprzejmie informuję, że wybrano następujące oferty: Lp. Nazwa świadczenia Nazwa oferenta Zadanie nr 1 badania radiologiczne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

HIPOGONADYZM. to obniżenie lub brak wydzielania hormonów sterydowych przez gonady i obniżenie lub brak płodności

HIPOGONADYZM. to obniżenie lub brak wydzielania hormonów sterydowych przez gonady i obniżenie lub brak płodności HIPOGONADYZM to obniżenie lub brak wydzielania hormonów sterydowych przez gonady i obniżenie lub brak płodności Kliniczne różnicowanie hipogonadyzmu testosteron FSH, LH estradiol FSH, LH pierwotny (gonadalny)

Bardziej szczegółowo

Załącznik do OPZ nr 8

Załącznik do OPZ nr 8 Załącznik do OPZ nr 8 Lista raportów predefiniowanych Lp. Tytuł raportu Potencjalny użytkownik raportu 1. Lista chorych na raka stercza w zależności od poziomu antygenu PSA (w momencie stwierdzenia choroby)

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Nefrektomia Nefrektomia jest metodą umożliwiającą całkowite wyleczenie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Ziora, 2 Elżbieta Borawska-Dziadek, 1 Joanna Oświęcimska, 3 Dariusz Kajdaniuk, 4

Katarzyna Ziora, 2 Elżbieta Borawska-Dziadek, 1 Joanna Oświęcimska, 3 Dariusz Kajdaniuk, 4 Praca oryginalna Endokrynol. Ped. 2015.14.2.51.19-36. Original Paper Pediatr. Endocrinol. 2015.14.2.51.19-36. Analiza stanu somatycznego i rozwoju płciowego chorych z wrodzonym przerostem nadnerczy oraz

Bardziej szczegółowo

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 701 Poz. 9 Załącznik B.64. LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.9)

Bardziej szczegółowo

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I)

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) Zał. 13/PS-23, Wyd. 2 z dn. 5.03.2009 HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) nr... Nazwisko i imię... Data urodzenia:... Adres:... Tel.... Zawód:...PESEL:... Nr ubezpieczenia... Data rejestracji...

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ PRACOWNIA RTG 1. Czaszka twarzoczaszka 70,00 2. Czaszka oczodoły 70,00 3. Czaszka zatoki 70,00 4. Czaszka żuchwa PA boczna 100,00 5. Czaszka PA i prawoboczne 100,00 6. Czaszka

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku I. Załuska-Leśniewska, P. Czarniak, P. Szcześniak, Z. Gockowska, A. Żurowska Klinika Chorób Nerek i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży Gdański

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych Program badań prenatalnych 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU BADAŃ PRENATALNYCH, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego W ostatnich latach wzrasta systematycznie średni wiek

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 2/2003 Nr 3(4) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Adrenarche praecox u 5-letniej dziewczynki z rodzinnie występującym niedoborem dehydrogenazy 3β-hydroksysteroidowej Premature adrenarche

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEDOBORU HORMONU WZROSTU NA ROZWÓJ STRUKTUR MÓZGU, FUNKCJI POZNAWCZYCH ORAZ MOTORYCZNYCH."

WPŁYW NIEDOBORU HORMONU WZROSTU NA ROZWÓJ STRUKTUR MÓZGU, FUNKCJI POZNAWCZYCH ORAZ MOTORYCZNYCH. WPŁYW NIEDOBORU HORMONU WZROSTU NA ROZWÓJ STRUKTUR MÓZGU, FUNKCJI POZNAWCZYCH ORAZ MOTORYCZNYCH." Sympozjum Neuronauka a dziecko 9.03.2013 Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego Natalia Bezniakow

Bardziej szczegółowo

Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania

Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania Jan Głowacki Współcześnie stosowane metody w diagnostyce chorób KLP: -zdjęcie sumacyjne P-A i boczne -zdjęcie

Bardziej szczegółowo

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? Wrodzone wodokielisze (megacalycosis) Pytanie 4

Bardziej szczegółowo

Ropniak opłucnej czy gruźliczy wysięk opłucnowy? - Rola torakoskopii

Ropniak opłucnej czy gruźliczy wysięk opłucnowy? - Rola torakoskopii Michał Pasierbek, Andrzej Grabowski, Filip Achtelik, Wojciech Korlacki Ropniak opłucnej czy gruźliczy wysięk opłucnowy? - Rola torakoskopii Klinika Chirurgii Wad Rozwojowych Dzieci i Traumatologii w Zabrzu

Bardziej szczegółowo

MEDYCYNA ROZRODU Z SEKSUOLOGIĄ RÓŻNICOWANIE PŁCIOWE

MEDYCYNA ROZRODU Z SEKSUOLOGIĄ RÓŻNICOWANIE PŁCIOWE MEDYCYNA ROZRODU Z SEKSUOLOGIĄ RÓŻNICOWANIE PŁCIOWE Różnicowaniem płciowym nazywamy procesy zachodzące w okresie płodowym, które na podstawie płci genetycznej doprowadzają do powstania różnic w budowie

Bardziej szczegółowo

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI Prof. dr hab.med. Jacek Wachowiak CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE PODZIAŁ CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE 1. CHŁONIAKI NIEZIARNICZE 2. CHOROBA HODGKINA (ZIARNICA ZŁOŚLIWA) EPIDEMIOLOGIA - OK. 10% NOWOTWORÓW Klinika Onkologii, Hematologii

Bardziej szczegółowo

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu?

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Wiele czynników na które mamy bezpośredni wpływ, zwiększa ryzyko zachorowania

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zachurzok-Buczyńska A. i inni Wzrost i masa ciała w pierwszych trzech latach życia dzieci... Vol. 2/2003 Nr 1(2) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Wzrost i masa ciała w pierwszych trzech

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Prace kazuistyczne Case Reports. Pediatr Endocrino Diabetes Metab 2014;21,3:123-128

Prace kazuistyczne Case Reports. Pediatr Endocrino Diabetes Metab 2014;21,3:123-128 Prace kazuistyczne Case Reports Pediatr Endocrino Diabetes Metab 2014;21,3:123-128 redakcja@pediatricendocrinology.pl www.pediatricendocrinology.pl www.pteidd.pl Podejrzenie jadłowstrętu psychicznego przyczyną

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI ZE WSPÓŁISTNIEJĄCĄ CIĄŻĄ

LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI ZE WSPÓŁISTNIEJĄCĄ CIĄŻĄ LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI ZE WSPÓŁISTNIEJĄCĄ CIĄŻĄ Jerzy Giermek Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Centrum Onkologii-Instytut Kierownik Kliniki: Doc. dr hab. med. Tadeusz Pieńkowski

Bardziej szczegółowo

Choroby przysadki i podwzgórza

Choroby przysadki i podwzgórza Choroby przysadki i podwzgórza Prof. dr hab. n. med. Marek Bolanowski Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu Choroby

Bardziej szczegółowo

RECIST oczami radiologa. Katarzyna Steinhof-Radwańska

RECIST oczami radiologa. Katarzyna Steinhof-Radwańska RECIST oczami radiologa Katarzyna Steinhof-Radwańska RECIST-(Response Evaluation Criteria In Solid Tumors ) to zbiór zasad określających odpowiedź na zastosowane leczenie u pacjenta z chorobą nowotworową,

Bardziej szczegółowo

Niepłodność kobieca Interpretacja wyników badań hormonalnych Cz. 1 Hormony przysadkowe

Niepłodność kobieca Interpretacja wyników badań hormonalnych Cz. 1 Hormony przysadkowe 1 S t r o n a Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2007 Dr Ilona Królak Portal endoendo.pl uzyskał zgodę od autora na publikację artykułów. Niepłodność kobieca Interpretacja wyników badań hormonalnych Cz. 1 Hormony

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego Rak gruczołu krokowego Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI WYMAGANE 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis

Bardziej szczegółowo

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP Nadmierne ciśnienie wewnątrz niepodatnego sklepienia czaszki, upośledzające funkcje neurologiczne. PRZYCZYNY ICP Wynik zmian zwiększających

Bardziej szczegółowo

Drogie Koleżanki i Koledzy!

Drogie Koleżanki i Koledzy! 11-13.03 2010 Szanowni Państwo! Drogie Koleżanki i Koledzy! Warszawa, 6 listopada 2009 Zapraszamy Was wszystkich bardzo serdecznie w dniach 11-13 marca 2010 roku do nowego hotelu Prezydent w pięknej, słonecznej

Bardziej szczegółowo

Czy chore na raka piersi z mutacją BRCA powinny otrzymywać wstępną. Klinika Onkologii i Radioterapii

Czy chore na raka piersi z mutacją BRCA powinny otrzymywać wstępną. Klinika Onkologii i Radioterapii Czy chore na raka piersi z mutacją BRCA powinny otrzymywać wstępną chemioterapię z udziałem cisplatyny? Jacek Jassem Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego ń Uniwersytetu t Medycznego Jaka jest siła

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Diphereline 0,1 mg 0,1 mg proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Diphereline 0,1 mg 0,1 mg proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Diphereline 0,1 mg 0,1 mg proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań Triptorelinum Należy zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe"

POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe POLSKA SZKOŁA NEUROCHIRURGII Nowotwory wewnątrzczaszkowe" Olsztyn 10-15. 05. 2015 Szanowni Państwo Serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnej edycji Polskiej Szkoły Neurochirurgii, która odbędzie się

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Objawy akromegalii.

Tabela 1. Objawy akromegalii. Akromegalia jest rzadką, przewlekłą chorobą spowodowaną nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH), najczęściej przez guz przysadki. Prowadzi do zmian wyglądu zewnętrznego z powiększeniem twarzoczaszki,

Bardziej szczegółowo

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00 Załącznik 1 Zakład Diagnostyki Obrazowej ul. Kopernika 19: I Pracownia Tomografii Komputerowej, Pracownia Ultrasonografii, Pracownia Mammografii, I Zespół Pracowni RTG ul. Kopernika 17: II Pracownia RTG

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E załącznik nr 19 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E 75 Zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania

Bardziej szczegółowo

Subkliniczna niedoczynność tarczycy

Subkliniczna niedoczynność tarczycy Subkliniczna niedoczynność tarczycy Elżbieta Petriczko Klinika Pediatrii, Endokrynologii, Diabetologii, Chorób Metabolicznych i Kardiologii Wieku Rozwojowego PUM Szczecin Definicja SNT Prawidłowe całkowite

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 88/2013 z dnia 15 kwietnia 2013 r. o projekcie programu Rak jajnika cichy zabójca. Program badań dla wczesnego

Bardziej szczegółowo

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia.

PTC Czech. To nejlepší pro život. Najlepsza dla życia. PTC Czech Głównym celem radioterapii jest nieodwracalne uszkodzenie komórek nowotworowych, uszkadzając przy tym komórki zdrowych tkanek jedynie w sposób odwracalny lub wcale. Obecnie terapia protonowa

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA..,WWW.MONEY.PL ( 00:00:00) www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/warszawscy;lekarze;zastosowali;nowa;metode;leczenia;raka;j

Bardziej szczegółowo