Testy p³atkowe z atopenami w rozpoznawaniu alergii na py³ki roœlin u chorych z zespo³em atopowego wyprysku / zapalenia skóry

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Testy p³atkowe z atopenami w rozpoznawaniu alergii na py³ki roœlin u chorych z zespo³em atopowego wyprysku / zapalenia skóry"

Transkrypt

1 Kurek M., Janowska E., Grycmacher- apko V. Testy p³atkowe z DIAGNOSTYKA atopenami (APT) w rozpoznawaniu I LECZENIE alergii ALERGII... 3 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 Testy p³atkowe z atopenami w rozpoznawaniu alergii na py³ki roœlin u chorych z zespo³em atopowego wyprysku / zapalenia skóry Diagnostic value of the atopy patch test with pollens for the diagnosis of allergy in patients with atopic eczema / dermatitis syndrome MICHA KUREK, EWA JANOWSKA, VIOLETTA GRYCMACHER- APKO Zak³ad Alergologii Klinicznej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, Al. Powstañców Wielkopolskich 72, Szczecin Py³ki roœlin wp³ywaj¹ na objawy skórne u niektórych chorych z atopowym wypryskiem / zapaleniem skóry (ZAZS). Od dawna wiadomo, e ekspozycja na py³ki mo e byæ przyczyn¹ natychmiastowych zmian rumieniowych i prawdopodobn¹ przyczyn¹ pojawiania siê lub nasilania wyprysku. Wspó³czeœnie test naskórkowy z py³kami roœlin, po³¹czony z ocen¹ odczynu skóry o charakterze wyprysku (test p³atkowy z atopenami APT), proponowany jest jako metoda s³u ¹ca identyfikacji tej w³aœnie grupy chorych. APT mo e byæ stosowany ³¹cznie z klasycznymi metodami rozpoznawania uczuleñ IgE-zale nych. Po³¹czenie tych metod wydaje siê rozwi¹zaniem interesuj¹cym w rozpoznawaniu uczuleñ IgE-zale nych i typu opóÿnionego na py³ki roœlin u chorych z ZAZS. W przeciwieñstwie do chorych z ZAZS i alergi¹ pokarmow¹, brak tutaj mo liwoœci oceny wyników testów punktowych (SPT), oznaczeñ alergenowo-swoistych IgE (sige) i APT, w odniesieniu do przebiegu podwójnie œlepej, kontrolowanej placebo, próby prowokacji pokarmem (DBPCFC). Istotnoœæ kliniczna uczuleñ na aeroalergeny mo e byæ oceniana wy³¹cznie w oparciu o dane z wywiadu. W oparciu o przegl¹d piœmiennictwa dokonano oceny przydatnoœci techniki APT w rozpoznawaniu uczuleñ na alergeny powietrzno-pochodne, ze szczególnym uwzglêdnieniem py³ków roœlin u chorych z ZAZS. Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 S³owa kluczowe: wyprysk atopowy/ zapalenie skóry, alergeny py³ków, zaostrzenia sezonowe, test p³atkowy z atopenami Pollens are clinically relevant eliciting factors in some patients with the atopic eczema/dermatitis syndrome (AEDS). It has long been known that exposition to pollens can produce immediate flares and it was supposed that they can contribute in the apparition or exacerbation of eczematous skin lesions. Recently an epicutaneous patch test with pollens, and the evaluation of eczematous skin lesions (Atopy Patch Test APT) is proposed for the identification of this group of patients. For pollens and other aeroallergens, the APT might be used in addition to the classical diagnostic tools of IgE-mediated sensitization. This seem to be an interesting combination for the diagnosis of IgE-mediated and delayed type of sensitizations to pollens in patients with the AEDS. In opposition to AEDS-patients with food alergies, here it is not possible to interprete the results of the skin prick test (SPT), specific serum IgE (sige) and APT, with regard to the outcome of the double-blind, placebo-controlled food challenge (DBPCFC). The clinical relevance of sensitization to aeroalergens might be evaluated with regard to the clinical history only. Here the practical diagnostic value of the APT with pollens and this methodology are presented based on the literature review. Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 Key words: atopic eczema/dermatitis, pollen allergens, seasonal exacerbations, atopy patch test Rola alergenów powietrzno-pochodnych w patogenezie ZAZS Doniesienia wskazuj¹ce zwi¹zek miêdzy ekspozycj¹ na alergeny powietrzno-pochodne i pogorszeniem stanu skóry chorych z ZAZS, siêgaj¹ lat 30. Ju wówczas Rostenberg i Sulzberger obserwowali dodatnie wyniki testów p³atkowych wykonywanych z alergenami powietrzno-pochodnymi [1]. W 1946 roku Rowe wskaza³ na zwi¹zek miêdzy ekspozycj¹ na py³ki roœlin i alergicznym wypryskiem r¹k, za czym przemawia³y dodatnie wyniki testów p³atkowych [2]. Systematyczne badania nad wypryskiem wywo³ywanym przez tê grupê alergenów podjêto w latach 80. [3]. Wyniki wydawa³y siê wówczas kontrowersyjne, poniewa u ywaj¹c techniki testu p³atkowego

2 4 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 i klasycznych alergenów reakcji IgE-zale nych (atopenów) uzyskiwano odczyny opóÿnione o charakterze wyprysku. Niewyjaœniony by³ wówczas mechanizm prowadz¹cy do zmian wypryskowych pod wp³ywem kontaktu z atopenami. Dopiero odkrycie receptora wi¹ ¹cego IgE na powierzchni komórek Langerhansa, zwróci³o uwagê na mo liw¹ rolê tych komórek w prezentacji alergenów powietrzno-pochodnych przenikaj¹cych do skóry [4]. Odkrycie to przemawia³o za mo liwoœci¹ wspólnego udzia³u swoistych alergenowo mechanizmów humoralnych (IgE) i komórkowych (limfocyty) w patogenezie ZAZS. Potwierdzi³y to badania markerów powierzchniowych alergenowo swoistych limfocytów T pozyskiwanych ze zmian skórnych chorych na ZAZS i profilu uwalnianych przez te komórki cytokin [5,6,7]. Wyniki tych badañ torowa³y drogê wspó³czesnym pogl¹dom na alergiczn¹ patogenezê ZAZS i sprawi³y, e w latach 90. testy p³atkowe z aeroalergenami znalaz³y siê w centrum uwagi wielu badaczy. Wyniki okreœlaj¹ce czêstoœæ wystêpowania dodatnich APT z alergenami powietrzno-pochodnymi by³y zró nicowane. W zale noœci od rodzaju badanych alergenów i przyjêtych rozwi¹zañ metodycznych wyniki dodatnie stwierdzano u % chorych z ZAZS [8]. Najwiêksza liczba doniesieñ dotyczy wykonywania APT z alergenami roztoczy kurzu domowego. Opisywano te odczyny fa³szywie dodatnie, zwi¹zane ze stosowaniem zbyt wysokich stê eñ roztoczy [9]. Liczba badañ oceniaj¹cych odczyny opóÿnione na py³ki roœlin jest znacz¹co ni sza. Warto jednak odnotowaæ, e podjêto wysi³ki maj¹ce na celu opracowanie optymalnej techniki APT z alergenami powietrzno-pochodnymi, zasady interpretacji wyników oraz czu³oœci i swoistoœci wskazañ APT u chorych ZAZS [10-13]. Testy APT z alergenami powietrzno-pochodnymi u chorych z ZAZS Rozbie ne wyniki, uzyskiwane przez autorów wykonuj¹cych APT z aeroalergenami, wydaj¹ siê wynikaæ ze stosowania ró nych rozwi¹zañ metodycznych. Nale y wœród nich wymieniæ: stosowanie zabiegów poprawiaj¹cych penetracjê alergenów, stosowanie ró nych naturalnych lub przetworzonych (liofilizaty) Ÿróde³ alergenów, ró ne rodzaje pod³o a dla badanych substancji oraz ró - ne kryteria dotycz¹ce czasu trwania okluzji i oceny reakcji. Stosowane s¹ ró ne zabiegi maj¹ce poprawiæ penetracjê alergenu: abrazja, stripping oraz dodawanie do pod³o- a izopropylu myristate [3,14-20]. Mimo e stosowanie zabiegów poprawiaj¹cych penetracjê badanych czynników do skóry ma swoich zwolenników, badania zmierzaj¹ce do opracowania optymalnej metodologii APT s¹ nieliczne. W tym kierunku zmierzaj¹ wysi³ki badaczy niemieckich. W jednym z badañ, prowadzonym u 36 chorych z ZAZS, stosowano dwa stê enia (1000 i PNU/g) liofilizatów roztoczy kurzu domowego, naskórka kota, mieszanki py³ków roœlin i dwa rodzaje pod³o a. W tym celu u yto wazelinê bia³¹, z dodatkiem 10% izopropyl myristate, lub hydro el metylocelulozy z dodatkiem 10% glikolu propylenowego. Nie odnotowano wystêpowania odczynów dodatnich na badane substancje, u zdrowych ochotników i grupie chorych z alergicznym nie ytem nosa. Wyniki dodatnie uzyskiwano znamiennie czêœciej stosuj¹c stê enia PNU/g, ni stê enia PNU/g, badanych alergenów. Niezale nie od stê enia alergenów wyniki dodatnie uzyskiwano czêœciej umieszczaj¹c je w wazelinie z dodatkiem 10% izopropylu myristate. Dla stê enia PNU/g i pod³o a wazelinowego, z dodatkiem 10% izopropylu myristate, uzyskano odczyny dodatnie na roztocza, naskórek kota i py³ki traw odpowiednio u 36%, 22% i 17% badanych [21]. Wyniki te s¹ zbie ne z doœwiadczeniami innych autorów [18]. W kolejnym badaniu chorych z ZAZS, przeprowadzonym przez ten sam zespó³, okreœlono wstêpnie zale - noœæ miêdzy wynikami APT na py³ki traw a lokalizacj¹ zmian, odpowiadaj¹c¹ naturalnej ekspozycji skóry na py³ki w okresie pylenia (N = 57, SCORAD od 15 do 90 punktów). Z badanej grupy (N = 57) wyodrêbniono 26 chorych ze zmianami na odkrytych czêœciach cia³a (rêce, przedramiona, twarz, szyja i kark). W pozosta³ych 31 przypadkach, zmiany na zakrytych czêœciach cia³a nie odpowiada³y skutkom bezpoœredniej ekspozycji na alergeny powietrzno-pochodne. U wszystkich wykonano APT stosuj¹c liofilizaty roztoczy kurzu domowego, naskórka kota i mieszanki py³ków traw, w stê eniach 500, 3000, 5000 i PNU/g oraz wazeliny bia³ej jako pod³o a. Wyniki potwierdzi³y oczekiwania autorów. Odczyny dodatnie odnotowano u 69% chorych ze zmianami na odkrytych czêœciach cia³a oraz u 39% chorych, ze zmianami o innej lokalizacji. Odnotowano korelacjê liniow¹ miêdzy wzrostem stê enia badanych alergenów, w przedziale od 500 do PNU/g i wzrostem liczby wyników dodatnich. Stê enie PNU/g okaza³o siê optymalne dla wszystkich badanych alergenów. Dalsze zwiêkszanie stê enia prowadzi³o do znacz¹cego wzrostu liczby odczytów dodatnich tylko u chorych ze zmianami na zakrytych czêœciach cia³a (wzrost o 41%). W przypadku chorych ze zmianami na odkrytych obszarach skóry odsetek ten by³ znacz¹co ni szy (wzrost o 11%) [22]. Obserwacja ta wskazuje na mo liwe lokalne ró nice odczynowoœci skóry u chorych z ZAZS i nierozwi¹zane problemy zwi¹zane ze standaryzacj¹ metody. Czy ekspozycja na uczulaj¹ce py³ki roœlin pogarsza stan skóry chorych z ZAZS? Wyniki dodatnie testów skórnych punktowych (SPT) i/lub oznaczeñ sige oraz testów APT wskazuj¹ na stan uczulenia, który nie zawsze oznacza rozpoznanie alergii. Analizy struktury uczuleñ chorych z ZAZS wskazuj¹, e roztocza uczulaj¹ ich czêœciej ni inne alergeny powietrzno-pochodne [20,21,23]. Zjawisko penetrowania skóry ludzkiej przez immunogenne cz¹stki roztoczy udokumentowano

3 Kurek M., Janowska E., Grycmacher- apko V. Testy p³atkowe z atopenami (APT) w rozpoznawaniu alergii... 5 lepiej ni w przypadku innych alergenów tej grupy [12,24]. Jednak obserwacje kliniczne wskazuj¹, e miesi¹ce letnie i naturalna w tym okresie zwiêkszona ekspozycja na promienie UV, nie oznaczaj¹ poprawy stanu skóry u wszystkich chorych z ZAZS. Wiadomo te, e w okresie letnim pogarsza siê stan skóry niektórych chorych z ZAZS i alergi¹ na py³ki traw. Obserwacje te sta³y siê podstaw¹ hipotezy opartej na za³o eniu, e wzrost ekspozycji na promienie UV nie zawsze hamuje proces prezentacji antygenów i skórny odczyn zapalny. Potwierdzaj¹ to wyniki badania, w którym oceniano charakter uczuleñ IgE-zale nych (SPT, sige) i opóÿnionych (APT) na py³ki traw, u 79 chorych z ZAZS. Z badanej populacji wyodrêbniono 12 osób zg³aszaj¹cych pogorszenie stanu skóry (œwi¹d i zaostrzenie wyprysku) w czasie kolejnych sezonów pylenia i pod wp³ywem bezpoœredniego kontaktu skóry z traw¹. Dla potrzeb testu APT u yto standaryzowanego wyci¹gu traw (Holcus lanatus, Dactylis glomerata, Lolium perenne, Phleum pratense, Poa pratensis, Festuca pratensis) o stê eniu PNU/g oraz naturalnego py³ku (Dactylis glomerata), w dawce 10 mg. Oceniaj¹c wskazania dodatnie z u yciem preparatu mieszaniny py³ków (n = 20) i wybranego py³ku naturalnego (n = 15), uzyskano wysok¹ zgodnoœæ wskazañ (p < 0,001). Prze³omowe znaczenie tego badania polega na udokumentowaniu zale noœci miêdzy pogorszeniem stanu skóry w okresie pylenia i dodatnimi odczynami opóÿnionymi na py³ki traw. Wyniki dodatnie APT odnotowano u 8 spoœród 12 chorych zg³aszaj¹cych nasilenie w okresie pylenia i zaledwie u 7 spoœród pozosta³ych 67 chorych, nie obserwuj¹cych takiej zale noœci. Umo liwi³o to dokonanie wstêpnej oceny czu³oœci i swoistoœci wskazañ: SPT, sige i APT w rozpoznawaniu istotnych klinicznie uczuleñ na py³ki traw w badanej grupie chorych z ZAZS [25]. Testy APT w rozpoznawaniu alergii na py³ki roœlin u chorych z ZAZS Przedstawione wy ej wyniki uzyskano badaj¹c stosunkowo nieliczn¹ seriê chorych z ZAZS (n = 79), wœród których zidentyfikowano zaledwie 12 pacjentów, u których stan skóry pogarsza³ siê w okresie miesiêcy letnich, bêd¹cych tak e okresem pylenia traw [25]. Sta³y siê te inspiracj¹ do wysi³ków s³u ¹cych okreœleniu mo liwoœci diagnostycznych APT. S³u y³o temu wielooœrodkowe badanie kliniczne, w którym randomizowano miejsca wykonania APT na skórze powierzaj¹c ich nak³adanie i odczyt innym badaczom [26]. Przedmiotem oceny by³y wyniki uzyskane u 253 chorych, w wieku powy ej 15 roku ycia (wiek œredni 32 ± 12 lat), wœród których przewa a³y kobiety (78%). Jest to jedyne, jak na razie, badanie wielooœrodkowe spe³niaj¹ce kryteria: randomizacji miejsc wykonywania APT oraz podwójnie œlepej i kontrolowanej placebo, techniki ich nak³adania i odczytu. Podobnie jak w badaniu poprzednim d¹ ono do okreœlenia zale noœci miêdzy stanem skóry i jej naturaln¹ ekspozycj¹ na alergeny powietrzno-pochodne (roztocza, naskórek kota, py³ki traw). Starano siê te potwierdziæ zjawisko czêstszego wystêpowania dodatnich wyników APT u chorych ze zmianami na odkrytych czêœciach cia- ³a [22]. Autorzy d¹ yli do okreœlenia optymalnych stê- eñ badanych alergenów, stosuj¹c je w stê eniach: 3000, 5000 i PNU/g i wazelinie bez zabiegów maj¹cych poprawiaæ ich penetracjê do skóry. U czêœci badanych (n = 88) poszerzono zakres badanych alergenów o py³ki brzozy i bylicy. Wyniki APT dla wszystkich badanych alergenów przedstawiono w tabeli II. Tabela I. Czu³oœæ i swoistoœæ testów punktowych (SPT), oznaczeñ sige oraz testów p³atkowych (APT) z py³kami traw rozpoznaj¹cych uczulenia na py³ki traw u 79 chorych z ZAZS. Punktem odniesienia by³o 12 chorych zg³aszaj¹cych pogorszenie stanu skóry w okresie kolejnych sezonów pylenia [25] Tabela II. Wyniki dodatnie testów s³u ¹cych rozpoznawaniu uczuleñ IgE-zale nych i typu opóÿnionego na roztocze kurzu domowego, naskórek kota i py³ki traw u 253 pacjentów oraz py³ki brzozy i bylicy u 88 chorych doros³ych z ZAZS. W oparciu o [27] Test Czu³oœæ Swoistoœæ SPT 1,00 0,33 sige 0,92 0,33 APT mieszanka py³ków traw 0,75 0, PNU/ g, wazelina APT naturalny py³ek Dactylis 0,67 0,90 glomerata 10 mg Alergeny Liczba SPT s IgE APT badanych Roztocza kurze domowego % 56% 34% Naskórek kota % 49% 12% Py³ki traw % 75% 18% Py³ki brzozy 88 64% 65% 11% Py³ki bylicy 88 36% 65% 3%

4 6 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 Okreœlono te odsetek chorych zg³aszaj¹cych pogorszenie stanu skóry pod wp³ywem kontaktu z kurzem domowym (52%) i w okresie pylenia traw (33%), brzozy (13%), bylicy (10%) oraz pod wp³ywem kontaktu z kotem (23%). Traktuj¹c tych chorych jako punkt odniesienia w ocenie odczynów prawdziwie dodatnich i fa³szywie ujemnych, okreœlono czu³oœæ i swoistoœæ wskazañ SPT, sige oraz APT dla ca³ej badanej populacji. Mimo e swoistoœæ APT okaza³a siê wy sza (wartoœæ 1 oznacza³aby 0% wyników fa³szywie dodatnich) czu³oœæ wskazañ tego testu by³a ni sza ni mia³o to miejsce w przypadku SPT (wartoœæ 1 oznacza³aby 0% wyników fa³szywie ujemnych). Tabela III. Czu³oœæ i swoistoœæ testów punktowych (SPT), oznaczeñ sige oraz testów p³atkowych (APT) z alergenami roztoczy, naskórka kota i py³ków traw u 253 chorych z ZAZS. Punktem odniesienia byli chorzy, u których kontakt ze Ÿród³em badanego alergenu pogarsza³ stan skóry [25] Test Czu³oœæ Swoistoœæ SPT 0,69 0,82 0,44 0,53 sige 0,65 0,94 0,42 0,64 APT 0,42 0,56 0,69 0,92 Nie potwierdzono wczeœniejszych obserwacji, z których wynika³o, e wyniki dodatnie APT z py³kami traw wystêpuj¹ znamiennie czêœciej u chorych ze zmianami skórnymi na odkrytych czêœciach cia³a [22]. Zale noœæ taka by³a znamienna tylko dla alergenów naskórka kota (p < 0.05). Stwierdzono natomiast inn¹, bardzo istotn¹ zale noœæ. By³a ni¹ dodatnia korelacja miêdzy dodatnim wynikiem APT i czasem trwania ZAZS. Zale noœæ ta dotyczy³a te wysokoœci miana ca³kowitego IgE w surowicy. Wynik ten jest zgodny z wczeœniejszymi obserwacjami, z których wynika, e wyniki dodatnie APT wystêpuj¹ znamiennie czêœciej u chorych z cechami uczuleñ IgE-zale nych (dodatnie SPT, miano sige). Przemawia to na korzyœæ wspó³istnienia mechanizmów alergii IgE-zale nej i alergii typu opóÿnionego u chorych z ZAZS. Warto zaznaczyæ, e powy sza zale noœæ nie dotyczy wszystkich chorych z ZAZS. Wyniki dodatnie APT odnotowano te u 29% chorych (roztocza kurzu domowego) i 4,1% chorych (naskórek kota, py³ki traw, brzozy, bylicy), którzy nie wykazywali w surowicy obecnoœci sige skierowanych przeciwko tym alergenom (n = 253) [26]. Istniej¹ przes³anki dla za³o enia, e warunkiem dodatniego wyniku APT jest obecnoœæ alergenowo swoistych IgE op³aszczaj¹cych komórki Langerhansa naskórka. Dlatego dodatnie wyniki APT u chorych z ujemnymi wynikami Ryc. 1. Pacjent lat 47 z ZAZS oraz alergicznym, okresowym nie ytem nosa i spojówek (ASNN). Stan skóry: SCORAD Liofilizaty: Betula sp., Corylus avellana, Dactylis glomerata ( PNU/g, Biomed Kraków). Pod³o e: wazelina bia³a z 10% izopropyl myristate. Okluzja: Finn Chambers 48h. Odczyt: 48 h i 72 h. APT: ++/+++ Archiwum Zak³adu Alergologii Klinicznej PAM. Ryc. 2. Pacjentka lat 54 z ZAZS oraz alergicznym, okresowym nie ytem nosa i spojówek (ASNN). Stan skóry: SCORAD Liofilizaty: Arrhentherium elatius, Dactylis glomerata, Phleum pratense ( PNU/g, Biomed Kraków). Pod³o e: wazelina bia³a z 10% izopropyl myristate. Okluzja: Finn Chambers 48h. Odczyt: 48 h i 72 h. APT: wyniki dodatnie: ++/+++ Archiwum Zak³adu Alergologii Klinicznej PAM

5 Kurek M., Janowska E., Grycmacher- apko V. Testy p³atkowe z atopenami (APT) w rozpoznawaniu alergii... 7 SPT i brakiem sige wskazuj¹ na udzia³ mechanizmów IgE-niezale nych. Podobne obserwacje poczynili badacze oceniaj¹cy wyniki APT z pokarmami u dzieci z ZAZS [28,29,30]. Znaczenie praktyczne omawianego przez nas badania wielooœrodkowego, polega³o na okreœleniu optymalnych stê eñ alergenów powietrzno-pochodnych dla potrzeb testu p³atkowego. Wyniki analizy statystycznej, z uwzglêdnieniem wyników w¹tpliwych i odczynów nieswoistych wskazuj¹, e stê eñ optymalnych nale y poszukiwaæ dla poszczególnych Ÿróde³ alergenów. Okreœlono je jako: 7000 PNU/g (roztocza kurzu domowego), 5000 PNU/g (py³ki traw) i lub 7000 PNU/g (naskórek kota). Wartoœci tych nie okreœlono dla py³ków brzozy i bylicy z powodu zbyt ma³ej liczebnoœci badanych chorych. Nale y podkreœliæ, e wyniki te uzyskano badaj¹c chorych doros³ych i autorzy badania zak³adaj¹, e wartoœci te mog¹ byæ ni sze u dzieci. Czy istniej¹ podstawy do stosowania APT w codziennej praktyce lekarskiej? Wskazania do APT z atopenami powietrzno-pochodnymi nie s¹ tak oczywiste, jak ma to miejsce w przypadku klasycznych alergenów wyprysku kontaktowego. Dotychczasowe doœwiadczenia pochodz¹ przede wszystkim z badañ chorych doros³ych. Oznacza to, e wartoœæ diagnostyczna APT, wykonywanych z t¹ grup¹ atopenów u dzieci, pozostaje bli ej nieokreœlona. Nie oznacza to jednak, e ich wartoœæ diagnostyczna zosta³a okreœlona w sposób zadawalaj¹cy u chorych doros³ych. W omawianej powy ej serii badañ punktem odniesienia dla okreœlenia czu³oœci i swoistoœci wskazañ APT by³ wywiad wskazuj¹cy na pogorszenie stanu skóry przez kontakt z badanym alergenem. Nale y wiêc przyj¹æ, e taka ocena obarczona jest bli ej nieokreœlonym b³êdem oceny subiektywnej chorego i badacza. Przyjête rozwi¹zanie wynika³o jednak z braku dostêpnych rozwi¹zañ umo liwiaj¹cych ekspozycjê chorego na badane alergeny w warunkach podwójnie œlepej próby prowokacji kontrolowanej placebo. Powy sze zastrze- enia nie powinny zniechêcaæ do wprowadzania APT z alergenami powietrzno-pochodnymi do programu diagnostycznego ZAZS. W takich przypadkach nale y traktowaæ APT, jako badanie uzupe³niaj¹ce program diagnostyczny tradycyjnie oparty o wywiad, SPT i oznaczanie sige. Oznacza to jednak e interpretacja wyników APT wymaga indywidualnej oceny, u ka dego pacjenta. Nadal brak miêdzynarodowych standardów okreœlaj¹cych postaæ i stê enie Ÿróde³ badanych alergenów, rodzaj pod³o- a, czas okluzji oraz celowoœæ stosowania technik poprawiaj¹cych penetracjê alergenów. Cytowani przez czêsto autorzy niemieccy zalecaj¹ u ywanie standaryzowanych liofilizatów Ÿróde³ alergenów i umieszczaniu ich w pod³o- u sk³adaj¹cym siê wy³¹cznie z wazeliny na skórze niezmienionej i nie poddawanej innym zabiegom. Zalecany przez nich czas okluzji wynosi 48 h, z odczytem odpowiednio po 48 h i 72 h, od chwili wykonania testu [21]. Innego zdania s¹ autorzy holenderscy preferuj¹cy stosowanie technik poprawiaj¹cych penetracjê alergenów. Zalecaj¹ oni 24 godzinn¹ okluzjê, zw³aszcza przy stosowaniu tzw. strippingu i odczyt po 24 h i 48 h od chwili wykonania testu. Autorzy holenderscy nie zalecaj¹ wykonywania zbyt wielu APT równoczeœnie ( 10 testów), co s³u yæ ma ograniczeniu liczby odczynów nieswoistych [31]. Wydaje siê to uzasadnione poniewa chorzy z ZAZS wykazuj¹ szczególn¹ sk³onnoœæ do odczynów skóry z podra nienia [32].W tej sytuacji uzasadnione jest wykonywanie APT z atopenami powietrzno-pochodnymi na skórze uprzednio nie zmienionej oraz podejmowanie prób kontrolnych z pod³o em i jego sk³adnikami. Warto odnotowaæ kryteria oceny APT zaproponowane przez Europejsk¹ Grupê Robocz¹ ds. Wyprysku Atopowego (European Task Force on Atopic Dermatitis ETFAD) [33]. Tabela IV. System oceny odczynów skóry uzyskiwanych w czasie wykonywania prób p³atkowych z atopenani (APT) zaproponowany przez ETFAD w 1997 roku [32] Odczyt APT Stopnie nasilenia odczynu skóry Brak odczynu (wynik ujemny)? Rumieñ (wynik w¹tpliwy) + Rumieñ, naciek ++ Rumieñ, nieliczne grudki (do 3) +++ Rumieñ, grudki (4 lub wiêcej) ++++ Rumieñ, liczne grudki lub zlewaj¹ce siê grudki Rumieñ, grudki i pêcherzyki Odst¹pienie od tradycyjnych kryteriów oceny wyników prób p³atkowych z klasycznymi alergenami kontaktowymi jest uzasadnione. Wiadomo, e odczyny na tê grupê alergenów wykazuj¹ sk³onnoœæ do stopniowego narastania ( crescendo ) w miarê up³ywu czasu. W przypadku APT z atopenami zaobserwowano tendencjê przeciwn¹, polegaj¹c¹ na stopniowym wygasaniu ( decrescendo ) odczynu [33]. Pozosta³e odrêbnoœci wi¹ ¹ siê z mo - liwoœci¹ odczynów natychmiastowych na atopeny, co nie wyklucza ich kombinacji z reakcj¹ opóÿnion¹. Wskazuj¹ na badania, w których wynik APT oceniano po up³ywie 20 min, 24 h, 48 h i 72 h, stwierdzaj¹c 9 mo liwych wariantów reakcji [30]. Jednak nie tylko odczyny o charakterze pokrzywki kontaktowej utrudniaj¹ wykonywanie APT. W omawianym wy ej badaniu wielooœrodkowym reakcje niepo ¹dane odnotowano u 20 (7,9%) chorych z ZAZS. Najczêœciej by³y to reakcje o charakterze pokrzywki kontaktowej. W pojedynczych przypadkach odnotowano jednak zaostrzenie wyprysku (n = 11), epizody

6 8 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 3-9 astmy (n = 2) po up³ywie 36 h i 48 h oraz anafilaksji (n = 1) po up³ywie 48 h od chwili wykonania testu [27]. Nadal brak wyników kontrolowanych badañ klinicznych, które okreœlaj¹ powtarzalnoœæ wyników APT. Pojedyncze doniesienia na ten temat s¹ niepokoj¹ce i wskazuj¹ na nisk¹ powtarzalnoœæ APT. W kontrolowanym prób¹ pojedynczo œlep¹ badaniu chorych doros³ych ZAZS (n = 52), stosowano standaryzowane preparaty roztoczy kurzu domowego, naskórka kota, py³ków traw i pod³o e wazelinowe z dodatkiem 10% izopropylu myristate. Preparaty alergenów o stê eniu PNU/g pochodzi³y od renomowanych producentów, jakimi s¹ firmy Allergopharma i Stallergènes. Wynik dodatni APT by³ wskazaniem do powtórnego wykonania testu. Ostatecznie stwierdzono s³ab¹ powtarzalnoœæ wyników APT (56,3%) z preparatami alergenów pochodz¹cych od tego samego producenta i nisk¹ zgodnoœæ wyników APT uzyskiwane z alergenami od ró - nych producentów [34]. Rozwi¹zaniem przysz³oœci mo e byæ odejœcie od standaryzacji Ÿróde³ alergenów stosowanych w APT w oparciu o jednostki azotu bia³kowego (PNU) na korzyœæ metod standaryzacji biologicznej lub okreœlania zawartoœci alergenów g³ównych [µg/g]. Mo - liwe s¹ tak e indywidualne ró nice reaktywnoœci skóry chorych z ZAZS zwi¹zane z aktywnoœci¹ choroby i stopniem nasilenia zmian zapalnych skóry, które mog¹ wp³ywaæ na zdolnoœæ penetracji alergenów. Dlatego racjonalne wydaje siê podejmowanie APT u chorych z ZAZS w okresie remisji zmian. Z tego samego powodu niew³aœciwe wydaje siê wykonywanie APT u chorych poddanych uprzednio fototerapii. Celowe wydaje siê tak e niestosowanie leków przeciwhistaminowych w okresie 7 dni poprzedzaj¹cych wykonanie APT. Europejska Grupa Robocza ds. Wyprysku Atopowego (ETFAD) d¹ y do ujednolicenia wskazañ, stosowanych Ÿróde³ alergenów oraz zasad wykonywania i interpretacji wyników APT. Rozwi¹zanie sygnalizowanych wy ej problemów wydaje siê z czasem mo liwe. Dopiero wówczas test p³atkowy z atopenami powietrzno-pochodnymi i pokarmowymi ma szansê staæ siê cennym narzêdziem rutynowej diagnostyki alergologicznej. Piœmiennictwo 1. Rostenberg A, Sulzberger MD. Some results of patch tests. Arch Deramtol 1937; 35: Rowe AH. Dermatitis of the hand due to atopic allergy to pollen. Arch Dermatol Syph 1946; 53: Mitchell E, Chapman M, Pope F i wsp. Basophils in allergen induced patch test sites in atopic dermatitis. Lancet 1982; i: Bruijnzeel-Koomen C, van Wichen DF, Toonstra J i wsp. The presence of IgE molecules on epidermal Langerhans cells in patients with atopic dermatitis. Arch Dermatol Res 1986; 278: Ramb-Lindhauer CH, Feldmann A, Rotte M i wsp. Characterizatrion of grass pollen reactive T-cell lines derived from lesional atopic skin. Arch Dermatol Res 1991; 283: van Reijsen FC, Bruijnzeel-Koomen CA, Kalthoff FS i wsp. Skin-derived aeroalergen-specific T-cell clones of Th2 phenotype in patients with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 1992; 90: Wistokat-Wülfing A, Schmidt P, Darsow U i wsp. Atopy patch test reactions are associated with T lymphocyte-mediated allergespecific immune responses in atopic dermatitis. Clin Exp Allergy 1999; 29: Darsow U, Abeck D, Ring J. Allergie und atopisches Ekzem: Zur Bedeutung des Atopie Patch-Tests. Hautarzt 1997; 48: Davis MD, Richardson DM, Ahmed DD. Rate of patch test reactions to a Dermatopahgoides mix currently on the market: a mite to sensitive? Am J Contact Dermat 2002; 13: Clark R, Adinoff A. Aeroalergen contact can exacerbate atopic dermatitis: patch test as a diagnostic tool. J Am Acad Dermatol 1989; 21: Imayama S, Hashizuma T, Miayahara H i wsp. Combination of patch test and IgE for dust mite allergens differentiate 130 patients with atopic dermatitis into four groups. J Am Acad Dermatol 1992; 27: Seidenari S, Manzini M, Danese P. Patch testing with pollens of Gramineae in patients with atopic dermatitis and mucosal atopy. Contact Dermatitis 1992; 27: Darsow U, Behrendt H, Ring J. Gramineae pollen as trigger factors of atopic eczema: evaluation of diagnostic measures using the atopy patch test. Br J Dermatol 1997; 137: Gondo A, Saeki N, Tokuda Y. Challenge reactions in atopic dermatitis after precutaneous entry of mite allergen. Br J Dermatol 1986; 115: Norris P, Schofield O, Camp R. A study of the role of house dust mite in atopic dermatitis. Br J Dermatol 1988; 118: Bruijnzeel-Koomen C, van Wichen D, Spry C i wsp. Active participation of eosinophils in patch test reactions to inhalant allergens in patients with atopic dermatitis. Br J Dermatol 1988; 118: Langeland T, Braathen L, Borch M. Studies of atopic patch tests. Acta Derm Venerol 1989; 144(Suppl): Van VoorstVader PC, Lier JG, Woest TE i wsp. Patch tests with house dust antigens in atopic dermatitis patients: methodological problems. Acta Dermatol Venerol 1991; 71: Tanaka Y, Anan S, Yoshida H. Immunohistochemical studies in mite antigen-induced patch test sites in atopic dermatitis. J Dermatol Sci 1990; 1: Vieluf D, Kunz B, Bieber T i wsp. Atopy Patch Test with aeroallergtens in patients with atopic eczema. Allergo J 1993; 2: Darsow U, Vieluf D, Ring J. Atopy patch test with different vehicles and allergen concentrations an approach to standardization. J Allergy Clin Immunol 1995; 95: Darsow U, Vieluf D, Ring J. The atopy patch test: an increased rate of reactivity in patients who have an ait-exposed pattern of atopic eczema. Br J Dermatol 1996; 95: Tan B, Weald D, Strickland I i wsp. Double-blind controlled trial of effect of house dust-mite allergen avoidance no atopic dermatitis. Lancet 1996; 347:

7 Kurek M., Janowska E., Grycmacher- apko V. Testy p³atkowe z atopenami (APT) w rozpoznawaniu alergii Maeda K, Yamamoto K, Tanaka Y i wsp. House dust mite (HDM) antigen in naturally occuring lesions of atopic dermatitis (AD): the relationship between HDM antigen in the skin and HDM antigen specific antibody. J Dermatol Scie 1992; 3: Darsow U, Behrendt H, Ring J. Gramineae pollen as trigger factors of atopic eczema: evaluation of diagnostic measuremeasures using the atopy patch test. Br J Dermatol 1997; 137: Darsow U, Vieluf D, Ring J. Evaluating the relevance of aeroallergen sensitization in atopic eczema with the atopy patch test: a randomized, double-blind multicenter study. Atopy Patch Test Study Group. J Am Acad Dermatol 1999; 40: Darsow U, Ring J. Atopie-Patch-Test: klinische Studien zu Methodik, Sensitivität und Spezifität. Allergo J 2001; 10: Isolauri E, Turjanmaa K. Combined skin prick and patch testing enhances the identification of food allergy in infants with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 1996; 97: Niggemann B, Reibel S, Roehr CS i wsp. Predictors of positive food challenge outcome in non-ige-mediated reactions to food in children with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 2001; 107: Langeveld-Wildshut EG, van Marion AM, Thepen T i wsp. Evaluation of variables influencing the outcome of the atopy patch test. J Allergy Clin Immunol 1995; 96: Klass PA, Corey G, Storrs FJ i wsp. Allergic and irritant patch test reactions and atopic dermatitis. Contact Dermatitis 1996; 34: Langeveld-Wildshut EG, Bruiknzeel PL, Mudde GC i wsp. Clinical and immunlogic variables in skin with atopic eczema and either positive or negative atopy patch test reactions. J Allergy Clin Immunol 200; 105: Darsow U, Ring J. Airborne and dietary allergens in atopic eczema: a comprehensive review of diagnostic tests. Clin Exp Dermatol 200; 25: Heinemann C, Schliemann-Williers S, Kelterer D i wsp. The atopy patch test reproducibility and comparison of different evaluation methods. Allergy 2002; 57:

Atopowe testy p³atkowe w diagnostyce alergii na mleko krowie u niemowl¹t i ma³ych dzieci

Atopowe testy p³atkowe w diagnostyce alergii na mleko krowie u niemowl¹t i ma³ych dzieci Cudowska B., Kaczmarski M. Atopowe testy p³atkowe w diagnostyce alergii na mleko krowie u niemowl¹t ARTYKU Y ORYGINALNE 133 Alergia Astma Immunologia, 2005, 10(3), xxx Alergia Astma Immunologia, 2005,

Bardziej szczegółowo

Sugerowany profil testów

Sugerowany profil testów ZWIERZĘTA FUTERKOWE Alergologia Molekularna Rozwiąż niejasne przypadki alergii na zwierzęta futerkowe Użyj komponentów alergenowych w celu wyjaśnienia problemu wielopozytywności wyników testów na ekstrakty

Bardziej szczegółowo

podręcznik chorób alergicznych

podręcznik chorób alergicznych podręcznik chorób alergicznych Gerhard Grevers Martin Rócken ilustracje Jurgen Wirth Redaktor wydania drugiego polskiego Bernard Panaszek I. Podstawy alergologii... 1 II. Diagnostyka chorób alergicznych...

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia weterynaryjna

Epidemiologia weterynaryjna Jarosław Kaba Epidemiologia weterynaryjna Testy diagnostyczne I i II i III Zadania 04, 05, 06 Warszawa 2009 Testy diagnostyczne Wzory Parametry testów diagnostycznych Rzeczywisty stan zdrowia chore zdrowe

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa Tekst: dr n. med. Mikołaj Dąbrowski, Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego im. Karola

Bardziej szczegółowo

Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM

Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM Pewnego razu w gabinecie Niemowlę 2.miesięczne CI PI SN; masa ur. 3600 W badaniu przedmiotowym bez odchyleń przybiera na masie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16

ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16 ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16 w sprawie zmiany zarządzenia Nr 1112/2013 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie powołania Komisji konkursowej

Bardziej szczegółowo

Choroby alergiczne układu pokarmowego

Choroby alergiczne układu pokarmowego Choroby alergiczne układu pokarmowego Zbigniew Bartuzi Katedra i Klinika Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK 4 Reakcje alergiczne na pokarmy Typy

Bardziej szczegółowo

POSTÊPY W CHIRURGII G OWY I SZYI 1/2008 19

POSTÊPY W CHIRURGII G OWY I SZYI 1/2008 19 Zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne w zakresie rynologii Klasyfikacja zapaleñ zatok przynosowych i zalecenia Europejskiego Towarzystwa Rynologicznego Na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Otorynolaryngologów

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych)

Zapytanie ofertowe. (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) Kraków, dn. 15 września 2015 r. Zapytanie ofertowe (do niniejszego trybu nie stosuje się przepisów Ustawy Prawo Zamówień Publicznych) W związku z realizacją przez Wyższą Szkołę Europejską im. ks. Józefa

Bardziej szczegółowo

PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH

PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH Klicka här för att ändra format PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH Wypełnij lukę diagnostyczną w alergii na jady pszczoły i osy Rozwiązanie dla podwójnie pozytywnego

Bardziej szczegółowo

Uczulenie na aeroalergeny u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Badanie ECAP

Uczulenie na aeroalergeny u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Badanie ECAP 182 Alergia Astma Immunologia 2013, 18 (3): 182-187 Uczulenie na aeroalergeny u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Badanie ECAP Sensitization to aeroallergens in patients with atopic dermatitis. ECAP

Bardziej szczegółowo

HTA (Health Technology Assessment)

HTA (Health Technology Assessment) Krzysztof Łanda 1 z 5 HTA (Health Technology Assessment) Ocena leków stosowanych w okre lonych wskazaniach podlega tym samym generalnym regu om, co inne technologie terapeutyczne, jednak specyfika interwencji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ Charakterystyka problemu zdrowotnego Alergia uznawana jest za chorobę cywilizacyjną XX wieku. W wielu obserwacjach

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Dziennik Ustaw Nr 241 15978 Poz. 2097 2097 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzeênia

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Testy alergiczne u dzieci: dlaczego, u kogo, kiedy i jak?*

Testy alergiczne u dzieci: dlaczego, u kogo, kiedy i jak?* DIAGNOSTYKA I LECZENIE ALERGII 117 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(3), xxx Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(3), 117-127 Testy alergiczne u dzieci: dlaczego, u kogo, kiedy i jak?* Allergy testing in

Bardziej szczegółowo

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny PODYPLOMOWA SZKOŁA PEDIATRII / POSTGRADUATE SCHOOL OF PAEDIATRICS 141 Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny The symptomatology of allergic diseases in children allergic march Grażyna

Bardziej szczegółowo

Alergia na lateks u dzieci i m³odzie y

Alergia na lateks u dzieci i m³odzie y Alergia Astma Immunologia, 2003, 8(3), 129-134 Cudowska B., Kaczmarski M. Alergia na lateks u dzieci i ARTYKU Y m³odzie y ORYGINALNE 129 Alergia na lateks u dzieci i m³odzie y Latex-allergy in children

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Skórne testy z natywnymi alergenami pokarmowymi w diagnostyce alergii pokarmowej

Skórne testy z natywnymi alergenami pokarmowymi w diagnostyce alergii pokarmowej Artykuł poglądowy/review paper Skórne testy z natywnymi alergenami pokarmowymi w diagnostyce alergii pokarmowej Skin tests with native alimentary allergens in the diagnostics of food allergy Anna Rosińska-Więckowicz,

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl 1 z 6 2012-03-08 14:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl Rzeszów: Wynajem i obsługa przenośnych toalet przy drogach

Bardziej szczegółowo

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta. PL-Warszawa: Usługi hotelarskie 2011/S 117-193543

Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na usługi - Ogłoszenie o zamówieniu - Procedura otwarta. PL-Warszawa: Usługi hotelarskie 2011/S 117-193543 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:193543-2011:text:pl:html PL-Warszawa: Usługi hotelarskie 2011/S 117-193543 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU Usługi SEKCJA I: INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

PKN ORLEN S.A. Elektroniczny słownik lub tłumacz multijęzyczny. Zapytanie ofertowe. Dotyczy: Wersja: 1.0 Data: 26.07.2010r.

PKN ORLEN S.A. Elektroniczny słownik lub tłumacz multijęzyczny. Zapytanie ofertowe. Dotyczy: Wersja: 1.0 Data: 26.07.2010r. PKN ORLEN S.A. Zapytanie ofertowe Dotyczy: Elektroniczny słownik lub tłumacz multijęzyczny. Wersja: 1.0 Data: 26.07.2010r. 1 1. KLAUZULA OCHRONY INFORMACJI Dostawca zobowiązuje się do traktowania wszelkich

Bardziej szczegółowo

Dobór niespokrewnionych dawców szpiku w 2011 roku

Dobór niespokrewnionych dawców szpiku w 2011 roku Dobór niespokrewnionych dawców szpiku w 2011 roku W grudniu 2010 r. Poltransplant przeprowadzi³ konkurs ofert, a nastêpnie w styczniu 2011 r. podpisa³ umowy o ³acznej wartoœci 5 mln z³ na realizacjê doboru

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Przodkowo.

Bardziej szczegółowo

Metody iloœciowej oceny przeciwcia³ IgE stosowane w alergologii *

Metody iloœciowej oceny przeciwcia³ IgE stosowane w alergologii * Yunginger JW i wsp. Metody iloœciowej oceny miana przeciwcia³ IgE stosowane w alergologii DIAGNOSTYKA I LECZENIE ALERGII 125 Alergia Astma Immunologia, 2001, 6(3), 125-134 Metody iloœciowej oceny przeciwcia³

Bardziej szczegółowo

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Zapytanie ofertowe pn.: Opracowanie wzorów dokumentów elektronicznych (e-usług), przeznaczonych do umieszczenia na platformie epuap w ramach projektu e-um: elektronizacja

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/ Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wschp.pl/ Jaroszowiec: Usługa grupowego ubezpieczenia na życie pracowników oraz

Bardziej szczegółowo

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Załącznik Nr 1 Do zarządzenia Nr 92/2012 Prezydenta Miasta Konina z dnia 18.10.2012 r. Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Jednostką dominującą jest Miasto Konin (Gmina Miejska

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami

REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami DANE NABYWCY Imię i Nazwisko:...... PESEL:... Data ur.:... Dokument tożsamości:... Seria i numer:...... Adres zamieszkania:...

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 1. Informacje wstępne Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) w ramach nadzoru nad warunkami pobytu

Bardziej szczegółowo

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w kontekście realiów kierowania i umieszczania nieletnich

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku.

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku. REGULAMIN PROGRAMU OPCJI MENEDŻERSKICH W SPÓŁCE POD FIRMĄ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE W LATACH 2016-2018 1. Ilekroć w niniejszym Regulaminie mowa o: 1) Akcjach rozumie się przez to

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie art. 42 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak zgodnie pozostawać placówka W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak ZEW/500/33/20 14/JK Pani Joanna Kluzik-Rostkowska Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zzozczarnkow.x.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zzozczarnkow.x.pl/ Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zzozczarnkow.x.pl/ Czarnków: Sukcesywne dostawy materiałów medycznych III Numer ogłoszenia: 286838-2015;

Bardziej szczegółowo

160 Alergia Astma Immunologia 2007, 12(3): 160-164 Czêstoœæ wystêpowania dodatnich testów skórnych na alergeny pokarmowe w specjalistycznej poradni alergologicznej Frequency of appearing positive skin

Bardziej szczegółowo

Co do zasady, obliczenie wykazywanej

Co do zasady, obliczenie wykazywanej Korekta deklaracji podatkowej: można uniknąć sankcji i odzyskać ulgi Piotr Podolski Do 30 kwietnia podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych byli zobowiązani złożyć zeznanie określające wysokość

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH ZGODY NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘCIA*

WNIOSEK O WYDANIE DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH ZGODY NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘCIA* ... imię i nazwisko / nazwa inwestora...... adres Krzanowice, dnia... Burmistrz Miasta Krzanowice ul. 15 Grudnia 5 47-470 Krzanowice nr telefonu kontaktowego...... imię i nazwisko pełnomocnika (upoważnienie

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje:

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: orzeczenia o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG ATOPOWEJ ALERGII POKARMOWEJ W PIERWSZYCH LATACH YCIA

PRZEBIEG ATOPOWEJ ALERGII POKARMOWEJ W PIERWSZYCH LATACH YCIA PRACA ORYGINALNA 2002, VOL 32, NO 2, 115 121 PRZEBIEG ATOPOWEJ ALERGII POKARMOWEJ W PIERWSZYCH LATACH YCIA THE COURSE OF ATOPIC FOOD ALLERGY IN THE FIRST YEARS OF LIFE Gra yna Czaja-Bulsa, Gra yna Ma³ecka

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym.

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. W nowoczesnym podejściu do edukacji zdrowotnej, zwłaszcza dzięki rozwojowi nauk medycznych, w tym higieny,

Bardziej szczegółowo

Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych. Warszawa, 10 maja 2016 r.

Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych. Warszawa, 10 maja 2016 r. Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych Warszawa, 10 maja 2016 r. Główne cele i misja PLK Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. jest administratorem infrastruktury kolejowej.

Bardziej szczegółowo

Doustne próby prowokacyjne w diagnostyce alergii i nietolerancji pokarmowej

Doustne próby prowokacyjne w diagnostyce alergii i nietolerancji pokarmowej Prace oryginalne Pediatria Wspó³czesna. Gastroenterologia, Hepatologia i ywienie Dziecka 2000, 2, 4, 239-243 ISSN 1507-5532 Doustne próby prowokacyjne w diagnostyce alergii i nietolerancji pokarmowej Oral

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan.pl Poznań: Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowej frezarki

Bardziej szczegółowo

Extraneal (ikodekstryna) roztwór do dializy otrzewnowej Plan Zarządzania Ryzykiem 19.06.2014

Extraneal (ikodekstryna) roztwór do dializy otrzewnowej Plan Zarządzania Ryzykiem 19.06.2014 VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego EXTRANEAL przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Extraneal jest roztworem do dializy

Bardziej szczegółowo

Roztocze spiżarniane jako czynnik etiologiczny przewlekłego alergicznego nieżytu nosa

Roztocze spiżarniane jako czynnik etiologiczny przewlekłego alergicznego nieżytu nosa Artykuł oryginalny/original paper Roztocze spiżarniane jako czynnik etiologiczny przewlekłego alergicznego nieżytu nosa Storage mite sensitivity in patients suffering from perennial rhinitis Damian Tworek

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM TĘCZOWA KRAINA. Zawarta dnia..w Cieszynie pomiędzy

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM TĘCZOWA KRAINA. Zawarta dnia..w Cieszynie pomiędzy UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG W PUNKCIE PRZEDSZKOLNYM TĘCZOWA KRAINA Zawarta dnia..w Cieszynie pomiędzy.właścicielką Punktu Przedszkolnego Tęczowa Kraina w Cieszynie przy ulicy Hallera 145 A, a Panem/Panią......

Bardziej szczegółowo

Wartość diagnostyczna stężenia immunoglobuliny E u pacjentów w podeszłym wieku

Wartość diagnostyczna stężenia immunoglobuliny E u pacjentów w podeszłym wieku Gerontologia Polska PRACA ORYGINALNA tom 13, nr 1, 59 63 ISSN 1425 4956 Andrzej Bożek, Jerzy Jarząb Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Dermatologii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu Wartość diagnostyczna

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I Dane osoby ubiegającej się Imię Numer PESEL *) Obywatelstwo WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Spektrometry emisyjne 2015/S 108-195744. Ogłoszenie o zamówieniu. Dostawy

Polska-Warszawa: Spektrometry emisyjne 2015/S 108-195744. Ogłoszenie o zamówieniu. Dostawy 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:195744-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Spektrometry emisyjne 2015/S 108-195744 Ogłoszenie o zamówieniu Dostawy Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

PROJEKT FOLDERU. 2. Folder powinien zawierać logo: a) Miasta Słupska 1. b) Pozytywnie Otwarci

PROJEKT FOLDERU. 2. Folder powinien zawierać logo: a) Miasta Słupska 1. b) Pozytywnie Otwarci Załącznik nr 1 do Umowy Nr../ZiSS/2014 z dnia... PROJEKT FOLDERU 1. Folder powinien zawierać informacje o finansowaniu folderu ze środków pozyskanych przez Miasto Słupsk w ramach konkursu Pozytywnie Otwarci.

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ

Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ 1. Organizatorem promocji są: A) EVIO Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, 61-714, al. Niepodległości 27, wpisana w rejestrze przedsiębiorców KRS pod numerem

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Gliński W, Butkiewicz O Zaburzenia rogowacenia w chorobach skóry Przegląd Dermatologiczny 2001: 88

Gliński W, Butkiewicz O Zaburzenia rogowacenia w chorobach skóry Przegląd Dermatologiczny 2001: 88 Olga Glińska ( Butkiewicz ) Publikacje: Blaszczyk M, Butkiewicz O, Królicki L, Jabłońska S Podwójne linie zanikowe Sclerodermia en coup de sabre: związek z postępującym połowiczym zanikiem twarzy Przegląd

Bardziej szczegółowo

ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA

ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA Doustne retinoidy stały się przełomem w latach 80 ych w leczeniu : - zaburzeń rogowacenia - ciężkich postaci

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

Piątek 20.03.2015. Czy rzeczywiście nastąpił wzrost alergii pokarmowych, a jeżeli tak to dlaczego? Anafilaksja pokarmowa u niemowląt i małych dzieci

Piątek 20.03.2015. Czy rzeczywiście nastąpił wzrost alergii pokarmowych, a jeżeli tak to dlaczego? Anafilaksja pokarmowa u niemowląt i małych dzieci Piątek 20.02015 CEREMONIA INAUGURACYJNA 150 100 SESJA INAUGURACYJNA 100 130 Alergia pokarmowa w 2015 roku co dalej? Przewodniczenie: Prof. Zbigniew Bartuzi Prof. Bolesław Samoliński Czy rzeczywiście nastąpił

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.knf.gov.pl/o_nas/urzad_komisji/zamowienia_publiczne/zam_pub_pow/index.html Warszawa:

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1217/2003 z dnia 4 lipca 2003 r. ustanawiające powszechne specyfikacje dla krajowych programów kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego (Tekst mający znaczenie

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

Wst p Jerzy Kruszewski... 15 PiÊmiennictwo... 18. Rozdzia 1. Immunologiczne podstawy patogenezy chorób alergicznych Krzysztof Zeman...

Wst p Jerzy Kruszewski... 15 PiÊmiennictwo... 18. Rozdzia 1. Immunologiczne podstawy patogenezy chorób alergicznych Krzysztof Zeman... Spis treêci Wst p Jerzy Kruszewski....................... 15 PiÊmiennictwo........................... 18 Rozdzia 1. Immunologiczne podstawy patogenezy chorób alergicznych Krzysztof Zeman.....................

Bardziej szczegółowo

Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU

Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU PRZEGL EPIDEMIOL 2003;57:27-32 Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU Słowa kluczowe: krztusiec, epidemiologia, Polska, rok 2001 Key words: pertussis, epidemiolog, Poland,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20.

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20. Warszawa: dostawa toreb i kubków papierowych z logo Muzeum Warszawy Numer ogłoszenia: 66360-2016; data zamieszczenia: 23.03.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. file://d:\rckik-przetargi\103\ogłoszenie o zamówieniu - etykiety.htm

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. file://d:\rckik-przetargi\103\ogłoszenie o zamówieniu - etykiety.htm Page 1 of 5 Lublin: Zadanie I. Dostawa etykiet samoprzylepnych (w rolkach) na pojemniki z wytwarzanymi składnikami krwi oraz na próbki pilotujące wraz z taśmą barwiącą - do drukarek termotransferowych

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Umowy o pracę zawarte na czas określony od 22 lutego 2016 r.

Umowy o pracę zawarte na czas określony od 22 lutego 2016 r. ANTERIS Fundacja Pomocy Prawnej 2015 r. Umowy o pracę zawarte na czas określony od 22 lutego 2016 r. /Porady prawne/ dr Magdalena Kasprzak Publikacja sfinansowana ze środków własnych Fundacji ANTERIS Stan

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny Załącznik do Zarządzenia Nr 138/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 9 czerwca 2016 r. Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 8/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 12 stycznia 2016 r. Regulamin przyznawania,

Bardziej szczegółowo