nauczyciel Publicznego Gimnazjum im. Jana Pawła II w Janowie Lubelskim Rola Internetu w bibliotece szkolnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "nauczyciel Publicznego Gimnazjum im. Jana Pawła II w Janowie Lubelskim Rola Internetu w bibliotece szkolnej"

Transkrypt

1 Mariusz Widz nauczyciel Publicznego Gimnazjum im. Jana Pawła II w Janowie Lubelskim Rola Internetu w bibliotece szkolnej

2 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 NOWOCZESNE BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE Zmiany w środowisku bibliotek w związku z rozwojem technologii Komputeryzacja bibliotek szkolnych Charakterystyka wybranych programów do obsługi biblioteki szkolnej Serwisy internetowe dla bibliotekarzy szkolnych Strona WWW biblioteki szkolnej Lekcje biblioteczne z wykorzystaniem zasobów centrum multimedialnego oraz Internetu SPIS ILUSTRACJI: BIBLIOGRAFIA

3 WSTĘP Kiedy obejmowałem urząd prezydenta, jedynie eksperci od fizyki słyszeli o terminie World Wide Web. Teraz nawet mój kot ma swoją stronę. Bill Clinton, 1996r. Już ponad 5000 lat od czasu największego wynalazku Sumerów - trwa pisana historia ludzkości. Słowo pisane - a więc popularna, papierowa książka - stało się nieodłącznym elementem kultury, towarzyszy człowiekowi od niemal pierwszych chwil jego życia i nikogo ten fakt nie dziwi. Człowiek jednak, jeszcze kilkanaście lat temu nie był w stanie wyobrazić sobie, że wiele książek można zmieścić na jednym krążku o średnicy 120 mm i grubości 2 mm (CD) albo, że będzie można dotrzeć do poszukiwanego źródła w kilka sekund bez wychodzenia z domu przy pomocy kabla z łączem sieciowym. Czy można zatem powiedzieć, że homo sapiens zawsze potrafił przewidzieć to, co może wydarzyć się jutro, pojutrze? Czy potrafił on przewidzieć procesy i przeobrażenia dokonujące się w jego otoczeniu? W dzisiejszych czasach obserwuje się bardzo dynamiczne zmiany. Niemal codziennie stajemy się świadkami nowych odkryć w różnych dziedzinach życia: informatyce, medycynie, technice, astronomii, itd. Postęp naukowy powoduje, że człowiek dostaje nowe, coraz bardziej udoskonalone produkty i narzędzia, których znaczenia a często także wyglądu nawet sobie nie wyobrażał. Można zadać pytanie: Jak rozwój nowoczesnych technologii wpłynie na losy kolejnych pokoleń? W jakim kierunku będą się one rozwijały, jak będą przez człowieka wykorzystywane? Obecnie nie można zakwestionować ogromnej roli, jaką pełni Internet w życiu codziennym człowieka. Od kiedy stał się ogólnodostępny, nie jest już tylko narzędziem w pracy czy źródłem publikacji naukowych, ale także forum nawiązywania kontaktów interpersonalnych: począwszy od zawodowych, skończywszy na czysto towarzyskich. Ponieważ dominuje on niemal we wszystkich dziedzinach życia człowieka, nie mogło zabraknąć go także w bibliotece szkolnej. Biblioteka, jako źródło dostępu do informacji, również powinna sprostać wymogom współczesnych czasów, w tym zmierzyć się z nowym źródłem informacji siecią WWW. Tak więc konieczna stała się adaptacja nowoczesnych technologii, wykorzystanie nowinek technicznych, informatycznych i informacyjnych w takim stopniu, aby spełnić m.in. oczekiwania współczesnych użytkowników. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie nowoczesnej biblioteki szkolnej, wpływu zmian technologicznych na sposób świadczenia usług oraz kompetencje bibliotekarza, a w szczególności roli Internetu we współczesnej bibliotece szkolnej. Tematyce pracy poświęcono już wiele uwagi, literatura obejmuje liczne źródła tradycyjne, jak również elektroniczne. Niezwykle użyteczne w przygotowaniu niniejszej pracy były publikacje autorstwa D. Artemiuk-Sołkiewicz i T. Piskorskiej, H. Batorowskiej 3

4 i B. Kamińskiej-Czubała, M. Chudzińskiej, S.D. Kotuły, B. Staniów, B. Tomkiewicz czy A. Węglarz, dotyczące komputeryzacji i unowocześnienia biblioteki szkolnej, jej roli we współczesnych czasach. Istotne dla tematu okazały się też publikacje dotyczące wykorzystania i roli Internetu autorstwa B. Boryczki, W. Wolańskiej, E. Maleszy, S. Skórki oraz B. Staniów. Ciekawych inspiracji dostarczyły artykuły z miesięczników Biuletyn EBiB i Biblioteka w Szkole oraz publikacje dostępne w tematycznych serwisach adresowanych do nauczycieli-bibliotekarzy, np. Elektroniczna Biblioteka, Pedagogiczna SBP, serwis informacyjny Ośrodka Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w Warszawie, serwis awans.net, serwis Poradnik Bibliotekarza, strona biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu czy Biblioteki Publicznej w Olsztynie, i inne. Wiele praktycznych informacji dotyczących możliwości wykorzystania Internetu wynika z moich własnych doświadczeń, ponieważ na co dzień korzystam z Sieci w procesach dydaktycznych w szkole oraz w procesach informacyjno-bibliotecznych. Niniejsza praca składa się z dwu rozdziałów. W rozdziale I przedstawiona została wizja nowoczesnej biblioteki szkolnej, podyktowana rozwojem technologii informatycznych i informacyjnych, a także koniecznością dostosowania się współczesnej biblioteki do wymogów czasu poprzez jej komputeryzację, wybór odpowiedniego oprogramowania bibliotecznego, poprzez wykorzystanie Internetu w pracy bibliotekarza oraz celową edukację medialną, obejmującą zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Rozdział II poświęcony jest analizie badań własnych za pomocą autorskiego kwestionariusza ankiety pt. Wykorzystanie Internetu oraz centrum multimedialnego przy bibliotece szkolnej, skierowanej do uczniów Publicznego Gimnazjum im. Jana Pawła II w Janowie Lubelskim. Celem badania było poznanie preferencji oraz sposobów wykorzystania przez uczniów Internetu oraz zasobów centrum multimedialnego, częstotliwości korzystania z Internetu, celowości dostępu do Internetu, najczęściej odwiedzanych stron i portali, miejsc z dostępem do sieci i trudności związanych z surfowaniem po jego zasobach. Pytania dotyczyły też sposobów wykorzystania znajdujących się w centrum multimedialnym stanowisk komputerowych i Internetu, wykorzystywanych aplikacji, wyposażenia pracowni oraz roli nauczyciela bibliotekarza. Wyniki badań potwierdzają, że Internet jest narzędziem powszechnie wykorzystywanym przez młodzież, co stanowi ostateczny argument przemawiający za koniecznością transformacji bibliotekarstwa szkolnego z wykorzystaniem technologii informacyjnych. 4

5 NOWOCZESNE BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE 1. Zmiany w środowisku bibliotek w związku z rozwojem technologii W obecnych czasach dokonuje się ogromny postęp w dziedzinie informacji i technologii informacyjnych. Jeszcze niedawno trudno było sobie wyobrazić, że możliwa jest tak szybka wymiana informacji, danych, że możliwy jest kontakt z osobami odległymi o tysiące kilometrów w tak błyskawicznym czasie. Odległość, czas czy miejsce nie są już problemem we wzajemnym komunikowaniu się. Jeszcze kilka, kilkadziesiąt lat temu nikt chyba nie spodziewał się, że światowa sieć internetowa będzie odgrywać tak ważną rolę w życiu człowieka. Trudno przewidzieć, jakie będą dalsze losy ludzkości w obliczu tak szybkich zmian, których tempo ciągle rośnie. Dziś WWW jest niemal wszędzie, komunikacja nie stanowi żadnego problemu. Technologie informatyczne i informacyjne stwarzają ogromne możliwości dla różnych dziedzin życia i działalności człowieka. Wielkie znaczenie mają techniki przekazu multimedialnego, zgromadzone w Sieci, zawierające nie tylko tekst, ale także grafikę, dźwięki, video, animację, często łączone ze sobą w perfekcyjny sposób, będące uderzającym środkiem wyrazu, źródłem wiedzy i informacji, narzędziem do ich prezentacji. Natomiast komputer pozwala na szybką obróbkę danych, wyszukiwanie i gromadzenie ogromnej ilości informacji. Zmienia się także oblicze książki: przy obecnym tempie i możliwościach, jakie daje rozwój informatyki i technologii informacyjnych, precyzyjnych technologiach skanowania, przechowywania, inteligentnego wyszukiwania informacji, powszechnym i tanim dostępie do informacji w sieci, jakości prezentacji na nowoczesnych superekranach, powstają nowoczesne e-booki i audio-booki, czyli książki elektroniczne. Coraz większą popularność zdobywają cyfrowe biblioteki, umożliwiające udostępnianie książek, także audio-booków, dokumentów, map, grafiki czy zdjęć w sieci internetowej w formie elektronicznej. Rysunek 1. Czytnik e-booków, umożliwiający czytanie elektronicznych książek, gazet, komiksów, itp. Źródło: lipiec 2009 Przemiany cywilizacyjne nie omijają także szkoły. Rozwój technologii informacyjnej spowodował, że książka przestała być dla ucznia, studenta czy nauczyciela jedynym źródłem informacji. Coraz częściej wykorzystują oni w pracy multimedia oraz sieć globalną - Internet. Założenia reformy edukacji zmieniają formy pracy z uczniem. Nauczanie 5

6 z encyklopedycznego staje się generatywnym. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych wskazuje, że jedną z podstawowych umiejętności ucznia ma być sprawne posługiwanie się nowoczesnymi technologiami informacyjno komunikacyjnymi 1. Ministerstwo Edukacji Narodowej określa, iż ważnym zadaniem szkoły ( ) jest przygotowanie uczniów do życia w społeczeństwie informacyjnym. Nauczyciele powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności wyszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, z zastosowaniem technologii informacyjno komunikacyjnych, na zajęciach różnych przedmiotów. Realizację powyższych celów powinna wspomagać dobrze wyposażona biblioteka szkolna, dysponująca aktualnymi zbiorami, zarówno w postaci księgozbioru, jak i w postaci zasobów multimedialnych. Nauczyciele wszystkich przedmiotów powinni odwoływać się do zasobów biblioteki szkolnej i współpracować z nauczycielami bibliotekarzami w celu wszechstronnego przygotowania uczniów do samokształcenia i świadomego wyszukiwania, selekcjonowania i wykorzystywania informacji Komputeryzacja bibliotek szkolnych. Wobec zaleceń Ministerstwa Edukacji Narodowej o konieczności przygotowania uczniów do życia w globalnym społeczeństwie informacji, usprawnienia komunikacji w systemie oświaty oraz podjęcia działań inicjujących dalszy rozwój edukacji informatycznej (w szczególności upowszechnienia Internetu) rozpoczął się proces komputeryzacji poprzez wyposażenie szkolnych pracowni internetowych. Od kwietnia 2001 roku firma Intel przy wsparciu firmy Microsoft uruchomiła program Nauczanie ku Przyszłości (Teach to the Future). Program jest już realizowany między innymi w Niemczech, Francji i Anglii. Głównym założeniem tego projektu jest wielka promocja wprowadzania technologii informacji i komunikacji do szeroko rozumianej praktyki szkolnej oraz pokazanie odpowiednio dobranych, aktywnych metod nauczania. Program skierowany jest do nauczycieli, którzy chcieliby wzbogacić swoje metody nauczania, uczyć lepiej i efektywniej przy wykorzystaniu najnowocześniejszych technologii komputerowych. Program ten zyskał poparcie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, które w wystosowanym wraz z firmą Intel liście intencyjnym uznało program jako formę doskonalenia i kształcenia nauczycieli, deklarując wsparcie dla jego realizacji 3. Biblioteka szkolna zawsze spełniała ważną rolę w przygotowaniu uczniów do poszukiwania literatury, informacji, zachęcała do czytania poprzez różnorodne formy popularyzacji czytelnictwa takie jak wystawy, konkursy, imprezy literackie, wieczory autorskie. Wypożyczanie książek, gromadzenie księgozbioru, opracowywanie go i katalogowanie, prowadzenie lekcji bibliotecznych, analiza czytelnictwa, popularyzacja książki nie wystarczają już dziś do pełnej realizacji założeń nowoczesnej dydaktyki. Tradycyjna funkcja biblioteki ulega pod wypływem zmian metod, form i środków znacznemu rozszerzeniu się o najważniejszą funkcję: przygotowanie do korzystania 1 Rozporządzenie MEN z dn. 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Dz. U. z 15 stycznia 2009 r. Nr4, poz. 17, zał. 4). 2 Rozporządzenie MEN z dn. 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Dz. U. z 15 stycznia 2009 r. Nr4, poz. 17, zał. 4). 3 Internet jako narzędzie dydaktyczne, oprac. W. Wolańska. Tryb dostępu: lipiec

7 z informacji. Wykorzystywanie w procesie dydaktycznym nowoczesnych środków dydaktycznych w połączeniu z tradycyjnymi metodami, formami organizacyjnymi i środkami kształcenia - tzw. kształcenie multimedialne - ma bezpośredni wpływ na model współczesnej biblioteki. Przestała być ona tylko wypożyczalnią książek, a przekształciła się w pracownię szkolną - miejsce najbardziej aktywnej i twórczej, indywidualnej i grupowej pracy uczniów 4. W zreformowanej szkole biblioteka ma pełnić rolę pracowni ogólnoprzedmiotowej, której zasady funkcjonowania oraz zadania należy ująć w statucie każdej szkoły. Stworzenie warunków do prawidłowego i efektywnego funkcjonowania takiego modelu biblioteki to ważna sprawa, gdyż tylko w nowoczesnym, dydaktycznym centrum informacyjnym uczeń chciałby spędzać większość czasu szkolnego nad samodzielną nauką szkolną i pogłębianiem zainteresowań 5. Komputeryzacja bibliotek stała się koniecznością, powstał nawet szeregdokumentów, np. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r., Manifest Bibliotek Szkolnych IFLA i UNESCO czy plan działań e-europe+, jako inicjatywa Komisji Europejskiej mająca na celu przyspieszenia działań na rzecz transformacji społeczeństwa obecnego w społeczeństwo informacyjne o charakterze globalnym. Potencjalne korzyści komputeryzacji bibliotek szkolnych można podzielić na dwie grupy: korzyści użytkowe i wychowawcze dla uczniów i nauczycieli oraz korzyści użytkowe dla bibliotekarza 6. W dalszej części pracy zostaną one szerzej przedstawione i omówione. Mimo że pionierskie lata komputeryzacji już minęły, wciąż widoczne są trudności programu wyposażania bibliotek szkolnych w centra informacji multimedialnej. Otóż nadal problemem jest wyposażenie biblioteki w odpowiedni komputerowy system biblioteczny oraz odpowiednią jego ilość. Trzeba pamiętać, że oprogramowanie biblioteczne nie tylko usprawnia działalność biblioteki, lecz także pełni w szkole istotną funkcję edukacyjną uczy korzystać ze zautomatyzowanych katalogów, stwarza szerokie możliwości dla pracy z uczniem. Aby biblioteka szkolna mogła pełnić swoją nowoczesną funkcję, powinna być odpowiednio wyposażona, właściwie zorganizowana. Powinna stać się alternatywą dla ciągle umacniającej się pozycji telewizji, Internetu, być wrażliwą na szybko postępujące przemiany i reagować na potrzeby środowiska, stać się miejscem przyjaznym dla ucznia. Konieczna jest adaptacja nowoczesnych technologii cyfrowych, formatów, wykorzystanie nowych metod prezentacji i udostępniania zbiorów, odpowiedniego sprzętu, promocja Internetu jako narzędzia w procesie dydaktycznym, umożliwiającego szeroki dostęp do zewnętrznych źródeł informacji. Taka biblioteka powinna łączyć szereg technologii pochodzących z różnych źródeł, ( )powinna ona integrować dostęp do wszystkich rodzajów zasobów, używając różnorodnych technologii ze świata biblioteki cyfrowej i stosując je do różnorodnych mediów 7. 4 Kucharska K., Projekt Centrum Informacyjnego w Gimnazjum Nr 2 w Łowiczu. Tryb dostępu: lipiec Chudzińska M., Konieczność i kierunki zmian w organizacji bibliotek szkolnych w Polsce. Tryb dostępu: lipiec tamże 7 cyt. za Piotrowicz G., Wpływ technologii teleinformatycznych na kształt i funkcjonowanie współczesnych bibliotek uczelnianych. Tryb dostępu: lipiec

8 Trwa proces transformacji bibliotek ze zorientowanych na zbiory, ku - zorientowanym na dostęp. Wirtualne zasoby sieciowe stały się osiągalne i możliwe do wykorzystania przez 24 godziny na dobę i przez 7 dni w tygodniu zarówno przez bibliotekarzy, jak i użytkowników bibliotek. Dzięki Internetowi czytelnik może nie wychodząc z domu, przed ekranem komputera przeglądać katalogi, zamówić dostępną książkę, odebrać ją w dowolnym terminie czy wręcz przeczytać z poziomu ekranu monitora w jednym z ogólnodostępnych formatów zapisu. Procesy zachodzące w obecnych bibliotekach powodują konieczność przeprowadzania reorganizacji w samych bibliotekach, jak również ustawicznego doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez ich personel 8. Bibliotekarze szkolni powinni spełniać trzy nachodzące na siebie funkcje: specjalisty od informacji, nauczyciela oraz konsultanta oświaty. Bibliotekarz szkolny specjalista medialny ma wykonywać te funkcje poprzez pomoc uczniom przy wyszukiwaniu i zrozumieniu informacji, szkolenie nauczycieli o materiałach i technologiach dydaktycznych oraz poprzez porady w planowaniu programu nauczania 9. Należy zwrócić uwagę na fakt, że istotnym zadaniem współczesnego bibliotekarza jest odpowiednie przygotowanie użytkowników nowoczesnej biblioteki, czyli uczniów oraz nauczycieli do samodzielnego i efektywnego korzystania z najnowszych technologii, przełamywanie barier i niechęci do nowinek z dziedziny informatyki i komunikacji zwłaszcza u starszych nauczycieli. Konieczne wydają się odpowiednio przygotowane szkolenia, kursy przygotowujące do dalszego samokształcenia. Stąd wypływają korzyści użytkowe nowoczesnej biblioteki: dzięki temu uczniowie będą mogli efektywnie rozwijać i wykorzystać swoje umiejętności, rozwijać zainteresowania i pozyskiwać wiedzę, nauczyciele zaś mogą wzbogacić swój warsztat, mają możliwość prowadzenia ciekawych lekcji bibliotecznych z wykorzystaniem zgromadzonych technologii oraz dostępu do globalnej sieci. Biblioteka szkolna staje się obecnie pracownią ogólnoprzedmiotową, swoistym centrum multimedialnym. W tzw. modelu angloamerykańskim, wprowadzonym we współczesnym bibliotekarstwie szkolnym, bibliotekę określa się jako media centre lub school library media centre 10. Dziś dla wielu osób centrum multimedialne przy szkolnej bibliotece, zwane też Szkolnym Centrum Informacji (SCI) to w zasadzie tradycyjna biblioteka, gromadząca książki i czasopisma, do której dokłada się zbiory multimedialne, a więc płyty DVD, CD, kasety VHS, wraz z odpowiednim sprzętem do ich odczytu. Dodatkowo sytuuje się w niej kilka komputerów z dostępem do Internetu, w tym jeden dla bibliotekarza z popularnym programem typu MOL, LIBRA czy innym. Jak uważa S. Kotuła wielokrotnie to, co nazywa się buńczucznie SCI, jest tak naprawdę mediateką. Tworzenie takich centrów informacji na poziomie kupna odtwarzacza DVD, skanera, drukarki oraz kilku komputerów powinno być tylko wstępem. Częstokroć pomija się możliwości płynące z posiadania najzwyklejszego projektora multimedialnego, dzięki któremu znacznie rozszerza się pole manewru dla bibliotekarza: pokazując na powierzchni kilku metrów kwadratowych zawartość ekranu monitora komputerowego, umożliwia się prowadzenie 8 tamże 9 Chudzińska M., Konieczność i kierunki zmian w organizacji bibliotek szkolnych w Polsce. Tryb dostępu: lipiec Tomkiewicz B., Biblioteka obecna w szkole. [w:] Biblioteka w szkole 1992, nr 1, s. 2 3; 8

9 zajęć w o wiele ciekawszej formie. Zgromadzonym uczniom można zademonstrować sposoby wyszukiwania informacji w Internecie, różne wyszukiwarki, tworzenie kwerend, źródła informacji, np. biblioteki cyfrowe, serwisy on-line, czasopisma elektroniczne, wszelkie bazy danych, itd. 11 Aby biblioteka szkolna stała się nowoczesną i w pełni realizowała założenia reformy edukacji, niezbędne jest zaopatrzenie jej w nowoczesny sprzęt: komputery, urządzenia peryferyjne (drukarki, skanery, czytniki kodów, kopiarki, projektory multimedialne), oprogramowanie w tym specjalistyczne aplikacje biblioteczne (np. MOL, Libra, Sowa, Mak), odpowiednie łącze internetowe. Wybór odpowiedniego sprzętu z całej gamy dostępnych na rynku wbrew pozorom, wcale nie jest łatwy, wymaga wiele pracy, przeobrażeń - także w mentalności środowiska szkolnego, dla którego biblioteka jest kojarzona tylko i wyłącznie z wypożyczalnią książek 12. Odpowiednia liczba stanowisk komputerowych, oczywiście na miarę możliwości lokalowych i finansowych, powinna spełniać oczekiwania klienta ucznia szkoły oraz biblioteki, także w kwestii ich kompatybilności z przewidzianymi urządzeniami i oprogramowaniem, odpowiednią pojemnością dysków, parametrami procesorów. Jest to bardzo ważne dla bezawaryjnego działania centrum multimedialnego w przyszłości. Przekształcając bibliotekę w multimedialne centrum pokonać należy wiele trudności natury technicznej. Pierwszą jest odpowiednia adaptacja pomieszczeń, przystosowanie ich do nowych zadań i funkcji, których dotąd biblioteka nie pełniła. Powinien to być zespół pracowni, wzajemnie ze sobą powiązanych, w żadnym wypadku jedno pomieszczenie wspólne. Według Hanny Batorowskiej i Barbary Kamińskiej-Czubała w kompleksie takim powinny znaleźć miejsce następujące pracownie i pomieszczenia: wypożyczalnia skomputeryzowanej biblioteki szkolnej wyposażona w terminale zapewniające dostęp do katalogów i kartotek komputerowych, komputerowe stanowisko dla bibliotekarza, tradycyjne katalogi i kartoteki oraz podręczny księgozbiór informacyjny, a także urządzenia kserograficzne, czytelnia biblioteki posiadająca ( ) odpowiednią ilość miejsc i ( ) stanowisk komputerowych, spełniająca w razie potrzeby funkcje pracowni dydaktycznej. Tu także może być wydzielone miejsce dla pedagoga szkolnego pełniącego funkcje specjalisty od pracy umysłowej, magazyn Centrum zawierający zbiory tradycyjne i specjalne, w tym multimedialne, pracownia gromadzenia, opracowania i konserwacji zbiorów będąca zarazem pokojem służbowym dla bibliotekarza, pracownia multimedialna wyposażona w minimum 4 stanowiska komputerowe, pracownia komputerowa wyposażona w stanowisk komputerowych, sala do prezentacji multimedialnych, będąca też salą widowiskową, konferencyjną i dydaktyczną, wyposażona w telewizor, magnetowid, projektor multimedialny, itp. Dodatkowo: wideoteka i fonoteka, sekretariat Centrum Informacji, kawiarenka internetowa, księgarenka szkolna 13. Niestety, barierą na drodze tego typu przeobrażeń są ciągle względy finansowe szkół a także widoczna niechęć części środowiska nauczycielskiego do najnowszych osiągnięć technicznych i komunikacyjnych. 11 Kotuła S.D., Technologie informacyjne i komunikacyjne w Szkolnym Centrum Informacji. Tryb dostępu: lipiec Węglarz A., Szklone Centrum Informacji nowa rola biblioteki szkolnej. Tryb dostępu: lipiec Batorowska H., Kamińska - Czubała B.: Szkolne Centrum Informacji. Kraków 2002, s

10 3. Charakterystyka wybranych programów do obsługi biblioteki szkolnej. Wybór i zakup odpowiedniego dla obsługi biblioteki oprogramowania, począwszy od systemu operacyjnego, skończywszy na aplikacji do kompleksowej obsługi biblioteki również nie jest sprawą łatwą. Musi ono przede wszystkim być dosyć rozbudowane, aby wykonać wszystkie niezbędne czynności w pracy biblioteki, ale jednocześnie proste w obsłudze, aby skutecznie wspomagało pracę bibliotekarza, zamiast być kolejną przeszkodą do pokonania. Wybierając oprogramowanie, warto sugerować się pozycją i popularnością na rynku (liczba instalacji, zakupionych licencji), obsługą bibliotecznych standardów i norm, wymaganiami systemowymi komputerów biblioteki, pracą w środowisku sieciowym, dostępnością pomocy i serwisu, możliwością aktualizacji, brzmieniem licencji (wielostanowiskowa, jednostanowiskowa). Niewątpliwie, istotna jest cena programu i każdorazowej aktualizacji (licencji), część z nich jest bezpłatna (np. MATEUSZ, KOHA). Zwrócić należy uwagę, że dostępne są różnego rodzaju darmowe pakiety biurowe i aplikacje, które można pobrać z Internetu, a które to pozwalają obniżyć koszty wyposażania komputerów w oprogramowanie, a ich części składowe, jak np. Impress (pol. Prezentacja) pakietu Open Office (http://www.openoffice.pl), dają możliwość tworzenia prezentacji multimedialnych i w tej postaci realizowania chociażby lekcji bibliotecznej. Można znaleźć w sieci mnóstwo programów na licencji GNU Powszechnej Licencji Publicznej, pozwalających na nieodpłatne użytkowanie, począwszy od systemów operacyjnych, poprzez pakiety biurowe, programy graficzne, multimedialne i inne, które nie odbiegają standardami i funkcjonalnością od swoich komercyjnych odpowiedników 14. Obecnie na rynku istnieje wiele profesjonalnych programów przeznaczonych przede wszystkim do obsługi bibliotek szkolnych np.: MOL, MAK, SOWA, CO-LIBER, CUADRA STAR, LECH-BMS, PROLIB, WINLIB 15, MATEUSZ, KOHA, PATRON, MATEUSZ, MINILIB, BIBLIOTEKA PROGMAN, BIBLOS, CO-LIBER, BIBLIOTEKARZ, KO-BI, WEB LIS, ALEPH, VIRTUA 16. Umożliwiają one ewidencję zasobów biblioteki (książki, czasopisma, artykuły, itp.), ewidencję wypożyczeń oraz zamówień, rejestrację i ewidencję użytkowników, odpowiednie wyszukiwarki w obszarze zasobów, wspomagające obliczenia statystyczne i finansowe, obsługę kodów kreskowych, prowadzenie skontrum, kontrolę terminów zwrotów książek a także skanowanie i dołączanie skopiowanych dokumentów do zasobów 17. Ponieważ celem pracy nie jest prezentacja wszystkich systemów bibliotecznych, scharakteryzowano wybrane przykłady programów dostępnych na rynku ułatwiających pracę bibliotekarza i usprawniających pracę współczesnej biblioteki szkolnej. 14 Kotuła S.D., Technologie informacyjne i komunikacyjne w Szkolnym Centrum Informacji (wybrane zagadnienia). Tryb dostępu: lipiec Artemiuk-Sołkiewicz D., Piskorska T., Komputeryzacja biblioteki. Tryb dostępu: lipiec por. Kolasa W.M., Król M., Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec Tryb dostępu: lipiec

11 Do najpopularniejszych systemów w bibliotekach szkolnych należą: MOL, MAK, SOWA, PROLIB oraz LIBRA 18. Przykładowo Program MOL, znany w wersji oraz nowszej - MOL Optivum, służy do kompleksowej obsługi biblioteki szkolnej. Jak zapewniają producenci 19, pozwala on na szybszą, łatwiejszą i wydajniejszą pracę bibliotekarza. Każdy nowy nabytek bibloteczny wystarczy wpisać tylko raz, a jego karta znajdzie się natychmiast we wszystkich katalogach komputerowych biblioteki. MOL pozwala na szybsze sporządzanie opisów bibliograficznych, zawarte w nim mechanizmy usprawniają budowę katalogu dzięki możliwości pobierania opisów bibliograficznych z internetowej bazy Biblioteki Narodowej oraz wbudowanej liści haseł przedmiotowych i autorów. Program może także uzupełnić szkolną witrynę WWW o pełny dostęp do katalogu biblioteki, gdzie czytelnik może m.in. podglądać własne konto wypożyczeń, pełny opis katalogowy, uzyskać informacje o niewypożyczonych aktualnie egzemplarzach interesującej go książki, skorzystać z opublikowanych na różne okazje przez nauczyciela - bibliotekarza zestawień bibliograficznych 20. Rysunek 2. Wygląd interfejsu modułu MOL WWW (rys. pochodzi ze strony Biuletynu Informacyjnego VULCAN 18 Kolasa W.M., Król M., Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec Witryna internetowa producenta programu MOL Optivum. Tryb dostępu: lipiec Gajkiewicz J., MOL po nowemu, Vulcan, Biuletyn Informacyjny 4/2000 (32). Tryb dostępu: lipiec

12 Rysunek 3. Wygląd interfejsu modułu MOL WWW (rys. pochodzi ze strony Biuletynu Informacyjnego VULCAN. Tryb dostępu: W ten sposób katalog biblioteczny dostępny jest dla użytkownika nie tylko z poziomu komputera szkolnej sieci, ale także z zewnątrz szkoły. Moduł MOL WWW można łatwo wkomponować w witrynę internetową szkoły, dobierając m.in. dowodną kolorystykę i wygląd czcionek Witryna internetowa producenta programu MOL Optivum. Tryb dostępu: lipiec

13 Rysunek 4. Interfejs katalogu biblioteki programu MOL (rys. pochodzi ze strony Biuletynu Informacyjnego VULCAN. Tryb dostępu: lipiec 2009) Bardzo dużym ułatwieniem w pracy bibliotekarza jest możliwość wykorzystania naklejek z kodami kreskowymi pod warunkiem posiadania odpowiedniego skanera czytnika takich kodów. W ten sposób znacznie przyspiesza się i ułatwia ewidencję wypożyczeń i zwrotów, skanując kod naklejony na książce 22. Bazę danych programu MOL stanowią dane katalogowe księgozbioru, słownik haseł wzorcowych, kartoteka zagadnieniowa (dane bibliograficzne), katalog i karty akcesji czasopism, księgi inwentarzowe, rejestr ubytków, rejestr czytelników, ewidencja wypożyczeń i rejestr danych statystycznych. Możliwe jest prowadzenie wielu odrębnych ksiąg inwentarzowych wraz z rejestrami ubytków, dla różnych rodzajów zbiorów oraz szkół, bowiem program może być stosowany przez jedną szkołę, jak i zespół szkół. Opracowanie zbiorów odbywa się zgodnie z normą PN-82/N Dzięki sieci internetowej można importować gotowe opisy bibliograficzne z bazy Biblioteki Narodowej bądź innych baz (zapisanych w formacie MARC 21 oraz MARC-BN), uzupełniając o informacje specyficzne dla biblioteki, modyfikować opisy już istniejące lub tworzyć samodzielnie cały opis. Opisy automatycznie są uzupełniane o obowiązujące znaki umowne, istnieje też możliwość zbiorowego opracowania lub modyfikowania opisów wielu egzemplarzy tej samej pozycji. 22 tamże 13

14 Rysunek 5. Interfejs programu MOL i przykładowy opis bibliograficzny (rys. pochodzi ze strony Biuletynu Informacyjnego VULCAN lipiec 2009) Rysunek 6. Interfejs programu MOL przedstawiający katalog przedmiotowy z odsyłaczami(rys. pochodzi ze strony Biuletynu Informacyjnego VULCAN lipiec 2009) 14

15 W nowszej wersji programu MOL pojawił się też nowy, łatwiejszy sposób opracowywania książek wielotomowych. Można sporządzić jeden opis bibliograficzny całości wydawnictwa wielotomowego, posługując się metodą opisu na jednym poziomie. Jest to szczególnie przydatne do opracowywania książek wielotomowych o tytułach niewyróżniających, np. encyklopedii, słowników. W wyniku tego otrzymuje się znacznie bardziej przejrzysty katalog, wolny od zbędnych opisów bibliograficznych poszczególnych tomów 23. Automatycznie odbywa się też tworzenie odpowiednich zapisów we właściwych księgach inwentarzowych oraz powielanie opisów w odpowiednich katalogach zawartych w programie. Przeszukiwanie księgozbioru odbywa się na podstawie dowolnego fragmentu opisu bibliograficznego, hasła głównego (katalog alfabetyczny), tytułu (katalog tytułowy), słów kluczowych (katalog przedmiotowy), symbolu UKD, typów dokumentów czy roku wydania. W ten sposób bardzo usprawnia się wyszukiwanie potrzebnych pozycji, można je ograniczyć, np. tylko określonych typów dokumentów (np. czasopism, dokumentów elektronicznych, filmów itp.). Program prowadzi rejestr czytelników z podziałem na uczniów i nauczycieli, umożliwiając określenie osobnych regulaminów wypożyczeń dla każdej z tych grup oddzielnie, rejestruje każdy zwrot, wypożyczenie, prolongatę, automatycznie tworzy karty analityczne czytelników i karty książek, automatycznie zbiera i przetwarza dane dla celów statystycznych, generując odpowiednie raporty, czy wreszcie wykonuje automatycznie na koniec roku szkolnego promocję czytelników do następnej klasy (przenosi wszystkie klasy o jeden poziom w górę). Efektywność programu jest odpowiednio większa, gdy jest on zainstalowany na większej ilości komputerów tworzących sieć, z których część jest udostępniona czytelnikom, służąc do wyszukiwania informacji o księgozbiorze bibliotecznym. MOL umożliwia wszechstronną wymianę danych pomiędzy bibliotekami stosującymi takie samo oprogramowanie: MOL oraz LIBRA. Dla zwiększenia bezpieczeństwa przed utratą danych możliwe jest okresowe archiwizowanie danych na dyskietkach oraz dysku twardym 24. Program posiada wbudowane mechanizmy zapewniające zgromadzonym bazom poprawne działanie i bezpieczeństwo danych 25. MOL jest programem osadzonym w środowisku Windows, stąd wszystkim użytkownikom tego systemu operacyjnego obsługa popularnych okienek nie powinna sprawiać żadnych problemów. Innym, równie popularnym systemem obsługi biblioteki jest LIBRA Jest to system przeznaczony dla małych i średnich bibliotek, a przyjęte tu rozwiązania są technicznie i funkcjonalnie podobne do MOL-a Różnią je nieco odmienne statystyki wypożyczalni i księgozbiorów, inne formy kart czytelników oraz możliwość opisu przez LIBRA norm i literatury techniczno-handlowej Gajkiewicz, J., MOL po nowemu, Vulcan, Biuletyn Informacyjny 4/2000 (32), lipiec Witryna internetowa producenta programu MOL Optivum. Tryb dostępu: lipiec Gajkiewicz J., MOL po nowemu, Vulcan, Biuletyn Informacyjny 4/2000 (32). Tryb dostępu: lipiec lipiec

16 Rysunek 7. Interfejs programu LIBRA Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport 2006, w: lipiec 2009 Rysunek 8. Interfejs programu LIBRA Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport 2006, w: lipiec

17 LIBRA także obsługuje wszystkie funkcje biblioteczne: ewidencję i opracowanie zbiorów, budowę baz bibliograficznych, automatyczne udostępnianie zbiorów i tworzenie ksiąg inwentarzowych dla poszczególnych typów dokumentów, generowanie statystyk bibliotecznych, pozwala na sporządzanie i drukowanie zestawień bibliograficznych z własnej bazy danych oraz prezentacji ich w Internecie (nowsze wersje programu), posiada możliwość importu opisów bibliograficznych z baz Biblioteki Narodowej (zarówno dostępnych na CD-ROM-ach, jak i dostępnych w sieci. Posiada prosty, czytelny i przyjazny interfejs, łatwy w obsłudze, niewymagający specjalnych szkoleń i związanych z nimi nakładów finansowych 27. Rysunek 9. Interfejs programu SOWA2. Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec lipiec

18 Rysunek 10. Interfejs programu SOWA2. Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec 2009 Rysunek 11. Interfejs programu MATEUSZ. Ciekawa tu jest możliwość wyświetlania grafiki. Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec

19 Rysunek 12. Interfejs programu MATEUSZ. Rysunek pochodzi z W.M. Kolasa, M. Król, Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec 2009 Wszystkie wymienione systemy biblioteczne dla bibliotek szkolnych oferują dosyć zbliżoną funkcjonalność, obsługują najważniejsze normy i standardy biblioteczne, nieznacznie różnią się pod wzglądem dokumentacji, wsparcia i pomocy (także szkoleń), za to zdecydowanie oddziela je ergonomia, wygląd (interfejs użytkownika), wydajność, wymagania sprzętowe, możliwości konfiguracji oraz cena (od kilku tysięcy do programów na licencji freeware) 28. Wybór stosownego oprogramowania zależy od możliwości finansowych oraz świadomości informatycznej bibliotekarza, dla którego może stać się ono nieocenioną pomocą w pracy. 4. Serwisy internetowe dla bibliotekarzy szkolnych W sieci internetowej dostępnych jest wiele serwisów przeznaczonych dla bibliotekarzy. Można tam znaleźć m.in. przepisy prawne, informacje o szkoleniach i ich programach, adresy bibliotekarskich zasobów sieciowych oraz inne, przydatne wiadomości i nowości, opisy programów komputerowych zarządzających pracą biblioteki, pomoce w edukacji czytelniczej i medialnej (np. scenariusze lekcji bibliotecznych, pomoce dydaktyczne), materiały konferencyjne. Na stronach tych bibliotekarze mogą dzielić się swoimi doświadczeniami zawodowymi, opiniami (fora dyskusyjne). Serwis Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna SBP jest redagowany od roku 2002 przez bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych. Od roku 2008 funkcjonuje w ramach Sekcji 28 Kolasa W.M., Król M., Analiza możliwości komputerowych systemów bibliotecznych. Raport Tryb dostępu: lipiec

20 Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (SBP) 29. Jest to ogólnokrajowa platforma cyfrowa przeznaczona dla bibliotekarzy zarówno bibliotek pedagogicznych, jak i szkolnych oraz kadry nimi zarządzającej. Intencją twórców serwisu jest integracja środowiska bibliotekarzy, wspieranie ich w pracy zawodowej, wymiana doświadczeń, pomoc w doskonaleniu warsztatu i samokształceniu podnoszącemu poziom umiejętności. Podstawowymi założeniami EBP SBP, dostępnego pod adresem jest dostarczanie wiedzy fachowej (przez publikacje elektroniczne) oraz porad i informacji bieżącej niezbędnej w pracy zawodowej bibliotekarzy, gromadzenie i usprawnienie obiegu informacji zawodowej, wspomagającej pracę bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych i szkolnych, upowszechnienie nowoczesnych standardów pracy bibliotecznej, podnoszenie poziomu edukacji kadr placówek bibliotecznych, rekomendowanie nowych metod zarządzania bibliotekami pedagogicznymi oraz wzmacnianie roli bibliotek pedagogicznych jako centrów informacji edukacyjnej 30. Rysunek 13. Strona główna serwisu Elektronicznej Biblioteki Pedagogicznej SBP. Źródło własne. Na stronie znaleźć można informacje dotyczące zarządzania biblioteką (akty prawne), rozwiązania organizacyjne dla bibliotek, informacje dotyczące awansu zawodowego nauczyciela bibliotekarza na poszczególne stopnie, materiały szkoleniowe, dokładne opisy systemów bibliotecznych (MOL 2000+, Biblioteka Szkolna MOL, LIBRA 2000 i LIBRA DOS, PROLIB, ALEPH, PATRON, BIBLOS, SOWA, informacje Ne temat wdrażania tychże systemów, gromadzenia, opracowywania i udostępniania zbiorów, scenariusze zajęć, projekty edukacyjne, informacje o konkursach, spotkaniach autorskich, wystawach, wykładach i seminariach, osobny dział poświęcony jest 29 lipiec zob. informacje portalu e-pedagogiczna. Tryb dostępu: lipiec

Każdy nowy nabytek wystarczy opisać tylko raz, a jego karta znajdzie się natychmiast we wszystkich komputerowych katalogach.

Każdy nowy nabytek wystarczy opisać tylko raz, a jego karta znajdzie się natychmiast we wszystkich komputerowych katalogach. Przeznaczenie oprogramowania MOL Optivum to program, który służy do kompleksowej obsługi biblioteki szkolnej. Pozwala na szybszą, łatwiejszą i wydajniejszą pracę bibliotekarza. Jest następcą programu MOL

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO Imię i nazwisko: mgr Ewa Majer Bobruś Szkoła: Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 w Tarnobrzegu

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W CZERNIKOWIE

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W CZERNIKOWIE ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W CZERNIKOWIE r. szk.2015/2016 Zatwierdzony do realizacji Uchwałą Nr 2 /2015/2016 Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w Czernikowie z dnia 15

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI W skład Zespołu Szkół Elektronicznych i Informatycznych w Sosnowcu wchodzą: a) Biblioteka Gimnazjum nr 15 b) Biblioteka Technikum nr 8 I. Główne zadania biblioteki szkolnej:

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi w Mircu Projekt komputeryzacji biblioteki

Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi w Mircu Projekt komputeryzacji biblioteki Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi w Mircu Projekt komputeryzacji biblioteki Opracowała: mgr Teresa Gach nauczyciel - bibliotekarz 2 Wstęp Tradycyjna biblioteka, której wizerunek jest głęboko

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej Gimnazjum Społecznego w Wyszynie, rok szkolny 2016/2017

Plan pracy biblioteki szkolnej Gimnazjum Społecznego w Wyszynie, rok szkolny 2016/2017 Plan pracy biblioteki szkolnej Gimnazjum Społecznego w Wyszynie, szkolny 2016/2017 Cel ogólny: Przygotowanie ucznia do kształcenia i samokształcenia w dalszych etapach nauki. Cele szczegółowe: Biblioteka

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BIBLIOTECZNO-INFORMACYJNY WYŻSZEJ SZKOŁY HUMANISTYCZNO-EKONOMICZNEJ W PABIANICACH:

SYSTEM BIBLIOTECZNO-INFORMACYJNY WYŻSZEJ SZKOŁY HUMANISTYCZNO-EKONOMICZNEJ W PABIANICACH: SYSTEM BIBLIOTECZNO-INFORMACYJNY WYŻSZEJ SZKOŁY HUMANISTYCZNO-EKONOMICZNEJ W PABIANICACH: POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. System Biblioteczno - Informacyjny Wyższej Szkoły Humanistyczno - Ekonomicznej w Pabianicach

Bardziej szczegółowo

Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości. Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych

Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości. Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych DEFINICJA Szkolne Centrum Informacji to nowoczesna biblioteka,

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W ŻORACH w 2016 roku

PLAN PRACY MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W ŻORACH w 2016 roku PLAN PRACY MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W ŻORACH w 2016 roku LP. ZADANIA ŚRODKI REALIZACJI ODPOWIEDZIALN TERMIN MIERNIKI UWAGI I. ZADANIA PODSTAWOWE. 1.Gromadzenie, opracowanie, przechowywanie i udostępnianie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH WE WRONKACH ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH WE WRONKACH ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH WE WRONKACH ROK SZKOLNY 2014/2015 Cele pracy biblioteki 1. Przygotowanie uczniów do samodzielnego wyszukiwania informacji

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2015/2016. Opracowała : I.Paciorek i R.Frach

Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2015/2016. Opracowała : I.Paciorek i R.Frach Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2015/2016. Opracowała : I.Paciorek i R.Frach CELE OGÓLNE : realizacja kierunku polityki oświatowej na bieżący rok szkolny,

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W BŁENNIE na rok szkolny

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W BŁENNIE na rok szkolny PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W BŁENNIE na rok szkolny 2012 2013 PRACA PEDAGOGICZNA Wspomaganie realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej, informacyjnej i medialnej uczniów, kształcenia

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej w roku szkolnym 2010/2011

Plan pracy biblioteki szkolnej w roku szkolnym 2010/2011 Plan pracy biblioteki szkolnej w roku szkolnym 2010/2011 Cele: 1. Zaspokojenie potrzeb uczniów i nauczycieli związanych z realizacją programu dydaktyczno wychowawczego szkoły. 2. Przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

I. PRACA PEDAGOGICZNA

I. PRACA PEDAGOGICZNA Urszula Sipa PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ W ROKU SZKOLNYM 2016/ 2017 Zadania Sposoby realizacji Realizujący Termin Uwagi I. PRACA PEDAGOGICZNA Rozwijanie czytelnictwa uczniów 1. Objęcie uczniów 100%

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Wydział

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SP im. Jana Brzechwy w Gościejewicach

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SP im. Jana Brzechwy w Gościejewicach REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SP im. Jana Brzechwy w Gościejewicach I. Zagadnienia ogólne 1. Biblioteka jest interdyscyplinarną placówką szkoły; 2. Z biblioteki mogą korzystać uczniowie, nauczyciele, inni

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej SP 12 2014/2015

Plan pracy biblioteki szkolnej SP 12 2014/2015 Plan pracy biblioteki szkolnej SP 12 2014/2015 I. PRACE BIBLIOTECZNO - TECHNICZNE Opracowanie rocznego planu pracy biblioteki; Prowadzenie dokumentacji pracy biblioteki; Opracowywanie zbiorów; Komputeryzacja

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Gostyninie

Biblioteka Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Gostyninie Biblioteka Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Gostyninie I. Informacje o bibliotece Biblioteka szkolna zajmuje jedno duże pomieszczenie, w którym znajduje się wypożyczalnia, czytelnia,

Bardziej szczegółowo

Standardy pracy biblioteki szkolnej

Standardy pracy biblioteki szkolnej Standardy pracy biblioteki szkolnej Opracował zespół nauczycieli bibliotekarzy członków Związku Nauczycielstwa Polskiego, Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich, Stowarzyszenia Bibliotekarzy

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis systemów bibliotecznych MOL, MAK i PROLIB

Ogólny opis systemów bibliotecznych MOL, MAK i PROLIB Projekt bibliotekarzy Ogólny opis systemów bibliotecznych MOL, MAK i PROLIB Zebrała Anna Mikuła Centrum Kształcenia Praktycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Mielcu CZĘŚĆ I - OPIS OGÓLNY PAKIETU MOL 1

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 215 IM. PIOTRA WYSOCKIEGO W WARSZAWIE

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 215 IM. PIOTRA WYSOCKIEGO W WARSZAWIE REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 215 IM. PIOTRA WYSOCKIEGO W WARSZAWIE Rozdział I Zadania biblioteki 1. Biblioteka szkolna jest interdyscyplinarną pracownią szkoły. 2. Z biblioteki mogą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KOMPUTERYZACJI BIBLIOTEKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 8 W KALISZU. Opracowała: mgr Izabella Wagan nauczyciel bibliotekarz Zespołu Szkół nr 8 w Kaliszu

PROGRAM KOMPUTERYZACJI BIBLIOTEKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 8 W KALISZU. Opracowała: mgr Izabella Wagan nauczyciel bibliotekarz Zespołu Szkół nr 8 w Kaliszu PROGRAM KOMPUTERYZACJI BIBLIOTEKI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 8 W KALISZU Opracowała: mgr Izabella Wagan nauczyciel bibliotekarz Zespołu Szkół nr 8 w Kaliszu Wstęp W XXI wieku techniki komputerowe zawładnęły prawie

Bardziej szczegółowo

Renata Zubowicz Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Marii Grzegorzewskiej Zielona Góra, r.

Renata Zubowicz Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Marii Grzegorzewskiej Zielona Góra, r. Renata Zubowicz Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Marii Grzegorzewskiej Zielona Góra, 16.03.2016 r. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Marii Grzegorzewskiej wykonując działania zgodne z Rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 260 im. Jana Matejki w Warszawie ROZDZIAŁ I Cele i zadania Biblioteka jest interdyscyplinarną pracownią szkolną, która: 1) służy realizacji potrzeb i

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Pidek PROJEKT PLANU ROZWOJU ZAWODOWEGO

Małgorzata Pidek PROJEKT PLANU ROZWOJU ZAWODOWEGO PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA im. Komisji Edukacji Narodowej W LUBLINIE FILIA W OPOLU LUBELSKIM Małgorzata Pidek nauczyciel bibliotekarz PROJEKT PLANU ROZWOJU ZAWODOWEGO Cel podejmowanego stażu: uzyskanie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W SITNIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W SITNIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 PLAN PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W SITNIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Cel ogólny: Przygotowanie ucznia do kształcenia i samokształcenia w dalszych etapach nauki. Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2016/2017

Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2016/2017 Plan pracy biblioteki szkolnej Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Kleszczowie 2016/2017 Ilona Paciorek Renata Frach Joanna Mądrzyk Cele: 1. Upowszechnianie czytelnictwa, rozwijanie kompetencji czytelniczych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2012r. Nr 109, poz. 642)

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2012r. Nr 109, poz. 642) REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Podstawa prawna Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2012r. Nr 109, poz. 642) Książka jest najlepszym przyjacielem każdego z nas, toteż należy ją szanować

Bardziej szczegółowo

Program opracowały: Barbara Derewiecka, Halina Szpak Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej

Program opracowały: Barbara Derewiecka, Halina Szpak Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej Program opracowały: Barbara Derewiecka, Halina Szpak Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej Przysposobienie do korzystania ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ ROK SZKOLNY 2015/2016

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ ROK SZKOLNY 2015/2016 ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ ROK SZKOLNY 2015/2016 Cele pracy biblioteki 1. Przygotowanie uczniów do samodzielnego wyszukiwania informacji za pomocą warsztatu informacyjno-bibliotecznego. 2. Nauczanie

Bardziej szczegółowo

Schemat Rocznego Ramowego Planu Pracy Biblioteki

Schemat Rocznego Ramowego Planu Pracy Biblioteki Schemat Rocznego Ramowego Planu Pracy Biblioteki Rokrocznie w bibliotekach szkolnych obowiązuje opracowanie planu pracy. Dobrze opracowany plan przedstawia pracę biblioteki oraz określa rozwój czytelników

Bardziej szczegółowo

Regulamin biblioteki szkolnej

Regulamin biblioteki szkolnej Załącznik Nr 5 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli Regulamin biblioteki szkolnej Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej

Bardziej szczegółowo

Biblioteka to przybytek na ścieżaj otwarty, zapraszający każdego w progi. Wejdź gościu i stań się przyjacielem.

Biblioteka to przybytek na ścieżaj otwarty, zapraszający każdego w progi. Wejdź gościu i stań się przyjacielem. MOTTO: Biblioteka to przybytek na ścieżaj otwarty, zapraszający każdego w progi. Wejdź gościu i stań się przyjacielem. Jan Wiktor PLAN PRACY BIBLIOTEKI Szkoły Podstawowej nr 2 im. Bolesława Prusa w Mysłowicach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 DO STATUTU GIMNAZJUM NR 3 W TCZEWIE. Regulamin biblioteki szkolnej. Funkcje biblioteki szkolnej:

Załącznik nr 5 DO STATUTU GIMNAZJUM NR 3 W TCZEWIE. Regulamin biblioteki szkolnej. Funkcje biblioteki szkolnej: Załącznik nr 5 DO STATUTU GIMNAZJUM NR 3 W TCZEWIE Regulamin biblioteki szkolnej Biblioteka szkolna służy realizacji zadań dydaktyczno wychowawczych szkoły oraz wspiera doskonalenie zawodowe nauczycieli.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ REGULAMIN BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Biblioteka jest interdyscyplinarną pracownią szkolną, która służy realizacji zadań dydaktyczno wychowawczych szkoły i wspiera doskonalenie zawodowe nauczycieli. Pełni w szkole

Bardziej szczegółowo

Regulamin Biblioteki Szkolnej Publicznej Społecznej Szkoły Muzycznej w Tymbarku

Regulamin Biblioteki Szkolnej Publicznej Społecznej Szkoły Muzycznej w Tymbarku Regulamin Biblioteki Szkolnej Publicznej Społecznej Szkoły Muzycznej w Tymbarku I. Postanowienia ogólne 1. Biblioteka szkolna jest pracownią służącą realizacji potrzeb i zainteresowań uczniów, zadań dydaktyczno-

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO. mgr Katarzyny Rzeźniczak Wrocław, 19. 09. 2003 r. PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO mgr Katarzyny Rzeźniczak nauczyciela mianowanego Gimnazjum nr 29 we Wrocławiu ubiegającej się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego okres stażu 01.09.2003r.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/1011/09 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO W TORUNIU z dnia 23 grudnia 2009 r.

UCHWAŁA NR XLI/1011/09 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO W TORUNIU z dnia 23 grudnia 2009 r. UCHWAŁA NR XLI/1011/09 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO W TORUNIU z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie nadania statutu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Oferta zajęć edukacyjnych dla uczniów

Oferta zajęć edukacyjnych dla uczniów Oferta zajęć edukacyjnych dla uczniów Biblioteka pedagogiczna organizuje zajęcia dla uczniów wszystkich typów szkół z zakresu edukacji informacyjnej, czytelniczej i medialnej. Zajęcia edukacyjne dla uczniów

Bardziej szczegółowo

1. Kierunek: Podyplomowe Studia Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej

1. Kierunek: Podyplomowe Studia Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej 1. Kierunek: Podyplomowe Studia Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej 2. Cel studiów: przekazanie uczestnikom współczesnej wiedzy z bibliotekoznawstwa, bibliotekarstwa i informacji naukowej. Podczas

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Mieczkowska Rola bibliotek szkolnych i pedagogicznych w systemie oświaty Częstochowa, 6 maja 2016 r.

Elżbieta Mieczkowska Rola bibliotek szkolnych i pedagogicznych w systemie oświaty Częstochowa, 6 maja 2016 r. Elżbieta Mieczkowska Rola bibliotek szkolnych i pedagogicznych w systemie oświaty Częstochowa, 6 maja 2016 r. Zadania bibliotek pedagogicznych (Dz.U. 2013, poz.369) 1. 1. Publiczna biblioteka pedagogiczna.

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Pedagogiczna w Głogowie

Biblioteka Pedagogiczna w Głogowie Program Biblioteki Pedagogicznej w Głogowie w sprawie organizowania i prowadzenia wspomagania szkół i placówek oświatowych na terenie powiatu głogowskiego. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ. w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie. na rok szkolny 2015/2016

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ. w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie. na rok szkolny 2015/2016 PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie na rok szkolny 2015/2016 Cel ogólny: Przygotowanie ucznia do kształcenia i samokształcenia w dalszych etapach edukacji szkolnej.

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie szkoły w zakresie TIKnowe zadania bibliotek pedagogicznych

Wspomaganie szkoły w zakresie TIKnowe zadania bibliotek pedagogicznych Wspomaganie szkoły w zakresie TIKnowe zadania bibliotek pedagogicznych Elżbieta Mieczkowska Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Elblągu Falenty, 29 czerwca - 1 lipca 2015 r. Cele wystąpienia prezentacja

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie na rok szkolny 2015/2016

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie na rok szkolny 2015/2016 PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ w Zespole Placówek Oświatowych w Terpentynie na rok szkolny 2015/2016 Zgodnie z wytycznymi Minister Edukacji Narodowej w roku szkolnym 2015/16 jednym z podstawowych kierunków

Bardziej szczegółowo

FORMY WSPOMAGANIA SZKÓŁ

FORMY WSPOMAGANIA SZKÓŁ FORMY WSPOMAGANIA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA IM. M. REJEWSKIEGO W BYDGOSZCZY ul. Skłodowskiej-Curie 4 85-094 Bydgoszcz 52 341 30 74; 52 341 19 84 pbw@pbw.bydgoszcz.pl

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy biblioteki szkolnej i Multimedialnego Centrum Informacji (MCI) w Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu IID w Bornem Sulinowie.

Regulamin pracy biblioteki szkolnej i Multimedialnego Centrum Informacji (MCI) w Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu IID w Bornem Sulinowie. Załącznik nr 9 do statutu Regulamin pracy biblioteki szkolnej i Multimedialnego Centrum Informacji (MCI) w Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu IID w Bornem Sulinowie. I. Zadania biblioteki szkolnej i MCI:

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

FUNKCJONOWANIE BIBLIOTEKI SZKOLNEJ RAPORT EWALUACYJNY FUNKCJONOWANIE BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Siedlin, październik 2016r. EWALUACJA WEWNĘTRZNA / 1 PRZEDMIOT EWALUACJI Obszary ewaluacji: biblioteka szkolna posiada warunki do pełnienia funkcji

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Jana Kochanowskiego w Rabce-Zdroju

Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Jana Kochanowskiego w Rabce-Zdroju Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Jana Kochanowskiego w Rabce-Zdroju Małgorzata Nawara Biblioteka w SP4 w Rabce-Zdroju Galeria Regulamin działalności biblioteki szkolnej 1. Biblioteka jest międzyprzedmiotową

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9/2012 DYREKTORA OŚRODKA KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM z dnia 10 maja 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR 9/2012 DYREKTORA OŚRODKA KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM z dnia 10 maja 2012 r. ZARZĄDZENIE NR 9/2012 DYREKTORA OŚRODKA KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie nadania regulaminu Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej im. Stefana Żeromskiego w Drawsku Pomorskim

Bardziej szczegółowo

Gimnazjalne Centrum Informacji

Gimnazjalne Centrum Informacji Gimnazjalne Centrum Informacji wypożyczalnia powierzchnia 154,6 m2 czytelnia GCI Sala multimedialna godziny otwarcia: 8:00 16:00 etaty 2 nauczycieli bibliotekarzy Opracowanie zbiorów wypożyczalnia Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna w Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Siedlcach Intel uwzględniająca treści programu Nauczanie ku przyszłości 21-11-2002 1 Cel Kształcenie i doskonalenie umiejętności posługiwania

Bardziej szczegółowo

Regulamin biblioteki. (zatwierdzony Uchwałą nr 3/2008/9 r. Rady Pedagogicznej z dnia r.)

Regulamin biblioteki. (zatwierdzony Uchwałą nr 3/2008/9 r. Rady Pedagogicznej z dnia r.) Regulamin biblioteki (zatwierdzony Uchwałą nr 3/2008/9 r. Rady Pedagogicznej z dnia 09.10. 2008 r.) Zmiany dot. gromadzenia, udostępniania podręczników oraz materiałów edukacyjnych z dotacji MEN wprowadzono

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO Nauczyciel mianowany: Magdalena Anna Płatonow Zajmowane stanowisko: nauczyciel bibliotekarz Miejsce pracy: Wojewódzki Ośrodek Metodyczny Biblioteka

Bardziej szczegółowo

Komputer w nowoczesnej szkole. Szkolenie online.

Komputer w nowoczesnej szkole. Szkolenie online. skdyronl Autorzy: Małgorzata Rostkowska Przeznaczenie Szkolenie jest przeznaczone dla: Komputer w nowoczesnej szkole. Szkolenie online. Dyrektorów placówek oświatowych i ich zastępców, pracowników wydziałów

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO UBIEGAJĄCEGO SIĘ O STOPIEŃ ZAWODOWY NAUCZYCIELA MIANOWANEGO 1. Imię i nazwisko: mgr Katarzyna Kalita, nauczyciel kontraktowy 2. Placówka oświatowa: Biblioteka

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE CENTRUM INFORMACYJNE

SZKOLNE CENTRUM INFORMACYJNE SZKOLNE CENTRUM INFORMACYJNE... biblioteki szkolne i szkolne multimedialne centra informacji zmieniaja się z magazynów informacji w pasy startowe. Odliczanie już się zaczęło! 1 Ważnym zadaniem współczesnej

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ w Zespole Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich we Wronkach na rok szkolny 2016/2017 Cele pracy biblioteki: 1. Upowszechnianie czytelnictwa, rozwijanie kompetencji czytelniczych

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ PEDAGOGICZNEJ BIBLIOTEKI WOJEWÓ DZKIEJ W ŁODZI W PROJEKCIE KOMPLEKSOWE WSPARCIE SZKÓŁ

UDZIAŁ PEDAGOGICZNEJ BIBLIOTEKI WOJEWÓ DZKIEJ W ŁODZI W PROJEKCIE KOMPLEKSOWE WSPARCIE SZKÓŁ Piotr Szeligowski UDZIAŁ PEDAGOGICZNEJ BIBLIOTEKI WOJEWÓ DZKIEJ W ŁODZI W PROJEKCIE KOMPLEKSOWE WSPARCIE SZKÓŁ SUKCES EDUKACJI PRZYKŁADY DZIAŁAŃ Warszawa 2014 Creative Commons - Uznanie autorstwa-użycie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Załącznik do Statutu REGULAMIN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Gimnazjum nr 1 w Złocieńcu Rozdział I Zagadnienia ogólne 1. 1. Biblioteka jest interdyscyplinarną pracownią szkoły służącą realizacji potrzeb i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM NR 13 W ŁODZI

PROGRAM PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM NR 13 W ŁODZI PROGRAM PRACY BIBLIOTEKI GIMNAZJUM NR 13 W ŁODZI autor: Czesława Siewierska nauczyciel bibliotekarz Gimnazjum nr 13 w Łodzi Misja biblioteki: biblioteka pełni rolę szkolnego centrum edukacji i informacji.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji

Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji 1 Anna Krawczuk anak@cen.bialystok.pl Zdzisław Babicz babicz@cen.bialystok.pl Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji Szybki postęp cywilizacyjny,

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PLAN ZAJĘĆ Z EDUKACJI CZYTELNICZO-MEDIALNEJ w ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Opracowanie: nauczyciel bibliotekarz Elzbieta Sobieszek KLASA I a, I b, TEMAT LEKCJI 1.Poznajemy bibliotekę szkolną - zajęcia biblioteczne.

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki

Plan pracy biblioteki Plan pracy biblioteki w Zespole Szkół Miejskich (szkoła podstawowa) w Złotoryi Cel główny: Upowszechnianie czytelnictwa, rozwijanie kompetencji czytelniczych wśród dzieci i młodzieży (MEN) opiekun biblioteki

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcia podejmowane przez MEN w zakresie cyfryzacji w edukacji. Gdańsk 2015

Przedsięwzięcia podejmowane przez MEN w zakresie cyfryzacji w edukacji. Gdańsk 2015 Przedsięwzięcia podejmowane przez MEN w zakresie cyfryzacji w edukacji. Gdańsk 2015 Lata 2005-2008 Projekty realizowane w ramach działania 2.1 i 2.2 SPO RZL: Pracownie komputerowe dla szkół (wyposażono

Bardziej szczegółowo

Forma współpracy bibliotek szkolnych i pedagogicznych w różnych etapach przygotowania i prezentacji projektu edukacyjnego. Wnioski z seminarium

Forma współpracy bibliotek szkolnych i pedagogicznych w różnych etapach przygotowania i prezentacji projektu edukacyjnego. Wnioski z seminarium Wnioski z seminarium Biblioteka pedagogiczna wspiera uczniów i nauczycieli gimnazjów w realizacji projektów edukacyjnych (Sulejówek 6-7.10.2011 r.) Przygotowanie projektu: w zakresie wyboru zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Zainteresowani nauczyciele Bibliografia załącznikowa, powołania i przypisy DYDAKTYCZNO - METODYCZNE

Zainteresowani nauczyciele Bibliografia załącznikowa, powołania i przypisy DYDAKTYCZNO - METODYCZNE Biblioteka szkolna w środowisku szkolnym i pozaszkolnym TREŚCI: Jakość pracy biblioteki szkolnej Promocja biblioteki szkolnej Współpraca ze środowiskiem Liczba godzin: 12 Prowadzący: Wiesława Chlebowska

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ 2016/2017 CELE ZADANIA ŚRODKI REALIZACJI WYKONAWCY -Wykształcenie umiejętności aktywnego odbioru dóbr kultury

ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ 2016/2017 CELE ZADANIA ŚRODKI REALIZACJI WYKONAWCY -Wykształcenie umiejętności aktywnego odbioru dóbr kultury Zespół Szkół Nr 1 im. Stanisława Staszica w Olkuszu mgr Edyta Kuźniak mgr Iwona Rams ROCZNY PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ 2016/2017 CELE ZADANIA ŚRODKI REALIZACJI WYKONAWCY -Wykształcenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SP 22 im. G. Narutowicza w Częstochowie ROK SZKOLNY 2016/ OPRACOWAŁA M. WĄSIŃSKA

PLAN PRACY BIBLIOTEKI SP 22 im. G. Narutowicza w Częstochowie ROK SZKOLNY 2016/ OPRACOWAŁA M. WĄSIŃSKA PLAN PRACY BIBLIOTEKI SP 22 im. G. Narutowicza w Częstochowie ROK SZKOLNY 2016/2017 - OPRACOWAŁA M. WĄSIŃSKA Cele: 1. Zaspokojenie potrzeb uczniów i nauczycieli związanych z realizacją programu dydaktyczno

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Zagadnienia ogólne

ORGANIZACJA BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Zagadnienia ogólne ORGANIZACJA BIBLIOTEKI SZKOLNEJ Zagadnienia ogólne 1. Biblioteka jest interdyscyplinarną pracownią Centrum Kształcenia Ustawicznego w Chojnicach. 2. Z biblioteki mogą korzystać słuchacze, nauczyciele oraz

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Dygitalizacja i biblioteki cyfrowe MSIW 01 1400-IN23D-SP. Wydział Administracji i Nauk Społecznych Instytut/Katedra

OPIS PRZEDMIOTU. Dygitalizacja i biblioteki cyfrowe MSIW 01 1400-IN23D-SP. Wydział Administracji i Nauk Społecznych Instytut/Katedra OPIS PRZEDMIOTU Kod przedmiotu Dygitalizacja i biblioteki cyfrowe MSIW 01 1400-IN23D-SP Wydział Wydział Administracji i Nauk Społecznych Instytut/Katedra Katedra Informacji Naukowej i Bibliologii Kierunek

Bardziej szczegółowo

Rozdział V. Organizacja szkoły. 2. Arkusz organizacyjny szkoły zatwierdza organ prowadzący szkołę do dnia 30 maja danego roku.

Rozdział V. Organizacja szkoły. 2. Arkusz organizacyjny szkoły zatwierdza organ prowadzący szkołę do dnia 30 maja danego roku. Rozdział V Organizacja szkoły 51 Rok szkolny rozpoczyna się 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku. 52 Terminy rozpoczynania i kończenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych,

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA KATALOGU OPAC W SYSTEMIE PROLIB. Program szczegółowy szkolenia - Jolanta Gruszczyńska, Biblioteka Pedagogiczna w Gorzowie Wlkp.

OBSŁUGA KATALOGU OPAC W SYSTEMIE PROLIB. Program szczegółowy szkolenia - Jolanta Gruszczyńska, Biblioteka Pedagogiczna w Gorzowie Wlkp. OBSŁUGA KATALOGU OPAC W SYSTEMIE PROLIB. Program szczegółowy szkolenia - Jolanta Gruszczyńska, Biblioteka Pedagogiczna w Gorzowie Wlkp. Miejsce: Biblioteka Pedagogiczna w Gorzowie Wielkopolskim Uczestnicy:

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny Powiatowej Biblioteki Publicznej w Łowiczu

Regulamin organizacyjny Powiatowej Biblioteki Publicznej w Łowiczu Regulamin organizacyjny Powiatowej Biblioteki Publicznej w Łowiczu Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Podstawą prawną Regulaminu Organizacyjnego Powiatowej Biblioteki Publicznej w Łowiczu, zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju zawodowego. nauczyciela mianowanego. ubiegającego się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego

Plan rozwoju zawodowego. nauczyciela mianowanego. ubiegającego się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. C. K. NORWIDA W DZIERZGONIU DOROTA HUL nauczyciel - bibliotekarz Plan rozwoju zawodowego nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego Wrzesień

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Ks. Jerzego Popiełuszki w Wielopolu Skrzyńskim PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ NA ROK SZKOLNY 2016/2017

Publiczne Gimnazjum im. Ks. Jerzego Popiełuszki w Wielopolu Skrzyńskim PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ NA ROK SZKOLNY 2016/2017 Publiczne Gimnazjum im. Ks. Jerzego Popiełuszki w Wielopolu Skrzyńskim Cele pracy biblioteki szkolnej: PLAN PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ NA ROK SZKOLNY 2016/2017 Biblioteka naszej szkoły realizuje program

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. dr Katarzyna Wodniak

OPIS PRZEDMIOTU. dr Katarzyna Wodniak Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Obsługa użytkowników w bibliotece

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ

TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ M TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I EDUKACJA MULTIMEDIALNA W PRAKTYCE SZKOLNEJ Autor: Zespół nauczycieli konsultantów Ośrodka Przeznaczenie Szkolenie jest przeznaczone dla nauczycieli różnych przedmiotów, którzy

Bardziej szczegółowo

Zmiany w podstawie programowej w klasach 4-6, czyli czym różnią się nowe Zajęcia komputerowe od obecnej Informatyki

Zmiany w podstawie programowej w klasach 4-6, czyli czym różnią się nowe Zajęcia komputerowe od obecnej Informatyki Zmiany w podstawie programowej w klasach 4-6, czyli czym różnią się nowe Zajęcia komputerowe od obecnej Informatyki doradca metodyczny informatyki Beata Rutkowska Akty prawne dotyczące zmian: ramowe plany

Bardziej szczegółowo

WODN w Skierniewicach

WODN w Skierniewicach Małgorzata Wrzodak Misja WODN Wspieranie rozwoju zawodowego nauczycieli, wychowawców, kadry kierowniczej poprzez świadczenie usług szkoleniowych na najwyższym poziomie, w formach i miejscach spełniających

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych

PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych PROGRAM LEKCJI BIBLIOTECZNYCH KL. I VI - rok szk. 2014/2015 realizowany przez nauczyciela bibliotekarza na zajęciach grupowych Koordynator - Alina Rodak TREŚCI KSZTAŁCENIA CELE EDUKACYJNE OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA

UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA REKTOR UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA ZARZĄDZENIE Nr 13/2014 z dnia 10 września 2014 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu Biblioteki Głównej UMFC Na podstawie 25 p.5 Statutu UMFC (t. j. z dn.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIBLIOTEKI

REGULAMIN BIBLIOTEKI REGULAMIN BIBLIOTEKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W DOBRONIU IM. KS. JANA DŁUGOSZA W bibliotece obowiązuje cisza oraz zakaz spożywania jedzenia i picia Postanowienia ogólne: 1 Uczniowie

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna PBW - Filia w Nowym Dworze Gdańskim

Oferta dydaktyczna PBW - Filia w Nowym Dworze Gdańskim Oferta dydaktyczna PBW - Filia Dla nauczycieli-bibliotekarzy 4x 120 Nauczyciele min bibliotekarze Sieć współpracy i samokształcenia nauczycieli bibliotekarzy szkolnych miasta Nowy Dwór Gdański i powiatu

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania Biblioteki kilka słów o kompleksowym wspomaganiu szkół i placówek

Nowe zadania Biblioteki kilka słów o kompleksowym wspomaganiu szkół i placówek Nowe zadania Biblioteki kilka słów o kompleksowym wspomaganiu szkół i placówek Konferencja SCM biblioteka jako centrum wspomagania Wrocław, 08.10.2013 Beata Malentowicz Biblioteki pedagogiczne nowe zadania

Bardziej szczegółowo

Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB

Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB Aplikacja testowej wersji tezaurusa w systemie komputerowym ALEPH w Bibliotece CIOP-PIB IX Krajowe Forum Informacji Naukowej i Technicznej Zakopane wrzesień 2007 Biblioteka CIOP-PIB Biblioteka CIOP-PIB

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki szkolnej przy Zespole Szkół w Ślemieniu PRACA PEDAGOGICZNA

Plan pracy biblioteki szkolnej przy Zespole Szkół w Ślemieniu PRACA PEDAGOGICZNA Plan pracy biblioteki szkolnej przy Zespole Szkół w Ślemieniu PRACA PEDAGOGICZNA Wspomaganie realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej, informacyjnej i medialnej uczniów, kształcenia

Bardziej szczegółowo

8 1. Zadania Oddziału Zarządzania Zbiorami Drukowanymi i Elektronicznymi obejmują w szczególności:

8 1. Zadania Oddziału Zarządzania Zbiorami Drukowanymi i Elektronicznymi obejmują w szczególności: Załącznik nr 2: Szczegółowe zadania dyrektora Biblioteki Głównej, zastępcy dyrektora Biblioteki Głównej i komórek organizacyjnych Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu 1 Elementami struktury

Bardziej szczegółowo

Renata Krzemińska. nauczyciel matematyki i informatyki

Renata Krzemińska. nauczyciel matematyki i informatyki Program koła przedmiotowego w Gimnazjum Informatyka R2 w ramach projektu pn. Czym skorupka za młodu nasiąknie - rozwój kompetencji kluczowych uczniów Zespołu Szkół w Nowej Wsi Lęborskiej Renata Krzemińska

Bardziej szczegółowo

Regulamin Biblioteki Głównej im. prof. Jerzego Altkorna. Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej. z dnia 1 października 2012 roku

Regulamin Biblioteki Głównej im. prof. Jerzego Altkorna. Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej. z dnia 1 października 2012 roku Regulamin Biblioteki Głównej im. prof. Jerzego Altkorna Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej z dnia 1 października 2012 roku I. Postanowienia ogólne 1 1. Biblioteka Główna im. prof. Jerzego Altkorna

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie dostępu do dziedzinowych zasobów informacyjnych

Doskonalenie dostępu do dziedzinowych zasobów informacyjnych Doskonalenie dostępu do dziedzinowych zasobów informacyjnych Agnieszka Młodzka Stybel, CIOP PIB X KRAJOWE FORUM INFORMACJI NAUKOWEJ I TECHNICZNEJ BEZPIECZNA, INNOWACYJNA I DOSTĘPNA INFORMACJA PERSPEKTYWY

Bardziej szczegółowo

Zadania Formy pracy Osoba odpowiedzialna

Zadania Formy pracy Osoba odpowiedzialna Plan pracy Biblioteki Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Łaziskach na rok szkolny 2013/2014 Cel ogólny: Przygotowanie ucznia do kształcenia i samokształcenia w dalszych etapach nauki. Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania bibliotek pedagogicznych w świetle zmienionych zapisów prawa oświatowego

Rola i zadania bibliotek pedagogicznych w świetle zmienionych zapisów prawa oświatowego Rola i zadania bibliotek pedagogicznych w świetle zmienionych zapisów prawa oświatowego Biblioteki pedagogiczne jako jeden z elementów systemu wspomagania szkół Kontekst zmian 1. Nowa koncepcja wspomagania

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju zawodowego nauczyciela mianowanego ubiegającego się o tytuł nauczyc

Plan rozwoju zawodowego nauczyciela mianowanego ubiegającego się o tytuł nauczyc Literka.pl Plan rozwoju zawodowego nauczyciela mianowanego ubiegającego się o tytuł nauczyc Data dodania: 2006-03-19 11:30:00 Przedstawiam Państwu swój plan rozwoju zawodowego. Imię i nazwisko nauczyciela

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna PBW - Filia w Starogardzie Gdańskim

Oferta dydaktyczna PBW - Filia w Starogardzie Gdańskim Oferta dydaktyczna PBW - Filia Dla nauczycieli-bibliotekarzy 4x120 Spotkanie Nauczyciele min bibliotekarze Sieć współpracy i samokształcenia bibliotekarzy szkolnych powiatu starogardzkiego. Tematyka ustalana

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 11 stycznia 2013 r.

Zarządzenie Nr 1/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 11 stycznia 2013 r. Zarządzenie Nr 1/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia Regulaminu organizacyjnego Biblioteki i Archiwum Państwowej Wyższej

Bardziej szczegółowo

Plan pracy Koła Przyjaciół Biblioteki

Plan pracy Koła Przyjaciół Biblioteki Plan pracy Koła Przyjaciół Biblioteki Pergaminki rok szkolny 2016/2017 Opracowała Magdalena Olszewska 1.Wstęp Praca pedagogiczna nauczyciela bibliotekarza jest ważną częścią pracy biblioteki. Dobry kontakt

Bardziej szczegółowo

Plan pracy biblioteki Publicznego Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w roku szkolnym 2014/2015

Plan pracy biblioteki Publicznego Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w roku szkolnym 2014/2015 Plan pracy biblioteki Publicznego Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w roku szkolnym 2014/2015 Cel główny: Przygotowane ucznia do kształcenia i samokształcenia w dalszych etapach edukacji. Cele

Bardziej szczegółowo

Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013

Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013 Rządowy program rozwijania kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie stosowania technologii informacyjno komunikacyjnych Cyfrowa szkoła Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013

Bardziej szczegółowo