i Dorothy Caruso tenor niezapomniany

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "i Dorothy Caruso tenor niezapomniany"

Transkrypt

1 Choć żył w czasach, w których główne źródło informacji stanowiły gazety, a fonografia dopiero raczkowała, umiał przewidzieć znaczenie nagrań dla kariery artysty. Zmarł u szczytu sławy, 90 lat temu, a jednak jego płyty wciąż nie znikają z katalogów i półek sklepowych. Wciąż jest też uznawany za jednego z największych śpiewaków wszech czasów. I tak już pewnie zostanie. Enrico i Dorothy Caruso z córeczką Glorią Maciej Łukasz Gołębiowski Enrico Caruso tenor niezapomniany Errico Caruso przyszedł na świat 25 lutego 1873 roku przy Via San Giovannello agli Ottocalli 7 w Neapolu. Ówczesnym zwyczajem już następnego dnia został ochrzczony w kościele San Giovanni e Paolo. Jego imię początkowo pisano w dialekcie neapolitańskim Errico, a przez rodzinę i przyjaciół chłopiec był nazywany Eri. Dopiero jako nastolatek Caruso zmienił je na oficjalną włoską formę Enrico, czyli odpowiednik naszego Henryka. Enrico Caruso na pokładzie jednego z liniowców w rejsie pomiędzy Europą a Ameryką Był trzecim z siedmiorga dzieci w rodzinie i jednym z trojga, które dożyły wieku dorosłego. Wśród biografów śpiewaka krąży jednak legenda, że państwo Caruso mieli znacznie więcej potomstwa. Francis Robinson i Pierre Key wspominają o 17 lub 18 dzieciach, które zmarły w niemowlęctwie. Guido D Onofrio w swoich badaniach genealogicznych nie znalazł jednak potwierdzenia tej opowieści. Jej autorem mógł być sam Enrico, bowiem wdowa po nim, Dorothy, zawarła legendę w swoich pamiętni- kach. Ponoć miał on nazywać się numerem 19., mieć 20 braci i tylko jedną siostrę. Ojciec Enrica, Marcellino, był mechanikiem i pracował w odlewni. Nie zarabiał wiele, ale była to praca stabilna i pozwalająca utrzymać rodzinę. Naturalne było, że syn powinien iść w jego ślady, toteż w wieku lat 11 chłopiec został wysłany na naukę do niejakiego Palmieriego, który budował w Neapolu publiczne fontanny z wodą do picia. Po latach, będąc w rodzinnym mieście, Caruso lubił odnajdywać urządzenia, które pomagał instalować. By uzupełnić wykształcenie i spełnić nie tylko ojcowskie, ale i matczyne aspiracje, młody Enrico poza nauką zawodu chodził także na lekcje kaligrafii i rysunku technicznego, prowadzone przez miejscowych księży. W tym czasie zaczął śpiewać w kościelnym chórze i szybko został zauważony jako głos wyjątkowo obiecujący. Było to wielką radością dla matki, która wróżyła synowi karierę i bardzo wspierała te dziecięce marzenia. Niestety, zmarła młodo, w 1888 roku, ale jej testament Enrico postanowił wypełnić i zamiast zostać u boku ojca, zaczął korzystać ze swego talentu. Śpiewał zarobkowo, gdzie tylko się dało. Występował na weselach i przyjęciach albo po prostu na ulicy, zbierając pieniądze do kapelusza. Większość oddawał potem na utrzyma- 76 Hi Fi i Muzyka 2/11

2 nie rodziny, ale jako 18-latek, po udanych występach we włoskiej miejscowości turystycznej, postanowił kupić sobie pierwsze nowe buty. Niedługo później powołano go do wojska. Jego dowódca, kapitan artylerii, usłyszał pewnego dnia, jak młodzieniec śpiewa i, poruszony, zaprosił go na skromny poczęstunek. Później poszli razem do kawiarni, gdzie Caruso, jak zwykle, zaczął występować przed gośćmi. Wtedy kapitan miał mu powiedzieć: Zmiataj studiować tę swoją Artysta w roli karykaturzysty w czasie balu charytatywnego Karykatury autorstwa śpiewaka przedstawiające jego samego Enrico Caruso i Helen Keller amerykańska głuchoniewidoma pisarka wienie Caruso na deskach słynnego teatru odbyło się 26 grudnia. Zaśpiewał Alfreda w Cyganerii, a na podium dyrygenckim stał sam Arturo Toscanini. Wkrótce po tym wydarzeniu przyszedł czas na pierwsze europejskie tournèe. Artysta odwiedził m.in. Monte Carlo i St. Petersburg oraz Moskwę, a w drodze do Rosji zawitał też do Warszawy. W 1901 roku na zaproszenie Toscaniniego wziął udział w wielkiej gali, zorganizowanej po śmierci Verdiego. Wystąpił na niej w towarzystwie największych śpiewaków tamtych lat Francesca Tamagno i Giuseppe Borgattiego. W 1902 podpisał swój pierwszy kontrakt nagraniowy z firmą Gramophone & Typewriter Company. W hotelowym pokoju w Mediolanie pomuzykę i żebym cię więcej w koszarach nie widział!. Tak zakończyła się wojskowa przygoda Enrica dla dobra jego oraz historii opery. Młody śpiewak stawał się coraz bardziej popularny w rodzinnym Neapolu. Poznał trochę ludzi; zaczął brać lekcje śpiewu. Coraz rzadziej śpiewał pod chmurką, a częściej na poważnych imprezach. Jego profesjonalny debiut sceniczny miał miejsce 15 marca 1895 roku w Teatro Nuovo. Opera, w której wystąpił, to dziś zupełnie zapomniane dzieło kompozytora-amatora Domenico Morellego L Amico Francesco. Występ był tak udany, że od razu pojawiły się propozycje angaży z innych teatrów we Włoszech. Od dyrygenta i nauczyciela śpiewu, Vincenco Lombardiego, otrzymał natomiast Caruso kilka cennych rad, które pomogły rozjaśnić i umocnić jego rejestr głosowy oraz wygładzić niedoskonałości stylu. Lombardi musiał mieć niezwykłą umiejętność znajdowania wielkich talentów, bowiem przez jego klasę przewinęło się jeszcze trzech śpiewaków, których po latach Caruso spotkał na deskach Metropolitan Opera barytony Antonio Scotti i Pasquale Amato oraz tenor Fernando De Lucia. Mimo rosnącej popularności i kolejnych występów Caruso w pierwszych latach kariery nie mógł się cieszyć idącymi za tym Popiersie i oryginał bliskie spotkanie pieniędzmi. Jedna z pierwszych oficjalnych fotografii, zrobionych na Sycylii w 1896 roku, przedstawia śpiewaka ubranego w narzutę z łóżka, udrapowaną na kształt togi, bowiem jego jedyna koszula była akurat w pralni. W tym czasie miał też miejsce incydent, który boleśnie uraził ambicję debiutanta. W czasie jednego z przedstawień w Neapolu część publiczności wybuczała go, bowiem zawczasu nie opłacił klakierów. Po tym zdarzeniu Caruso poprzysiągł sobie, że już nigdy w rodzinnym mieście nie wystąpi, a odwiedzać je będzie wyłącznie, by zjeść spaghetti. Słowa dotrzymał. Występował w coraz bardziej prestiżowych teatrach. W 1897 roku w Palermo zaśpiewał w La Gioconda, a rok później w Mediolanie w Fedorze. Występując w Cyganerii, poznał młodą gwiazdę Adę Giachetti, a ich sceniczny płomienny romans przeniósł się na życie prywatne. Ada zostawiła swego męża i wkrótce stała się matką dwóch synów śpiewaka. Tymczasem nadchodziły kolejne propozycje i repertuar Caruso stale się powiększał. Doszły do niego partie w Traviacie, Łucji z Lamermooru i Manon Lescaut. W 1900 roku wielki talent doceniła La Scala, oferując mu kontrakt i tym samym ostatecznie potwierdzając jego pozycję wschodzącej gwiazdy. Pierwsze przedsta- Hi Fi i Muzyka 2/11 77

3 wstało wtedy 10 płyt, które stały się bestsellerami, jak na ówczesne standardy, i pomogły rozsławić nazwisko 29-letniego śpiewaka w nowych miejscach. Nie trzeba były długo czekać, by Caruso otrzymał propozycję ośmiu występów w londyńskiej Royal Opera House oraz w Covent Garden. Ich repertuar obejmował dzieła od Aidy Verdiego po Don Giovanniego Mozarta. Debiut w Covent Garden miał miejsce 14 maja 1902 roku. Caruso wystąpił w roli księcia Mantui w Rigoletcie Verdiego, u boku najwyżej opłacanej wówczas diwy operowej, australijskiej sopranistki Nellie Melby. W swoich pamiętnikach śpiewaczka napisała potem wiele ciepłych słów o głosie młodego Włocha, ale uznała go także za mniej wyrafinowanego muzyka i uzdolnionego interpretatora niż nasz Jan Reszke, święcący wtedy tryumfy na deskach Met. Po sukcesie w Londynie tylko kwestią czasu pozostało, kiedy Caruso przepłynie Atlantyk, by spróbować sił na amerykańskiej ziemi. Na kontrakt nie musiał długo czekać i w 1903 roku, dzięki staraniom swego impresario, Pasquale Simonellego, mógł już pakować walizki. Celem była, rzecz jasna, Metropolitan Opera, gdzie zaśpiewał po raz pierwszy 23 listopada w premierowym wystawieniu Rigoletta. Jego partnerką w roli Gildy była Marcelina Sembrich- Kochańska. Kilka miesięcy po tym przedstawieniu Caruso podpisał niezwykle ważny, dożywotni kontrakt z Victor Talking-Machine Company. Od tej chwili jego kariera sceniczna była nierozłącznie związana z kolejnymi płytami, ukazującymi się w Ameryce i Europie. Pomiędzy tymi kontynentami artysta poruszał się bardzo często. W 1904 roku kupił wiejski dom niedaleko Florencji, który stał się jego azylem i miejscem ucieczki od stresu publicznych występów. W Nowym Jorku upodobał sobie natomiast apartament w hotelu Knickerbrocker, wzniesionym w 1906 roku na rogu Broadwayu i 42 ulicy. Stamtąd wyruszał nie tylko do Met, lecz również w dalsze podróże koncertowe po amerykańskich i kanadyjskich miastach. Dużo jeździł też po starym kontynencie. W latach oraz występował regularnie w Covent Garden. Odwiedzał też Francję, Belgię, Monaco, Austrię, Niemcy i Węgry. W 1909 roku Nellie Melba zaproponowała mu wspólne torunée po Australii, ale odmówił, tłumacząc decyzję zbyt długim czasem podróży. W kwietniu 1906 roku grupa śpiewaków z Metropolitan Opera, w której znalazł się Caruso, wyjechała do San Francisco, by dać serię przedstawień w tamtejszej operze. Po udanej Carmen Bizeta, artysta poszedł spać w swoim pokoju w Palace Hotel. Bladym świtem następnego dnia obudziła go seria silnych wstrząsów, które jak się potem okazało, niemal zrównały miasto z ziemią. Hotel jakimś cudem ocalał, a śpiewak miał się ponoć zachować niezwykle bohatersko, chodząc po korytarzach z pieśnią na ustach i w ten sposób uspokajając spanikowanych gości. Met w trzęsieniu straciła wszystkie przywiezione z sobą dekoracje i kostiumy, ale na szczęście żaden z artystów nie ucierpiał. Po wielu próbach, mając za bagaż jedynie fotografię Roosevelta z odręczną dedykacją, Caruso jakoś zdołał się wydostać ze zrujnowanego miasta, ale zapowiedział, że już nigdy tam nie wróci. Rok 1906 był wyjątkowo pechowy. W listopadzie artysta został oskarżony o czyn rzekomo popełniony przez niego w małpiarni nowojorskiego zoo. Policja postawiła mu zarzut uszczypnięcia w siedzenie pewnej zamężnej niewiasty. Śpiewak bronił się, że karygodnego występku dopuściła się jedna z małp, mimo to uznano go winnym i skazano na karę 10 dolarów. Incydent odbił się szerokim echem w miejscowej prasie i początkowo mocno zbulwersował członków socjety. Artystom wielkiego formatu można jednak wybaczyć wiele błędów i sprawa szybko została zapomniana, a bilety na przedstawienia z Caruso sprzedawały się jak zwykle na pniu. Był ulubieńcem publiczności, a szczególną miłością cieszył się wśród włoskich emigrantów, których w owym czasie było w Nowym Jorku aż pół miliona. W 1916 roku Caruso dołożył do swego repertuaru role bohaterów heroicznych Samsona, Jana z Lejdy i Eleazara oraz zaczął planować występ w roli Otella najbardziej wymagającej ze wszystkich ról napisanych przez Verdiego. W następnym roku odbył podróże do Argentyny, Urugwaju i Brazylii, a w 1918 odwiedził Meksyk. Gdy Stany Zjednoczone przystąpiły do I wojny światowej, Caruso włączył się w działalność charytatywną, dając wiele darmowych koncertów lub zbierając fundusze na pomoc dla weteranów. Osobiście także przekazywał na ten cel spore sumy z zysków inwestycyjnych. W tym czasie śpiewak był już człowiekiem bardzo bogatym. Jego roczny dochód w 1918 roku wynosił dolarów. Dwa lata później za jeden tylko koncert w Hawanie zainkasował bajońską kwotę dolarów. Przekładając to na dzisiejsze realia, sumy te należy pomnożyć mniej więcej przez 33. Pod koniec wojny Caruso poznał 25-letnią Dorothy Park Benjamin, córkę bogate- Pogrzeb artysty w Neapolu 78 Hi Fi i Muzyka 2/11

4 go nowojorskiego prawnika patentowego. W tym czasie rozpadł się też jego związek z Adą Giachetti, a kolejne pozwy o odszkodowanie ze strony byłej żony zostały przez sądy odrzucone. Śpiewak miał więc wolną drogę do nowego małżeństwa. I choć ojciec panny młodej był związkowi przeciwny, para pobrała się 20 sierpnia Rok później urodziła im się córka Gloria Caruso. Dorothy przeżyła męża i napisała o nim dwie książki, zawierające m.in. obszerne fragmenty ich korespondencji. Zmarła w 1955 roku. Będąc u szczytu sławy, Enrico lubił korzystać ze swoich wpływów, pozycji i pieniędzy. Słynął z ubierania się u najdroższych krawców, brał gorącą kąpiel dwa razy dziennie, jadał najlepsze włoskie jedzenie i pił najprzedniejszy alkohol. Jak każdy artysta, miał też swoje dziwactwa i był bardzo przesądny. Często nosił naszyjnik z suszonych sardeli, który miał mu pomóc pozostać w dobrym zdrowiu. Odmawiał podróży w niektóre dni tygodnia bez konsultacji z prywatnym astrologiem, jadł dużo czosnku i zażywał różne mikstury w zamyśle pomagające na struny głosowe. Przed występem miał w zwyczaju wypić sporą szklankę dobrej whisky. W wolnych chwilach chętnie grywał w karty oraz bawił się rysując karykatury przyjaciół. Miał też naturę kolekcjonera. Zbierał rzadkie znaczki pocztowe, monety, zegarki oraz zabytkowe tabakierki. Ponad wszystko kochał jednak mocne egipskie papierosy. Ten zwyczaj w połączeniu z brakiem ruchu i stresującym trybem życia doprowadził do stopniowego pogorszenia się stanu zdrowia artysty, mimo jego stosunkowo młodego wieku. 16 września 1920 Caruso przyjechał do kościoła Św. Trójcy w Camden, gdzie dla macierzystej wytwórni Victor nagrał w ciągu kolejnych trzech dni kilka płyt. Znalazły się na nich m.in. Domine Deus i Crucifixus z Małej mszy uroczystej Rossiniego. Jak się potem okazało, były to ostatnie nagrania wielkiego tenora. W czasie długiej podróży koncertowej po USA, pod koniec 1920 roku, szybko zapadł na zdrowiu. Kilka razy przeszedł w tym czasie zapalenie oskrzeli. Przed Bożym Narodzeniem pojawił się ból z lewej strony klatki piersiowej oraz trudności w oddychaniu. Jego osobisty lekarz, który do tej pory musiał leczyć śpiewaka co najwyżej z migrenowych bólów głowy, zlekceważył objawy, uznając je za nerwobóle. Orzekł, że artysta może pozostać na scenie, choć ten ledwie chodził i śpiewał z wyraźnym trudem. 11 grudnia w czasie przedsta- Płyty RCA Victor z głosem Caruso, nagrane 25 stycznia 1917 roku Odświeżone nagrania archiwalne Caruso na płytach kompaktowych Naxosu i RCA wienia Eliksiru miłosnego w nowojorskiej akademii muzycznej Caruso dostał ataku kaszlu połączonego z krwiopluciem i spektakl musiano przerwać po pierwszym akcie. Po tym zdarzeniu tenor zaśpiewał jeszcze tylko kilka przedstawień, a ostatni raz pojawił się na scenie Met 25 grudnia jako Eleazar w operze Halevy ego. Po nowym roku postawiono niezbyt optymistyczną diagnozę ropne zapalenie opłucnej. Seria bolesnych zabiegów chirurgicznych miała pomóc w odsączeniu płynu z wnętrza klatki piersiowej, ale przyczyniła się też do powstania dodatkowych zakażeń. Caruso zdecydował się na powrót do rodzinnego Neapolu, gdzie poddał się najpoważniejszej operacji, w trakcie której usunięto mu fragment jednego z żeber. Jak po latach wspominała jego żona, artysta zaczynał powoli dochodzić do siebie, ale niepotrzebnie dał się zbadać jakiemuś lokalnemu medykowi, który nie przestrzegał zasad higieny i po jego wizycie stan pacjenta ponownie się pogorszył. Dwaj wybitni włoscy doktorzy bracia Bastianelli, prowadzący klinikę w Rzymie, polecili w tej sytuacji usunięcie lewej nerki. W drodze do nich Caruso zatrzymał się na noc w hotelu Vesuvio pod Neapolem, gdzie jego stan dramatycznie się pogorszył. Żeby zasnąć, śpiewak otrzymał zastrzyk morfiny. Następnego ranka, 2 sierpnia 1921 roku, około godziny 9.00 Enrico Caruso zmarł. Przyczyną śmierci 48-letniego śpiewaka było zapalenie otrzewnej powstałe w wyniku pęknięcia ropnia w opłucnej. W pogrzebie wzięły udział tysiące ludzi. Na polecenie króla specjalnie na tę okoliczność otwarto jego prywatny kościół San Francesco di Paola. Zabalsamowane ciało Carusa było wystawione przez 9 lat w szklanym sarkofagu, po czym zostało pochowane w okazałym grobowcu. Niezwykła popularność wielkiego tenora przetrwała do naszych czasów dzięki wynalazkowi, od którego wtedy jako jeden z nielicznych artystów nie uciekał fonografii. Mimo kiepskiej jakości nagrań i siermiężnej technologii produkcji, na początku XX wieku były one czymś nowym i fascynującym. Gdy wielu znanych artystów odmawiało udziału w sesjach nagraniowych, uznając śpiewanie do blaszanej tuby za niegodne ich pozycji, Caruso swoją pierwszą płytę zrealizował już w Rok później zarejestrował kolejne. Poza realizacjami dla kilku fi rm gramofonowych ś piewak bez opo - rów zgadzał się na utrwalanie swego głosu na cieszących się jeszcze sporą popularnością cylindrach Pathe Records. Od 1 lutego 1904 roku Caruso związał się jednak na stałe Hi Fi i Muzyka 2/11 79

5 z Victor Talking-Machine Company i od tej pory nie eksperymentował już tak wiele. Większość z ponad 260 nagrań powstało w studiach Nowego Jorku. Czasem jednak firma wysyłała sprzęt i ekipę do kościoła w Camden w stanie New Jersey. Jego akustyka sprzyjała rejestrowaniu muzyki religijnej. Tam także odbyła się ostatnia sesja w życiu śpiewaka. Zanim to jednak nastąpiło, już w roku 1907 jedno z jego nagrań osiągnęło rekordową sprzedaż miliona egzemplarzy, i to w czasach raczkującej fonografii! Mowa o arii Vesti la giubba. Przyniosło to artyście milionowe zyski i przekonało kilka ówczesnych gwiazd scen operowych Adelinę Patti, Nellie Melbę, Francesco Tamagno do wydania własnych krążków. Pierwsze amerykańskie nagrania tenora, podobnie jak te realizowane wcześniej w Mediolanie, odbyły się jedynie z akompaniamentem fortepianu. Rozwój sprzętu i dążenie do wzbogacania oferty sprawiły jednak, że od lutego 1906 standardem przy nagrywaniu arii stał się udział orkiestry. Etatowymi dyrygentami wytwórni Victor byli wówczas Walber B. Rogers i Joseph Pasternack. Te płyty były potem wielokrotnie remasterowane i ponownie wypuszczane na rynek na coraz nowszych nośnikach. W 1929 RCA, które wcześniej kupiło firmę Victor, wydało kilka krążków Caruso, wzmacniając oryginalny akompaniament Kartka wkładana do papierosów marki Wills nagranym współcześnie, co dało bardziej autentyczne i bogatsze brzmienie. W 1950 roku RCA ponownie wydało nagrania legendarnego śpiewaka, tyle że już nie na twardym szelaku, ale miękkim i lepiej brzmiącym winylu. Potem przyszedł czas na płyty długogrające i kolejną próbę poprawienia jakości brzmienia poprzez elektroniczną obróbkę dźwięku. W końcu w roku 1990, a potem w 2004 głos tenora trafił na CD. Poza RCA jego nagrania pojawiły się w katalogach wytwórni Pearl i Naxos. Ta ostatnia wydała 12-płytowy box, zawierający kompletną dyskografię śpiewaka w elektronicznie oczyszczonej wersji przygotowanej przez wybitnego inżyniera dźwięku Warda Marstona. Enrico Caruso to fenomen w historii opery. Artysta nie tylko obdarzony wyjątkowym głosem i charyzmą, ale także człowiek umiejący korzystać z życia i przewidywać przyszłość. Jego romans z fonografią dał mu nieśmiertelną sławę, która trwa już ponad sto lat. Kolejne pokolenia miłośników opery, tak jak ich dziadkowie z płyt gramofonowych, słuchają z zapartym tchem popisów Włocha na swoich ipodach. Jego sztuka wciąż żyje i jest równie urzekająca, jak w czasach, gdy porywał publiczność na scenie Metropolitan Opera. Nie sposób sobie wyobrazić, by nagrania Caruso znikły z katalogów. Stały się integralnym elementem muzycznej kultury. Tak jak on sam. 80 Hi Fi i Muzyka 2/11

1 Wiesław Ochman Wiesław Ochman, jeden z najznakomitszych tenorów europejskich, opromieniony światową sławą, jest zarazem najpopularniejszym polskim śpiewakiem operowym. Od debiutu w 1960 roku na scenie

Bardziej szczegółowo

Aleksander Sas-Bandrowski - tenor z Lubaczowa

Aleksander Sas-Bandrowski - tenor z Lubaczowa 1 Aleksander Sas-Bandrowski - tenor z Lubaczowa W moich wędrówkach po artystycznych śladach kultury muzycznej naszego podkarpackiego regionu dotarłem do znakomitej postaci wspaniałego artysty śpiewaka

Bardziej szczegółowo

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście 1 Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście Chyba dobrze czuli się Państwo na sanockiej scenie. To było widać i słychać Tatiana Hempel-Gierlach: Tak, w Sanoku zgotowano nam wspaniałe przyjęcie,

Bardziej szczegółowo

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran Recenzje Twórcy i wykonawcy Alicja Węgorzewska mezzosopran Piotr Matuszczyk/Maciej Tomaszewski Fortepian Bogdan Kierejsza skrzypce Jerzy Snakowski pomysł i tekst Jerzy Bończak reżyseria Rafał Olbiński

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN XVII Wielkiego Turnieju Tenorów w Szczecinie

REGULAMIN XVII Wielkiego Turnieju Tenorów w Szczecinie REGULAMIN XVII Wielkiego Turnieju Tenorów w Szczecinie 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. XVII Wielki Turniej Tenorów, zwany dalej Turniejem, organizowany jest przez Operę na Zamku w Szczecinie w dniu 27 czerwca

Bardziej szczegółowo

Jerzy Artysz Jerzy Artysz, który przy swojej prawdziwie uniwersalnej technice wokalnej potrafi zaśpiewać wszystko co na baryton napisano, poradził sobie również z partią Makbeta. Jak zwykle daje on z siebie

Bardziej szczegółowo

Antonio Vivaldi. Wielki kompozytor baroku

Antonio Vivaldi. Wielki kompozytor baroku Antonio Vivaldi Wielki kompozytor baroku Antonio Lucio Vivaldi zwany Rudym Księdzem urodził się 1678 roku w Wenecji, a dokonałżywota podczas podróży w Wiedniu. Był to 1741r. W skrócie A kim on był? Kompozytorem

Bardziej szczegółowo

Wierszyki na wódkę. Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny.

Wierszyki na wódkę. Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny. Wierszyki na wódkę Tekst moŝe być dowolnie modyfikowany. W przypadku tekstu własnego prosimy o wpisanie w formularzu zamówienia własny. 1. Niechaj wszyscy Goście na zdrowie dziś piją, a 100 lat w szczęściu

Bardziej szczegółowo

1 Kazimierz Pustelak Głos mu się leje jak wino z amfory - napisał kiedyś o tym artyście Jarosław Iwaszkiewicz. Bo też głos ten jest niezwykły: piękna barwa, swobodne i dokładne frazowanie, lekkość, niemal

Bardziej szczegółowo

ćwierć wieku pomagania pod wiatr Jurek Owsiak

ćwierć wieku pomagania pod wiatr Jurek Owsiak ćwierć wieku pomagania pod wiatr Jurek Owsiak case study 1972 (19 lat) - Wojsko? Nie, dziękuję! Lepiej psychiatryk! Jako 19 latek Jurek był zdeterminowany, aby nie tracić 2 lat życia na wojsko. Zaczął

Bardziej szczegółowo

Georg Friedrich Händel

Georg Friedrich Händel 1 Urodził się w 1685r. w niemieckim mieście Halle w rodzinie bez większych zainteresowań muzycznych. 2 Talent Händla objawił się z niezwykłą siłą dość wcześnie, jednak ojciec przyszłego kompozytora nie

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Na wódkę weselną: 1. Wódka Weselna. Niechaj wszyscy Goście na zdrowie dziś piją, a Renata i Dawid 100 lat w szczęściu żyją!!!

Na wódkę weselną: 1. Wódka Weselna. Niechaj wszyscy Goście na zdrowie dziś piją, a Renata i Dawid 100 lat w szczęściu żyją!!! Na wódkę weselną: 1. Niechaj wszyscy Goście na zdrowie dziś piją, a 100 lat w szczęściu żyją!!! 2. Toasty wznosicie za pomyślność Młodej Pary Kielich pierwszy: za Młodych szczęście Drugi: za dziecka poczęcie

Bardziej szczegółowo

Adam Zdunikowski Karierę rozpoczął już w wieku siedmiu lat od występów w warszawskim chórze Lutnia. Jego muzyczne fascynacje były na tyle silne, że po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego podjął studia

Bardziej szczegółowo

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą Opis przypadku Wśród uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Geneza. Plan wydarzeń

Geneza. Plan wydarzeń Geneza Geneza Pomysł napisania opowiadania o Lampo powstał, kiedy Roman Pisarski poznał historię psa, która została opisana we włoskiej gazecie. Plan wydarzeń 1. Pies przyjeżdża do Marittimy. 2. Zawiadowca

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

do udział w imprezie zaprosiliśmy: KASIA KOWALSKA W t roku

do udział w imprezie zaprosiliśmy: KASIA KOWALSKA W t roku W t roku do udział w imprezie zaprosiliśmy: KASIA KOWALSKA To jedna z najbardziej znanych polskich wokalistek. Swoją muzyczną karierę rozpoczęła od debiutanckiego albumu Gemini, z którego pochodzą przeboje

Bardziej szczegółowo

Kiedy niebo dotyka dzieci

Kiedy niebo dotyka dzieci BOŻA HISTORIA 1 Dzieci Bungomy dla Jezusa! Dzieci Bungomy dla Jezusa! słychać było w całym mieście Bungoma w Kenii. Ponad dwa tysiące dzieci wyszło na ulice. Śpiewały, tańczyły i maszerowały, niosąc transparenty

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP

ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP organizowanym przez firmę HEMPSZOP zwaną dalej Producentem. I. Postanowienia ogólne 1. Konkurs ma na celu wyłonienie najlepszego spośród jego uczestników wykonawcy

Bardziej szczegółowo

Pełne kalendarium życia Ignacego Jana Paderewskiego

Pełne kalendarium życia Ignacego Jana Paderewskiego Pełne kalendarium życia Ignacego Jana Paderewskiego 1860 Ignacy Jan Paderewski przychodzi na świat 6 listopada w Kuryłówce na Podolu. Matka umiera wkrótce po jego narodzinach. Jedynym opiekunem małego

Bardziej szczegółowo

"50+ w Europie" Badanie Zdrowia, Starzenia się, i Przechodzenia na Emeryturę w Europie

50+ w Europie Badanie Zdrowia, Starzenia się, i Przechodzenia na Emeryturę w Europie Uniwersytet Warszawski Numer seryjny kwestionariusza: 2910001 Nr ID gospodarstwa domowego 2 9 0 6 2 0 0 Nr ID osoby Data wywiadu: Nr ID ankietera: Imię respondenta: "50+ w Europie" Badanie Zdrowia, Starzenia,

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia )

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) 1. W filmie Emilio Esteveza Droga życia reżyser wykorzystuje retrospekcję. W jaki sposób to robi i czemu ten

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z praktyk

Sprawozdanie z praktyk Sprawozdanie z praktyk L O N D Y N, 1 0-2 3. 0 4. 2 0 1 6 K ATA R Z Y N A W O Ź N I A K I I T O T Sprawozdanie z 2-tygodniowych praktyk, odbytych 10-23.04.2016r. w Londynie w ramach projektu Doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Artur Ruciński - śpiew jest moją pasją, moim życiem.

Artur Ruciński - śpiew jest moją pasją, moim życiem. Artur Ruciński - śpiew jest moją pasją, moim życiem. Zakończył się kolejny sezon w Pana karierze, jak minął, co przyniósł? To był udany, ale też bardzo pracowity sezon. Wziąłem udział w przesłuchaniach

Bardziej szczegółowo

Mariusz Kwiecień - krakowska gwiazda światowych scen operowych.

Mariusz Kwiecień - krakowska gwiazda światowych scen operowych. Mariusz Kwiecień - krakowska gwiazda światowych scen operowych. Czy Kraków jest dla Ciebie miejscem szczególnym? Myślę, że Kraków jest miejscem szczególnym dla każdego, kto choć raz do niego zawitał. To

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?...

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?... Lista pytań badanie przesiewowe dzieci w wieku 9-11 lat (wersja 2014) A DANE DZIECKA Imię i nazwisko Data urodzenia Nazwa szkoły Nazwisko nauczyciela/i BSN Adres Kod pocztowy Nazwisko lekarza domowego

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Urodził się 13 września 1938 roku w Poznaniu. Jest polskim prozaikiem, dramaturgiem i felietonistą.

Urodził się 13 września 1938 roku w Poznaniu. Jest polskim prozaikiem, dramaturgiem i felietonistą. Urodził się 13 września 1938 roku w Poznaniu. Jest polskim prozaikiem, dramaturgiem i felietonistą. Studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, potem przeniósł się na Wydział Aktorski Paostwowej Wyższej

Bardziej szczegółowo

Współpraca Szamotuł z Bad Saarow w Niemczech

Współpraca Szamotuł z Bad Saarow w Niemczech wypisz zapisz Jeśli chcesz otrzymywać najświeższe informacje z Miasta, wpisz swój adres e-mail i zapisz POGODA 2011-08-16 06:30:00 16 C Poleć znajomemu Dodaj do ulubionych Mapa serwisu Strona główna Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

ul. Kasztelańska 3. 58-316 Wałbrzych tel. 74 646 70 40 kom. +48 795 700 762 www.przedszkole-universus.pl e-mail: przedszkole.universus@gmail.

ul. Kasztelańska 3. 58-316 Wałbrzych tel. 74 646 70 40 kom. +48 795 700 762 www.przedszkole-universus.pl e-mail: przedszkole.universus@gmail. 1 ul. Kasztelańska 3. 58-316 Wałbrzych tel. 74 646 70 40 kom. +48 795 700 762 www.przedszkole-universus.pl e-mail: przedszkole.universus@gmail.com Zapisuję do Przedszkola Niepublicznego UNIVERSUS w Wałbrzychu

Bardziej szczegółowo

Patronat honorowy. Podziękowania dla sponsorów i partnerów Konkursu. Patronat medialny

Patronat honorowy. Podziękowania dla sponsorów i partnerów Konkursu. Patronat medialny Patronat honorowy Prezydent Miasta Sosnowca Arkadiusz Chęciński Podziękowania dla sponsorów i partnerów Konkursu Patronat medialny Kontakt Zespół Szkół Muzycznych ul. Wawel 2 41-200 Sosnowiec tel. 32 266

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935)

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) 70 ROCZNICA ŚMIERCI (zbiory audiowizualne) Wideokasety 1. A JEDNAK Polska (1918-1921 ) / scen. Wincenty Ronisz. Warszawa : Studio Filmów Edukacyjnych Nauka, 1998. 1 kas. wiz.

Bardziej szczegółowo

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Gdyby, to była mafia już bym nie żyła... Oto jak z koleżankami otrzymujemy kosmetyki, bawimy się wyśmienicie i jeszcze przy tym zarabiamy (oraz jak możesz do

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Dawno temu leśną krainą

Dawno temu leśną krainą Dawno temu leśną krainą rządził poczciwy, stary król Kanut Wielki. Mieszkał w wielkim, kamiennym zamku, otoczonym lasami, pełnymi dzikich zwierząt. D D d d Król Kanut mieszkał w zamku razem ze swoją rodziną:

Bardziej szczegółowo

Metropolitalna Noc Teatrów w Operze Śląskiej. aa http://kulturalnybytom.pl/metropolitalna Noc Teatrów w Operze Śląskiej.

Metropolitalna Noc Teatrów w Operze Śląskiej. aa http://kulturalnybytom.pl/metropolitalna Noc Teatrów w Operze Śląskiej. W sobotę, 28 września Opera Śląska zaprasza na Metropolitalną Noc Teatrów: będzie można zwiedzić kulisy Opery, gdzie na wszystkich czekać będą niespodzianki m. in. warsztaty plastyczne, pokaz charakteryzacji

Bardziej szczegółowo

Dzień Matki w Hutkach. Sobótka 2012. Spotkania w bibliotekach

Dzień Matki w Hutkach. Sobótka 2012. Spotkania w bibliotekach Dzień Matki w Hutkach Sobótka 2012 Spotkania w bibliotekach Gmina w obiektywie CZERWIEC/LIPIEC 6/12, egzemplarz bezpłatny BIULETYN INFORMACYJNY GMINY KONOPISKA Aleksandria I, Aleksandria II, Hutki, Jamki-Kowale,

Bardziej szczegółowo

Stephen Hawking. case study

Stephen Hawking. case study Stephen Hawking case study 1955 (13 lat): Młody Stephen nudzi się na fizyce i patrzy w gwiazdy Gdy jako mały chłopiec uczęszcza do szkoły, fizyka to dla niego najnudniejszy przedmiot, bo wszystko wydaje

Bardziej szczegółowo

I OGÓLNOPOLSKI FESTIWAL PIOSENKI Z CZARNEGO KRĄŻKA

I OGÓLNOPOLSKI FESTIWAL PIOSENKI Z CZARNEGO KRĄŻKA I OGÓLNOPOLSKI FESTIWAL PIOSENKI Z CZARNEGO KRĄŻKA pod hasłem: Andrzej Piaseczny zaprasza do Pionek REGULAMIN KONKURSU 1. Organizatorem festiwalu jest: Centrum Aktywności Lokalnej w Pionkach tel. 48 377

Bardziej szczegółowo

Opera MasterClass. Rzeszów 2014.

Opera MasterClass. Rzeszów 2014. REGULAMIN. 1. Agencja OperaElite organizuje Opera Masterclass z wybitnym włoskim tenorem - Maestro Marcello Bedoni m, w dniach od 05.04.2014 do 11.04.2014 roku, który będzie miał miejsce w Uniwersytecie

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania. i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny)

Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania. i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny) Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny) Jonasz i Ernest- dwaj bracia, byli uczniami wybitnie uzdolnionymi. Praca z nimi była dla mnie

Bardziej szczegółowo

Uroczystośd ŚlubnaUroczystośd Chrztu, I Komunii, Bierzmowania

Uroczystośd ŚlubnaUroczystośd Chrztu, I Komunii, Bierzmowania Uroczystośd ŚlubnaUroczystośd Chrztu, I Komunii, Bierzmowania Uroczystości jubileuszowe Połowinki, Studniówka, Bal Maturalny Bal Sylwestrowy Imprezy Plenerowe Materiały reklamowe Uroczystość Ślubna Błogosławieństwo

Bardziej szczegółowo

Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny

Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny Adrianna Róża Szmyt - każdy tak samo ważny We wrześniu 2010 roku minie dziesięć lat od chwili założenia przy Parafii Ofiarowania Pańskiego na Ursynowie chóru Cantate Domino. Jego podstawową działalnością

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego.

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego. JANUSZ KORCZAK Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, znany też jako: Stary Doktor lub Pan doktor padoktor (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. 5 sierpnia lub 6 sierpnia 1942 w Treblince)

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

PO KL.09.05.00-02-237/13

PO KL.09.05.00-02-237/13 Projekt W Europie po angielsku i niemiecku NR PO KL.09.05.00-02-237/13 współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Jak przebiegała realizacja projektu od 1

Bardziej szczegółowo

1988-1998 solista w Kammeroper we Wiedniu, w Teatrze Wielkim Operze Narodowej w Warszawie, oraz w Operze Narodowej w Pradze.

1988-1998 solista w Kammeroper we Wiedniu, w Teatrze Wielkim Operze Narodowej w Warszawie, oraz w Operze Narodowej w Pradze. Aleksander Teliga Polski śpiewak, zaliczany do czołówki europejskich solistów. Ukończył wydział wokalno-aktorski w konserwatorium we Lwowie w klasie śpiewu A. Wrabela Gościł na scenach takich teatrów jak:

Bardziej szczegółowo

rok szkolny 2014/2015

rok szkolny 2014/2015 rok szkolny 2014/2015 Opiekun SKO: p. Hanna Zdanowska Szkoła Podstawowa nr 323 im. Polskich Olimpijczyków w Warszawie zaczęliśmy przygodę z SKO i współpracę z 43 Oddziałem Banku Polskiego PKO w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

KURPIOWSKIE PREZENTACJE ARTYSTYCZNE przy wsparciu Starosty Ostrołęckiego oraz Sponsorów. 130. rocznica urodzin Adama Chętnika

KURPIOWSKIE PREZENTACJE ARTYSTYCZNE przy wsparciu Starosty Ostrołęckiego oraz Sponsorów. 130. rocznica urodzin Adama Chętnika 32 KURPIOWSKIE PREZENTACJE ARTYSTYCZNE przy wsparciu Starosty Ostrołęckiego oraz Sponsorów 130. rocznica urodzin Adama Chętnika 12 kwietnia 2015, sala widowiskowa OCK, godz.10 CELE KONKURSU: * Kultywowanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Głos Jutrzenki. Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem

Głos Jutrzenki. Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem Głos Jutrzenki 1 grudnia 2011 Już w tym numerze: *Wywiad z Panią Ewą Żylińskąpracownikiem socjalnym. *Andrzejki w Jutrzence *Chrzciny Amandy, Miłosza i Anastazji. I inne artykuły Andrzejki 2011! Dnia 25.11.2011

Bardziej szczegółowo

Królewskie Śpiewanie

Królewskie Śpiewanie Wyśpiewajmy razem Tykocin Królewskie Śpiewanie 1 3 sierpnia 2014 Organizator: Współorganizator: www.tykocin.radionadzieja.pl Tykocin Królewskie Śpiewanie Tykocin to perła baroku w koronie Podlasia. Urok

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN IX MIĘDZYNARODOWEGO KONKURSU WOKALNEGO IM. STANISŁAWA MONIUSZKI. I. Postanowienia ogólne. II. Warunki i zasady uczestnictwa w Konkursie

REGULAMIN IX MIĘDZYNARODOWEGO KONKURSU WOKALNEGO IM. STANISŁAWA MONIUSZKI. I. Postanowienia ogólne. II. Warunki i zasady uczestnictwa w Konkursie REGULAMIN IX MIĘDZYNARODOWEGO KONKURSU WOKALNEGO IM. STANISŁAWA MONIUSZKI I. Postanowienia ogólne 1. IX Międzynarodowy Konkurs Wokalny im. Stanisława Moniuszki, zwany w dalszej części Regulaminu Konkursem,

Bardziej szczegółowo

- uczęszcza na dodatkowe zajęcia muzyczne (np. chór, nauka gry na instrumencie, zespól wokalny itp.);

- uczęszcza na dodatkowe zajęcia muzyczne (np. chór, nauka gry na instrumencie, zespól wokalny itp.); 1 Przedmiotowy system oceniania z muzyki, kl IV-VI, gimnazjum Kryteria ocen - klasa IV Uczeń, który otrzymuje ocenę: celującą - opanował w stopniu bardzo dobrym materiał klasy IV; - ujawnia wyjątkowe zdolności

Bardziej szczegółowo

Choroba najpierw odbiera siły, ale najbardziej boli wtedy, kiedy to dzieci

Choroba najpierw odbiera siły, ale najbardziej boli wtedy, kiedy to dzieci Choroba najpierw odbiera siły, marzenia umieraj ą ostatnie, ale najbardziej boli wtedy, kiedy to dzieci przestaj ą marzy ć... POMÓŻCIE NAM OCALI Ć DZIECIĘ CE MARZENIA O Fundacji Fundacja Dziecięca Fantazja

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA kl IV STANDARDY WYMAGAŃ 1.Uczeń jest zobowiązany być obecnym na lekcji i aktywnie w niej uczestniczyć. 2.Uczeń ma obowiązek posiadać potrzebne do lekcji pomoce takie

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian. na zakończenie nauki. w trzeciej klasie szkoły podstawowej. Przeziębienie. Część I. Kod ucznia. Czas pracy: do 45 minut

Sprawdzian. na zakończenie nauki. w trzeciej klasie szkoły podstawowej. Przeziębienie. Część I. Kod ucznia. Czas pracy: do 45 minut Kod ucznia Sprawdzian na zakończenie nauki w trzeciej klasie szkoły podstawowej Przeziębienie Czas pracy: do 45 minut Część I 1. Przeczytaj uważnie wszystkie teksty i zadania. 2. Wszystkie zadania rozwiąż

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MIĘDZYSZKOLNEGO KONKURSU PIOSENKI ANGLOJĘZYCZNEJ "YOU CAN SING"

REGULAMIN MIĘDZYSZKOLNEGO KONKURSU PIOSENKI ANGLOJĘZYCZNEJ YOU CAN SING REGULAMIN MIĘDZYSZKOLNEGO KONKURSU PIOSENKI ANGLOJĘZYCZNEJ "YOU CAN SING" Międzyszkolny konkurs piosenki angielskiej "YOU CAN SING" odbędzie się dnia 12 stycznia 2015r i jest organizowany przez nauczycieli

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE?

DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? DLACZEGO WARTO WSPÓŁPRACOWAĆ Z DUŻE PODRÓŻE? Duże Podróże to blog podróżniczy na którym zamieszczam relacje ze swoich wypraw w formie dopracowanych pod każdym względem opowieści. Porusza również tematy

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Tematem wrześniowych badao Zielonej linii była współczesna emigracja Polaków. Postanowiliśmy poznad jej zasięg, kierunki oraz przyczyny wyjazdów. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom.

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. Mogą to być koty: Gdyby również zaszła taka potrzeba zaopiekowalibyśmy się

Bardziej szczegółowo

Biorę czynny udział w działalności samorządu mojej szkoły/uczelni

Biorę czynny udział w działalności samorządu mojej szkoły/uczelni Harcerz służy Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowiązki. Gdy tylko będę miał taką możliwość, wyjadę z kraju w celach zarobkowych 3 3 2 2 1 1 Biorę czynny udział w działalności samorządu mojej szkoły/uczelni

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do udziału w III Festiwalu Piosenki Rozdźwięki KUTNO 2013

Zapraszamy do udziału w III Festiwalu Piosenki Rozdźwięki KUTNO 2013 ORGANIZATORZY: MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY W KUTNIE oraz EUROPEJSKA FUNDACJA WSPIERANIA TALENTÓW DZIECI I MŁODZIEŻY MŁODZI ARTYŚCI Zapraszamy do udziału w III Festiwalu Piosenki Rozdźwięki KUTNO 2013 Festiwal

Bardziej szczegółowo

" wigilia dla 100 dzieciaków " 16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa

 wigilia dla 100 dzieciaków  16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa " wigilia dla 100 dzieciaków " " 16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa Święta Bożego Narodzenia są dość szczególnym okresem w roku dla nas wszystkich a Dzień Św.Mikołaja jest dla dzieci dniem pełnym

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów radio telewizja Internet publikacje książkowe ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU wideokasety filmy fonografia wysokonakładowa prasa płyty kasety dzienniki czasopisma serwisy agencyjne

Bardziej szczegółowo

Pieśni Ballady 24 Etiudy

Pieśni Ballady 24 Etiudy Pieśni Aleksandra Kurzak młoda, polska utalentowana sopranistka oraz Mariusz Kwiecień baryton, słynący z ogromnej muzykalności, absolwent Metropolitan Opera s Lindeman Young Artist Development po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

(oferując wsparcie pieniężne, które pozwoli nam na wydanie płyty w fizycznej postaci)

(oferując wsparcie pieniężne, które pozwoli nam na wydanie płyty w fizycznej postaci) Dzień dobry Potencjalny Sponsorze! Nazywamy się Johnny Trzy Palce i jesteśmy zespołem muzycznym prezentującym na scenie utwory z pogranicza rocka, bluesa i przede wszystkim pijackiego country. Nasze kawałki

Bardziej szczegółowo

Alicja Węgorzewska Koncert Kolędowo-Świąteczny

Alicja Węgorzewska Koncert Kolędowo-Świąteczny Bóg się rodzi, moc truchleje, Pan niebiosów obnażony! Ogień krzepnie, blask ciemnieje, Ma granice Nieskończony. Str. 2 Koncert Kolędowo - Świąteczny Szanowni Państwo, Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia,

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Warsztatowa Akademia Musicalowa planuje swój kolejny wielki koncert. Pierwszy raz w historii WAM zaprezentuje niezwykłe widowisko oparte wyłącznie na

Warsztatowa Akademia Musicalowa planuje swój kolejny wielki koncert. Pierwszy raz w historii WAM zaprezentuje niezwykłe widowisko oparte wyłącznie na Oferta współpracy WARSZTATOWA AKADEMIA MUSICALOWA - WAM Amfiteatr Parku Sowińskiego w Warszawie, 24 czerwca 2012 Szanowni Państwo! Warsztatowa Akademia Musicalowa planuje swój kolejny wielki koncert. Pierwszy

Bardziej szczegółowo

Prawo nowych technologii

Prawo nowych technologii Prawo nowych technologii Opinie i zachowania Polaków w związane zane z przestrzeganiem prawa autorskiego Najważniejsze wyniki badania przeprowadzonego na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie osób, które

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN Agnieszka Janielak 1 PROJEKT EDUKACYJNY Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN CELE OGÓLNE: 1. Rozwijanie wrażliwości muzycznej. 2. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do udziału. IV Festiwalu Piosenki Rozdźwięki KUTNO 2014

Zapraszamy do udziału. IV Festiwalu Piosenki Rozdźwięki KUTNO 2014 ORGANIZATORZY: KUTNOWSKI DOM KULTURY REGIONALNE TOWARZYSTWO MUZYCZNE oraz EUROPEJSKA FUNDACJA WSPIERANIA TALENTÓW DZIECI I MŁODZIEŻY MŁODZI ARTYŚCI Zapraszamy do udziału w IV Festiwalu Piosenki Rozdźwięki

Bardziej szczegółowo

Relacja z pobytu na Majorce

Relacja z pobytu na Majorce Relacja z pobytu na Majorce Nasza podróż zaczęła się 27 lipca w Krakowie, skąd wyjechałyśmy na zagraniczne praktyki. Lot by pełen wrażeń i po około 3 godz. byłyśmy na miejscu, czyli w miejscowości Palma

Bardziej szczegółowo

EVA RUBINSTEIN klisza fotograficzna jest bardzo podobna do partytury

EVA RUBINSTEIN klisza fotograficzna jest bardzo podobna do partytury EVA RUBINSTEIN klisza fotograficzna jest bardzo podobna do partytury Dlaczego nie zostala Pani muzykiem, tak jak Pani ojciec? Nie miałam talentu do gry na fortepianie, to było bardzo smutne dla mojego

Bardziej szczegółowo