Wstęp Odpowiedź na stres Podsumowanie. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wstęp Odpowiedź na stres Podsumowanie. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik"

Transkrypt

1 ROŚLINY I STRES Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin

2 Plan prezentacji 1 Wstęp Definicje 2 Odpowiedź na stres Stres a organizm Stres oksydacyjny i nitrozacyjny Osmoregulacja Hormony stresu roślin Specyfika stresów biotycznych Ochrona systemu przewodzącego 3 Podsumowanie Diagnoza stresu u roślin

3 Wstęp Odpowiedź na stres Podsumowanie Czym jest stres? Kreeb, 1979 J. Szczepanik BiBS, FiRM: Stres roślin

4 Stres definicje STRESOR abiotyczny lub biotyczny czynnik środowiska ograniczający procesy życiowe organizmu STRES zmiana funkcji organizmu w odpowiedzi na czynnik stresowy, uzależniona od czasu trwania i natężenia bodźca

5 Stres definicje ADAPTACJA odziedziczalna modyfikacja cech organizmu danego gatunku, rasy, odmiany lub populacji, pozwalająca im przetrwać w danym środowisku oraz przekazać te cechy potomstwu AKLIMATYZACJA niedziedziczna zmiana struktury i funkcji organizmu zachodząca w reakcji na czynnik stresowy lub wyprzedzające przygotowanie rośliny do niekorzystnych warunków środowiska

6 Stres definicje UNIKANIE zapobieganie lub opóźnianie ustalenia się równowagi termodynamicznej z czynnikiem stresowym dzięki barierom fizycznym, chemicznym lub rozwojowym TOLERANCJA zapobieganie skutkom działania stresu lub tolerowanie tych skutków

7 Czynniki stresowe STRESY ABIOTYCZNE promieniowanie stresy mechaniczne woda nutrienty temperatura czynniki antropogeniczne STRESY BIOTYCZNE patogeny drapieżnictwo inne rośliny

8 Efekt działania stresu a czas Rank i in., 1991

9 Fazy reakcji organizmu na stres 1 Faza alarmu spadek odporności pierwsza reakcja na stresor 2 Faza restytucji naprawa uszkodzeń (wzrost odporności) 3 Faza odporności (aklimatyzacji) wysoka odporność odpowiedź fizjologiczna 4 Faza wyczerpania zbyt długi czas działania stresu spadek odporności chroniczne uszkodzenia organizmu

10 Wspólny mianownik odpowiedzi na stres Stres Wolne rodniki Ca 2+ w cytozolu Osmoregulacja ABA mróz chłód przegrzanie +? +? susza zasolenie anoksja +?? + metale ciężkie +???

11 Reaktywne formy tlenu i azotu 1 Reaktywne formy tlenu (ROS): wolne rodniki (ponadtlenkowy, hydroksylowy) nadtlenek wodoru ozon tlen singletowy 2 Reaktywne formy azotu (RNS): tlenek azotu rodnik peroksynitrolowy nitrozoglutation

12 ROS jako produkt uboczny metabolizmu van Breusegem, 1998

13 ROS jako produkt uboczny metabolizmu Ślesak i in., 2007

14 Stres oksydacyjny stres oksydacyjny brak równowagi pomiędzy produkcją a usuwaniem ROS gromadzenie ROS prowadzi do uszkodzeń błon, białek, DNA stresy wpływają na zaburzenie tej równowagi, stymulują produkcję ROS (wtórny stres oksydacyjny)

15 Systemy antyutleniające dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) katalaza cykl glutationowy (peroksydaza glutationowa (tworzy GSSG) i reduktaza glutationowa (odtwarza GSH, zużywa NADPH) glutation (GSH) jest antyoksydantem, jego forma utleniona (GSSG) jest toksyczna cykl askorbinowy (witamina C) tokoferol (witamina E) flawonoidy karotenoidy różne systemy antyutleniające współpracują ze sobą (np. cykl glutationowo-askorbinianowy glutation, askorbinian oraz SOD)

16 Cross-talk systemów antyutleniających Szarka i in., 2012

17 Karotenoidy a promieniowanie Rimiki i in., 1999

18 Cykl ksantofilowy Foyer i Horbison, 1999

19 ROS a rodzaj stresu Stres abiotyczny: wzrost produkcji ROS natychmiastowe zmiatanie ROS aktywacja systemów antyultleniających Stres biotyczny: nadprodukcja ROS (oksydaza NADPH) wygaszenie systemów antyutleniających miejscowa PCD, nekrozy uruchomienie odpowiedzi obronnych

20 Reaktywne formy azotu (RNS) produkt uboczny metabolizmu azotanów i argininy powodują głównie uszkodzenia białek i lipidów (stres nitrozacyjny) usuwanie RNS odbywa się przy pomocy glutaionu, hemoglobin lub ROS zarówno metabolizm, jak i rola ROS oraz RNS zazębiają się ROS i RNS są zarówno substancjami toksycznymi, jak i cząsteczkami sygnałowymi (NO, nadtlenek wodoru) niezwykle ważne w procesie kiełkowania

21 ROS i RNS jako cząsteczki sygnałowe Szymańska i Strzałka, 2010

22 ROS i RNS a hormony

23 Osmoregulacja regulacja ciśnienia osmotycznego w komórkach ma miejsce wówczas, kiedy zaburzona zostaje równowaga wodna komórki (mróz, susza, zasolenie) komórka przeciwdziała utracie wody zwiększając stężenie substancji osmotycznie czynnych

24 Substancje osmotycznie czynne prolina polialkohole (poliole) sorbitol, mannitol, gricerol betaina glicynowa cukry: glukoza, sacharoza, trehaloza, mannoza, fruktoza, galaktoza, rafinoza, stachioza, laktoza, oligosacharydy

25 Prolina Szabados i Savoure, 2009

26 Kwas abscysynowy SYNTEZA izoprenoid synteza głównie w dojrzałych organach DZIAŁANIE antagonista większości hormonów hamuje wzrost i kiełkowanie stymuluje spoczynek i starzenie w warunkach stresu odpowiada za zamykanie szparek zwiększa odporność na stresy reguluje przepływ przez PD brak ABA w nasionach powoduje kiełkowanie na roślinie macierzystej

27 Stres i transport ABA Davies i Zhang, 1991

28 Stres i transport ABA Sauter i in., 2001

29 Stres i transport ABA Taiz i Zeiger, 2000

30 Etylen SYNTEZA synteza z metioniny (ACC prekursor) powstaje w różnych częściach rośliny szczególnie intensywnie w tkankach merstematycznych, starzejących się, dojrzewających owocach, pod wpływem anoksji lub innych stresów DZIAŁANIE indukcja epinastii (zalanie korzeni, wykł. 1) dojrzewanie owoców stymulacja kiełkowania przyspieszanie starzenia i opadania organów indukcja wzrostu na grubość, hamowanie wzrostu elongacyjnego

31 Jasmonidy SYNTEZA pochodne kwasu linolenowego kwas jasmonowy i ester metylowy kwasu jasmonowego (forma lotna), koniugaty z aa i cukrami DZIAŁANIE podobnie do ABA hamuje wzrost, stymuluje starzenie, dojrzewanie i opadanie organów hamuje fotosyntezę pełni szczególną rolę w odpowiedzi stres UV, ozon, zranienie najważniejszy podczas odpowiedzi na stresy biotyczne (polipetyd systemina indukuje lipazę, ta uwalnia kwas linolenowy)

32 JA i obrona systemiczna Stratmann, 2003

33 Systemina i JA Systemina jest polipeptydem bogatym w hydroksyprolinę

34 Obrona przed stresami biotycznymi zróżnicowana odpowiedź w zależności od rodzaju i wielkości napastnika, miejsca ataku obrona chemiczna (produkcja ROS, fitoaleksyny, fenole, flawonoidy, glikozydy, nikotyna, neurotoksyny) obrona mechaniczna (czopowanie ksylemu i floemu, żywice, włoski pokryte śluzem, kolce, gruczoły parzące) powszechna zmiana struktury ściany komórkowej, zamykanie plazmodesm, odkładanie kalozy nekrozy, odcinanie zakażonej tkanki

35 Obrona przed stresami biotycznymi rośliny posiadają wyłącznie nieswoisty system odpornościowy są w stanie rozpoznawać białka i substancje obcego pochodzenia na poziomie komórkowym w przypadku dużego nasilenia infekcji, dochodzi do reakcji nadwrażliwości (HR), skutkującej nekrozą regiony zakażenia są źródłem informacji systemicznej (przekazywanej systemem przewodzącycm, przygotowującej inne części rośliny do obrony) HR i rozrost nekroz są niezbędne do aktywacji odporności systemicznej (SAR)

36 Patogeneza u roślin rozpoznanie obcych białek i toksyn (Pattern Recognition Receptors) na tym etapie zatrzymywana jest większość patogenów (stąd specjalizacje co do konkretnych gatunków roślin) patogeny, które ominą PRR, muszą stawić czoła białkom R działają podobnie do PRR, ale intensywniej uaktywnienie ścieżki systemicznej (hormony, białka PR) białka PR (Pathogenesis Related) są najczęściej hydrolazami, chitynazami itp. w zależności od rodzaju patogena, różne hormony/regulatory: biotrof (nie niszczy komórek) kwas salicylowy, nekrotrof JA i etylen

37 Odporność roślin białka R Białkami R scą zarówno RPM1/RPS2 CC-NBS-LRR (coiled coil nucleotide-binding site-leucine-rich repeat), jak i RIN4. Spoel i Dong, 2012

38 Pamięć immunologiczna roślin Pamięć immunologiczna (epigenetyczne modyfikacje genomu) mogą utrzymywać się kilka tygodni. Niektóre mogą być dziedziczone (gamety tworzone z komórek somatycznych, a nie z osobnej linii). Spoel i Dong, 2012

39 Od odpowiedzi miejscowej do systemicznej Jones i Dangl, 2012

40 Od odpowiedzi miejscowej do systemicznej Buchannan, 2000

41 Odporność roślin w skali ewolucyjnej Jones i Dangl, 2012

42 Ochrona ksylemu część bakterii i grzyby chętnie zasiedlają ksylem ochrona polega na tworzenie tyloz okluzje z wrostów parenchymy drzewnej do światła naczyń; czopowanie naczyń oraz zamknięcie patogena wewnątrz nie wszystkie rośliny potrafią skutecznie tworzyć tylozy (i nie przeciw wszystkim patogenom) zbyt dużo tyloz naraża roślinę na stres suszy

43 Ochrona ksylemu Yadeta i Tomma, 2013

44 Ochrona floemu kaloza kaloza β 1,3 glukan syntaza kalozy w ścianie komórkowej odkładanie kalozy odpowiada za zamykanie się plazmodesm (tworzy zwieracze) oraz zaczopowanie płytek sitowych na zdjęciu obok płytka sitowa bambusa: 0 minut (B), 3 minuty (C), 10 minut (D, E) i 20 minut od zranienia (F) Mullendore i in., 2010

45 Ochrona floemu mszyce wektor dla wirusów i innych patogenów elastyczny aparat gębowy wkłuwa się, minimalizując uszkodzenia potrafią wybierać najlepsze rurki sitowe analogie z komarami i pijawkami ewolucyjny wyścig zbrojeń czopowanie floemu, plazmodesmy, PRs

46 Styleoktomia Tjallingli, 2006

47 Styleoktomia Tjallingli, 2006

48 Obrona roślin a zapis kopalny

49 Stres a rośliny podsumowanie inna odpowiedź na stres biotyczny i abiotyczny wspólne mianowniki działania wielu stresów (ROS, RNS, osmotika, wapń, białka PR, białka HSP) ściana, błona, plazmodesmy oraz aparat fotosyntetyczny zazwyczaj reagują jako pierwsze odpowiedź miejscowa (nadwarażliwość ) i systemiczna siła odpowiedzi zależy od genomu, wieku, kondycji fizjologicznej rośliny rośliny nie umieją odpowiadać specyficznie na stres, którego nie znali ich przodkowie odpowiedź nieswoista (indukcja wielu mechanizmów) pamięć immunologiczna roślin, dziedziczenie nabytej odporności

50 Diagnoza stresu u roślin spadek fluorescencji chlorofilu (norma 0,7) najszybsza i najmniej inwazyjna metoda oceny kondycji roślin nekrozy wzrost stężenia proliny produkcja ABA, SA wysoka zawartość ROS, wysoka aktywność enzymów antyutleniających

Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne. dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW

Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne. dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne dr hab. Agata Wawrzyniak, prof. SGGW Katedra Żywienia Człowieka SGGW Warszawa, dn. 14.12.2016 wolne rodniki uszkodzone cząsteczki chemiczne w postaci wysoce

Bardziej szczegółowo

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n )

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n ) Hormony roślinne (fitohormony) Hormony roślinne: To związki chemiczne syntetyzowane w pewnych częściach rośliny służące do "komunikacji" pomiędzy poszczególnymi jej częściami. Działają w bardzo małych

Bardziej szczegółowo

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Katedra Fizjologii i Biochemii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Plan wykładu Przykłady

Bardziej szczegółowo

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak Zawartość 139432 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak 2 Podstawy procesów życiowych 2.1 Podstawy strukturalno-funkcjonalne komórki roślinnej Andrzej Tretyn 2.1.1 Błona komórkowa (plazmolema) 2.1.2 Cytoplazma

Bardziej szczegółowo

Genetyczne uwarunkowanie odporności na stres.

Genetyczne uwarunkowanie odporności na stres. 1 Czynniki środowiskowe wpływające na rozwój roślin. 2 Strategie adaptacyjne. Genetyczne uwarunkowanie odporności na stres. 1 1 Czynniki środowiskowe wpływające na rozwój roślin. Co to jest stres?. Stres

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen WYKŁAD XV Regulacja wzrostu i rozwoju roślin przez czynniki endogenne Reakcja roślin na stres Fitohormony - hormony roślinne - endogenne regulatory roślinne, które są transportowane w roślinie od miejsca,

Bardziej szczegółowo

STRES OKSYDACYJNY WYSIŁKU FIZYCZNYM

STRES OKSYDACYJNY WYSIŁKU FIZYCZNYM Agnieszka Zembroń-Łacny Joanna Ostapiuk-Karolczuk STRES OKSYDACYJNY W WYSIŁKU FIZYCZNYM STRES OKSYDACYJNY zaburzenie równowagi między wytwarzaniem a usuwaniem/redukcją reaktywnych form tlenu i azotu RONS

Bardziej szczegółowo

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59)

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59) Strategia (SCS) JABŁOŃ w kolejnych fazach rozwojowych JABŁOŃ odporności na stresy PĘKANIE PĄKÓW RÓŻOWY PĄK Stymulatory, aktywatory i nawozy wysokozasadowe zalecane w okresie BBCH 07/59 2 x 2 3 l/ha lub

Bardziej szczegółowo

Poznań, r.

Poznań, r. Dr hab. Iwona Morkunas, prof. nadzw. Katedra Fizjologii Roślin Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu ul. Wołyńska 35 60-637 Poznań Poznań, 23.08.2016 r. Ocena

Bardziej szczegółowo

POPRAWIA FUNKCJONOWANIE APARATU RUCHU CHRONI CHRZĄSTKĘ STAWOWĄ ZWIĘKSZA SYNTEZĘ KOLAGENU ZMNIEJSZA BÓL STAWÓW. Best Body

POPRAWIA FUNKCJONOWANIE APARATU RUCHU CHRONI CHRZĄSTKĘ STAWOWĄ ZWIĘKSZA SYNTEZĘ KOLAGENU ZMNIEJSZA BÓL STAWÓW. Best Body > Model : - Producent : Universal Animal Flex - to suplement przeznaczony dla wszystkich, którzy odczuwają dolegliwości spowodowane przeciążeniem stawów i ich okolic. Zawarte w nim składniki chronią przed

Bardziej szczegółowo

Fizyczne działanie kwasów humusowych: poprawa napowietrzenia (rozluźnienia) gleby. poprawa struktury gleby (gruzełkowatość) zwiększona pojemność wodna

Fizyczne działanie kwasów humusowych: poprawa napowietrzenia (rozluźnienia) gleby. poprawa struktury gleby (gruzełkowatość) zwiększona pojemność wodna Szkolenie Ogrodnicze ProCam Polska Fizyczne działanie kwasów humusowych: poprawa napowietrzenia (rozluźnienia) gleby poprawa struktury gleby (gruzełkowatość) zwiększona pojemność wodna zapobieganie erozji

Bardziej szczegółowo

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych.

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Organy wegetatywne roślin nasiennych: liście, pędy, korzenie. Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Budowa morfologiczna liścia. Przekrój przez blaszkę liściową. Budowa anatomiczna liścia.

Bardziej szczegółowo

Fizjologiczne i molekularne markery tolerancji buraka cukrowego na suszę. Dr Danuta Chołuj

Fizjologiczne i molekularne markery tolerancji buraka cukrowego na suszę. Dr Danuta Chołuj Fizjologiczne i molekularne markery tolerancji buraka cukrowego na suszę Dr Danuta Chołuj Szacunkowe straty plonu buraków cukrowych w Europie na skutek suszy kształtują się pomiędzy 5 a 30 % W jakiej fazie

Bardziej szczegółowo

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik PERCEPCJA I PRZETWARZANIE SYGNAŁÓW U ROŚLIN Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Plan

Bardziej szczegółowo

Wolne rodniki w komórkach SYLABUS A. Informacje ogólne

Wolne rodniki w komórkach SYLABUS A. Informacje ogólne Wolne rodniki w komórkach A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów /semestr

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią. METABOLIZM część II. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW

Bliskie spotkania z biologią. METABOLIZM część II. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM część II dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki METABOLIZM KATABOLIZM - rozkład związków chemicznych

Bardziej szczegółowo

Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości.

Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII DLA KLASY I GIMNAZJUM Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości. Cele: Utrwalenie pojęć związanych z budową komórki;

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli

Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle Pomagają zachować sprawność Poprawiają odporność Wspomagają pracę żołądka

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

Zespół Biologii nasion ( )

Zespół Biologii nasion ( ) Renata Bogatek Agnieszka Gniazdowska Urszula Krasuska Anita Wiśniewska Doktoranci: Paulina Andryka Katarzyna Budnicka Joanna Olechowicz Katedra Fizjologii Roślin SGGW Zespół Biologii nasion (2002-2012)

Bardziej szczegółowo

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI Wpływ auksyn na wzrost roślin 14.1. Wprowadzenie 14.1.2. Wzrost roślin Wzrost i rozwój

Bardziej szczegółowo

Dwa oblicza cząsteczki tlenu. Odpowiadam za poważne uszkodzenia komórek, czasami prowadzące do śmierci.

Dwa oblicza cząsteczki tlenu. Odpowiadam za poważne uszkodzenia komórek, czasami prowadzące do śmierci. Wykład Stres oksydacyjny. Rola chloroplastów, peroksysomów i mitochondriów w produkcji ROS. Kontrola stężenia ROS w komórkach roślinnych Autor dr Agnieszka Gniazdowska-Piekarska W tym wykładzie dowiesz

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Fotosynteza. 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A

Spis treści. Fotosynteza. 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A Spis treści 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A Fotosynteza Jest to złożony, wieloetapowy proces redukcji dwutlenku węgla do substancji zawierających atomy węgla na niższych

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe.

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Są obecne we wszystkich organach rośliny i stanowią główną ich część. Należą do tkanek stałych, jednak nieraz dają początek wtórnym tkankom twórczym. Zbudowane

Bardziej szczegółowo

form tlenu, utlenianie lipidów, przewodność aparatów szparkowych, zawartość chlorofilu i karotenoidów, kinetykę fluorescencji chlorofilu a, zawartość

form tlenu, utlenianie lipidów, przewodność aparatów szparkowych, zawartość chlorofilu i karotenoidów, kinetykę fluorescencji chlorofilu a, zawartość Recenzja pracy doktorskiej mgr Marii Tatrzańskiej-Matuły pt. Zbadanie fizjologicznych mechanizmów tolerancji wybranych gatunków jednoliściennych roślin uprawnych na wysokie zasolenie gleby, wykonanej pod

Bardziej szczegółowo

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia.

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. mgr Konrad Tomaszewski Dział Nauki, Badań i Rozwoju Marinex International

Bardziej szczegółowo

PSZENICA. Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie BBCH Terminy stosowania w okresie BBCH 10 21

PSZENICA. Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie BBCH Terminy stosowania w okresie BBCH 10 21 Strategia (SCS) PSZENICA w kolejnych fazach rozwojowych roślin PSZENICA pszenicy na stresy w fazie BBCH 10 21 ROZWÓJ LIŚCI POCZĄTEK KRZEWIENIA w fazie BBCH 10 21 Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Anna Kowalska Zakład Ekologii Lasu Instytut Badawczy Leśnictwa Sękocin Stary,

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS 1 INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS Nourivit jest produkowany w kilku etapach z naturalnych składników mineralnych w kontrolowanym procesie kruszenia i sortowania bez użycia

Bardziej szczegółowo

VITA-MIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport.

VITA-MIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport. Witaminy i minerały > Model : Producent : Olimp VITAMIN Plus połączenie witamin i minerałów, stworzone z myślą o osobach aktywnie uprawiających sport. DZIAŁA PROZDROWOTNIE WZMACNIA SYSTEM ODPORNOŚCIOWY

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Metabolizm całokształt przemian biochemicznych i towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Best Body. W skład FitMax Easy GainMass wchodzą:

Best Body. W skład FitMax Easy GainMass wchodzą: Gainery > Model : - Producent : Fitmax Easy GainMass - to produkt przeznaczony jest szczególnie dla sportowców trenujących dyscypliny siłowe, szybkościowo-siłowe oraz wytrzymałościowe. Doskonale dopracowany

Bardziej szczegółowo

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK

Klub Honorowych Dawców Krwi PCK O krwi Czym jest krew? Krew to płynna tkanka w skład której wchodzą: - Krwinki czerwone(erytrocyty) są to komórkowe składniki krwi nie zawierające jądra, zawierające barwnik krwi hemoglobinę, odpowiedzialne

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

TIENS Kubek H-Cup. Wybór doskonałości

TIENS Kubek H-Cup. Wybór doskonałości TIENS Kubek H-Cup Wybór doskonałości Woda jest niezbędna do życia Badania nad wysoce uwodornioną wodą Rok 2007 Prof. Ohsawa z Uniwersytetu Medycznego w Japonii opublikował pracę na temat wodoru jako przeciwutleniacza,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek. Konsultant: Henryk Wurszt tel

Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek. Konsultant: Henryk Wurszt tel Zastosowanie preparatu Huwa San TR 50 w uprawie truskawek Konsultant: Henryk Wurszt tel. 602 275 478 1 Huwa San TR 50 to 50% nadtlenku wodoru stabilizowanego 0,036% jonami srebra Srebro jako lek stosowali

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

Mineralne stymulatory w ogrodnictwie

Mineralne stymulatory w ogrodnictwie Mineralne stymulatory w ogrodnictwie W ogrodnictwie w ostatnich latach rośnie zainteresowanie różnego rodzaju preparatami mającymi korzystny wpływ na kondycję roślin zwłaszcza w stresowych warunkach uprawy

Bardziej szczegółowo

Dr Paweł Krzyczmonik. Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ. 13 marzec 2013

Dr Paweł Krzyczmonik. Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ. 13 marzec 2013 Dr Paweł Krzyczmonik Pracownia Elektrochemii i Korozji UŁ 13 marzec 2013 Plan wykładu Wstęp o tlenie Tlen w stanie podstawowym i wzbudzony Tlen a problem energii zon oddychaniu RFT (reaktywne formy tlenu)

Bardziej szczegółowo

Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne

Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne Organizmy Modyfikowane Genetycznie Rośliny transgeniczne Co to GMO? GMO to organizmy, których genom został zmieniony metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania nowych cech fizjologicznych (lub zmiany

Bardziej szczegółowo

1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń

1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń 1 1.8. Funkcje biologiczne wody wynikają z jej właściwości fizycznych i chemicznych. Oceń każdą podaną w tabeli informację, wybierając Prawdę, jeśli jest ona prawdziwa, lub, jeśli jest fałszywa. 1) Ilość

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 styczeń 2017

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 30 styczeń 2017 > Model : 8375331 Producent : OLIMP LABORATORIES OPIS Odporność na medal Gold-Vit C 500 plus to suplement diety zawierający Pure Way-C - opatentowaną witaminę C nowej generacji - mikrokapsułkowany kompleks

Bardziej szczegółowo

Chlorella Sorokiniana Cryptomonadales Ever Green

Chlorella Sorokiniana Cryptomonadales Ever Green Suplementy diety > Model : - Producent : - algi Chlorella Sorokiniana w 95% trawiona i wchłaniana przez w organizm! Powszechnie wiadomo, że 20 różnych gatunków chlorelli posiada twardą zewnętrzną ścianę

Bardziej szczegółowo

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F The influence of an altered Prx III-expression to RINm5F cells Marta Michalska Praca magisterska wykonana W Zakładzie Medycyny Molekularnej Katedry Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej w Gdańsku Przy

Bardziej szczegółowo

Fizjologia roślin - opis przedmiotu

Fizjologia roślin - opis przedmiotu Fizjologia roślin - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fizjologia roślin Kod przedmiotu 13.9-WB-BTP-FR-W-S14_pNadGenR7QSC Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biotechnologia Profil

Bardziej szczegółowo

Wolne rodniki :WR. O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu. HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy

Wolne rodniki :WR. O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu. HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy Wolne rodniki :WR ROS = RFT RNS= RFA 1 O 2 - tlen singletowy NO - tlenek azotu O 3 - ozon OH- rodnik hydroksylowy HO 2 - rodnik wodoronadtlenkowy H 2 O 2 - nadtlenek wodoru O 2 anionorodnik ponadtlenkowy

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH

TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTARKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH TIENS SKONCENTROWANY EKSTRAKT Z DAKTYLI CHIŃSKICH Główny surowiec Skoncentrowanego Ekstraktu z Daktyli Chińskich TIENS to najwyższej jakości owoce głożyny

Bardziej szczegółowo

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka... Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...... organizm 2. Na rysunku komórki roślinnej wskaż i podpisz następujące

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana

Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana Ćwiczenie 3 Ilościowe oznaczanie glutationu (GSH) metodą Ellmana Wzór chemiczny glutationu (γ glutamylocysteinyloglicyna) Glutation (GSH) jest tiolowym tripeptydem o powyższym wzorze strukturalnym, występującym

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

TIENS L-Karnityna Plus

TIENS L-Karnityna Plus TIENS L-Karnityna Plus Zawartość jednej kapsułki Winian L-Karnityny w proszku 400 mg L-Arginina 100 mg Niacyna (witamina PP) 16 mg Witamina B6 (pirydoksyna) 2.1 mg Stearynian magnezu pochodzenia roślinnego

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego

Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Metody poprawy jakości nasion buraka cukrowego Podlaski Sławomir Jubileusz 90-lecia urodzin Prof. dr hab. B. Geja i 90-lecia powstania Katedry Fizjologii Roślin Budowa handlowego nasienia buraka cukrowego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 BIAŁKA 1. Wprowadzenie... 7 2. Aminokwasy jednostki strukturalne białek... 7 2.1. Klasyfikacja aminokwasów... 9 2.1.1. Aminokwasy białkowe i niebiałkowe... 9 2.1.2. Zdolność

Bardziej szczegółowo

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje testów Genodiet Test Genodiet składają się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki do poznania indywidualnych zasad zdrowia. Identyfikacja typu

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY: II zakres rozszerzony NAUCZYCIEL: Anna Jasztal PODRĘCZNIK: Biologia na czasie1 Nowa Era, 564/1/2012; Biologia na czasie2 Nowa Era, 564/2/2013 PROGRAM NAUCZANIA:

Bardziej szczegółowo

Czy żywność GMO jest bezpieczna?

Czy żywność GMO jest bezpieczna? Instytut Żywności i Żywienia dr n. med. Lucjan Szponar Czy żywność GMO jest bezpieczna? Warszawa, 21 marca 2005 r. Od ponad połowy ubiegłego wieku, jedną z rozpoznanych tajemnic życia biologicznego wszystkich

Bardziej szczegółowo

METABOLIZM. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej.

METABOLIZM. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej. Zadanie 1. (3 pkt). Uzupełnij tabelę, wpisując w wolne kratki odpowiednio produkt oddychania tlenowego i produkty fermentacji alkoholowej. Zadanie 3. (3 pkt). Schemat mechanizmu otwierania aparatu szparkowego.

Bardziej szczegółowo

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik SYSTEM PRZEWODZĄCY Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Plan prezentacji 1 Wstęp Ogólna

Bardziej szczegółowo

Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy

Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy Spektrofotometryczna metoda oznaczania aktywności peroksydazy Cel ćwiczenia: Ćwiczenie poświęcone jest zapoznaniu się z metodą oznaczania aktywności peroksydazy chrzanowej jako jednego z enzymów z klasy

Bardziej szczegółowo

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :.

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. Zadanie 1 Przeanalizuj schemat i wykonaj polecenia. a. Wymień cztery struktury występujące zarówno w komórce roślinnej,

Bardziej szczegółowo

Cukry właściwości i funkcje

Cukry właściwości i funkcje Cukry właściwości i funkcje Miejsce cukrów wśród innych składników chemicznych Cukry Z cukrem mamy do czynienia bardzo często - kiedy sięgamy po białe kryształy z cukiernicy. Większość z nas nie uświadamia

Bardziej szczegółowo

Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na

Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na PRZEDMOWA Książka ta jest kompetentnym przeglądem wiedzy na temat często poruszany, ale niejednokrotnie błędnie interpretowany przez wydawnictwa popularne. Frédéric Le Cren wnikliwie omawia problem stresu

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

GOLD VIT C 1000 Forte - 30 kaps. (Witamina C)

GOLD VIT C 1000 Forte - 30 kaps. (Witamina C) Utworzono: 2016-12-28 17:54:41 GOLD VIT C 1000 Forte - 30 kaps. (Witamina C) Cena produktu: 22,59 PLN 18,59 PLN Witamina C nowej generacji! Tylko raz dziennie! GOLD-VIT C 1000 Forte to suplement diety

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Niedożywienie może występować u osób z nadwagą (powyżej 120% masy należnej) niedowagą (poniżej 80%

Bardziej szczegółowo

FESTIWAL NAUKI PYTANIA Z CHEMII ORGANICZNEJ

FESTIWAL NAUKI PYTANIA Z CHEMII ORGANICZNEJ FESTIWAL NAUKI PYTANIA Z CHEMII ORGANICZNEJ Agata Ołownia-Sarna 1. Chemia organiczna to chemia związków: a) Węgla, b) Tlenu, c) Azotu. 2. Do związków organicznych zaliczamy: a) Metan, b) Kwas węglowy,

Bardziej szczegółowo

Wstęp Tropizmy Nastie Ruchy autonomiczne Pozostałe ruchy. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Wstęp Tropizmy Nastie Ruchy autonomiczne Pozostałe ruchy. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik RUCHY ROŚLIN Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Plan prezentacji 1 Wstęp Definicja

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach.

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. TOTIPOTENCJA Zdolności do odtworzenia poszczególnych organów,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: Wzrost i rozwój

Zagadnienia: Wzrost i rozwój Zagadnienia: Wzrost i rozwój 1. Definicja wzrostu i rozwoju. 2. Fazy wzrostu i rozwoju (embrionalna, juwenilna, wegetatywna, generatywna). 3. Wpływ czynników środowiska na wzrost i rozwój roślin. 4. Kiełkowanie

Bardziej szczegółowo

Część 1: Strategia ataku 15

Część 1: Strategia ataku 15 Wstęp 13 Część 1: Strategia ataku 15 1.1. Tlen: pierwiastek życia i śmierci 15 1.1.1. Tlen pierwiastek życia 15 1.1.2. Tlen pierwiastek chorób i śmierci 16 1.2. Co to są reaktywne formy tlenu? 19 1.3.

Bardziej szczegółowo

czyli w czym pomagają grzyby mikoryzowe

czyli w czym pomagają grzyby mikoryzowe czyli w czym pomagają grzyby mikoryzowe Mikoryza jest symbiotycznym, czyli wzajemnie korzystnym współżyciem grzybów i roślin. Oznacza to iż w tym związku oboje partnerzy odnoszą korzyści; grzyb jest odżywiany

Bardziej szczegółowo

PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH

PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH PAKIET KONSULTACJI GENETYCZNYCH GENODIET ZDROWIE ZAPISANE W GENACH Rodzaje pakietów Genodiet Pakiet konsultacji genetycznych Genodiet składaja się z 3 uzupełniających się modułów, stanowiących 3 kroki

Bardziej szczegółowo

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Spis treści Wstęp 1. Zagadnienia ogólne 1.1. Rodzaje aktywnych rodników

Bardziej szczegółowo

Strategia STRESS CONTROL SYSTEM JĘCZMIEŃ BROWARNY szczegółowy opis

Strategia STRESS CONTROL SYSTEM JĘCZMIEŃ BROWARNY szczegółowy opis Strategia STRESS JĘCZMIEŃ BROWARNY szczegółowy opis STRESS stresy BBCH 10 29 ROZWÓJ LIŚCI KRZEWIENIE szpilkowanie faza 3. liśćia inne BBCH 10 29 ograniczona dostępność wody susza nadmiar wilgoci w glebie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

KUKURYDZA. Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie BBCH Terminy stosowania w okresie BBCH 10 17

KUKURYDZA. Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie BBCH Terminy stosowania w okresie BBCH 10 17 Strategia STRESS (SCS) w kolejnych fazach rozwojowych roślin STRESS naturalnej odporności kukurydzy na stresy w fazie BBCH 10 17 ROZWÓJ LIŚCI w fazie BBCH 10 17 Stymulatory i aktywatory zalecane w fazie

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią FOTOSYNTEZA. dr inż. Magdalena Kulczyk-Skrzeszewska Katedra Mykologii i Mykoryzy Instytut Biologii Środowiska

Bliskie spotkania z biologią FOTOSYNTEZA. dr inż. Magdalena Kulczyk-Skrzeszewska Katedra Mykologii i Mykoryzy Instytut Biologii Środowiska Bliskie spotkania z biologią FOTOSYNTEZA dr inż. Magdalena Kulczyk-Skrzeszewska Katedra Mykologii i Mykoryzy Instytut Biologii Środowiska FOTOSYNTEZA SENS BIOLOGICZNY Podstawowy proces zapewniający utrzymanie

Bardziej szczegółowo

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie.

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. System CORSENTIALS korzysta z zastrzeżonej, zgłoszonej do opatentowania technologii firmy LifeWave, która odmieni stan Twojego zdrowia, przynosząc istotne

Bardziej szczegółowo

www.california-fitness.pl www.calivita.com

www.california-fitness.pl www.calivita.com DRIVERADE branica.pl SKONCENTROWANA OCHRONA AKTYWNEGO CZŁOWIEKA Unikalny zestaw składników uwzględniający potrzeby współczesnego człowieka Ekstrakt z guarany Witamina C Lecytyna Witamina E Cholina Selen

Bardziej szczegółowo

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju SLIMXL Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju GRUPA DOCELOWA SlimXL to suplement diety przeznaczony dla kobiet: - z nadwagą i otyłością - które chcą tygodniowo zrzucić

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy działania i regulacji enzymów

Mechanizmy działania i regulacji enzymów Mechanizmy działania i regulacji enzymów Enzymy: są katalizatorami, które zmieniają szybkość reakcji, same nie ulegając zmianie są wysoce specyficzne ich aktywność może być regulowana m.in. przez modyfikacje

Bardziej szczegółowo

Źródła energii dla mięśni. mgr. Joanna Misiorowska

Źródła energii dla mięśni. mgr. Joanna Misiorowska Źródła energii dla mięśni mgr. Joanna Misiorowska Skąd ta energia? Skurcz włókna mięśniowego wymaga nakładu energii w postaci ATP W zależności od czasu pracy mięśni, ATP może być uzyskiwany z różnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia

Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia Program studiów I st. (licencjackich) na kieruneku Biotechnologia ROK I i II Przedmiot Rok pierwszy Rok drugi I semestr II III semestr IV godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS godz. ECTS j. angielski 60 2 60

Bardziej szczegółowo

CaniAge. CaniAge. Tabletki

CaniAge. CaniAge. Tabletki CaniAge Tabletki CaniAge Preparat uzupełniający dla psów do leczenia i zapobiegania schorzeniom wieku starczego oraz niewydolności ukł. krążenia (kompleks witalny) > Zastosowanie CaniAge Pomóż swojemu

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Od atomów do komórek

Wykład 1. Od atomów do komórek Wykład 1. Od atomów do komórek Skład chemiczny komórek roślinnych Składniki mineralne (nieorganiczne) - popiół Substancje organiczne (sucha masa) - węglowodany - lipidy - kwasy nukleinowe - białka Woda

Bardziej szczegółowo

MEDYCYNA KOMÓRKOWA NATURALNE METODY WALKI Z MIAŻDŻYCĄ

MEDYCYNA KOMÓRKOWA NATURALNE METODY WALKI Z MIAŻDŻYCĄ MEDYCYNA KOMÓRKOWA NATURALNE METODY WALKI Z MIAŻDŻYCĄ Izabela Dobrowolska KOMÓRKA SOMOWYSTARCZALNE MIASTO CENTRUM ZARZĄDZANIA jądro komórkowe ELEKTROWNIA mitochondria cytoplazma PRZESTRZEŃ ŻYCIA FABRYKA

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW

MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Grzegorz Skrzypczak MECHANIZM DZIAŁANIA HERBICYDÓW metabolizm herbicydów Nowe technologie uprawy wymagają aby herbicyd był: - skuteczny biologicznie i efektywny ekonomicznie

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo